3.3 Verslag thematisch stadsgesprek bouwen binnen de grenzen van de stad 13 november 2023

Verslag thematisch stadsgesprek: Bouwen binnen de grenzen van de stad 13 november 2023

Aanleiding De gemeente werkt de omgevingsvisie bij. Onderdeel hiervan is meer richting te geven aan de groei van Nijmegen.

Doel stadsgesprek Deelnemers meenemen in hoe we in Nijmegen binnen de stadsgrenzen willen groeien (binnenstedelijk bouwen). In gesprek met deelnemers wat zij waardevol vinden aan en in de stad en waar kansen en knelpunten ontstaan.

Programma • • •

De aanbevelingen van stedenbouwkundig bureau (BURA) delen; Wethouders praten over keuzes en dilemma’s van binnenstedelijk bouwen; In deelsessies feedback en input ophalen over de aanbevelingen van BURA.

Presentatie BURA BURA heeft onderzoek gedaan naar concretisering van binnenstedelijk bouwen. Zij gingen in op de volgende punten: • • • • •

Voordelen en kansen van verdichting aan de hand van voorbeelden en referenties uit andere steden; Dilemma’s en voorwaarden voor ‘goede’ verdichting: anders kijken, anders denken en anders doen; Specifieke uitdagingen voor Nijmegen in binnenstedelijk bouwen Inzoomen op Nijmeegs binnenstedelijk bouwen; waar kan dat, en hoe? Volgens welke 10 principes? Wat is dan belangrijk?

Figuur 1: 10 principes van BURA

Welkom en interview wethouders Noël Vergunst en Grete Visser en Cilia Daemen

Pagina 1 van 3

Als stad hebben we gekozen om te groeien binnen onze stadsgrenzen, te werken aan onze woonopgave en een duurzame toekomst. Veel ontwikkelingen vragen ruimte en die is beperkt. Dat maakt dat we keuzes moeten maken en deze actualisatie concreter willen maken. Het onderzoek van BURA geeft denkrichtingen hoe we de omgevingsvisie scherper kunnen maken. Niet voor elk gebied in Nijmegen zijn dezelfde acties nodig. Groeien binnen de grenzen van de stad betekent ook dat we de beperkte ruimte intensiever gaan gebruiken. Naast dat we anders en efficiënter omgaan met mobiliteit, willen we ook zoveel mogelijk nabijheid maken tussen wonen, werken en voorzieningen. Voordeel van anders omgaan met mobiliteit is dat we zo mogelijk meer ruimte kunnen maken voor voetgangers en fietsers, maar ook groen. Bij het maken van plannen hebben we niet alleen aandacht voor woningen, maar ook functies die nodig zijn om goed te kunnen wonen. Binnenstedelijk bouwen gaat ook over aandacht voor de menselijke maat. De stad staat niet alleen voor een woonopgave. We zetten bijvoorbeeld ook in op de energietransitie en klimaatadaptatie. De veranderingen die daarvoor nodig zijn, zorgen ook voor kansen in kwetsbare wijken. Bijvoorbeeld het tegengaan van hittestress of het goed opvangen van regenwater. Bij de afweging staat altijd het belang van de stad en de huidige en toekomstige bewoners voorop.

Maar we ontkomen er niet aan om keuzes te maken. Dat heeft gevolgen voor hoe de stad zicht ontwikkelt. We kijken naar het grotere geheel. Niet per probleem kijken, maar problemen samen vormen puzzelstukjes voor een oplossing.

Deelsessies: In verschillende deelsessies is gesproken over binnenstedelijk bouwen. Daarbij zijn de volgende vragen aan de deelnemers voorgelegd: Welke waarde spreekt je aan? Deelnemers geven aan dat het belangrijk is om voldoende voorzieningen in een wijk te hebben. Het voorbeeld van een voorzieningenhart wordt hierbij gegeven. Maar ook voldoende plekken om elkaar te ontmoeten. Deelnemers zien graag voldoende en bruikbaar groen terug in hun wijk. Ze zijn bereid om over de rol van de auto en de mobiliteitstransitie te praten. Deelnemers geven aan dat het principe van mixen en verdichten en de diversiteit van de stad hun aanspreekt. Ook wordt er waarde gehecht aan een goed netwerk, dit wordt zowel gezien als het fietsnetwerk als aan kunnen haken op bijvoorbeeld een goed duurzaam energienet. Missen jullie ook waarden/principes? In wijken moet ook ruimte zijn voor het ‘onverwachte’. Dit gaat over ruimte om te experimenteren. Bewoners willen hier zelf ook wel regie over. Bijvoorbeeld ruimte voor kleinschalige initiatieven. Deelnemers vinden volwassen groen belangrijk. Groen kan ook aangeplant worden, maar geeft dan minder snel sfeer en kwaliteit aan de wijk. Waar op de kaart van Nijmegen zou je jouw waarde/principe leggen en waar is die belangrijk? Deelnemers hebben veel aandacht voor bestaande wijken.

Er is vraag naar erkenning van lokale identiteiten en het streven naar het behouden ervan. Deelnemers benadrukken dat verschillen in demografie belangrijk zijn om te bepalen wat mogelijk is in een wijk. Sommige wijken hebben baat bij doorstroming om zo vergrijzing tegen te gaan. Pagina 2 van 3

Sommige deelnemers vinden het belangrijk dat de gemeente goed kijkt naar verschillende woningtypes zowel nieuw maar ook in bestaande bebouwing. Hierbij gaat het onder andere om verkamering en splitsing in Nijmegen Oost. Welke waardes kunnen slim gecombineerd worden? Groen, klimaat adaptatie en biodiversiteit kan gecombineerd worden. Er moet ook voldoende groen bereikbaar zijn, zeker voor woningen zonder tuin of straten waar weinig groen is. (Lokale) Identiteit is belangrijk, maar deelnemers zien ook dat het toevoegen van woningen en voorzieningen belangrijk zijn voor de levensvatbaarheid van wijken. Extra bebouwing kan juist een toevoeging zijn om bestaande identiteiten te vertrekken. Deelnemers geven aan dat bestaande wijken kunnen verbeteren door binnenterreinen te vergroenen en autobezit te reguleren door een vergunningensysteem. Zijn we nog iets vergeten? Het principe betaalbaar wonen/woningen ontbreekt. Deelnemers missen ook de vraag: voor wie bouwen we op welke locatie? Deelnemers geven aan dat de gemeente creatief kan zijn in het maken van slimme combinaties, bv. Groen op gebouwen. Zorg daarbij voor voldoende flexibiliteit in het invullen van programma en de openbare ruimte. De relatie tussen Nijmegen als stad en de relatie met de regio kan sterker worden aangezet.

Focus ligt op nieuwbouw, geef ook aandacht aan de veranderende dichtheden in bestaande wijken door woningsplitsing en verkamering.

Pagina 3 van 3