2026-062 Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
De doelstelling is het realiseren en behouden van een uniform en doelmatig ingericht areaal, waarbij alleen voorzieningen worden toegepast die daadwerkelijk bijdragen aan veiligheid, leefbaarheid en toegankelijkheid. Als kwaliteitsambitie geldt een technische kwaliteit op niveau Basis (B) en een beeldkwaliteit Hoog (A), waarbij minimaal het overgrote deel van het areaal aan deze niveaus moet voldoen. Daarnaast wordt in 2027 ingezet op het vereenvoudigen en saneren van het areaal, waardoor de openbare ruimte overzichtelijker en inclusiever wordt ingericht. Hiermee draagt het beheer bij aan maatschappelijke doelen zoals verkeersveiligheid, toegankelijkheid en een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving. Beheerplan infrastructurele kunstwerken Het beheer van infrastructurele kunstwerken is gericht op een veilige, toegankelijke en leefbare openbare ruimte. De doelstelling is het realiseren en behouden van een doelmatig ingericht areaal, waarin functionaliteit en duurzaamheid centraal staan. Als kwaliteitsambitie geldt een technische kwaliteit op niveau Basis (B). B e g r o t i n g 2 0 2 7 76 In 2027 zal verder invulling worden gegeven aan de uitgangspunten zoals vastgesteld in het beheerplan. Er zal klein en groot onderhoud worden uitgevoerd en voor het reinigen zal een onderhoudsbestek op de markt worden gezet.
Beheerplan Haven en Sluis Het beheer van haven en sluis is gericht op een veilige, toegankelijke openbare ruimte voor zowel economie als recreatie. Voor het areaal geldt een technische kwaliteitsambitie op niveau Basis (B). Naast het vervangen van damwanden en sluisdeuren zal In 2027 zal er groot onderhoud aan het sluiscomplex worden uitgevoerd. Ook zullen er meerjarige onderhoudscontracten worden afgesloten. Beheerplan Sloten en Bermen Het beheer van de sloten en bermen in het buitengebied is gericht op een leefbare en verkeersveilige openbare ruimte. De doelstelling is het realiseren en behouden van een doelmatig ingericht areaal, waarin functionaliteit en biodiversiteit centraal staan. In 2027 zal het beheerplan worden geactualiseerd waarin naast het functionele onderhouden beheer ook aandacht is voor het vergroten van de biodiversiteit. Hiermee wordt vervolg gegeven aan de reeds opgetuigde monitoring Groen In 2027 gaan we verder met het structureel beheren en verbeteren van het openbaar groen binnen de gemeente Nijkerk, conform de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarbij zorgen we voor een goede balans tussen functionaliteit, klimaatbestendigheid en de wensen van inwoners. Het openbaar groen wordt op basis van inspecties en meldingen onderhouden en waar nodig verbeterd. In 2027 vinden buurtgerichte renovaties plaats vanuit de opgaven van het Beheerplan Groen.
Deze werkzaamheden worden integraal afgestemd met andere opgaven in de openbare ruimte, zodat de uitvoering efficiënter verloopt en de overlast voor bewoners zoveel mogelijk wordt beperkt. Bij de uitvoering houden wij nadrukkelijk rekening met klimaatadaptatie, waaronder waterberging, het beperken van hittestress, het vergroten van biodiversiteit en het voldoen aan de eisen uit de natuurherstelwetgeving. Daarnaast sturen wij op een gezonde bodem, het versterken van de ecologische samenhang, klimaatbestendige beplanting, en een duurzame inrichting en instandhouding van het openbaar groen. Daarnaast stimuleren we inwoners en organisaties om mee te denken over het groen in hun buurt en om waar mogelijk zelf initiatief te nemen. Zo werken we samen aan een aantrekkelijke, toekomstbestendige openbare ruimte. De actualisatie van het beheerplan groen, gestart in 2025, wordt in 2027 verder uitgewerkt en toegepast. Het plan sluit aan bij de kaders van de Nota IBOR en is opgesteld volgens de uniforme richtlijnen voor beheerplannen. Spelen Speelplekken worden in 2027 conform de planning uit het beheerplan spelen gerenoveerd. Daarbij wordt integraal gekeken naar de inrichting van de openbare ruimte, zodat de speelvoorzieningen optimaal aansluiten bij de omgeving. Bij de renovatie is aandacht voor inclusiviteit, toegankelijkheid en de behoeften van kinderen en andere gebruikers in de wijk.
B e g r o t i n g 2 0 2 7 77 Begraafplaatsen Het beheer van de gemeentelijke begraafplaatsen wordt in 2027 voortgezet conform het vastgestelde beleid. Binnen het beheer is nadrukkelijk aandacht voor duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Dit komt onder meer tot uiting in het toepassen van klimaatbestendige beplanting, het versterken van de ecologische waarde. Daarnaast is er expliciet oog voor de mens, waarbij aandacht wordt besteed aan een respectvolle, toegankelijke en passende inrichting van de begraafplaatsen die aansluit bij de behoeften van bezoekers en nabestaanden. Water Het beheer van riolering en water in Nijkerk is gericht op een veilig en duurzaam functionerend rioolstelsel. Tevens wordt vanuit het programma bijgedragen aan het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte. In 2027 zal in de wijk Stoutenburg-Oost het hemelwater worden afgekoppeld. Deze werkzaamheden worden gecombineerd met het verzwaren van het elektriciteitsnet (Buurtaanpak Liander) en een integrale klimaatadaptieve herinrichting van de openbare ruimte. In Corlaer en Hoevelaken-Noord zullen diverse straten worden afgekoppeld in vervolg op voorgaande jaren. Naar aanleiding van inspecties zal er klein en groot onderhoud worden uitgevoerd. Via de klimaatkamer organiseren we op verschillende plekken campagnes over klimaat en duurzaamheid.
Hiermee worden de inwoners op een laagdrempelige wijze geïnformeerd over diverse subsidies en acties Het meetnet voor hittestress levert input voor diverse maatregelen in de openbare ruimte. Vastgoed Het beheer van het gemeentelijk vastgoed in Nijkerk is gericht op het realiseren van een veilig, functioneel en duurzaam gebouwenbestand dat bijdraagt aan het maatschappelijke en organisatorische functioneren van de gemeente. Binnen dit beheer wordt gestuurd op de in het beheerplan vastgestelde kwaliteitsambities: een technisch kwaliteitsniveau op basis van conditiescore 2 conform NEN 2767 als ondergrens, waarbij per object een passende onderhoudsstrategie wordt gehanteerd. Indien er sprake is van sloop, verkoop of herontwikkeling wordt dit per object afzonderlijk beoordeeld. Deze kwaliteitsniveaus zijn geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke effecten zoals continuïteit van dienstverlening, veiligheid en gebruikskwaliteit te waarborgen. Het beheer richt zich daarbij op het duurzaam in stand houden van de vastgoedportefeuille, het voorkomen van kapitaalvernietiging en het beheersen van onderhoudsachterstanden. Daarnaast wordt gestuurd op een integrale benadering, waarbij het vastgoed bijdraagt aan opgaven zoals duurzaamheid, energietransitie en maatschappelijk gebruik.
B e g r o t i n g | 2 0 2 7 3.2 Beleidskader Het beheer van kapitaalgoederen in Nijkerk vindt plaats binnen de kaders van de Nota IBOR, de vastgestelde beheerplannen en de Nota Vastgoed. Hierin zijn de maatschappelijke doelstellingen vertaald naar concrete kwaliteitsniveaus (veelal conform CROW) en beheerkaders. Deze vormen de basis voor een integrale afweging tussen kwaliteit, risico’s en kosten. Met deze sturingssystematiek werkt de gemeente Nijkerk planmatig aan het behouden en ontwikkelen van een openbare ruimte en vastgoedportefeuille die bijdragen aan een veilige, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving.
