141 - Verslag Brebl 16 mei 2022

Stadsgesprekken - 16 mei 2022 Brebl - verslag

Inbreng tafel 1: Prettig wonen en verblijven Meedoen en ontmoeten Tafelvoorzitter: Michiel van Hoof De volgende subthema’s zijn onderwerp van gesprek geweest aan deze tafel. • Verkeer, doorstroming en milieu • Cultuur • Wonen en duurzaamheid • Democratie • Dukenburg

Verkeer •

• •

•

•

De ontsluiting van de stad voor het verkeer is onvoldoende. Er is sprake van overlast en hinder door het woonwerkverkeer. Een actualisatie van het mobiliteitsbeleid met meer ontmoediging van het autogebruik dient overwogen te worden. Meer asfalt leidt per definitie tot meer autogebruik. Voorkom dat je in de reflex schiet van meer asfalt. Benader mobiliteit meer vanuit wat het probleem precies is. Voorbeeld Graafseweg waarbij de herinrichting leidt tot meer fietsgebruik. Auto’s leiden ook tot meer verkeersonveiligheid, vragen veel ruimte en zijn nu nog niet allemaal schoon. Het gaat niet altijd om het weren van auto’s, maar om slimmere oplossingen. Uiteindelijk gaat het om de aantrekkelijkheid van de stad. Wil je mensen bewegen tot het nemen van een alternatief voor de auto dan moet het alternatief aantrekkelijk zijn. Voorbeeld, openbaar vervoer moet frequent zijn en op tijd. Zet het beleid voor 30-kilometer zones voort en breidt dat uit met meer ruimte voor fietser en voetganger. Het werkt. Denk na over een vergunningensysteem voor autogebruik of parkeren. Zo zouden gezonde jonge mensen ontmoedigd kunnen worden in tegenstelling tot mensen die slecht ter been zijn die geen keus hebben dan een auto te gebruiken. Waak daarbij er voor dat je niet te ver doorschiet met het ontmoedigen van het autogebruik. Een averechts effect dient voorkomen te worden.

Voorbeeld de autoroute naar Oosterhout dwingt tot omrijden wat afbreuk doet aan het milieu en langere rijtijden tot gevolg heeft. Voor wat betreft het autogebruik is sprake van een spanningsveld tussen ofwel stimuleren van alternatief vervoer versus zachte dwang. Een deel van de aanwezigen meent dat zachte dwang wel vereist is, omdat auto gebruikers moeilijk te verleiden zijn tot een keus voor een alternatief. Voorbeeld: er wordt verbazing uitgesproken dat bepaalde scholen een leerlingenbestand hebben die van ver komt en dus vaker gebruik maakt van een auto. Duitsland kent wel een goed openbaar vervoer en kiss & rideplekken voor scholieren en scholen.

Wonen en Dukenburg • •

• • •

• •

Is de inzet van corporaties op de opgave voor sociale woningbouw en de verduurzaming van hun woningen wel voldoende? Moet het toewijzingsbeleid van de woningcorporaties niet gewijzigd worden. Voorbeeld: hoe kan het zijn dat grotere huurwoningen slechts bewoond worden door één persoon? Kan er nagedacht worden over een maximaal aantal vierkante meters waar je als huurder aanspraak op kan maken? Bouw meer, maar kleinere woningen in de sociale sector. Beperk de speelruimte van grondspeculanten. Sluit aan bij de individualisering van de samenleving en de vraag naar ondersteuning van kleinschalige woonvormen die ook het ontmoeten stimuleren. Beperk daarbij de lange duur van behandeling van initiatieven en de bureaucratie. Bouw meer levensbestendige woningen. De energietransitie moet wel rechtvaardig plaatsvinden. Daarbij dient er dus aandacht te zijn voor de inkomensposities van bijvoorbeeld huurders.

• •

•

Dukenburg wordt gezien als een fijne plek om te wonen, al nodigt de wegenstructuur uit tot hard rijden. Er bestaat een beeld dat er weinig raadsleden zelf woonachtig zijn in Dukenburg en meer in Bottendaal. Daarmee bestaat het risico dat de belichting van het verkeersbeleid teveel geschiedt vanuit de bril van zij die woonachtig zijn in Bottendaal met onvoldoende aandacht met kennis over Dukenburg. De omvang van de bevolking en samenstelling heeft invloed op het bestaansrecht van de winkelcentra, daarmee komt ook de ontmoetingsmogelijkheden in zo’n winkelcentrum onder druk.

Cultuur •

• •

•

Nijmegen is een groeistad en studentenstad. Adel verplicht zodat er een kwalitatief goed cultuuraanbod zou moeten zijn. Geconstateerd wordt dat Nijmegen, in vergelijking met andere steden, relatief weinig of gemiddeld geld vrijmaakt voor cultuur. Verwezen wordt naar ons museum Valkhof in tegenstelling tot het Arnhemse museum. Dit beeld wordt gecorrigeerd doordat ook Arnhem een lange weg heeft bewandeld met hun museum. Het beeld is dat in Nijmegen soms verkeerde keuzes worden gemaakt. Zijn de kosten 30 mio. voor een verbouwing en het wordt 2 mio. extra dan gaat de verbouwing mogelijk niet door. De culturele sector mag als tegenprestatie wel worden uitgedaagd hun toegevoegde waarde duidelijk te maken aan het welzijn en welvaart van de Nijmeegse samenleving. Er is onvoldoende oog voor de gevolgen van onvoldoende geld voor de cultuurpodia. Hierdoor komen de reserves van zo’n instelling onder druk of kunnen niet groeien. Dan wordt er gestuurd als er iets ‘omvalt’ zoals een ‘trekkenwand’ van de schouwburg of als de klimaatregeling niet meer functioneert. Er wordt ook een pleidooi gevoerd voor meer kleinschalige activiteiten, zoals straatartiesten. Ook wordt gepleit voor een evenwichtigere verdeling van de budgetten, zoals dat hoeveelheid bezoekers bepaalt hoeveel subsidie wordt verleend.

