2026-062 Bijlage 2 - Tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2026
Tekst van het document
Alle woningen zijn gasloos en voldoen aan de eisen van BENG (Bijna EnergieNeutraal Gebouw) per 1 juli 2020. In deelplan 2 is ook een nieuwe school gerealiseerd in opdracht van PCO Gelderse Vallei. De opening van dit integraal kindcentrum heeft officieel plaatsgevonden op 8 februari 2021. Het woonrijp maken van fase 2 is in 2025 afgerond. Programma en uitgifte Fase 2 voorziet in een programma van maximaal 350 woningen dat voor 100% wordt gerealiseerd op gronden van de drie ontwikkelende partijen (BKO, Doornsteeg en Van de Mheen). De gemeente geeft derhalve geen gronden uit in fase 2 van Doornsteeg. Contractueel is overeengekomen dat de partijen ten minste 34% sociale woningbouw realiseren. In overleg met de gemeente is het programma op onderdelen uitgebreid, bijvoorbeeld door het toevoegen van appartementen, beneden-bovenwoningen en rug-aan-rugwoningen. Dit resulteert in meer variatie binnen het woningbouwprogramma. Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | -1.407.986 | -1.407.986 | 0 Eindwaarde | -1.516.799 | -1.539.551 | -22.752 Netto contante waarde | -1.373.811 | -1.367.077 | 6.734 Ten opzichte van de MPG 2026 is het voorziene resultaat van de grondexploitatie enigszins verslechterd.
tMPG 2026 | Pagina 29 van 45 Faciliterende deel Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | 2.169.642 | 2.169.642 | 0 Eindwaarde | 2.337.332 | 2.372.392 | 35.060 Netto contante waarde | 2.116.994 | 2.106.616 | -10.377 Ten opzichte van de MPG 2026 is het voorziene resultaat van de exploitatie enigszins verbeterd. Doornsteeg: fase 3 Voortgang De planontwikkeling ten aanzien van fase 3 is eind 2019 opgestart. Dit heeft geresulteerd in een kaderstellend document dat op 22 april 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2021 is een eerste stedenbouwkundig ontwerp met bijbehorende proefverkaveling beschikbaar gekomen. Bij een eerdere actualisatie van de grondexploitatie zijn deze in financiële zin vertaald. Dat geldt ook voor de effecten van de Woonvisie 2020+ op het programma en de samenwerking met de marktpartijen. De exploitatie wordt gedurende het proces verder aangepast, bijvoorbeeld op basis van het ontwerp van de diverse bouwvelden. Eind 2023 zijn de anterieure overeenkomsten met de grondeigenaren gesloten. Hierna is het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld op 29 februari 2024. Het bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk. Op dit moment werken betrokken partijen gefaseerd aan de uitwerking van de bouwvelden. Dit heeft onder meer geresulteerd in de start bouw van 32 sociale huurappartementen (september 2025).
Ook het eerste bouwveld met koopwoningen is destijds in verkoop gegaan. Naar verwachting wordt de gehele fase 3.1 in het tweede kwartaal van 2026 bouwrijp opgeleverd. De oplevering van de eerste woningen is gepland vanaf september 2026. De gemeente heeft de voorbereiding op fase 3.2 inmiddels opgestart. In deze fase organiseert de gemeente onder meer een tenderprocedure. De voorlopige gunning vond in juni 2026 plaats. Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik | Oppervlakte | Percentage Uitgeefbaar | 102.555 m² | 34,5% Verharding | 55.705 m² | 18,7% Groen (incl. beekzone) | 98.490 m² | 33,1% Water | 7.001 m² | 2,4% Te handhaven | 33.626 m² | 11,3% Totaal | 297.377 m² | 100,0% Programma | Koop | Huur | Totaal | Percentage Sociaal | 17 | 151 | 168 | 35,6% Middelduur laag | 49 | 0 | 49 | 10,4% Middelduur hoog | 72 | 0 | 72 | 15,3% Duur | 183 | 0 | 183 | 38,7% Totaal | 321 | 151 | 472 | 100,0% Uitgifte | t/m 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | na 2030 Sociaal | 32 | 12 | 29 | 37 | 36 | 22 | 0 Middelduur laag | 0 | 21 | 0 | 26 | 2 | 0 | 0 Middelduur hoog | 0 | 0 | 12 | 23 | 16 | 21 | 0 Duur | 0 | 32 | 39 | 36 | 58 | 18 | 0 Totaal | 32 | 65 | 80 | 122 | 112 | 61 | 0 tMPG 2026 | Pagina 30 van 45 De programma- en uitgiftetabel heeft alleen betrekking op door de gemeente uit te geven gronden.
