2e Voortgangsmonitor 2024

2e Voortgangsmonitor 2024

1

2

Inhoudsopgave Inleiding--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------5 Voorstel --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------7 Meldingen -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------9 Verwacht programmaresultaat ----------------------------------------------------------------------------------------------------9 Financiële effecten -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------10 Ontwikkeling algemene middelen -----------------------------------------------------------------------------------------------10 Programmameldingen --------------------------------------------------------------------------------------------------------------11 Meldingen in de begroting te verwerken-------------------------------------------------------------------------------------------------25 Programmameldingen --------------------------------------------------------------------------------------------------------------25 Specifieke mutaties gemeentefonds --------------------------------------------------------------------------------------------25 Stand

begroting na wijzigingen --------------------------------------------------------------------------------------------------27 Investeringen -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------29 Verzamelvoorstel ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------31

3

4

Inleiding Voor u ligt de 2e Voortgangsmonitor 2024. In deze bestuursrapportage informeren wij u over de uitvoering van de Stadsbegroting 2024 en melden we financiële afwijkingen ten opzichte van de voornemens en de budgetten, zoals die in de Stadsbegroting 2024 zijn opgenomen. Waar niets wordt gemeld, ligt de uitvoering van de begroting op koers. Ook de 2e Voortgangsmonitor is op hoofdlijnen, waarin we alleen begrotingswijzigingen voorstellen voor zover dat noodzakelijk is. In deze voortgangsmonitor is niet gekeken naar de actualisatie van de ontwikkeling van de planexploitaties. Een actualisatie van de planexploitaties wordt meegenomen in het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MGP), die we voorafgaand aan de Stadsrekening 2024 in procedure brengen. In de Stadsrekening 2024, die we begin 2025 opstellen, leggen we een uitgebreide verantwoording af over het gehele jaar. We gaan in deze Voortgangsmonitor uit van een voordelig resultaat van 12,3 miljoen euro. Dit bestaat uit een nadelig resultaat op de inhoudelijke programma's van 6,4 miljoen euro en een voordelig resultaat van 18,7 miljoen euro op de algemene middelen (onderdeel van het programma Financiën). Een toelichting op de programmameldingen vindt u in het onderdeel 'Programmameldingen'. We noemen hier alvast de grootste afwijkingen.

Een toelichting op de algemene middelen is opgenomen in het onderdeel 'Ontwikkeling algemene middelen'. In het voorstel waarmee deze nota begint, is een samenvatting opgenomen. En tevens de begrotingswijzigingen waarover wij aan uw raad vragen een besluit te nemen.

5

6

Voorstel Onderwerp 2e Voortgangsmonitor 2024 Opsteller Programma Portefeuillehouder

Ellen van de Waterbeemd Financiën T.F.A. van Elferen

Behandeldatum Status

5 november 2024 Openbaar

Samenvatting In de 1e Voortgangsmonitor meldden we een verwachte afwijking van het begroot resultaat van 9,2 miljoen euro nadelig. De 2e Voortgangsmonitor laat een gunstiger beeld zien met een nadeel bij de inhoudelijke programma's van 6,4 miljoen euro en een voordeel op de algemene middelen van 18,7 miljoen euro. Het verwacht jaarresultaat wordt daarmee 12,3 miljoen euro voordelig. Het voordeel op de algemene middelen heeft onder andere te maken met de inkomsten uit de septembercirculaire waarin met name de groei van inwoners (leeftijd 20 - 30 jaar) in Nijmegen leidt tot een grote toename. Daarnaast hebben we een fors rentevoordeel. In het sociaal domein zien we de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting en daarom lichten we deze in vogelvlucht kort toe. Deze afwijkingen zijn in de eerste voortgangsmonitor overigens ook benoemd en ze zijn in lijn met de door ons ervaren knelpunten in het sociaal domein: bij jeugd zien we dat de groei in lijn is met onze eerdere prognoses. Bij huishoudelijke hulp en hulpmiddelen is rekening gehouden met groei maar blijft de levering achter (wachttijden) door capaciteitstekorten. Bij Wmo begeleiding en dagbesteding zien we dat de buurtteams goed werk leveren, maar de (te) hoge doelstelling van 80% nog niet halen. Bij de opvang van ontheemden geldt net als in voorgaande jaren dat de vergoeding van het rijk hoger is dan onze kosten.

Het nieuwe BUIG model is nadelig voor Nijmegen en we geven minder uit aan energietoeslag dan waar we in de begroting rekening mee hebben gehouden. In het fysieke domein zijn in het programma Openbare ruimte middelen in de begroting opgenomen voor het warmtefonds en de proeftuin aardgasvrije wijken Dukenburg. Om deze middelen voor de komende jaren beschikbaar te houden voor de geplande investeringen in het warmtenet, voegen we ze toe aan de reserve Aardgasvrij. We ontvangen voor het ingezamelde verpakkingsafval een lagere vergoeding. En we zien dat de kosten van afval zijn toegenomen door hogere transport- en verwerkingskosten van de huishoudelijke afvalstromen. Op het onderdeel parkeren verwachten we forse nadelen als gevolg van de extra energiekosten voor de parkeergarages en parkeerterreinen. Daarnaast verwachten we minder parkeeropbrengsten te realiseren. En tot slot zien we nog steeds een toename van kosten van onderhoud en beheer. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar de programmameldingen. We werken hard aan de ambities en doelstellingen. Tegelijkertijd ontstaan er knelpunten in de uitvoeringskracht van onze organisatie in het realiseren hiervan. Dit zien we terug binnen alle domeinen van de gemeentelijke organisatie.

Dit jaar zijn we gestart met het opstellen van een HR visie, waarin het moderniseren van het wervingsen selectiebeleid, het opstellen van een pre-, on- en offboardingsprogramma en het actualiseren van het stagebeleid een plek zullen krijgen. We benaderen scholieren en studenten actief (campus recruitment). Het onbevooroordeeld werven en selecteren maakt ook onderdeel uit van de wervingsstrategie. Via het verstevigen

7

van het onboardingsprogramma willen we nieuwe medewerkers vanaf de start beter binden aan de organisatie en de stad. Tot slot sluiten we deze monitor af met een Verzamelvoorstel. Daarin zijn alleen wijzigingen opgenomen die budget neutraal zijn, waaronder ook budgetoverhevelingen naar volgend jaar. In geval van budgetoverheveling is de uitvoering van beleid vertraagd of uitgesteld door onder andere personele krapte. De wijzigingen in het Verzamelvoorstel betreffen beleidsarme begrotingsaanpassingen die vooral van belang zijn om de begrotingsuitvoering op orde te kunnen houden. Het vaststellen van deze aanpassingen is voorbehouden aan uw raad. Advies Aan de raad voor te stellen: 1. De 2e Voortgangsmonitor 2024 vast te stellen. 2. De begroting 2024 voor de meldingen zoals beschreven in het hoofdstuk 'Meldingen in de begroting te verwerken' aan te passen; 3. De aanpassingen zoals beschreven in het hoofdstuk 'Investeringen' vast te stellen; 4. De budget-neutrale wijzigingen zoals opgenomen in het Verzamelvoorstel vast te stellen; 5. Begrotingswijziging BW-01944 (Meldingen Voortgangsmonitor 2024), BW-01945 (Verzamelvoorstel) en BW01946 (Investeringen) vast te stellen.

8

Meldingen Verwacht programmaresultaat Zoals we in de inleiding hebben aangegeven, gaan we nu uit van een voordelig resultaat van 12,3 miljoen euro. In onderstaande tabel ziet u waaruit dit voordeel bestaat. Bedragen * 1.000

Saldo

Beginstand begroting 2024

0

Ontwikkeling algemene middelen (onderdeel van programma Financiën) Meldingen inhoudelijke programma's

18.680 -6.392

Verwacht resultaat - bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel

12.288

Bovenstaand resultaat is exclusief de ontwikkeling van de planexploitaties. Door verschillende tegengestelde effecten (stijging plankosten en stijging grondprijzen) is het uiteindelijke effect lastig te voorspellen. Omdat de onzekerheden groot zijn, wachten we hiervan de doorrekeningen af. Leeswijzer Hierna geven we een toelichting op de meldingen. We gaan eerst in op de ontwikkeling van de algemene middelen en vervolgens op de programmameldingen. We merken op dat van een aantal afwijkingen niet precies kan worden aangegeven hoe groot de afwijking zal zijn. In die gevallen is in de toelichtende tekst aangegeven van welke bandbreedte we zijn uitgegaan. Voor zover er geen afwijkingen worden gemeld, gaan we ervan uit dat de begroting op koers ligt. Voor zover we voorstellen de begroting aan te passen, geven we dat expliciet aan in de desbetreffende tabellen. Voor het volledige beeld van voorgestelde wijzigingen, laten we deze aanpassingen ook zien in de tabel in het hoofdstuk dat daarop volgt: 'Meldingen in de begroting te verwerken'. In dat hoofdstuk geven we ook een toelichting op de mutaties uit het gemeentefonds, waarvan we voorstellen deze over te brengen naar het betreffende programma.

