CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

Consultatie herziening Woonvisie 2020+ - Bijlage 5b Woondeal Regio Foodvalley 2022 tm 2030

Commissie II 23 mei 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Herziening Woonvisie 2020+20.765 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

24

– sneller kan dan de gemiddeld 10 jaar die nu landelijk gebruikelijk is. Ook is het van belang samen een goed participatieproces in te richten, informeel en formeel. Door BZK is in overleg met medeoverheden en marktpartijen een actieplan Versnellen Processen en Procedures opgesteld.

25

8. SAMENWERKING EN STURING: GOVERNANCE ONZE INZET ▪ Voor het uitvoeren van de Woondeal maken we afspraken over monitoring, het intensiveren van overleg en over het oplossen van knelpunten en belemmeringen. AFSPRAKEN 8.1. Een intensievere samenwerking, actieve sturing en monitoring van de uitvoering is noodzakelijk voor de realisatie van deze bestuurlijke afspraken. De colleges van B&W, de colleges van GS en de minister voor VRO maken daarom – naast afspraken over de woningbouwopgave – ook afspraken over gezamenlijk overleg, over het gezamenlijk volgen van de voortgang via monitoring en rapportage. Ook maken we afspraken over hoe we belemmeringen oplossen en besluiten nemen als de voortgang stokt. 8.2. Eén overheid: gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de versterking van de regie op de woningbouw en het realiseren van de opgave. Alle overheidslagen dragen bij aan de woningbouwopgave vanuit hun specifieke rol in aansluiting op het huis van Thorbecke, en wet- en regelgeving zoals de Woningwet, de Huisvestingswet, de Wet Ruimtelijke Ordening en de Omgevingswet. In aansluiting daarop herbevestigen we het volgende: De Colleges van B&W zijn als eerste bestuursorgaan verantwoordelijk voor de zorg voor de fysieke leefomgeving.

In aansluiting daarop zetten de gemeenten zich in voor voldoende bouwlocaties in ruimtelijke plannen voor de realisatie van de woningbouwafspraken uit de regionale woondeals. Met inzet van de wettelijke instrumenten zorgen gemeenten voor de benodigde (harde) plancapaciteit in de verschillende prijssegmenten (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) en voor verlening van omgevingsvergunningen. Het Dagelijks Bestuur van het waterschap is verantwoordelijk voor een doelmatig waterbeheer. In het Omgevingsplan houdt de gemeenteraad rekening met het waterbelang met het oog op behoud van waterkwaliteit en het voorkomen van wateroverlast, droogte en overstromingen, om te komen tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, onder meer woningbouwlocaties. Daarbij geldt onder meer het uitgangspunt van ‘water en bodem sturend’. De uitwerking daarvan vindt plaats in het programma water en bodem sturend. De Provinciale Omgevingsvisies, omgevingsverordeningen en programma’s vormen het bovenliggende beleidskader en bevat de regels en voorwaarden voor de regionale woonvisies en regionale woningbouwprogramma's. Vanuit deze wettelijke bevoegdheid zijn de Colleges van Gedeputeerde Staten van de provincies verantwoordelijk voor de gebiedsgerichte coördinatie van de (ruimtelijke) doorvertaling van de provinciale woningbouwopgave in regionaal verband met de gemeenten.

De colleges van Gedeputeerde Staten van de provincies sturen actief op de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwprogrammering. Doel is het toewerken naar meer balans in de woningvoorraad, met een streven naar 30% sociale huurwoningen in de bestaande voorraad op provinciaal niveau, regionaal niveau en lokaal niveau. Provincies bevorderen door actieve sturing een evenwichtige verdeling tussen en in de woondealregio’s. Eventueel extra noodzakelijk juridisch instrumentarium zal onderdeel uitmaken van de wet regie volkshuisvesting. De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is verantwoordelijk voor realisatie van de nationale opgave en stelselverantwoordelijk voor de versterking van het wettelijk instrumentarium voor de medeoverheden om de woningbouwopgave te realiseren en voor ondersteuning van de uitvoering via inzet van (financiële) middelen. De minister stuurt actief op realisatie van de nationale opgave door intensief en periodiek overleg met medeoverheden en monitoring van de woningbouw. Daarnaast coördineert de minister de opgaven die samenhangen met de woningbouw

26

met de medeoverheden en andere departementen. Zo nodig hakt de minister voor VRO samen met collega-bewindspersonen knopen door. 8.3. Partijen werken samen vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid en zetten gezamenlijk en gecoördineerd hun instrumenten en middelen in om de overeengekomen opgave te realiseren. 8.4. De Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk zijn ook onderdeel van de Woondeal Regio Amersfoort. Gezien de oriëntatie van Barneveld en Nijkerk op Regio Amersfoort, zijn de in deze woondeal voor Regio Foodvalley opgenomen gegevens met betrekking tot betaalbaarheid en corporaties op dezelfde wijze opgenomen in de Woondeal Amersfoort. In het kader van de (aankomende) Wet regie op de Volkshuisvesting zijn voor de gemeenten Barneveld en Nijkerk de afspraken uit deze woondeal voor Regio Foodvalley leidend in het kader van ‘verticale sturing', monitoring en toezicht door de provincie Gelderland. De provincie Gelderland steunt de regionale woondeal voor de regio Amersfoort middels een adhesieverklaring. A. Monitoring 8.5. De voortgang ten aanzien van deze woondeal wordt gemonitord met de interbestuurlijke landelijke monitor voortgang woningbouw.

Daarover is bestuurlijk afgesproken dat het doel van de monitor enerzijds is het voorzien van de (semi)overheden in informatie over plancapaciteit (woningbouwplannen), de voortgang van de woningbouw en opgeleverde (gerealiseerde) woningen. Anderzijds draagt de monitor bij aan inzicht in eventuele knelpunten en in informatie in verband met voor de woningbouw noodzakelijke opgaven teneinde deze te kunnen oplossen. Voor de monitoring is het relevant dat er overeenstemming is over de te gebruiken definities en dat (eenduidige en betrouwbare) data beschikbaar zijn voor relevante indicatoren (onder andere gerealiseerde sociale woningen). Het Ministerie van BZK zet zich hiervoor in, in afstemming met provincies en gemeenten. 8.6. Partijen werken in 2023 verder uit hoe de diverse monitoringsystematieken gebruikt gaan worden en op elkaar kunnen gaan aansluiten. Provincies hebben een rol in de coördinatie van de regionale monitoring en sluiten zich aan bij de landelijke monitoringsafspraken die in interbestuurlijk verband tussen Rijk, IPO en VNG worden gemaakt. We onderzoeken in 2023 welke rol de Stichting Vastgoedmonitor Regio Foodvalley daarbij eventueel kan blijven spelen. B. Intensivering overleg 8.7.

Om het gezamenlijke commitment van alle partijen in deze Woondeal te onderstrepen, maken we met elkaar afspraken over de inzet om de aanpak van de woningbouwopgave te realiseren en te versnellen. Daartoe ontwikkelen de partijen een programmatische aanpak, vervat in een uitvoeringsprogramma, voor de langere termijn. 8.8. Om gezamenlijk zicht te houden op de voortgang van de uitvoering van deze voorliggende bestuurlijke afspraken vindt er periodiek overleg plaats tussen vertegenwoordigers van het Ministerie van BZK, de provincies en Regio Foodvalley (gemeenten). Dit overleg bestaat uit ten minste te volgende onderdelen: Regulier overleg op ambtelijk niveau tussen accounthouders van het Ministerie van BZK, de provincies, en (gemeentelijke) afgevaardigden uit de woondealregio Foodvalley (kernteam woondeal) vindt maandelijks plaats, of vaker indien nodig. Dit overleg wordt georganiseerd door Regio Foodvalley.

27

-

-

-

Een overleg op directeurenniveau vindt eens per kwartaal plaats met provincies en regio (gemeenten). Daarnaast wordt ten minste één keer per jaar een directeurenoverleg georganiseerd waarbij ook het ministerie van BZK is afgevaardigd. Dit overleg wordt georganiseerd door Regio Foodvalley. Er vindt ten minste één keer per jaar een Bestuurlijk Overleg Woondeal Foodvalley plaats tussen in ieder geval vertegenwoordigers van het rijk op directieniveau, gemeenten, Regio Foodvalley en de provincies. Dit overleg wordt elk jaar voor de zomer georganiseerd door de provincies Gelderland en Utrecht. Het bestuurlijke overleg wordt voorbereid door het directeurenoverleg. Partijen richten in 2023 een regionale versnellingstafel in, waar afspraken gemaakt kunnen worden om specifieke woningbouwprojecten te versnellen en thematische knelpunten op te lossen. Naast de provincies, de gemeente(n) en het Rijk, sluiten ook marktpartijen en corporaties, en afhankelijk van het vraagstuk waterschappen, kennisinstellingen en/of bewonersorganisaties aan. Partners aan deze tafel prioriteren met elkaar de te bespreken gebiedspecifieke thema’s. Indien er sprake is van landelijke thema’s kunnen deze worden doorgezet naar de landelijke versnellingstafel. De versnellingstafel wordt voorbereid door het ambtelijk kernteam woondeal in samenwerking met (een vertegenwoordiging van) woningcorporaties en evt.

marktpartijen uit de regio.