Voor de gemeente komt dit binnen het totale programma voorlopig neer op 472 woningen (ca. 70%). Binnen de proefverkaveling is verder een ruimtereservering opgenomen van 500 m2 voor een voorziening zoals een gezondheidscentrum. Conform het bestemmingsplan kan dit maximaal 1.000 m2 worden. De woningen die worden toegerekend aan het eigendom van BV Doornsteeg, BKO en Langverwacht zijn niet meegenomen in de programma- en uitgiftetabel. Het gaat hierbij om maximaal 207 woningen. Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondverkopen en exploitatiebijdragen. Hierbij bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 2,6 miljoen. Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | 15.224.604 | 15.386.987 | 162.383 Eindwaarde | 14.215.375 | 14.257.934 | 42.559 Netto contante waarde | 12.875.303 | 12.660.638 | -214.665 Resultaat incl.
tussentijdse winstnemingen en na | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil storting fonds BoVo Tussentijdse winstnemingen | 105.000 | 105.000 | 0 Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen | 2.282.006 | 2.287.540 | 5.534 Eindwaarde | 12.038.369 | 12.075.394 | 37.025 Ten opzichte van de MPG 2026 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 43.000 verbeterd. Faciliterende deel Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | -1.040.953 | -715.229 | 325.724 Eindwaarde | -1.510.581 | -1.251.431 | 259.150 Netto contante waarde | -1.368.180 | -1.111.235 | 256.945 Ten opzichte van de MPG 2026 is het voorziene resultaat verbeterd met ongeveer € 259.000 op eindwaarde. Deelplanoverstijgende investeringen Voortgang Om het gebied Doornsteeg te ontwikkelen, is een geluidswerende voorziening langs de A28 nodig. Onderzoek heeft plaatsgevonden op welke wijze deze voorziening gefaseerd en zo efficiënt mogelijk kan worden gerealiseerd. Hierbij is het financiële aspect belangrijk, maar ook de stedenbouwkundige inpassing en de afstemming met Rijkswaterstaat. De aanleg van de eerste fase van de geluidswal (het aanbrengen van het grondlichaam langs de A28) is afgerond. Nadat de noodzakelijke ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) is verkregen, is voor de zomer van 2025 aangevangen met de aanleg van de geluidsschermen.
tMPG 2026 | Pagina 31 van 45 Ten aanzien van de geluidswerende voorziening is eerst het reeds aangebrachte | grondlichaam verplaatst. Rijkswaterstaat eist namelijk dat het ontwerp rekening houdt met een mogelijke verbreding van de snelweg naar 2x 4 rijstroken. Na verplaatsing van het grondlichaam is hier bovenop een geluidswerend scherm geplaatst. Het noordelijke deel van de geluidswerende voorziening wordt aan de binnenzijde van de Arkemheenweg gerealiseerd. Deze zijde van de wijk krijgt een park en recreatiefunctie. Voor de gehele geluidswerende voorziening is inmiddels een ontwerp opgesteld, uitgaande van de door Rijkswaterstaat gestelde eisen en een goede stedenbouwkundige inpassing. De combinatie Dusseldorp en Peek is verantwoordelijk voor de uitvoering. De eindoplevering is voorzien eind 2026. Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van de civieltechnische werkzaamheden en de plankosten, alsook vertraging in de uitvoering. Het gewogen risicoprofiel voor de geluidswerende voorzieningen is bepaald op € 256.000. Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie.
Geluidsvoorziening Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | -6.880.313 | -6.848.950 | 31.362 Eindwaarde | -7.439.073 | -7.564.497 | -125.425 Netto contante waarde | -6.737.797 | -6.717.057 | 20.740 Resultaat tMPG 2026 | GREX | FAC | Totaal Nominale waarde | -5.891.061 | -957.889 | -6.848.950 Eindwaarde | -6.480.331 | -1.084.166 | -7.564.497 Netto contante waarde | -5.754.349 | -962.708 | -6.717.057 Ten opzichte van de MPG 2026 is het voorziene resultaat op eindwaarde verslechterd met ongeveer € 125.000. Volkstuinen De verplaatsing van de volkstuinen is volledig afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2020 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 203.797. Fietstunnels De realisatie van twee fietstunnels naar Doornsteeg is volledig afgerond. Vanuit het perspectief van een integrale exploitatie wordt het deelcomplex nog niet afgesloten. Dit zal plaatsvinden bij afronding van het gehele project, thans voorzien in 2031. Het negatieve resultaat op eindwaarde is ongeveer € 1,8 miljoen. tMPG 2026 | Pagina 32 van 45 Doornsteeg op totaalniveau Resultaten Resultaat | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Nominale waarde | 5.762.330 | 6.281.800 | 519.470 Eindwaarde | 3.659.513 | 3.822.162 | 162.649 Netto contante waarde | 3.248.811 | 3.315.867 | 67.055 Resultaat incl.