9

Financiële effecten Zoals gebruikelijk informeren we uw raad in de voortgangsmonitor op hoofdlijnen en passen we alleen de begroting aan als dit echt noodzakelijk is. De meldingen in dit hoofdstuk zijn dus bedoeld om uw raad te informeren over de stand van zaken en de verwachtingen over 2024. De meldingen leiden niet per se tot een begrotingswijziging. Voor de meldingen waarvoor dit wel het geval is, geven we expliciet aan. Tevens zijn de voorgestelde aanpassingen opgenomen in de tabel in het hoofdstuk 'meldingen in de begroting te verwerken'.

Ontwikkeling algemene middelen We verwachten dit jaar een voordeel op de algemene middelen van 18,7 miljoen euro.

L/B

1e Voortgangs monitor 2024

L/B

2e Voortgangs monitor 2024

Budgettair effect gemeentefonds (sept/dec 2023)

B

-1.541

B

-1.541

Vrijval kapitaallasten

L

5.998

L

5.998

Kapitaallasten; omzetting annuïteit naar lineair

L

-477

L

-477

Gemeentefonds mei- en septembercirculaire '24

B

8.600

Vrijval taakmutaties gemeentefonds

B

2.800

Voordeel op resultaat Treasury

L

3.200

Bedragen * € 1.000 Mutaties die bij de 1e VM in de begroting zijn verwerkt

Voorstel om te verwerken in de begroting *

Overige meldingen algemene middelen CAO

L

-400

OZB woningen

L

B

-500

OZB niet-woningen

B

800

Overige belastingen

B

200

Totaal - bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel

-400

3.580

18.680

* zie ook paragraaf 'stand begroting na wijzigingen'

Bij de 1e Voortgangsmonitor hebben we de algemene middelen aangepast met 3,9 miljoen euro voordelig. Daarnaast verwachtten we een nadeel van 0,4 miljoen euro voor CAO. Bij de 2e Voortgangsmonitor verwachten we daarnaast een resultaat uit de algemene middelen van 15,1 miljoen euro. In totaliteit is het verwacht positief resultaat van de algemene middelen in 2024 18,7 miljoen euro. Toelichting meldingen 2e Voortgangsmonitor Gemeentefonds mei- en septembercirculaire '24 Het budgettaire effect van de meicirculaire 2024 is € 1,6 miljoen voordelig en van de septembercirculaire 2024 € 7,0 miljoen voordelig. Het budgettaire resultaat van de septembercirculaire wordt voor een deel verklaard door de groei van inwoners (leeftijd 20 - 30 jaar) in Nijmegen. Vrijval mutaties gemeentefonds Een totaal van € 2,8 miljoen aan taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen toegekend in het gemeentefonds mag vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. Onderstaand is een opsomming weergegeven: • Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (T): € 626.000 • Regionale doelgroepspecifieke aanpak (DU): € 137.000 • Participatie (IU) - deel LPO WSW en beschut werk: € 1.652.000 10

• •

Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 (DU): € 270.000 Daarnaast zijn er nog een 10-tal kleine mutaties van totaal € 121.000 die kunnen vrijvallen.

Voordeel op resultaat treasury (3,2 miljoen euro V) Bij het opstellen van de treasurybegroting zijn we uitgegaan van een bepaalde hoogte van het bedrag aan nieuwe investeringen. Inmiddels weten we dat we deze planning niet gaan halen. Hierdoor hoeven we dus voor de financiering minder middelen aan te trekken, wat leidt tot lagere rentelasten. Door de veranderende omstandigheden op de kapitaalmarkt voorziet ook het rijk weer in een rentevergoeding over de voor ons overtollige middelen die wij dagelijks moeten afstorten in de schatkist bij het rijk. Met dit voordeel was vooraf geen rekening gehouden. Bovenstaande punten leiden samen tot een voordeel. OZB woningen (€ 500.000 N) Op de OZB woningen verwachten we een nadeel door vertraging in de bouw en later opleveren van woningen waardoor de groei lager is dan waar we in de begroting rekening mee hebben gehouden. OZB niet-woningen (€ 800.000 V) Op de OZB niet woningen verwachten we een voordeel door vertraging in de bouw. Stukken grond die bestemd zijn voor woningbouw blijven onbebouwd. Voor bouwpercelen waar de bouwwerkzaamheden niet zijn aangevangen, dient het niet-woning tarief te worden toegepast. Opbrengsten precariobelasting (€ 200.000 V) We verwachten een meeropbrengst op de precariobelasting doordat er meer activiteiten plaatsvinden waar we precariobelasting voor in rekening hebben kunnen brengen.

Programmameldingen In onderstaande tabel zijn de programmameldingen opgenomen waarvan we verwachten dat deze leiden tot een afwijking ten opzichte van de begroting. In de kolom VM 1-2024 zijn de meldingen uit de 1e Voortgangsmonitor opgenomen. In kolom VM 2-2024 zijn de meldingen die nu actueel zijn, opgenomen. Deze regels worden niet in de begroting aangepast, met uitzondering van een aantal meldingen, waarvoor we wel de begroting willen aanpassen. Deze meldingen komen terug in het volgende hoofdstuk. Na de tabel volgt een toelichting op de regels uit de kolom VM 2-2024. L/B

1e VM2024

L/B

2e VM2024

Bereikbaarheid Openbare Ruimte Sport

B L L

750 -53 -400

B L L

750 -53 -400

Meldingen, waarvoor we de begroting willen aanpassen Voordeel op ontvangen middelen voor opvang ontheemden Raming lasten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden Raming baten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden Niet bestede middelen aardgasvrijmaken toevoegen aan reserve Niet bestede middelen aardgasvrijmaken toevoegen aan reserve Tekort Dub-middelen onttrekken aan reserve Tekort Dub-middelen onttrekken aan reserve Overheveling budget 2025 voor 80 jaar vrijheid

WWZ WWZ WWZ Openbare ruimte Financiën Openbare ruimte Financiën Cultuur en Cult. Erfgoed

B

6.500

B L B L L L B L

8.300 -50.947 50.947 6.600 -6.600 -268 268 -200

Stijging Contributie VNG/GGU Gestegen VRGZ-bijdrage Verhoging verzekeringspremies

Bestuur en Organisatie Veiligheid Financiën

L L L

-250 -325 -100

L L L

-250 -325 -100

Financieel effect 2024 * € 1.000

programma

Meldingen, verwerkt bij de 1e VM Hogere vergoeding zwerfafval Aanpassing GRP-voorziening aan gewijzigde kapitaallasten Stijging energielasten Sportfondsen Nijmegen (zwembaden)

