CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

Uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2027 3.0 - DEF

Beeldvorming I 25 juni 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vluchtelingen- en Asielopvang en Kennismaking Sociaal Domein15.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2027 Van visie naar uitvoering: Samen naar een sociaal sterk Nijkerk

1

Samenvatting De gemeente Nijkerk staat voor een noodzakelijke omslag in het sociaal domein. De zorgvraag groeit, de druk op bestaanszekerheid neemt toe en het huidige systeem, waarin een groot deel van de middelen naar geïndiceerde zorg gaat, is op termijn niet houdbaar. Dit uitvoeringsprogramma geeft voor 2026–2027 concreet invulling aan de visie en koers uit het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein 2025–2040 en de Kadernotitie. In dit uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2027 staan vijf strategische bewegingen centraal: 1. langer zelfstandig wonen en bestaanszekerheid als fundament, 2. gezondheid en preventie als uitgangspunt, 3. inclusie en participatie bevorderen, 4. versterken van dagelijkse veerkracht en 5. integrale samenwerking als organiserend principe. Deze bewegingen markeren de verschuiving van een reactieve naar een preventieve aanpak, waarin ondersteuning zo vroeg en licht mogelijk wordt georganiseerd en zware zorg waar mogelijk wordt voorkomen. Het programma werkt deze koers uit binnen zes samenhangende thema’s, met per thema concrete resultaten (impact, outcome en output), activiteiten en de rol van de gemeente. Veiligheid, participatie, inclusie en basisvaardigheden vormen verbindende aandachtspunten. Geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIAR) is geen afzonderlijk thema, maar integraal onderdeel van meerdere thema’s en interventies.

Het Sociaal Team vervult een centrale rol als herkenbare toegang tot het sociaal domein en als motor van de beweging naar voren. Het team wordt verder versterkt om basishulp en regie lokaal en samenhangend te organiseren. Financieel richt het uitvoeringsprogramma zich op de eerste uitvoerbare stappen in de verschuiving van middelen van geïndiceerde zorg naar preventie, sociale basis, toegang en het Sociaal Team. De voortgang wordt gevolgd en bijgestuurd via de P&C-cyclus. 2

Met dit uitvoeringsprogramma zet Nijkerk een realistische en samenhangende stap naar een preventief, integraal en financieel toekomstbestendig sociaal domein.

3

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Nijkerk staat voor een fundamentele omslag in het sociaal domein. De maatschappelijke opgaven zijn complex en urgent: de zorgvraag groeit, de samenleving vergrijst, en steeds meer inwoners ervaren druk op hun bestaanszekerheid, gezondheid en sociale netwerk. Tegelijkertijd zien we dat veel problemen voorkomen kunnen worden door tijdige ondersteuning, een gezonde leefomgeving en sterke sociale verbanden. Het huidige systeem, waarin geïndiceerde zorg het grootste deel van het budget opslokt, is financieel niet houdbaar. De uitgaven stijgen autonoom, terwijl investeringen in preventie en de sociale basis achterblijven. Zonder een gerichte beweging naar voren dreigt versobering en overbelasting. Door toenemende financiële druk en maatschappelijke opgaven kiest Nijkerk nadrukkelijk voor een omslag van een fragmentarische aanpak naar een levensloopbestendige, samenhangende aanpak vanuit de leefomgeving van de inwoner. Dit vraagt om fundamentele keuzes, waarbij preventie wordt gezien als investering in welzijn, gezondheid en leefbaarheid. In het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein 2025-2040 is de visie en beweging omschreven die binnen het sociaal domein gemaakt zal worden. In de kadernotitie zijn de kaders vastgesteld waarbinnen het uitvoeringsprogramma wordt ontwikkeld om deze beweging te realiseren.

Dit uitvoeringsprogramma operationaliseert de vijf strategische doelen uit het Overkoepelend Beleidsplan en de vijf strategische bewegingen uit de Kadernotitie. Daarmee werken we integraal: niet per thema, maar vanuit samenhang en de leefwereld van inwoners.

4

1.2 Doel van het uitvoeringsprogramma Dit uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2027 vertaalt de strategische doelen naar concrete resultaten en activiteiten. Het borgt integraliteit door alle thema’s en bewegingen samen te brengen in één samenhangend plan. Het college stelt het uitvoeringsprogramma (naar verwachting) in het tweede kwartaal van 2026 vast.

1.3 Scope Voor een aantal beleidslijnen binnen het sociaal domein zijn al afzonderlijke uitvoeringsprogramma’s vastgesteld. Zo is in 2025 een apart uitvoeringsprogramma Inclusie vastgesteld. Ook voor de Regiovisie Geweld in Afhankelijkheidsrelaties een separaat uitvoeringsprogramma ontwikkeld. De daarin opgenomen doelen, acties en interventies vormen het leidende kader voor deze specialistische thema’s. Dit uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2027 sluit hierop aan en zorgt ervoor dat de uitgangspunten rondom inclusie, veiligheid, preventie en vroegsignalering zijn ingebed in de reguliere uitvoering van het sociaal domein. De uitgangspunten uit de ‘Visie op Werk & Participatie’ (2024) en het beleid Schuldhulpverlening zijn integraal verwerkt in dit uitvoeringsprogramma, met name binnen de strategische beweging ‘Langer zelfstandig wonen en bestaanszekerheid als fundament’. Dit uitvoeringsprogramma vormt het uitvoeringskader voor werk, participatie en schuldhulpverlening. Het uitvoeringsprogramma brengt daarmee samen wat integraal wordt uitgevoerd en wat specialistisch apart is belegd. Zo blijft de integraliteit van het sociaal domein behouden, terwijl tegelijkertijd ruimte is voor verdiepende en specialistische aanpakken waar dat nodig is.

1.4 Leeswijzer Dit uitvoeringsprogramma beschrijft hoe de gemeente Nijkerk de strategische doelen uit het Overkoepelend Beleidsplan en de Kadernotitie vertaalt naar concrete acties voor 2026–2027. • 5

Hoofdstuk 1 geeft de aanleiding, het doel en de scope van het programma.

•

Hoofdstuk 2 licht de strategische bewegingen en de verandertheorie toe die richting geven aan alle keuzes.

•

Hoofdstuk 3 bevat de randvoorwaarden voor uitvoering, zoals organisatie, samenwerking, monitoring en wettelijke kaders.

•

Hoofdstuk 4 werkt de thema’s uit met per thema de resultaten en bijbehorende activiteiten.

•

Hoofdstuk 5 beschrijft de rol en opdracht van het Sociaal Team in de uitvoering.

•

Hoofdstuk 6 geeft inzicht in de financiële verschuivingen die nodig zijn om de beweging naar preventie en integraliteit mogelijk te maken.

•

Hoofdstuk 7 beschrijft hoe de uitvoering en voortgang worden geborgd.

2. Visie en strategische uitgangspunten 2.1 Waarom de beweging naar voren nodig is Door vergrijzing en een toenemende zorgvraag is de verwachting dat de druk op de zwaardere zorg de komende jaren verder toeneemt. Wanneer een steeds groter deel van het budget naar zware zorg gaat, blijft er minder ruimte over voor preventie en lichte ondersteuning, terwijl juist díe interventies escalatie voorkomen. Daarom is het noodzakelijk om nu te investeren in de voorkant. De inzet op lichtere vormen van ondersteuning is tweeledig: • •

Inwoners krijgen eerder passende hulp, waardoor problemen minder snel escaleren. Zwaardere zorg wordt voorkomen, wat essentieel is omdat deze zorgvormen aanzienlijk duurder zijn en inwoners vaak langdurig gebruikmaken van deze voorzieningen.

2.2 Wat verstaan we onder de beweging naar de voorkant Met de beweging naar de voorkant bedoelen we alle interventies die verschuiven naar lichtere vormen van ondersteuning of het voorkomen van zorg. Dit omvat onder andere: 6

• • • • •

Het versterken van zelfredzaamheid en het eigen netwerk van inwoners; Het bieden van laagdrempelige ondersteuning en vroegsignalering; Het versterken van de sociale basis; Het verbeteren van de toegang; Het investeren in selectieve en universele preventie.