8.9. Als dat inhoudelijk nodig is, worden deze afspraken jaarlijks herijkt. Daarbij worden dan de nieuwste prognose van de woningbouwbehoefte en voortgang van de projecten betrokken. De richtinggevende doelstelling voor de woningbouwproductie per jaar tot en met 2030 wordt bijgewerkt op basis van deze prognose, de gerealiseerde bouwproductie en de ontwikkeling van de woningvoorraad. Een eerste herijking is gepland na het beschikbaar komen van het provinciaal ruimtelijk arrangement en de volgende prognose van de woningbouwbehoefte. 8.10. De samenwerkende woningcorporaties in Regio Foodvalley hebben aangeboden om meer sociale huurwoningen te bouwen. Daarnaast zien samenwerkende marktpartijen in Regio Foodvalley mogelijkheden om de woningbouw te versnellen en te verhogen. Dit wordt enorm gewaardeerd. Met woningcorporaties en marktpartijen wordt vanuit Regio Foodvalley het gesprek gevoerd om dit te bevorderen. Met hen wordt op bestuurlijk en projectniveau regelmatig overlegd en worden afspraken gemaakt om betaalbare woningbouw te stimuleren. We onderzoeken in 2023 samen of, en zo ja welke rol de Stichting vastgoedmonitor als waardevol netwerk tussen deze verschillende typen stakeholders kan (blijven) vervullen. C. Belemmeringen oplossen en besluiten nemen 8.11.

Doel is door monitoring en intensief en kort-cyclisch ambtelijk en bestuurlijk overleg goed zicht te krijgen en te houden op de uitvoering. Hierdoor signaleren we vroegtijdig wanneer de voortgang van de woningbouw en de uitvoering van de bestuurlijke afspraken stokt. Wanneer (gezamenlijk) wordt geconstateerd dat de voortgang stokt, stellen we gezamenlijk vast wat de achterliggende oorzaken daarvan zijn (fact finding). Op basis daarvan worden de benodigde en gewenste acties in gang gezet. Hierbij kan ondersteuning worden ingeschakeld van de landelijke versnellingstafel, tafels van andere ministeries of via onder andere de taskforce nieuwbouw woningcorporaties of expertteams. Uitgangspunt is: ‘los het op, of schaal het op’. Hierbij kunnen bestuurlijke of in het uiterste geval juridische interventies nodig zijn. Bestuurlijk overleg blijft het uitgangspunt. Juridische interventie vindt plaats door de naastgelegen overheid in aansluiting bij het huis van Thorbecke. 8.12. Via de woondeals kunnen alle partijen die in de keten zijn betrokken bij de woningbouw – zoals marktpartijen, corporaties, zorgkantoren – hun knelpunten agenderen. Dit kan ook via andere tafels zoals de taskforce nieuwbouw woningcorporaties en de landelijke versnellingstafels.

28

ONDERTEKENING De provincie Gelderland, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer P.G.J. (Peter) Kerris, gedeputeerde Wonen

_____________________________________________________

De provincie Utrecht, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer R.G.H. (Rob) van Muilekom, gedeputeerde Wonen

_____________________________________________________

De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de heer H.M. (Hugo) de Jonge

_____________________________________________________

Regio Foodvalley, vertegenwoordigd door de heer mr. L.J. (René) Verhulst, voorzitter

_____________________________________________________

De gemeente Barneveld, Namens het college van burgemeester en wethouders van Barneveld, de heer B. (Bennie) Wijnne

_____________________________________________________

De gemeente Ede, Namens het college van burgemeester en wethouders van Ede, de heer mr. L.J. (René) Verhulst

_____________________________________________________

29

De gemeente Nijkerk, Namens het college van burgemeester en wethouders van Nijkerk, mevr. M. (Mariëlle) Broekman-van der Pers namens mevrouw E. (Esther) Heutink-Wenderich

_____________________________________________________

De gemeente Renswoude, Namens het college van burgemeester en wethouders van Renswoude, de heer J.A.M. (Jos) Dirven

_____________________________________________________

De gemeente Rhenen, Namens het college van burgemeester en wethouders van Rhenen, de heer G.J. (Gert) van Laar

_____________________________________________________

De gemeente Scherpenzeel, Namens het college van burgemeester en wethouders van Scherpenzeel, de heer I. (Izaäk) van Ekeren

_____________________________________________________

De gemeente Veenendaal, Namens het college van burgemeester en wethouders van Veenendaal, de heer mr. D.S.K. (Dylan) Lochtenberg

_____________________________________________________

De gemeente Wageningen, Namens het college van burgemeester en wethouders van Wageningen, mevrouw drs. M. (Marije) Eleveld RA

_____________________________________________________

Zutphen, 8 maart 2023

30

BIJLAGE 1. PROVINCIALE WONINGBOUWOPGAVEN De woningbouwopgave 2022 zoals vastgesteld in de ‘Provinciale woningbouwafspraken 2022-2030 provincie Gelderland’ op 13 oktober 2022. Het gaat in totaal om 100.000 huizen, waarvan minimaal 60% betaalbaar en inclusief minimaal 28% sociale huurwoningen. Betaalbaarheid Sociale Middenhuur11 huur12

Te realiseren woningen bruto

Netto plan-capaciteit

Betaalbare koop13

Betaalbaarheid totaal

Woningen door woningcorporaties

2022

11.100

13.200

3.400

1.300

2.100

6.800

2.200

2023

12.800

15.700

3.700

1.500

2.600

7.800

3.300

2024

12.400

17.300

3.100

1.000

3.100

7.200

2.600

2025

13.500

13.300

3.500

1.400

3.100

8.000

2.700

2026

11.600

11.400

3.200

1.300

2.700

7.200

2.800

2027

10.100

10.600

2.900

1.000

2.400

6.300

2.600

2028

9.500

9.800

2.600

900

2.300

5.800

2.500

2029

9.500

8.500

2.600

900

2.200

5.700

2.400

2030

9.500

4.800

2.500

1.000

2.100

5.600

2.200

Totaal

100.000

104.600

27.500

10.300

22.600

60.400

23.300

100%

105%

28%

10%

23%

60%

23%

Het college van GS heeft in haar bod aan de minister van 29 september 2022 aangegeven dat het voor realisatie van de opgave nodig is dat het Rijk tegemoet komt aan vier randvoorwaarden: A. Investeringen in bereikbaarheid Grootschalige woningbouw vereist verbetering van de bereikbaarheid. Want als er meer mensen in een regio gaan wonen, gaan er meer mensen gebruik maken van de trein, de bus, fietspaden en wegen. Om de woningbouwopgave verantwoord te realiseren, is steun nodig voor diverse bereikbaarheidsknelpunten in Gelderland. B. Financiering van onrendabele toppen Bij woningbouw is er vaak extra geld nodig om daadwerkelijk betaalbare woningen te realiseren. Cofinanciering vanuit de rijksoverheid van deze onrendabele toppen is een randvoorwaarde om betaalbare woningbouw in Gelderland mogelijk te maken. Er is waardering voor de Woningbouwimpuls, maar er is langjarig meer budget nodig en meer zekerheid over waar dit instrument daadwerkelijk gaat bijdragen aan de opgave. C. Voldoende goede ambtelijke capaciteit Voor de woningbouw is het belangrijk dat er structureel financiën beschikbaar komen om de ambtelijke capaciteit van gemeenten te vergroten. Onderzoeken laten zien dat hier een groot en reëel knelpunt ligt. Ook zijn nieuwe HR-instrumenten ten bate van instroom nodig en mensen moeten over voldoende competenties en doorzettingskracht beschikken. D.

