CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 17 PvA opvang asielzoekers algemeen

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Adviesrecht bij opvang asielzoekers en starterswoningen aan De Middelaar in Hoevelaken16.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Vluchtelingenwerk

Onderwijs meerderjarige vluchtelingen

Vluchtelingenwerk verzorgt op diverse asielopvanglocaties sociaal-juridische begeleiding bij het doorlopen van de asielzoekersprocedure. Denk hierbij aan het bijwonen van gesprekken met de IND. Wij organiseren dat Vluchtelingenwerk deze begeleiding aan gaat bieden op de centrale locatie aan de Nijverheidsstraat. De inzet van Vluchtelingenwerk hebben wij opgenomen in de begroting.

Zorg Om de vluchteling de medische en geestelijke zorg te geven die hij of zij nodig heeft, komen er spreekuren met een verpleegkundige en/of een huisartsassistente op de centrale locatie. Indien nodig, wordt er een consult ingepland met een huisarts of tandarts die de vluchteling nader kan onderzoeken. Daarnaast is te allen tijde een achterwacht te bereiken voor acute en spoedeisende zaken.

GGZ Er is specialistische zorg nodig voor de vluchtelingen, bijvoorbeeld vanwege depressies, angststoornissen of posttraumatische stressstoornis (PTSS). In samenwerking met de GGZ kan er specialistische hulp gezocht worden voor de individuele geestelijke problematiek van de vluchteling. De huisarts bepaalt of dit nodig is. Hiervoor is een regionaal GGZ vluchtelingenteam beschikbaar. De komst van de asielzoekers heeft daarmee geen gevolgen voor ggz-hulp aan onze inwoners. De kosten voor GGZ zitten in de Regeling Zorg Asielzoekers (RZA), de basisverzekering die voor de vluchteling geldt.

6.9 Werk en activiteiten Onderwijs Onderwijs bepaalt voor een belangrijk deel in hoeverre asielzoekers zich een goede uitgangspositie verwerven voor deelname aan de maatschappij. Een groot deel van de asielzoekers zal inwoner worden van Nederland. Het plan is om onderwijs vorm te geven aan asielzoekers die in Nijkerk gaan verblijven. Onderwijs voor kinderen wordt betaald door het rijk. Onderwijs voor volwassenen moet de gemeente zelf betalen.

Wanneer een vluchteling in Nederland mag blijven, volgt de inburgeringsplicht. Het steven is dat elke statushouder de Nederlandse taal op B1 niveau beheerst. Daarnaast doorloopt de statushouder het participatieverklaringstraject en maakt kennis met de Nederlandse kernwaarden vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie. Denk daarbij aan gelijke rechten voor mannen en vrouwen, het recht om jezelf te ontplooien door onderwijs, het mogen kiezen van je partner en het recht om je mening te uiten. De meeste asielzoekers krijgen een verblijfsvergunning 1. Vanuit dat oogpunt willen wij hen laten ‘pre inburgeren’. Dit betekent dat het leren van de Nederlandse basisvaardigheden en een eerste kennismaking met de Nederlandse kernwaarden in de gemeente Nijkerk een verplicht onderdeel wordt van het activiteitenprogramma. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook verkeerslessen. Om het onderwijs aan volwassenen en de inburgering zo goed mogelijk vorm te geven stellen we hiervoor twee personen aan. Te denken valt aan NT2 docenten, met een opleiding om Nederlands als tweede taal te onderwijzen. Het onderwijs zullen we waar mogelijk ook inzetten voor de doelgroep statushouders. Dit is de oplossing van het knelpunt dat de Taalschool te weinig capaciteit beschikbaar heeft

Sport en cultuur Uit gesprekken met gemeenten die ervaring hebben met asielopvang blijkt dat het meerwaarde heeft de vluchtelingen te motiveren mee te doen aan sportieve en culturele activiteiten. Dit draagt bij aan het welzijn en de integratie van de vluchtelingen. We gaan contact leggen met het Nijkerkse sport- en cultuurverenigingsleven. Met hen zoeken we naar mogelijkheden om de vluchtelingen aan te laten sluiten bij verenigingen of om activiteiten te organiseren die hen kennis laten maken met de Nederlandse bevolking, sport en cultuur. De komende periode werken we dit uit en maken we hier afspraken over. Het eerste aanbod is al binnen: een museum heeft aangeboden om rondleidingen te verzorgen aan groepen van vluchtelingen en hen rond te leiden door de stad Nijkerk en mee te nemen in de historie van Nijkerk.

(Vrijwilligers)werk

Voorschoolse opvang minderjarige vluchtelingen (2 tot 4 jaar)

Werk, ook vrijwilligerswerk, levert een belangrijke bijdrage aan de integratie van vluchtelingen. Het helpt hen de taal te leren, in contact te komen met Nederlanders en werkervaring op te doen.

Integreren kan niet vroeg genoeg beginnen en dat geldt dus ook voor hele jonge vluchtelingen. Binnen de gemeente Nijkerk kan een peuter vanaf 2 jaar in aanmerking komen voor voorschoolse opvang, wanneer de peuter een risico loopt op een (taal)achterstand. Hiervoor moet een indicatie worden afgegeven. Dit is voor maximaal 4 ochtenden in de week, 16 uur in totaal.

Asielzoekers mogen vrijwilligerswerk doen. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) toetst of er sprake is van vrijwilligerswerk. In onze begroting is opgenomen dat asielzoekers die meedoen aan dagbesteding of vrijwilligerswerk als stimulans en motivering een vergoeding van € 7,50 per dag krijgen.