Deze interventies helpen inwoners om problemen zelf op te lossen en voorkomen dat professionele, zwaardere zorg nodig wordt. We zetten al geruime tijd stevig in op de beweging naar de voorkant. In dit uitvoeringsprogramma maken we binnen de thema's concreet zichtbaar wat we daarin doen en blijven doen. Deze inzet wordt de komende tijd bestendigd en versterkt. Tegelijkertijd vraagt de opgave waar we voor staan om aanvullende stappen. Om de beweging naar de voorkant duurzaam te kunnen realiseren, zijn gerichte keuzes nodig. Dit betekent dat we nog nadrukkelijker inzetten op gezondheid, toegang, preventie, de sociale basis en het sociaal team, zodat ondersteuning zo vroeg, licht en dichtbij mogelijk wordt geboden. In dit uitvoeringsprogramma geven we invulling aan deze verdere versterking voor de eerste twee jaren (2026 en 2027). We bouwen daarmee voort op wat er al staat, en maken gerichte keuzes om de voorkant verder te versterken en de ondersteuning passender en effectiever te maken. De Hervormingsagenda Jeugd vormt hierin een belangrijk onderdeel, hiermee is al een deel van de beweging naar de voorkant in gang gezet. In dit uitvoeringsprogramma sluiten we daarop aan en versterken we deze lijn.

2.3 De vijf strategische bewegingen van het sociaal domein Achter de thema’s uit het overkoepelend beleidsplan Nijkerk in Verbinding: Samen in het Sociaal Domein staan vijf strategische bewegingen die richting geven aan onze keuzes en bepalen hoe we onze maatschappelijke opgaven aanpakken: 1. Langer zelfstandig wonen en bestaanszekerheid als fundament 2. Gezondheid en preventie als uitgangspunt 7

3. Inclusie en participatie bevorderen 4. Versterken van dagelijkse veerkracht 5. Integrale samenwerking als organiserend principe De vijf strategische bewegingen bouwen voort op elkaar en versterken elkaar. De bewegingen zijn dan ook niet los van elkaar te zien. Het beleid markeert een duidelijke verschuiving van reactief naar proactief: door te investeren in de voorkant van het sociaal domein wordt zwaardere zorg voorkomen. Samen geven deze bewegingen richting aan onze keuzes en zorgen zij voor een stevige, samenhangende basis onder het werk in het sociaal domein. Het uitvoeringsprogramma wordt steeds bezien in het licht van deze strategische bewegingen. Integrale samenwerking is het organiserend principe binnen dit uitvoeringsprogramma en randvoorwaardelijk voor alle andere strategische bewegingen. Dit betekent dat toegang, ondersteuning en preventie gezamenlijk worden vormgegeven. Het Sociaal Team vervult een duidelijke regierol bij meervoudige problematiek. De regionale samenwerking en de lokale uitvoering versterken elkaar. Door data, signalen en leerervaringen domeinoverstijgend te benutten, werken we samenhangend, lerend en altijd dichtbij de leefwereld van inwoners.

Langer zelfstandig wonen en bestaanszekerheid als fundament

Integrale samenwerking als organiserend principe

Versterken van dagelijkse veerkracht

8

Gezondheid en preventie als uitgangspunt

Inclusie en participatie bevorderen

Veiligheid, participatie, inclusie en het versterken van basisvaardigheden vormen de rode draden door alle thema’s en activiteiten in het sociaal domein heen. Zij geven richting aan de beleidskeuzes en aan de wijze waarop de uitvoering binnen het sociaal domein wordt vormgegeven. Een veilige leefomgeving is de basis voor ontwikkeling, gezondheid en meedoen. Tegelijkertijd ontstaat veiligheid juist doordat mensen zich gezien, gehoord en verbonden voelen. Veiligheid komt daarom in elk thema terug: in schulden en bestaanszekerheid, in jeugd en opvoeding, in (langer) zelfstandig wonen en in de ondersteuning van kwetsbare inwoners. Participatie betekent dat inwoners naar vermogen kunnen meedoen aan de samenleving – op school, op het werk, in de wijk en in sociale netwerken. Dit vraagt om het tijdig wegnemen van belemmeringen en het bieden van passende ondersteuning, zodat inwoners regie houden over hun leven. Inclusie is daarbij een uitgangspunt: iedereen moet kunnen deelnemen, ongeacht achtergrond, leeftijd, beperking of persoonlijke omstandigheden. Door veiligheid, participatie en inclusie integraal te benaderen versterken zij elkaar en vormen zij het verbindende kader waarbinnen het uitvoeringsprogramma wordt uitgevoerd. Het versterken van basisvaardigheden, in het bijzonder het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid, is hierbij een cruciale randvoorwaarde.

Laaggeletterdheid vergroot het risico op bestaansonzekerheid, gezondheidsproblemen en sociale uitsluiting. Het belemmert inwoners om gebruik te maken van voorzieningen, ondersteuning en participatiemogelijkheden. Door in alle onderdelen van dit uitvoeringsprogramma rekening te houden met begrijpelijke communicatie, toegankelijke dienstverlening en passende ondersteuning, wordt laaggeletterdheid structureel meegenomen als aandachtspunt. Door veiligheid, participatie, inclusie en laaggeletterdheid integraal te benaderen, worden dit de verbindende elementen van alle thema’s. Samen met de vijf strategische bewegingen vormen zij het kader waarbinnen het uitvoeringsprogramma wordt uitgevoerd. We laten zien dat het sociaal domein als één geheel werkt. In samenhang, vanuit preventie en altijd dicht bij de leefwereld van inwoners.

9

De aanpak van huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIAR) is geen afzonderlijk thema binnen dit uitvoeringsprogramma, maar vormt een integraal onderdeel van meerdere thema’s, met name jeugd, sociale basis en (langer) zelfstandig wonen. Het vraagstuk raakt direct aan veiligheid, bestaanszekerheid, gezondheid en veerkracht en vraagt om vroegsignalering, samenhangende ondersteuning en goede samenwerking tussen partners. Voor de specialistische aanpak en uitvoering vormt het separate uitvoeringsprogramma ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties’ het inhoudelijke en organisatorische kader. Het uitvoeringsprogramma sociaal domein sluit hierop aan en borgt dat signalering, preventie en ondersteuning rondom geweld in afhankelijkheidsrelaties geïntegreerd zijn in de reguliere werkwijze van het sociaal domein.

2.4 De verandertheorie als basis De verandertheorie vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma. Per thema is in de kadernotitie inzichtelijk gemaakt welke stappen nodig zijn om van strategische doelen naar concrete resultaten te komen. Strategische doelen, activiteiten en effecten zijn zo logisch met elkaar verbonden. Het biedt een kader voor onderbouwde keuzes, monitoring en bijsturing. Concrete invulling is in dit uitvoeringsprogramma vormgegeven. Hiervoor zijn de thema’s onderverdeeld onder de strategische bewegingen, om zo de integraliteit en de beweging naar voren te benadrukken. Het is hierbij van belang op te merken dat de resultaten van de thema’s ook invloed hebben op de andere strategische bewegingen. Immers staat de gemeente Nijkerk voor een integrale visie, en vallen de strategische bewegingen en thema’s niet los van elkaar te zien.

2.5 Regionale samenwerking De gemeente Nijkerk werkt binnen het sociaal domein intensief samen met regionale partners. De belangrijkste samenwerkingsverbanden zijn: •

10

Jeugdhulpregio Jeugd Food Valley (JeugdFV) – voor specialistische jeugdhulp.

•

Regio Noord – Veluwe – voor de samenwerking op het gebied van onderwijs en aanpalende thema’s. Daarnaast werken wij binnen deze regio voor de uitvoering van de Participatiewet en arbeidsontwikkeling samen met het sociaal ontwikkelbedrijf samen met het sociaal ontwikkelbedrijf Inclusief Groep.