11

Financieel effect 2024 * € 1.000

programma

Overige meldingen programma's Energiekosten gemeentelijke panden Toename kosten facilitaire kosten Huisvesting dienstverlening Stijging kosten verkiezingen Extra inhuur Paspoortpiek Lagere legesinkomsten Rijbewijzen SaaS-oplossing als exploitatiekosten Overschrijding overhead Tekort marktgelden Energievouchers Projecten economische visie Lagere uitgaven subs.Welzijn, Inclusie en mantelzorgcompliment Teruggevorderde subsidies Welzijn en Inclusie voorg.jr. Vrijval budget Ouderen versterken sociale basis Verrekening GGD deel Buurtteams volwassenen Wmo Begeleiding en Dagbesteding Wmo Beschermd Wonen Wmo Huishoudelijke verzorging Wmo Hulpmiddelen Jeugd Hogere exploitatiekosten wijkaccommodaties Lagere huuropbrengsten de Ster, de Klif en 't Hert Lagere verwachte horecaomzet (wijk)accommodaties Leistenen buitenwand wijkcentrum t Hert Overschrijding uitvoeringskosten BUIG en Individuele studietoeslag BUIG en Individuele studietoeslag Inkomensregelingen - Armoedebestrijding Inkomensregelingen -Schuldhulpverlening WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Teruggevorderde subsidie Peuterwerk Budgetruimte Peuterwerk Lagere kosten leerlingenvervoer Restantmiddelen Flexcollege Baggeren havens Hogere onderhoud- en beheerskosten parkeren Lagere opbrengsten parkeren Extra energiekosten parkeergarages en parkeerterreinen Leasekosten elektrische voertuigen buitendienst Tekort wijkgericht werken

c.q. onderhoudsbudget wegen Tekort onderhoudscontract derden Tekort energielasten stadsbeheer Toename kosten reiniging Kosten straatvegen Korting Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) Bouwvergunningen leges Beheer vastgoed, aframen begroting ivm verkoop panden Lagere opbrengsten afvalzakken Lagere vergoeding verpakkingsmateriaal Hogere kosten afvalinzameling Kosten straatvegen Tekort onderhoudsbudget spelen Klimaatadaptatie Energietransitie bedrijven VTH-milieu

Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Bestuur en Organisatie Economie en Toerisme Economie en Toerisme Economie en Toerisme WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ WWZ Werk en Inkomen Werk en Inkomen Werk en Inkomen Werk en Inkomen Werk en Inkomen Werk en Inkomen Onderwijs Onderwijs Onderwijs Onderwijs Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Wonen en Sted. Ontw. Wonen en Sted. Ontw. Wonen en Sted. Ontw. Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte

12

L/B

1e VM2024

L L

200 -340

L

-335

L

-600

B

-100

L L L L L L B B L

-3.200 546 658 669 -10.000 -52 -326 -175 -350

L B L L L L

-1.801 -2.530 5.489 410 375 356

L

-450

L L L L L L L L

-550 -190 -750 -150 -600 -750 -500 -185

L B B

-300 -625 -615

L L L

500 -150 -160

L/B

2e VM2024

L L L L L B L L B L L L B L L L L L L L L L B B

250 -340 -138 -365 -140 -80 -700 -350 -100 234 200 140 100 100 275 -500 -2.900 257 1.167 1.309 -9.000 -52 -326 -175

L L B L L L L B L L L L L B L

-550 -2.538 -1.055 3.305 400 1.161 524 680 369 208 116 -230 -550 -600 -550

L L

pm -100

L L L B L B B L L L

-725 -500 -185 -500 -287 -685 -500 -350 500 -150

L L

300 400

Financieel effect 2024 * € 1.000

programma

Legesopbrengsten milieu Tekort huurinkomsten Vrijval middelen verduurzamen monumentale panden Beheer vastgoed, huurderving en bijbeh.kosten (energie) Aanvullende subsidie zwembad Dukenburg Terugbetaling teveel ontvangen subsidie SFN 2022 en 2023 Hogere exploitatiekosten sportaccommodaties Lagere verwachte horecaomzet Triavium Niet besteed groenbudget sportaccommodaties Huurschuld Talent Centraal Nijm.t/m 2022 + energieschuld 2023 Lagere uitvoeringskosten Implementatiekosten nieuw Fin.systeem WOZ bezwaren Beheer vastgoed, huurderving en bijbeh.kn (energie) ivm leegst.. Beheer vastgoed, huurderving en bijbeh.kn (energie) ivm leegst. Totaal - bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel

Openbare ruimte Cultuur en Cult. Erfgoed Cultuur en Cult. Erfgoed Cultuur en Cult. Erfgoed Sport Sport Sport Sport Sport Sport Sport Financiën Financiën Financiën Financiën

L/B

1e VM2024

B

-130

L L

-174 -100

L B

-100 -125

L

-360

L L L B

-750 -350 -122 -90 -12.760

L/B B B L L L B L B L L L L L L B

2e VM2024 290 -143 200 -238 -156 260 -100 -125 150 -360 600 -750 -350 -76 -90 -6.392

Meldingen, waarvoor we de begroting willen aanpassen Voordeel op ontvangen middelen voor opvang ontheemden (8,3 miljoen euro V) Wij verwachten dat in 2024 de opvang van ontheemden tot een voordelig financieel resultaat zal leiden van 8,3 miljoen euro. De oorzaak van dit resultaat is gelegen in de royale forfaitaire vergoeding van het rijk voor de opvang van ontheemden. Op basis van de verwachte aantallen op te vangen ontheemden zal de rijksvergoeding uitkomen op 50,9 miljoen. De lasten die daarmee gepaard gaan – inclusief de extra benodigde formatie – komt niet boven de 42,6 miljoen uit. Raming lasten en baten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden (€ 0) In 2024 vangt de gemeente Nijmegen op 2 (crisis-)noodopvanglocaties – Winkelsteeg en Koudenhoek vluchtelingen op. Dit gebeurde tot en met mei in de Winkelsteeg en vanaf 7 juni op locatie Koudenhoek in Nijmegen Noord. Daarnaast verzorgen wij ook de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Bij deze Voortgangsmonitor verwerken we zowel de lasten (50,9 miljoen euro) als de baten (50,9 miljoen euro) in de begroting. Toevoegen middelen aan reserve Aardgasvrij maken (6,6 miljoen euro) Het overgrote deel van het project aardgasvrij wordt gedekt uit rijksmiddelen of overige externe middelen. We verwachten dat we van de externe en eigen middelen in 2024 6,6 miljoen euro niet gaan uitgeven.

Gelet op de geplande uitgaven in het warmtenet willen we deze middelen beschikbaar houden en ze daarom toevoegen aan de reserve Aardgasvrij maken. Onttrekken Dub-middelen aan reserve Bodemsanering (€ 268.000) Vanaf 2006 ontvangt Nijmegen rijksmiddelen voor de uitvoering van haar bodemtaken. Deze waren gekoppeld aan 2 elkaar opvolgende bodemconvenanten die onder andere waren afgesloten met het rijk en van 2009 tot 2020 liepen. Een belangrijk thema hierbij was het uitvoeren van bodemsanering op spoedlocaties. Daarnaast was er in de convenanten ook veel aandacht voor verbreding van het werkveld. Duurzaam beheer en efficiënt en veilig gebruik van de bodem en ondergrond ook als onderdeel van het natuurlijk systeem zijn daarbij belangrijk. Ter uitvoering van de convenanten werd voorzien in een bijbehorende formatieve dekking en middelen om (spoed)saneringen aan te pakken en de verbreding verder vorm te geven. De dekking voor bovenstaande saneringsactiviteiten uit het gemeentefonds vallen weg waardoor er een tekort in de begroting ontstaat. Dit vangen we op vanuit de bestemmingsreserve Bodemsanering voor 2024 en 2025. Voor de structurele oplossing om saneringsactiviteiten en verbreding verder vorm te geven, wordt in de Stadsbegroting 2026 een voorstel gemaakt. 13

Herdenking 80 jaar vrijheid (overhevelen budget 2025) (€ 200.000) Bij de Stadsbegroting 2024-2027 is € 500.000 beschikbaar gesteld voor de herdenking van 80 jaar vrijheid, waarvan € 300.000 in 2024 en € 200.000 in 2025. We zien dat de desbetreffende activiteiten (herdenking bombardement, herdenking Market Garden, Free Future) volledig in 2024 plaatsvinden. We stellen daarom voor om de beschikbare middelen van € 200.000 uit 2025 over te hevelen naar 2024. Stijging Contributie VNG/GGU (€ 250.000 N) Door de sterke stijging van het aantal inwoners en door prijsindexatie is het huidige budget voor de contributie VNG/GGU niet meer toereikend om de kosten te dekken. VRGZ-bijdrage 2024 (€ 325.000 N) De bijdrage die de gemeente Nijmegen moet betalen aan de VRGZ (Veiligheidsregio Gelderland Zuid) is hoger dan het budget in onze begroting. De stijging zit met name in prijsstijgingen en loonsomstijging. Ook is er sprake van een hogere gevraagde deelnemersbijdrage. Ook dit heeft betrekking op prijsstijgingen maar ook op verhoogde vrijwilligersvergoedingen door veel verloop, adviesvragen en de reguliere indexering. Verhoging verzekeringspremies (€ 100.000 N) Doordat de onderwijspanden na taxatie eind 2023 een hogere herbouwwaarde hebben en doordat diverse verzekeringspremies per 1-1-2024 zijn geïndexeerd, is het budget voor de verzekeringspremies ontoereikend.