Overzicht beheerplannen en planperiodes Categorie | Beheerplan | Planperiode | Jaar (huidig) | herziening Wegen | 2026 t/m 2030 | 2030 Infrastructurele | 2026 t/m 2030 | 2030 kunstwerken Wegen | Openbare verlichting | 2026 t/m 2030 | 2030 Verkeersvoorzieningen | 2026 t/m 2030 | 2030 en straatmeubilair Water | Havens | 2021 t/m 2025 | 2026 Sloten en bermen | 2022 t/m 2026 | 2026 Groen | 2026 t/m 2030 | 2030 Groen | Speelvoorzieningen | 2024 t/m 2029 | 2029 Begraafplaatsen | 2021 t/m 2025 | 2026 Programma Water | Programma Water | 2024 t/m 2028 | 2028 Gebouwen | Openbare gebouwen | 2026 t/m 2030 | 2030 78 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 3.3 Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoederen Het onderhoud van bovengenoemde kapitaalgoederen gebeurt aan de hand van beheerplannen. In deze paragraaf wordt verder een overzicht gegeven van de bestaande en geplande beheerplannen en de financiële consequenties inclusief de vertaling daarvan in de begroting (meerjarig). Overzicht voorzieningen beheerplannen Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel Voorzieningen | 2027 Saldo | Saldo 01-jan | Toevoeging | Onttrekking | 31-dec Voorzieningen o.b.v.
onderhoud/beheerplannen 90200 | Voorziening beheerplan wegen | 1.639 | 3.750 | 3.727 | 1.663 90201 | Voorziening beheerplan kunstwerken | 764 | 400 | 480 | 684 90204 | Voorziening groot onderhoud riolering | 93 | 218 | 220 | 91 90206 | Voorziening beheerplan groen: speelterreinen | 463 | 110 | 234 | 339 Voorziening beheerplan groen: 90207 | begraafplaatsen | 137 | 33 | 9 | 161 90208 | Voorziening haven-, kade- en sluiswerken | 143 | 61 | 33 | 173 90211 | Voorziening beheerplan gebouwen | 943 | 450 | 156 | 1.237 Voorziening beheerplan roerende zaken 90214 | stadhuis | 96 | 17 | - | 113 Totaal | 4.279 | 5.039 | 4.859 | 4.458 Conform de vastgestelde beheerplannen zijn de voorzieningen Groen, Straatmeubilair en Verkeersvoorzieningen in 2026 opgeheven. De vrijvallende middelen worden vervolgens aangewend als dekking voor de overige beheerplannen binnen de Nota IBOR. 79 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 4. Financiering 4.1 Wettelijk kader De paragraaf financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Artikel 17 van de Financiële verordening bevat de uitgangspunten en richtlijnen waaraan het college zich heeft te houden bij het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen. Dit artikel is nader uitgewerkt in het Financieringsstatuut, vastgesteld door het college.
De paragraaf Financiering in de begroting en het jaarverslag gaan in op de (verwachte) financieringspositie van de gemeente en het bijbehorende risicoprofiel. 4.2 Financieringspositie De financieringspositie per 1 januari verloopt volgens de begroting over de jaren 2027 tot en met 2030 als volgt: 2027 | een financieringstekort van | € 143 miljoen 2028 | een financieringstekort van | € 149 miljoen 2029 | een financieringstekort van | € 140 miljoen 2030 | een financieringstekort van | € 127 miljoen De financieringspositie wordt bepaald door te kijken in welke mate de boekwaarde vaste activa en de voorraden grond worden gefinancierd met eigen vermogen (reserves) en lang vreemd vermogen (langlopende geldleningen en voorzieningen). Het is een hulpmiddel om te kijken welke financieringsbehoefte de gemeente de komende jaren heeft. Hierdoor kan er een inschatting worden gemaakt van de verwachte rentelasten of baten in de komende jaren. In tegenstelling tot de liquiditeitspositie gaat het hier niet om daadwerkelijke geldstromen. De werkelijke financieringspositie en de daarbij behorende financieringsbehoefte zijn op de korte termijn beheersbaar. Inzicht op langere termijn is vaak afhankelijk van diverse grote investeringen. Als gevolg van procedures, planning, andere deelnemers in projecten, enz. is dit minder goed voorspelbaar/stuurbaar.
Hierbij kan onder meer worden gedacht aan uitgaven in verband met de bouwgrondexploitatie. Tot en met de begroting van 2024 gebruikte wij deze methodiek om de rentelasten te bepalen. Vanaf de begroting 2025 gebruiken wij het EMU-saldo om de rentelasten te bepalen. Het EMU-saldo geeft namelijk een goed inzicht in de kasstromen voor de komende vier jaren. Bij het onderdeel liquiditeitspositie komen wij terug op het EMU-saldo. 4.3 Liquiditeitspositie Door een goed beheer van de dagelijkse saldi wordt gestreefd naar een optimaal rendement en wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie steeds voldoende is om te garanderen dat de gemeente aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Ter ondersteuning van één en ander worden maandelijks liquiditeitsprognoses opgesteld. In het algemeen wordt geprobeerd het financieringstekort op te lossen door het aantrekken van kort geld. Dit is niet altijd mogelijk in verband met de zogenaamde kasgeldlimiet. De door het Rijk vastgestelde kasgeldlimiet is 8,5% van de lasten van deze begroting. Het doel van de kasgeldlimiet is om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Gemeenten mogen hun financieringsbehoeften slechts voor een beperkt bedrag met kort geld (looptijd < 1 jaar) financieren. Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden, is de gemeente verplicht om de korte financiering om te zetten in vaste financiering.
Voor het begrotingsjaar 2027 bedraagt de kasgeldlimiet € 15 miljoen. 80 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 In de exploitatiebegroting is rekening gehouden met de rentelasten op basis van het EMU-saldo. Daarbij wordt een tekort tot de kasgeldlimiet tegen de rente kort geld (2,5%) meegenomen, de eventuele rest wordt meegenomen tegen de rente lang geld. Voor 2027 schatten wij de rente voor lang geld in op 3,25%. In verband met de verwachte onderuitputting hebben we gerekend met een percentage van 2,5%. Het verleden heeft ons geleerd dat als gevolg van goed liquiditeitsbeheer deze keuze verantwoord is. In onderstaande tabel vindt u de berekening van het EMU-saldo. De berekening van het EMU-saldo is technisch gezien de doorrekening van de kasstroom van de gemeente Nijkerk. Een negatief berekend EMU-saldo is een negatieve kasstroom. bedragen x € 1.000, -/- = nadelig 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 (+) | Exploitatiesaldo vóór toevoeging/onttr.
| -7.800 | -3.000 | -4.600 | -3.600 | -3.200 Reserves 2 (-) | Mutatie (im)materiële vaste activa | 100.000 | 3.000 | 1.000 | -1.000 | -6.000 3 (+) | Mutatie voorzieningen | -3.000 | -7.000 | 1.000 | 1.000 | 0 4 (-) | Mutatie voorraden (incl.bouwgronden in expl.) | 6.000 | -13.000 | -20.000 | -23.000 | 0 5 (-) | Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo | -116.800 | 0 15.400 | 21.400 | 2.800 De renteontwikkeling wordt kritisch in de gaten gehouden en indien nodig zullen, mede anticiperend op aflopende leningen op middellange termijn, één of meer nieuwe langlopende geldleningen worden aangetrokken. Medio 2026 heeft de gemeente 17 opgenomen langlopende leningen in portefeuille. Dit voor een bedrag van 82 miljoen euro na aflossing in 2026. Bij het optimaliseren van het renteresultaat worden voor het aantrekken van geld als gevolg van de liquiditeitspositie meerdere marktpartijen benaderd voor offertes. Aan de hand van deze offertes wordt een keuze gemaakt. De gemeenten zijn verplicht om hun banksaldi aan te houden bij de rijksoverheid; het zogenaamde schatkistbankieren. Hierdoor hoeven wij geen specifiek beleid te hebben voor het uitzetten van overtollige kasgelden.
