CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-024 Bijlage 1 en 5 Definitieve Jaarstukken 2025 incl. controleverklaring

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Jaarstukken 2025 en Meerjarenprognose Grondbedrijf 2026 (2026-024)38.766 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

45

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Eenheid

2022

2023

2024

16

19

17

1*

3

4

43

50

56

Niet bekend

Niet bekend

Niet bekend

55

Niet bekend

135

1

1

0

0

1

1

Aanpak ondermijning

Aantal bestuurlijke rapportages

Aantal Bibob trajecten

Rapportages vanuit de politie die de burgemeester de mogelijkheid geven om bestuurlijk op te treden Toetsing ter voorkoming van het faciliteren van ondermijnende activiteiten.

Zorg en veiligheid Veiligheidshuis casussen

Aantal MDO’s

Zorg en veiligheid casussen die regionaal en integraal bij het veiligheidshuis worden besproken Multidisciplinaire overleggen over zorg casuïstiek binnen de gemeenten tussen het sociaal domein en veiligheid.

Digitale weerbaarheid Aantal aangiftes

Het aantal geregistreerde aangiftes bij de politie in het kader van digitale criminaliteit.

Crisisbeheersing Piket functionarissen

Aantal crisisoefeningen

Handhaving Procesverbaal Sfeerrapportages Vergunningverlening MDO’s Evaluaties

Aantal regionale piketfunctionarissen in de gemeentelijke organisatie. Crisisoefeningen en trainingen om de lokale medewerkers te trainen in hun taak binnen de lokale crisisorganisatie.

Het aantal procesverbalen Sfeerrapportages van wijken of overlastlocaties.

Een multidisciplinair overleg ter voorbereiding van een groot evenement. Een evaluatiegesprek met organisatoren van een evenement.

Nog niet bekend Nog niet bekend

Nog niet bekend

5

5

5

5

7

21

900 80

440*

*getal is bij benadering i.v.m. overgaan op nieuw systeem. Vanaf 2025 zijn de cijfers accuraat.

46

Jaarstukken 2025

3.3.

Error! No text of specified style in document.

Financiële middelen Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Begroting 2025 primair

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil begroting na wijziging en rekening

Baten 3.1 Een veilige samenleving maken we samen Totaal baten

72 72

122 122

154 154

32 32

Lasten 3.1 Een veilige samenleving maken we samen Totaal lasten

4.521 4.521

4.854 4.854

4.690 4.690

164 164

Saldo baten en lasten

-4.450

-4.732

-4.536

196

0 0 0

233 0 233

184 0 184

- 48 0 - 48

- 4.450

- 4.500

- 4.352

148

Mutaties reserves Onttrekkingen (baten) Toevoegingen (lasten) Saldo toevoegingen en onttrekkingen

Resultaat perspectief Veilig

47

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

4. Perspectief Dienstverlening 4.1.

Actuele ontwikkelingen

In 2025 is het concept van het Servicecentrum verder ingevoerd. Het Servicecentrum is een organisatiebrede eenheid die regie voert over alle dienstverleningskanalen binnen de Omnichannel‑aanpak, zodat inwoners, ondernemers en organisaties op een herkenbare en consistente manier worden geholpen. Hiervoor zijn rollen, processen en profielen organisatiebreed aangepast. Ook zijn in 2025 voorbereidingen getroffen voor het Service- en Informatiepunt in Hoevelaken, dat vanaf 2026 wordt uitgevoerd, zodat inwoners lokaal terechtkunnen met een toegankelijk en doelmatig dienstverleningsaanbod. Daarnaast is de bredere doorontwikkeling van de organisatie in 2025 verder vormgegeven, waarbij integraal en opgavegericht samenwerken centraal staat. Dit draagt bij aan snellere afstemming tussen teams en een betere ondersteuning van complexe vragen. De Programmabegroting 2026–2029 onderstreept dat deze werkwijze in 2026 volledig is ingebed binnen de organisatie. Op het gebied van digitale dienstverlening zijn in 2025 verdere stappen gezet in de doorontwikkeling van onlineproducten en diensten, en de voorbereiding van een klantportaal waarin inwoners de status van hun aanvragen kunnen volgen en digitaal met de gemeente kunnen communiceren. Tegelijkertijd vroeg de uitvoering van de Wet open overheid aandacht.