Overige meldingen De overige meldingen verwerken we niet in de begroting. We doen dit omdat hier in aanloop naar de stadsrekening mogelijk nog wijzigingen in kunnen optreden. Programma Bestuur en Organisatie Energiekosten gemeentelijke panden (€ 250.000 V) De energieprijzen voor de gemeentelijke kantoorpanden (gas en elektriciteit) zijn vastgezet voor 2024 en een groot deel van 2025. Voor 2024 is aan de begroting voor energieverbruik van de kantoorpanden € 1.250.000 toegevoegd op basis van de toenmalige verwachtingen. Vanuit de huidige verwachtingen blijken de kosten dit jaar lager uit te gaan vallen. De daadwerkelijke kosten zijn uiteraard afhankelijk van de buitentemperatuur de komende maanden. We blijven de mogelijkheden onderzoeken om het energieverbruik te verminderen. Voor 2025 en volgende jaren is de begroting hierop aangepast. Toename kosten facilitaire producten (€ 340.000 N) De kosten voor de facilitaire producten stijgen door nieuwe contracten als gevolg van de wettelijk verplichte aanbestedingen (warme dranken), door het hogere minimumloon voor schoonmakers en doordat de ambtelijke organisatie de afgelopen 4 jaar met ± 10% is gegroeid waardoor ook het gebruik van een aantal producten is toegenomen. Huisvesting dienstverlening (€ 138.000 N) Wij huren als gemeente een locatie van derden aan de Tweede Walstraat in Nijmegen omdat onze eigen panden niet toereikend zijn.

De eerste verdieping wordt gebruikt voor de dienstverlening omtrent Registratie nietingezeten (RNI). Deze kosten kunnen we niet opvangen binnen onze begroting. Stijging kosten verkiezingen (€ 365.000 N) De kosten voor verkiezingen zijn gestegen als gevolg van de sterke kostenstijging van onder andere catering, energie- en huurkosten locaties en drukwerk en van hogere kosten voor de organisatie van de verkiezingen als gevolg van de wetswijziging. Daarnaast hebben we in 2024 een extra structurele kostenstijging gezien door de

14

recente aanbesteding van de postbezorging, de extra kosten van het Gemeentelijk Stembureau (wettelijke vereiste) en overhead. Bovenstaande betreft een structureel tekort. De begroting is hierop aangepast vanaf 2025. Paspoortpiek (2024 t/m 2028) (€ 140.000 N) In deze periode hebben we in plaats van 7.000 – 8.000 jaarlijkse aanvragen voor paspoorten/ID-kaarten, naar verwachting zo’n 30.000 – 40.000 aanvragen te verwerken. Om tijdens deze piek binnen acceptabele wachttijden te blijven, hebben we dit jaar extra tijdelijke medewerkers opgeleid en ingezet. Deze medewerkers hebben we ingehuurd op basis van de verwachte aantallen reisdocumenten. De aantallen zijn lager dan verwacht met als gevolg minder inkomsten uit leges terwijl we wel kosten maken voor de ingehuurde medewerkers. Rijbewijzen (€ 80.000 N) We zien een afname van de leges bij de rijbewijzen doordat Nijmegenaren meer gebruik zijn gaan maken van de digitale aanvraagmogelijkheid bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). In de prognose voor 2025 houden we rekening met deze ontwikkeling. Saas-oplossing als exploitatiekosten (€ 700.000 N) Tot en met 2022 hebben we implementatiekosten van Software as a Service (SaaS) als investering verantwoord. Het BBV geeft aan dat dergelijke implementatiekosten niet als investering mogen worden aangeduid omdat we niet het juridisch en economisch eigendom bezitten.

Omdat we deze kosten vanaf 2024 als exploitatiekosten moeten verantwoorden, geeft dit bij het programma Bestuur en Organisatie een nadeel van 0,5 – 0,9 miljoen euro. Deze bandbreedte wordt aangehouden omdat het lastig is in te schatten op welk moment de kosten precies gemaakt worden. Op dit moment is er voor 1 miljoen aan intakes gealloceerd (toegekend via besluit), terwijl er nog maar € 300.000 is gerealiseerd via daadwerkelijke facturering en er daarnaast voor € 500.000 aan verplichtingen is uitgezet. Overschrijding overhead (€ 350.000 N) Er zijn frictiekosten ontstaan voor met name het bovenformatief personeel. Programma Economie en Toerisme Tekort Marktgelden € 100.000 N) De gemeente realiseert per kwartaal zo'n € 50.000 aan marktgelden. In de begroting 2024 staat een bedrag van € 300.000 aan baten opgenomen. We verwachten dat we aan het eind van het jaar een tekort hebben van € 100.000. Energievouchers (€ 234.000 V) Van de 5 miljoen euro die de gemeenteraad eind 2022 beschikbaar heeft gesteld voor energiecrisisaanpak, is in 2023 € 250.000 beschikbaar gesteld aan het programma Economie & Toerisme voor de verstrekking van energievouchers aan kleine MKB-ondernemers. Hiervan is € 234.000 in 2023 niet uitgegeven die we in 2024 van de uitvoerende organisatie terug hebben ontvangen.

Projecten economische visie (€ 200.000) Van het uitvoeringsprogramma van de economische visie zijn niet alle beschikbare middelen besteed aan nieuwe projecten. Deze middelen vallen eind 2024 vrij. Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Lagere uitgaven subsidies Welzijn en Inclusie en mantelzorgcompliment (€ 120.000 V) Vanwege voorziene krapte op het terrein van Welzijn en Inclusie vanaf 2026 gaan we nu al behoudend om met subsidie-uitgaven die mogelijk een structurele doorwerking hebben. Op diverse subsidieposten tezamen leidt dit tot een voordeel van € 80.000. Een deel van de kosten (€ 20.000) van het mantelzorgcompliment, is verantwoord onder de specifieke GALA uitkering voor mantelzorg. Daarnaast zijn de lasten van het mantelzorgcompliment € 20.000 lager. 15

Teruggevorderde subsidies Welzijn en Inclusie voorgaande jaren (€ 100.000 V) De vaststelling van een aantal subsidies uit 2021, 2022 en 2023 leiden in totaliteit tot een terugbetaling. Vrijval overgeheveld budget Ouderen Versterken Sociale Basis (€ 100.000 V) In de december-circulaire 2022 werden voor Ouderen Versterken Sociale Basis middelen toegekend. Vanwege krapte in beleidscapaciteit lukte het in 2023 niet om deze uit te geven en werden ze overgeheveld naar 2024. Maar ook in 2024 is het om dezelfde reden niet gelukt deze middelen uit te geven. GGD deel terugbetaling Algemene Reserve en onderschrijding budget (€ 275.000 V) Uit de jaarrekening 2023 bleek dat de Algemene Reserve van de GGD, met toepassing van de regelgeving hierover, te hoog was. Dit betekent dat er een bedrag van € 200.000 is teruggestort door de GGD. Daarnaast wordt de geraamde extra huur voor huisvesting consultatiebureaus in 2024 slechts deels uitgegeven en is er een klein overschot op de RVP middelen (Rijksvaccinatie Programma) (€ 75.000). Deze afwijkingen zijn allemaal astructureel. Mogelijke dekking door IZA /GALA middelen van reeds gedane uitgaven (€ pm) De gemeente Nijmegen heeft een specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord (IZA)-doelen voor 2024 ontvangen van 2,5 miljoen euro voor de samenwerkingsregio.