4.4 Risicobeheer De gemeente heeft in het kader van het risicobeheer te handelen conform de uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in de financiële verordening en het financieringsstatuut. In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). De kasgeldlimiet is besproken onder het onderdeel liquiditeitspositie. Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is om tot een spreiding binnen de langlopende lening portefeuille te komen, zodat het renterisico wordt beperkt. De jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen mogen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. 81 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 bedragen x € 1.000, -/- = nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Renteherziening op vaste schuld (1) | 0 | 0 | 0 | 0 Aflossingen (2) | 7.200 | 6.700 | 6.500 | 6.300 Renterisico (1+2) | 7.200 | 6.700 | 6.500 | 6.300 Renterisiconorm | 35.200 | 34.600 | 34.800 | 34.800 Ruimte (+) of overschrijding (-) | 28.000 | 27.900 | 28.300 | 28.500 Relatiebeheer De BNG is de huisbankier van de Gemeente Nijkerk. 4.5 Schatkistbankieren De lagere overheden zijn verplicht overtollige middelen aan te houden bij het Ministerie van Financiën (schatkist).
Om het dagelijkse kasbeheer doelmatig uit te kunnen voeren is een drempelbedrag bepaald wat buiten de schatkist mag worden gehouden: een bedrag van 2% van het begrotingstotaal. De Gemeente Nijkerk mag in 2027 een positief rekening-courantsaldo bij de banken hebben van afgerond € 3,5 miljoen. Het meerdere wordt dagelijks naar de schatkist overgemaakt. 4.6 Renterisicoprofiel In het voorgaande is de technische werkwijze van gemeente op het gebied van financiering beschreven. Hierna worden de kansen en bedreigingen voor onze financieringspositie en bijbehorende rentelasten- en baten beschreven. Rentevisie We zien op dit moment dat zowel de korte rente als de lange rente het afgelopen jaar een stijgende tendens hebben gehad. De toenemende onzekerheid ten aanzien van de ontwikkelingen van wereldeconomie, geopolitieke factoren en de economische ontwikkelingen (o.a. de stijgende inflatie) wordt gevolgd om de eventuele gevolgen voor de risico-opslag op eventueel aan te trekken kort en/of lang geld zo goed mogelijk in te schatten. Risicoprofiel We zijn meer gaan investeren, vanwege de ambities die we hebben in de openbare ruimte, zoals vastgelegd in de door de raad vastgestelde het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP) en de omgevingsvisie.
Een hoog investeringsvolume leidt tot meer behoefte aan vreemd vermogen en de planning van de investeringen heeft grote invloed op de daarmee samenhangende rentelasten. Een uitstel of een versnelling in deze investeringen zien we dus rechtstreeks terug in onze rentelasten. We zullen de planning van de investeringen dus goed in de gaten moeten houden, zodat we de renterisico’s zo veel mogelijk kunnen beperken. 82 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 De ontwikkelingen binnen de bouwgrondexploitatie zijn van groot belang voor het renteresultaat. Op basis van de boekwaarden worden financieringskosten doorberekend aan de bouwgrondexploitatie. Vertraging of versnelling van de uitvoering (de boekwaarde verandert hierdoor) hebben gevolgen voor ons netto renteresultaat en voor daadwerkelijke geldstromen.
Renteresultaat Bedragen x € 1.000, -/- = nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Schema rentetoerekening De externe rentelasten over de korte en lange financiering | + | 3.391 | 3.056 | 2.651 | 2.484 De externe rentebaten | - | 0 | 0 | 0 | 0 De rente die aan de grondexploitatie moet worden | - doorberekend | 750 | 588 | 338 | 50 De rente van projectfinanciering doe moet worden doorberekend | nvt | nvt | nvt | nvt Rente over eigen vermogen | nvt | nvt | nvt | nvt Rente over voorzieningen (waardering op contant waarde); 2% | + | 380 | 220 | 220 | 240 De aan taakvelden toe te rekenen rente | 3.021 | 2.688 | 2.534 | 2.674 De werkelijk aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag) | 3.988 | 3.878 | 3.639 | 3.312 Renteresultaat op het taakveld Treasury | 967 | 1.190 | 1.106 | 638 4.7 Garantstellingen geldleningen De gemeente Nijkerk staat garant voor geldleningen die door diverse stichtingen en verenigingen zijn aangetrokken. Op 1 januari 2026 is dit een bedrag van € 1.654.000. 83 B e g r o t i n g 2 0 2 7 84 5. Bedrijfsvoering 5.1 Beleidsvoornemens Een goede bedrijfsvoering is de basis voor een goed functionerende gemeente. Alleen met een sterke organisatie kunnen wij onze maatschappelijke opgaven realiseren en inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties goed ondersteunen.
De gemeente Nijkerk groeit en de vraagstukken waarmee we te maken hebben worden steeds complexer. Tegelijkertijd vragen ontwikkelingen zoals digitalisering, informatieveiligheid, de Omgevingswet en de krapte op de arbeidsmarkt om een organisatie die flexibel, deskundig en toekomstbestendig is. In 2027 bouwen wij verder aan een organisatie die integraal samenwerkt, opgaven centraal stelt en dienstverlening hoog in het vaandel heeft. Wij werken aan een gemeente die toegankelijk, betrouwbaar en duidelijk is voor inwoners en partners. Onze inzet in 2027 richt zich onder andere op: • Het verder versterken van integraal en opgavegericht samenwerken; • Het verbeteren van de kwaliteit van bestuurlijke advisering en besluitvorming; • Het verder ontwikkelen van het Servicecentrum en de digitale dienstverlening; • Het versterken van participatie en omgevingsbewust werken; • Het aantrekken, behouden en ontwikkelen van medewerkers; • Het beter benutten van data voor sturing en besluitvorming; • Het verantwoord inzetten van Artificial Intelligence (AI); • Het versterken van informatieveiligheid en privacybescherming; • Het verder verbeteren van processen, interne beheersing en rechtmatigheid. De financiële vooruitzichten voor gemeenten blijven onzeker. Daarom blijven wij aandacht houden voor doelmatig werken, kostenbewustzijn en een gezonde bedrijfsvoering.
Door processen slimmer in te richten en nieuwe technologieën toe te passen vergroten wij de kwaliteit van ons werk en houden wij onze dienstverlening op niveau. Zo werken wij aan een organisatie die klaar is voor de toekomst en die de ambities van het coalitieakkoord 2026-2030 kan realiseren. 5.2 Doorontwikkeling van de organisatie De gemeente Nijkerk staat voor grote maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen, duurzaamheid, dienstverlening, veiligheid en het sociaal domein. Om deze opgaven goed te kunnen uitvoeren, blijven wij werken aan de verdere ontwikkeling van onze organisatie. De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet in het integraal en opgavegericht samenwerken. In 2027 bouwen wij hier verder op voort. Daarbij staan samenwerking tussen teams, eigenaarschap, vakmanschap en resultaatgericht werken centraal. We stimuleren medewerkers om over de grenzen van hun eigen vakgebied heen te kijken en gezamenlijk te werken aan maatschappelijke opgaven. Ook investeren wij in de verdere ontwikkeling van leidinggevenden en medewerkers. Een lerende organisatie is nodig om te kunnen inspelen op veranderingen in wet- en regelgeving, technologische ontwikkelingen en de verwachtingen van inwoners en ondernemers. Daarbij besteden wij aandacht aan talentontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en modern werkgeverschap.