Onderwijs minderjarige vluchtelingen (vanaf 4 jaar) Voor het organiseren van onderwijs voor minderjarige asielzoekers zijn twee denkrichtingen. • Direct instromen in het reguliere onderwijs. • Eerst de Nederlandse basistaalvaardigheden leren in een internationale schakelklas en daarna instromen in het reguliere onderwijs. In overleg met de schoolbesturen kiezen wij voor het opzetten van een taalklas. Hiervoor is ruimte gereserveerd in onze centrale locatie aan de Nijverheidsstraat. Een van de redenen om te kiezen voor een taalklas is dat er

Een asielzoeker mag ook betaald werk doen. Er is geen beperking in het aantal weken dat een asielzoekers per jaar mag werken. Er gelden wel bepaalde voorwaarden. De asielzoeker moet minimaal zes maanden in Nederland en in de asielprocedure verblijven en heeft een BSN-nummer nodig om een bankrekening te kunnen openen. De werkgever moet een tewerkstellingsvergunning (TWV) bij het UWV aanvragen. In de uitwerking hiervan zullen wij contact zoeken met partijen die hier vorm aan kunnen geven, zoals uitzend- en detacheringsbureaus die ervaring hebben met deze doelgroep. Asielzoekers met een inkomen betalen een eigen bijdrage voor de opvangkosten. 1)  In 2023 kreeg 80,8% van de asielzoekers een verblijfsvergunning, zie www.coa.nl:

https://bit.ly/verblijfsvergunning-asielzoekers

30

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

31

inhoud

Ontwikkelcentrum gemeente Nijkerk op de centrale locatie Nijverheidsstraat Het is ons plan om op deze plek een Ontwikkelcentrum te maken voor vluchtelingen (asielzoekers, vluchtelingen uit Oekraïne) en statushouders, maar vinden het belangrijk dat deze voorziening ook bruikbaar is voor andere inwoners van gemeente Nijkerk met een ondersteuningsvraag, zoals inwoners die willen participeren of hulp kunnen gebruiken om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Op dit moment hebben wij dit aanbod niet beschikbaar in onze gemeente. Het Ontwikkelcentrum biedt ons de kans om meer regie te krijgen op het re-integratieaanbod in Nijkerk en om meer persoonlijk contact te hebben met onze cliënten. Het Ontwikkelcentrum is bedoeld als aanvulling op het huidige regionale aanbod en zal geen dienstverlening vervangen die wij momenteel elders afnemen. In de uitwerking van het plan zal worden gekeken of en welke samenwerking met welke partijen zal worden gezocht. Wij houden hierbij uiteraard rekening met onze huidige samenwerkingen. Momenteel is ’s Heeren Loo nog gehuisvest in het gebouw aan de Nijverheidsstraat met dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking. De kringloopwinkel ‘Goed Bezig’ maakt hier deel van uit. De huidige huurovereenkomst loopt tot 1 april 2025.

De afgelopen periode hebben we constructief overleg gevoerd met ’s Heeren Loo over mogelijke vervangende locaties. Er is ook onderzocht of het combineren van dagbesteding voor hun cliënten en de doelgroep asielzoekers mogelijk is. ’s Heeren Loo heeft ons in december 2025 laten weten geen gebruik te willen maken van deze mogelijkheid en de activiteiten op de locatie per 31 maart 2025 te willen beëindigen. Wij hebben de bedoeling om in het pand een kringloopwinkel te huisvesten en daarnaast diverse mogelijkheden te creëren voor taalondersteuning, arbeidsontwikkeling, dagactiviteiten en betaald werk. Op de locatie zelf, maar bijvoorbeeld ook buiten in de vorm van bijvoorbeeld klussen en werk in de groenvoorziening. De deelnemers worden in het Ontwikkelcentrum ondersteund door activiteitenen werkbegeleiders. Ook de omgeving betrekken we in dit plan. Klanten of buurtbewoners kunnen niet alleen iets kopen in de kringloopwinkel, maar zij kunnen ook iets komen drinken in een gezellig inloop-koffiehuis. Het combineren van de doelgroep vluchtelingen en mensen met een ondersteuningsvraag is voor ons een win-win situatie. Naast de doelgroep vluchtelingen richten we ons op een breed integraal aanbod voor alle inwoners van de gemeente Nijkerk die willen participeren in de samenleving.

Dit sluit aan op de Participatiewet, die gemeenten stimuleert om zoveel mogelijk mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. We zullen verder gaan onderzoeken hoe we dit vorm kunnen geven. Het Ontwikkelcentrum biedt geweldige kansen om de verschillende doelgroepen onder begeleiding voor te bereiden op de arbeidsmarkt en van elkaar te kunnen leren. Zo kunnen zij hun vaardigheden, zelfvertrouwen en belastbaarheid verbeteren op een locatie in hun eigen gemeente. Dit vergroot hun kans op een zinvolle dagactiviteit of een duurzame baan. In het Ontwikkelcentrum kunnen zij op maat worden begeleid en krijgen zij de kans zich te oriënteren op werk dat bij hen past. In samenwerking met de arbeidsmarktregio gaan we vanuit het Ontwikkelcentrum ook op zoek naar ondernemers in Nijkerk die betaald werk hebben voor de vluchtelingen. Naar aanleiding van de communicatie over de asielopvang hebben de eerste ondernemers zich al gemeld met mogelijke arbeidsplaatsen.