tussentijdse winstnemingen en na | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil storting fonds BoVo Tussentijdse winstnemingen | 558.000 | 558.000 | 0 Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen | 2.289.931 | 2.295.465 | 5.534 Eindwaarde | 1.927.582 | 2.084.697 | 157.115 Ten opzichte van de MPG 2026 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 163.000 verbeterd. tMPG 2026 | Pagina 33 van 45 tMPG 2026 Pagina 34 van 45 6. Strategische gronden en aankopen De gemeente Nijkerk heeft enkele strategische gronden in eigendom die momenteel nog niet in exploitatie zijn genomen. Hieronder vallen onder meer fase 2 van Spoorkamp en het landelijke deel van deelplan 2 in Nijkerkerveen. De geheime bijlage geeft inzicht in de boekwaarden, voorziene marktwaarden en risico’s van deze strategische gronden. Hieronder wordt per grondcomplex ingegaan op het toekomstperspectief. Nijkerkerveen deelplan 2 (Landelijk) Momenteel is deelplan 3 van Nijkerkerveen in ontwikkeling. Afhankelijk van de integrale ontwikkelingsvisie Nijkerkerveen-West zal de planontwikkeling van het landelijke deel in deelplan 2 op termijn worden opgestart. In dit gedeelte zullen minimaal 45 woningen worden gebouwd. Vooruitlopend op de ontwikkeling zal door ontwikkelaar Plankenburg een tweetal vrijstaande kavels nabij de Vrouwenweg 27 worden gerealiseerd. Voor de realisatie van deze kavels is het bestemmingsplan op 4 juni 2026 vastgesteld.
Conform de werkwijze van andere deelplannen wordt het resultaat van deze ontwikkeling voor 50% gedeeld met de gemeente. In dit specifieke geval zal de grondexploitatie echter niet worden gevoerd door de gemeente, maar zelfstandig door Plankenburg. Het resultaat wordt achteraf gedeeld met de gemeente. Nijkerkerveen deelplan 4 Als gevolg van een onzeker economische perspectief heeft een particuliere grondeigenaar in 2022 aangegeven geen deel uit te maken van de beoogde ontwikkeling van deelplan 3. Dat heeft tot gevolg dat ook een klein deel van de gezamenlijke gronden van de gemeente en Plankenburg pas op een later moment ontwikkeld kunnen worden. Het gaat om een relatief klein gebied van ongeveer 5.100 m 2 ten oosten van deelplan 3 tot aan de Jacob de Boerweg. De betreffende gronden zijn onderdeel geworden van het grotere ontwikkelgebied ‘deelplan 4’. Bij kaderstelling voor deelplan 3 in 2022 heeft de gemeenteraad reeds besloten dat, wanneer het planproces voor deelplan 3 is afgerond, de voorbereidingen voor woningbouw in deelplan 4 kunnen worden opgestart. Inmiddels is dit aan de orde en zijn de voorbereidingen gestart. Daarbij zal ook een aangrenzend gedeelte van deelplan 3 betrokken worden, voorheen in eigendom van een particulier, maar inmiddels verworven door Plankenburg. Deze gronden worden nu meegenomen in de ontwikkeling van deelplan 4.
Verder wordt getracht om te komen tot een integrale ontwikkeling in combinatie met het naastgelegen (bedrijfs)perceel Jacob de Boerweg 22-26 in Nijkerkerveen. Eén van de eerste stappen in het planproces zal de kaderstelling door de gemeenteraad zijn. Spoorkamp fase 2 Op 24 september 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het realiseren van tijdelijke huisvesting voor diverse doelgroepen in fase 2 van Spoorkamp. Daarnaast is de raad via een raadsinformatiebrief (9 maart 2022) geïnformeerd over de gebiedsuitwerking voor Spoorkamp. Voor deelgebied Spoorkamp 2 is hierin een programma opgenomen dat, naast de al gerealiseerde tiny houses, voorziet in de realisatie van 252 tijdelijke wooneenheden voor diverse aandachtsgroepen (project Wonen bij Jaap). De onderliggende grond is voor een periode van 15 jaar in erfpacht uitgegeven aan de WSN. De oplevering van de wooneenheden en de inrichting van het gebied is in 2025 afgerond. Voor een ander deel van Spoorkamp 2 is gekeken naar ontwikkelruimte voor de vestiging van bepaalde vormen van economische vrijetijdsbesteding (leisure). Ten behoeve van de leisure-activiteiten is inmiddels een bestemmingsplan opgesteld en in procedure gebracht. Vaststelling door de gemeenteraad vond plaats op 28 maart 2024.