Door een sterke toename van Woo‑verzoeken en bezwaarschriften zijn de processen aangescherpt, is extra capaciteit ingezet en wordt structurele monitoring ingericht. Het onderzoek naar klachten heeft ervoor gezorgd dat we dezelfde werkwijze gebruiken en dat we klachten beter registreren en opvolgen. Deze maatregelen versterken de betrouwbaarheid en transparantie van de dienstverlening. Een belangrijke ontwikkeling in 2025 was de beëindiging van de BLNP‑samenwerking. Hierdoor worden ondersteunende bedrijfsvoeringstaken zoals ICT, HR, juridische zaken en financiën weer lokaal georganiseerd, waardoor de gemeente haar ondersteunende processen beter kan afstemmen op de eigen doelen voor dienstverlening. Waar relevant blijft projectmatige samenwerking mogelijk. Tot slot is in 2025 gewerkt aan verdere digitalisering, informatieveiligheid en de eerste toepassingen van Artificial Intelligence. Ook heeft het nieuwe gemeentehuis het hybride en moderne werken verder gefaciliteerd. Deze ontwikkelingen versterken de basis voor een toekomstbestendige, toegankelijke en dienstverlenende organisatie.

48

Jaarstukken 2025

4.2.

Error! No text of specified style in document.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan

Maatschappelijke opgave 4.1. Hoe maken we het samen mogelijk?

We kunnen als gemeente op heel veel terreinen onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners helpen en faciliteren om dingen voor Nijkerk mogelijk te maken. Natuurlijk zijn er regels nodig en is niet alles mogelijk. Maar onze basishouding is om zo veel mogelijk in te zetten op wat wél mogelijk is. Dit betekent onder meer dat we meer vanuit resultaten en bedoeling kijken naar initiatieven en plannen en minder vanuit onze beleids- en systeemwerkelijkheid. Daarvoor moeten we flexibeler en integraler kunnen werken. Dat stelt (hogere) eisen aan onze eigen informatie- en sturingsinstrumentarium waarmee we overzicht kunnen houden en risico’s kunnen beheersen. Ook onze interne processen en interne dienstverlening (o.a. ICT) moeten we hierop door ontwikkelen. Het vraagt ook ondersteuning in houding en gedrag, van onze medewerkers en zeker ook van ons als bestuurders. Dit kan alleen werken als onze inwoners duidelijk weten waar ze aan toe zijn met ons en weten wat ze wel en niet kunnen verwachten. Rolbewustheid en -vastheid, betrouwbaarheid en openheid zijn kernwaarden die door heel ons gemeentelijk functioneren moeten doorklinken. Op basis van deze drie variabelen ontwikkelen we serviceformules die worden uitgewerkt in onder andere het project servicecentrum.

De samenwerking binnen het verband van Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten (BLNP) moet dienstbaar zijn aan de processen en van invloed op de kwaliteit die we leveren voor onze inwoners. Het dienstverleningsconcept krijgt ook invulling door de werkwijze en inrichting bij de overgang naar ons nieuwe gemeentehuis. We gaan daar werken met een nieuwe serviceformule en mensen kunnen ons op meerder manieren bereiken (het project Omnichannel). Dit willen we bereiken Dat inwoners van Nijkerk de gemeente ervaren als een dienstverlenende en betrouwbare partner in ontwikkelingen en initiatieven, die doet wat mogelijk is voor en met de inwoners binnen gestelde kaders en richtlijnen.