Mocht dit budget niet volledig uit worden gegeven, dan wordt onderzocht of het mogelijk is om reeds gedane uitgaven alsnog ten laste te brengen van deze regeling. Indien dit mogelijk blijkt te zijn, zal dit een positief financieel effect hebben. In mindere mate geldt dit ook voor de middelen van het Gezond Actief Leven Akkoord(GALA/SPUK). Buurtteams Volwassenen (€ 500.000 N) Dit nadelig resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door de aanpassing lumpsumbudget 2024 Buurtteams Volwassenen met een verhoging van € 500.000. Wmo Begeleiding en Dagbesteding (3 miljoen euro N) Op het onderdeel Wmo begeleiding en dagbesteding verwachten we een nadeel dat ligt tussen 2,5 en 3,5 miljoen euro. De Buurtteams Volwassenen zijn goed op weg, wat er voor zorgde dat het aantal cliënten met geïndiceerde begeleiding in augustus 2024 is gedaald met 56% ten opzichte van december 2021. In de begroting 2024 wordt echter al rekening gehouden met een daling van 80% van het aantal cliënten op geïndiceerde begeleiding. Dit is de belangrijkste oorzaak van het tekort op begeleiding. Naast buurtteams Volwassenen zijn er ook andere verwijzers die verwijzen naar geïndiceerde begeleiding zoals Regieteams en Buurtteam Jeugd & Gezin. Deze overige verwijzers hebben voor 2024 samen een verwacht aandeel van tussen 25% tot 35% in het totaal aan geïndiceerde begeleiding qua cliënten en kosten.

We blijven actief sturen op inzet van groei van de basishulp via de beide Buurtteams-organisaties in plaats van inzet van geïndiceerde hulp. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang (€ 257.000 V) Tot dit taakveld behoren de beleidsonderdelen maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en huiselijk geweld, noodopvang uitgeprocedeerden en Wmo beschermd wonen. Met uitzondering van de noodopvang uitgeprocedeerden gaat het hier om regionale taken waarvoor Nijmegen nog centrumgemeente is. In de afgelopen jaren heeft dit taakveld aanzienlijke positieve financiële resultaten behaald op het onderdeel Beschermd Wonen. Vorig jaar, in de opmaat naar de stadsbegroting 24’-27’, zijn om deze reden opnieuw verwachte voordelen al in de begroting opgenomen. We verwachten een Nijmeegs positief resultaat binnen een bandbreedte van -0,7 tot 1,3 miljoen euro op een totale begroting van 65,5 miljoen euro. Hierbij constateren we dat de gecontracteerde partijen minder besteden dan gecontracteerd, wat resulteert in een lagere realisatie ten opzichte van de begroting. Daarnaast zien we een daling in de uitgaven voor persoonsgebonden budgetten (PGB) voor Beschermd Wonen. Tegelijkertijd wordt dit voordeel deels afgevlakt door een toename van het aantal maatwerkovereenkomsten (betalingsafspraken met niet 16

gecontracteerde Beschermd Wonen aanbieders). Op langere termijn betreft het hier een incidenteel voordeel door de op handen zijnde doordecentralisatie, die nu is uitgesteld met als streefdatum 1 januari 2026. Voor Maatschappelijke Opvang zien we dat de realisatie hoger uitvalt dan de begroting doordat we hogere subsidies verstrekken aan partijen die activiteiten uitvoeren ten behoeve van maatschappelijke opvang, als gevolg van de toenemende druk op deze voorzieningen. Dit resultaat valt binnen de aangegeven bandbreedte in de 1e voortgangsmonitor 2024. Wmo huishoudelijke verzorging (€ 1.167.000 V) en WMO hulpmiddelen (€ 1.309.000 V) Op het onderdeel Wmo huishoudelijke verzorging verwachten we in 2024 een voordeel dat ligt tussen 1,0 en 1,4 miljoen euro en op het onderdeel Wmo hulpmiddelen een voordeel dat ligt tussen 1,1 en 1,5 miljoen euro. In 2024 lukt het nog niet om met de huidige bezetting van Wmo consulenten de wachtlijsten te laten afnemen. De wachttijd is in de loop van 2024 verder opgelopen. Dit heeft ook effect op de financiële prognose waarbij we rekening houden met een groei van het aantal cliënten. Door de achterstanden zien we deze groei echter nog niet terug in de financiële realisatie. Er wordt in het team geïnvesteerd zodat we efficiënt en kwalitatief kunnen indiceren waardoor we de komende jaren de groeiende instroom beter aankunnen.

Een aanvullende verklaring voor het gunstige resultaat op Wmo hulpmiddelen is dat we een voordeel van 0,4 miljoen euro verwachten op vraagafhankelijk vervoer. Dit wordt veroorzaakt door een gunstigere indexatie en een teruggaaf over 2023. Jeugd (9 miljoen euro N) De jeugdhulp is verdeeld over vier producten: Samenkracht en burgerparticipatie (preventieve jeugdhulp), Wijkteams (Buurtteams Jeugd & Gezin), Maatwerkdienstverlening 18- (ambulante jeugdhulp en specialistische jeugdhulp met verblijf) en Geëscaleerde zorg 18- (jeugdbescherming en jeugdreclassering). Ten opzichte van de melding in de 1e Voortgangsmonitor zien we een positieve ontwikkeling van het te verwachten resultaat van 1 miljoen euro. We hanteren een bandbreedte voor de prognose van het resultaat tussen de 8 en 10 miljoen euro negatief. Deze bandbreedte is gebaseerd op de realisatiecijfers tot en met juni 2024, waarin we een voorzichtige daling zien binnen de gerealiseerde kosten van ambulante jeugdhulp. Deze positieve trend is mede een uitkomst van de aanpak met taakstellende bestedingsruimtes. Dit is belangrijk als eerste stap in het realiseren van de (structurele) taakstelling op bestedingsruimte jeugd van 6 miljoen euro met ingang van 2025. De jeugd-ggz zonder verblijf en de jeugdhulp met verblijf ontwikkelen zich echter zoals verwacht gedurende de melding van de 1e Voortgangsmonitor.

Het meerjarige beeld dat gevormd is tijdens de melding van de 1e Voortgangsmonitor, namelijk dat de kosten van jeugdzorg blijven stijgen, blijft ongewijzigd. In welke mate dit tot tekorten leidt, is afhankelijk van keuzes die worden gemaakt. Daarbij geldt dat de beïnvloedbaarheid van deze kosten beperkt is, onder andere door de positie van wettelijke verwijzers als huisartsen, rechters en gecertificeerde instellingen. Deze keuzes dienen te worden gemaakt voor zowel de beschikbare budgetten (begrotingscomponent) als de zorg (realisatiecomponent). Belangrijke onderdelen van de keuzes voor beschikbare budgetten zijn het oordeel van de deskundigencommissie begin 2025 en het Regioprogramma + lokaal plan Jeugd. In deze programma's wordt richting gegeven aan de vastgestelde Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Raming lasten en baten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden (€ 0) In 2024 vangt de gemeente Nijmegen op 2 (crisis-)noodopvanglocaties – Winkelsteeg en Koudenhoek vluchtelingen op. Dit gebeurde tot en met mei in de Winkelsteeg en vanaf 7 juni op locatie Koudenhoek in Nijmegen Noord. Daarnaast verzorgen wij ook de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Bij deze Voortgangsmonitor verwerken we zowel de lasten (50,9 miljoen euro) als de baten (50,9 miljoen euro) in de begroting.

17

Voordeel op ontvangen middelen voor opvang ontheemden (8,3 miljoen euro V) Wij verwachten dat in 2024 de opvang van ontheemden tot een voordelig financieel resultaat zal leiden van 8,3 miljoen. De oorzaak van dit resultaat is gelegen in de royale forfaitaire vergoeding van het Rijk voor de opvang voor ontheemden. Op basis van de verwachte aantallen op te vangen ontheemden zal de Rijksvergoeding uitkomen op 50,9 miljoen. De lasten die daarmee gepaard gaan – inclusief de extra benodigde formatie – komt niet boven de 42,6 miljoen uit. Hogere exploitatiekosten wijkaccommodaties door stijging WOZ-waarde (€ 52.000 N) Door een gewijzigde systematiek in de bepaling van de WOZ-waarde is de OZBE-aanslag in veel gevallen gestegen met 20-35% ten opzichte van voorgaande jaren. Structureel lagere huuropbrengsten wijkcentra de Ster, de Klif en ‘t Hert (€ 326.000 N) We huisvesten basisscholen in wijkcentra de Ster, de Klif en ‘t Hert. Op basis van het aantal leerlingen ontvangen we een vergoeding hiervoor. Er is al jaren een krimp in het aantal leerlingen van deze basisscholen. Hierdoor ontvangen wij (structureel) minder inkomsten. Lagere verwachte horecaomzet (wijk)accommodaties (€ 175.000 N) Door de sterk gestegen inkoopprijzen is de marge op horeca sterk gedaald. Daarnaast zien we een sterke terugloop in de afname van horeca.