tMPG 2026 Pagina 35 van 45 Stadshaven - bedrijventerrein Op 30 januari 2025 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan ‘Stadshaven Nijkerk, fase 2’ vastgesteld. Vanwege het instellen van beroep is het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk. Het project Stadshaven Nijkerk voorziet onder meer in de ontwikkeling en realisatie van een stedelijk woongebied. Zo kan in fase 2 een maximaal aantal woningen van 573 worden gerealiseerd. Ten noorden van de passentenhaven wordt – ten behoeve van de woningbouw – een mobiliteitshub gerealiseerd en wordt een gedeelte als bedrijventerrein ontwikkeld. De grondexploitatie Stadshaven Nijkerk (zie paragraaf 4.6) heeft betrekking op de woningbouw - ontwikkeling en mobiliteitshub. In het kader van de Stadshaven heeft de gemeente in 2025 echter ook gronden aangekocht die in de toekomst kunnen worden aangewend voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein. De stedenbouwkundige uitwerking tot een concreet plan moet grotendeels nog plaatsvinden. Deze uitwerking zal in ieder geval in samenhang plaatsvinden met de invulling van de beoogde mobiliteitshub (ten behoeve van de woningbouw), de passantenhaven en mogelijk andere functies (bijvoorbeeld havengebouw). Afhankelijk van de nadere planontwikkeling zal te gelegener tijd een separate grondexploitatie worden geopend voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein. Hiervoor is een raadsbesluit noodzakelijk.
De Havenaer Op 16 december 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de strategische aankoop van complex De Havenaer alsmede twee percelen onbebouwde grond, gelegen te Nijkerk aan de Ampèrestraat en Westkadijk. De levering aan de gemeente vond plaats op 17 maart 2026. Het complex is in 1907 gebouwd en was tot 1983 in gebruik als chocoladefabriek. In de jaren negentig is het complex verbouwd tot een multifunctioneel complex met kantoren, winkels en horeca. Het geheel bestaat uit ongeveer 12.000 m² commerciële ruimte, een bedrijfswoning, 7.500 m2 terrein en een historische watertoren en touwbaan. Een groot deel van het complex heeft een monumentale status. De Havenaer ligt in het westelijke deel van de Havenkom. De gemeente heeft voor dit gebied de ambitie om het op langere termijn te ontwikkelen tot een toekomstbestendig gebied voor wonen en bedrijvigheid. Het opstellen van een langetermijnvisie is daarbij de eerste stap. De komende jaren zet de gemeente de huidige exploitatie van het complex ongewijzigd door. 7. | Projectresultaten Exploitatieresultaten In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1/1/2026. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van ongeveer € 9,7 miljoen op netto contante waarde.
Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Resultaten | Type | Einddatum | Eindwaarde | Netto contante waarde Nijkerkerveen, deelplan 3 - actieve grondexploitatie | GREX | 31-12-2030 | 3.399.154 | 3.078.718 - faciliterende exploitatie | FAC | 31-12-2030 | -158.998 | -144.009 Nautenaseweg | GREX | 31-12-2026 | 858.443 | 841.610 Arkerpoort | GREX | 31-12-2028 | 330.499 | 311.436 De Flier | GREX | 31-12-2034 | 7.998.253 | 6.692.580 Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad | GREX | 31-12-2034 | 766.731 | 641.566 Stadshaven Nijkerk | GREX | 31-12-2032 | -6.655.604 | -5.794.104 PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve - actieve grondexploitatie | GREX | 31-12-2032 | -163.041 | -141.937 - faciliterende exploitatie | FAC | 31-12-2032 | 190.219 | 165.597 Doornsteeg - actieve grondexploitatie | GREX | 31-12-2031 | 5.210.203 | 4.626.511 - faciliterende exploitatie | FAC | 31-12-2031 | -690.864 | -613.467 Totaal | 9.664.502 Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde of eindwaarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de tMPG 2026 valt per saldo een bedrag van € 185.000 vrij ten gunste van de Reserve Bouwgrondexploitatie.
In onderstaande tabel zijn de wijzigingen per project inzichtelijk gemaakt ten opzichte van de MPG 2026. Verliesvoorzieningen | Type | MPG 2026 | tMPG 2026 | Verschil Stadshaven Nijkerk | GREX | 5.720.000 | 5.794.000 | 74.000 Doornsteeg (faciliterende exploitatie) | FAC | 868.000 | 613.000 | -255.000 Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) | FAC | 166.000 | 144.000 | -22.000 PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve | GREX | 124.000 | 142.000 | 18.000 Stadshaven - bedrijventerrein | MVA | 1.399.000 | 1.399.000 | 0 Totaal | 8.277.000 | 8.092.000 | -185.000 Bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte in 2026 zal begin volgend haar worden bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2026 moeten zijn. tMPG 2026 | Pagina 36 van 45 In onderstaande tabel is per project de totaal voorziene afdracht voor bovenwijkse voorzieningen inzichtelijk gemaakt.