Daar tegenover wordt de nuancering gezet dat een museum ook kosten maakt zoals het beheer van collecties die geld kosten, maar geen rendement opleveren. Tenminste, dat is bij de gemiddelde burger niet bekend.

Democratie • •

• •

•

•

Er wordt een oproep gedaan aan de Nijmeegse politici om scherp en kritisch te blijven. Ga niet blind af op rapporten maar leg je oor ook te luister bij burgers of bezoek locaties waar iets speelt. De raadsleden zijn gemiddeld hoog opgeleid. Juist om die reden zou men moeten experimenteren met een zogenaamde Burgerraad. Daarmee bereik je wellicht ook de 49% die niet hebben gestemd. Wie dan? Dat kan via loting om de samenstelling te wisselen. Dat kan ook specifiek voor bepaalde specifieke kwesties. Dit wordt aangevuld met het klimaatbeleid en opgaves als voorbeeld. Als minder goed voorbeeld wordt het NECstadion genoemd waarbij de keus minder democratisch lijkt maar de financiële kant de doorslag lijkt te geven bij de keus voor het bouwen van woningen en/of appartementen. Communiceer helder. Maak duidelijk waar men wel of niet iets over mag vinden. Het toekomstige station CS en omgeving wordt daarbij als voorbeeld genoemd. Iedereen vindt dat er snel en meer gebouwd moet worden, maar niet iedereen wil dat in de buurt. Wat betkent dit voor u? De vossenlaan wordt genoemd als voorbeeld dat de voorgenomen plannen niet teveel afbreuk mogen doen aan het aangezicht en karakter van de wijk. Bouwen in de bestaande stad moet wel mogelijk zijn, maar zoek bij spanningen tussen bedrijvigheid en wonen alternatieve locaties voor bedrijven aan de raden van de stad, zoals Bijsterhuizen.

Let ook op de handhaving van de milieuvergunningen van bedrijven. Zorg voor een Kinderraad (noot redactie: die is er in Nijmegen voor groepen 7 en 8 van de basisschool) en geef ze een echt budget om te besteden. Betrek de jeugd in ieder geval.

Inbreng tafel 2: Prettig wonen en verblijven Tafelvoorzitter: Toon van Gent De volgende subthema’s zijn onderwerp van gesprek geweest aan deze tafel. • Verkeersveiligheid

• •

Leefbaarheid centrum/benedenstad/omgeving Kronenburgerpark Wonen

Verkeersveiligheid •

•

•

Verkeersveiligheid in Noord is een punt. Door het vele bouwen en verbouwen in de wijk, wordt de verkeerssituatie steeds onveiliger en onduidelijker. Er zijn zorgen over hoe de verkeersstroom en ontsluiting er uit komt te zien als alles straks af is. Zoals bij de Grift en Hof van Holland. Hoe je kom de wijk uit? Sluit je dan aan in de file? Er wordt weinig gecommuniceerd wat er gaat gebeuren op korte termijn. Bij een plotselinge wegafsluiting hoort men niks. Terwijl de plannen voor het bouwen niet gisteren zijn bedacht, je verwacht dat de communicatie dan ook eerder en beter kan. Maar ook op meer verschillende manieren. Ook in het centrum is dit een herkenbare situatie. Hier wordt veel gebouwd en het lijkt dat er pas later aan de ontsluiting wordt gedacht. In de praktijk zie je dat het niet werkt.

Leefbaarheid van het centrum/benedenstad/omgeving Kronenburgerpark: •

• •

•

• • •

•

•

Deze omgeving is een soort dag en nacht opvang geworden met o.a. veel drugsgebruikers. Ook is er veel last van de afwerkplek, mensen die in de struiken slapen, grote groep hang ouderen en jongeren, vrouwen die worden lastiggevallen. Heeft te maken met visie en beleid, welke kant gaan we op. Bewoner kunnen wel verhalen blijven vertellen en dingen aankaarten maar uiteindelijk moet er moet een visie en beleid komen. Het is ook goed en belangrijk om kleine acties voor elkaar te krijgen en in een eerder stadium met mensen om tafel te gaan. Bijvoorbeeld in het Kronenburgerpark en Joris Ivensplein. Daar hangen veel mensen op de bankjes die tegenover de woningen staan, wat voor overlast zorgt. Een kleine ingreep door deze bankjes te verplaatsen zorgt meteen al voor minder overlast. Maar men geeft aan het gevoel te krijgen dat er niet naar hen wordt geluisterd. Zeker als er vaker signalen worden gegeven en het vervolgens allemaal erg lang duurt voordat er iets wordt gedaan. Melkdingen van overlast worden vaak niet opgepakt, zoals een BOA die komt. Soms heeft men geluk bij een melding. Maar als er op dat moment overlast is, komt er niemand. Verwarde personen die bijvoorbeeld mee naar binnen lopen en vervolgens bij het bellen van politie of gemeente wordt er niet snel overgegaan op actie. Of er wordt verwezen naar het algemene nummer van de gemeente.