Vermoedelijk komt dit komt doordat bezoekers minder te besteden hebben, in verband met de financieel onzekere tijden. Overschrijding uitvoeringskosten (€ 550.000 N) Door verzuim, de invoering van het nieuwe roosterkader (verplichte pauzes) en het in eigen beheer nemen van de horeca in de Ark van Oost zijn de uitvoeringskosten hoger dan begroot. Programma Werk en Inkomen Taakveld Inkomensregelingen Op basis van de huidige inschattingen wordt er een positief resultaat verwacht van 0,1 miljoen euro. Onder dit taakveld wordt BUIG, individuele studietoeslag (IST), Bbz bedrijfskapitaal, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening verantwoord. BUIG en Individuele studietoeslag (€ 3.592.000 N) Op de bijstandsuitkeringen (BUIG) verwachten we een tekort van 3,3 miljoen euro. Het verwachte tekort wordt veroorzaakt door de negatieve relatie tussen het (objectief bepaalde) Rijksbudget BUIG en de nadelige ontwikkelingen van het aantal klanten in 2023 en 2024 in Nijmegen. Het budgetaandeel BUIG is ten opzichte van 2023 gedaald (we ontvangen relatief minder budget uit het macrobudget). Daarnaast zien we een stijging van het klantenaantal BUIG in 2023 en 2024 (ontwikkeling t/m augustus); het aantal klanten neemt in Nijmegen meer toe dan de gemiddelde landelijke stijging (2023) en die van de referentiegemeenten (2024).

We verwachten dit jaar wederom een overschrijding op de individuele studietoeslag. Ondanks een verruiming van het budget, door een budgetoverheveling binnen het programma, verwachten we een overschrijding van 0,4 miljoen euro. Op dit taakveld spelen echter een groot aantal onzekerheden die van invloed kunnen zijn op het geprognosticeerde resultaat, zoals de ontwikkeling van het aantal BUIG-uitkeringen in de maanden september t/m december 2024 (aantallen cliënten PW, IOAW/Z en Bbz), de ontvangsten op de openstaande vorderingen (debiteuren), de mutatie voorziening openstaande vorderingen en de inzet van de loonkostensubsidies door de MGR/Werkbedrijf. Armoedebestrijding (€ 3.305.000 V) Het voordelige resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door een verwacht overschot op de energietoeslag 2023 (3,5 miljoen euro). Voor 2024 ligt het aantal toekenningen veel lager dan eerder ingeschat. Vanuit 18

Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening dragen we dit jaar incidenteel bij aan knelpunten binnen de uitvoeringsafdeling Inkomen, Zorg en Leerrecht. Dit doen we door de financiering van tijdelijke inzet om achterstanden weg te werken, bijdragen aan noodzakelijke opleidingskosten van consulenten en inzet die bijdraagt aan een verbetering van de kwaliteit van dienstverlening. Het gaat om een eenmalige bijdrage van ruim 0,9 miljoen euro. Dit is in het resultaat meegenomen. Schuldhulpverlening (€ 400.000 V) Het verwacht voordeel wordt met name veroorzaakt door een lagere uitnutting van het budget Jongeren Perspectief Fonds. Daarnaast verwachten we een tekort van 0,2 miljoen euro op de Meedoenregeling. WSW en beschut werk (€ 1.161.000 V) De uitvoering van dit taakveld ligt bij het WerkBedrijf. Het verwachte resultaat 2024 is grotendeels gebaseerd op de halfjaarrapportage 2024 van de MGR WerkBedrijf en wordt voornamelijk verklaard door een afwijking op de ramingen die zijn opgenomen in de begroting van de MGR. Zo is onder andere de uitstroom van SW-medewerkers hoger dan verwacht en valt de indexering van de SW-lonen lager uit dan verwacht. Arbeidsparticipatie (€ 524.000 V) Op het onderdeel Participatie verwachten we in 2024 een voordeel bij het WerkBedrijf op de detacheringsbanen en door projecten die later zijn gestart.

Daarnaast verwachten we bij de Maatwerkbanen dat de begrote middelen in 2024 niet volledig worden ingezet ondanks de aframing van het budget met de ‘ombuigingsmaatregelen 2023’. Programma Onderwijs Teruggevorderde subsidie Peuterwerk (€ 680.000 V) Op het beleidsveld Peuterwerk verwachten wij in 2024 een positief resultaat van 1 miljoen euro. Dit houdt verband met een terugvordering in 2024 van teveel verleende subsidie in 2023 aan KION. Budgetruimte Peuterwerk (€ 369.000 V) We verwachten een overschot op de budgetruimte Peuterwerk dat in 2024 niet is geprogrammeerd. Dit is vooral veroorzaakt door de ruime jaarlijkse loon- en prijscompensatie voor het onderwijsachterstandenbeleid door het rijk. Lagere kosten leerlingenvervoer (€ 208.000 V) Door lagere vervoersaantallen in het ijkjaar 2023 en een latere volledige invoering van de zero-emissie ontstaat er in 2024 een voordeel op de geraamde middelen voor Leerlingenvervoer. Dit geldt ook in 2025 en 2026. Vanaf 2027 is dit voordeel niet meer aanwezig omdat vanaf dat jaar de zero-emissie voor 100% is ingevoerd. Restant middelen Flexcollege (€ 116.000 V) Op het eind van het schooljaar 2023-2024 zijn de werkzaamheden van het Flexcollege beëindigd. De geraamde middelen voor de 2de helft van 2024 vallen daarom vrij.

Programma Bereikbaarheid Baggeren Havens (€ 230.000 N) De overschrijding van het budget is te wijten aan onverwachte indexatiekosten en onvoldoende budgetoverheveling tussen 2022-2023 en 2023-2024. Het baggeren van de Waalhaven is cruciaal voor de leefbaarheid op de woonboten en woonschepen en de bereikbaarheid van de haven voor onder andere de hulpdiensten van politie, brandweer en rijkswaterstaat (RWS). Zonder uitvoering komt de veiligheid en efficiëntie van de varende noodhulpverlening in gevaar. Hogere onderhoud- en beheerskosten parkeren (€ 500.000- € 550.000 N) Bij de eerste voortgangsmonitor is er melding gedaan van een structurele uitzetting van kosten van onderhoud en beheer. De kosten van vervanging van lusdetectie bij de slagbomen en onderhoud en vervanging bij de 19

roadbarriers nemen toe. De inschatting is nu dat het tekort voor 2024 tussen de € 500.000 en € 550.000 zal uitkomen. Lagere opbrengsten parkeren (€ 600.000 N) We verwachten minder parkeeropbrengsten te realiseren. Zoals elk jaar het geval is zien we in het 3e kwartaal een dip in de opbrengsten vanwege de zomervakantie. De verwachting is dat de parkeeropbrengsten in het 4e kwartaal nog enigszins zullen bijtrekken. Hogere energiekosten parkeren, compensatie boete Waalkade en kosten transferium parkeren tijdens Vierdaagse (€ 550.000) We verwachten bij de energiekosten parkeren een overschrijding tussen de € 350.000 en € 400.000. Verder zijn er extra kosten gemaakt als gevolg van de compensatie van geschreven boetes bij de Waalkade. Deze terugbetaling is niet voorzien in de begroting en leidt tot een overschrijding. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor het aanbrengen en beheren van de tijdelijke parkeervoorziening tijdens de Vierdaagse. De compensatie van de onterecht geschreven boetes aan de Waalkade verklaart de overige overschrijding. Tekort wijkgericht werken cq onderhoudsbudget wegen (pm) Bij de eerste voortgangsmonitor is er melding gemaakt van een structureel tekort van € 750.000 voor wijkgericht werken en het onderhoudsbudget wegen.

