3. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2023 – 2026

situatie van de jongere. Het is de voorkeur

we hebben uitgesproken in de Armoede

gehad), die zij niet altijd (direct) kunnen

van de gemeente om een Jongeren FEW

Agenda 2020-2024. In de Armoede Agenda

doorberekenen aan hun klanten.

op te leiden en de dienstverlening aan

geven we aan dat we het bereik en de vind-

• Sinds november 2022 neemt het aantal

jongeren te verbeteren. In 2023 zetten we

plaatsen van deze groep willen vergroten.

faillissementen weer toe (Kamer van

de Jongeren FEW neer in de keten. Dat sluit

Dat is nodig, omdat uit onderzoek blijkt

Koophandel) .

ook positief aan bij het JPF.

dat er door corona zo’n 33.000 werkenden

• De Nationale ombudsman onderzocht

met een hoog risico op problematische

vanaf 2021 knelpunten die zelfstandigen

schulden bij zijn gekomen .

ondervinden bij de toegang tot de schuld-

JUST Stabilisatietrajecten

25

Het gaat bij Just om Intensievere klanten

Belastingdienst terugbetalen. Daarboven

hulpverlening. Hij pleit voor een laag-

met zwaardere problematiek die veelal

De sleutel om deze inwoners te bereiken

drempelige toegang tot schuldhulp­

worden aangeleverd door partners zoals de

zijn de werkgevers. Aan het Werkbedrijf

verlening voor ondernemers en roept

Buurtteams. Deze trajecten blijven bestaan

Rijk van Nijmegen zijn meer dan 2.000 werk-

gemeenten op om meer in te zetten op

naast het nieuwe JPF. De werkwijze is

gevers verbonden. Via deze werkgevers

de financiële ondersteuning aan zelf-

vergelijkbaar met de reguliere stabilisatie-

verspreiden we informatie over financiële

standigen.

trajecten en is gericht op het in balans

educatie, bestaande regelingen voor

krijgen van inkomsten en uitgaven, werken

inwoners met een laag inkomen en waar

Om deze redenen hebben we in 2022 een

aan vaardigheden, houding en gedrag.

de eerste hulp bij geldzorgen geboden

Ondernemerspunt Geldzorgen opgezet.

Hiermee voorkomen we nieuwe schulden

wordt. Daarnaast besteden we extra

De ondernemer kan bij dit Ondernemers-

en zoeken we een oplossing voor de schulden-

aandacht aan sectoren waar armoede en

punt Geldzorgen terecht met financiële

problematiek. Voor de begeleiding wordt

schulden vaker voorkomt. Dit zijn bijvoor-

vragen, geldzorgen en/of (problematische)

eveneens gebruik gemaakt van Mobility

beeld de transport- en schoonmaaksector.

schulden. De medewerkers van het loket

Mentoring, waarbij stilgestaan wordt bij alle leefgebieden.

24

inventariseren de vraag geven informatie Daarnaast streven we ernaar dat de

en advies en verwijzen indien nodig door.

regelingen gemakkelijk aan te vragen zijn.

De medewerkers houden als regievoerder

FEW/BK10 project 2 hulpverleners

Dit betekent dat preventiemedewerkers

een vinger aan de pols gedurende het hele

Als de FEW een signaal oppakt, kijkt deze

ook informatie verstrekken over inkomens-

ondersteuningstraject.

of het signaal van een jongere afkomstig

regelingen. En dat zij aanwezig zijn op

24 25

 obility Mentoring’. Nadja Jungmann en Peter Wesdorp. M NOS: ‘Hulpverleners verwachten extra instroom van duizenden in schuldhulp’ https://nos.nl/artikel/ 2424829-hulpverleners-verwachten-extra-instroom-van-duizenden-in-schuldhulp

21

“Het belang van nazorg bij schulden is groot. Inwoners hebben een stressvolle periode achter de rug en met een laag besteedbaar inkomen geleefd”

ZZP’ers nodig blijft. We willen het Ondernemerspunt Geldzorgen daarom structureel vormgeven en verder door ontwikkelen. Zo hebben Nijmeegse ondernemers en ZZP’ers ook een laagdrempelige toegang tot ondersteuning bij geldzorgen.