Het versterken van de kwaliteit van dienstverlening, participatie en bestuurlijke advisering blijft een belangrijk onderdeel van de organisatieontwikkeling. We werken aan duidelijke processen, heldere verantwoordelijkheden en een goede samenwerking tussen bestuur, management en medewerkers. Hierdoor kunnen besluiten sneller, beter en vanuit een integrale afweging worden voorbereid. B e g r o t i n g 2 0 2 7 85 Daarnaast blijven digitalisering, datagedreven werken en de inzet van nieuwe technologieën belangrijke hulpmiddelen om onze organisatie verder te versterken. Deze ontwikkelingen helpen ons om efficiënter te werken, betere informatie beschikbaar te hebben en onze dienstverlening verder te verbeteren. Met deze doorontwikkeling werken wij aan een wendbare en toekomstbestendige organisatie die in staat is om de ambities van de gemeente Nijkerk en het coalitieakkoord 2026-2030 te realiseren. 5.3 Formatie Goed gekwalificeerde en betrokken medewerkers zijn onmisbaar voor het realiseren van de ambities van de gemeente Nijkerk. Tegelijkertijd blijft de arbeidsmarkt krap en is het aantrekken en behouden van personeel een belangrijke uitdaging voor gemeenten. In 2027 blijven wij investeren in aantrekkelijk werkgeverschap, duurzame inzetbaarheid en de ontwikkeling van onze medewerkers.
We bieden ruimte voor vakinhoudelijke groei, talentontwikkeling en het versterken van vaardigheden die passen bij een moderne gemeentelijke organisatie. Daarbij hebben wij aandacht voor goed leiderschap, werkplezier, vitaliteit en een gezonde werk-privébalans. Ook zetten wij in op een strategische personeelsplanning. Hiermee brengen wij tijdig in beeld welke kennis, competenties en capaciteit nodig zijn om huidige en toekomstige opgaven uit te voeren. Waar mogelijk versterken wij de organisatie met eigen medewerkers en beperken wij de afhankelijkheid van externe inhuur. De verdere ontwikkeling van integraal en opgavegericht werken vraagt daarnaast om flexibiliteit en samenwerking over teamgrenzen heen. Medewerkers worden gestimuleerd om hun kennis en ervaring breder in te zetten en samen te werken aan maatschappelijke opgaven. Met deze inzet werken wij aan een toekomstbestendige organisatie die beschikt over voldoende kennis, capaciteit en daadkracht om inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties goed van dienst te zijn. Stand van de formatie per 1 juli 2026 Vaste formatie 432 FTE Tijdelijke formatie 1 FTE Vacatureruimte 70 FTE Bezetting 364 FTE De griffie is hierin niet meegenomen. 5.4 Communicatie en participatie Goede communicatie en participatie zijn belangrijk voor een gemeente die samenwerkt met haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
Wij willen inwoners vroegtijdig betrekken bij plannen en ontwikkelingen die invloed hebben op hun leefomgeving. Daarmee benutten wij kennis uit de samenleving, maken wij belangen zichtbaar en vergroten wij het draagvlak voor besluiten. In 2027 bouwen wij verder op de stappen die de afgelopen jaren zijn gezet. Participatie wordt steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel van onze manier van werken. Daarbij maken wij gebruik van de kaders uit het participatiebeleid en de participatieverordening. Inwonersparticipatie en overheidsparticipatie krijgen hierin beide een belangrijke plaats. Niet alleen betrekken wij inwoners bij gemeentelijke plannen, ook ondersteunen wij initiatieven die vanuit de samenleving ontstaan. B e g r o t i n g 2 0 2 7 86 Het Ondersteuningsteam Participatie blijft teams adviseren bij de voorbereiding en uitvoering van participatietrajecten. Daarbij is aandacht voor een zorgvuldige aanpak, een duidelijke terugkoppeling van resultaten en het bereiken van verschillende doelgroepen. We blijven werken aan het versterken van participatievaardigheden binnen de organisatie en het borgen van participatie in onze werkprocessen. Ook op het gebied van communicatie zetten wij verdere stappen. Wij willen inwoners helder, begrijpelijk en tijdig informeren over beleid, projecten en ontwikkelingen.
Daarbij sluiten wij zoveel mogelijk aan bij de informatiebehoefte van onze inwoners en maken wij gebruik van verschillende communicatiemiddelen en kanalen. Om de kwaliteit van onze communicatie verder te verbeteren, werken wij omgevingsbewust en datagedreven. We monitoren het bereik van communicatie-uitingen, analyseren reacties vanuit de samenleving en gebruiken deze inzichten om onze communicatie verder te versterken. Daarbij hebben wij extra aandacht voor begrijpelijke taal, toegankelijkheid en een goede online dienstverlening. Met deze aanpak versterken wij de verbinding tussen gemeente en samenleving en bouwen wij verder aan een open, toegankelijke en betrokken overheid. 5.5 Kwaliteit van de bestuurlijke besluitvorming en stukken Goede bestuurlijke besluitvorming vraagt om tijdige, volledige en heldere informatie. Bestuur en gemeenteraad moeten kunnen beschikken over goed onderbouwde voorstellen om weloverwogen keuzes te kunnen maken. In 2027 blijven wij werken aan het versterken van de kwaliteit van de bestuurlijke advisering en besluitvorming. Daarbij besteden wij aandacht aan de leesbaarheid, volledigheid en eenduidigheid van bestuurlijke stukken. Ook blijven wij investeren in duidelijke processen, goede afstemming en heldere rolverdelingen binnen de organisatie.
Daarnaast stimuleren wij medewerkers om integraal te adviseren en bestuurlijke, financiële en uitvoeringsaspecten in samenhang te beoordelen. Door vroegtijdig afstemming te zoeken en voorstellen zorgvuldig te toetsen, verbeteren wij de kwaliteit van de besluitvorming en de uitvoering van beleid. Participatie draagt hierbij nadrukkelijk bij aan de kwaliteit van bestuurlijke stukken en besluitvorming. Door inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties vroegtijdig te betrekken, krijgen kennis, ervaringen en belangen uit de samenleving een herkenbare plaats in voorstellen. Dit leidt tot beter onderbouwde afwegingen, vergroot het inzicht in de maatschappelijke effecten van beleid en versterkt de kwaliteit en het draagvlak van bestuurlijke besluitvorming. Met deze aanpak zorgen wij ervoor dat college en gemeenteraad kunnen beschikken over betrouwbare informatie en goed voorbereide voorstellen. Daarmee dragen wij bij aan zorgvuldige, transparante en toekomstbestendige besluitvorming. 5.6 Planning en control De gemeente werkt met een vaste planning en control-cyclus. Dat betekent dat we elk jaar plannen maken, uitvoeren en controleren of alles goed gaat. Zo zorgen we ervoor dat het geld van de gemeente goed wordt besteed en dat we doen wat we beloven.