De stand van zaken tijdens de tweede voortgangsmonitor is dat er nog een groot aantal werkzaamheden in de planning staan voor het 4e kwartaal maar dat het nog niet zeker is of deze nog volledig in 2024 afgerond zullen worden. Het is op dit moment lastig hiervoor een inschatting hiervan te maken. Tekort onderhoudscontract derden mbt civiele kunstwerken (€ 100.000 N) Bij de eerste voortgangsmonitor is er melding gemaakt van een tekort van € 150.000. Door de inzet van een deel van de areaalgelden is de verwachting dat het tekort teruggebracht kan worden. Toename kosten reiniging (€ 725.000 N) Als gevolg van de uitbreiding van de stad nemen de reinigingskosten toe. Vanaf 2024 leidt dit tot een structurele overschrijding van € 750.000. Hogere kosten straatvegen (€ 500.000 N) De kosten voor straatvegen zijn als gevolg van de areaaluitbreiding aanzienlijk toegenomen. Een deel hiervan kan worden toegerekend aan het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) en zal worden onttrokken aan de voorziening GRP (onderdeel programma Openbare Ruimte). De dekking voor de overige overschrijding vormt onderdeel van de DVO Dar die voor een deel in dit programma en voor een deel in het programma Openbare Ruimte is geraamd.

Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling Korting Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) (€ 185.000 N) In het kader van het Bestuursakkoord Implementatie Omgevingswet is in 2018 de beheerovereenkomst landelijke voorziening digitaal stelsel (DSO-LV) ondertekend. Gemeenten moeten aan deze landelijke voorziening financieel naar rato bijdragen. Hiervoor wordt vanaf 2020 een structurele uitname gedaan uit het gemeentefonds. Deze korting op het gemeentefonds is bij de jaarrekening 2020 verwerkt ten laste van het taakveld Ruimtelijke Ordening. Wij voorzien nog steeds geen besparing op de uitvoeringskosten door de komst van deze landelijke voorziening. Landelijk is de voorziene besparing door de komst van de Omgevingswet nog volop onderwerp van discussie en lijkt de haalbaarheid hiervan in de opgenomen omvang klein. Voor 2024 verwachten we een tekort op de uitvoeringskosten vanwege het niet halen van de ingerekende besparing. Bouwvergunningen leges (€ 500.000 N) De DU uitvoeringskosten invoering omgevingswet (septembercirculaire 2024) met een omvang van 0,5 miljoen euro eenmalig voor 2024 wordt toegevoegd aan de begroting. Desalniettemin treedt er een overschrijding op bij 20

de lasten van 0,5 miljoen euro door een drukker werkprogramma en de overgang naar de omgevingswet in het algemeen. Beheer vastgoed, aframen begroting in verband met verkoop panden (€ 287.000 N) Vanuit de verkoopopgave zijn in de voorgaande jaren panden verkocht waarvan de exploitatiebegroting nog niet is verwerkt. Programma Openbare Ruimte Lagere opbrengsten afvalzakken (€ 685.000 N) We realiseren niet de geïndexeerde geraamde opbrengsten. Vanaf het begrotingsjaar 2025 zullen de prijzen van de afvalzakken toenemen waardoor het tekort naar verwachting zal worden opgevangen. Lagere vergoeding verpakkingsafval (€ 500.000 N) De gemeente Nijmegen ontvangt een lagere financiële vergoeding voor het verpakkingsafval. Hogere kosten afval (€ 350.000 N) De transport en verwerkingskosten van de huishoudelijke afvalstromen vallen hoger uit. Daarnaast vallen de kosten van preventief en curatief onderhoud van alle ondergrondse en bovengrondse inzamelmiddelen voor rest, glas, textiel en plastic+ hoger uit. Dit geldt ook voor de kosten voor het reinigen van de rolcontainers, veroorzaakt doordat het aantal inpandige afvalruimtes is toegenomen. Ten slotte zijn de afschrijvingslasten toegenomen, doordat er in 2023 veel investeringen zijn gedaan in ondergrondse (pers) container, luiercontainers en cocons.

Hogere kosten voor straatvegen (€ 500.000 V) De kosten voor straatvegen zijn als gevolg van de areaaluitbreiding aanzienlijk toegenomen. Een deel hiervan kan worden toegerekend aan het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) en zal worden onttrokken aan de voorziening GRP. De budgetten voor straatvegen vormen onderdeel van de DVO Dar die voor een deel in dit programma en voor een deel in het programma Bereikbaarheid is geraamd. In dit programma is een voordeel dat dient ter dekking van het tekort in het programma Bereikbaarheid. Tekort onderhoudsbudget Spelen (€ 150.000 N) Door kostenstijgingen is er voor het jaar 2024 onvoldoende budget om de noodzakelijke 2e ronde voor het onderhoud van de ondergronden van de speeltoestellen in de stad te kunnen uitvoeren. Energietransitie bedrijven (€ 300.000 V) We hebben minder (onderzoeks)kosten op het onderdeel energietransitie bedrijven gemaakt waardoor we verwachten dat eind van het jaar nog een budget van € 300.000 beschikbaar zal zijn. VTH-milieu (ODRN) (€ 400.000 V) De verwachte onderbesteding bij VTH-milieu (Vergunningverlening,Toezicht en Handhaving) kent twee oorzaken. Het aantal meldingen en vergunningaanvragen is lager dan begroot. En door een tekort aan toezichthouders zijn er minder milieucontroles uitgevoerd dan geprogrammeerd.

In overleg met ODRN kijken we of de opgelopen achterstanden milieutoezicht (deels) kunnen worden ingelopen. Legesopbrengsten milieu (€ 290.000 N) In verband met de komst van de omgevingswet worden er vanaf 2024 leges geheven voor milieu-aanvragen. Het aantal milieu-aanvragen is tot op heden beperkt. Mogelijk hebben bedrijven geanticipeerd op het feit dat er vanaf dit jaar leges moeten worden betaald.

21

Programma Cultuur en Cultureel erfgoed Tekort op huurinkomsten vanwege lagere/geen indexering in huurcontracten (€ 143.000 N) De indexering in meerdere huurcontracten loopt niet gelijk op met de indexering op de gemeentelijke begroting. De afgelopen jaren is hierdoor een gat ontstaan. Verduurzaming monumenten (€ 200.000 V) We hebben jaarlijks € 200.000 geraamd voor het verduurzamen van monumenten. In 2024 is de subsidieregeling daarvoor ingesteld. De niet-bestede middelen uit 2023 zijn toegevoegd aan het budget 2024. We zien nu dat de voorbereidingen voor de subsidieregeling, zoals aanpassingen aan de omgevingsvergunningen en afstemming met de provinciale subsidie, meer tijd vergen. De overgehevelde middelen uit 2023 kunnen eind 2024 vrijvallen. De restantmiddelen uit 2024 hevelen we over naar 2025. Beheer vastgoed, huurderving en bijhorende kosten (energie) (€ 238.000 N) Een aantal panden wordt op dit moment niet verhuurd en staat leeg. Daardoor hebben we minder huuropbrengsten terwijl we wel uitgaven voor energie hebben. Programma Sport Aanvullende subsidie zwembad Dukenburg (Sportfondsen Nijmegen) (€ 156.000 N) Sinds juni 2024 is Sportfondsen Nijmegen (SFN) de nieuwe exploitant van zwembad Dukenburg tot aan de opening van het nieuwe sportcentrum in Winkelsteeg.

De begroting laat zien dat SFN een hogere jaarlijkse vergoeding dan nu begroot nodig heeft voor het risicovol exploiteren en beheren van het zwembad. Voor de maanden juni – december 2024 betekent dit een (structurele) extra vergoeding van € 100.000. Daarbovenop zijn eenmalige overnamekosten gemaakt van ca. € 56.000. Terugbetaling te veel ontvangen subsidie SFN 2022 en 2023 (€ 260.000 V) Op basis van de jaarrekeningen van SFN is gebleken dat SFN te veel subsidie heeft ontvangen. Hoofdoorzaak is dat SFN meer bezoekers heeft gehad dan verwacht. Hogere exploitatiekosten sportaccommodaties door stijging WOZ-waarde (€ 100.000 N) Door een gewijzigde systematiek bij de bepaling van de WOZ-waarde is de OZBE-aanslag in veel gevallen gestegen met 20-35% ten opzichte van voorgaande jaren. Een eerste raming laat zien dat dit voor de sportaccommodaties een stijging van ca. € 100.000 betekent. Lagere verwachte horecaomzet Triavium (€ 125.000 N) Bij de stadsbegroting 2020 zijn de geraamde baten voor het Triavium structureel verhoogd met € 150.000. Dit bedrag blijkt onhaalbaar en kan onvoldoende opgevangen worden met hogere entree- en horecaprijzen. Daarnaast is de marge op horeca gedaald door de sterk gestegen inkoopprijzen. De verkoopprijzen zijn niet evenredig mee gestegen met de inkoopprijzen, om de horeca betaalbaar te houden voor bezoekers. Daarnaast wordt er ook minder horeca afgenomen.