7. Veiligheid 32

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

33

inhoud

7. Veiligheid Het realiseren van een locatie voor de opvang van vluchtelingen gaat gepaard met zorgen en soms zelfs gevoelens van onveiligheid. Dit is onder andere gebleken uit de verschillende inwonersbijeenkomsten die zijn georganiseerd. Ook tijdens de raadsvergaderingen waar de opvang van vluchtelingen op de agenda stond gingen veel vragen over de veiligheid. Voor de opvang van asielzoekers is een veiligheidsplan opgesteld, om inzicht te geven wat we doen om de veiligheid in en rond de twee opvangplekken in Nijkerk zo goed mogelijk te borgen. Voor de opvangplekken in Hoevelaken en Nijkerkerveen worden aparte veiligheidsplannen opgesteld. De inhoud zal grotendeels hetzelfde zijn, maar het is mogelijk dat locatiespecifieke eigenschappen maken dat er andere maatregelen nodig zijn. Daarnaast onderzoeken we op basis van de gesprekken met omwonenden en een analyse van de situatie of daar maatregelen op maat nodig zijn.

7.1 Veiligheidsplan Met het veiligheidsplan hebben we de volgende doelen. We beschrijven: • welke afspraken er over veiligheid zijn gemaakt met de verschillende partners; • welke concrete maatregelen we nemen om de veiligheid te borgen, onder andere verkeersmaatregelen; • welke overlegstructuren er zijn over dit onderwerp; • welke mogelijkheden de inwoners hebben om hun signalen van eventuele onveiligheid met ons te delen.

7.2 Huisregels Voor elke locatie zijn huisregels opgesteld, waar de bewoners zich aan moeten houden. Het gaat om algemene regels, regels die te maken hebben met de veiligheid van het terrein en de gebouwen, regels voor het gebruik van de keuken, wc en badkamer, regels voor schoonmaken en regels op het gebied van privacy. Zo zijn er regels voor respectvol met elkaar omgaan, opruimen van afval, voorkomen van geluidsoverlast en een verbod op alcohol en drugs in en rond het gebouw. Voor de inhoud van het veiligheidsplan verwijzen we naar de bijlage.

8. Organisatie 34

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

35

inhoud

8. Organisatie De ontwikkeling van de vier locaties wordt uitgevoerd door een interim projectteam Vluchtelingen voorbereiding realisatie voor een periode van twee jaar, tot eind 2026. Dit kernteam heeft de hele doelgroep vluchtelingen onder zijn hoede, het gaat dus niet alleen om de opvang van asielzoekers, maar ook om de P l a n v a n a a n p a k o p v a n g a s i e l z o e k e r s a l g e m e e n opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en de huisvesting van statushouder. Na de tijdelijke periode tot eind P l a n a n het a avaste n p team a k kernteam o p v aVluchtelingen n g a s i realisatie e l z o en e beheer k e r sde taken l gvan e het m einterimteam e n 2026v neemt over P l a n v a n a a n p a k o p v a n g a s i e l z o e k e r s a l g e m e e n en komt aan het roer te staan voor de sturing op deze drie dossiers. Zoals omschreven in hoofdstuk 6.2 heeft elke opvangplek een locatiemanager, zorgcoördinator (dit zou een medewerker van het COA kunnen zijn), woonbegeleiding, beveiliging en een huismeester.

9. Financiering 36

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

37

inhoud

inhoud

9. Financiering 9.1 Ontwikkelingen Spreidingswet

financiering zou ook uit een andere regeling of op basis van specifieke afspraken met het rijk of met het COA kunnen komen. Op basis van dit plan van aanpak gaan we hierover met het rijk en met het COA in gesprek.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is sinds 1994 als zelfstandig bestuursorgaan verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van asielzoekers in Nederland. In de Wet Orgaan opvang asielzoekers1 staat vastgelegd dat het COA belast is met de opvang van asielzoekers en dat het COA zijn taken uitvoert met financiering vanuit het rijk. Dit is zo geregeld om te zorgen dat de financiële last niet op de gemeenten terechtkomt. De gemiddelde kosten voor de opvang van asielzoekers bedragen € 76,60 per dag2(normbedrag). In dit bedrag zitten onder meer de kosten van huisvesting, personeel, gezondheidszorg en levensonderhoud. De kosten voor inburgering worden apart betaald.

Kosten voor het COA Het ministerie van A&M heeft aangegeven dat het de insteek is dat kosten en verantwoordelijkheid voor zorg (huisarts, tandarts en GGZ), onderwijs aan kinderen, inburgering en leef- en eetgeld, de reiskosten en de verzekeringskosten van de bewoners bij het COA komen te liggen. Deze kosten zijn daarom niet in onze begroting opgenomen.

Duur van de opvang van asielzoekers

Wijze van financiering bij eigen beheer Met de nieuwe Spreidingswet is de mogelijkheid gekomen dat gemeenten opvanglocaties in eigen beheer ontwikkelen en exploiteren. Over de wijze van financiering van eigen beheer staat echter niets in de Spreidingswet. Het COA heeft in gesprekken de afgelopen periode aangegeven dat hun rol bij locaties in eigen beheer beperkt is tot het toewijzen van asielzoekers en verder niets. Het COA stelt ook geen rol te hebben in de financiering en heeft ons hiervoor doorverwezen naar het ministerie van A&M. In een gesprek heeft het ministerie aangegeven op dit moment te werken aan een uitvoeringsregeling voor een Duurzame Gemeentelijke Opvang (DGO). Bij deze regeling behoudt het COA de eindverantwoordelijkheid en krijgen gemeenten de ruimte om het dagelijks beheer en de regie te voeren. De DGO is geen invulling voor de exploitatie in de zin van de Spreidingswet, maar een aanvulling op de twee opties die wettelijk zijn vastgelegd: 1. Het COA exploiteert volledig of 2. de gemeente exploiteert volledig. De DGO-regeling moet ervoor zorgen dat de samenwerking tussen COA en de gemeente zo wordt ingericht dat het uitvoerbaar blijft en de asielopgave zo goed als mogelijk wordt ingevuld. De DGO fungeert als een optie die de samenwerking tussen COA en gemeenten kan versterken en bijdraagt aan het gezamenlijke doel voor de capaciteitsopgave.