•

Regio Amersfoort – voor onder andere beschermd wonen, maatschappelijke opvang, Beschermd Thuis en onderdelen van de Wmo, evenals samenwerking binnen de arbeidsmarktregio Amersfoort voor de Participatie(wet) waaronder via het sociaal ontwikkelbedrijf Amfors, gezondheid en welzijn.

•

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) – voor publieke gezondheid, crisisbeheersing en veiligheid.

•

Regio West-Veluwe Vallei: voor vrouwenopvang.

Deze samenwerking vormt een noodzakelijk fundament onder de uitvoering van onze wettelijke taken. Sommige vormen van samenwerking zijn verplicht, zoals de jeugdzorgregio en de samenwerking binnen VGGM. Andere vormen zijn strategisch of inhoudelijk gewenst om kwaliteit te borgen, capaciteit te bundelen en specialistische expertise regionaal te organiseren. Regionale samenwerking betekent niet alleen gezamenlijke inkoop, maar ook afgestemde toegang, uniformiteit in werkwijzen, kennisdeling en samenwerking op thema’s zoals preventie, veiligheid, gezondheid en maatschappelijke opvang. Binnen het uitvoeringsprogramma wordt daarom steeds gekeken welke onderdelen lokaal worden uitgevoerd en waar regionale samenwerking meerwaarde biedt. Het nieuwe college kan aanvullende taken in regionale verbanden heroverwegen of intensiveren. Het kaartbeeld geeft inzicht in de verschillende regio’s en de thema’s waarop wordt samengewerkt.

11

12

3. Randvoorwaarden voor de uitvoering 3.1 Opgavegericht Samenwerken Onze samenleving verandert voortdurend en kent steeds complexere maatschappelijke vraagstukken. Deze vraagstukken kunnen we als gemeente allang niet meer alleen oplossen. Het vraagt om samenwerking met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Binnen de gemeente Nijkerk werken we samen binnen deze opgaven. Opgavegericht Samenwerken helpt om meer integraal en resultaatgericht te werken aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. We werken met interne en externe partners samen. Opgavegericht Samenwerken betekent ook dat er duidelijkheid is over opdrachtgeverschap en dat er projectmatig gewerkt wordt.

3.2 Projectstructuur en rolverdeling Het uitvoeringsprogramma wordt uitgevoerd binnen een heldere projectstructuur met een duidelijke taak- en rolverdeling. Het college is bestuurlijk opdrachtgever en is verantwoordelijk voor het vaststellen van het uitvoeringsprogramma en het realiseren van de strategische doelen. De gemeenteraad vervult hierbij de kaderstellende én controlerende rol en wordt jaarlijks via de P&C-cyclus geïnformeerd over de voortgang en resultaten. De ambtelijk opdrachtgever is de teamleider beleid, taakveld Sociaal. Het projectteam van strategisch adviseurs vervult een coördinerende en verbindende rol: zij bewaken de integraliteit, planning, risico’s en voortgang van het uitvoeringsprogramma, en sturen zowel strategisch als operationeel op samenhang in de uitvoering. Per thema zijn inhoudelijke kartrekkers vanuit beleid verantwoordelijk voor de verdere uitwerking van interventies en acties. Zij zorgen voor de verbinding tussen beleid en uitvoering, voor afstemming met partners en voor bestuurlijke advisering. Afhankelijk van de complexiteit worden passende samenwerkingsstructuren ingericht, zoals projectgroepen of multidisciplinaire teams. Waar mogelijk sluiten we aan op bestaande netwerken binnen Nijkerk en de regio.

13

Het uitvoeringsprogramma vormt voor de komende twee jaar het werkprogramma van het sociaal domein: het bundelt de opgaven, projecten en activiteiten die nodig zijn om de beoogde resultaten te realiseren. Door deze structuur ontstaat helderheid over verantwoordelijkheden, samenhang en voortgang, terwijl bestuurlijke en ambtelijke rollen duidelijk van elkaar gescheiden blijven.

3.3 Datagedreven werken en monitoring Datagedreven sturen helpt ons om beleid niet alleen ambitieus, maar ook toetsbaar en lerend vorm te geven. Om de voortgang te bewaken en bij te sturen, worden indicatoren gekoppeld aan de verschillende niveaus (impact, outcome, output). De voortgang wordt jaarlijks gepresenteerd aan de raad en waar nodig bijgestuurd via de P&C-cyclus.

3.4 Participatie en communicatie De gemeente Nijkerk werkt in het sociaal domein vanuit de overtuiging dat beleid alleen effectief is wanneer het samen met inwoners, maatschappelijke partners en professionals wordt ontwikkeld, uitgevoerd en bijgesteld. De zes thema’s uit dit uitvoeringsprogramma – van bestaanszekerheid tot preventie – raken direct aan het dagelijks leven van inwoners. Daarom kiezen we voor een communicatie- en participatieaanpak die toegankelijk, begrijpelijk en inclusief is, en die ruimte biedt voor dialoog, co-creatie en leren. Communicatie en participatie zijn geen aparte stappen naast beleid en uitvoering, maar vormen een doorlopende lijn binnen alle thema’s. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: • • • • 14

Dichtbij en mensgericht: we sluiten aan bij de leefwereld van inwoners en maken gebruik van begrijpelijke taal. Gelijkwaardig en inclusief: iedere inwoner doet ertoe, met speciale aandacht voor groepen die minder vanzelfsprekend worden gehoord. Preventief en leergericht: signalen uit de samenleving worden vroegtijdig opgehaald en benut om beleid en uitvoering te verbeteren. Samenhang en integraliteit: communicatie en participatie overstijgen thema’s en domeinen.

Participatie Bij het opstellen van het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein (OBSD) zijn inwoners, ervaringsdeskundigen en maatschappelijke partners intensief betrokken. In dat proces zijn de zes thema’s, de koers en de uitgangspunten gezamenlijk ontwikkeld. Het uitvoeringsprogramma bouwt hierop voort. Daarom zijn voor het uitvoeringsprogramma dezelfde partners, inwoners en professionals opnieuw betrokken om te bepalen welke activiteiten het meest bijdragen aan de doelen en welke inzet de komende twee jaar prioriteit krijgt. Door deze participatie in zowel het beleidskader als het uitvoeringsprogramma ontstaat een directer verband tussen de leefwereld van inwoners en de keuzes die we in de uitvoering maken. Partners en inwoners zien hun inbreng terug in concrete activiteiten en interventies, wat zorgt voor draagvlak, realistische verwachtingen en gedeelde verantwoordelijkheid. Participatie blijft geen eenmalig proces. Ook tijdens de uitvoering wordt de samenwerking met inwoners, ervaringsdeskundigen en partners voortgezet, doordat zij meedenken én meedoen bij het vormgeven, uitvoeren en evalueren van interventies. Zo blijft het uitvoeringsprogramma niet alleen van de gemeente, maar is het van de hele Nijkerkse samenleving.

Communicatie Communicatie ondersteunt de uitvoering van het uitvoeringsprogramma door inwoners, professionals en partners tijdig, duidelijk en begrijpelijk te informeren. Communicatie vindt plaats via een mix van kanalen: persoonlijke gesprekken, wijkbijeenkomsten, netwerkoverleggen, digitale platforms en gemeentelijke communicatiekanalen. We stemmen vorm en taal af op de doelgroep en zorgen voor toegankelijkheid, bijvoorbeeld door duidelijke taal, passende ondersteuning en het benutten van bestaande vertrouwde plekken, zoals laagdrempelig contact met het sociaal team van de gemeente.

15

3.5 Borging van integraliteit Geen enkel vraagstuk in het sociaal domein is op te lossen vanuit één beleidsterrein of organisatie. Alleen door domeinoverstijgende samenwerking kan maatwerk geboden worden dat aansluit bij de leefwereld van inwoners. Binnen het uitvoeringsprogramma is het dan ook van belang voortdurend de integraliteit te bewaken.