Wat hebben we gedaan? Activiteiten 1. Het organisatorisch inbedden van de benodigde kwaliteiten voor de verbetering van de communicatie, participatie en kwaliteit bestuurlijke besluitvorming. 2. Vanuit het dienstverleningsbewustzijn gaan we werken vanuit samenwerken en persoonlijk contact als leidend principe voor onze dienstverlening. 3. Het integraal en opgavegericht samenwerken wordt als één van de leidende principes in de organisatie doorgevoerd. 49

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

4. Het dienstverleningsconcept is grotendeels uitgewerkt in het Servicecentrum en Omnichannel en zal in het nieuwe gemeentehuis verder uitgewerkt worden. Stand van zaken en ontwikkelingen •

Inbedden kwaliteit verbetering communicatie, participatie en bestuurlijke besluitvorming

Professionalisering team Communicatie In 2025 heeft Team Communicatie een duidelijke professionaliseringsslag gemaakt. De focus lag op het verbeteren van interne werkprocessen en het versterken van de strategische rol binnen bestuur en organisatie. Door scherpere keuzes in de inzet van communicatie kan het team gerichter en efficiënter bijdragen aan organisatiedoelen en maatschappelijke opgaven. Daarnaast is geïnvesteerd in een intensievere samenwerking met interne en externe partners, wat de impact op communicatie en participatie vergroot en bijdraagt aan een toegankelijke overheid. Opstart Ondersteuningsteam Participatie Het Ondersteuningsteam Participatie (OTP) is in 2025 gestart, als actiepunt uit het uitvoeringsprogramma. Het OTP zorgt voor duidelijke kaders en afspraken over participatie binnen de organisatie. Het team heeft: • Het participatiebeleid uitgewerkt en laten vaststellen in november 2025; • Een toolbox met keuzehulp ontwikkeld voor het ontwerpen en organiseren van participatieprocessen; • Een aanbesteding gestart voor een online participatieplatform; • Het proces opgestart voor het opstellen van de verplichte participatieverordening, inclusief het uitdaagrecht. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn nadrukkelijk betrokken bij het opstellen van deze verordening.

Verbetering bestuurlijke besluitvorming In 2025 is verder gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van de bestuurlijke besluitvorming, in overeenstemming met de motie van de raad uit 2024. De formats voor college‑ en raadsvoorstellen zijn aangescherpt. Binnen de organisatie is een kwaliteitsgroep ingericht die bestuurlijke stukken beoordeelt op integraliteit, leesbaarheid en inhoud voordat deze aan het college of de raad worden voorgelegd. Ook zijn diverse trainingen verzorgd, onder meer gericht op het schrijven van bestuurlijke stukken en het besluitvormingsproces. Daarnaast is een bestuursadviseur aangesteld die het college en de directie ondersteunt bij strategische advisering en het versterken van de bestuurlijke samenhang. Met deze maatregelen is in 2025 een belangrijke stap gezet richting meer consistente, transparante en kwalitatief hoogwaardige besluitvorming •

Dienstverlening met ‘samenwerken en persoonlijk contact’ als leidend principe

In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van de gemeentelijke dienstverlening, met persoonlijk contact en samenwerking als uitgangspunt. Het Servicecentrum ontwikkelt zich tot het centrale aanspreekpunt waar vragen zoveel mogelijk direct worden afgehandeld. Tegelijkertijd is in 2025 gewerkt aan betere digitale ondersteuning via een klantportaal en verbeterde webformulieren. Afhandeling Woo-verzoeken De afhandeling van Woo‑verzoeken is in 2025 een belangrijk aandachtspunt gebleken binnen de dienstverlening. Door de sterke toename van het aantal verzoeken werd in een groot deel van de gevallen de wettelijke termijn niet gehaald. Daarom is in 2025 een Woo‑coördinator aangesteld, externe capaciteit ingezet en zijn alle openstaande verzoeken in kaart gebracht om de achterstanden weg te werken. Naast het oplossen van de huidige werkvoorraad worden structurele verbeteringen doorgevoerd, zoals uniformere werkprocessen, meer kennis en bewustzijn binnen de organisatie en vaste monitoring van de voortgang. Deze stappen zorgen voor een betrouwbare en tijdige afhandeling van Woo‑verzoeken. Daarnaast dragen ze bij aan de verdere professionalisering van de gemeentelijke dienstverlening. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang. 50