5.5 Maatwerk in nazorg Het belang van nazorg bij schulden is groot. Inwoners hebben een stressvolle periode achter de rug en met een laag besteedbaar inkomen geleefd. Daarom vinden we het belangrijk dat er nazorg beschikbaar is. Ook verwachten we dat meer inwoners hun schuldentrajecten succesvol zullen afronden, omdat de termijnen van 36 naar 18 maanden zijn gehalveerd. Daarbij is de afspraak dat inwoners zo kort als mogelijk hulp ontvangen, maar zo lang als het nodig blijft. 1. Inwoners beroep doen op nazorg­ trainingen van de preventiemedewerkers. Deze training is in een groepsvorm en levert veel positieve reacties op. Naast het feit dat deze training de kennis van de deelnemers bijspijkert, is het ook een moment voor de deelnemers om met elkaar in gesprek te gaan over hun traject en hoe ze van elkaar kunnen leren. 2. Z  es maanden na afloop van schuldhulpverlening vindt er een gesprek plaats tussen de inwoner en een schuldhulpverlener. In dat gesprek bekijken we de financiële situatie en gaan we in gesprek over de BKR-registratie. Als een inwoner laat zien dat hij of zij goed voor de eigen Het Ondernemerspunt Geldzorgen is

als gevolg van de coronacrisis, maar in-

financiën kan zorgen en de BKR-registratie

gerealiseerd omdat we binnen gemeente-

middels dient het loket ook als aanspreek-

daarvoor in de weg zit, laten we deze

lijke schuldhulpverlening de komende jaren

punt voor ondernemers die in problemen

registratie verwijderen. Als dat niet het

een toestroom van zelfstandigen met geld-

(dreigen te) komen door de hoge inflatie

geval is, zal de registratie blijven staan.

problemen en problematische schulden

en energiekosten.

verwachtten. Aan het begin van het jaar was dit nog doordat we verwachtten dat

De komende jaren verwachten we dat

ondernemers in problemen zouden komen

aanvullende inzet voor ondernemers en

22

6 Indicatoren Deze indicatoren zijn opgenomen ter ondersteuning van het beleid. Sommige indicatoren zijn ook sterk afhankelijk van sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de inflatiecrisis. Door meer op data te sturen is het mogelijk om tijdig aan te passen op deze ontwikkelingen en de beleidsdoelen te toetsen. In de toelichting op de volgende pagina leggen we uit waarom we voor specifieke indicatoren kiezen. Doelstelling

Indicator

Toelichting

Beginsituatie (2021)

Beoogde situatie (2026)

Vroeger

Aantal reguliere signalen outreachend opgepakt

Regulier: signalen van Vastelastenpartners uit convenant vroegsignalering

600

1.200

Vroeger

Aantal experimentele signalen outreachend opgepakt

Signalen uit wanbetalerslijst, hypotheken en jongeren,

553

600

Vroeger

Aantal Quick Fixes via vroegsignalering

Oplossing van geldproblemen binnen 28 dagen

35

100

Vroeger

Gemiddelde hoogte van schuld bij aanmelding schuldregeling

Hoogte van de schuld bij het aanmelden bij schuldregeling

€44.820,-

€35.000,-

Vroeger

Gemiddeld aantal schuldeisers bij aanmelding schuldregeling

Aantal schuldeisers van de schuldenaar bij schuldregeling

12

10

Vroeger

Aantal inwoners aanwezig bij preventiebijeenkomsten

Preventiebijeenkomsten zijn spreekuren, trainingen, scholing en voorlichtingen

365

500

Sneller

Aantal nieuwe campagnes in beleidsperiode

Het aantal campagnes omtrent schulden in vier jaar

2

2

Sneller

Tijd tussen eerste contact en eerste gesprek

Het aantal weken tussen het eerste telefonische contact en het eerste fysieke gesprek

4 weken

3 weken

Sneller

Aantal woningontruimingen met Huisuitzetting door het niet betalen van huurrekening financiële reden

-

10

Sneller

Duur traject van aanmelding tot uitbetaling saneringskrediet

Aanmelding schuldhulpverlening tot betaling aan schuldeisers

13 maanden

10 maanden

Beter

% inwoners in budgetbeheer/ coaching t.o.v. beschermingsbewind

Financieel beheer uitgevoerd door bewindvoerders, afgegeven door rechtbank

1585 t.o.v. 288

Beter

Aantal ondernemers aangemeld bij Ondernemerspunt Geldzorgen

Het OG is eind 2022 gestart, dus is dit aantal laag. Daarom zetten we in op een stijging.

70

150

Beter

Percentage afgeronde hulpverlening

Hulpverlening kan bestaan uit adviesgesprek, dienstverlening schuldhulpverlening

-

80%

Beter

Slagingspercentage gestarte minnelijke trajecten

Aantal inwoners dat een minnelijk traject na

90%

95%

Beter

% saneringskredieten t.o.v. schuldbemiddeling

Saneringskrediet via de kredietbank

70%

90%

Beter

Benchmark SHV met andere 150.000-200.000-gemeenten

Vergelijking schuldhulpverlening met overeenkomende gemeenten

Nee

Ja

23

Toelichting indicatoren Aantal reguliere signalen vroegsignalering outreachend opgepakt

Door de capaciteit uit te breiden, pakken we meer signalen op. Dit vergroot het bereik.