3.6 Wettelijke kaders Het uitvoeringsprogramma moet voldoen aan alle relevante wettelijke verplichtingen. Deze kaders zijn niet alleen juridisch bindend, maar vormen ook een fundament voor kwaliteit, transparantie en rechtszekerheid richting inwoners en partners. Het naleven van deze verplichtingen waarborgt een uniforme uitvoering en versterkt de samenwerking in de keten. Het naleven van wettelijke kaders is essentieel om de rechtmatigheid van beleid en uitvoering te garanderen. Het biedt inwoners duidelijkheid over hun rechten en plichten, voorkomt juridische en financiële risico’s voor de gemeente en zorgt voor een betrouwbare basis voor samenwerking met ketenpartners. Bovendien draagt het bij aan een integrale aanpak waarin verschillende domeinen elkaar versterken, zoals gezondheid, participatie, educatie en schuldhulpverlening.

16

4.Thema's Binnen de zes thema's zijn de strategische uitgangspunten uitgewerkt en is de samenhang met andere thema's en strategische bewegingen verwerkt. Tevens is in tabellen geïntegreerd hoe we met activiteiten en interventies de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) behalen. Per resultaat (output) is verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken. Zoals in hoofdstuk 2 aangegeven betreft dit zowel bestaande interventies als nieuw ontwikkelde interventies. In hoofdstuk 6 wordt verdere toelichting gegeven op de wijze waarop de inhoudelijke afwegingen voor de interventies zijn gemaakt, en lichten we de financiële effecten hiervan toe. Binnen deze interventies en activiteiten heeft de gemeente verschillende rollen. We onderscheiden drie rollen, waarin de invloed van de gemeente varieert. Legenda rollen en status projecten Uitvoerende rol (

)

Faciliterende rol (

)

Sturende en samenwerkende rol (

Loopt Start nog Start vanuit UVP

17

)

De gemeente neemt zelf het initiatief en voert uit. Zij ontwikkelt, organiseert en realiseert beleid, projecten en voorzieningen in eigen regie. Omdat de gemeente zelf uitvoert, heeft zij invloed op planning, uitvoering en resultaat. Het slagen van activiteiten en projecten is grotendeels afhankelijk van de eigen capaciteit, middelen en sturing. De gemeente maakt initiatieven van anderen mogelijk. Zij ondersteunt inwoners, ondernemers en organisaties met ruimte, middelen, kennis of regels. De gemeente ondersteunt vooral initiatieven van anderen en heeft daardoor beperkte directe invloed op de uitvoering. Het succes van projecten hangt in sterke mate af van de inzet en samenwerking van externe partijen. De gemeente zet richting en verbindt partijen. Zij bepaalt kaders en doelen, stimuleert samenwerking en werkt samen met partners om maatschappelijke opgaven te realiseren. Daarnaast werkt de gemeente samen binnen diverse regio's. De invloed op het slagen van projecten is gedeeld en wordt mede bepaald door regionale afspraken, belangen en besluitvorming. Succes is afhankelijk van gezamenlijke prioritering, afstemming en het commitment van alle betrokken partijen lokaal en regionaal.

Activiteit of project is gestart Activiteit of project start in 2026–2027 Activiteit of project wordt gefinancierd vanuit verschuiving van middelen binnen het UVP

4.1 Thema 1: Bestaanszekerheid 4.1.1 Strategisch vertrekpunt Een veilige, passende woonomgeving en financiële zekerheid vormen een belangrijke basis voor gezondheid, participatie, opvoeding en mentale veerkracht. Wanneer deze voorwaarden ontbreken, ontstaan er sneller problemen op andere leefgebieden. De gemeente Nijkerk ziet bestaanszekerheid en de mogelijkheid om zelfstandig te wonen als essentiële bouwstenen voor een leven waarin mensen naar vermogen kunnen meedoen en zich goed kunnen ontwikkelen. We integreren sociaal beleid in de woonzorgvisie en investeren in levensloopbestendige woningen, toegankelijke voorzieningen en het tegengaan van armoede. Daarnaast zetten we in op mantelzorgondersteuning, laagdrempelige ondersteuning en een sterke sociale infrastructuur in wijken, zodat inwoners langer zelfstandig kunnen wonen en actief kunnen blijven meedoen in de samenleving. Een integrale blik op dit thema is van belang, omdat uit onderzoek is gebleken dat in bijna de helft van de gezinnen die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling (47%) ook sprake is van armoede. De gemeente Nijkerk ziet bestaanszekerheid daarom als fundament onder alle strategische bewegingen. We richten ons op het bieden van een financiële bodem, het tegengaan van armoede en schulden, en het ondersteunen van inwoners bij het vinden en behouden van werk.

We investeren daarnaast in toegankelijke dienstverlening, begrijpelijke communicatie (B1-niveau) en het versterken van basisvaardigheden zoals taal en digitale vaardigheden. Daarmee vergroten we de kans dat inwoners mee kunnen doen, zelfstandig blijven en grip ervaren op hun leven.

4.1.2. Samenhang Geen enkel vraagstuk binnen bestaanszekerheid staat op zichzelf. Financiële problemen, schulden, laaggeletterdheid, een instabiele woonsituatie of het niet hebben van werk hangen vaak samen met vraagstukken uit andere thema’s. Bestaanszekerheid raakt vrijwel alle andere thema’s in het sociaal domein. Financiële problemen, schulden, laaggeletterdheid, beperkte digitale vaardigheden en het ontbreken van werk versterken elkaar en hebben directe invloed op gezondheid, veiligheid, sociale samenhang en ontwikkelkansen van kinderen. Door bestaanszekerheid te versterken, verminderen we stress in huishoudens, creëren we een stabielere thuissituatie en vergroten we de kans dat kinderen veilig en kansrijk opgroeien. 18

Een stevige sociale basis draagt bij aan vroegsignalering van financiële zorgen, eenzaamheid en beginnende schulden, terwijl inwoners met stabiele financiële voorwaarden juist beter gebruik kunnen maken van deze basis. Ook binnen het thema (Langer) zelfstandig kunnen wonen is de samenhang zichtbaar: financiële problemen vergroten de kans op woononzekerheid, onveilige situaties en overbelasting van mantelzorgers. Inclusieve communicatie en toegankelijk beleid zijn essentieel om inwoners met beperkte taal- of digitale vaardigheden te bereiken en te ondersteunen. Tegelijk is financiële stress een belangrijke risicofactor voor fysieke en mentale gezondheidsproblemen. Daarom is preventie – via vroegsignalering, laagdrempelige ondersteuning en integrale samenwerking – een sleutel om escalatie te voorkomen, maatschappelijke kosten te beperken en veerkracht te versterken.

4.1.3 Rol gemeente Binnen het thema Bestaanszekerheid vervult de gemeente Nijkerk verschillende rollen, afhankelijk van het vraagstuk. Deze rollen bepalen hoeveel invloed wij hebben, hoe ver onze verantwoordelijkheid strekt en welke verwachtingen inwoners en partners mogen hebben. Het bieden van instrumenten voor schuldhulpverlening is een wettelijke taak voor de gemeente. Daarnaast voert de gemeente de Participatiewet uit waarmee zij inwoners een financieel vangnet biedt en ondersteunt naar werk. Naast de inkomensondersteuning vanuit de overheid biedt de gemeente Nijkerk inkomensondersteuning voor inwoners met een laag inkomen. Zo draagt de gemeente Nijkerk bij aan bestaanszekerheid van haar inwoners.

4.1.4 Activiteiten en interventies Met activiteiten en interventies wordt gestreefd de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) te behalen. Hieronder is per resultaat (output) verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken.

Impact

Versterken bestaanszekerheid

Outcome

Minder inwoners met problematische schulden

19

Output

Relatief meer inwoners stromen succesvol uit de schuldhulpverlening

Projectplan / Activiteit

Acties

Aanbod minimaregelingen

Voeren van ruimhartig minimabeleid, inclusief kindpakket.

Bevorderen arbeidsparticipatie

Ondersteunen van mensen bij het vinden en behouden van werk met jobcoaching, loonkostensubsidies en de mogelijkheid tot beschut werk.

Aanbod Schuldhulpverlening

Inzetten trajecten schuldhulpverlening Werken aan vroegsignalering van schulden met ketenpartners. Inzetten nazorgtrajecten binnen de schuldhulpverlening.

