2022 Bestuursrapportage ODRN Q2

Versie: AB …

1

Inhoudsopgave

Inleiding

3

1.

Bedrijfsvoering

6

1.1.

Personeel

7

1.2.

Informatievoorziening

9

1.3.

Bedrijfsvoering/financiën

10

1.4.

Communicatie

11

1.5.

Afronding ontwikkelagenda

12

1.6.

Onderzoek Berenschot

12

2.

Werkzaamheden tot en met juli 2022

14

2.1.

Omzetontwikkeling

15

2.2.

BRIKS

17

2.3.

Milieu

18

2.4.

Projecten

19

2.5.

BRZO

20

3.

Financiën

22

3.1.

Begroting, prognose en resultaatverwachting 2022

23

3.2.

Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose

24

4.

Ontwikkelingen en KPI’s

26

4.1.

(Externe) Ontwikkelingen

27

4.2.

Sturen op processen en KPI’s

27

2

Inleiding

3

Met deze rapportage informeren we u over de resultaten die we in de eerste zeven maanden van 2022 hebben bereikt.

Omgeving volop in beweging Na jaren van voorbereiding en onderzoek krijgen plannen nu meer vorm en zien we een vertaling naar concrete acties. Op 8 juli informeerde de staatssecretaris de Tweede Kamer over het Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP) voor milieu. Hiermee volgt de staatsecretaris de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen op. Met het IBP werken landelijke partijen in het VTH-stelsel in de periode 2022-2024 aan een schonere, gezondere en veiligere leefomgeving voor alle inwoners in Nederland. Parallel aan de uitwerking van het IBP verkent de provincie de uitvoering van taken door de Gelderse Omgevingsdiensten (een zogeheten Art 217 A-onderzoek en een vervolg daarop). Het gaat hier om de kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken en om de sterke punten van samenwerking in Gelderland. Dit sluit goed aan bij het landelijke interbestuurlijk programma. Verder ziet het ernaar uit dat de Omgevingswet na jaren van uitstel nu echt op 1 januari 2023 in werking treedt. De Eerste Kamer heeft hierover op 12 juli een principebesluit genomen. Daar moeten we klaar voor zijn! We bereiden onze systemen en werkprocessen voor op deze grootscheepse operatie. Dat doen we in nauw overleg met onze opdrachtgevers.

Regionale en lokale ontwikkelingen De gemeente Nijmegen maakt concretere plannen voor het terugnemen van de BRIKStaken. Zij heeft dit in haar coalitieakkoord als actie benoemd. Vanuit de ODRN volgen we dit uiteraard op de voet. De gemeenteraadsverkiezingen hebben geleid tot een wisseling in ons bestuur. Onze gemeentelijke opdrachtgevers hebben nieuwe bestuursleden aangewezen. Tijdens een informatiebijeenkomst in september laten we nieuwe raadsleden zien wie we zijn en waar we als ODRN voor staan.

4

Ontwikkelingen in onze organisatie Met alle opdrachtgevers hebben we ambitieuze werkplannen voor 2022 afgesloten. Daar werken we nu hard aan. Het aantrekken van voldoende deskundig personeel blijft echter een hindernis. Daarom bespreken we met onze opdrachtgevers welke prioriteiten we kunnen stellen. De schaarste op de arbeidsmarkt én de inflatie maken dat we vaak diep in de buidel moeten tasten. Dat zorgt ervoor dat ons resultaat onder druk staat. We verwachten, net als in de vorige rapportage, dit jaar op een tekort van € 4 ton uit te komen. In de vorige Bestuursrapportage informeerden we u over de benoeming van onze nieuwe directeur. Kort na zijn aanstelling besloot hij echter een functie als wethouder te aanvaarden. We zijn dus opnieuw op zoek naar een directeur en hopen dit najaar een nieuwe kandidaat te benoemen. Het ontwikkelprogramma loopt dit jaar af, maar we zijn niet klaar met ontwikkelen. Integendeel, we staan aan de vooravond van een heleboel mooie nieuwe ontwikkelingen. We hopen, straks met onze nieuwe directeur aan het roer, een heldere en bestendige koers te bevaren.

Robert Kraan Directeur ODRN (waarnemend)

5

1. Bedrijfsvoering

6

1.1. Personeel Ziekteverzuim Het ziekteverzuim van januari t/m juli 2022 is 6,8%, hoger dan het verzuim in 2021 (6,1%). Dit percentage is ook hoger dan onze norm van 5%. Dat blijft een punt van aandacht. Uitgesplitst naar aantal dagen ziet het ziekteverzuim er als volgt uit: T/m juli 2022

Heel 2021

Kort (t/m 7 dagen)

1,0%

0,4%

Middel (8 t/m 42 dagen)

1,7%

1,8%

Lang (43 t/m 365 dagen)

3,2%

3,3%

Extra lang (366-730 dagen)

0,5%

0,3%

Ultra lang (731 dagen en meer)

0,5%

0,3%

Totaal

6,8%

6,1%

Deze tabel laat zien dat zowel het kortdurend als het langdurend verzuim is toegenomen ten opzichte van 2021. De verzuimfrequentie (het totaal aantal ziekmeldingen in één kalenderjaar gedeeld door het gemiddeld aantal personeelsleden in één kalenderjaar) is gelijk gebleven: 0,73 in 2021 en 0,73 t/m juli 2022.

Flexibele schil We sturen op een flexibele schil van 20% van de loonsom, inclusief inhuur. Ons aandeel inhuur ligt hoger, rond de 22%. Dat komt omdat we in deze krappe arbeidsmarkt onvoldoende vast personeel kunnen aantrekken.

Ontwikkeling personele bezetting De ontwikkeling van de personele bezetting is als volgt: Bezetting in fte

Eigen

Inhuur

Totaal

Gemiddeld 2021

167

44

211

Gemiddeld t/m juli 2022

168

44

212

Ons gemiddelde personeelsbestand, inclusief inhuur, is t/m juli 2022 met 1 fte gestegen ten opzichte van 2021 en is dus vrijwel constant gebleven.