Aantal experimentele signalen vroegsignalering outreachend opgepakt

Op dit moment zijn er drie experimenten rondom vroegsignalering. Het aantal en type experiment kan in de komende jaren veranderen.

Aantal Quick Fixes

Door vroeger bij financiële problemen in te grijpen, kan schuldhulpverlening voorkomen worden.

Gemiddelde hoogte schuld bij aanmelding schuldregeling

Hoe vroeger de gemeente hulp aanbiedt, hoe lager de schuld is bij de start van een schuldregeling.

Gemiddeld aantal schuldeisers bij aanmelding schuldregeling

De gemeente Nijmegen zit met 12 schuldeisers onder het landelijk gemiddelde van 14. Ondanks dit feit zetten we erop in om het aantal schuldeisers verder terug te dringen. Deze indicator zullen we vroegtijdig evalueren op haalbaarheid.

Aantal inwoners aanwezig bij preventie-bijeenkomsten

Een toename in het aantal deelnemers van deze bijeenkomsten vergroot de financiële kennis en weerbaarheid van inwoners.

Tijd tussen signalering en telefonische contactlegging FEW

Het doel van de FEW is om binnen drie werkdagen telefonisch contact te leggen, om de ernst van de situatie in te schatten. Dit doel wordt sinds 2022 behaald en blijft een belangrijke indicator in de komende jaren.

Tijd tussen eerste telefoongesprek en eerste fysieke gesprek

Het doel is om inwoners met een hulpvraag zo snel mogelijk perspectief te bieden. Daarom verkorten we deze periode van vier naar drie weken.

Aantal woningontruimingen met financiële redenen

Door nieuwe afspraken met woningverhuurders te maken willen we dit aantal sterk terugdringen. Op dit moment is er nog geen onderscheid gemaakt in ontruiming met financiële redenen ten opzichte van overlast en criminaliteit.

Duur traject van aanmelding SHV tot uitbetalen saneringskrediet

Saneringskredieten moeten snel schuldenrust geven bij een inwoner. Hoe sneller het saneringskrediet is uitbetaald, hoe sneller er schuldenrust ontstaat. Daarom willen we deze periode verkorten van 13 naar 10 maanden.

% inwoners in beschermingsbewind of budgetbeheer/coaching

Door er vroeger en sneller bij te zijn, willen we bewind waar mogelijk beperken en lichtere hulp aanbieden, zoals budgetbeheer- of coaching.

Instroom in beschermingsbewind en budgetbeheer/coaching

Door er vroeger en sneller bij te zijn, willen we bewind waar mogelijk beperken en lichtere hulp aanbieden, zoals budgetbeheer- of coaching.

Doorstroom naar beschermingsbewind

Als inwoners vanuit schuldregelingen naar beschermingsbewind doorstromen blijven ze in financieel beheer. Het doel is om deze doorstroom te verlagen, zodat meer inwoners zelfstandig financieel beheer hebben.

Uitstroom uit beschermingsbewind en budgetbeheer/coaching

Het doel is om beschermingsbewind en budgetbeheer/coaching in te zetten om inwoners financieel zelfstandig en weerbaar te maken. Daarom zetten we in op een hogere uitstroom.

Percentage afgeronde hulpverlening

Dit is een nieuwe indicator die voorheen niet werd bijgehouden. De indicator richt zich op alle vormen van schulddienstverlening in Nijmegen, van adviesgesprekken tot de Wsnp. In de prognose is rekening gehouden met inwoners die afhaken.

24

7 Financiën Uitgaven Interventie

Actie

2023

Bewustwording

Campagnes, Peer-education

€50.000

Preventie

Preventiebudget werkplan

€20.000

FEW

Vroegsignalering, advies (trajecten)

Subsidies

Ketensamenwerking

€1.026.984 €40.371

Formulierenbrigade

Terugdringen niet-gebruik

€489.969

Briefadressen

Terugdringen niet-gebruik

€27.194

Jongerenperspectieffonds

Jongeren

€300.000

Ondernemers

Ondernemerspunt

€125.000

Stabilisatie

Curatief

€499.933

F!X Budgetcoaching

Budgetbeheer- en coaching

€212.479

Team Geldzorgen

Curatief

Beheer en bewind

Beheer en bewind

€38.792

Applicaties

Digitale ontwikkelingen

€65.000

Inzet ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid en kennis

€40.000

Regiefunctie FEW

Ketensamenwerking

€230.000

Onvoorziene uitgaven

Onvoorzien

€402.332

Totaal Uitgaven

-

€4.963.498

Inkomsten

Actie

Loonsombudget

Team Geldzorgen

€2.026.987

€1.395.444

2023

Middelen stadsbegroting

Activiteiten

€1.727.511

Overheveling septembercirculaire

Activiteiten

€471.000

Coalitieakkoord

Jongerenperspectieffonds, FEW

€738.000

Totaal Inkomsten

-

€4.963.498

25

Bijlagen Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)

van bewind de mogelijkheid van schuldhulp-

Wet inburgering

verlening vroeger in beeld bij de bewind-

De wet Inburgering schrijft voor dat

Door de wijziging van de Wet gemeentelijke

voerder. Sinds februari 2022 maakt de

gemeenten nieuwe Nederlanders financieel

schuldhulpverlening (Wgs) is vroeg­

gemeente gebruik van deze mogelijkheid.