Bijstand, re-integratie

Ondersteunen van inwoners via de Participatiewet met bijstand en re-integratie.

Inburgering statushouders

Ondersteunen statushouders bij het volgen van taal- en inburgeringslessen en op meerdere leefgebieden.

Aanbod Schuldhulpverlening

Structureel verankeren preventieve schuldhulp in onze aanpak. Versterken vroegsignalering door deze structureel te organiseren binnen het Sociaal Team, scholen, zorgpartners en corporaties. Verbinden schuldenaanpak met werk, zorg en onderwijs Inzetten nazorg binnen de schuldhulpverlening.

Verbinding minima, armoede en Versterken aanpak voor werkende armen arbeid Inzetten op gerichte ondersteuning in woonwijken met extra ondersteuningsbehoefte. Bieden van jaarlijks budgetadvies aan risicogroepen

20

Status

Rol gemeente

Financiële gezondheidslijn/ Financieel Gezond Leven

Bieden van budgetbeheer aan voor inwoners die extra ondersteuning nodig hebben.

Bestaanszekerheidpunt/ -advies

Aanbieden praktisch advies via een bestaanszekerheidspunt Organiseren financieel spreekuur

Generatiearmoede

Doorbreken van generatiearmoede via intensieve, meerjarige ondersteuning voor gezinnen met meervoudige problemen, uitgevoerd door een multidisciplinair team uit werk, schuldhulp, jeugd en zorg.

Preventieve activiteiten gericht op jongeren

Inzetten op preventieve activiteiten voor jongeren Versterken samenwerking ketenpartners Opnemen jongeren in communicatieplan armoede Bieden van financiële educatie in samenwerking met scholen

Impact

Versterken bestaanszekerheid

Outcome

Regeling worden beter benut

Output Projectplan / Activiteit

Aandeel aanvragen minimaregeling neemt in verhouding tot rechthebbenden toe Regelingen worden toegankelijker en zijn beter bekend bij inwoners Acties

Aanbod minimaregelingen

Inzetten op zichtbaarheid en toegankelijkheid van minimaregelingen

Aanbod minimaregelingen

Inzetten gerichte wijkcommunicatie in buurten met kwetsbare sociale cohesie waar de bekendheid met minimaregelingen laag is

Communicatieplan om meer inwoners te bereiken over armoede en schulden Versterken samenwerking partners

Inzetten gerichte bewustwordingscampagne voor diverse doelgroepen.

Starten met stress-sensitieve dienstverlening

Trainen consulenten in stress-sensitieve dienstverlening Borgen stress-sensitieve dienstverlening binnen organisatie

21

Versterken samenwerking met partners

Status

Rol gemeente

4.2 Thema 2: Kansrijk opgroeien, kansrijk ontwikkelen 4.2.1 Strategisch vertrekpunt Kansrijk opgroeien en ontwikkelen vormt een essentiële investering in de toekomst van Nijkerk. De gemeente erkent dat de ontwikkeling van jeugd nauw samenhangt met bestaanszekerheid, veiligheid, gezondheid, gelijke onderwijskansen en een stabiele thuissituatie. Kansengelijkheid is daarbij zowel een doel als middel om latere problemen zoals schooluitval, zorgkosten en sociale uitsluiting te voorkomen. Nijkerk zet daarom stevig in op preventie en samenwerking over domeinen heen (zoals onderwijs, zorg, veiligheid, sport en bestaanszekerheid). Daarbij wordt contextgericht gewerkt en de pedagogische basis in gezinnen en wijken versterkt. Dit sluit aan op de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, waar de focus ligt op tijdige signalering, effectievere en doelgerichte hulp en meer regie bij gezinnen. Daarbij is een belangrijk onderdeel om te bewegen van medicaliseren naar normaliseren. De gemeente draagt bovendien verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Jeugdwet, wat naast preventie tevens jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering behelst. Hierin worden landelijke ontwikkelingen, zoals de beweging 'Zo thuis mogelijk' ondersteund.

4.2.2. Samenhang Geen enkel vraagstuk in het sociaal domein laat zich oplossen vanuit één beleidsterrein of één organisatie. Activiteiten en interventies binnen het thema kansrijk opgroeien, kansrijk ontwikkelen dragen tegelijk bij aan meerdere strategische bewegingen, zoals langer zelfstandig wonen, bestaanszekerheid als fundament, gezondheid en preventie als uitgangspunt, het versterken van dagelijkse veerkracht en integrale samenwerking als organiserend principe. De thema’s binnen het uitvoeringsprogramma hangen sterk met elkaar samen en beïnvloeden elkaar wederzijds. Preventie begint bij jeugd: wanneer kinderen kansrijk opgroeien, neemt de kans op problemen later in het leven aantoonbaar af. Daarom ligt de focus op het creëren van een omgeving waarin jongeren gezond, veilig en gelukkig kunnen opgroeien. Dat vraagt om een gezamenlijke inzet van gemeenten, ouders, scholen en (lokale) jeugdprofessionals, met een nadruk op het versterken van een positieve en ondersteunende leefomgeving. 22

4.2.3 Rol gemeente De gemeente gaat uit van de eigen kracht van gezinnen en gemeenschappen. Wanneer het noodzakelijk is, is de gemeente wettelijk verantwoordelijk voor het bieden en indiceren van passende ondersteuning. Het doel van deze ondersteuning is om gezinnen op weg te helpen, zodat zij op eigen kracht verder kunnen. Dit doet de gemeente Nijkerk in samenwerking met de betrokken partners. Ook het samenwerken in een jeugdzorgregio is een verplichting, waarbij Nijkerk specialistische jeugdhulp inkoopt in de jeugdzorgregio JeugdFV.

4.2.4 Activiteiten en interventies Met activiteiten en interventies wordt gestreefd de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) te behalen. Hieronder is per resultaat (output) verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken.

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Regulier aanbod

Status

Toegang tot geïndiceerde jeugdhulp

Inkopen jeugdhulp Jeugdhulpregio JeugdFV

Toegang tot hulpverlening veiligheid

Inkopen hulpverlening rondom veiligheid

Sociaal Team

Uitvoering geven aan projectplan versterken Sociaal Team

23

Rol gemeente

Schooltoegang: Leerlingenvervoer

Bieden van vervoer van en naar school binnen de kader van de verordening

Schoolgang Leerrecht

Handhaven leerplichtwet, signalering verzuim en helpen vinden passende onderwijsplek

Aanpak van School naar duurzaam werk

Ondersteunen van jongeren tot 27 jaar met een afstand tot de arbeidsmarkt bij de overstap van school naar werk

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Alle kinderen en jongeren krijgen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich kansrijk te ontwikkelen

Output

Minder gezinnen krijgen een dwang /drangmaatregel opgelegd

Projectplan / Activiteit

Acties

Toekomstscenario kind en jeugd

Reorganiseren Ketensamenwerking Veiligheid op basis van Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming

Lokaal uitvoeringsplan 2025-2026 n.a.v. regionale visie huiselijk geweld en kindermishandeling 2025-2029

Organiseren van trainingen en bijeenkomsten t.b.v. gedeelde visie

Integrale aanpak Veilig Thuis en sociaal team

Maken van samenwerkingsafspraken tussen VT, sociaal team en participatie t.b.v. langdurige integrale en domein overstijgende ondersteuning

Aanpak relatie- en echtscheidingsproblematiek

Onderzoeken hoe gezinsgerichte aanpak op relatie- en echtscheidingsproblematiek ingezet kan worden

24

Opzetten van lokale en regionale samenwerkingsverbanden

Status

Rol gemeente

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Alle kinderen en jongeren krijgen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich kansrijk te ontwikkelen

Output

Als er hulp wordt ingezet, is deze zo licht als mogelijk, zwaar als nodig

Projectplan / Activiteit

Acties

Hervormingsagenda Jeugd

Beperken inzet en duur GGZ Versterken lokaal team en uitbreiding begeleiding lokaal team Versnellen uitstroom en beperken instroom residentieel verblijf Terugdringen diagnostiekaanvragen uit het onderwijs