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Klachtenafhandeling In 2025 is ook een onderzoek uitgevoerd naar de wijze waarop klachten binnen de gemeente worden behandeld. Klachten blijken niet alleen signalen van onvrede, maar zijn ook een waardevolle bron voor het verbeteren van onze dienstverlening. Uit het onderzoek kwam naar voren dat inwoners de klachtprocedure goed weten te vinden, maar dat er ruimte is voor verdere professionalisering in de interne organisatie, zoals het uniformeren van processen, het verbeteren van registratie en monitoring en het vergroten van kennis en bewustzijn binnen teams. Op basis hiervan zijn in 2025 al eerste stappen gezet om de klachtenafhandeling structureel te versterken en transparanter te maken. Deze verbeteringen dragen bij aan een betrouwbare en klantgerichtere dienstverlening. •

Integraal en opgavegericht samenwerken

In 2025 is de organisatie gestart met het inbedden van integraal en opgavegericht werken als leidend principe. Binnen de gehele organisatie is samenwerking steeds meer de standaard benadering bij complexe vraagstukken. Opgaven worden niet langer vanuit afzonderlijke teams aangepakt, maar vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het opgavegericht werken komt onder meer tot uiting in de doorontwikkeling van de organisatie, waarin de nadruk ligt op taakveld-overstijgende samenwerking tussen teams en met externe partners. Ook de inrichting van het Ondersteuningsteam Participatie (OTP), de verbetering van bestuurlijke besluitvorming en de ontwikkeling van het Servicecentrum dragen bij aan een integrale werkwijze. Deze initiatieven bevorderen een meer samenhangende advisering, betere afstemming tussen beleid en uitvoering en een hogere kwaliteit in dienstverlening en participatie. In 2025 is gestart met het werken met bestuursopdrachten voor het duidelijk organiseren van grote, complexe en/of bestuurlijke (domein-overstijgende) opgaven. Ook is in 2025 een (interim) bestuursadviseur aangesteld. De bestuursadviseur is een strategische sparringpartner van het college en de directie. De bestuursadviseur zorgt voor bestuurlijke samenhang, kwaliteit van besluitvorming en politieke sensitiviteit. De functie van bestuursadviseur is in 2026 structureel ingevuld.

Door deze ontwikkeling ontstaat meer samenhang binnen de organisatie, worden maatschappelijke opgaven beter verbonden en kan sneller en effectiever worden ingespeeld op de behoeften van inwoners, ondernemers en partners. •

Verdere uitwerking dienstverleningsconcept binnen Servicecentrum en Omnichannel

Het Servicecentrum vervult in 2025 de rol van centraal aanspreekpunt voor inwoners, organisaties en ondernemers. De nadruk ligt op het zoveel mogelijk direct afhandelen van vragen. Daarnaast onderzoekt de gemeente welke randvoorwaarden nodig zijn om ook complexere vragen voortaan direct, fysiek of hybride, te kunnen behandelen. Dit draagt bij aan snellere en betere ondersteuning, ook wanneer specialistische kennis vereist is. In 2025 is verder gewerkt aan de versterking van de digitale dienstverlening. Dit omvat onder andere: • de ontwikkeling van een klantportaal waarin inwoners de status van aanvragen en meldingen kunnen volgen en digitaal met de gemeente kunnen communiceren; • het verbeteren en uitbreiden van het aanbod online producten en diensten om het digitale kanaal toegankelijker en gebruiksvriendelijker te maken. Daarnaast is in 2025 de intergemeentelijke samenwerking binnen BLNP beëindigd. Voor de dienstverlening betekent dit dat ondersteunende bedrijfsvoeringstaken (zoals ICT en informatievoorziening) weer volledig lokaal worden georganiseerd. Hierdoor sluiten deze processen beter aan op de gemeentelijke omnichannel‑aanpak en de ontwikkeling van het Servicecentrum, terwijl samenwerking met andere gemeenten mogelijk blijft wanneer dat nodig is.