Ook geeft de gemeente aan dat ze er niks aan kunnen doen, mensen hebben het recht om daar te zijn. Pas als het op sociale media wordt gezet lijkt er pas aandacht voor te komen. Het is belangrijk is om de hele groep overlastgevers in beeld te brengen. Niet alleen de daklozen maar ook dealers en jongeren die lachgas gebruiken en de hangouderen. M.b.t. handhaven is het ook belangrijk om te kijken hoe je dat doet, want het probleem moet zich niet verplaatsen. Geopperd wordt om in gesprek te gaan met die groepen, waarom zitten jullie hier, welke behoefte hebben jullie? Dit lijkt nog niet eerder gebeurd. Niet ‘over’ deze groep praten maar ‘met’ deze groep praten. Het is namelijk makkelijk om iemand in een hokje te plaatsen. Een wijkraad kan ook helpen. Zo zijn er in Noord een redelijk actieve wijkraden. Die bespreken ook problemen met jongeren die ’s avonds buiten hangen. Er is dan één keer in de twee maanden een wijkplatform overleg met een jongerenwerker, politie en de gemeente . Men probeert op die manier in kaart te brengen wat er speelt. Ook is er een actielijst, die wordt nu actiever bijgehouden en opgepakt. Dat is erg belangrijk. Men zoekt naar wegen om nieuwe mensen bij deze bewonersclub te betrekken, zodat het een goede afspiegeling is. Belangrijk is om afspraken te maken wie waar verantwoordelijk voor is.

Je moet dat samen doen, dus ook dingen bespreken met de mensen die voor overlast zorgen. Oplossingen vanuit de gemeente werken vaak averechts. Er is overlast met auto’s die met hoge snelheid vanaf het Joris Ivensplein racen naar het Keizer Karelplein. Dit wordt gemeld bij de gemeente. Vervolgens plaatst de gemeente een flitspaal aan de overkant van de weg, dat helpt dus niet. Op het Joris Ivensplein zijn paaltje geplaatst, iedereen moet nu dus draaien op dit stuk. Waardoor alles bij de Veemarkt er in en uit moet, hier gebeuren nu veel ongelukken.

•

•

•

Wijkregisseurs doen zeker hun best maar er zijn geen interventies gedaan waar de bewoners baat bij hebben. Zo lopen de emoties ook steeds hoger op bij de bewoners, waardoor het gesprek lastiger wordt. En het animo wordt minder omdat men zich niet serieus genomen voelt. Bepaalde dingen kunnen erg stroperig en traag gaan. Bijvoorbeeld het plaatsen van camera’s, die moeten eerste Europees aanbesteedt worden, dat duurt dan twee jaar. Zo zakt de motivatie echt weg en tientallen gezinnen willen nu verhuizen. Bewoners zijn melding moe en het lijkt erop dat de mensen zoals politie en gemeente ook moe zijn van de meldingen. Bewoners geven aan open te staan om verder door te praten met de partijen over de situatie.

Betaalbare woningen • •

•

• • •

•

•

Nijmegen is goed voorzien van studentenhuizen maar voor starters en jonge werkers is dat niet het geval. Een optie is om bijvoorbeeld meer gebruik te maken van woongroepen. De doorstroming is minder geworden, mensen gaan minder snel naar een verzorgingshuis en blijven langer thuis wonen. Dit heeft ook effect op de beschikbare woningen. Daarnaast komt scheef wonen veel voor. In Dukenburg is wel ruimte qua woningen maar willen deze jongeren hier wel wonen? Iedereen wil graag in de buurt van de stad wonen en vinden voorzieningen in de omgeving belangrijk. Dat heeft Dukenburg minder. De voorzieningen moeten in deze omgeving verbetert worden. Denk hierbij ook aan de achteruitgang van het winkelcentrum. Het is ook een stukje imago: wie wil er nou in Dukenburg wonen? Laat de gebieden beter zien, promoot ze. Zoek de parels in de wijken en draag dat uit. Wat kun je daar veranderen voor de doelgroep die je daar graag wilt hebben. Ga het gesprek aan met deze doelgroep: wat hebben zij nodig om daar wel te gaan wonen. Het antwoord ligt op straat. Daarnaast is er verder in Nijmegen weinig beschikbaar in het midden segment. In Lent worden appartementen gebouwd van bijna een miljoen, dat is voor een kleine groep. In Lent wonen ook veel mensen die niet uit Nijmegen komen. Belangrijk dat er vooraf goede voorwaarden aan ontwikkelaars worden meegegeven.

Ze mogen bijvoorbeeld ergens voor de elite bouwen maar een voorwaarde is dat er dan ook voor de middenklas wordt gebouwd. Ook hierbij ontbreekt een visie vaak. Haal informatie bij de mensen op. Je hebt verschillende doelgroepen, praat met jongeren en ouderen. Meer in de box gaan zitten i.p.v. out of the box denken. Samen denken, samen doen.

Inbreng tafel 3: Prettig wonen en verblijven Tafelvoorzitter: Rosalie Thomassen Rosalie stelt voor een rondje te maken: Wat is je zorg, wat is je idee, kort toelichten, en vragen aan elkaar stellen. ‘Er wonen geen gezinnen meer in Hertogstraat, de horeca doet wat ze willen. Dat is niet goed voor de stad. Rommel op straat. Overal ligt karton, rotzooi in de stad. Vaker DAR door stad te sturen.’ ‘Helemaal mee eens. Enorme rommel is een van de pijnpunten. DAR doet het fantastisch. Veel mensen komen van buiten om te recreëren, dat geeft veel rommel. Prullenbakken zijn te klein, je kunt overal eten krijgen. Er is niet tegen op te werken. Veel herrieoverlast van horeca. Horecabeleid is niet goed.’ Een bewoner van Nijmegen-Oost denkt in een derdewereldland te zijn beland zodra hij het centrum inloopt. Richting Hertogplein, bij Van der Stad kun je niet oversteken. Het terras bij dat café om de hoek, met dat grote scherm, als je om dat scherm heen loopt wordt je overreden door de bus. Je moet over fietsen heen stappen. In mijn eigen straat, als ik daar in rolstoel kom te zitten, struikel ik over fietsen. Het gaat over Jacob Canisstraat.