Voldoende stikstofruimte Zonder stikstofruimte kan voor veel woningen geen vergunning worden verleend. Omdat Gelderland bijna de helft van alle stikstofgevoelige Natura 2000 binnen haar grenzen heeft, is vol11

Huurwoningen tot de sociale huurgrens van circa 763 euro per maand. Huurwoningen van de sociale huurgrens van circa 763 euro tot maximaal 1.000 euro per maand. 13 Betaalbare koop zijn conform het beleid van de minister woningen tot de grens van de Nationale Hypotheek Garantie, te weten 355.000 euro. Diverse gemeenten vinden dit niet voldoende betaalbaar en hanteren daarnaast ook een lagere prijsgrens. 12

31

doende stikstofruimte onmisbaar. Dit speelt vooral rond de Veluwe: bij Arnhem, Ede, Harderwijk en Apeldoorn. Het college van GS roept het kabinet op haar toezegging na te komen om te zorgen voor voldoende stikstofruimte voor de woningbouw. Daarbij is afgesproken dat de minister voor VRO de opgaven coördineert die samenhangen met woningbouw en zich maximaal inzet voor tegemoetkoming aan de randvoorwaarden. De woningbouwopgave 2022 zoals vastgesteld in de ‘Provinciale woningbouwafspraken 2022-2030 provincie Utrecht’ op 13 oktober 2022. Het gaat in totaal om 83.500 woningen. Bruto nieuwbouw (te realiseren woningen) 2022 2023 2024 2025 2026-2030 Onbekend Totaal

Jaartal

2022 2023 2024 2025 2026-2030 Onbekend Totaal

7.500 8.500 9.500 9.500 48.500

Beschikbare netto plancapaciteit (aantal woningen) 7.750 9.000 11.000 15.400 59.250 8.850 111.250

83.500

Aandeel betaalbare woningen in netto plancapaciteit (aantal woningen) Sociale huurHuurwoningen vanaf Koopwoningen tot woningen de sociale huurgrens € 355.000 tot € 1.000 per maand 2.150 2.700 2.900 4.050 12.250 1.550 25.600 (31%)

Aantal woningen in harde plancapaciteit

800 900 1.300 2.200 6.750 500 12.450 (15%)

1.050 1.300 1.100 1.400 3.700 500 9.050 (11%)

7.350 (98%) 7.350 (86%) 5.550 (58%) 5.300 (56%) 12.900 (27%) 39.800 (48%) Aantal woningen door woningcorporaties Sociale huurwoningen

Midden huur-woningen

Onbekend

1.700 2.750 3.650 3.850 13.750

10 250 200 350 1.500

0 50 50 0 550

25.700

2.310

650

Toelichting bij tabel Provinciaal Bod Provincie Utrecht: ▪ Het is een samenvattend overzicht: voor meer duiding en context wordt verwezen naar het provinciale bod. Het gaat om afgeronde aantallen. Het is een momentopname (aantallen zijn continue in beweging). ▪ De aantallen in kolom bruto nieuwbouw zijn indicatieve aantallen (en onder voorbehoud) op basis van nu bekende inzichten in het proces van regionale programmering (RP). Het gaat om bruto aantallen woningen inclusief flexwoningen en exclusief onzelfstandige wooneenheden. ▪ Bij de aantallen bruto toe te voegen woningen wordt opgemerkt dat voor deze aantallen aan alle randvoorwaarden moet worden voldaan om deze woningen gerealiseerd te krijgen. Gezien de huidige marktomstandigheden is dat onzeker en ambitieus. ▪ Aantallen plancapaciteit is stand van zaken medio augustus 2022 (Bron: Planregistratie Wonen Provincie Utrecht). Totaal nu bekende netto plancapaciteit (ook na 2030): 165.250 woningen. ▪ De aantallen betaalbaarheid is o.b.v. de openbare plannen waarvan prijssegment bekend is (van deel van de plancapaciteit is prijssegment nog onbekend). ▪ De aantallen corporatiewoningen is o.b.v. inzichten medio 2022 op basis van concrete locaties en ambities/perspectief van corporaties.

32

BIJLAGE 2. REGIONAAL PROGRAMMEREN PROVINCIE UTRECHT Regionaal programmeren bepalend voor locatie ontwikkeling In de Omgevingsvisie Provincie Utrecht is het instrument van regionale programmering voor wonen en werken beschreven. Hiermee werkt de provincie Utrecht samen met gemeenten op regionaal niveau aan de regionale programmering van de woningbouw. De essentie van regionale programma’s wordt opgenomen in een provinciaal programma wonen en werken (PPWW). In de Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht is bepaald dat bestemmingsplannen die woningbouw bevatten moeten passen in het PPWW. Doel is om als overheden met elkaar in gesprek te blijven over de woningbouwopgave (over o.a. aantallen, fasering en aandeel betaalbaar) via een cyclisch proces van programmering, monitoring, evaluatie en bijsturing. Hierdoor kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en kansen die zich voordoen waarmee flexibel en adaptief kan worden geprogrammeerd. Bij het regionaal programmeren is onderscheid tussen plannen in het realisatie- en pijplijndeel. Het realisatiedeel is het eigenlijke programma. Hierin zijn de openbare en meer concrete locaties opgenomen. Over het aantal woningen in het realisatiedeel van het PPWW 2021 bestaat in de provincie Utrecht met regio en gemeenten overeenstemming.

Vertrouwelijke locaties, mogelijke zoekrichtingen en ambities en de minder concrete locaties, zijn opgenomen in de zogenaamde ‘pijplijn’. Begin 2023 verwacht de provincie overeenstemming te hebben over de geactualiseerde regionale programma’s. Vervolgens zal de provincie, naar verwachting in het eerste kwartaal van 2023, het geactualiseerde (ontwerp) Provinciale Programma vaststellen (PPWW 2023). In de actualisatie van het RP gaat naar verwachting opgenomen worden dat voor specifieke nieuwe uitleglocaties, welke zijn opgenomen in het Provinciale Programma Wonen en Werken 2023 en verder, op locatieniveau moeten voldoen aan 2/3 betaalbaarheid. Hierbij geldt wel het uitgangspunt ‘comply or explain’. In het PPWW is voor de binnenstedelijk locaties alleen het totaal-volume per tijdsperiode geprogrammeerd. In de Planregistratie Wonen is zichtbaar om welke locaties het gaat. Binnenstedelijke woningbouwcapaciteit per gemeente bevat een veelheid aan, vaak kleine, woningbouwplannen. Dit is vaak een momentopname. Het aantal is voor de binnenstedelijke locaties daarom niet limitatief. Er kunnen ook andere binnenstedelijke plannen worden ontwikkeld of opgenomen locaties worden geoptimaliseerd. Anderzijds zullen er ook binnenstedelijke locaties afvallen of vertragen. Dit geldt niet voor uitbreidingslocaties. De in het PPWW opgenomen locaties en aantallen zijn wel limitatief.

Nieuwe uitleglocaties die nog niet zijn opgenomen kunnen bij een actualisatie na regionale afstemming tussen provincie en gemeenten en gemeenten onderling, worden geprogrammeerd. Daarbij vindt onder andere een integrale afweging plaats waarbij wordt nagegaan of de locaties in provinciale kaders passen.

33

BIJLAGE 3. WONINGBOUWOPGAVE PER GEMEENTE 1. GEMEENTE BARNEVELD Duiding van de gemeente Barneveld Gemeente Barneveld (met inmiddels ruim 61.500 inwoners) vindt de betaalbaarheid van het wonen een belangrijke opgave. De gemeente kent een woningaanbod van vooral grondgebonden (koop)woningen, maar in de afgelopen jaren neemt het aandeel stapeling in de nieuwbouw toe (verhouding 30-35% stapeling versus 65-70% grondgebonden). Derhalve is nu reeds 64% van het programma als betaalbaar aan te merken. De gemeente is van oudsher een kopers gemeente. Dit wordt mede verklaard doordat de gemeenten uit 9 kernen bestaat, waarvan 7 plattelandskernen. Daarnaast speelt identiteit een rol. Hier ligt de behoefte aan koopwoningen traditioneel hoger. Maar ook in de 2 grotere kernen Voorthuizen en Barneveld zien we dit in de woningbehoeftecijfers en gesprekken met makelaardij terug. Vandaar dat de gemeente jaarlijks inzet op de bouw van tenminste 20% sociale koopwoningen in de nieuwbouw en 20% middelduur. Ook de komende jaren wil de gemeente zich daar voor inzetten. Het aandeel sociale huur bij toegelaten instellingen binnen de voorraad ligt met bijna 20% relatief laag. Samen met aanbod bij particuliere beleggers ligt dit percentage sociale huur binnen de woningvoorraad op 25%. De gemeente wil duurzame, gedifferentieerde en toekomstbestendige buurten realiseren.