Net als nu in de Wet Orgaan opvang asielzoekers is geregeld, zal in de DGO-regeling gewerkt worden met een normbedrag per persoon per dag voor minimaal vijf jaar. Het ministerie verwacht de DGO-regeling op korte termijn te kunnen presenteren.

9.2 Uitgangspunten begroting Op basis van het algemene plan van aanpak Opvang van asielzoekers en de plannen van aanpak voor de locaties Beurtschipper en Nijverheidsstraat hebben we de kosten voor de ontwikkeling en exploitatie van de vier locaties in beeld gebracht. Hierbij hebben we de volgende uitgangspunten gehanteerd.

Financiering door het rijk

We gaan uit van een periode van minimaal 5 jaar en maximaal 10 jaar voor de locaties Beurtschipper, Hoevelaken en Nijkerkerveen en maximaal 15 jaar voor de locatie Nijverheidsstraat. We kiezen daarmee voor een duurzame oplossing en stabiliteit en niet voor een opvang die slechts tijdelijk verlichting biedt. Zo zijn we niet afhankelijk van noodoplossingen en maken we efficiënt gebruik van de middelen. We zorgen voor een goede integratie en kunnen op die manier ook echt iets opbouwen voor zowel de vluchtelingen als voor de Nijkerkse samenleving. De benodigde omgevingsvergunning voor deze tijdelijke invulling geldt voor 10 jaar, waarna nog een verlening met 5 jaar mogelijk is. Na deze periode willen we het vastgoed nog tenminste 25-30 jaar inzetten voor de inwoners van Nijkerk, om te voorzien in behoefte aan huisvesting, opvang en voorzieningen van verschillende doelgroepen. We rekenen in de begroting met de volgende afschrijvingsperiodes. • Een afschrijvingsperiode van 10 jaar voor de verkeersmaatregelen. Volgens de financiële verordening moet dit 40 jaar zijn. Omdat de verkeersmaatregelen direct samenhangen met de realisatie van een opvanglocatie en anders niet hadden plaatsgevonden, vindt afschrijving van deze aanpassingen in 10 jaar plaats. • Een afschrijvingsperiode van 10 jaar voor de verbouwingskosten van het gebouw op de locatie Beurtschipper.

Volgens de financiële verordening moet dit 25 jaar zijn. Omdat de opvang van asielzoekers voor maximaal tien jaar is en we het pand voor die periode huren, vinden we dat dit bedrag ook in 10 jaar moeten afschrijven. • Een afschrijvingsperiode van 40 jaar voor de gebouwen op de locaties Nijverheidsstraat, Hoevelaken en Nijkerkerveen. Volgens de financiële verordening moet dit 25 jaar zijn. We kiezen voor deze afwijking, omdat deze modulaire bouw volgens de opgave van de leverancier 40 jaar meegaat, en we de panden bovendien na 10-15 jaar nog tenminste 25-30 jaar gaan inzetten voor andere doelgroepen, wat ook andere opbrengsten met zich mee zal brengen. Het risico van de afschrijvingsperiodes langer dan 10 jaar is dat wanneer de opvang van asielzoekers eerder afloopt dan 10 jaar, we ook eerder zelf voor deze kosten moeten opdraaien. Beheersmaatregelen hiervoor staan genoemd in hoofdstuk 4.3.

Ons uitgangspunt voor de ontwikkeling en exploitatie van de vier kleinschalige locaties in de gemeente Nijkerk is dat het rijk dit betaalt en dat we hier zo min mogelijk eigen extra middelen voor in hoeven te zetten. We gaan ervanuit dat het rijk een en ander gaat financieren uit de nieuwe DGO-regeling. Maar de

1)  https://wetten.overheid.nl/BWBR0006685/2024-06-27 2) Wat geeft de overheid uit aan de opvang van asielzoekers? Rijksoverheid.nl: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/vraag-en-antwoord/uitgaven-rijk-provincies-gemeenten-voor-opvang-asielzoekers 38

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

39

inhoud

Voorwaarden bij de financiering door het rijk Voor ons gelden de volgende voorwaarden bij de financiering door het rijk. • Het normbedrag bekostigd wordt door het rijk vanuit de nieuwe uitvoeringsregeling Duurzame Opvanglocaties (DGO) of vanuit een andere regeling of afspraak met het rijk of vanuit een samenwerkingsovereenkomst of afspraak met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). • Het normbedrag wordt geïndexeerd op basis van een reëel indexcijfer. • Het normbedrag wordt toegekend voor minimaal 5 jaar. • We sluiten een samenwerkingsovereenkomst met het COA, waarin we afspraken maken over dat het COA het beheer en de exploitatie van de locaties overneemt wanneer binnen 10 jaar de financiering wegvalt. • Het COA en/of het rijk de financiering van de zorg, onderwijs aan kinderen, inburgering en leef- en eetgeld, de reiskosten en verzekering van de bewoners voor zijn rekening neemt. Deze kosten zijn niet meegenomen in het berekende normbedrag.