Productiviteit De productiviteit t/m juli 2022 is voor ons eigen personeel 73,7% en voor inhuur 98,2%. Ondanks het hoge ziekteverzuim is de productiviteit voor ons eigen personeel vergelijkbaar met 2021. Daardoor wordt de werkdruk in sommige afdelingen wel als hoog ervaren. De productiviteit is ook hoger dan de norm van 72%. Dat kunnen we verklaren

7

doordat de vakantieperiode is nog niet in deze cijfers meegenomen. De productiviteit van inhuur is hoger dan in 2021 en hoger dan onze norm van 95%. We sturen hier steeds beter op.

Nieuwe directeur In de vorige rapportage lieten we weten dat directeur Hans van der Noordt al na een paar maanden onze organisatie heeft verlaten. Hij is wethouder geworden voor de gemeente Berkelland. We zijn inmiddels gestart met een nieuwe wervingsprocedure. Eind augustus en begin september vinden de sollicitatiegesprekken plaats. Afhankelijk van een eventuele opzegtermijn, verwachten we dat de nieuwe directeur eind dit jaar kan starten.

Onboarding nieuwe medewerkers Eén van onze grote uitdagingen is het aantrekken en behouden van goede medewerkers. Met Onboarding geven we nieuwe collega’s een goede start. Om ervoor te zorgen dat zij zich snel thuis voelen bij de ODRN, gebruiken onze leidinggevenden de checklist ‘Nieuwe medewerker in Dienst’. Ook hebben we de onboardingtool ‘Happynizr’ aangeschaft. Nieuwe medewerkers krijgen via deze tool periodiek een vragenlijst over hoe zij hun start ervaren. Een dashboard laat de antwoorden op medewerkerniveau en per afdeling zien. Zo monitoren we het Onboarding-traject en kunnen we dit verder verbeteren.

Vitaliteitsbeleid We willen als goede werkgever bijdragen aan gezonde en vitale medewerkers. Investeren in vitaliteit betekent investeren in de ontwikkeling en het werkgeluk van medewerkers. En daarmee ook in aantrekkelijk werkgeverschap, minder verzuim en meer binding met de organisatie. Daarom heeft het MT ja gezegd tegen de ODRN Vitaliteitsaanpak 2022, bestaande uit een kalender met activiteiten die bijdragen aan een vitale(re) leefstijl. In juni vond de feestelijke kick-off plaats. Tot eind 2022 staan er allerlei activiteiten op het programma - rond een maandelijks thema - variërend van gezond eten, meer bewegen tot een betere balans tussen werk en privé. Op basis van de ervaringen van de komende tijd gaan we in 2023 aan de slag met het ontwikkelen van een duurzaam vitaliteitsbeleid.

Trainees We hebben een traineeship voorbereid waarmee we jonge afstudeerders klaarstomen voor een baan binnen de ODRN. Zo willen we ook voor jongeren een aantrekkelijke werkgever zijn en hopen we bovendien iets te doen aan het tekort aan personeel. Bij onze afdeling Milieu starten in oktober minimaal vier junioren met een basisprogramma van een halfjaar. De trainees krijgen de kans om kennis te maken met diverse aspecten van ons werk (vergunningverlening, wet- en regelgeving, luchtemissies, geluid, bodem, water, externe veiligheid, energie, enz.). Na een halfjaar is er ruimte voor specialisatie. Met dit traineeprogramma sluiten we aan op de wensen van jonge afstudeerders binnen het ruimtelijk domein. Zij geven aan het liefst te werken binnen een jong team en graag van elkaar te leren. Ook vinden zij opleidingsmogelijkheden belangrijk. Met een

8

opleidingsprogramma, coaching en intervisie zorgen we ervoor dat onze starters snel mee kunnen draaien op de werkvloer.

Binden en boeien Met een aanvalsplan voor het aantrekken, binden en boeien van medewerkers willen we ervoor zorgen dat de kwantiteit en kwaliteit van het personeel op orde komt en in de toekomst ook op orde blijft.

1.2. Informatievoorziening Informatieveiligheid We hebben het informatieveiligheidsbeleid vastgesteld. Uit een inventarisatie blijkt dat we qua implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheden (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) maatregelen in control zijn. De laatste acties ronden we dit jaar af. Daarnaast zijn wij voor onze informatieveiligheid voor een groot deel afhankelijk van van IRvN. Zij hebben op basis van een GAP-analyse1 voorstellen gedaan om de regionale informatieveiligheid aanzienlijk te verbeteren. Hiervoor moeten we extra kosten maken die wij kunnen dekken uit het exploitatiebudget.

Vertraging ICT-projecten - Project Digitaal verzenden In de vorige Bestuursrapportage gaven we aan dat we de bezuiniging op het project ‘Digitaal verzenden’ dit jaar misschien niet halen. Het gaat om een bezuiniging van € 68.000 in 2022 oplopend naar € 93.000 vanaf 2024. Dit realiseren we door vergunningen en bijbehorende stukken niet meer fysiek maar alleen nog digitaal te versturen. Vanwege de informatieveiligheid zijn we hiervoor afhankelijk van IRvN. Maar door capaciteitsproblemen bij IRvN loopt het project helaas vertraging op. IRvN heeft inmiddels toegezegd dat de werkzaamheden eind dit jaar klaar zijn. We gaan ervan uit dat het project vanaf 1 januari 2023 kan starten. Dat betekent dat wij de besparing in 2022 niet zullen realiseren maar pas in 2023. Capaciteitsproblemen bij het IRvN geeft mogelijk ook vertraging bij projecten in het kader van de Omgevingswet, de Wep/Woo en het afsluiten en archiveren van de dossiers. Wij stellen met IRvN alles in het werk om dit te voorkomen.

Vervangen bedrijfsapplicaties We hebben de intentie om ons VTH-pakket (WRS) te vervangen en verkennen of het VTHpakket Openwave een geschikt pakket voor ons is. Openwave biedt voordelen op het gebied van financiën en de samenwerking binnen het stelsel. In oktober wordt u geïnformeerd over de uitkomst van de verkenning en het vervolg.