Naast nieuwbouw in de grotere kernen (met Bloemendal, De Burgt en Voorthuizen-Zuid) als belangrijke locaties t/m 2030, wordt ook in de 7 overige kernen gebouwd ten behoeve van vitaliteit en leefbaarheid in deze kernen. Woningbouwopgave Barneveld Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

314

314

314

629

629

629

2024

897

897

272

2025

840

840

70

2022 t/m 2025

2.680

2.680

1.285

2026 t/m 2030

2.700

2.700

29

Totaal

5.380

5.380

1.314

100%

100%

24%

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

57

10

88

155

178

50

198

426

2024

246

7

345

598

2025

185

50

305

540

2022 t/m 2025

666

117

936

1.719

2026 t/m 2030

659

31

1.028

1.718

Totaal

1.325

148

1.964

3.437

25%

3%

37%

64%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto.

34

Toelichting ▪ Voor de periode 2022 t/m 2030 staan er bijna 5.400 woningen gepland, gemiddeld bijna 600 per jaar; ▪ Het percentage van 64% betaalbaarheid zit nu al in de plannen besloten, vanaf 2027 is er nog ruimte om tot tweederde (66%) betaalbaarheid te komen; ▪ Daarnaast zal voor het tijdvak 2027 t/m 2030 gestreefd worden naar een groter programma sociale huurwoningen ten behoeve van toegelaten instellingen om zo het aandeel sociale huur te verhogen tot 25%; ▪ Aandeel betaalbare koop is met 37% groot waarvan een gedeelte in 2 klassen in de in de sociale koopsfeer (tot € 260.000 en tot € 320.000) en een deel in de middeldure koopsector tot de grens van betaalbaarheid; ▪ Sociale koop is in Barneveld vanwege de grote behoefte aan koopwoning een belangrijk segment voor o.a.

starters en midden inkomensgroepen, starters willen hier massaal kopen (al dan niet met gebruik making van de starterslening die de gemeente ter beschikking stelt) in plaats van het huren van een sociale huurwoning; voor de Rijksoverheid is dit gunstig aangezien daarmee een minder groot beroep wordt gedaan op huurtoeslag; ▪ Aangezien Barneveld uit 9 kernen bestaat, waarvan 7 plattelandskernen is deze voorkeur voor koop niet verwonderlijk, daarnaast speelt identiteit een rol; ▪ Van de circa 25% aan woningen die in de sociale huur geprogrammeerd staat, is de overgrote meerderheid reeds aan Woningstichting Barneveld (WsB)toebedeeld; ▪ De markt voor middenhuur is hier van oudsher niet groot (vanwege de nuchtere kopersmentaliteit), verwacht wordt dat dit percentage nog iets zal stijgen; Woningstichting Barneveld heeft hier vooralsnog niets in geprogrammeerd; bij hen ligt de prioriteit bij het realiseren van voldoende sociale huurwoningen. ▪ Doorgaans worden de plannen in een vrij laat stadium hard gemaakt, dit biedt ook mogelijkheden om nog in plannen te schuiven (en in te spelen op marktomstandigheden). ▪ Er staan geen grootschalige herstructureringsplannen op stapel, behalve de 47 woningen die door de woningcorporatie worden gesloopt, zijn het vooral particulieren die jaarlijks een aantal woningen slopen en vervolgens nieuw bouwen.

▪ Flexwonen is niet iets wat direct bij Woningstichting Barneveld en gemeente Barneveld leeft; gezien de grote bouwopgave wordt voor duurzame woonproducten op permanente locaties gekozen. Een ervaring met 22 flexwoningen van de Woningstichting Barneveld heeft financieel niet erg gunstig uitgepakt. Wel wordt meer gebruik gemaakt van conceptbouwers. Mochten de marktomstandigheden komende jaren dusdanig wijzigen dat flexwonen toch interessant blijkt te zijn, dan gaan we hier zeker mee aan de slag. ▪ Flexwonen wordt wel door marktpartijen voor huisvesting arbeidsmigranten ingezet.

2. GEMEENTE EDE Duiding van de gemeente Ede De gemeente Ede wil werk maken van betaalbare woningbouw. We komen uit een situatie waarin er niet altijd veel aandacht was voor betaalbare bouw. De laatste jaren sturen we hier veel scherper op en met resultaat. In Ede stad willen we op termijn toegroeien naar 30% sociale huur in de bestaande voorraad en willen we zo veel mogelijk streven naar 2/3 betaalbaar bij nieuwbouw. Voor de landelijke kernen sturen we ook op betaalbaarheid en brengen dat in balans met de behoefte. Ons motto is ‘we bouwen wijken, geen woningen’. Dit betekent dat wij ook nadrukkelijk aandacht besteden aan leefbaarheid & voorzieningen, duurzaamheid & klimaat en wonen en zorg & bijzondere doelgroepen.

35

Woningbouwopgave Ede Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

815

815

646

1.169

1.169

1.040

2024

778

778

508

2025

1.194

1.194

256

2022 t/m 2025

3.956

3.956

2.450

2026 t/m 2030

3.044

1.879

649

Totaal

7.000

5.835

3.099

100%

83%

44%

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

481

46

104

631

476

82

154

712

2024

275

0

196

471

2025

216

19

184

419

2022 t/m 2025

1.448

147

638

2.233

2026 t/m 2030

639

36

629

1.304

Totaal

2.087

183

1.267

3.537

30%

3%

18%

51%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ Het bouwen van 7.000 woningen in Ede t/m 2030 is een ambitie. Voor ca. 1.200 woningen moet er nog worden gezocht naar capaciteit. En het vraagt ook om het omzetten van zachte naar harde plancapaciteit; ▪ Ook voor het aandeel van de sociale huur dat gebouwd wordt door de corporatie geldt dat het deels om een ambitie gaat. De realisatie daarvan is deels afhankelijk van hoe goed het lukt om de corporatie in positie te krijgen bij particuliere ontwikkelingen ▪ Ongeveer de helft van de bruto te realiseren woningen is betaalbaar. Van de andere helft van de plancapaciteit is ca. 40% in categorieën boven de grens van betaalbaarheid en ca. 60% onbekend.

2. GEMEENTE NIJKERK Duiding van de gemeente Nijkerk Het profiel van de gemeente Nijkerk als typische gezinsgemeente wordt weerspiegeld in de woningvoorraad, Nijkerk kent veel grondgebonden eengezinswoningen. Nijkerk koestert deze kwaliteit, maar wil de komende jaren meer betaalbare woningen bouwen voor inwoners die door de druk op de woningmarkt moeite hebben om een passende woning te vinden, zoals starters en huishoudens met lagere inkomens. Daarnaast zetten we in op de bouw van geschikte woningen voor senioren. Zodoende wordt het woningaanbod in Nijkerk gevarieerder zodat in de woningbehoefte van alle inwoners kan worden voorzien.

36

Woningbouwopgave Nijkerk Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

437

437

437

247

247

247

2024

264

264

250

2025

970

970

720

2022 t/m 2025

1.918

1.918

1.654

2026 t/m 2030

1.939

1.939

1.449

Totaal

3.857

3.857

3.103

100%

100%

80%

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

108

0

5

113

70

23

89

182

2024

97

27

150

274

2025

300

54

61

415

2022 t/m 2025

575

104

305

984

2026 t/m 2030

704

145

223

1.072

Totaal

1.279

249

528

2.056

33%

6%

14%

53%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ De woningbouwplanning laat voor 2025 een zogenaamde boeggolf zien, verwachte oplevering van een aantal projecten in de jaren daarvoor schuiven door naar 2025. De kans bestaat dat projecten met geplande oplevering in 2025 op hun beurt zullen doorschuiven naar latere jaren, maar dit is vanuit de woningbouwplanning nu de stand van zaken. ▪ In de Woonvisie en de Omgevingsvisie van de gemeente Nijkerk wordt voor nieuwbouw uitgegaan van een gemiddelde jaarlijkse oplevering van ca. 250 woningen. De plancapaciteit laat voor een aantal jaren een fors hogere oplevering zien. De praktijk leert echter dat de werkelijke bouw en oplevering van woningen doorgaans achterloopt op de plancapaciteit. De ambitie zoals opgenomen is alleen haalbaar als echt alles goed gaat en blijft gaan. Vanwege de vele onzekere factoren die hierop van invloed zijn, kan daarom geen garantie worden geboden of deze extra ambitie haalbaar is.