Het is een bende nabij Carolus Magnus, de straat is ontoegankelijk. Achter Plein 44 zijn ook zorgen over het vuil, en over de bereikbaarheid. Ook Parkweg is een doorn in het oog. Achter SSH&, is een prachtige ondergrondse (container). Je mag je zak pas op bepaald moment ophangen. DAR verwijst naar gemeente en andersom. Er worden geen zakken opengetrokken om te controleren en beboeten. Elke ochtend om 7 uur word ik gewekt door DAR, met pieptoon, omdat er wederom heel veel opgeruimd moet worden. Snap dat het opgeruimd moet worden. Maar er wordt niet gehandhaafd. Er is meer voorlichting nodig. ‘Als we ons allemaal verantwoordelijk voelen voor de stad gaan we er anders mee om. In Maastricht worden wel vuilniszakken opengemaakt.’ Recapitulatie door de tafelvoorzitter: Veel zorgen over verrommeling van de openbare ruimte, leefbaarheid, afval, orde en netheid. Gehoorde oplossingsrichtingen: meer handhaving, betere voorlichting, elkaar erop aanspreken, grotere afvalbakken. Handhaving geldt op meer punten dan afval. Een tafelgenoot wil de discussie op hoger abstractieniveau brengen, ruimtelijke ordening is niet burgervriendelijk, vindt zij. Dingen zijn leuk op een maquette, niemand vraagt zich af of je er kunt wonen of werken. Was bij een bijeenkomst over station en is daarvan geschrokken. We moeten weer opnieuw nadenken over de stad.

Meer wonen in de binnenstad en het zo meer leefbaar maken, wat minder horeca. Lijkt of er niet over nagedacht wordt. Burgerberaad is daarom zo belangrijk. Vraag de mensen wat echt een prettige stad is. Er is zoveel begripsverwarring. We moeten wonen en werken goed mengen en niet te veel functies in één gebied kwijt willen. ‘Gevoel dat dat wat je als burger vindt, niet landt.’ ‘Kelfskensbos te weinig bomen en groen’.

Recapitulatie door de tafelvoorzitter: De stad moet burgervriendelijker worden en dat bereiken we door betere participatie, zoals via een burgerberaad. Leefbaarheid. De DAR en verkeer is belangrijk. Ontwikkeling van detailhandel in de stad. Leegstand, hoe gaan we dit opnieuw vormgeven. Hoe hou je de stad leefbaar? Bewoner van de Kometenstraat, noemt last van vuil. Sinds februaristorm ligt er een berg van bomen, stormschade. Het ligt er nu nog steeds. Belangrijkste punt is verkeer. De voorheen mooie straten in Nijmegen West, bijvoorbeeld de Schependomlaan, worden zó smal gemaakt. Voelt zich onveilig. Als buschauffeur is het niet te doen. De middenberm rijden ze aan puin. Op de hoek van de Wolfkuilseweg en de Schependomlaan, die bocht is niet te nemen met bus of grotere auto. Al verschillende mails over gestuurd. Kom zelf eens op de fiets zitten denk ik dan. De bus heeft ook niet voldoende plek bij Kolpinghuis. Vooral gevaarlijk op de fiets. Hoe op te lossen? Automobilist is in de hoek gedrukt door Groen Links. Mevrouw wilt terug naar bredere straten, terug naar hoe het was. Er waren inspraakavonden maar er is niet geluisterd naar de mensen. Er is ingezaaid, maar het wordt niet onderhouden. Mensen die aan de straat wonen kunnen misschien ook iets doen maar het zijn jonge gezinnen of werkenden en die hebben geen tijd.

Betaald parkeren wordt steeds verder opgetrokken naar de woonwijken. Waarom zo ver, bij wijkcentrum mag je niet eens zomaar parkeren. We willen de stad toch leefbaar houden?! Als je voor parkeren moet betalen ga je naar Wijchen of Beuningen. Niet goed voor winkels. Recapitulatie door de tafelvoorzitter: Er zijn zorgen over verkeersveiligheid na versmallingen. Oplossingsrichting: wegen weer versmallen en in ieder geval beter luisteren naar burgers bij herinrichting en parkeerbeleid. Bewoner Korenmarkt haalt de nota van wethouder Van Esselbrugge (Binnenstad) aan. Ondernemers en bezoekers worden genoemd maar bewoners lopen achteraan, worden nauwelijks gehoord. Heeft een aantal punten o.a.