51

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In aanvulling op de programma’s geeft dit onderdeel een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen, zoals het gemeentefonds, worden niet als baten in de diverse programma’s opgenomen. Inzicht in de baten is echter essentieel voor de raad. Daarom maken de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ook onderdeel uit van dit perspectief. De voorgaande programma’s omvatten alle baten en lasten die nodig zijn voor de realisering van die programma’s. Specifieke gemeentelijke heffingen zoals het rioolrecht en de afvalstoffenheffing zijn opgenomen bij de baten van het betreffende programma. Hetzelfde gebeurt met de specifieke uitkeringen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft in artikel 8 voor dat in de begroting een bedrag wordt opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Het bedrag voor onvoorzien kan, volgens de voorschriften, worden geraamd voor de begroting in zijn geheel of per programma. Er is voor gekozen om de post onvoorzien voor de begroting in zijn geheel op te nemen.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen De belangrijkste onderdelen van het overzicht algemene dekkingsmiddelen zijn voorgeschreven door het BBV. Het gaat daarbij om: a. lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is. Dit zijn met name de OZB, de precariobelasting, de toeristenbelasting en de hondenbelasting, b. algemene uitkeringen (gemeentefonds), c. dividend, d. saldo van de financieringsfunctie, e. overige algemene dekkingsmiddelen. De specificatie van de algemene dekkingsmiddelen is als volgt: Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Begroting 2025 primair

Algemene dekkingsmiddelen Onroerend zaakbelasting Overige lokale belastingen / heffingen Algemene uitkering Gemeentefonds Dividend Saldo financieringsfunctie Totaal algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien en VPB Onvoorzien Vennootschapsbelasting Totaal onvoorzien en VPB

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil begroting na wijziging en rekening

11.906 865 82.074 380 58 95.283

11.906 940 88.887 380 58 102.171

12.078 1.083 89.304 411 -27 102.849

172 144 417 31 85 848

24 200 224

24 200 224

96 143 239

-72 57 - 15

• Lokale heffingen (onroerend zaakbelasting en overige lokale belastingen / heffingen) Het beleid over de lokale heffingen wordt uitvoeriger beschreven in de paragraaf Lokale heffingen van deze begroting.

52

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

• Gemeentefonds Het gemeentefonds kent drie soorten uitkeringen: 1. de algemene uitkering 2. decentralisatie-uitkeringen en 3. integratie-uitkeringen De algemene uitkering Binnen het gemeentefonds is de algemene uitkering de grootste component. Het bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over de gemeenten met maatstaven, zoals het inwonertal en de oppervlakte van een gemeente, een aan de maatstaven gekoppeld gewicht (bedrag per eenheid) en de uitkeringsfactor. De maatstaven kunnen voortdurend aan veranderingen onderhevig zijn. Uitgangspunt is dat het Gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bbp volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. De volumeontwikkeling van de fondsen is gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het fonds minder schommelt (volumedeel). De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar, waardoor de fondsen reëel ‘op niveau’ blijven (prijsdeel). De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voortvloeiend uit de normeringssystematiek, wordt het accres genoemd. De inkomsten van de algemene uitkering zijn gebaseerd op de decembercirculaire 2025 en de specificatie van januari 2026 van het Rijk voor de uitkering over het boekjaar 2025.

Decentralisatie- en integratie-uitkeringen Deze uitkeringen maken, net als de algemene uitkering, deel uit van het gemeentefonds, maar hebben een eigen verdeling. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn net als de algemene uitkering vrij besteedbaar en er vindt geen verantwoording naar het Rijk plaats, wat bij specifieke uitkeringen wel het geval is. Veel van de uitkeringen zijn verbonden met een zeker doel. Vanuit dat perspectief kan de bestedingsvrijheid formeel niet, maar materieel wel begrensd zijn. Dividend De gemeente Nijkerk heeft aandelen in Alliander, Vitens en Bank Nederlandse Gemeente (BNG). Voor de aandelen van Alliander en de BNG gezamenlijk wordt een opbrengst geraamd van € 380.000 per jaar. Vanaf Sinds 2021 ontvangen we voorlopig geen dividend meer van Vitens. Voor de rente van de in 2021 verstrekte lening aan Alliander wordt gezien het beperkte risico (Alliander heef de hoogste rating namelijk triple A) en de materialiteit van het bedrag geen reserve opgenomen. Alliander heef de hoogste rating namelijk triple A. Saldo van de financieringsfunctie Het betreft hier het saldo van enerzijds de gecalculeerde rentelast en anderzijds de aan diverse programma’s doorberekende rentelast. De werkelijke netto rentelast voor 2025 is € 2,2 miljoen. Op basis van de door de raad vastgestelde financiële spelregels is € 2,2 miljoen doorbelast aan de diverse programma’s.