4. GEMEENTE RENSWOUDE Duiding van de gemeente Renswoude Renswoude is de afgelopen jaren snel gegroeid. Traditioneel werd aan de vraag naar woningen voorzien middels het bouwen van eengezinswoningen. Mede door de snelle vergrijzing en de gezinsverdunning wordt de komende jaren meer ingezet op gelijkvloerse woningen voor senioren maar ook kleinere woningen voor starters. Dit zowel grondgebonden als appartementen. Op dit moment is het aandeel sociale huurwoningen slechts 17%. Op basis van woningmarktonderzoek is een groei naar minimaal

37

20% gewenst. Hierin onderscheid Renswoude zich ten opzichte van de op Rijksniveau geformuleerde ambitie van 28%. De vraag vanuit de markt is vooral gericht op koopwoningen. Om de kansen voor starters te vergroten wordt vooral ingezet op goedkope en middel dure koopwoningen. Woningbouwopgave Renswoude Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

40

4

4

40

1

1

2024

40

107

30

2025

41

49

49

onbekend/ vertrouwelijk 2022 t/m 2025

0

30

15

161

191

99

2026 t/m 2030

163

354

113

Totaal

324

545

212

100%

168%

65%

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

0

0

0

0

0

0

0

0

2024

42

3

15

60

2025

10

0

15

25

onbekend/ vertrouwelijk

0

0

0

0

2022 t/m 2025

52

3

30

85

2026 t/m 2030

15

0

49

64

Totaal

67

3

79

149

21%

1%

24%

46%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ De aantallen plancapaciteit zijn de stand van zaken 27 oktober 2022. ▪ De aantallen in kolom nieuwbouw zijn onder voorbehoud van (bestuurlijke) besluitvorming/overeenstemming in kader van Regionaal Programmeren. Het zijn aantallen op basis van nu bekende concrete plannen (exclusief onzelfstandige wooneenheden). De verdeling over de jaarschijven is evenredig verdeeld en indicatief. ▪ De aantallen betaalbaarheid zijn o.b.v. de openbare plannen waarvan prijssegment bekend is (van deel van de plancapaciteit is prijssegment nog onbekend). ▪ De aantallen corporatiewoningen zijn o.b.v. inzichten medio 2022 op basis van concrete locaties en ambities/perspectief corporatie (gemeentelijk woningbedrijf Renswoude). ▪ In 2022 inmiddels het eerste flexwoningenproject met in totaal 8 woningen in Renswoude opgeleverd. Onderzocht wordt of in 2023 op een tweede locatie tussen de 12 tot 20 flexwoningen gerealiseerd kunnen worden.

38

5. GEMEENTE RHENEN Duiding van de gemeente Rhenen De gemeente Rhenen wil graag een zelfstandige gemeente blijven voor jong en oud; een gemeente waar het waardevol groen wordt gecombineerd met wonen, werken en recreëren en waar een goede ontsluiting een randvoorwaarde is voor woningbouw. Rhenen is een aantrekkelijke gemeente om te wonen en de koopwoningen zijn relatief duur. De sociale huurwoningvoorraad is redelijk op peil (28%). De behoefte aan toevoeging van betaalbare woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens is groot, in zowel sociale- als middeldure huurwoningen als aan betaalbare koopwoningen. Hierbij is er ook met name behoefte aan toevoeging van geschikte (zorg)woningen voor ouderen, maar ook aan woningen voor spoedzoekers. Woningbouwopgave Rhenen Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

107

95

92

108

1

1

2024

108

135

75

2025

108

205

0

16

2

onbekend/ vertrouwelijk 2022 t/m 2025

431

452

170

2026 t/m 2030

0

0

0

Totaal

431

452

170

100%

105%

39%

2022 2023

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

62

0

11

73 0

0

0

0

2024

4

14

50

68

2025

40

32

63

135

onbekend/ vertrouwelijk

0

0

0

0

2022 t/m 2025

106

46

124

85

2026 t/m 2030

0

0

0

64

Totaal

106

46

124

276

25%

11%

29%

64%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ De aantallen plancapaciteit zijn de stand van zaken 27 oktober 2022. ▪ De aantallen in kolom bruto nieuwbouw zijn onder voorbehoud van (bestuurlijke) besluitvorming/overeenstemming in kader van Regionaal Programmeren. Het zijn aantallen op basis van nu bekende concrete plannen (exclusief onzelfstandige wooneenheden). De verdeling over de jaarschijven is evenredig verdeeld en indicatief. ▪ De aantallen betaalbaarheid zijn o.b.v. de openbare plannen waarvan prijssegment bekend is (van deel van de plancapaciteit is prijssegment nog onbekend).

39

▪ ▪ ▪

▪

De aantallen corporatiewoningen zijn o.b.v. inzichten medio 2022 op basis van concrete locaties en ambities/perspectief corporatie (Rhenam). De gemeente Rhenen heeft een extra ambitie om na 2030 een uitleglocatie voor wonen en werken te ontwikkelen in de Nieuwe Meent. Dit zal met de provincie in het kader van RP worden afgestemd. De gemeente Rhenen heeft een extra ambitie ten opzichte van de cijfers zoals aangedragen voor de reality check Foodvalley om in Achterberg-West en Achterberg-Zuid in totaal 200 woningen te ontwikkelen omdat we op deze locaties kansen zien om tot 2030 woningbouw te versnellen. Daarvan zijn de 100 woningen van de uitleglocatie Achterberg-West wel in de aantallen bruto toe te voegen woningen en plancapaciteit opgenomen. Daarnaast ziet Rhenen kansen om op de herstructureringslocatie aan de dr. Wallerstraat meer dan 90 woningen terug te bouwen. Nog niet opgenomen in bovenstaande cijfers is het voornemen van de gemeente Rhenen om de komende periode 160 flexwoningen te ontwikkelen.

6. GEMEENTE SCHERPENZEEL Duiding van de gemeente Scherpenzeel De gemeente Scherpenzeel is een kleine zelfstandige gemeente en daar zijn we trots op. Scherpenzeel telt veel (jonge) gezinnen en vooral grondgebonden woningen waarvan 72% in eigendom van de bewoners is. Van de huurwoningen valt 77% in de sociale huursector en 23% in de particuliere verhuur. Scherpenzeel kenmerkt zich door een goed voorzieningenniveau, de gemeenschapszin en ondernemersgeest. Dat maakt dat onze jongeren zich hier graag blijvend willen vestigen en dat ouderen hier nog graag willen blijven wonen. Dat is iets dat we koesteren. Het vraagt tegelijkertijd om scherpe keuzes te maken in het omgaan met de beperkte ruimte in ons mooie groene dorp. Groen, woningen, bedrijfsleven en voorzieningen vragen allemaal ruimte. Ruimte die schaars is. Scherpenzeel wil ervoor blijven zorgen dat jong en oud prettig kunnen wonen. Leeftijdsbestendig bouwen en wonen staat bij ons centraal in het beleid met aandacht voor vitaliteit en leefbaarheid. Woningbouwopgave Scherpenzeel Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

50

50

50

152

152

2024

102

102

84 79

2025

90

90

90

2022 t/m 2025

394

394

303

2026 t/m 2030

447

447

447

Totaal

841

841

663

100%

100%

78%

40

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal 0

2022 2023

0

0

0

37

12

35

84

2024

79**

20

15

114

2025

31

0

0

31

2022 t/m 2025

147

32

50

229

2026 t/m 2030

90

50

106

246

Totaal

237

82

156

475

28%

10%

19%

56%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. ** 50 van corporatie Woonstede en 29 van zorginstelling Kwintes. Toelichting ▪ Er zijn voor een kleine gemeente als Scherpenzeel al flink wat bouwplannen voor de komende jaren. Het grootste project is “de Nieuwe Koepel” met circa 450 woningen, deze worden in verschillende fases gebouwd. Deze plannen staan grotendeels vast in overeenkomsten met de ontwikkelaars in het consortium. De gemeente is nog in gesprek of een deel van de fases naar voren getrokken kunnen worden of nog is open te breken door meer de ambitie van het Rijk toe te voegen. Dit kan invloed hebben op de cijfers. ▪ De gemeente Scherpenzeel kent een sociale huurvoorraad van circa 16% van het woningbestand. Dit ineens opvoeren naar 30% is een onmogelijke opgave. Naast het feit dat veel plannen al vastliggen ligt het politiek erg gevoelig om betaalbaarheid zo fors op te schroeven. ▪ De gemeente Scherpenzeel kan een inhaalslag maken op inbreidingslocaties. Hiertoe probeert de gemeente in het bestemmingsplan voorwaarden op te stellen waaronder men mag bouwen. Hierbij wordt de woondeal als kader gebruikt. ▪ In bovenstaande cijfers zijn 13 Flexwoningen opgenomen die, volgens de huidige planning, 10 jaar gebruikt zullen worden voor spoedzoekers of andere tijdelijke huisvesting.