Kansrijke Start

Uitvoering geven aan lokale alliantie Kansrijke Start Inzetten van preventieve activiteiten voor, tijdens en na de zwangerschap

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Opzetten van werkgroepen School & Vrije Tijd en Gezin & Vriendengroep Betrekken van sportverenigingen bij OKO

25

Status

Rol gemeente

Ontmoeting onder jongeren

Subsidiëren toekomstbestendig jeugd en jongerenwerk

Doorbraakmethode

Blijvend inzetten van de doorbraakmethode

Preventie Interventie Team (PIT)

Aanbieden van preventieve interventies: collectief en laagdrempelig aanbod zonder verwijzing Onderzoeken hoe dit aanbod verbreed kan worden

Preventieve spreekuren

Bieden van opvoedingsspreekuur Bieden van echtscheidingsspreekuur

Kamers met aandacht

Organiseren van kamers bij inwoners voor kwetsbare jongeren tussen 18-27 jaar uit de jeugdzorg zodat zij zich veilig kunnen ontwikkelen

Onderwijstussenvoorziening

Subsidiëren van tussenvoorziening voor kinderen van 4 die nu verlengd in jeugdhulp zitten, i.p.v. in het onderwijs

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Onderzoeken hoe we OKO kunnen versterken

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Alle kinderen en jongeren krijgen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich kansrijk te ontwikkelen

Output

Ontwikkelrisico's bij jonge kinderen worden eerder gesignaleerd en begeleid

Projectplan / Activiteit

Acties

26

Status

Rol gemeente

Onderwijsachterstandenbeleid

Uitvoering geven aan wettelijke taak om te voorzien in een toereikend aanbod van voor- en vroegschoolse educatie voor doelgroeppeuters (peuters met (een kans op) taal/ontwikkelingstanden. Uitvoering geven aan wettelijke taak om afspraken te maken in de Lokale Educatieve Agenda over de doelgroepdefinitie, toeleiding VVE, doorgaande leerlijn en resultaatafspraken van vroegschoolse educatie. Beleidsmatig en financieel inzetten op interventies die onderwijsachterstanden voorkomen of herstellen.

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Het normale leven van kinderen en jongeren staat centraal

Output

Kinderen volgen zo nabij mogelijk passend onderwijs

Projectplan / Activiteit

Acties

Onderwijsachterstandenbeleid: inclusief onderwijs (Lokale Educatieve Agenda - LEA)

Beleidsmatig en financieel inzetten op interventies op inclusief onderwijs, zoal subsidiëren nieuwkomersonderwijs PO

Onderwijsachterstandenbeleid: Doorgaande lijn KO-PO-VO (LEA)

Beleidsmatig en financieel inzetten op interventies op doorgaande lijn, zoals verbeteren overgang PO - VO

27

Status

Rol gemeente

Onderwijsachterstandenbeleid: Aansluiting tussen onderwijs, preventie en jeugdhulp (LEA)

Beleidsmatige en financiële inzet op interventies op aansluiting tussen onderwijs, preventie en jeugdhulp, zoals opstarten en borgen Nijkerks expertiseteam vanuit landelijke subsidie

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Gezinnen houden zelf de regie over hun leven

Output

Gezinnen en hun netwerk worden actief betrokken bij hun hulptraject

Projectplan / Activiteit

Acties

Ouderbetrokkenheid

Vergroten ouderbetrokkenheid op scholen en kinderdagverblijven.

Sociale netwerkversterking

Versterken van gebruik sociaal netwerk binnen Sociaal Team

Steunouders

Subsidiëren van steunouders

Familiegroepsplan

Borgen inzet familiegroepsplan

Status

Impact

Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en met gelijke kansen op

Outcome

Alle kinderen en jongeren krijgen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich kansrijk te ontwikkelen

28

Rol gemeente

Output

De natuurlijke leefomgeving kan het probleem beter opvangen De pedagogische context van kinderen wordt versterkt

Projectplan / Activiteit

Acties

Zelfstandigheid in leerlingenvervoer

Inzetten op zelfstandigheid in het leerlingenvervoer

Aanpak laaggeletterdheid: actielijn voorkomen (18-)

Inzetten VVE op peuteropvang Subsidiëren in 2026 Zomerschool, onderzoeken of en hoe dit vanaf 2027 wordt voortgezet

Uitvoering geven aan Leescoalitie

Vergroten netwerk

Stimuleren van netwerk om gezinnen heen door subsidiëren van preventieve inzet

Samenwerking Drugs Ondermijning Nijkerk

Uitvoering geven aan pilot 'vechtende jongeren' Subsidiëren van straatcoaches

Inzetten op groepsaanpak overlastgevende jeugd Onderzoek pedagogische context versterken

29

Onderzoeken hoe pedagogische context in Nijkerk versterkt kan worden door versterken samenwerking tussen maatschappelijke partners

Status

Rol gemeente

4.3 Thema 3: Stevige sociale basis 4.3.1 Strategisch vertrekpunt Een stevige sociale basis vormt het fundament van een veerkrachtige en inclusieve samenleving. Het gaat om laagdrempelige voorzieningen, netwerken en activiteiten waar inwoners elkaar ontmoeten, ondersteunen en samen groeien, oftewel gemeenschapszin, zowel informeel (zoals buren en mantelzorgers) als formeel (zoals sportverenigingen en bibliotheken).

4.3.2. Samenhang Inwoners worden ondersteund in hun veerkracht en regie. Problemen worden niet onnodig gemedicaliseerd, maar gezien als onderdeel van het gewone leven. De gemeente stimuleert oplossingen vanuit het eigen netwerk en biedt waar nodig praktische hulp. Eerst wordt gekeken wat voorliggend mogelijk is — bijvoorbeeld via de sociale basis — voordat professionele zorg wordt ingezet. Zo zorgen we ervoor dat schaarse en intensieve vormen van zorg beschikbaar blijven voor situaties waarin ze echt nodig zijn, en behouden we het vertrouwen in een zorgvuldig en doelmatig proces. Door te investeren in dagelijkse veerkracht ontstaat een samenleving waarin inwoners meer grip ervaren op hun leven, en waarin ondersteuning pas wordt ingezet als het echt nodig is. De gemeente kiest voor een domeinoverstijgende aanpak met inzet op beschermende factoren zoals veerkracht, gezonde leefstijl, laagdrempelige ondersteuning en sterke sociale netwerken.

30

4.3.3 Rol gemeente De gemeente Nijkerk vervult een faciliterende en verbindende rol om de samenredzaamheid van inwoners te versterken. De sociale basis wordt gezien als een samenhangend netwerk van persoonlijke relaties, gemeenschappen en publieke voorzieningen, en ontstaat vanuit de samenleving zelf. De gemeente ondersteunt en stimuleert initiatieven die deze basis versterken, werkt samen met maatschappelijke organisaties en biedt ondersteuning aan vrijwilligers en mantelzorgers, conform de wettelijke taak vanuit de Wmo. Zo draagt de gemeente bij aan sociale samenhang, waardering en ondersteuning van informele zorg, met als doel dat inwoners zelf regie kunnen voeren over hun leven en er een veerkrachtige samenleving ontstaat. 4.3.4 Activiteiten en interventies Met activiteiten en interventies wordt gestreefd de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) te behalen. Hieronder is per resultaat (output) verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken.