Hierdoor ontstaat een rekenkundig saldo van nul.

Klachten, ombudsman en bezwaarschriften

• Klachten Bij een goede dienstverlening hoort een klantgerichte afhandeling van klachten. De gemeente heeft een officiële klachtenprocedure, voor situaties in het geval iemand vindt dat de gemeente tekortschiet in haar dienstverlening, of ergens onvoldoende over communiceert. Klachten geven aanwijzingen hoe de dienstverlening kan worden verbeterd. In 2025 zijn in totaal 89 klachten ingediend. Vaak kon de klacht worden opgelost door samen met de klager inwoner te zoeken naar een oplossing voor het probleem., in een aantal gevallen middels 53

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

huisbezoeken. Ook zijn klachten opgelost door het geven van extra uitleg. In een aantal gevallensituaties zijn excuses aangeboden door de gemeente. De wettelijke termijn voor het behandelen van klachten is zes weken. Deze termijn kan met vier weken worden verlengd. In de meeste gevallen kon de klacht binnen deze termijn worden afgehandeld. Gemiddeld genomen, kostte het behandelen van een klacht ongeveer zes weken. • Gemeentelijke Ombudsman Als iemand van mening is dat de gemeente niet goed met de klacht is omgegaan, is het mogelijk daarover te klagen en een bezwaar in te dienen bij de gemeentelijke ombudsman die Nijkerk samen met Bunschoten en Putten heeft ingesteld. In 2025 heeft de gemeentelijke ombudsman 7 nieuwe klachtzaken over de dienstverlening van de gemeente Nijkerk ontvangen. Behandeling klachten door de gemeentelijke ombudsman in 2025 Deze klacht gaat over de wijze waarop de gemeente Nijkerk is omgegaan met de toewijzing van een woning en de communicatie met een ex-inwoner van de gemeente Nijkerk. Deze klacht is na een interventie van de gemeentelijke ombudsman doorgestuurd naar Team Veiligheid van de gemeente Amersfoort, voor verdere behandeling. Deze klacht gaat over een toezegging die een verantwoordelijk medewerker van de gemeente Nijkerk zou hebben gedaan, over zaken in de openbare ruimte. Die zaken betreffen o.a.

een fietspad, een hondenuitlaat-strook, groenstroken en lantarenpalen. Ook gaat deze klacht over het willen ontvangen van een schriftelijke bevestiging van de communicatie die telefonisch aan klager is medegedeeld. Verder wil klager een verklaring van de gemeente waarin de mondeling gemaakte afspraken worden vermeld, gerespecteerd en geborgd. Deze klacht heeft de gemeentelijke ombudsman na enkele interventies voor behandeling doorgestuurd naar de klachtencoördinator van de gemeente Nijkerk. Deze klacht gaat over de kosten die klager heeft gemaakt voor het snoeien van een boom, die hij vergoedt wil krijgen van de gemeente Nijkerk. Ook wil klager opheldering van de door de gemeente gemaakte foto’s in zijn woonomgeving. In deze zaak stoort het klager dat de gemeente niet reageert op zijn e-mails. Deze klachtenzaak is voor eerstelijnsklachtenbehandeling doorgestuurd naar de klachtencoördinator van de gemeente Nijkerk. Deze klacht betreft een klacht over inkomen. De klacht was bij de gemeente niet in behandeling genomen. Dit komt omdat de klager noch de klacht bekend waren bij de gemeente, enkel zijn telefoonnummer.