Wellicht komt het perceel waar dit uitgevoerd wordt daarna beschikbaar voor permanente bebouwing. ▪ Er is zeker ambitie om meer sociale huur en betaalbare (koop)woningen aan de bestaande voorraad toe te voegen, maar dat heeft tijd nodig. De plannen daartoe zijn nog niet concreet en moeten grotendeels nog ontwikkeld worden. De politieke draagkracht hiervoor moet nog gevonden en verstevigd worden. ▪ De mogelijkheden om meer volgens de ambities van het Rijk te bouwen liggen om deze reden wat verder in de toekomst, na 2026 of zelfs na 2030. ▪ De aantallen corporatiewoningen in het schema zijn de cijfers op basis van afspraken en inzichten van eind 2022. ▪ De laatste jaren heeft de wooncorporatie waar de gemeente mee samenwerkt gemiddeld 24 woningen per jaar opgeleverd, voor de komende jaren zijn deze ambities al vastgelegd in afspraken en aantallen. Voor de langere termijn, na 2026 zijn de ambities en plannen nog niet met elkaar gedeeld. De wooncorporatie heeft aangegeven welwillend te zijn en voldoende investeringsruimte beschikbaar te hebben. In het schema wordt uitgegaan van een toename in de ambities van Woonstede.

7. GEMEENTE VEENENDAAL Duiding van de gemeente Veenendaal De gemeente Veenendaal heeft een woningvoorraad met Wrelatief veel appartementen en veel eengezinswoningen, waarvan de gemiddelde leeftijd wat jonger is dan elders. Dit komt door de grote groei

41

van de stad vanaf begin jaren 80. De gemeente is erg dicht bebouwd en heeft verder geen enkel buitengebied. Binnen onze woningvoorraad is ook van oudsher een groot aandeel sociale huur aanwezig. Momenteel bedraagt dit aandeel 31.5% van het totaal. Het bouwprogramma tot 2030 bestaat vrijwel geheel uit inbreidingslocaties. Ongeveer 80% van de plannen betreft harde plannen waarvan het bouwprogramma al is vastgelegd. Het laatste grote bouwplan op eigen grondgebied is GWG gebied “Spoorzone”. Daar zullen mede dankzij de toegekende WBI subsidie tussen 2025 en 2035 ca. 2750 woningen worden gebouwd, waarvan 60% in het betaalbare segment. Woningbouwopgave Veenendaal Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

625

111

91

625

803

733

2024

625

929

283

2025

625

849

323

onbekend/ vertrouwelijk 2022 t/m 2025

2.500

2.742

1.430

2026 t/m 2030

2.300

2.301

340

Totaal

4.800

5.043

1.770

100%

105%

37%

50

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

29

0

20

49

266

70

207

543

2024

213

81

200

494

2025

202

105

200

507

onbekend/ vertrouwelijk

0

0

0

0

2022 t/m 2025

710

256

627

1.593

2026 t/m 2030

568

153

542

1.263

Totaal

1.278

409

1.169

2.856

27%

9%

24%

60%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ De aantallen plancapaciteit zijn de stand van zaken 27 oktober 2022. ▪ De aantallen in kolom bruto nieuwbouw zijn onder voorbehoud van (bestuurlijke) besluitvorming/overeenstemming in kader van Regionaal Programmeren. Het zijn aantallen op basis van nu bekende concrete plannen (exclusief onzelfstandige wooneenheden). De verdeling over de jaarschijven is evenredig verdeeld en indicatief. ▪ De aantallen betaalbaarheid zijn o.b.v. de openbare plannen waarvan prijssegment bekend is (van deel van de plancapaciteit is prijssegment nog onbekend). ▪ De aantallen corporatiewoningen zijn o.b.v. inzichten medio 2022 op basis van concrete locaties en ambities/perspectief corporaties (Veenvesters). De verwachting is dat een aanzienlijk deel van de te bouwen sociale huurwoningen uiteindelijk in handen van een corporatie zal komen. Zachte plancapaciteit zijn bijvoorbeeld in projecten Tuinstraat en Ritmeester, vandaar 2026-2030 steeds -50.

42

▪

▪

▪

De gemeente Veenendaal heeft een hoog aandeel sociale huur in de bestaande voorraad. Voor meer balans in de voorraad hanteert de gemeente bij nieuwbouw programmeringseisen van 20% sociale huur en 10% sociale koop. De gemeente Veenendaal heeft binnen de nieuwbouw een hoog aandeel vervangende nieuwbouw ter compensatie van sloop. De percentages in bovenstaande tabel doen daarom geen recht aan de netto toevoeging. Op tijdelijke locaties die niet geschikt zijn voor reguliere woningbouw probeert de gemeente Veenendaal flexwoningen te realiseren. De mogelijkheid hiertoe wordt momenteel voor 48 flexwoningen op een beschikbare locatie onderzocht in samenwerking met het rijk en de provincie Utrecht.

8. GEMEENTE WAGENINGEN Duiding van de gemeente Wageningen Wageningen is geleden aan de zuidzijde van de Foodvalley. De gemeente staat bekend om de aanwezigheid van de Universiteit Wageningen (WUR) en is dan ook het kenniscentrum van de regio Foodvalley. Met bijna 40.000 inwoners een middelgrote gemeente. De universiteit en de bijbehorende kennisbedrijven hebben veel invloed op de opbouw van de stad qua inwoners en de woningvoorraad. Wageningen is een stad met een grote diversiteit aan inwoners, zowel qua nationaliteiten, opleidingsniveau als leeftijden. De Wageningse woningvoorraad bevat ongeveer 15.000 woningen, met hiernaast nog eens circa 7.000 studenteneenheden. Er zijn vrijwel evenveel koop- als huurwoningen. Van de huurwoningen is circa 80% in bezit van de woningcorporaties en ook bij de nieuwbouw is de inzet dat de sociale huur in bezit komt van de woningcorporaties. De gemeente vindt de betaalbaarheid van wonen belangrijk en stuurt daar ook actief op. De gemeente heeft vrijwel geen eigen grondposities. Sturing vindt plaats door bij ontwikkelende partijen via de woningmarktstrategie en de doelgroepenverordening in te zetten op betaalbare woningen. De bevolkingsopbouw van Wageningen zal de komende jaren veranderen. De verwachting is dat het aandeel alleenstaanden nog verder zal toenemen.

In Wageningen wordt dit voor een belangrijk deel veroorzaakt door de extra toestroom van studenten, maar deels is dit ook het gevolg van de vergrijzing en de doorzettende individualisering. Woningbouwopgave Wageningen Te realiseren woningen bruto

Totale plan-capaciteit

Harde plan-capaciteit

2022 2023

189

189

169

203

203

183

2024

366

366

50

2025

497

497

x

2022 t/m 2025

1.255

1.255

402

2026 t/m 2030

1.495

914

0

Totaal

2.750

2.169

402

100%

79%

15%

43

Sociale huur totaal

Middenhuur totaal

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

2022 2023

33

0

68

101

48

11

30

89

2024

88

26

60

174

2025

134

131

50

315

2022 t/m 2025

303

168

208

679

2026 t/m 2030

511

128

124

763

Totaal

814

296

332

1.442

30%

11%

12%

52%

*Alle percentages zijn t.o.v. te realiseren woningen bruto. Toelichting ▪ De totale plancapaciteit is opgebouwd uit harde en zachte plannen en zoekgebieden die zijn aangewezen door de gemeenteraad. Deze zoekgebieden worden verkend om extra woningbouwlocaties aan te wijzen. ▪ De gemeente Wageningen heeft ook te maken met een flinke woningbouwopgave in het kader van de studentenhuisvesting. De toe te voegen studenteneenheden zijn niet opgenomen in deze aantallen. Beschikbare woningbouwlocaties worden deels echter wel voor deze opgave ingezet. ▪ In de woningmarktstrategie en de doelgroepenverordening zijn de kaders opgenomen voor te realiseren woningen. Woningbouwplannen worden hieraan getoetst. Ingezet wordt op minimaal 30% sociale huur, minimaal 15% middenhuur en minimaal 10% betaalbare koop tot € 315.000,-. Beide kaders worden begin 2023 geëvalueerd, waarbij aansluiting bij de definities vanuit het rijk t.b.v. de betaalbaarheidscategorieën en het inzetten op 2/3 betaalbare woningbouw aandachtspunten zijn.