Impact

Een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving waar mensen kunnen samenleven en meedoen

Outcome

Het vergroten van de samenredzaamheid

Output

Inwoners ervaren meer sociale steun

Projectplan / Activiteit

Acties

Versterken sociale netwerk

Versterken van het sociale netwerk door het Sociaal Team

Maatjesproject

Inzetten van een maatje bij psychosociale vragen (welzijnsorganisatie)

Vergroten en versterken netwerk ihkv geweld in afhankelijkheid Versterken burenbetrokkenheid

Inzetten van ervaringsdeskundigheid voor inwoners die te maken hebben gehad met huiselijk geweld en kindermishandeling

31

Versterken van burenbetrokkenheid in samenwerking met welzijnsorganisaties

Status

Rol gemeente

Impact

Een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving waar mensen kunnen samenleven en meedoen

Outcome

Het vergroten van de samenredzaamheid

Output

Meer inwoners zijn bekend met en maken gebruik van de activiteiten van de sociale basis

Projectplan / Activiteit

Acties

Doet & ontmoet

Aanbieden van platform Inzetten op promotie, waaronder Doet en ontmoet dagen

Status

Rol gemeente

Status

Rol gemeente

Inzetten van een communicatieadviseur Wegwijzer

Afstemmen over diverse websites/ platforms

Doet & ontmoet

Borgen middels structurele financiering Aanbieden van welkomstpakket voor nieuwe inwoners

Laagdrempelig, vindbare en passende route voor inwoners naar preventie en activiteiten binnen de sociale basis

Verkennen van passende oplossingsrichting om te komen tot een laagdrempelige en vindbare ingang en toeleiding voor inwoners naar preventieve aanbod.

Impact

Een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving waar mensen kunnen samenleven en meedoen

Outcome

Het vergroten van de samenredzaamheid

Output

Meer inwoners met een hulpvraag maken gebruik van de voorzieningen in de sociale basis

Projectplan / Activiteit

Acties

Structurele subsidies welzijn

Subsidiëren van diverse welzijnsactiviteiten Subsidiëren welzijnsorganisatie Subsidiëren inzet bibliotheek op onderwijsachterstanden

32

Het faciliteren van de maatschappelijke infrastructuur

Subsidiëren van Jeugd en jongerenwerk

Ketenaanpak Welzijn op Recept

Geven van uitvoering aan ketenaanpak Welzijn op Recept

Dementievriendelijk samenleving / ketenaanpak Dementie (AZWA)

Ontwikkelen van een dementievriendelijke gemeente door herkenning, begrip en meedoen te stimuleren.

Bibliotheek (Wsob en zorgplicht)

Opstellen meerjaren bibliotheek plan

Impact

Een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving waar mensen kunnen samenleven en meedoen

Outcome

Het vergroten van de samenredzaamheid

Output

De gemeente erkent, waardeert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Meer inwoners doen vrijwilligerswerk en zetten hun talenten en kennis in voor elkaar

Projectplan / Activiteit

Acties

Mantelzorgwaardering

Waardering geven aan mantelzorgers

Steunpunt mantelzorg

Inzetten van het steunpunt mantelzorg (welzijnsorganisatie)

Steunpunt vrijwilligerswerk

Ondersteunen van het steunpunt vrijwilligerswerk (welzijnsorganisatie)

Vacaturebank vrijwilligers

Bevorderen van vrijwilligersinzet via de vacaturebank (welzijnsorganisatie)

Ondersteuning mantelzorgers ontwikkelt zich mee met maatschappelijke ontwikkelingen Faciliteren van inwonersinitiatieven

Ontwikkelen op basis van input samenleving/ mantelzorgers

33

Subsidiëren buurtbemiddeling

Geven van uitvoering aan de ketenaanpak Dementie (AZWA)

Opstellen van een stimuleringsregeling

Status

Rol gemeente

Vrijwilligerswerk

Onderzoeken van aanvullende acties in afstemming met organisaties uit de sociale basis

Ondersteunen van organisaties en activiteiten binnen de sociale basis Waarderen van vrijwilligers

Herzien van de subsidieregeling binnen het sociaal domein

Impact

Een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving waar mensen kunnen samenleven en meedoen

Outcome

Het vergroten van de samenredzaamheid

Output Projectplan / Activiteit

Er is een stevige verbinding tussen het sociaal- en medisch domein Acties

Verbinding medisch domein en sociaal domein

Uitvoering geven aan projectplan Verbinden medisch en sociaal. Bestaande uit de actielijnen; • Verbeteren samenwerking • Verbeteren informatievoorziening • Inzichtelijk maken aanbod sociale basis Uitvoering geven aan kernteam GALiN – netwerkoverleg van welzijn, gemeente, zorg, sport, cultuur en onderwijs

Uitvoering GALA -versterken van de samenwerking

Opstellen van plan van aanpak op welke wijze de gemeente vrijwilligers willen waarderen

Inzet coördinator Sport en preventie

Versterken samenwerking zorg, welzijn, sport, cultuur en onderwijs

Versterking Eerste Lijn- hechte wijkverbanden

Deelnemen sociaal domein aan het hechte wijkverband

Verbinding medisch en sociaal domein

Inzetten extra brugfunctionarissen (verbreden van WoR) vanuit Transformatieplan

34

Status

Rol gemeente

4.4 Thema 4: Antidiscriminatie, diversiteit en inclusie 4.4.1 Strategisch vertrekpunt Een rechtvaardige en veilige samenleving begint met gelijke kansen voor iedereen. Inwoners van de gemeente Nijkerk moeten zich vrij en gerespecteerd kunnen voelen, ongeacht hun afkomst, geloof, beperking, seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Discriminatie belemmert welzijn en participatie en zorgt voor een groot gevoel van onveiligheid. Het vraagt om voortdurende inzet van de gemeente én van inwoners om gezamenlijk discriminatie tegen te gaan. De gemeente Nijkerk ziet diversiteit als kracht en inclusie als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Zij wil een voorbeeldrol vervullen door uitsluiting tegen te gaan, sociale samenhang te bevorderen en actief te bouwen aan een toegankelijke, inclusieve leefomgeving.

4.4.2. Samenhang De gemeente Nijkerk streeft naar een samenleving waarin iedereen zich welkom, veilig en gerespecteerd voelt. Inclusie is geen apart thema, maar een uitgangspunt dat in alle domeinen van het sociaal beleid doorwerkt. Dit vraagt onder andere om het wegnemen van drempels, het voeren van toegankelijke communicatie en het actief tegengaan van discriminatie in welke vorm dan ook. Deze visie op inclusie raakt aan meerdere domeinen binnen en buiten het sociaal domein en vraagt om een integrale aanpak.

4.4.3 Rol gemeente Bestuur en medewerkers van de gemeente zijn zich bewust van hun voorbeeldrol in de samenleving en dragen het belang van inclusie en antidiscriminatie actief uit. Sinds 2025 ligt er een bestuursopdracht om binnen de regio Amersfoort samen te werken op het thema inclusie en elkaar te versterken door middel van uitwisseling, zowel ambtelijk als bestuurlijk.

35

4.4.4 Activiteiten en interventies Met activiteiten en interventies wordt gestreefd de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) te behalen. Hieronder is per resultaat (output) verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken. Impact

Iedereen moet kunnen meedoen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn

Outcome

De gemeente Nijkerk draagt bij aan gelijke kansen voor de inwoners

Output Projectplan / Activiteit

Inwoners en organisaties ervaren anti-discriminatie als norm Acties Status

Inzet op Anti-discriminatie

Subsidiëren van een anti-discriminatie voorziening

Rol gemeente

Inzetten op preventie van discriminatie in samenwerking met partijen

Wetsvoorstel wijziging ADV

Draaien van campagnes om mensen bewust te laten worden van de gevolgen van discriminatie Onderzoeken van de behoeften van inwoners over het tegengaan van discriminatie. Implementeren van veranderingen voortvloeiend uit de wetswijziging

Werkafspraken Anti-discriminatie

Maken van interne werkafspraken over hoe we om willen gaan met discriminatie.