De planning & control-cyclus van de gemeente ziet er samengevat als volgt uit: B e g r o t i n g 2 0 2 7 87 Planning Aan het begin van het jaar maakt de gemeenteraad afspraken over wat belangrijk is voor de gemeente. Deze afspraken staan in de kadernota. Op basis daarvan maakt het college van burgemeester en wethouders een begroting. In de begroting staat hoeveel geld er beschikbaar is en waar dat geld aan wordt uitgegeven. De gemeenteraad stelt de begroting vast. Daarmee geeft de raad het college toestemming om het geld te gebruiken voor de uitvoering van de plannen. Tussentijds controleren Tijdens het jaar kijkt het college of alles volgens plan verloopt. Dat gebeurt met de 1e en 2e bestuursrapportage. Hierin staat wat er al is gedaan, wat er nog moet gebeuren en of het geld goed wordt besteed. De gemeenteraad controleert deze rapportages. Achteraf verantwoording afleggen Aan het eind van het jaar maakt het college een jaarrekening. Hierin staat wat er daadwerkelijk is gedaan en hoeveel geld er is uitgegeven. De gemeenteraad controleert deze jaarrekening en kijkt of het college zich aan de afspraken heeft gehouden. De gemeente moet rechtmatig handelen. Dit betekent dat de gemeente zich houdt aan de geldende regels bij het uitgeven van publiek geld. Het college legt hierover verantwoording af in de jaarrekening. Dit heet de rechtmatigheidsverantwoording.
Hiermee laat de gemeente zien dat het geld op een zorgvuldige en juiste manier is besteed. De accountant controleert dit en geeft advies als er verbeteringen nodig zijn. Hoe zorgen we dat alles goed werkt? Om goed te kunnen plannen en controleren, is het belangrijk dat onze werkprocessen duidelijk zijn en goed worden gevolgd. Dit noemen we de administratieve organisatie en interne beheersing. Om vast te stellen dat de werkprocessen ook goed werken controleren wij deze. Door deze controles krijgen we beter inzicht in wat we doen. Zo kunnen we daar open en duidelijk over zijn, zowel binnen de gemeente als naar inwoners en andere organisaties. We zorgen ervoor dat deze controles goed passen binnen onze jaarlijkse planning en control-cyclus. Dat betekent dat we op vaste momenten kijken of alles goed gaat, zoals bij de begroting, rapportages en jaarrekening. Kadernota Begroting 1e Bestuurs- rapportage 2e Bestuurs- rapportage Jaarrekening Planning Control B e g r o t i n g 2 0 2 7 88 De accountant controleert elk jaar of dit goed geregeld is. Als er verbeterpunten zijn, maken we een actielijst om die aan te pakken. Doorontwikkeling planning- en controlcyclus Wij blijven werken aan het verbeteren van de planning- en controlcyclus. De uniformiteit en leesbaarheid van de P&C-documenten zijn verbeterd en doorvertaald naar aanverwante producten zoals de raadsinformatiebrieven.
De aansluiting van de begroting en jaarrekening op de Ontwikkelagenda 2023-2026 Samen wonen, samen werken, samen leven is een belangrijke stap geweest richting een integrale en toekomstgerichte P&C-cyclus. In 2027 richten wij ons op het verder versterken van de integrale sturing binnen deze cyclus. In 2026 is gestart met de implementatie van een nieuw financieel systeem. Deze implementatie wordt in 2027 afgerond, waarna dit per 1 januari 2028 in gebruik wordt genomen. Bij de implementatie wordt de stap gezet van een financieel administratief systeem naar integraal ERP-platform voor de financiële bedrijfsvoering. Hiermee zetten wij weer een stap verder in de verbetering van het beschikbaar stellen van stuurinformatie die nodig is om risico’s tijdig te signaleren, projecten adequater te beheersen en de beschikbare capaciteit (mens en middelen) effectiever in te kunnen zetten. 5.7 Huisvesting Goede huisvesting draagt bij aan een professionele organisatie en een kwalitatief goede dienstverlening. Als gevolg van de groei van de organisatie merken we dat de ‘druk’ op onze huisvesting en haar faciliteiten toegenomen is. In 2026 wordt een eerste analyse gemaakt hoe er optimaler gebruik gemaakt kan worden van het pand om in de huisvestingsbehoefte te voorzien.
Hierbij wordt gekeken naar de ontwikkeling van de organisatie, hybride werken, het gebruik van de beschikbare kantoorruimte en de doelmatigheid van de huidige huisvesting. In 2027 worden de uitkomsten van dit onderzoek verder uitgewerkt en de aanbevelingen waar nodig geïmplementeerd. Daarbij staat het optimaal benutten van de beschikbare huisvesting centraal, met aandacht voor functionaliteit, flexibiliteit, duurzaamheid en kostenbewustzijn. Met deze aanpak zorgen wij ervoor dat de huisvesting ook op langere termijn aansluit bij de behoeften en ambities van de organisatie. 5.8 Dienstverlening Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties staan centraal in onze dienstverlening. Wij willen toegankelijk, betrouwbaar en duidelijk zijn en het contact met de gemeente zo eenvoudig mogelijk maken. Daarbij sluiten wij aan bij de behoeften van onze inwoners en bieden wij dienstverlening via verschillende kanalen. In 2027 bouwen wij verder op de ontwikkeling van het Servicecentrum als centraal aanspreekpunt voor vragen, meldingen en aanvragen. Wij werken vanuit de omnichannelgedachte: inwoners kiezen zelf op welke manier zij contact met ons opnemen, waarbij wij zorgen voor een passende en tijdige afhandeling. Ook blijven wij investeren in de verdere digitalisering van onze dienstverlening.
Het klantportaal wordt verder doorontwikkeld, zodat inwoners eenvoudig de status van aanvragen en meldingen kunnen volgen en digitaal met de gemeente kunnen communiceren. Tegelijkertijd houden wij oog voor inwoners die behoefte hebben aan persoonlijk contact of ondersteuning. Wij gebruiken ervaringen, signalen en feedback van inwoners om onze dienstverlening continu te verbeteren. Daarbij hebben wij aandacht voor bereikbaarheid, begrijpelijke communicatie en klantvriendelijkheid. Met deze ontwikkelingen werken wij aan een moderne dienstverlening die aansluit bij de verwachtingen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en die bijdraagt aan een toegankelijke en betrokken gemeente. B e g r o t i n g 2 0 2 7 89 5.9 Artificial Intelligence en informatiegestuurd werken Artificial Intelligence (AI) biedt kansen om de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren, werkprocessen efficiënter in te richten en medewerkers te ondersteunen bij hun werkzaamheden. De ontwikkelingen op dit gebied gaan snel en vragen om een zorgvuldige en verantwoorde toepassing binnen de gemeentelijke organisatie. In 2027 bouwen wij verder op de ervaringen die zijn opgedaan met AI-toepassingen. Daarbij onderzoeken en implementeren wij toepassingen die bijdragen aan een efficiëntere bedrijfsvoering, betere informatievoorziening en ondersteuning van beleidsontwikkeling en dienstverlening.