Hoevelaken en Nijkerkerveen Voor de realisatiekosten van de opvangplekken in Hoevelaken en Nijkerkerveen is een inschatting gemaakt van de ontwikkelkosten, omdat de plannen voor deze locaties de komende maanden worden uitgewerkt. Deze bedragen zijn het maximum dat per locatie uitgegeven mag worden aan de ontwikkeling van die locatie. In de bedragen zit niet de ontwikkeling van de woningen voor starters en jongeren. De plannen hiervoor maken deel uit van de plannen van aanpak voor de beide locaties die we de komende periode gaan uitwerken. Onze insteek daarbij is dat deze woningen gefinancierd en geëxploiteerd worden door een derde partij. Hierover gaan we in eerste instantie in gesprek met de WSN.

inhoud

9.3 Begroting Projectteam Bedragen x € 1.000 LASTEN PER JAAR Projectteam

523

Totaal lasten

523

De lasten voor het interim projectteam Vluchtelingen voorbereiding realisatie bedragen voor een periode van twee jaar in totaal € 1.046.000. Voorgesteld wordt deze lasten te dekken uit de bestemmingsreserve Oekraïne. De bestemmingsreserve Oekraïne is gevormd vanuit de ontvangen Rijksbijdrage voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Uit deze bestemmingsreserve worden de kosten betaald voor de opvang. In deze bestemmingsreserve resteert eind 2024 een positief saldo van (naar verwachting) € 6,2 miljoen. De raad mag dit budget inzetten voor andere doeleinden. Door het inzetten van dit overschot voor asielzoekers, vluchtelingen uit Oekraïne en statushouders besteden we het geld in lijn met het doel waarvoor we het hebben ontvangen. Omdat het geld uit deze bestemmingsreserve is ontvangen van het Rijk, kost het de inwoners van de gemeente Nijkerk geen geld.

Uitvoeringskosten per jaar Bedragen x € 1.000 TOTAAL PER JAAR Huisvesting, begeleiding en beveiliging

8.087

Persoonlijke kosten

1.774

Totaal lasten

9.861

Rijksbijdrage en COA

9.861

Saldo van baten en lasten

40

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

0

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

41

inhoud

450

Maatschappelijke begeleiding

630

Beveiliging

120

100

120

760

841

594

594

594

3.253

Verkeersmaatregelen

35

7

35

35

35

147

683

555

555

555

2.348

Verbouwing / gebouwen

6.500

2.000

3.500

5.000

5.000

22.000

6.835

2.127

3.655

5.135

5.155

22.907

500

500

1.000

183

228

230

1.086

Totaal investering

Huisvestingskosten

68

294

132

105

105

704

Vervoerskosten

24

Meerjaren Investeringsprogramma

24

Daggeldvergoeding

72

72

Onvoorzien

150

150

Totaal lasten

672

2.060

1.464

1.482

1.484

8.087

Bestemmingsreserve Oekraine

3.000

Rijksbijdrage

1.210

Rijksbijdrage

8.087

Restwaarde gebouwen na 10 jaar

2.625

Saldo van baten en lasten

0

Totaal dekking

6.835

Persoonlijke kosten Bedragen x € 1.000 TOTAAL PER JAAR Leefgeld

215

Reiskosten

217

Verzekering

500

Eetgeld

842

Totaal lasten

1.774

Bijdrage COA

1.774

Saldo van baten en lasten

0

De persoonlijke kosten voor de asielzoekers per jaar bedragen € 1.774.000. Ons uitgangspunt is dat de financiering van deze kosten rechtstreeks door het Centraal Opvang orgaan asielzoekers plaatsvindt. De gemeente Nijkerk heeft hierin geen taak. Dit kost de inwoners van de gemeente Nijkerk geen geld.

A A N P A K

O P V A N G

Middelaarseweg

120

242

V A N

Koolhaas

300

203

P L A N

TOTAAL PER JAAR

Inventaris

De kosten voor huisvesting, begeleiding en beveiliging bedragen per jaar € 8.087.000. Dit komt neer op een normbedrag van € 79,69 per asielzoeker per nacht (op basis van 365 dagen en 278 asielzoekers). De uitvoeringskosten moeten volledig worden gedekt door de Rijksbijdrage die we ontvangen voor de opvang. Op deze wijze kost de opvang van asielzoekers de inwoners van Nijkerk geen geld.

42

Bedragen x € 1.000

405

Kapitaallasten investeringen

925

Beurtschipper

TOTAAL PER JAAR

Nijverheidsstraat

Bedragen x € 1.000

Ontwikkelcentrum

Middelaarseweg

Koolhaas

Nijverheidsstraat

Beurtschipper

Algemeen & Overhead

Projectteam

Investeringen Ontwikkelcentrum

Huisvesting, begeleiding en beveiliging

inhoud

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

3.000 2.127

2.127

1.030

1.260

1.280

6.907

2.625

3.375

3.375

12.000

3.655

5.135

5.155

22.907

De totaal benodigde investering bedraagt € 22.907.000. Deze investering wordt gedekt door een al in het Meerjarig Investeringsprogramma (MIP) opgenomen bedrag van € 1.000.000. De kapitaallasten van het MIP zijn gedekt in de begroting van de gemeente. Deze kosten komen dus voor rekening van de inwoners van de gemeente Nijkerk. Deze kosten bedragen over een looptijd van de opvang (10 jaar) gemiddeld per jaar € 69.500. Dit komt neer op een bedrag van € 1,50 per inwoner. Daarnaast wordt specifiek voor het Ontwikkelcentrum nog een bedrag van € 3.000.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve Oekraïne. Dit is een initiatief dat voor een brede doelgroep in onze Nijkerkse samenleving een uitkomst gaat bieden. Naast de doelgroep vluchtelingen richten we ons op met een breed integraal aanbod op alle inwoners van de gemeente Nijkerk die willen participeren in de samenleving. Het zorgt ervoor dat deze mensen een nieuwe kans krijgen, en het draagt bij aan onze doelstellingen op het gebied van inclusie. Daarom stellen wij voor de investering van € 3 miljoen om het Ontwikkelcentrum op te zetten (inclusief centrale voorzieningen, exclusief onderwijs) niet te rekenen in het normbedrag voor asielopvang, maar ten laste te laten komen van de bestemmingsreserve Oekraïners.