horecabeleid aangekaart. Bewoners worden weggedrukt. Als je zelf in de stad woont heb je er hele dag mee te maken, gasten blijven korter maar worden wél bediend. Afstand tussen gemeente en bewoners wordt groter en groter. Je wordt als bewoner niet gehoord. Waalkade was afgesloten, je kunt als bewoner geen kant meer op. Meneer wilde burgemeester of wethouder Wijnia spreken maar komt er niet door. Afspraken worden afgezegd. Bewoners worden niet serieus genomen. De stad gaat naar de klote vindt hij. Alle terrassen staan vol en worden groter. Meneer wil een pasje of nummerplaatherkenning om over de Waalkade te kunnen rijden. Reconstructie bij ‘t Hoogstraatje, is niet goed, er staan geen bomen. ‘Ik ga verhuizen.’ Meneer snapt het gewoon niet. En er wordt niet genoeg gehandhaafd. Je wordt van kastje naar de muur gestuurd, in een cirkeltje: gemeente, politie en handhaving. Bewoner hoek Waalkade/Lage markt, last van enorme overlast van graffiti, bureau Toezicht moet zichtbaar aanwezig zijn, er moet wat gedaan aan rotzooi bij vuilcontainers. Voorlichten bij nieuwe studenten over aanbieden van vuil. Graffiti daarover moet je al voorlichten op de lagere school. En zwaardere boetes uitdelen. ‘Ze zitten gewoon driehoog te schijten’. Er is weinig aan openbare toiletten. Dat mis je ook tijdens het winkelen. In Nijmegen zijn ze er niet, die toiletten. Overlast van dealen in de binnenstad.

Aantal keren met Bruls gesprek gehad hierover, dat heeft effect gehad, alleen kan een andere burger er nu niet meer door (geen auto’s op Waalkade). Nu wordt het weer mooi weer. Nu hebben we wijkagent die handhaaft. Tot 12 uur hoor je gebonk van voetbal. Bewoner zegt blij te zijn met eerste stap dat burgers hier vanavond zitten. Bereikbaarheid van mensen van gemeenteraad, dat is belangrijk. De wijkregisseurs zijn veranderd, die kun je ook niet meer bereiken. Bij wie moet je zijn in de wijk als er iets is? Thema’s van vanavond worden allemaal voorgelegd, zegt Rosalie. Hoe moet je het horen van burgers organiseren? Vervolgt zij. ‘Er zijn ook problemen opgelost’. Door veel contact met Jean Paul Broeren, die heeft ons in contact met Bruls gebracht. ‘Gemeente moet bereikbaar zijn. Dus ook bestuur.’ Recapitulatie: Veel bewoners hebben het gevoel niet gehoord te worden en vinden de benaderbaarheid van gemeentebestuur erg belangrijk. ‘Bel en herstellijn werkt goed. Het is wel erg als ze je al herkennen; ‘Oh u heeft vorige week ook gebeld.’ Met Pasen: twee studentenhuizen zetten gewoon al hun huisraad buiten. ‘We hebben dat bed niet meer nodig.’ Naast de groencontainer wordt huisraad gezet. Gemeente wil af van groencontainer, dat is een verzamelhonk van huisraad, met rotten als gevolg. ‘Ondernemers (kappers) gooien haren in groencontainer. Dat is niet de bedoeling’.

‘Het plastic mag pas op een bepaalde dag worden buiten gehangen maar wordt toch voor het weekend al buitengezet. Die worden dan toch opgehaald, daardoor houd je het probleem in stand. Dus je voedt dat iedereen maar zijn plasticzakken buiten zet’. Een mevrouw wil graag andere thema’s dan afval en verkeer: ‘Verloedering, ver-terrassing, verkeer en graffiti en dat de bewoner wordt weggedrukt, dat zijn allemaal ‘end of pipeline’-problemen. Maak funciecombinaties, groen niet ten koste van wonen. Hoe zou je een burgervriendelijke stad willen maken, vraagt Rosalie Thomassen.

‘Door niet wonen en werken te scheiden maar beter te mengen. Dan is het ‘s avonds niet dood en dood stil, zoals bijvoorbeeld in de Burchtstraat. De gemeente wil niet kiezen: én evenementen én kermis, er zijn soms wel 5 functies. Denk eens na over welke functie je wilt geven’. Veel evenementenpleinen. Je kunt niet alles. Mensen van Plein 44 zijn verhuisd, weggejaagd. KFC geeft veel overlast, net als Loetje. Als je een plein een jaar versteend houdt omdat het een keer per jaar kermis is. Dat gaat ten koste van leefbaarheid. ‘Tegelwippen versus verstening van de stad’. Hittebestendigheid verdient meer aandacht. Hoe wil je een burgerberaad vormgeven? ‘Daar is een methodiek voor, de C1000, mix van mensen, en daarmee het gesprek aangaan. Je moet ook meningen ophalen. Als je echt mensen uitnodigt, heb je ook niet steeds dezelfde mensen, de mensen die het hebben opgegeven hoor je ook niet meer. Je moet 5 x ‘waarom’ vragen, dan pas ‘wat’ en als laatste ‘hoe’. Dat heb ik altijd onthouden’. Recapitulatie door de tafelvoorzitter: Het gemeentebestuur moet scherpere keuzes maken over functiemenging en een burgerberaad kan helpen die keuzes te maken. Over wonen: welke zaken vinden bewoners belangrijk. ‘Alleen Ton Hendriks heeft hier iets te zeggen. Stadseiland is het enige groene, en dat willen ze ook volbouwen. Dat moet groen blijven.