Verantwoord gebruik, transparantie, privacybescherming en informatieveiligheid blijven hierbij belangrijke uitgangspunten. Om de mogelijkheden van AI goed te kunnen benutten, is betrouwbare en goed toegankelijke data essentieel. Daarom geven wij in 2027 verder uitvoering aan de datastrategie die in 2026 is vastgesteld als uitvoeringsplan voor informatiegestuurd werken. Met deze strategie werken wij stapsgewijs toe naar een organisatie waarin informatiegestuurd werken een vanzelfsprekend onderdeel is van dienstverlening, bedrijfsvoering en besluitvorming. Wij investeren daarbij in de datageletterdheid van medewerkers, het verbeteren van de kwaliteit en toegankelijkheid van gegevens, het verder ontwikkelen van de data-infrastructuur en het versterken van de dataorganisatie. Ook werken wij aan een betere verbinding tussen data, maatschappelijke opgaven en de planning- en controlcyclus. Daardoor kunnen ontwikkelingen eerder worden gesignaleerd, beleidskeuzes beter worden onderbouwd en resultaten beter worden gemonitord. Met de inzet van data en AI versterken wij onze informatiepositie en bouwen wij verder aan een toekomstbestendige organisatie die op basis van betrouwbare informatie betere keuzes kan maken voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
5.10 I-visie We zien als organisatie in onze strategisch doelstellingen, maatschappelijke opgaven en bedrijfsaspecten, digitalisering steeds meer een rol spelen. Om de impact hiervan tijdig het hoofd te kunnen bieden, de risico’s te kunnen beheersen en de kansen te kunnen benutten, is het van belang er met een gezamenlijke vooruitziende blik tijdig op in te kunnen spelen. Om deze redenen is in 2026 de I-visie door vertaald naar een werkdocument en door de directie vastgesteld. Dit biedt de leidraad die we nodig hebben. De I-visie is ondergebracht in de organisatie doorontwikkeling (OSO). 5.11 Informatieveiligheid en privacy De gemeente Nijkerk beschikt over steeds meer digitale informatie en gegevens. Het veilig verwerken, opslaan en gebruiken van deze informatie is essentieel voor een betrouwbare dienstverlening en het vertrouwen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In 2027 blijven wij investeren in het versterken van de informatieveiligheid en de bescherming van persoonsgegevens. Daarbij werken wij volgens de geldende wet- en regelgeving en landelijke normen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Wij besteden aandacht aan technische beveiligingsmaatregelen, risicobeheersing en het vergroten van het bewustzijn onder medewerkers.
De verdere digitalisering van processen, de uitvoering van de Wet open overheid (Woo), informatiegestuurd werken en de inzet van Artificial Intelligence (AI) vragen om een zorgvuldige omgang met gegevens. Daarom blijven privacy, informatieveiligheid en ethische afwegingen een vast onderdeel van nieuwe projecten, systemen en werkwijzen. Daarnaast werken wij projectmatig aan dataclassificatie en labeling als voorwaarde voor de doorontwikkeling op het gebied van AI. Daarnaast volgen wij de ontwikkelingen op het gebied van cyberdreigingen en treffen wij passende maatregelen om de continuïteit van onze dienstverlening en de veiligheid van gemeentelijke informatie te waarborgen. B e g r o t i n g 2 0 2 7 90 Met deze aanpak werken wij aan een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige informatievoorziening voor inwoners, bestuur en organisatie. 5.12 Wet Open Overheid De gemeente Nijkerk werkt aan een open en transparante overheid. De Wet open overheid (Woo) geeft inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties beter toegang tot overheidsinformatie. Daarnaast stimuleert de wet actieve openbaarmaking van informatie en stelt zij eisen aan de informatiehuishouding van gemeenten. In 2027 zetten wij de verdere uitvoering van de Woo voort. Hierbij richten wij ons op het verbeteren van de toegankelijkheid, vindbaarheid en kwaliteit van informatie.
Ook blijven wij investeren in een duurzame informatiehuishouding, zodat documenten en gegevens op een zorgvuldige en efficiënte manier kunnen worden beheerd en openbaar gemaakt. De komende jaren bereiden wij ons verder voor op de gefaseerde invoering van de verplichte onderdelen van actieve openbaarmaking. Daarbij werken wij aan het optimaliseren van processen, systemen en werkwijzen. Tevens blijven wij inzetten op bewustwording binnen de organisatie over zorgvuldig informatiebeheer, archivering en transparante dienstverlening. Met deze ontwikkelingen dragen wij bij aan een open overheid en versterken wij het vertrouwen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in het gemeentelijk bestuur. 5.13 Doelmatigheid – en doeltreffendheidsonderzoeken De gemeente Nijkerk vindt het belangrijk om inzicht te hebben in de effectiviteit van beleid en de doelmatige inzet van publieke middelen. Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoeken leveren waardevolle informatie op om beleid, processen en dienstverlening verder te verbeteren. Conform de Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid voert het college periodiek onderzoeken uit naar de werking van beleid en de uitvoering van gemeentelijke taken. De resultaten van deze onderzoeken dragen bij aan een lerende organisatie en bieden handvatten voor verdere verbetering van de gemeentelijke dienstverlening.
In 2027 wordt een doeltreffendheidsonderzoek uitgevoerd naar de informatievoorziening aan inwoners. Het onderzoek richt zich op de vraag in hoeverre inwoners de door de gemeente verstrekte informatie kunnen vinden, begrijpen en gebruiken. Daarbij wordt aandacht besteed aan de kwaliteit, toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de informatie via verschillende communicatiekanalen, zoals de gemeentelijke website, sociale media, bewonersbrieven en andere vormen van communicatie. De resultaten van het onderzoek bieden inzicht in de mate waarin inwoners zich voldoende geïnformeerd voelen en welke verbeteringen mogelijk zijn. De uitkomsten worden gebruikt om de dienstverlening en communicatie verder te versterken en beter aan te laten sluiten bij de behoeften van inwoners. Naast de onderzoeken die door het college worden uitgevoerd, levert ook de onafhankelijke Rekenkamer een belangrijke bijdrage aan het inzicht in de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijk handelen. De Rekenkamer voert zelfstandig onderzoek uit naar onderwerpen die van belang zijn voor de gemeenteraad en de samenleving. De uitkomsten van deze onderzoeken ondersteunen de kaderstellende en controlerende rol van de raad en dragen bij aan de verdere verbetering van beleid, uitvoering en dienstverlening.
Met deze onderzoeken werkt de gemeente Nijkerk verder aan een toegankelijke, transparante en inwonergerichte overheid. B e g r o t i n g 2 0 2 7 91 5.14 Rechtmatigheid Rechtmatig handelen vormt een belangrijk onderdeel van een betrouwbare en transparante overheid. De gemeente Nijkerk streeft ernaar dat financiële beheershandelingen, aanbestedingen, subsidies en overige processen plaatsvinden binnen de geldende wet- en regelgeving. Daarbij wordt blijvend geïnvesteerd in de kwaliteit van de interne beheersing en de verdere professionalisering van processen en controles. Uit de rechtmatigheidsverantwoording over 2025 blijkt dat verdere verbeteringen nodig zijn op het gebied van contractbeheer, inkoop- en aanbestedingsprocessen en de naleving van interne procedures. Naar aanleiding hiervan zijn diverse verbetermaatregelen in gang gezet. In 2027 wordt de uitvoering hiervan voortgezet, zodat risico’s op onrechtmatigheden verder worden beperkt en de kwaliteit van de bedrijfsvoering wordt versterkt. Daarnaast wordt aandacht besteed aan het vergroten van het rechtmatigheidsbewustzijn binnen de organisatie, het verbeteren van de interne controles en het verder versterken van de verbinding tussen risicobeheersing, interne beheersing en Planning & Control. Hiermee wordt gewerkt aan een duurzame borging van rechtmatigheid binnen de dagelijkse bedrijfsvoering.
B e g r o t i n g 2 0 2 7 92 6. Verbonden partijen De gemeente Nijkerk wil haar doelstellingen optimaal realiseren. In een groot aantal gevallen is dit op eigen gemeentelijke kracht mogelijk. Er zijn echter ook zaken waar het, uit praktisch en bestuurlijk oogpunt, beter is daarvoor met derden samen te werken. Dit kunnen andere overheden zijn (met name gemeenten en provincies), maar soms ook niet-overheden. Wanneer een dergelijke samenwerking aan een aantal criteria voldoet, is er sprake van een ‘verbonden partij’. Het aangaan van banden met deze verbonden partijen komt altijd voort uit het publieke belang. Nijkerk is met haar verbonden partijen actief in meerdere regio’s en provincies. Deze paragraaf geeft het wettelijk kader en de visie op de verbonden partijen weer en toont een overzicht van de bestaande verbonden partijen. In verband met een wijziging van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) zijn de beleidsvoornemens van de verbonden partijen niet vermeld in deze paragraaf, maar opgenomen in de programma’s (samenvoeging van de gemeentelijke beleidsdoelen en de doelen van de verbonden partijen). 6.1 Wettelijk kader Een verbonden partij is volgens het BBV: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft.