moeten ontzorgen. Dat gebeurt in de eerste

signalering van schulden de verantwoor-

In paragraaf 4.2 lichten we het gebruik van

zes maanden na huisvesting. Daarin betaalt

delijkheid van de gemeente. Sinds 2021 is

het adviesrecht in relatie tot het convenant

de gemeente alle vaste lasten zoals huur,

er de wettelijke taak om opvolging te geven

bewindvoerders toe en hoe we hierdoor in-

gas, water, licht en de zorgverzekering.

aan meldingen van betalingsachterstanden

woners beter ondersteunen met hun schulden.

Doordat de gemeente deze inwoners

van de vaste lasten. Alle woningcorporaties,

financieel ontzorgt, lopen ze na deze zes

moeten signalen van achterstanden (huur,

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv)

energie en premie van de ziektekosten­

De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

verzekering) aanleveren bij de gemeente.

(Wvbvv) is per 1 januari 2021 ingevoerd.

Ook wordt er, in lijn met de onderzoeks­

Het doel van de wet is het bevorderen dat

Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams)

bevindingen over de effecten van schaarste,

de beslagvrije voet op de juiste wijze wordt

Het voorstel voor de Wet aanpak meer-

meer rekening gehouden met het doen-

vastgesteld. De wet biedt een betere

voudige problematiek sociaal domein

vermogen van mensen en de snelheid van

bescherming voor de schuldenaar om een

(Wams) biedt een wettelijk kader voor

de doorlooptijden. De wetswijziging maakt

minimumbedrag te behouden voor de

gemeenten om nog beter de regie te pakken

het mogelijk om, in geval van een aanvraag

basiskosten van levensonderhoud.

op een gecoördineerde aanpak in gevallen

schuldhulpverlening, de uitvraag naar

Het proces is eenvoudiger. Want voor de

van meervoudige problematiek in het sociaal

(financiële) gegevens aan de klant zo veel

berekening van de beslagvrije voet komen

domein. Het streven is dat de Wams

mogelijk te beperken. Daarnaast heeft de

centraal gegevens van de schuldenaar

1 januari 2024 in werking treedt. Het voor-

gemeente bij verordening de wettelijke

beschikbaar en gebruiken alle ketenpartners

stel beoogt te voorzien in een expliciete

termijn bepaald op acht weken. Binnen

een uniforme rekentool.

grondslag voor de gegevensverwerking

energieleveranciers en zorgverzekeraars

maanden een verhoogde kans op het oplopen van schulden.

die nodig is om tot een integrale, gecoör-

deze acht weken voert de gemeente het

Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag (Wskd)

dineerde aanpak en samenwerking te

of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt.

Voor de groep mensen die te maken heeft

De schuldhulpverlening moet dan in

met meerdere beslagen is verbeterde

samenhang met de andere wetten worden

Wijziging Boek 1 Burgerlijk Wetboek adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind

informatie-uitwisseling nodig tussen de

uitgevoerd.

Met deze wijziging kunnen gemeenten via

elkaar weten dát er meerdere partijen zijn

een opt-in regeling gebruik maken van het

die aanspraak maken op die ene aflossings-

adviesrecht bij de instelling van beschermings-

capaciteit van de burger. Daarvoor is het

bewind wegens problematische schulden

wetsvoorstel Wet stroomlijning keten voor

of verkwisting (ook wel schuldenbewind

derdenbeslag in voorbereiding. Het voor-

genoemd). Hierdoor kan de gemeente haar

stel geeft de grondslag voor alle beslag-

regierol bij schuldhulpverlening beter ver-

leggende partijen om informatie uit te

vullen en meer grip krijgen op de instroom

wisselen via een centrale ICT-voorziening.

in schuldenbewind. Indien lichtere alter-

Op dit moment is er nog geen ingangs­

natieven mogelijk zijn kan dit worden

datum bekend voor de Wet stroomlijning

geadviseerd. Daarnaast is bij toewijzing

keten voor derdenbeslag.

eerste gesprek over de hulpvraag besluit

26

beslagleggende partijen. In die gevallen moeten de beslagleggende partijen van

komen bij meervoudige problematiek.