Hierbij is een verdeling gemaakt tussen de afdrachten die reeds hebben plaatsgevonden tot 1/1/2026 en de afdrachten die in de toekomst nog moeten plaatsvinden via de (tussentijdse) resultaatsbestemming. Afdracht bovenwijkse voorzieningen | Totaal | Afgedragen | Prognose Nijkerkerveen - deelplan 3 | 2.278.864 | 634.620 | 1.644.244 Nautenaseweg | 188.463 | 188.463 | 0 Arkerpoort | 1.410.099 | 1.331.687 | 78.413 De Flier | 7.114.169 | 4.024.461 | 3.089.708 Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad | 1.525.563 | 1.094.919 | 430.644 Stadshaven Nijkerk | 0 | 0 | 0 PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve | 0 | 0 | 0 Doornsteeg | 3.879.633 | 1.642.345 | 2.237.289 Totaal | 16.396.791 | 8.916.494 | 7.480.297 Programma Kostenverhaal en financiële bijdragen Op 18 november 2025 heeft het college het programma Kostenverhaal en financiële bijdragen vastgesteld. Het programma legt de kaders en bijdragen vast voor initiatiefnemers van nieuwbouwplannen. Hiermee wordt voorzien in het wettelijk verplichte kostenverhaal onder de Omgevingswet. Het programma is per 1 januari 2026 in werking getreden en vervangt de Nota Bovenwijkse en Bovenplanse voorzieningen uit 2013. De nieuwe kostenverhaalstarieven hebben geen terugwerkende kracht op gesloten overeenkomsten en lopende grondexploitaties.
Dit betekent dat het programma geen invloed heeft op de (voorziene) afdrachten zoals die zijn aangegeven in bovenstaande tabel. Eventuele grondexploitaties die de gemeente na 1 januari 2026 opent, vallen wel onder het nieuwe regime van kostenverhaal. Strategische gronden De geheime bijlage geeft een overzicht weer van de boekwaarden en voorziene marktwaarden van de strategische gronden. Bouwclaims In het verleden zijn met ontwikkelende partijen zogeheten bouwclaimovereenkomsten getekend. Hierbij hebben de ontwikkelende partijen grond aan de gemeente verkocht in ruil voor het recht om een bepaald aantal woningen te bouwen. De nog resterende algemene bouwclaim per 1/1/2026 bedraagt 295,0 woningen. Een deel van de woningbouwproductie in Nijkerkerveen en fase 3 van Doornsteeg zal op basis van deze resterende bouwclaim worden gerealiseerd. tMPG 2026 | Pagina 37 van 45 tMPG 2026 Pagina 38 van 45 8. Programmabegroting De grondexploitaties hebben twee raakvlakken met de Programmabegroting, namelijk het toerekenen van interne plankosten en het toerekenen van rentekosten. Interne plankosten Hieronder vallen zowel de interne planontwikkelingskosten (POK) als de interne kosten voor voorbereiding, toezicht en beheer (VTB). Jaarlijks wordt bepaald welke medewerkers een deel van hun werktijd besteden aan de grondexploitaties.
Dit wordt per functionaris uitgedrukt als een percentage van de betreffende fulltime - equivalent (fte). Op basis van deze percentages en de daadwerkelijke salariskosten per medewerker wordt een totaalbedrag aan salariskosten bepaald dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. De verdeling over de grondexploitaties van de gemeente vindt vervolgens plaats aan de hand van een tijdschrijfmodule. Naast het doorbelasten van een deel van de salariskosten wordt ook overhead toegerekend. Dit betreft een jaarlijks vast te stellen percentage van de salariskosten. Rentekosten Conform het BBV moeten de aan de grondexploitaties toerekenbare rentekosten worden bepaald aan de hand van het (daadwerkelijke) gewogen gemiddelde rentepercentage en de bruto boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Met name het boekwaardeverloop van de grondexploitaties kan in werkelijkheid aanzienlijk afwijken ten opzichte van de primaire raming, bijvoorbeeld op het moment dat sprake is van een groot aantal grondverkopen. Het verloop van het gewogen gemiddelde rentepercentage is over het algemeen beter in te schatten. De regelgeving betekent dat altijd sprake zal zijn van een verschil tussen voorziene toerekenbaarheid van rentekosten (Programmabegroting) en de daadwerkelijke toerekening (Jaarrekening). tMPG 2026 Pagina 39 van 45 9.