GAP-analyse: Vergelijk tussen de huidige en de gewenste situatie met bijbehorende verbetervoorstellen om bedrijfsdoelstellingen te kunnen halen 1

9

Gemeente Nijmegen heeft inmiddels ook aangegeven dat zij haar financiële pakket (CODA) gaat vervangen. Aangezien wij hier in het kader van de gastheerconstructie ook gebruik van maken, heeft dit direct impact op onze bedrijfsvoering. De reikwijdte van het besluit strekt niet alleen het financiële pakket, maar heeft ook consequenties voor ons tijdschrijfpakket (Sagitta) en mogelijk ook voor de HRM module (Beaufort en YouForce). Wij moeten gaan kiezen hoe wij hiermee omgaan. Blijven wij gebruik maken van het nieuwe pakket dat door Nijmegen wordt aangeschaft of kiezen wij ervoor om gezien de samenwerking in stelsel “eigen” software hiervoor aan te schaffen. We onderzoeken de voor- en nadelen van de diverse scenario’s. Gezien de samenhang met het vervangen van ons VTH-pakket, hebben wij besloten dit (deel) integraal op te pakken. Wij komen daarom ook hier in oktober op terug.

WEP/WOO We zijn bezig met de implementatie van de Wet Elektronische publicaties (Wep) en de Wet Open Overheid (Woo). Dit betekent dat we onze systemen aanpassen zodat we informatie voor externen kunnen ontsluiten. Zo zullen we stukken met betrekking tot bestuursvergaderingen geanonimiseerd digitaal beschikbaar moeten stellen aan de burgers en bedrijven. Voorbereiding en implementatie dekken we uit de huidige begroting. De uiteindelijke uitvoering zal met name door het anonimiseren mogelijk een extra kostenpost geven. Bij de begrotingsbehandeling komen wij hierop terug.

1.3. Bedrijfsvoering/financiën Jaarstukken 2021, actualisatie begroting 2022 en begroting 2023 Ons Algemeen Bestuur heeft op 14 juli 2022 met de stukken ingestemd. We hebben deze naar het ministerie van Binnenlandse zaken, onze toezichthouder, gestuurd. Het ministerie liet weten dat we voldaan hebben aan de termijn voor vaststelling en inzending van de jaarstukken en begroting. Ook constateerde het ministerie dat de begroting 2023 structureel in evenwicht is en er geen nadere analyse nodig is. Voor 2023 kan worden volstaan met de repressieve toezichtvorm2. Groen licht dus.

Manual master We brengen onze bedrijfsvoering steeds verder op orde. Zo hebben we Manual Master aangeschaft. Dat is een applicatie, die ons gaat helpen bij het beheren van ons digitaal handboek en onze primaire en ondersteunende processen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het in- en verkoopproces. De eerste stappen zijn gezet. Afgelopen maanden zijn we druk

2

Repressief toezicht is toezicht achteraf. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van de

besluiten door de provincie nodig. Pas wanneer niet aan de toezichtcriteria wordt voldaan, wordt preventief toezicht ingesteld.

10

bezig geweest met het onder de knie krijgen van de functionaliteiten, training en het inrichten van de basis van de applicatie. Komende tijd zijn we druk met de invulling. We gaan documenten uploaden en deze met onderliggende informatie koppelen. Vanaf medio dit jaar starten we gefaseerd met het in gebruik nemen.

Dashboard Ons dashboard in Power BI ging in het eerste kwartaal van 2022 live en maakt een vliegende start. Het interne dashboard, waarop afdelingsmanagers en coördinatoren brede informatie en afdelingsinformatie kunnen vinden, is bijna klaar. In de tweede helft van dit jaar voegen we urenoverzichten toe3. Deze stellen ons nog beter in staat om op uren te sturen. We delen Power BI inmiddels ook met onze deelnemers. Het gaat om maandelijkse productiecijfers per deelnemer, maar ook om niet-financiële indicatoren zoals: doorlooptijden van vergunningen, het aantal meldingen en klachten. De tabellen met niet-financiële indicatoren breiden we in de loop van dit en volgend jaar uit. De indicatoren waarover we nu al rapporteren, lichten we in hoofdstuk 4 toe.

1.4. Communicatie Het eerste halfjaar van 2022 richt communicatie zich vooral op het voorbereiden van materiaal om de ODRN beter zichtbaar te maken. Wie werken er in deze organisatie en wat doen we? De verhalen staan nu klaar om via verschillende kanalen te verspreiden. Onze website bevat al meer informatie. We gaan nu ook aan de slag met sociale media. Intussen zijn we ook bezig om het team communicatie opnieuw in te richten. Vacatures voor vaste medewerkers zijn onlangs geplaatst. In het eerste kwartaal organiseerden we een werkbezoek voor de Nijmeegse raadsleden. Het doel was dat zij een beter begrip krijgen van ons werk. Dit werkbezoek smaakte naar meer. In het najaar is een werkbezoek gepland voor alle, met name nieuwe, raadsleden uit de regio. Vanuit communicatie ging ook veel aandacht uit naar het aanhaken aan het primair proces. We adviseren over de omgevingsdialoog die gemeente Nijmegen en provincie Gelderland van ons vragen en zijn vanuit communicatie nauw betrokken bij een aantal dossiers. Zo willen we communicatie meer meenemen aan de voorkant van het proces.

Brieven nieuwe stijl In april 2022 gingen de eerste nieuwe standaardbrieven live. De toezichthouders van bouwen en milieu hadden de primeur. Zij maakten en verstuurden als eerste brieven in

3

We delen al informatie over productiviteit, formatie en bezetting, productiecijfers en werkvoorraden

11

de nieuwe stijl. Dat betekent: brieven in klare taal geschreven en opgemaakt in de nieuwe huisstijl. Het brieventeam gaat nu door met de brieven voor vergunningverlening en de overige processen. We halen flink de bezem door het aantal sjablonen. Die verminderen van 450 naar 150. Ook bieden we alle medewerkers een e-learning begrijpelijk schrijven aan. We willen toegankelijk en duidelijk met inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden communiceren, zodat zij onze boodschap goed kunnen begrijpen.