Niet besteed groenbudget sportaccommodaties (€ 150.000 V) Gelet op de gebiedsontwikkeling Winkelsteeg en daarmee de beoogde toekomstige sloop van sportpark Vossendijk heeft er geen groenonderhoud plaatsgevonden. Tegelijkertijd is er, mede door kwalitatief goed onderhoud, dit jaar geen benodigde toplaag-renovatie van een natuurgrasveld doorgevoerd. Huurschuld Talent Centraal Nijmegen t/m 2022 + energieschuld 2023 (€ 360.000 N) De huurschuld door de coronapandemie tot medio 2022 bedraagt € 250.000. Daarnaast is er een huur- en energieschuld in 2023 van € 110.000. De opgebouwde schuld in 2023 wordt veroorzaakt door een structureel tekort in de exploitatie.

22

Overschot uitvoeringskosten (€ 600.000 V) Door extra subsidiemiddelen vanuit het rijk hebben we (tijdelijk) een overschot op de uitvoeringskosten. Daarnaast hebben we tijdelijke vacatureruimte en minder hoge salarislasten door jonge, startende medewerkers. Programma Financiën Implementatiekosten nieuw financieel systeem (€ 750.000 N) Na vertraging is de nieuwe planning vastgesteld op 1 januari 2025. Doordat de oorspronkelijke implementatie is uitgesteld, vallen de projectkosten, de inhuurkosten en kosten voor extra inzet van consultants hoger uit. WOZ Bezwaren (€ 350.000 N) De verwachting is dat de kosten voor het afhandelen van bezwaarschriften (inhuur en uitbesteding) circa € 150.000 meer zullen bedragen en de proceskostenvergoeding circa € 200.000 meer zal bedragen. Beheer vastgoed, huurderving en bijhorende kosten (energie) in verband met leegstand (€ 166.000 N) Een aantal panden wordt op dit moment niet verhuurd en staat leeg. Daardoor hebben we minder huuropbrengsten terwijl we wel uitgaven voor energie hebben.

23

24

Meldingen in de begroting te verwerken We vertalen meldingen alleen in begrotingswijzigingen voor zover dat noodzakelijk is. We maken daarbij onderscheid in meldingen die leiden tot een bijstelling van de begroting (deze hebben we hiervoor meegenomen bij de programmameldingen) en (nieuwe) specifieke mutaties in het gemeentefonds. Overigens wordt ook een aantal budget neutrale, meer technische begrotingswijzigingen voorgesteld. Deze vindt u in het deel 'Verzamelvoorstel'.

Programmameldingen Er zijn in deze voortgangsmonitor een aantal programmameldingen, naast de gemeentefondseffecten, waarvan we voorstellen om deze in de begroting te laten verwerken (zie ook de programmameldingen). Onderstaande begrotingsafwijkingen zijn eerder toegelicht bij de programmameldingen. We stellen voor deze afwijkingen in de begroting van 2024 te verwerken. De middelen voor opvang vluchtelingen en ontheemden verwerken we vanwege de grote omvang van het budget. Dit is in het kader van rechtmatigheid van belang. Hetzelfde geldt voor de stijging contributie VNG/GGU, de gestegen VRGZ-bijdrage en de verhoging van de verzekeringspremies. De mutaties in de reserves, om de middelen te reserveren dan wel om het tekort te dekken. En tot slot de middelen voor de herdenking van 80 jaar vrijheid omdat de uitgaven al in 2024 hebben plaatsgevonden terwijl het budget daarvoor in 2025 is geraamd. Bedragen * € 1.000

Programma

B-L

Saldo

Raming lasten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden

WWZ

L

-50.900

Raming baten middelen opvang vluchtelingen en ontheemden

WWZ

B

50.900

Voordeel op ontvangen middelen opvang ontheemden

WWZ

B

8.300

Restant middelen aardgasvrij maken toevoegen aan reserve Aardgasvrij

Openb.ruimte

L

-6.600

Financiën

L

6.600

Openb,ruimte

B

268

Financiën

B

-268

Herdenking 80 jaar vrijheid (overhevelen budget 2025)

Cultuur, Cult.erfgoed

L

-200

Stijging Contributie VNG/GGU

Bestuur en Organisatie

L

-250

Gestegen VRGZ-bijdrage

Veiligheid

L

-325

Verhoging verzekeringspremies

Financiën

L

Dub-middelen onttrekken aan reserve Bodemsanering

Totaal

-100 7.425

- bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel

Specifieke mutaties gemeentefonds Onder dit kopje vallen specifieke mutaties in het gemeentefonds waarover nog niet eerder door uw raad een besluit is genomen. Met specifieke mutaties worden zogeheten taakmutaties (veranderingen in de algemene uitkering), decentralisatie-uitkeringen (DU) en integratie-uitkeringen (IU) bedoeld. Bijstellingen op mutaties waarover uw raad eerder een besluit heeft genomen, zijn opgenomen in het Verzamelvoorstel. Het betreft hier een budgettair effect van het gemeentefonds op de algemene middelen en specifieke taakmutaties uit de mei- en septembercirculaire 2024. We stellen voor de specifieke taakmutaties toe te kennen aan het programma. Deze mutaties hebben geen effect op het begrotingssaldo: het betreft een verschuiving tussen het programma 'Financiën' en inhoudelijke programma's.

25

Bedragen * € 1.000

Programma

Baten

Lasten

Saldo

Meicirculaire '24

Financiën

1.600

1.600

Septembercirculaire '24

Financiën

7.000

7.000

Ontwikkeling algemene middelen

Financiën

8.000

8.600

Algemene middelen, budgettair effect gemeentefonds

Voorgesteld besluit: vrijval ten gunste van algemene middelen Meicirculaire '24 Vrijval dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (T)

Financiën

-626

Vrijval regionale doelgroepspecifieke aanpak (DU)

Financiën

-137

626 137

Vrijval participatie (IU) - deel LPO WSW en beschut werk

Financiën

-1.652

1.652

Vrijval overige middelen

Financiën

-107

107

Vrijval alleenverdienersproblematiek 2023-2024 (DU)

Financiën

-270

270

Vrijval overige middelen

Financiën

-14

14

Ontwikkeling algemene middelen

Financiën

-2.806

2.806

371

Septembercirculaire '24

Voorgesteld besluit: verrekenen/toevoegen aan programma Septembercirculaire '24 Toekomstbestendig maken energiebeleid (DU)

Openbare Ruimte

-371

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) (DU)

Bestuur & Organisatie

-97

Ontvangst middelen septembercirculaire

Financiën

Centrale post gemeentefondsmiddelen - bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel

468 468

97 -468

-468

0

Algemene middelen, budgettair effect gemeentefonds Het budgettaire effect van de meicirculaire 2024 is 1,6 miljoen euro voordelig en van de septembercirculaire 2024 7,0 miljoen euro voordelig. Het budgettaire resultaat van de septembercirculaire wordt voor een deel verklaard door de groei van inwoners (leeftijd 20 - 30 jaar) in Nijmegen. Vrijval ten gunste van algemene middelen Vrijval dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (T), doelgroepspecifieke aanpak (DU) en participatie (IU) Het rijk heeft in de meicirculaire 2024 middelen toegekend. We stellen voor deze middelen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen, omdat deze middelen niet benodigd zijn voor de programma's. Vrijval alleenverdienersproblematiek 2023 - 2024 Het rijk heeft in de septembercirculaire 2024 middelen toegekend. We stellen voor deze middelen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen, omdat deze middelen niet benodigd zijn voor de programma's. Vrijval overige middelen Gezien de kleine omvang stellen we voor een 10-tal mutaties te verrekenen met de algemene middelen. Verrekenen/toevoegen aan programma Toekomstbestendig maken energiebeleid (DU) Gemeenten worden met deze decentralisatie-uitkering in staat gesteld ca 3 fte per Regionale Energiestrategie (RES-)regio aan te nemen. Voor Nijmegen betreft dit in 2024 € 371.000.