Bouwen is belangrijk, en dat jonge mensen hier kunnen gaan wonen. Denk erover na hoe je je ruimte inricht, je moet functies combineren’. ‘Als je iets wilt bouwen, groter dan 50m moet je parkeerplaats hebben. Die norm is niet van deze tijd. Het is vlakbij station en je kunt deelautos gebruiken’. Er worden ook parkeerplaatsen opgeofferd voor terassen/horeca. Bouwen moet toch de hoogte in. Er is gekozen voor de groene optie bij Stadseiland, maar die optie betekent ook bouw van horeca. Twee horecabedrijven is daar al meer dan genoeg. ‘Ik zie de Ooijpolder ook nog volgebouwd worden. Ik kijk nergens meer van op.’ ‘Goffertpark is een goed voorbeeld van functiemenging. Daar wordt gevoetbald én gepicknickt en af en toe een concert. Dat is een fijne plek’. ‘Breek dat Hollandcasino eens af. Stenigheid van het Hertogplein is een slecht voorbeeld’. De tafelvoorzitter sluit deze sessie af. Iedereen die een mailadres achterlaat ontvangt later een terugkoppeling van alle stadsgesprekken.

Inbreng tafel 4: Duurzaamheid (1) Tafelvoorzitter: Marieke Smit Wat is je belangrijkste thema voor vanavond? Donderdag veggie dag, zoals in Gent. Daar heeft de gemeente een heel stimulerende rol, subsidies, scholen, aanbiedingen bij restaurants, promoten ook bij het toerisme. Past bij duurzaamheid, gezondheid, toerisme. Gemeente Nijmegen, ga daar ook mee aan de slag. Wij gaan eens per maand vegetarisch eten bij een restaurant in de stad, we willen graag een netwerk in de stad.

Wat zou de gemeente als eerste moeten doen? We zitten al bij carnivoor geef het door, dat is al heel goed. We zijn ook al betrokken bij citydeals, 50% plantaardig eten in 2030 en 60% in 2040. Hoe zit het met de volkstuintjes? We zijn lid van een stuk land in Wageningen waar veel verbouwd wordt, is dat hier ook? Lijkt kleinschaliger terwijl er hier veel meer mensen wonen. Ik zou graag meer volkstuintjes willen. Pas is er een voorstel geweest over stadslandbouw, ook moestuinen vallen eronder. Er zijn initiatieven in gemeente Heumen, Nijmegen-Noord en Neerbosch. Noord-Veluwe: initiatief om niet gebruikte tuinen te gebruiken als moestuinen. Kan dat hier ook? Stadslandbouw is mooi, maar daar kun je Nederland niet mee voeden. Je hebt minder landbouwgrond nodig als je andere zonnepanelen gebruikt. Er zijn meer panelen op akkers geplaatst dan op gebouwen, ik wil graag dat er beter renderende panelen op de gebouwen komen. Je kunt Nijmegen niet voeden met stadslandbouw op Nijmeegs grondgebied. Straks gaat de gemeente Berg en Dal zonnepanelen op akkers leggen voor de Nijmeegse energiebehoefte en dan is het daar weer met de landbouw gedaan. Nijmegen is de meest compacte stad in Nederland buiten de randstad. Maar de randstad heeft megafaciliteiten aan rail etc, maar wij niet.

We hebben veel autoverkeer nodig, mensen willen hier wonen ivm de mooie natuur maar we bouwen veel en de stad wordt steeds onleefbaarder. Versterk de natuur om de stad heen, daar is Nijmegen uniek in, en zorg dat de mensen er kunnen komen. Fijne fietsroutes naar het bos en niet met de auto. Parkstraten zouden er moeten komen, beweegroutes, maar het wordt niet opgepakt. Maak die verbinding en zo werk je ook aan toegankelijkheid. Dan kunnen we de regio goed om de kaart zetten als alle musea per fiets bereikbaar zijn. Is er een langetermijnvisie voor de borging van de natuur op lange termijn? Omgevingsvisie is tot 2040, scherpe keuzes waar we wel en niet bouwen. De buitenranden van Nijmegen laten we met rust en we bouwen in de bestaande stad. Grave is volledig onbereikbaar met het openbaar vervoer, NijmegenWageningen idem, daar moeten we aan werken en daar zijn goedkope leningen voor te krijgen in Europa. Auto’s moeten uit de stad. Fietspaden worden steeds voller. Samenwerken met de regio is essentieel om het voor elkaar te krijgen. Kijk ook naar het kansenboek 2007. Groen in de stad: hitte eilanden, wateroverlast, milieurechtvaardigheid. 40% van de onderzochte wijken is er te weinig groen, minstens 75m2 groen per woning is nodig. Gaat altijd over kwetsbare mensen waar kinderen ook geen veilige speelplek hebben. Iedereen toegang tot groen.

Goffertpark en bestemmingsplanwijziging 200 woningen: helemaal op tegen. Habitatcollectiviteit: voor veel soorten is er wel leefruimte maar ze kunnen niet van de ene naar de andere leefruimte. Het is dus niet alleen belangrijk dat er groen is, maar ook dat ze met elkaar verbonden zijn. Klimaatburgerberaden: het is een bepaald soort mensen die dit aantrekt, we willen dat er vanuit de hele samenleving mensen meedoen zodat het rechtvaardig is, en dat mensen zich er ook aan houden. Het gaat om een beraad met loting. Je wilt zoveel mogelijk mensen bereiken, ook de mensen die niet gestemd hebben. En waarborgen dat er iets gebeurt met de aanbevelingen. Het brengt mensen ook tot begrip voor elkaar en vaak komen er groenere oplossingen uit dan wanneer de politiek zich ermee bezighoudt. Mensen die deelnemen aan burgerberaad krijgen betaald, zodat ze inkomsten kunnen missen. Zie het voorstel van de commissie Brenninkmeijer dat gaat hierop in. Informatie uit duurzaamheidsloket kan kwalitatief veel beter en duidelijker. Mensen kunnen de informatie niet aan die ze allemaal krijgen. Er is een multifunctioneel systeem nodig, want de huidige zonnepanelen daar heb je in de winter niets aan. Een PVT paneel is een veel betere keuze, dat kun je ook los aan de noordkant leggen. We hebben het over energieneutraal gasloos verwarmen. Boodschap: de gemeente moet dit in zijn omgevingsvisie opnemen.