1.5. Afronding ontwikkelagenda Ons Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van maart 2022 besloten om de ontwikkelagenda formeel af te ronden. In deze vergadering hebben we verantwoording afgelegd over de resultaten tot en met 2021. Een aantal onderdelen loopt dit jaar nog door. We gebruiken 2022 vooral om onze organisatie klaar te stomen voor de Omgevingswet. Ons Algemeen Bestuur besloot in juli 2022 over een bestemmingsreserve van € 3,4 ton. Daarmee kunnen we de meerkosten betalen veroorzaakt door het uitstel van de invoeringsdatum. Omdat nog steeds niet zeker is of de wet daadwerkelijk op 1 januari 2023 wordt ingevoerd, zijn we zuinig met de inzet van de middelen. We verwachten dat we de bestemmingsreserve dit jaar niet hoeven aan te spreken. Na afloop van dit jaar verantwoorden we de inzet van middelen van de ontwikkelagenda, zowel op inhoud als op financiën.

1.6. Onderzoek Berenschot De casus van de asfaltcentrale APN was aanleiding voor het college van de gemeente Nijmegen om adviesbureau Berenschot een onderzoek te laten uitvoeren. Berenschot is gevraagd te onderzoeken hoe het VTH-beleid, het proces van opdrachtverlening en verantwoording, de beschikbare middelen, de uitvoering en de governance zich tot elkaar verhouden en functioneren. De conclusies zijn: 

De huidige governance afspraken (kaders), zoals deze formeel zijn vastgelegd in documenten, dekken de BIG 8 af. De huidige governance kaders zijn passend voor outputsturing;



Sinds 2018 heeft de ontwikkeling van de governance en de bedrijfsvoering van de ODRN zich positief ontwikkeld;



Een doorontwikkeling van het sturen op output is nodig;



Er zijn ambities om meer vanuit outcome te sturen. Hiervoor zijn aanpassingen nodig in het gehanteerde afsprakenkader. Dit betreft zowel inhoudelijke als procesmatige afspraken;



12

De onderlinge relaties zijn goed, maar staan wel onder druk bij incidenten;



Voor het kunnen omgaan met (potentieel) politiek gevoelige casussen zijn aanvullende afspraken nodig.

Op basis van de conclusies doet Berenschot aanbevelingen om de sturing op output te verbeteren en om in de toekomst richting sturing vanuit outcome te gaan.

13

2. Werkzaamheden tot en met juli 2022

14

2.1. Omzetontwikkeling In de volgende tabel ziet u de omzetontwikkeling van januari t/m juli 2022 met de vergelijkende cijfers over 2021. De blauwe lijn geeft de gemiddelde omzet aan die we maandelijks op basis van de begroting zouden moeten realiseren, afgerond gaat het om € 2 mln. per maand.

Omzetontwikkeling 2022 3.000.000 2.000.000 1.000.000 jan

feb

mrt

apr

mei

2022

jun 2021

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Begroot 2022

De omzet in de eerste 7 maanden van 2022 (€ 13,1 mln.) blijft achter bij de omzet in vergelijkbare maanden in 2021 (€ 13,4 mln.) en is lager dan begroot. In het algemeen hebben we te weinig personeel om alle werkzaamheden op te pakken. We stellen alles in het werk om met onze beperkte capaciteit de werkplannen zoveel mogelijk te realiseren. Daar waar dat niet lukt, gaan we met de opdrachtgever in overleg over oplossingen. In de klantrapportages rapporteren we over afwijkingen op het niveau van opdrachtgever.

Verloop van het onderhanden werk In de volgende grafiek laten we het verloop van het onderhanden werk zien.

Verloop OHW € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 dec-21

jan-22

feb-22

mrt-22

apr-22

mei-22

jun-22

jul-22

Het onderhanden werk (ohw) is dit jaar met € 6 ton toegenomen, van € 1,5 mln. begin dit jaar naar € 1,9 mln. eind juli. Dat komt doordat we begin van het jaar een deel van onze productie milieuvergunningen en milieucontroles in bulk als ohw opvoeren. Deze

15

productie wikkelen we in de loop van het jaar af, waarna het ohw weer zal afnemen. Eind 2022 rekenen we al het ohw met onze opdrachtgevers af. Vanaf 2023 gaan we over op nacalculatie op basis van uren. We kennen dan geen ohw meer.

Aansluiting begroting op werkplannen Het totaal ‘baten’ volgens de begroting 2022 bedraagt afgerond € 24 miljoen. De werkplannen laten een saldo zien van € 24,6 miljoen. Na het opmaken van de begroting 2022 kwam er overeenstemming over aanvullende werkzaamheden voor € 6 ton, onder andere met de gemeente Nijmegen voor uitvoering van het VTH-beleid van ruim € 4 ton.

Omzetontwikkeling ten opzichte van de werkplannen In de volgende tabel geven we inzicht in de budgetten volgens de werkplannen en de realisatie van januari t/m juli 2022. In € * 1.000 BRIKS - Vergunningverlening

Omzet t/m juli 2022

Jaarbudget Werkplan

Percentage voortgang

2.818

5.174

54%

1.778

3.224

55%

406

1.136

36%

5.002

9.533

52%

3.083

5.458

56%

1.866

3.451

54%

384

643

60%

Totaal Milieu

5.333

9.551

56%

Projecten

2.719

5.481

50%

13.053

24.565

53%

BRIKS - Toezicht en Handhaving BRIKS – Juridisch, advies en overig Totaal BRIKS Milieu - Vergunningverlening Milieu - Toezicht en Handhaving Milieu – Juridisch, advies en overig

Totaal

In onze analyse beperken we ons tot de hoofdlijnen. Voor details en resultaten per opdrachtgever verwijzen we naar onze klantrapportages. Over het algemeen blijft onze productie iets achter op de werkplannen. Tot en met juli zouden we 58% moeten realiseren, we komen uit op 53%. In de volgende paragrafen lichten we de omzetontwikkeling per onderdeel toe.

16

2.2. BRIKS Vergunningverlening BRIKS Met een realisatie van 54% liggen we iets achter op schema. Dit gaat vooral over het gereed melden van de zaken. Verder blijft het aantal vooroverleggen (44%) achter. We hebben afgelopen tijd voorrang moeten geven aan zaken die fataal kunnen worden. Ook aanvragen in het kader van de leegstandswet blijven achter. Hierbij gaat het om woningen die tijdens de verkoop verhuurd mogen worden. Vermoedelijk worden er weinig aanvragen gedaan, omdat er in deze overspannen woningmarkt weinig woningen leeg staan.