Onder financieel belang wordt verstaan: een bedrag dat onze gemeente aan de verbonden partij ter beschikking heeft gesteld, dat wij niet kunnen verhalen wanneer de verbonden partij failliet gaat, dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: zeggenschap, hetzij vanuit van vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij vanuit stemrecht. Twee soorten verbonden partijen Publiekrechtelijk: het aangaan van samenwerkingsvormen in de publiekrechtelijke sfeer is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Volgens de Wgr kunnen de raad, het college of de burgemeester ’afzonderlijk of tezamen ieder voor zover het de eigen bevoegdheden betreft’ een gemeenschappelijke regeling treffen om één of meer belangen van de gemeente te behartigen. Als het college of de burgemeester tot een gemeenschappelijke regeling wil besluiten, is er vooraf toestemming nodig van de raad. Afhankelijk van de aard van samenwerking kan wel of geen rechtspersoon worden gecreëerd. Wordt er geen rechtspersoon gecreëerd dan bestaat de samenwerking vooral uit overleg.
Wordt er wel een rechtspersoon (een openbaar lichaam) in het leven geroepen, dan is er sprake van verlengd lokaal bestuur; Privaatrechtelijk: Sinds 2002 is het in de Gemeentewet zo geregeld dat het college beslissingsbevoegd is tot het aangaan van privaatrechtelijke verplichtingen. Daaronder vallen ook de besluiten om als gemeente deel te nemen aan privaatrechtelijke ‘verbonden partijen’ zoals stichtingen, verenigingen, vennootschappen en dergelijke. Wel voorziet artikel 160 van de Gemeentewet in een verplichte toezending van het ontwerpbesluit aan de raad en is de goedkeuring van Gedeputeerde Staten nodig. Ontwerpbegrotingen van gemeenschappelijke regelingen De gewijzigde wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is in werking getreden op 1 juli 2022. De wet versterkt de positie bij besluitvorming en de controlerende rol van gemeenteraden door hen meer inspraak te geven bij het treffen van gemeenschappelijke regelingen en bij het nemen van besluiten door de besturen daarvan. Onder de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) hebben gemeenteraden doorgaans 8 tot 12 weken de tijd om een zienswijze in te dienen op de ontwerp-begroting van een gemeenschappelijke regeling. Het dagelijks bestuur stuurt de ontwerp-begroting naar de raden, die hun reactie hierop kunnen geven voordat de begroting definitief wordt vastgesteld.
Het dagelijks bestuur zorgt ervoor dat de ingediende zienswijzen aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. B e g r o t i n g | 2 0 2 7 6.2 Visie op verbonden partijen Om te beoordelen of aan ‘verbonden partijen’ wordt deelgenomen heeft het gemeentebestuur de volgende toetsingscriteria vastgesteld: • | de taak kan niet of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd; • | gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op; • | de voordelen van de samenwerking wegen op tegen de nadelen. Het gemeentebestuur van Nijkerk is voorstander van samenwerking binnen publiekrechtelijke kaders. In sommige gevallen is het noodzakelijk om samenwerking op privaatrechtelijk terrein aan te gaan. In dat geval geldt als extra criterium dat samenwerking via publiekrechtelijke weg niet, of slechts zeer moeilijk, mogelijk is. De beoordeling of onze gemeente blijft deelnemen, aan welke vorm van samenwerking dan ook, is een continu proces. Telkens wanneer er een verandering in de vorm van samenwerken zich voordoet, wordt beoordeeld of de samenwerking nog voldoet aan de criteria of dat de betreffende taken beter op een andere manier verwezenlijkt kunnen worden. 6.3 Lijst van verbonden partijen De gemeente c.q.
de gemeentelijke bestuursorganen zijn deelnemer in de verbonden partijen welke hieronder staan weergegeven, conform het BBV onderverdeeld in de volgende typen verbonden partijen: 1. Gemeenschappelijke regelingen; 2. Vennootschappen en coöperaties; 3. Stichtingen en verenigingen; en 4. Overige verbonden partijen. Gemeenschappelijke regelingen 1. | Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM), gevestigd te Arnhem Type | Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang | Het voorkomen en bestrijden van incidenten op het gebied van de openbare veiligheid, hulpverlening en volksgezondheid. Vertegenwoordiging | Burgemeester T.T.E. de Jonge -Ruitenbeek (lid algemeen bestuur) en wethouder J. van Putten (GGD) GGD | € | 1.293.000 JGZ | € | 904.000 Financieel belang | RVP/Meningokokken | € | 155.000 BRW | € | 2.966.000 Bevolkingszorg | € | 56.000 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | 10.157.000 | 10.833.000 Vreemd vermogen | € | 21.462.000 | 21.600.000 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | In de conceptbegroting 2027 VGGM is de totale bijdrage voor Nijkerk vastgesteld op € 5.374.000, volgens een verdeling zoals hierboven is weergegeven. 93 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 2. | Regio De Vallei, gevestigd te Ede Type | Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang | Samenwerken op het gebied van afvalverwerking. Vertegenwoordiging | Wethouder A.M.W.
Rohen Financieel belang | € | 8.000 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | 76.000 | € | 108.000 Vreemd vermogen | € | 0 | € | 0 Verwacht resultaat 2027 | € -/- 12.481 | te onttrekken aan de algemene reserve Beleidsmatige risico’s | Per 2019 zijn de aandelen ARN verkocht. Voortzetting van de Regio samenwerking op afvalgebied in welke vorm en voor welk doel is onderwerp van onderzoek en zal in 2027 worden uitgewerkt. De kosten van Regio De Vallei sinds 2023 komen voort uit de volgende activiteiten: archiefkosten, beleidsadvies en ondersteuning financiële processen (deze drie posten worden ingekocht bij de gemeente Ede) en ondersteuning van de besluitvormingsprocessen (zoals AO's, DB- en AB-vergaderingen) en de P&C- cyclus (ingekocht via Regio FoodValley) en accountantscontrole. Berekend is een begrotingsomvang van € 70.000 voor 2027 (bron: Begroting 2027) 3. | Regio Foodvalley, gevestigd te Ede Type | Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang | Samenwerken op het gebied van economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit Vertegenwoordiging | Burgemeester T.T.E. de Jonge – Ruitenbeek (lid algemeen bestuur), raadsleden J.J. Lok en F.S. Visscher (leden van de Regiocommissie), plaatsvervangend lid: T.G. Kortink. Inwonersbijdrage excl.
Werkprogramma’s | € 283.172 Financieel belang | Strategische agenda | € 184.325 Mobiliteitsfonds | € | 52.853 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | 2.136.000 | € | 6.087.000 Vreemd vermogen | € | 20.822.310 | € | 23.045.390 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | n.v.t. 4. | GBLT, gevestigd te Zwolle Type | Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang | Belastingheffing van een aantal gemeentelijke belastingen Vertegenwoordiging | wethouder A.M.W. Rohen (lid algemeen bestuur) Financieel belang | € 737.000 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | 6.960.646 | € | 6.960.646 Vreemd vermogen | € | 2.818.000 | € | 5.736.000 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | Het jaarresultaat wordt jaarlijks verrekend met de partners 5. | Omgevingsdienst de Vallei, gevestigd te Ede Type | Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang | Vergunningverlening en handhaving op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Vertegenwoordiging | Wethouder M.P. van den Nieuwendijk (lid algemeen bestuur) Financieel belang | € | 3.055.855 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | 524.000 | € | 524.000 Vreemd vermogen | € | 1.091.000 | € | 3.785.000 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | n.v.t. Vennootschappen en coöperaties 94 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 6. | Leisurelands B.V.