44

BIJLAGE 4. BETER POSITIONEREN WONINGCORPORATIES De samenwerkende woningcorporaties in regio Foodvalley hebben in lijn met de Nationale Prestatie Afspraken van hun branche organisatie Aedes met het Rijk, VNG en de Woonbond, een aanbod aan de regio voor betaalbare woningbouw gedaan, zie artikel 4.6 Woondeal. Het gaat concreet om de bouw van 7.700 sociale huurwoningen en 550 studentenkamers tot en met 2030 en in totaal 12.000 en 1.200 studentenkamers tot en met 2040. In het aanbod zijn nog geen middenhuurwoningen opgenomen. Woningcorporaties hebben hun woningbouwambitie financieel onderbouwd in investerings- en meerjarenbegrotingen en dPi. In 2022 vond de eerste doorvertaling naar lokale prestatie afspraken met de gemeente en huurdersorganisatie plaats. Niet alles staat daar al goed in. Tot en met 2030 wordt dat daarom jaarlijks geactualiseerd om aan de woningbouwopgave te kunnen voldoen. In deze bijlage is samengevat wat op dit moment per gemeente de woningbouwdoelstellingen van woningcorporaties zijn. Dit is meer dan het aanbod dat eerder is gedaan: er zijn momenteel 8.433 zelfstandige (sociale huur) woningen en 1.729 studenteneenheden tot en met 2030 begroot.

Naast het financieel inrekenen van de investeringen door woningcorporaties is een belangrijke randvoorwaarde dat er voldoende woningbouwlocaties zijn en dat samenwerking met gemeenten en marktpartijen verder gestalte gaat krijgen. Geconstateerd wordt dat de woningbouwaantallen die bij gemeenten bekend zijn (1e en 3e kolom) en die woningcorporaties hanteren voor de sociale huur en voor de middenhuur (2e en 4e kolom) op dit moment afwijken van elkaar en naar elkaar toe zouden moeten groeien. Gemeente Barneveld

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

Sociale huur o.b.v. prestatieafspraken 73 121 223 140 650 500

Sociale huur ambitie corporaties 73 121 291 165 650 745

Middenhuur o.b.v. prestatieafspraken 0 0 0 0 0 0

Middenhuur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

1.150

1.395

0

PM

* Jaargangen 2022 t/m 2025 tellen nog niet op tot 650 woningen; in de prestatieafspraken heeft gemeente Barneveld voor de periode 2022 t/m 2025 minimaal 400 sociale huurwoningen voor de WsB toegezegd, hier wordt ruim aan voldaan. Gemeente Ede

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

Sociale huur o.b.v. prestatieafspraken 285 347 275 216 1.123 639

Sociale huur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

Middenhuur o.b.v. prestatieafspraken 0 0 0 0 0 PM

Middenhuur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

1.762

PM

0

PM

45

Gemeente Nijkerk

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030

Sociale huur o.b.v. prestatieafspraken 64 63 97 55 279 449

Sociale huur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

Middenhuur o.b.v. prestatieafspraken 0 0 0 0 0 PM

Middenhuur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

728

PM

0

PM

Sociale huur o.b.v. openbare plancapaciteit 0 0 42 10 52 15

Sociale huur ambitie corporaties

Middenhuur ambitie corporaties

0 0 42 10 52 15

Middenhuur o.b.v. openbare plancapaciteit 0 0 3 0 3 0

67

67

3

3

Sociale huur o.b.v. openbare plancapaciteit 62 0 4 40 106 0

Sociale huur ambitie corporaties

Middenhuur ambitie corporaties

42 52 40 30 164 93

Middenhuur o.b.v. openbare plancapaciteit 0 0 14 32 46 0

106

257

46

0

Sociale huur o.b.v. prestatieafspraken 0 37 79* 31 147 90

Sociale huur ambitie corporaties 0 37 50 31 147 0

Middenhuur o.b.v. prestatieafspraken 0 0 42 0 42 0

Middenhuur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

237

147

42

PM

Totaal

Gemeente Renswoude

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

0 0 3 0 3 0

Gemeente Rhenen

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

0 0 0 0 0 0

Gemeente Scherpenzeel

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

46

Gemeente Veenendaal

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030

Sociale huur o.b.v. openbare plancapaciteit 29 266 213 202 710 568

Sociale huur ambitie corporaties

Middenhuur ambitie corporaties

116 161 395 116 788 1.396

Middenhuur o.b.v. openbare plancapaciteit 0 70 81 105 256 153

1.278

2.184

409

120

Sociale huur o.b.v. prestatieafspraken 33 48 88 134 303 511

Sociale huur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

Middenhuur o.b.v. prestatieafspraken 0 11 26 131 168 128

Middenhuur ambitie corporaties PM PM PM PM PM PM

814

PM

296

PM

Totaal

0 30 0 47 77 43

Gemeente Wageningen

2022 2023 2024 2025 2022 t/m 2025 2026 t/m 2030 Totaal

47

BIJLAGE 5: SLEUTELPROJECTEN EN KRITISCHE SUCCESFACTOREN Onderstaand wordt een eerste beknopt overzicht gegeven van de kritische succesfactoren per sleutellocatie. Het betreft een eerste analyse vanuit de regio. Ook worden voor sommige locaties vanuit de regio mogelijke oplossingsrichtingen geschetst. We maken hier nu nog geen concrete afspraken over, maar tijdens het uitvoeringstraject van de woondeal blijven we continu in gesprek over de versnelling van de woningbouw op deze locaties in relatie tot de kritische succesfactoren. Daarvoor biedt dit overzicht een goede basis om aan de woondealtafel en regionale versnellingstafels te adresseren. Hierna opgenomen sleutelprojecten Regio Foodvalley zijn tot stand gekomen op basis van de volgende criteria: ▪ Het zijn locaties waar rijks- en/of provinciale regelingen voor gelden (Woningbouwimpuls (Wbi) of Mobiliteitsfonds (Versnellingsopgave)). ▪ Het zijn projecten die van regionaal belang zijn om de woningbouwopgave te kunnen realiseren. ▪ Het zijn grootschalige woningbouwprojecten (GWG’s). Kritische succesfactoren (Knelpunten die worden gesignaleerd voor realisatie, waarop inzet nodig is)

Projectkenmerken

Bloemendal (groot)

Gemeente Barneveld

1.800

2022

√

2

De Burgt

Gemeente Barneveld

950

2022

3

Voorthuizen-Zuid

Gemeente Barneveld

900

2024

4

Kennisas Ede-Wageningen (diverse deelprojecten)

Gemeente Ede & Wageningen

3.400-8.200

2025-2030

√

√

5

Kernhem Noord

Gemeente Ede

1.800-3.000

2028

√

6

Veluwse Poort

Gemeente Ede

950

Al gestart

7

Verdichting Ede stad

Gemeente Ede

Min. 1.300

8

Stadshaven

Gemeente Nijkerk

9

Hoevelaken

10

Andere knelpunten

Start bouw

1

Stikstofruimte

Aantal woningen

Capaciteit en kennis

Gemeente

Bereikbaarheid

Onrendabele top

Naam project

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

divers

√

√

√

√

√

640

2025

√

√

√

Gemeente Nijkerk

1.260-1.560

2026

√

Paasbos

Gemeente Nijkerk

200

2026

√

√

11

Nijkerk inbreidingen

Gemeente Nijkerk

1.450

2024

12

Nijkerkerveen, deelplan 3

Gemeente Nijkerk

335

2024

13

Achterberg West

Gemeente Rhenen

100

2024-2025

14

De nieuwe Koepel

Gemeente Scherpenzeel

450

2023-2028

√ √

√

√

√

√

√

√

15

Spoorzone

Gemeente Veenendaal

2.750

2020-2035

16

Groenpoort

Gemeente Veenendaal

1.000

2023-2027

√

17

Centrum/Tuinstraat

Gemeente Veenendaal

400 – 500

2023-2035

√

√

18

Duivendaal

Gemeente Wageningen

210

2024

√

√

√

√

√

19

Costerweg 5

Gemeente Wageningen

240

2024

√

√

√

√

√

20

De Dreijen fase 2

Gemeente Wageningen

550

2025

√

√

√

√

√

21

Stadsbrink e.o.