Vennootschapsbelasting De gemeente Nijkerk is met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Uit de inventarisatie destijds kwam naar voren dat de Vpb-plicht onder meer geldt voor het voeren van grondexploitaties. Aan belastingadviseurs du ROI (tegenwoordig Juyst) is daarom gevraagd om voor deze activiteit de Vpb-druk in beeld te brengen. De Vpb komt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie en zal niet worden verwerkt in de individuele grondexploitaties. Over de afgelopen jaren is de gemiddelde belastingdruk € 140.000 per jaar. Samen met Juyst heeft de gemeente Vpb-aangifte gedaan over alle jaren tot en met 2024. De Belastingdienst heeft inmiddels ook de aanslagen tot en met 2024 definitief opgelegd. In het kader van horizontaal toezicht had de gemeente voor de aanslagen over 2023 en 2024 enkele vragen gesteld aan de Belastingdienst over grondexploitaties Spoorkamp en Stadshaven Nijkerk. Nadat de Belastingdienst een standpunt had ingenomen naar aanleiding van deze vragen, zijn de herziene aangiften over 2023 en 2024 ingediend en dit jaar definitief door de Belastingdienst opgelegd. Het standpunt heeft geresulteerd in een positief effect op de belastingdruk: de gemiddelde belastingdruk over de afgelopen jaren is gedaald van € 200.000 naar € 140.000 per jaar.
Aangezien nu duidelijkheid bestaat over het standpunt van de Belastingdienst, kan ook de aangifte over 2025 nog in 2026 worden ingediend. Dat is ruim binnen de gestelde inleverdatum. Juyst heeft namelijk uitstel aangevraagd tot 1 mei 2027. tMPG 2026 Pagina 40 van 45 10. Risicoanalyse De ramingen van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties zijn gebaseerd op reële uitgangspunten. Als gevolg van projectspecifieke of -overstijgende omstandigheden kunnen hierop afwijkingen ontstaan, zowel in negatieve als in positieve zin. Dit wordt gezien als risico. Een risico kan worden gekwantificeerd als de kans op een bepaalde gebeurtenis met een bepaald effect. De kans van optreden wordt uitgedrukt in een percentage tussen nul en honderd procent. Conform de Nota Risicomanagement 2024 zijn de volgende kansklassen gehanteerd: zeer kleine kans (0-10%), kleine kans (10-25%) en matige kans (25-50%). Risico’s met een kans van optreden van meer dan 50% worden niet meer als risico’s gezien, maar als (bijna) zekere gebeurtenissen. De ze gebeurtenissen worden daarom als kosten geraamd en ingeboekt in de grondexploitatie. Per project zijn de risico’s geïnventariseerd en gekwantificeerd aan de hand van de kans van optreden en het maximale effect. Dit resulteert per project in een gewogen risico-effect. Veiligheidshalve zijn hierbij geen positieve risico’s meegenomen.
Op totaalniveau gaat het bij de tMPG 2026 om een gewogen risico-effect van ongeveer € 10,2 miljoen. Conform de Nota Risicomanagement is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 8,2 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. De risico’s ten aanzien van de grondexploitaties zijn afgenomen met ongeveer € 500.000 ten opzichte van de MPG 2026. De oorzaak hiervan ligt met name in de voortgang van projecten Nijkerkerveen, Doornsteeg en De Flier, zowel wat betreft het bouw- en woonrijp maken als de verkoop van gronden. 11. Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het doel van de reserve is meervoudig, namelijk het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties, het afwaarderen van strategische gronden voor zoveel de boekwaarde hoger is dan de verwachte marktwaarde en het afdekken van projectrisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen uit grondexploitaties. In onderstaande tabel is de stand van de Reserve Bouwgrondexploitatie inzichtelijk gemaakt.
Teneinde een inschatting te maken of de reserve toereikend is, is voor de komende jaren tevens het verloop van de reserve in beeld gebracht. Reserve Bouwgrondexploitatie | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. | Stand per 1-1 (bruto) | 19.372.127 | 19.721.844 | 19.346.844 | 19.223.930 | 18.848.930 2. | Verliesvoorzieningen per 1-1 | 8.277.000 | 8.227.000 | 8.363.000 | 8.503.000 | 8.645.000 3. | Reserveringen per 1-1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4. | Stand per 1-1 (netto) | 11.095.127 | 11.494.844 | 10.983.844 | 10.720.930 | 10.203.930 5. | Mutaties verliesvoorzieningen | -50.000 | 136.000 | 140.000 | 142.000 | -15.000 6. | Mutaties reserveringen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 7. | Resultaatnemingen | 858.443 | 0 | 252.086 | 0 | 1.595.912 8. | Onttrekkingen | -508.726 | -375.000 | -375.000 | -375.000 | -375.000 9. | Dotaties Algemene Reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 10. Stortingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 11.