Impact

Iedereen moet kunnen meedoen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn

Outcome

De gemeente Nijkerk draagt bij aan gelijke kansen voor de inwoners

Output Projectplan / Activiteit

Inwoners ervaren het effect van inclusie Acties

Toegankelijke gemeente

Kijken naar het perspectief van de inwoner

36

Status

Rol gemeente

Uitvoering Lokale Inclusie Agenda 2025-2027

Besteden van aandacht aan beperkingen die de buitenwereld vaak niet ziet Samenwerken met verschillende domeinen binnen de gemeente aan een inclusieve samenleving. Signaleren van mogelijke kansen voor de herijking van de Lokale Inclusie Agenda in 2027 Onder de aandacht brengen van handreiking gendersensitief werken

Gendersensitief werken

Impact

Iedereen moet kunnen meedoen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn

Outcome

De openbare ruimte en voorzieningen zijn beter toegankelijk voor alle inwoners

Output Projectplan / Activiteit

Inwoners ontvangen en begrijpen de juiste informatie Acties

Aanpak laaggeletterdheid: actielijn repareren (18-)

Subsidiëren taallessen volwassenen Subsidiëren Taalcafé Subsidiëren Taalmaatje

Aanpak laaggeletterdheid: actielijn stutten

Subsidiëren partners t.b.v. inzet op ondersteuning bij laaggeletterdheid Aanbieden van formulierenhulp

Communicatie op B1-niveau

Herschrijven van beschikkingen naar B1-niveau Verbeteren van toegankelijkheid van onze sites

Vindbaarheid communicatie

Kiezen van passende communicatie, naast tekst. Bundelen van informatie op makkelijk vindbare plekken.

Doorontwikkeling communicatie

Onderzoeken welke informatievormen het beste bij onze inwoners passen.

Impact

Iedereen moet kunnen meedoen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn

37

Status

Rol gemeente

Outcome

De openbare ruimte en voorzieningen zijn beter toegankelijk voor alle inwoners

Output Projectplan / Activiteit

Inwoners ervaren dat de publieke ruimte toegankelijk is Acties

Samenwerken met ruimtelijk domein op het thema inclusie

Aansluiten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan: de omgevingsvisie, omgevingstafels en de LIOR/ IBOR.

Procesafspraken

Maken van werkafspraken over betrekken van het Sociaal Domein

Versterken samenwerking met ruimtelijk domein op het thema inclusie

Uitbreiden van samenwerking t.b.v. inclusie binnen ruimtelijke ontwikkelingen.

Impact

Iedereen moet kunnen meedoen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn

Outcome

De openbare ruimte en voorzieningen zijn beter toegankelijk voor alle inwoners

Output Projectplan / Activiteit

Inwoners dragen bij aan beleid Acties

Inwonerparticipatie binnen beleid

Werken met inwoners aan beleid en gebruik maken van hun kennis.

38

Rol gemeente

Status

Rol gemeente

Aansluiten bij overleggen over inclusieve speelplekken

Advies geven over het beleid door inwoners met ervaring binnen het sociaal domein. Inwonersgroep Toegankelijkheid

Status

Realiseren van een groep inwoners die meedenkt op het thema toegankelijkheid.

4.5 Thema 5: (Langer) zelfstandig kunnen wonen 4.5.1 Strategisch vertrekpunt Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) richten we ons op ondersteuning in de eigen leefomgeving, het versterken van het sociaal netwerk en het voorkomen van onnodige afhankelijkheid van zorg. Deze inzet sluit aan op de woonzorgvisie, waarin fysieke randvoorwaarden zoals geschikte woningen worden uitgewerkt. Door actief de verbinding te leggen tussen sociaal beleid en ruimtelijke opgaven dragen we bij aan een integrale aanpak die langer zelfstandig wonen mogelijk maakt, passend bij de leefwereld van onze inwoners. We investeren in toegankelijke voorzieningen, mantelzorgondersteuning, lichte en laagdrempelige hulp, en een sterke sociale basis in wijken. Tegelijk versterken we de vroegsignalering van onveiligheid, overbelasting en woononzekerheid. Daarmee dragen we bij aan een stabiele woonsituatie, meer regie voor inwoners en het voorkomen van zwaardere zorg. Langer zelfstandig kunnen wonen is daarmee een essentieel onderdeel van een toekomstbestendige en samenhangende inrichting van het sociaal domein.

4.5.2. Samenhang Het langer zelfstandig kunnen wonen raakt direct aan andere thema’s. De mogelijkheden om zelfstandig te blijven wonen hangen samen met gezondheid, financiële stabiliteit, sociale verbondenheid en de beschikbaarheid van passende woningen. Wanneer één van deze voorwaarden ontbreekt, neemt de kans op overbelasting, onveiligheid of zorgintensieve situaties toe. Een sterke sociale basis – met ontmoetingsplekken, betrokken buren en vrijwilligers – helpt bij het vroegtijdig signaleren van eenzaamheid, overbelasting van mantelzorgers of onbegrepen gedrag. Tegelijkertijd kunnen inwoners met een stabiele woonsituatie beter participeren in de samenleving en gebruikmaken van deze sociale basis. Ook bestaanszekerheid speelt een grote rol. Financiële stress vergroot de kans op woononzekerheid, betalingsachterstanden, huisuitzettingen en dakloosheid. Door ondersteuning bij inkomen, schulden en basisvaardigheden te combineren met ondersteuning in de woonomgeving ontstaat een stevig fundament.

39

Binnen het thema gezondheid is de samenhang eveneens groot: fysieke beperkingen, dementie, psychische kwetsbaarheid en chronische ziekten vragen om een integrale benadering waarin preventie, vroegsignalering en ondersteunende technologie bijdragen aan veilig en zelfstandig wonen. Door domeinoverstijgend te werken – met zorg, sociaal werk, woningcorporaties en veiligheidspartners – voorkomen we escalatie van problemen en zorgen we dat inwoners passende ondersteuning krijgen voordat zwaardere zorg nodig is.

4.5.3 Rol gemeente De gemeente voert de wettelijke taken vanuit de Wmo uit. Het uitgangspunt daarbij is om zoveel mogelijk het netwerk van de inwoner in te zetten. Ook zoeken we naar manieren om de samenleving in te zetten bij de hulp en ondersteuning om zelfstandig thuis te kunnen wonen. Voor het behalen van de doelstellingen zijn we ook afhankelijk van het landelijk en regionaal beleid, trends en ontwikkelingen.

4.5.4 Activiteiten en interventies Met activiteiten en interventies wordt gestreefd de in de kadernotitie gestelde resultaten (output) te behalen. Hieronder is per resultaat (output) verwerkt welke interventies worden ingezet om het resultaat te bereiken.

Impact

Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Outcome

Meer oudere inwoners en inwoners met een beperking kunnen in hun vertrouwde omgeving blijven wonen

Output Projectplan / Activiteit

Voor mantelzorgers zetten we in op beschikbaarheid van respijtvoorzieningen Acties

Regionale inkoop; respijtverblijf

Aansluiten bij de regionale inkoop van respijtverblijf van de regio Amersfoort

Onderzoek respijtvoorzieningen Onderzoek starten naar het lokale aanbod van respijtvoorzieningen en de aansluiting op de behoeften van lokaal inwoners

40

Status

Rol gemeente

Impact

Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Outcome

Meer oudere inwoners en inwoners met een beperking kunnen in hun vertrouwde omgeving blijven wonen

Output Projectplan / Activiteit

Ondersteuning voor inwoners wordt meer lokaal georganiseerd Acties

Sociaal-recreatief vervoer

Voortzetten afspraken met de regionale vervoersdienst

Fair Share afspraken implementeren Woningaanpassingen

Implementeren Fair Shareafspraken in onze lokale praktijk

Hulpmiddelen

Inkopen hulpmiddelen en afstemmen met regionale partners over richtlijnen en wijzigingen

Uitvoeren woningaanpassingen

Beschikbaar stellen van een subsidieregel voor het realiseren van scootmobielstallingen bij wooncomplexen Domeinoverstijgend indiceren Sociaal recreatief vervoer

Uitvoering geven aan landelijke afspraken en monitoring over domeinoverstijgend indiceren en het toepassen van de VNG-handreiking Onderzoeken nieuwe vervoersoplossingen, zoals automaatje, voor inwoners die zelfstandig reizen lastig vinden

Werkafspraken met WSN/ Prestatieafspraken

Versterken van samenwerking met WSN door het maken van heldere werkafspraken over complexe casuïstiek

Hulpmiddelen

Onderzoek doen naar mogelijkheden op het gebied van deelscootmobielen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=37899c3f-9879-4bbd-8672-2436d6022ea6