Dit kost de inwoners van de gemeente Nijkerk geen geld omdat deze reserve is ontstaan uit de ontvangen Rijksbijdrage De eerste 10 jaar worden de gebouwen gebruikt voor de asielopvang. Voor deze periode wordt de investering gedekt door deze toe te rekenen aan de Rijksbijdrage. Het gaat dan om een bedrag van € 6.907.000. De investering in de verbouwing van de Beurtschipper wordt afgeschreven in 10 jaar, de overige gebouwen in 40 jaar. Het resterende saldo van de investeringen ad. € 12.000.000 betreft de restwaarde van de gebouwen na 10 jaar. Deze restwaarde wordt na 10 jaar gedekt door de opbrengst die samenhangt met de andere aanwending van de gebouwen. De gemiddelde kapitaalslasten per jaar bedragen vanaf het elfde jaar gemiddeld € 455.000.

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

43

inhoud

9.4 Verbeteren van de Havenlijn naar voren halen Het is nu een onverhard pad voor fietsers en voetgangers, dat slecht verlicht is. Om het een veilige fiets- en wandelroute te maken, moet de weg worden verhard en moet er verlichting komen. De verbetering van de hele Havenlijn (van de Nijverheidsstraat tot aan het station Nijkerk) staat in het Meerjaren Investerings Programma (MIP regel nr. 13). De uitvoering is gepland tussen 2031 en 2035. Mede door de wens van de omwonenden vinden wij het belangrijk om het stuk tussen de Vetkamp en de Nijverheidsstraat al in 2025 aan te pakken. Er is nog geen geld beschikbaar voor de onderdelen van het MIP die in 2031 gepland staan. Daarom stellen we de raad voor om het benodigde krediet voor de investering in de Havenlijn ad. € 375.000 beschikbaar te stellen in 2025. Deze investering staat in het MIP gepland na 2030 en zal zonder maatregelen dus tot extra kapitaalslasten leiden. Wij stellen voor om het benodigde krediet te dekken uit het in het MIP opgenomen bedrag voor de opvang van vluchtelingen/arbeidsmigranten (MIP regel nr. 180). Ondertussen hebben we ook een zeer kansrijke aanvraag ingediend bij de provincie voor de hele Havenlijn, via een voorstel van de regio Foodvalley, genaamd ‘Maatregelpakket schaalsprong Regio Foodvalley’. De provincie neemt medio 2025 een beslissing over dit pakket.

9.5 Inkoop Vanzelfsprekend houden wij ons bij de inkoop van producten en diensten aan de geldende inkoopregels. Wanneer sprake is van een Europese aanbesteding (meer dan € 221.000) kijken we naar de mogelijkheden van een spoedprocedure of een versnelde procedure, om in de uitvoering zo min mogelijk te vertragen. Bij een meervoudige onderhandse aanbesteding (€ 50.000 tot € 221.000) stimuleren wij gunning aan een lokaal of regionaal bedrijf door alleen offertes binnen de regio aan te vragen. Op basis van de kostenoverzichten van Beurtschipper en Nijverheidsstraat concluderen we uit een eerste verkenning dat we voor de post Beveiliging een Europese aanbesteding moeten gaan doen. Verder moeten we in elk geval ook de aanschaf van matrassen en kasten met sloten meervoudig onderhands aanbesteden.

10. Communicatie en participatie 44

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

45

inhoud

inhoud

10. Communicatie en participatie De communicatie & participatie bij het uitwerken van de vier locaties hebben tot doel om belanghebbenden over het proces te informeren en waar mogelijk te betrekken bij onderwerpen die voor hen van belang zijn. De afgelopen periode hebben we onze communicatie en participatie uitgevoerd volgens het Communicatie- en participatieplan Opvang Asielzoekers van september 20241. De uitgangspunten van dit plan gelden eveneens en onverkort voor de komende fase in 2025. Daarbij zetten we onze ervaringen uit de vorige fase in voor bijstelling en verbetering.

10.1 Fase Ia: opstellen plan van aanpak Beurtschipper en Nijverheidsstraat Voor het opstellen van de plannen van aanpak Beurtschipper en Nijverheidsstraat hebben we input opgehaald bij inwoners en ondernemers in de omgeving van de locaties. Samenvattend zijn de volgende onderwerpen uit het participatieproces naar voren gekomen als belangrijk. • Verkeersveiligheid. Op beide locaties zijn zorgen over de verkeerssituatie en het risico op ongevallen als vluchtelingen zich daar op straat en in het verkeer begeven. • Beperken van overlast. • Het zorgen voor dagbesteding van de vluchtelingen kan overlast voorkomen. • 24/7 begeleiding van de vluchtelingen is noodzakelijk. • Geven van duidelijke huisregels aan de vluchtelingen. • Er moet een duidelijk aanspreekpunt zijn voor omwonenden. • Vanuit de omgeving Nijverheidsstraat is de roep om een upgrade van de Havenlijn tussen de Vetkamp en de Nijverheidsstraat. • Medewerkers van het bedrijf dat in Beurtschipper 3 is gevestigd hechten belang aan een veilige en gescheiden werkomgeving, met aparte ingangen en gescheiden looproutes. Voor een uitgebreide beschrijving van de resultaten van de participatieprocessen rond de locaties in Nijkerk verwijzen we naar de participatieverslagen in bijlage 4 en 5. Op hoofdlijnen nemen we de volgende maatregelen op basis van de participatie. • We nemen maatregelen om de verkeersveiligheid te borgen.