Stand per 31-12 | 11.494.844 | 10.983.844 | 10.720.930 | 10.203.930 | 11.439.842 Weerstandsvermogen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A | Aanwezige weerstandscapaciteit per 1-1 | 11.095.127 | 11.494.844 | 10.983.844 | 10.720.930 | 10.203.930 B | Benodigde weerstandscapaciteit per 1-1 | 8.678.000 | 8.146.000 | 8.146.000 | 8.130.000 | 8.130.000 C | Resultaat weerstandsvermogen | 2.417.127 | 3.348.844 | 2.837.844 | 2.590.930 | 2.073.930 D | Ratio weerstandsvermogen | 1,28 | 1,41 | 1,35 | 1,32 | 1,26 Toelichting Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Dit is de bruto stand per 1 januari van de genoemde jaren exclusief de reeds getroffen (verlies)voorzieningen en reserveringen. 2. Dit zijn de reeds getroffen (verlies)voorzieningen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van het negatief resultaat onder 5. 3. Dit zijn de reserveringen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van de reserveringen onder 6. 4. Dit is de netto stand per 1 januari van de genoemde jaren inclusief de reeds getroffen (verlies)voorzieningen en reserveringen. 5. Dit zijn de mutaties in de (verlies)voorzieningen. In 2026 is op basis van de actualisatie bij de tMPG 2026 sprake van een vrijval van de (verlies)voorzieningen. Per saldo gaat het om een bedrag van € 185.000.
Eind 2026 en in komende jaren gaat het telkens om een prijspeilaanpassing van de (verlies)voorzieningen. tMPG 2026 | Pagina 41 van 45 Mutaties negatief resultaat | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stadshaven Nijkerk (GREX) | 74.000 Nijkerkerveen, deelplan 3 (FAC) | -22.000 | -156.000 Doornsteeg (FAC) | -255.000 PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve (GREX) | 18.000 Stadshaven - bedrijventerrein (MVA) | 0 Jaarlijkse prijspeilaanpassing | 135.000 | 136.000 | 140.000 | 142.000 | 141.000 Totaal | -50.000 | 136.000 | 140.000 | 142.000 | -15.000 6. Dit zijn de mutaties in de reserveringen. 7. Dit zijn de resultaatnemingen. Het gaat hierbij telkens om een netto resultaat, ofwel de voorziene eindwaarde van de exploitatie minus de fondsafdracht die nog moet plaatsvinden in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Als gevolg van verplichte tussentijdse winstnemingen zal de resultaatneming bij positieve grondexploitaties in de praktijk gefaseerd plaatsvinden. Dit is echter niet verwerkt in onderstaande tabel omdat de tussentijdse winsten afhankelijk zijn van de Percentage of Completion per project en deze pas bij iedere jaarrekening met voldoende zekerheid is vast te stellen.
Resultaatnemingen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nijkerkerveen deelplan 3 (GREX-deel) | 1.754.910 Nijkerkerveen deelplan 3 (FAC-deel) | -158.998 Nautenaseweg | 858.443 Arkerpoort | 252.086 Totaal | 858.443 | 0 | 252.086 | 0 | 1.595.912 8. Dit zijn de onttrekkingen die worden gedaan aan de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2025 gaat het om een voorzien bedrag van ongeveer € 509.000, exclusief de voor 2026 nog te bepalen afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Ten opzichte van de MPG 2025 is de voornaamste wijziging het toevoegen van een werkbudget voor grondzaken voor een structureel bedrag van € 50.000 per jaar (raadsbesluit 22 mei 2025). Onttrekkingen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Acquisitie en promotie | -60.000 | -60.000 | -60.000 | -60.000 | -60.000 Afdracht BoVo Aanslag Vpb | -200.000 | -200.000 | -200.000 | -200.000 | -200.000 Gebiedsuitwerking Luxool | -632 Werkbudget | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 Overige onttrekkingen | -198.094 | -65.000 | -65.000 | -65.000 | -65.000 Totaal | -508.726 | -375.000 | -375.000 | -375.000 | -375.000 9. Dit betreffen de dotaties aan de Algemene Reserve. 10. Dit zijn de stortingen die worden gedaan in de Reserve Bouwgrondexploitatie. 11. Dit is de stand per 31 december van de genoemde jaren. tMPG 2026 | Pagina 42 van 45 tMPG 2026 Pagina 43 van 45 Toelichting Weerstandsvermogen A.
De aanwezige weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De aanwezige weerstandscapaciteit is gelijk aan het vrij besteedbare deel van de Reserve Bouwgrondexploitatie per 1 januari van de genoemde jaren. B. De benodigde weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig dient te zijn om de niet -begrote financiële tegenvallers af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan het berekende risicoprofiel van de grondexploitaties en strategische gronden. C. Het resultaat weerstandsvermogen betreft het saldo van het vrij besteedbare deel van de reserve minus het risicoprofiel. D. De ratio van het weerstandsvermogen maakt inzichtelijk in hoeverre de Reserve Bouwgrondexploitatie in staat is om financiële tegenvallers af te dekken. De ratio is gelijk aan het quotiënt van de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Conclusie Uit de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit blijkt dat de Reserve Bouwgrondexploitatie bij gelijkblijvende uitgangspunten toereikend is om het risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2027 is namelijk sprake van een voorziene ratio van 1,41. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren ongeveer op hetzelfde niveau blijft liggen, hoewel toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn.