Toezicht en handhaving BRIKS Bij dit onderdeel is de omzetrealisatie (55%) iets lager dan begroot (58%). We lopen achter op de realisatie van asbestsloopmeldingen (49%). Dit kan komen door seizoensinvloeden. In de winter is het aantal meldingen doorgaans lager. Komende maanden zal blijken of de realisatie uitkomt op het begrote bedrag. Ook de planbare BRIKS-inspecties blijven bij sommige opdrachtgevers achter op de planning. We realiseren 48%. Dit komt deels omdat bouwplannen niet gerealiseerd worden. Er is een tekort aan aannemers en ook bouwmaterialen zijn beperkt en later beschikbaar. Grote bedrijven zijn bovendien terughoudend in verband met de stikstofproblematiek. Daarnaast is het in deze markt lastig om bouwpersoneel aan te trekken. Er zijn ook meer klachten en illegaliteiten. Onze inzet hierop gaat ten koste van inzet op andere producten. Bij de inspectie van nieuwe vergunningen en sloopmeldingen werken we al enige tijd risicogericht. De kleinere en minder risicovolle bouwwerken inspecteren we niet of minimaal. We richten ons vooral op grote en risicovollere bouwwerken. Minder zaken, die in bepaalde gevallen wel extra tijd kosten. We behandelen meer zaken op bestaande bouw- en klachtenbehandeling.

BRIKS – Juridisch, advies en overig Voor handhaving zien we eind juli een divers beeld bij de verschillende opdrachtgevers. Bij sommige leidden de toezichtcontroles tot handhaving en zitten we op koers of zelfs op meer dan begroot. Bij andere blijft handhaving achter op wat is begroot. Dat komt enerzijds omdat toezicht heeft geloond, anderzijds omdat inwoners minder actief vroegen om handhaving. Handhaving is in die gevallen vraag gestuurd. In coronatijd zagen we dat inwoners zeer alert waren op slecht naleefgedrag. Dat is nu beduidend minder. Dit diverse beeld zien we ook terug bij rechtsbescherming BRIKS. Bij sommige opdrachtgevers zijn in de afgelopen maanden minder bezwaren en beroepen ingediend. Als het aantal vergunningen en handhavingsbesluiten achterblijft, heeft dat ook effect op het aantal ingediende bezwaren en beroepen. Bij andere opdrachtgevers zien we juist dat

17

er veel zaken in behandeling zijn, die ook veel tijd en aandacht vragen. We kunnen niet altijd goed voorspellen wat er in een jaar gebeurt op het gebied van rechtsbescherming. Het gedrag van inwoners is niet helemaal voorspelbaar. Vragen van inwoners via de balie, telefoon en mail blijven binnenkomen conform begroting. Deze handelen we op de gebruikelijke wijze af. Als een opdrachtgever Woo-verzoeken krijgt, zien we dat dit veel tijd een aandacht vraagt.

2.3. Milieu Vergunningverlening milieu Met 56% is de realisatie t/m juli 2022 vrijwel volgens planning. We realiseerden meer omzet bij de provincie Gelderland (63%). De omzet bij de regiogemeenten is wisselend. De omzet bij het Stelsel (37%) blijft achter op de begroting. Om stagnatie van de vergunningverlening milieu vanwege de Wet natuurbescherming (Wnb) te voorkomen, stemmen we intensief af met onze Wnb-collega’s van de provincie.

Toezicht en handhaving milieu De realisatie voor dit onderdeel bedraagt over de eerste 7 maanden van het jaar 54%. We lopen daarmee iets achter op de planning (58%). Dit komt vooral doordat het werkprogramma van de gemeente Nijmegen tussentijds is uitgebreid. De extra capaciteit die hiervoor nodig is, kunnen we door de krappe arbeidsmarkt helaas lastig invullen. Daardoor blijft de realisatie achter. Zonder deze tussentijdse uitbreiding zou de realisatie 57% zijn. Ook het Brzo-aandeel blijft achter, zie paragraaf 2.5. Signalen toezicht en handhaving milieu: 

Het aantal afgehandelde klachten is hoger dan begroot. Er zijn relatief veel klachten over de zandwinning in Winssen, zandwinning Beuningen, industrieterrein Nijmegen West – Weurt en over horecabedrijven in de binnenstad van Nijmegen.



In het kader van het project ’Basis op orde’ zijn drie nieuwe milieu-BOA’s opgeleid. Twee BOA’s zijn in 2021 beëdigd. De derde BOA volgt begin september 2022. Daarmee kunnen we invulling geven aan de Landelijke Handhavingsstrategie voor milieutaken.



Tijdens de piketdienst krijgen we regelmatig te maken met dumpingen of lozingen van afval, afkomstig van de productie van synthetische drugs. Dit is een belangrijk speerpunt in de aanpak van ondermijnende criminaliteit.



Het aantal ongewone voorvallen bij bedrijven laat een iets stijgende lijn zien. Hiervoor kunnen we geen duidelijke oorzaak aanwijzen. Het melden van ongewone voorvallen kreeg het afgelopen jaar de nodige aandacht. Dit kan een positief effect hebben op het meldgedrag van bedrijven.

18



Bij enkele opdrachtgevers loopt de aanpak van ondermijning achter. Het initiatief voor inzet van de ODRN ligt bij de opdrachtgevers. De projectleider vraagt aandacht hiervoor bij de contactpersonen van de afdelingen Veiligheid.



De uitvoering van het energieproject loopt iets achter op de planning. Dit komt doordat we de eerste maanden prioriteit gaven aan de uitvoering van de openstaande hercontroles. Deze vallen buiten de reikwijdte van het energieproject en handelen we af via de reguliere producten. Ook voeren we dit jaar minder controles uit, omdat het aantal te bezoeken bedrijven in de projectperiode minder is dan oorspronkelijk gepland. Het aantal midden- en grootverbruikers blijkt namelijk lager te liggen dan de provincie in eerste instantie had geraamd.