Gemeente Wageningen

200

2025

√

√

√

√

√

22

Wageningen West

Gemeente Wageningen

1.000

2026

√

√

√

√

√

√

48

GEMEENTE BARNEVELD Knelpunten De knelpunten/belangrijkste randvoorwaarden bij deze sleutelprojecten Bloemendal, De Burgt en Voorthuizen-Zuid zijn: ▪ Voor Bloemendal ligt er behalve de bereikbaarheidsopgave vanuit de A30 (capaciteit afritten en rotondes) ook een risico van de hindercirkel van een nabijgelegen geitenhouderij die mogelijk invloed heeft op de voortgang. Verder speelt de verwerving en verplaatsing van een milieuhinderlijk bedrijf een rol voor een bepaalde fase van Bloemendal. ▪ Voor delen van Voorthuizen-Zuid vormen hoge verwervingskosten (aankoop bedrijf) in relatie tot bodemsanering een financiële uitdaging om tot een haalbaar programma te komen, daarnaast zijn nieuwe stikstofberekeningen aan de orde. Oplossingsrichtingen Afspraken die gaan helpen bij deze knelpunten: ▪ Er is een bijdrage MIRT (50% cofinanciering) toegezegd voor Bloemendal. ▪ Voor Voorthuizen-Zuid zou een bijdrage in de sanerings- verwervingskosten helpend zijn. GEMEENTE EDE Sleutelproject Kernhem Noord Dit betreft de bouw van een uitbreidingslocatie ten noorden van Ede. Het doel is om een toekomstbestendige wijk te bouwen voor diverse doelgroepen. Afhankelijk van de beoogde doelgroepen en invulling in combinatie met de consequenties van een aantal knelpunten willen we 1800-3000 woningen realiseren in de periode 2028-2040.

Knelpunten De knelpunten bij Kernhem Noord die we nu al zien zijn de volgende: ▪ Aanwezigheid van een hoogspanningskabel ▪ Nabijheid A30; grenst aan de westelijke zijde aan het plangebied en brengt milieucontouren en een barrière voor ontsluitingsmogelijkheden met zich mee ▪ Ontsluiting van de wijk voor zowel gemotoriseerd als langzaam verkeer ▪ Milieucontouren (van met name agrarische bedrijven) in en direct grenzend aan het plangebied ▪ Stikstofruimte i.c.m. ligging binnen 1,5 – 2 km van de Veluwe ▪ Veel beschermde diersoorten; mitigerende maatregelen en fysieke mitigatieruimte benodigd ▪ Een grote wateropgave vanwege de ligging op de grens zand- en veengrond Oplossingsrichtingen Afspraken die gaan helpen bij deze knelpunten zijn: ▪ Een aantal van de genoemde knelpunten drukken het aantal woningen dat gerealiseerd kan worden. Maatregelen hiervoor zijn kostbaar en kunnen niet alleen door de gemeente worden gefinancierd. Welke maatregelen dit kunnen zijn wordt nog onderzocht. ▪ Aandacht voor een wijk met toekomstwaarde en kwaliteit irt tot het bouwprogramma (met ook een betaalbaar component). ▪ Kernhem Noord is aangewezen als onderdeel van het GWG Foodvalley.

Voor deze gebiedsontwikkelingen geldt dat – naast uitdagingen rond het realiseren van bijvoorbeeld voldoende betaalbaar aanbod of de uitplaatsing van bedrijven – er omvangrijke ingrepen in de omliggende mobiliteitssystemen nodig zijn om de beoogde volumes te realiseren. Op het BO MIRT van november 2022 is door het Rijk een bijdrage van 16,9 mln (ex BTW) gereserveerd voor de volgende maatregelen: Ontsluiting Kernhem Noord Fietsverbinding met Ede Centrum Sleutelproject Veluwse Poort Dit betreft de transformatie van een voormalig defensie- en bedrijventerrein naar een gemengd woonwerkgebied. Voor een deel van het gebied is een WBI aangevraagd en toegekend (onderdeel 2e tranche

49

WBI) van €3,5 mln om een aantal maatregelen in en rond het gebied te bekostigen. In het gebied dat in de WBI aanvraag is meegenomen worden ca. 650 woningen gerealiseerd, met de bouw van de woningen is inmiddels gestart. Daarnaast is er in het project een flexzone opgenomen waarvan de definitieve keuze of de invulling met woon of werkfuncties zou plaats vinden nog niet gemaakt is. Naar verwachting zal de gemeenteraad in Q1 de voorkeur uitspreken voor de invulling van het gebied met 300 woningen. Dit zit niet in de WBI. Knelpunten We voorzien diverse knelpunten: ▪ Stikstofruimte. De locatie bevindt zich pal naast een natura 2000 gebied. Een WNB-vergunning is aanwezig. Gezien de ontwikkelingen in het NOx dossier en uitspraken van de RvS blijft dit aandacht vragen. ▪ De businesscase staat onder druk vanwege de gestegen bouwkosten en stijgende rentekosten. Dit kan consequenties gaan hebben voor de geplande voorzieningen en/of de kwaliteit van het gebied. Aandachtspunt hierbij is dat de voorzieningen moeten meegroeien met de schaalsprong die Ede gaat maken. Dit moet deels tot uiting gaan komen in dit gebied. Oplossingsrichtingen We willen graag het gesprek blijven voeren over deze knelpunten en wat er nodig is om het project tot een goed einde te brengen Verdichting Ede Stad Naast de al genoemde sleutelprojecten heeft Ede stad nog een forse bouwopgave.

Capaciteit daarvoor moet deels nog gevonden worden. Een aantal concrete verdichtingsprojecten in Ede stad zijn: ▪ verdichting centrum, ca. 700 woningen ▪ transformatie bedrijventerreinen, ca. 400 woningen ▪ herstructurering + verdichting, ca. 200 woningen Knelpunten Een van de doelstellingen uit de omgevingsvisie is om Ede stad te verdichten met 6000 woningen t/m 2040. Hoewel we nog aan de vooravond staan van onderzoeken zijn een aantal knelpunten al wel te benoemen: ▪ Er zijn veel mogelijkheden voor verdichting waarbij het accent op fietsen komt te liggen en de auto een stap terug doet. We zetten daarbij in op deelmobiliteit met lagere parkeernormen. Op sommige plekken zijn nog steeds gebouwde parkeervoorzieningen, bijv. centrale parkeerhub, noodzakelijk om hier op relatief korte termijn veel betaalbare woningen te kunnen realiseren. ▪ Ede stad maakt een schaalsprong qua wonen en mobiliteit. De infrastructuur en (maatschappelijke en commerciële) voorzieningen zijn echter niet ingericht op deze schaalsprong. Het is nodig voor de kwaliteit en leefbaarheid van de stad dat dit gaat meegroeien met het wonen en de mobiliteit. Onderzoek is nodig om duidelijk te krijgen wat dit voor consequenties heeft. ▪ De gemeente heeft weinig grondposities in Ede stad. Dit maakt het lastig om een betaalbaar woningbouwprogramma te realiseren en corporaties goed in positie te brengen.

Oplossingsrichtingen We willen graag het gesprek blijven voeren over deze knelpunten en wat er nodig is om helder te krijgen wat dit voor Ede betekent en wat er nodig is om eventuele maatregelen uit te voeren. GEMEENTE EDE & GEMEENTE WAGENINGEN Sleutelproject KennisAs Ede-Wageningen De KennisAs is het gebied grofweg tussen de provinciale wegen N224 (Ede) en N225 (Wageningen) dat de drie hotspots World Food Center, WUR/Wageningen Campus en Business & Sciencepark Wageningen (de centrale locatie aan de N225 en de verspreid liggende locaties richting het centrum) verbindt. In dit gebied landt niet alleen een belangrijk deel van de verstedelijkingsopgaves. Ook delen we

50

de ambitie om het gebied een herkenbare uitstraling te geven en er een inspirerende omgeving van te maken. Een omgeving die uitnodigt tot ontmoeten, leren en kennisdelen, maar ook aantrekkelijk is om te leven en recreëren. Er gaat een intensivering plaatsvinden van wonen, werken, onderwijs en mobiliteit in de komende 15-20 jaar. De verwachte start bouw is in de periode 2025-2030. De KennisAs is in die zin meer dan een verzameling van gebieden waarin een ontwikkeling plaatsvindt. Er zijn diverse concrete projecten in het gebied, maar ook nog zoekgebieden. Concrete locaties / zoekgebieden voor woningbouw op dit moment zijn de volgende: ▪ Noordplein ▪ Horapark ▪ Bennekom West ▪ Entree van Wageningen Naast de concrete projecten wordt er de komende jaren door beide gemeenten gewerkt aan een integraal gebiedsprogramma. Het gebied is ook onderdeel van de verstedelijkingsafspraken die in het BO MIRT zijn gemaakt. Knelpunten De knelpunten zijn zeer divers, maar komen neer op de volgende punten: ▪ Ontsluiting van het gebied en het intensiveren van de OV-verbindingen ▪ Het verkrijgen van grondpositie: strategische verwerving en capaciteit om dat uit te voeren. Wellicht in combinatie met stikstofdossier ▪ Onrendabele toppen bij woningbouw ▪ Het creëren en intensiveren van (maatschappelijke) voorzieningen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=3c7c0f85-757c-4daa-93f9-29ebae3126c0