• Er komt woonbegeleiding op de locatie en daarnaast 24/7 beveiliging. • Er is 24/7 een aanspreekpunt voor omwonenden waar zij terecht kunnen met vragen, zorgen en meldingen. • We hebben in de uitvoering aandacht voor de zorgen van ondernemers over de continuïteit van hun bedrijfsvoering. Het is onze insteek dat ondernemers niet geconfronteerd worden met extra regels op het gebied van bijvoorbeeld geluid, omdat er een opvangplek voor asielzoekers bij hen in de buurt komt. • In het plan van aanpak is veel aandacht voor de invulling van dagbesteding en werk en het enerzijds verplichten en anderzijds motiveren van de vluchtelingen om hieraan deel te nemen. • In het plan van aanpak is aandacht voor taalonderwijs en bij de werving van de woonbegeleiding is meertaligheid een aandachtspunt. • In het ontwerp is rekening gehouden met wensen op het gebied van verlichting, de inrichting van de buitenruimte en groen.

• De woonbegeleiding zorgt ervoor dat bewoners samen met de beheerders regelmatig het terrein checken en schoonhouden. • Met extra ondergrondse afvalcontainers voor restafval en PMD zorgen we voor goed beheer van afvalbeheer. • Er is een fonds voor calamiteiten, waaruit eventuele extra maatregelen getroffen kunnen worden als dit nodig is, bijvoorbeeld het plaatsen van mobiele camera’s, extra verlichting of verkeersmaatregelen. • De verbetering van de Havenlijn staat gepland voor 2031. We gaan de verbetering van het stuk tussen de Vetkamp en de Nijverheidsstraat proberen naar voren te halen, en dit uitvoeren in 2025. • In de uitvoering gaan we samen met sportverenigingen kijken hoe wij hen kunnen betrekken bij een aanbod voor de vluchtelingen. • Voor kinderen wordt een veilige speelplek op het terrein van de centrale locatie aan de Nijverheidsstraat aangelegd. • Over de uitstraling van het gebouw aan de Nijverheidsstraat kunnen de omwonenden meepraten in een sessie in februari. Het gaat bijvoorbeeld om de kleur, het materiaal en het groen. • Onze communicatie zal er de komende periode op gericht zijn om het contact met de buurt op te bouwen en te versterken. • We zullen na opening van de locatie kennismakingsmomenten organiseren voor de bewoners en de omwonenden.

Voor een beschrijving van hoe we de inbreng van de omgeving hebben verwerkt verwijzen we naar de plannen van aanpak voor Beurtschipper 3 en Nijverheidsstraat 7 in bijlage 1 en 2.

10.2 F ase Ib: opstellen plan van aanpak Hoevelaken en Nijkerkerveen De komende periode gaan we verder met het participatieproces voor het opstellen van de plannen van aanpak voor de locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen. We hebben de invulling besproken met betrokkenbewoners in Hoevelaken en in Nijkerkerveen. De bewoners van de Middelaarseweg in Hoevelaken geven aan nog steeds de keuze voor deze locatie niet te begrijpen. Zij vinden dat ze niet betrokken zijn en hebben het gevoel dat er niet naar hun inspraak is geluisterd. Zij voelen zich in de steek gelaten. Ondanks dat hebben ze aangegeven wel betrokken te willen worden bij de uitwerking van het plan van aanpak. Het actiecomité Nijkerkerveen geeft aan de belangen van de omwonenden die het niet eens zijn met dit besluit te willen blijven vertegenwoordigen. Zij raden aan direct in gesprek te blijven met deze mensen. Ook het actiecomité wil betrokken zijn bij en meedenken over de invulling van het plan van aanpak.

Opzet participatieproces Hoevelaken en Nijkerkerveen In de basis is de aanpak voor deze locaties vergelijkbaar met de participatieprocessen voor de twee locaties in Nijkerk. Het zijn wel verschillende situaties. In Hoevelaken en Nijkerkerveen gaat het om woongebied en niet om industrieterrein. Bovendien worden er nieuwe locaties ontwikkeld in combinatie met huisvesting voor starters en jongeren. Vanwege deze andere omstandigheden hebben we het participatieproces uitgebreid. Bij de invulling hiervan hebben we tips uit de gesprekken met de buurt en het actiecomité gebruikt.

1)  https://nijkerk.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/1e17ccad-80c1-4eb0-a60f-ac9b73b0292e?documentId=ab7596f9-938f-45e4-97b5-bf0 7db2ecb4c&agendaItemId=8436a423-509a-4aac-a5dc-91487bf588ed 46

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

47

inhoud

Net als in Nijkerk werken we met persoonlijke (keukentafel)gesprekken, meedenksessies en de online vragenlijst. We gaan voor Hoevelaken en Nijkerkerveen meer meedenksessies organiseren, voor de directe omgeving, maar ook voor heel Hoevelaken en Nijkerkerveen. Daarbij gaan we van tevoren vragen inventariseren, zodat we deze bijeenkomsten heel gericht kunnen voorbereiden en tijdens de bijeenkomst in kunnen gaan op wat er leeft. Verder richten we werkgroepen in rond de drie participatiethema’s binnen- & buitenruimte, veiligheid & leefbaarheid en leren & integreren. We gaan ervan uit dat we meerdere keren met deze werkgroepen om tafel gaan. Deze werkgroepen kunnen indien gewenst ook tijdens de realisatiefase blijven bestaan. Daarnaast hebben we in dit proces te maken met een extra doelgroep, namelijk de mogelijke bewoners van de woningen voor jongeren en starters in de beide kernen. Wij benaderen hen apart om hun feedback op te halen. Om tegemoet te komen aan de wensen vanuit de omgeving die naar voren komen uit de nog te doorlopen participatieprocessen met betrekking tot de locaties Nijkerkerveen en Hoevelaken reserveren we € 200.000. Dit budget is ook beschikbaar om zo nodig maatregelen te nemen voor een goede (landschappelijke) inpassing van de beide locaties. We denken dat we met deze aanpak het participatieproces op een zorgvuldige manier invullen.