In het kader van het project Luchtkwaliteit inventariseren we de emissies van de meest relevante bedrijven op het industrieterrein Nijmegen West - Weurt. Als ODRN zorgen we voor de input bij de ‘gemeentelijke’ bedrijven. De opdrachtgever wil inzicht krijgen in de mogelijkheden wanneer de normen worden overschreden. Het project is in april aangemaakt. De werkzaamheden voor dit project bestaan vooral uit het opstellen van het plan van aanpak en het leveren van voortgangsinformatie.

Milieu – Juridisch, advies en overig Handhaving Milieu ligt bij alle opdrachtgevers op koers of zelfs boven het percentage dat in de werkplannen staat. De aandacht voor toezicht en vergunningverlening Milieu vertaalt zich niet alleen naar handhaving, maar ook zijdelings en vooral casusgericht naar rechtsbeschermingszaken. Woo-verzoeken zien we casusgericht ook veel binnenkomen. Deze verzoeken vragen veel tijd en aandacht. Inwoners en bedrijven weten daarnaast, ook als het gaat om milieuzaken, de ODRN goed te vinden. Er blijven vragen en telefoontjes binnenkomen met verzoeken om informatie.

2.4. Projecten We lichten enkele projecten toe, waaraan we in de eerste zeven maanden van 2022 hebben gewerkt: 

Opvang Oekraïners: het begeleiden en coördineren van vragen en aanvragen rond de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Er is een goede samenwerking tussen gemeenten, VRGZ en ODRN. De hand wordt gelegd aan de laatste opvanglocaties.



Sloop Energiecentrale Nijmegen: de derde blowdown was gepland in het 2e kwartaal. Deze ging niet door, omdat niet voldaan werd aan de voorwaarden van de blowdown-commissie. De 3e en 4e blowdown worden gecombineerd en waarschijnlijk begin oktober uitgevoerd.



Versterken samenwerking Brzo: dit is gericht op meer integraliteit bij Brzowerkzaamheden. Medewerkers van verschillende afdelingen binnen het programma Brzo hebben werkvormen ontwikkeld. Met als doel: betere afstemming van uitvoerende taken bij Brzo-bedrijven, zowel op milieugebied als bouwen en vanuit vergunningverlening, toezicht én handhaving. Hierdoor verwachten we ook een betere

19

kwaliteit van de uitvoering. De nieuwe werkvormen passen we al toe, de technische hulpmiddelen zijn in ontwikkeling. 

Vierdaagse en evenementen. Na twee jaar afwezigheid, vanwege de corona pandemie, gaan evenementen weer door. Dit vraagt inzet vanuit onze organisatie.



Programma complexe vergunningverlening. Met dit programma brengen we meer sturing aan op de vergunningverlening (Wabo en Wet natuurbescherming) bij provinciale bedrijven. De focus is gericht op adequate vergunningverlening. Hieronder verstaan we vergunningen die tot stand zijn gekomen in één werkproces met een integrale beoordeling, waarin de actuele wet- en regelgeving is verwerkt en die handhaafbaar zijn. Dit schept structurele voorwaarden voor een houdbare, duurzame aanpak. Tegelijk zetten we in op het wegwerken van achterstanden.



Gemeente Nijmegen, industrieterrein West – Weurt: Afgelopen half jaar is, in navolging van vorig jaar, veel aandacht gegaan naar luchtkwaliteit op het industrieterrein Nijmegen West-Weurt. We werken hierin nauw samen met de gemeente Nijmegen, Beuningen en de provincie Gelderland en hebben afspraken gemaakt. Het is een project dat vele aspecten binnen de organisatie raakt, van communicatie tot toezicht zijn afdelingen betrokken. Zo is er een inventarisatie afgerond van de meest relevante emissie van gemeentelijke én provinciale bedrijven (in een aparte opdracht van de provincie), het toezicht is uitgebreid, en klachten geanalyseerd, er worden meetonderzoeken gedaan samen met ODRA, er lopen verschillende juridische trajecten en er wordt een actualisatie van vergunningen gestart. Daarnaast staan we via een wijkoverleg in goed contact met de wijkvertegenwoordigers van omliggende wijken. Intern is een projectorganisatie ontstaan dat de lijnen naar de gemeente onderhoudt en de lijnen bij elkaar brengt. Dat is een andere vorm van werken dat ook verder wordt doorontwikkeld.



Provincie Gelderland, inventarisatie ZZS bij provinciale bedrijven: ODRN heeft in opdracht van de provincie Gelderland zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) geïnventariseerd bij provinciale bedrijven. Dit project bestrijkt een aantal jaren en wordt dit najaar afgerond met een publieksvriendelijke rapportage. In een samenwerking met de provincie wordt gesproken over ZZS-beleid en het publiceren van de gegevens.

2.5. BRZO We hebben de capaciteit van Brzo-inspecteurs op orde gebracht. Nieuwe inspecteurs zijn begin dit jaar ingewerkt en volgen deels nog een intensief opleidingsprogramma. De Brzo-omzet betreft onze inzet voor de provincie Overijssel, het Brzo-aandeel van de provincie Gelderland en de landelijke subsidieprojecten lopen. Deze omzet is onderdeel van de cijfers in de tabel in paragraaf 2.1. In de volgende tabel hebben we de Brzo-omzet en budget uitgelicht.

20

In € * 1.000

BRIKS - Vergunningverlening BRIKS - Toezicht en Handhaving BRIKS – Juridisch, advies en overig

Omzet tm juli 2022

Jaarbudget Percentage Werkplan voortgang

51 72 3

106 145 9

48% 49% 30%

Totaal BRIKS

125

260

48%

Milieu - Vergunningverlening Milieu - Toezicht en Handhaving Milieu – Juridisch, advies en overig