Bij de MPG 2026 was nog sprake van een voorziene ratio per 1 januari 2027 van 1,31. De hogere ratio is met name het gevolg van een afname van de benodigde weerstandscapaciteit (lager risicoprofiel op basis van de voortgang van projecten). Tevens is voorzien dat de aanwezige weerstandscapaciteit in 2026 toeneemt, onder meer als gevolg van de gedeeltelijke vrijval van (verlies)voorzieningen. De voorziene ratio van het weerstandsvermogen van 1,41 komt overeen met de kwalificatie ruim voldoende (zijnde een ratio tussen 1,4 en 2,0). Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven het beeld dat de voorziene ratio de komende jaren niet structureel boven de 1,4 ligt. tMPG 2026 Pagina 44 van 45 12. Conclusies & Besluiten De tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) 2026 vormt een actualisatie van alle door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties en de voorraad aan strategische gronden en aankopen. De actualisatie van de exploitaties betreft met name een aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen).
De kosten in de GWW-sector zijn het afgelopen half jaar sterker toegenomen dan voorzien. Hierdoor is het wenselijk om de voorziene kostenstijging voor 2026 aan te passen. De jaarlijkse stijging is aangepast van 3,0% naar 4,5%. De prijsontwikkeling op de woningmarkt geeft echter geen aanleiding om de hoogte van de grondopbrengsten tussentijds te herzien. Gegeven de ontwikkelingen tot medio 202 6 kan worden uitgegaan van een minimale stijging van 1% à 2%. Vanuit voorzichtigheid wordt bij de tMPG 2026 toch (ongewijzigd) uitgegaan van een opbrengstenstijging van 0% in 2026. De herijking van de opbrengsten zal plaatsvinden bij de MPG 2027 op basis van de marktcijfers over geheel 2026 en een extern waarde -advies van de grondprijzen. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van circa € 9,7 miljoen op netto contante waarde. Ten opzichte van de MPG 2026 gaat het om een toename van het resultaat met ongeveer € 554.000 op netto contante waarde. Dit komt met name door een verbetering van het resultaat van grondexploitatie De Flier. Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie.
Bij de tMPG 2018 is daarom besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2026 zal worden bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2026 moeten zijn. Conform de huidige prognose zal in de toekomst nog een bedrag van circa € 7,5 miljoen moeten worden afgedragen uit het resultaat van lopende grondexploitaties. Op het gebied van de (verlies)voorzieningen is bij de tMPG 2026 op totaalniveau sprake van een gedeeltelijke vrijval voor een bedrag van € 185.000. Per verlieslatend project zijn de mutaties beperkt. De geactualiseerde risicoanalyse resulteert in een risicoprofiel van ongeveer € 8,2 miljoen. Dit betreft een afname ten opzichte van de MPG 2026 met ongeveer € 500.000. De oorzaak hiervan ligt met name in de voortgang van projecten Nijkerkerveen, Doornsteeg en De Flier, zowel wat betreft het bouw - en woonrijp maken als de verkoop van gronden. Het risicoprofiel van € 8,2 miljoen is aangemerkt als benodigde weerstandscapaciteit. Bij gelijkblijvende uitgangspunten is de Reserve Bouwgrondexploitatie toereikend om dit risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2027 is namelijk sprake van een voorziene ratio van 1,41. Dit komt overeen met de kwalificatie ruim voldoende.
Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren ongeveer op hetzelfde niveau blijft liggen, hoewel tussentijdse winstnemingen nog positief van invloed zullen zijn. Bij de MPG 202 6 was nog sprake van een voorziene ratio per 1 januari 2027 van 1,31. De hogere ratio is met name het gevolg van een afname van de benodigde weerstandscapaciteit (lager risicoprofiel op basis van de voortgang van projecten). Tevens is voorzien dat de aanwezige weerstandscapaciteit in 2026 toeneemt, onder meer als gevolg van de gedeeltelijke vrijval van (verlies)voorzieningen. Omdat de ratio alleen de verhouding tussen de vrij besteedbare middelen en de risico´s aangeeft, is ook het resultaat van het weerstandsvermogen een belangrijke indicator. Bij de tMPG 2026 is dit vermogen per 1 januari 2027 voorzien op ongeveer € 3,3 miljoen. In absolute zin kent de reserve daarmee een gezonde buffer. tMPG 2026 Pagina 45 van 45 Voor de Reserve Bouwgrondexploitatie wordt geen bovengrens gehanteerd. Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven het beeld dat de voorziene ratio de komende jaren niet structureel boven de 1,4 ligt. Besluiten 1.
Vast te stellen de tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2026.