(voorheen RGV Holding B.V.) Type | Besloten vennootschap Openbaar belang | Bevorderen recreatie Vertegenwoordiging | Wethouder M.P. van den Nieuwendijk Financieel belang | Aandeelhouder 01-jan-27 | 01-jan-26 *) Omvang per: | Eigen vermogen | € | *) | € | 87.135.000 Vreemd vermogen | € | *) | € | 19.319.000 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | *) Bron jaarwerk 2025 Leisurelands. De begroting 2027 was nog niet beschikbaar. Het jaarresultaat 2025 bedroeg € 697.000 en wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve. 7. | ParkeerService U.A. Type | Coöperatie Openbaar belang | Samenwering op het gebied van parkeermanagement Vertegenwoordiging | Wethouder M.P. van den Nieuwendijk Financieel belang | € | 179.000 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | - | € | 2.467.000 Vreemd vermogen | € | - | € | 8.018.000 Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | Op basis van een nieuwe evenredige kostenverdeling stijgen de indirecte kosten van de partners die minder producten afnemen sinds de begroting 2019. 8. | Gastvrije randmeren Type | Coöperatie Openbaar belang | Behartigen van bovengemeentelijke belangen van recreatie en natuurbescherming binnen het gebied Randmeren Vertegenwoordiging | Wethouder M.P.
van den Nieuwendijk Financieel belang | € 10.000 (2 stemmen) 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | *) | € | *) Vreemd vermogen | € | *) | € | *) Verwacht resultaat 2027 | € 0 Beleidsmatige risico’s | *)De cijfers over 2027 zijn nog niet beschikbaar 9. | Inclusiefgroep N.V. Type | N.V. Openbaar belang | De Inclusief groep geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet (PW). En streeft hierbij naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen duurzaam kan deelnemen en waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal kunnen participeren. Vertegenwoordiging | Wethouder M.P. van den Nieuwendijk Financieel belang | € 01-jan-27 | 01-jan-26 Omvang per: | Eigen vermogen | € | *) | € | *) Vreemd vermogen | € | *) | € | *) Verwacht resultaat 2027 | - Beleidsmatige risico’s | *) De cijfers over 2027 zijn nog niet beschikbaar 95 B e g r o t i n g 2 0 2 7 96 Stichtingen en verenigingen De gemeente Nijkerk heeft geen belang in een stichting of gemeente. Overige verbonden partijen Verder zijn er geen overige verbonden partijen. B e g r o t i n g 2 0 2 7 97 7. Grondbeleid 7.1 Wettelijk kader In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Deze verplichting volgt uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
In de begroting worden per onderdeel de beleidsdoelstellingen duidelijk gemaakt; in de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan. In de toelichting op het BBV worden de volgende onderdelen voor de paragraaf grondbeleid genoemd die tenminste benoemd moeten worden: • een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting (§ 7.2); • een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert (§ 7.2); • een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie (§ 7.4); • een onderbouwing van de geraamde winstneming (§ 7.5); • de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van grondzaken (§ 7.7). Aanvullend wordt ook ingegaan op: • MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2026 (§ 7.3); • Afdrachten bovenwijkse voorzieningen (§ 7.6). 7.2 Visie en uitvoering van het grondbeleid De gemeente Nijkerk heeft in de Nota Grondbeleid 2025 gekozen voor een situationeel grondbeleid. Dit stelt de gemeente in staat om op passende wijze in te spelen op de dynamiek en de behoefte aan flexibiliteit. De beleidskeuze is erop gericht om per situatie af te wegen welk type grondbeleid het meest geschikt is.
Hierdoor wordt maatwerk geleverd en kan beter worden ingespeeld op specifieke omstandigheden en behoeften van elk project of initiatief. De te onderscheiden vormen zijn als volgt: • Faciliterend grondbeleid: de gemeente vervult een kaderstellende en toetsende rol; • Actief grondbeleid: de gemeente ontwikkelt zelf de gronden; • Participerend grondbeleid: de gemeente werkt in een tussenvorm samen met private partijen. Om de voorspelbaarheid en transparantie van het besluitvormingsproces te waarborgen, maakt de gemeente gebruik van een afwegingskader. Dit helpt bij het systematisch bezien van de verschillende mogelijkheden en het maken van een weloverwogen keuze die aansluit bij de specifieke doelen en omstandigheden van een gebiedsontwikkeling. Het afwegingskader bestaat uit twee delen. In het eerste deel wordt integraal beoordeeld in hoeverre de gebiedsontwikkeling aansluit op gemeentelijke doelstellingen, zoals vastgelegd in de omgevingsvisie en overig beleid. De uitkomst hiervan bepaalt de houding van de gemeente ten opzichte van de gebiedsontwikkeling. Het tweede deel van het afwegingskader omvat een stroomschema waarin diverse aspecten worden meegenomen, zoals de verdeling van het grondeigendom en de vraag of marktinitiatief bestaat voor de ontwikkeling van de grond.
Het doorlopen van dit stroomschema resulteert in een passende rol voor de gemeente, het bijbehorende grondbeleid en de daarbij aansluitende instrumenten. De Nota Grondbeleid 2025 biedt de mogelijkheid om over te gaan tot (strategische) verwerving van gronden en/of opstallen met het oog op toekomstige ontwikkelingen en plannen. De aankopen zijn primair bedoeld om maatschappelijke ambities en doelstellingen op termijn te kunnen blijven realiseren of om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. In de Nota Grondbeleid 2025 is voor strategische aankopen een afwegingskader opgenomen. B e g r o t i n g | 2 0 2 7 Afhankelijk van te maken keuzes in grondbeleid en (strategische) verwerving kan de gemeente ook in de toekomst blijven beschikken over een portefeuille met grondexploitaties en strategische aankopen. Het is echter aannemelijk dat een gedeelte van de ruimtelijke ontwikkelingen ook blijvend via het faciliterende spoor wordt gerealiseerd. In die gevallen zal de gemeente trachten om met de grondeigenaren een anterieure overeenkomst te sluiten om het wettelijk verplichte kostenverhaal zeker te stellen. Indien dit niet (tijdig) lukt, heeft de gemeente het opnemen van kostenverhaalregels in het omgevingsplan als stok achter de deur. In de praktijk zal dit naar verwachting niet of zelden voorkomen.
7.3 MeerjarenPrognose grondbedrijf De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) wordt tweemaal per jaar opgesteld. De jaarlijks verplichte herziening wordt aangeboden bij de jaarrekening. Daarnaast biedt de gemeente Nijkerk met de tMPG een tussentijds inzicht bij de Programmabegroting. In de MPG wordt de gemeenteraad (vertrouwelijk) geïnformeerd over de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen van de grondexploitaties en voorraad aan strategische gronden. Naast de MPG kan eventuele kaderstelling over grondexploitatieprojecten plaatsvinden in de kadernota, bestuursrapportages of in afzonderlijke projectbesluiten. In de MPG wordt uitgebreid geïnformeerd over de belangrijke ontwikkelingen en worden eventuele beslispunten voorgelegd. Om die reden is ervoor gekozen om de paragraaf grondbeleid beknopt te houden. 7.4 Actuele prognose grondexploitaties De grondexploitaties zijn voor het laatst herzien bij de tussentijdse MPG 2026. Hierbij was onder meer sprake van de aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1 januari 2026. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van afgerond € 9,7 miljoen op netto contante waarde.