236 428 171

692 1.006 275

34% 43% 62%

Totaal Milieu

835

1.973

42%

Projecten

350

696

50%

1.310

2.929

45%

Totaal

De Brzo-omzet in de eerste zeven maanden van dit jaar bedroeg € 1,3 mln. Ten opzichte van het jaarbudget van € 2,9 mln. hebben we 45% gerealiseerd. Deze voortgang blijft achter op schema (58%). De realisatie is afhankelijk van de capaciteit en de vraag. De vraag kunnen we vooraf niet precies inschatten; een aantal vacatures is lastig in te vullen. Advisering (onderdeel van milieu handhaving juridisch en overig) kent met 62% een hogere realisatie dan begroot. De inzet op het beoordelen van uitganspuntendocumenten (UPD’s) en veiligheidsrapportages is groter. Het budget voorde beoordeling van EPRTRrapportages4 is nagenoeg besteed omdat deze werkzaamheden voor dit jaar grotendeels zijn afgerond. Sommige landelijke projecten ter bevordering van de kwaliteit en eenduidige uitvoering van VTH bij Brzo-bedrijven kwamen begin 2022 wat traag op gang. De besteding op deze projecten, die landelijk gefinancierd worden via MJA-subsidie en Cluster1 Brzo-subsidie, loopt daardoor achter. Op vier projecten hebben we wel flink ingezet. Dit betreft projecten waarbij de ODRN het projectleiderschap invult: Bestuurlijke boete, Zeer Zorgwekkende stoffen, Implementatie PGS 29 en Leren van incidenten.

Volgens het European Pollutant Release Transfer Register zijn bepaalde bedrijven verplicht jaarlijks hun emissies te rapporteren bij overschrijding van drempelwaarden 4

21

3. Financiën

22

3.1. Begroting, prognose en resultaatverwachting 2022 In de volgende tabel geven we inzicht in de begroting 2022, de prognose op basis van de cijfers t/m juli 2022 en de verschillen tussen begroting en prognose. We lichten deze verschillen in paragraaf 4.2 toe.

Omschrijving

werkelijk 2021

in € * 1.000 Baten Deelnemersbijdragen Bovenregionale taken Subsidies en overige baten Ontwikkelprogramma Onttrekking bestemmingsreserve Vrijval voorziening harmonisatietoelage Totaal baten

23.635

Lasten Salarissen en sociale lasten Opleidingskosten Inhuur Piofah gastheer Kapitaallasten Overige materiele kosten Bijdrage regionaal stelsel Kosten ontwikkelprogramma Totaal lasten Resultaat

begroting 2022

prognose 2022

Verschil prognose begroting

I

II

II - I

20.392 1.710 429 1.015 36

20.346 2.098 512 699 0

20.122 1.865 429 699 0

-223 -233 -83 0 0

47

47

23.654

23.163

-491

12.708 197 4.292 2.784 377 1.000 254 1.425 23.036

14.594 292 3.721 2.748 325 844 356 774 23.654

13.365 292 4.652 2.748 325 1.020 356 774 23.532

-1.229 0 931 0 0 175 0 0 -122

599

-

-369

-369

53

Toelichting prognose en begrotingscijfers De prognose voor de baten is gebaseerd op extrapolatie van de omzet t/m juli 2022 plus de mutatie van het onderhanden werk. De bijdrage en uitgaven van het ontwikkelprogramma zijn gebaseerd op prognoses van de verschillende projectleiders. De lasten zijn grotendeels gebaseerd op extrapolatie of op contractuele afspraken. Voor de kapitaallasten zijn we uitgegaan van onze afschrijvingsstaten.

23

3.2. Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose De tekortverwachting van afgerond € 4 ton ligt in lijn met de prognose in de rapportage over Q1 2022. Ook toen verwachten we op een tekort van € 4 ton uit te komen. Ten opzichte van deze rapportage zijn wel de prognose van zowel de baten als de inhuurlasten met € 0,5 mln. toegenomen. Dat de omzet licht aantrekt, is positief. Dat laat zien dat we erin slagen om de achterstand op de werkafspraken deels in te lopen.

Baten De prognose van de baten van € 23,2 mln. blijft € 0,5 mln. (2 %) achter op de begroting van 23,6 mln. Bij de taken die we voor onze deelnemers uitvoeren lopen we € 2 ton achter. Ten opzichte van de begrote baten een afwijking van -1%. Hiermee lopen we nagenoeg in de pas. Ook bij de bovenregionale inzet (ten behoeve van de stelsel OD’s en de provincie Overijssel) lopen we € 2 ton (11%) achter. Tenslotte blijven de subsidiebijdragen met € 1 ton achter. Dat komt doordat onze inzet op landelijke projecten ter bevordering van de kwaliteit en eenduidige uitvoering van VTH bij Brzo-bedrijven, begin 2022 traag op gang kwam. De prognose blijft ook 0,5 mln. achter op de gerealiseerde baten van 2021 van € 23,6 mln. Dat komt vooral door een lagere bijdrage ontwikkelprogramma van € 3 ton. Het programma loopt dit jaar af en veel ontwikkelopgaven zijn inmiddels gerealiseerd. En bij de ontwikkelopgave Invoering Omgevingswet houden we, vanwege de onzekerheid over de invoeringsdatum van deze wet, de hand op de knip.

Lasten De prognose van de salarissen en sociale lasten blijft naar verwachting ruim € 1,2 mln. achter op de begroting 2022. Dat komt doordat we onderbezet zijn en doordat we als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt meer inhuren dan onze ambitie. De verwachte loonsom 2022 van € 13,4 mln. neemt ten opzichte van de loonsom in 2021 van € 12,7 met € 7 ton toe. Dat komt door het effect van loonstijgingen volgens de CAO 2021 van ongeveer € 4 ton. De resterende toename kunnen we verklaren met een hogere bezetting in 2022 ten opzichte van 2021. De gemiddelde bezetting is in 2022 licht gestegen. Inhuur vanwege de onderbezetting van ons vaste personeel zorgt voor een overschrijding op het inhuurbudget van afgerond € 9 ton. De prognose van de inhuurkosten van € 4,7 mln. in 2022 is € 0,4 ton hoger dan in 2021 (€ 4,3 mln.). Dat komt vooral door inflatie. Door onderbezetting op onze vaste communicatieformatie kopen we meer communicatiediensten in dan begroot. Dit is een belangrijke verklaring voor de verwachte

24

overschrijding van ons materiële budget met € 2 ton. Verder kopen, deels vanwege de personele krapte, we meer diensten bij externen in. Zo ondersteunt Omgevingsdienst Nederland ons bij ambtshalve wijzigingen en het toetsen van plannen aan het bestemmingsplan. Deze inzet belasten we aan onze opdrachtgevers door.