De ondersteuning die de gemeente geeft bij de collectieve inkoop van duurzaamheidsinstrumenten is onder de maat. Tav de collectieve inkoop warmtepomp en zonnepanelen: de pomp is de verkeerde en de panelen zijn uit China, terwijl Duitsland en Noorwegen veel betere panelen maken. Als je kiest voor goed materiaal, is de

total cost van het systeem veel lager dan wat de overheid nu promoot. De aanschaf is wel duurder maar over de hele linie is het goedkoper. Het probleem zit in de bureaucratie van de gemeente, waar gaat het mis? De gemeenteraad kan er weinig aan doen maar het college kan dit verbeteren. Ook het regionaal energieloket is te weinig geïnformeerd. Er zijn best wat SSHN projecten die volliggen met deze PVT panelen. Je kunt stroom uit de spiegelwaal halen, daar varen geen boten. Waalstroom. De gemeente is bezig met heel kostbaar onderzoek voor aquathermie in Bottendaal, dat is jammer want alles is al uitgezocht. In het begin veel beter aanpakken. In Duitsland had men het probleem van verkeersstof opgelost door daken over wegen met zonnepanelen. Je kunt de Oranjesingel ondertunnelen en dan een mooie boulevard maken. Het kan financieel uit. Meer woningen daar bouwen. Meer informatie geven over het klimaat, veel mensen weten niet hoe erg het gesteld is met het klimaat. De gemeente bankiert bij ING, dat is een van de slechtste banken, 2,3 mrd investeert zij in fossiele projecten, graag naar BNG. Vergunningen voor zonnepanelen gemakkelijker verlenen.

Inbreng tafel 5: Duurzaamheid (2) Gespreksleider: Léonie Janssen WAT GAAT GOED EN MOET BLIJVEN? -

Aandacht voor de fietser; ruimte en snelfietspaden Operatie Steenbreek; tegels eruit De parken; vooral de grootte ervan

WAT MOET ER VERANDEREN? Algemeen: Zorg voor beter welzijn van inwoners in kwetsbare wijken zodat zij ook meer betrokkenheid voelen bij maatschappelijke uitdagingen zoals verduurzaming. Subsidies meer toespitsen op ‘de bedoeling’ ipv het uitvoeren van de regels Fiets: Niet alleen aandacht voor snelfietsroutes maar ook aandacht voor achterliggende straten, ook daar betere fietsroutes maar ook verbeteren van de kwaliteit van de inrichting van de openbare ruimte. Gedrag (brom)fietsers, kan door fysieke maatregelen (bebording of snelheidsbeperkende objecten) of handhaving Biodiversiteit: Uitroepen van de biodiversiteitscrisis; dit moet meer invloed hebben op gemeentelijk beleid: - inrichting openbare ruimte door bv meer grasbeton aanleggen - maaibeleid aanpassen, meer (wilde) bloemen en minder onderhoudsarme struiken (positief voorbeeld Energieweg) - Kans bij Graafseweg om meer aan biodiversiteit te doen - niet alleen sedum aanleggen bij groene daken; matige invloed op biodiversiteit - meer bijenhotels plaatsen - tiny forest in elke wijk

-

Meer circulair en natuurinclusief bouwen

Verduurzaming/energietransitie: Verplichte groene daken bij platte daken, dit combineren met zonnepanelen Bij verduurzamen woningen meer aandacht voor oude (bestaande) woningen, niet alleen per stadsdeel aanvliegen maar ook focus op buurten en straten. Focus op gemeenschappelijkheid. En aangeven wat verantwoordelijkheid van bewoner/eigenaar is en welke rol gemeente kan spelen. Bij van ‘gas af’ ook alternatieven bieden voor woningen waar stadsverwarming of warmtepompen geen oplossing zijn. Meer maatwerk. Loketfunctie voor verduurzaming; ook fysiek en niet alleen advies maar ook samen een plan van aanpak opstellen Succes op het gebied van verduurzaming showcasen om als inspiratie te dienen; vier wijksuccessen Meer aandacht voor duurzaamheid op school maar ook bij instellingen zoals bibliotheek en wijkcentra, daarbij ook aandacht voor het aantrekkelijk maken van technische beroepen Bij doelgroep studenten focus op het financiële aspect; besparen levert geld op Door oorlog in Oekraïne is er meer bewustwording, hierop doorpakken Luchtkwaliteit: Verken wat de mogelijkheden zijn om de scheepsvaart te verduurzamen Aandachtspunt is het ontgassen van schepen op de Waal Meer aandacht voor deelmobiliteit Communicatie Vergroot de bekendheid van gemeentelijke subsidies Probeer lastig te bereiken doelgroepen op onorthodoxe manier te bereiken: flyeren, huis-aan-huis aanschrijven of bezoeken

meer social media campagnes Laat zie waarom je dingen doet; zoals bijvoorbeeld bij maaibeleid waarom je stukken wel of niet maait, beleid inzichtelijk in praktisch maken Duurzaamheidcafés werken goed, alleen veel usual suspects