Het heeft wel de consequentie dat we de participatieperiode moeten verlengen met een maand. In tijd betekent dit dat we de plannen van aanpak in april aanbieden aan de raad. Dit heeft geen consequenties voor de planning van de realisatie. Hiervoor blijft de deadline van uiterlijk eind 2026 staan.

10.3 Fase II: realisatie van de locaties Wanneer de raad akkoord gaat met de plannen van aanpak voor Beurtschipper en Nijverheidsstraat start de realisatiefase voor deze locaties. In deze fase ligt de nadruk vooral op communicatie over de voortgang van de bouw en de inrichting van de opvangplek en veel minder op participatie en de vraag om mee te denken over de invulling van de locatie. Vanzelfsprekend blijven we ook in de realisatiefase op een toegankelijke manier oog en oor houden voor zorgen en wensen uit de buurt. Wij willen de betrokken inwoners en ondernemers open en actief informeren en richten ons daarbij op het tot stand brengen van een constructieve en duurzame onderlinge verstandhouding met de omgeving, als toekomstige buren van de opvangplek. Daarnaast vinden we het belangrijk dat iedereen op zijn of haar eigen manier kan blijven deelnemen of instappen en blijven we inwoners motiveren om zich aan te melden als vrijwilliger. Dit betekent dat we een mix van online en persoonlijke kanalen blijven inzetten.

Werkgroep met vertegenwoordiging van de buurt Per locatie richten we voor de buurt een werkgroep in, die elke drie maanden om tafel gaat om te bespreken hoe het gaat met de bouw en de vorderingen. De werkgroep wordt gevormd door een vertegenwoordiging van de buurtbewoners en betrokkenen van de gemeente. Het is de bedoeling dat de vertegenwoordigers van de samenleving vragen en opmerkingen van omwonenden en ondernemers in de buurt verzamelen en inbrengen tijdens het werkgroep overleg. Het communicatie- en participatieplan voor deze realisatiefase is opgenomen in bijlage 6. Wanneer we de plannen van aanpak voor de locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen presenteren, stellen we dit communicatie- en participatieplan zo nodig op maat bij.

11. Planning en monitoring 48

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

49

inhoud

inhoud

11. Planning en monitoring Zoals bekend wil het Kabinet de Spreidingswet intrekken. Tot het moment van intrekking zal de wet, worden uitgevoerd, volgens de motie van de Tweede Kamer (Kamerstuk 19637 – 3305)1. De gemeente Nijkerk heeft de wettelijke taak om uiterlijk 1 juli 2025 dit aantal opvangplekken beschikbaar te stellen.

11.1 Planning •  Januari 2025: start participatieproces voor de locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen. • Februari 2025 (onder voorbehoud en na akkoord van de gemeenteraad): uitvoering plannen van aanpak voor de twee locaties in Nijkerk. • April 2025: Het college besluit over de plannen van aanpak voor de locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen. • Mei 2025 (onder voorbehoud van en na akkoord van de gemeenteraad): uitvoering plannen van aanpak voor de locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen. • Juli 2025: opening locatie Beurtschipper. Voor de huisvesting van de voorzieningen zoals het Ontwikkelcentrum, zorg en onderwijs maken we tijdelijk gebruik van een andere locatie in eigendom van de gemeente. • December 2025: opening locatie Nijverheidsstraat. • Uiterlijk december 2026: opening locaties in Hoevelaken en Nijkerkerveen. De bovenstaande planning is onder voorbehoud van de gemaakte kanttekeningen.

11.2 Monitoring De projectleider en de locatiemanager geven leiding aan het proces, houden dagelijks de vinger aan de pols en sturen zo nodig bij. Elke drie maanden evalueren we de gang zaken met de sociale teams, wijkbeheer, de BOA’s en de adviseur verkeer. Per locatie monitort en evalueert de werkgroep met een vertegenwoordiging van de omwonenden de gang van zaken met de gemeente, eens per drie maanden of vaker als dat nodig is. Via het informatieloket Asielopvang, de locatiemanagers, berichten op social media houden we signalen vanuit de samenleving continu in de gaten.

Met deze planning halen wij niet de wettelijke eis om voor 1 juli 2025 onderdak te bieden aan het gevraagde aantal asielzoekers. Onze aangepaste planning is afgestemd binnen de sub-regionale PRT Migratie & Integratie Foodvalley en met instemming van de andere deelnemende gemeenten opgenomen in het subregionale plan van aanpak. Dit plan van aanpak is na goedkeuring door de Provinciale Regietafel Gelderland door de Commissaris van de Koning ingediend bij het ministerie van Asiel & Migratie.

1) https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2024D35122&did=2024D35122

50

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

51

inhoud

COLOFON Dit is een uitgave van de gemeente Nijkerk januari 2025 Vormgeving: Redactie: Eindredactie: Fotografie:

Evergreen gemeente Nijkerk gemeente Nijkerk COA, Lambert de Jong, Stock

Disclaimer Alhoewel dit plan met de grootste zorgvuldigheid is samengesteld kunnen hier geen rechten aan worden ontleend.

52

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

P L A N

V A N

A A N P A K

O P V A N G

A S I E L Z O E K E R S

A L G E M E E N

53

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=ccb48716-202d-483f-8ad1-b2d0ad32e2a7