25

4. Ontwikkelingen en KPI’s

26

4.1. (Externe) Ontwikkelingen In de rapportage t/m Q1 2022 hebben we de externe ontwikkelingen geschetst. Voor een update van de ontwikkelingen die doorwerken naar 2023 en verdere jaren verwijzen we naar de Kadernota 2024.

Gemeentelijke verkiezingen In maart 2022 waren de verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraden. Daarna zijn nieuwe colleges van B&W gevormd. Zij hebben besloten wie zij afvaardigen als bestuurslid van de ODRN. Op 16 juni vergaderde het Algemeen Bestuur voor het eerst in de nieuwe samenstelling. Ook is een nieuw Dagelijks Bestuur aangetreden, bestaande uit gedeputeerde Jan van der Meer (voorzitter), wethouder Tobias van Elferen (vicevoorzitter, financiën), wethouder Sijmen Versluijs (P&O) en wethouder Vincent Arts (Nieuwe ontwikkelingen).

4.2. Sturen op processen en KPI’s Outcome-sturing We willen niet alleen sturen op en verantwoording afleggen over financiën en aantallen. We rapporteren ook op inhoudelijke indicatoren. Juist in ons vakgebied zijn maatschappelijke indicatoren van belang. Denk bijvoorbeeld aan de actualiteit van milieuvergunningen en het effect van toezicht. We delen de realisatie hiervan maandelijks met onze opdrachtgevers via een dashboard.

KPI’s Afgelopen jaar hebben we in overleg met onze opdrachtgevers een nieuwe set kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) vastgesteld. Op deze KPI’s, die in de begroting 2023 staan, gaan we in de loop van 2022 monitoren. We zijn in de Bestuursrapportage Q1 2022 gestart met het percentage vergunningen en meldingen dat binnen de termijn is afgehandeld. Ook rapporteerden we voorheen over klanttevredenheid. In deze rapportage voegen we KPI’s toe over: het tijdig afhandelen van klachten en het naleefgedrag van controles. In de loop van 2022 en 2023 zullen we over meerdere KPI’s verantwoording afleggen. We komen hier in de volgende rapportages op terug. In de volgende tabel geven we u een overzicht van de norm en realisatie van deze indicatoren in de 12-maands periode: juli 2021 – juli 2022:

27

KPI Tijdigheid meldingen & vergunningen

Tijdigheid klachten Naleefgedrag controles

Klanttevredenheid

Onderdeel Waarde Norm Aantal5 BRIKS meldingen 91 % 90 % 1.806 BRIKS reguliere vergunningen 97 % 90 % 1.891 BRIKS uitgebreide vergunningen 27 % 90 % 60 Milieu meldingen 61 % 90 % 427 Milieu reguliere vergunningen 60 % 90 % 111 Milieu uitgebreide vergunningen 30 % 90 % 93 BRZO meldingen 83 % 90 % 12 BRZO reguliere vergunningen 86 % 90 % 28 BRZO uitgebreide vergunningen 48 % 90 % 27 BRIKS klachten 92 % 80 % 515 Milieu klachten 97 % 80 % 1.266 BRIKS controles 74 % 60 % 857 Milieu eerste controles 53 % 60 % 960 Milieu eerste hercontroles 60 % 60 % 481 Inhoud controlebrief 91 % 80 % 117 Uitgevoerde controle 89 % 80 % 120 Vooroverleg 69 % 80 % 84 Melding activiteitenbesluit 97 % 80 % 30 Behandeling omgevingsvergunningaanvraag 87 % 80 % 317

Tijdigheid meldingen en vergunningen Door langere doorlooptijden dan wettelijk voorgeschreven, hebben we verschillende afgesproken KPI’s niet gehaald. De tijdige afhandeling van meldingen en vergunningen milieu blijft achter bij de uitgebreide procedures. Dit komt soms omdat opdrachtgevers laat of niet op informatieverzoeken van ons ingaan dan wel dat adviezen op zich laten wachten die nodig zijn om een stap af te ronden. Daarnaast komt het bij grote complexe trajecten voor dat veelvuldig overleg plaatsheeft tussen de adviseurs van de aanvragers en ODRN. Onduidelijkheden in rapporten die onderdeel uitmaken van de aanvragen zorgen voor discussies met de aanvrager/adviseurs van het bedrijf. De rapporten moeten dan regelmatig worden aangepast. Dit zorgt voor de nodige vertraging in de procedure. Gekoppelde termijnen zijn daarom vaker verruimd.

5

Bij aantallen vergunningen gaat het om afgehandelde vergunningaanvragen. Het betreft

ontvankelijk verklaarde vergunningen die (gedeeltelijk) zijn verleend dan wel geweigerd.

28

Tijdigheid klachten Op het tijdig afhandelen van klachten scoren we zowel bij BRIKS als bij Milieu boven de norm. Naleefgedrag controles Het naleefgedrag bij milieuvergunningen blijft met 53% op de norm achter. We gaan dit nog analyseren en komen hier in volgende rapportages op terug. Klanttevredenheid Bij deze uitkomst plaatsen we enkele belangrijke kanttekeningen: 



De uitvraag op vergunningverlening (BRIKS en Milieu) is alleen gebeurd bij klanten bij wie een vergunning is verleend. We doen geen uitvraag bij klanten van geweigerde, ingetrokken of buiten behandeling gelaten aanvragen. Omdat we een volledig beeld willen hebben en omdat andere omgevingsdiensten wel 100% van de binnengekomen vergunningaanvragen uitvragen, gaan we vanaf 1 januari 2023 alle klanten vragen naar hun tevredenheid. De respons in deze periode is gemiddeld zo’n 28%.

Net zoals in voorgaande jaren zien we een lagere score bij vooroverleg. Respondenten schrikken vaak van de kosten, vooral wanneer er alleen een telefoongesprek plaatsvindt.

Dashboard provincie Gelderland In 2021 is voor provincie Gelderland een ‘dashboard bedrijven’ ontwikkeld. Deze geeft inzicht in de stand van zaken van de VTH-uitvoering. Met dit dashboard rapporteren we aan de provincie Gelderland over de KPI’s die te maken hebben met vergunningverlening.

29