Inbreng tafel 6: Meedoen en ontmoeten in Nijmegen Tafelvoorzitter: Abdulahi Hussen Participatie Je krijgt mensen pas op de been als ze iets te zeggen krijgen, de betrokkenheid moet energie geven. Deze coalitie doet er goed aan om veel aandacht te besteden aan het betrekken van mensen bij het lokale bestuur. Er zijn al veel goede initiatieven, denk aan de eigen website per wijk met budgetten waar je ideeën op kwijt kan. Raadsleden zouden meer in de wijken en buurten kunnen zijn. Haal de mensen bij elkaar voor een thema, bijvoorbeeld wanneer er een raadsvoorstel voorligt of aankomt. Ga dan het gesprek aan met de inwoners, voor hen is meepraten, meedoen en meebeslissen van groot belang. Hoe krijg je de jeugd mee? Die komen niet meer naar een vergadering, die kijken liever (onderdelen) online. Uit de cijfers is naar voren gekomen dat de jongeren veelal niet gestemd hebben, het zit ‘m vooral in het laten zien wat de gemeente voor je kan doen. Mensen ervaren dat te weinig. Daarnaast dreigt de kwetsbare burger te vereenzamen, een beweging richting de politiek is dan een brug te ver. Je moet je afvragen waar die mensen wel komen, daar zou je ze op een creatieve manier kunnen bereiken/benaderen. Datzelfde geldt voor ouderen. De politiek moet zelf naar buiten gaan met een actieve benadering, afgestemd op de verschillende doelgroepen.

Weet wie de bekende wijkbewoners/sleutelfiguren zijn, die kunnen de mensen uit de buurt mobiliseren en enthousiast maken.

De verwachting is dat dit collegeplan het begin is van een ambitie om burgers mee te laten praten. Doe dat al snel (preventief) en wacht niet totdat er een concreet voorstel ligt en je daar over moet gaan ‘bakkeleien’. In deze tijd is er zoveel dat boven de partijen uitstijgt, daar moeten de inwoners op bevraagd worden (in vredestijd). Als dat niet het geval is dan zijn we dreigende afhakers. We begrijpen dat partijen wel politiek moeten blijven bedrijven. Probeer het eigen geluid neer te zetten maar dat staat los van het meenemen en bevragen van mensen (tot aan beslissingsrecht aan toe) over allerlei ontwikkelingen. Als politiek moet je kaders stellen, verder kan er veel worden overgelaten aan de bewoners van de stad en aan de ambtenaren. De politiek moet in staat zijn met speerpunten en haalbare ambities de stad in te gaan. Inwoners hebben vaste contactpersonen nodig in de buurt, daar heeft de gemeente sinds de organisatorische verandering nog een lastige klus aan. Er wordt segregatie ervaren binnen de wijken en straten, hoe krijg je een krachtige diverse mix voor elkaar? Wonen Aan tafel wordt zowel een lans gebroken voor bouwen op het stadseiland als voor niet bouwen. Vergeet niet hoeveel mooie plekken er zijn in Nijmegen (o.a. Weezenhof). Als er wordt gebouwd doe dat dan meteen duurzaam en levensbestendig.

In de Waalsprong zijn complexen waar jong en oud succesvol gemixt worden. Je kunt ook denken aan kleinere woonoppervlakten en grotere gezamenlijke ruimten. Doe een jongere een goedkoper aanbod zodat ze tussen ouderen gaan wonen en op die manier mixen. De prijs kan hierin ook een bepalende factor zijn voor jongeren. Verleiden is ook een punt: neem je inwoners mee door de hele stad, ze kennen niet alle wijken. Er moet een omgeving gebouwd worden waarin mensen anders gaan samenwerken, dan kom je elkaar tegen. Ga dus anders bouwen met een flexibelere inzet van woningen. Ontmoeten De vraag is wat de rol is van de gemeente bij het faciliteren van ontmoeten? Mensen zijn daar zelf verantwoordelijk voor. Je kunt ontmoeten in voorzieningen als cultuur en horeca. Mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben moet je hierin wel een steuntje in de rug geven. De infrastructuur kan de ontmoeting stimuleren (zie bij wonen). Inclusie/VN-verdrag handicap De motie van de PvdA “Beter vooraf bewust dan achteraf betwist” is door de raad aangenomen maar door het college niet ten uitvoer gebracht. Er gaat nogal wat fout op dit gebied, denk aan de Waalhavenbrug, de stationsomgeving kent 50.000 voetgangers per dag maar is een ramp voor blinden en slechtzienden. Oproep om vooraf ervaringsdeskundigen in te zetten, ze serieus te nemen en een formele adviesgroep op dit gebied in te zetten.

Cultuur De gemeente heeft hier een rol in en moet niet alleen subsidiëren maar aangeven welke zaken ze ondersteunen in de cultuursector. Denk daarbij aan infrastructuur maar ook het ondersteunen van het verenigingsleven. Creëer meer voedingsbodem zodat de sector zichzelf beter kan bedruipen. Als je het niet redt, moet je een ander plan maken. De basis kan je al bij de basisschool leggen, kinderen groeien er dan mee op zetten dat voort. Zet je instrumenten in aan de voorkant ipv als lapmiddel aan de achterkant (subsidie). Houdt goede zaken in stand en stel niet teveel eisen. Hulp van de lokale overheid is op een aantal gebieden gewoon nodig. Probeer niet ten koste van alles steeds te vernieuwen. Cultuur is steeds meer buiten het onderwijs geplaatst, nu kunnen ouders kiezen en groeien kinderen er niet automatisch mee op. Scholen moeten steeds meer in minder tijd doen van de overheid. Ga als raadslid niet lezen en schrijven maar meng je in de samenleving, dan weet je waar de mensen het over hebben en wat ze beweegt.

Afsluiting