Ouders klagen over de onzorgvuldige jeugdhulpverlening door de gemeente, waaronder het zonder toestemming delen van informatie met derden, een onjuiste en onduidelijke PGBprocedure, overschrijding van termijnen, gebrekkige dossiervoering, het uitblijven van tijdige klachtbehandeling en een onterechte beschuldiging richting de vader. De gemeentelijke ombudsman verklaart de klacht grotendeels gegrond. De gemeente handelde op meerdere punten onzorgvuldig in communicatie, procedure en klachtopvolging. Aanbevolen wordt om informatie-uitwisseling beter te borgen, procedures te verbeteren, klachten tijdig af te handelen en transparanter en zorgvuldiger met ouders om te gaan. Klager dient een klacht in over het onaangekondigde huisbezoek van een gemeenteambtenaar en over het uitblijven van extra beveiliging na ruitvernieling. Zij ervaart schending van haar privacy, onprofessionele bejegening en onduidelijke toezeggingen. De ombudsman oordeelt dat het huisbezoek in de gegeven omstandigheden verdedigbaar was. Daarnaast is de klacht gegrond voor zover het betreft onzorgvuldige communicatie en vooringenomen bejegening door de adviseur openbare veiligheid. De overige klachtonderdelen zijn ongegrond verklaard. Klager dient een klacht in zowel over een ambtenaar als over het college van burgemeester en wethouders.

De klacht betreft het onzorgvuldig, niet-integer en nalatig handelen rond de behandeling van een urgentieaanvraag. De klacht was ten tijde van de ontvangst door de gemeentelijke ombudsman nog niet afgehandeld. Deze klachtenzaak werd voor eerstelijnsklachtenbehandeling doorgestuurd naar de klachtencoördinator van de gemeente Nijkerk. Totaal aantal klachten

Aantal zaken 1

1

1

1

1

1

1

7

Opgemerkt wordt dat 2025 het laatste jaar was dat de gemeente een eigen ombudsman heeft. Vanaf 1 januari 2026 is de gemeente aangesloten bij de Nationale ombudsman. •

Bezwaarschriften 54

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Het aantal bezwaarschriften is in 2025 enorm gestegen. Het grootste aandeel hierin ligt in het enorm aantal bezwaren over verkeersbesluiten (laadpalen in de gemeente Nijkerk) Ook het aantal andere bezwaren is toegenomen. Hieronder staat een globaal overzicht. De commissie bezwaarschriften brengt zelf uitgebreider verslag uit in het Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2025. Overzicht bezwaarschriften 2025

aantal

Advies commissie: besluit (deels) herzien Advies commissie: besluit ongewijzigd laten Advies commissie: niet ontvankelijk Kennelijk niet ontvankelijk / kennelijk ongegrond Ingetrokken na overleg Doorgestuurd Nog in behandeling Totaal

26 312 9 26 85 5 29 492

Totaal (behandeld) in de commissie

151

4.3.

Financiële middelen Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Begroting 2025 primair

Baten 4.1

Hoe maken we het samen mogelijk? Algemene dekkingsmiddelen en 4.2 onvoorzien Totaal baten

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil begroting na wijziging en rekening

1.738

2.132

2.990

858

94.943

101.831

102.616

785

96.681

103.963

105.606

1.643

23.059

26.781

27.061

- 280

695

975

2.938

- 1.963

23.754

27.756

29.999

- 2.243

72.927

76.207

75.607

- 600

Mutaties reserves Onttrekkingen (baten) Toevoegingen (lasten) Saldo toevoegingen en onttrekkingen

430 0 430

3.968 0 3.968

2.444 194 2.250

- 1.524 - 194 - 1.718

Resultaat perspectief Dienstverlening

73.357

80.175

77.857

- 2.318

Lasten 4.1 Hoe maken we het samen mogelijk? Algemene dekkingsmiddelen en 4.2 onvoorzien Totaal lasten Saldo baten en lasten

55

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Paragrafen De paragrafen: een dwarsdoorsnede van de begroting Naast de zeven programma’s en het hoofdstuk ‘Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien’ bestaat het jaarverslag uit een aantal paragrafen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van het jaarverslag, bezien vanuit een bepaald perspectief. Doel van de paragrafen is om onderwerpen die op meerdere programma’s betrekking hebben, te bundelen in een kort overzicht. Dat geeft de gemeenteraad extra inzicht. Via de paragrafen legt het college nadrukkelijk aan de raad verantwoording af over de realisering van het beleid voor de diverse beheersmatige aspecten. Het gaat vooral om de beleidslijnen van het beheersproces waarbij sprake kan zijn van een grote financiële impact, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de programma’s. Het is van belang dat de raad inzicht heeft in en overzicht heeft over deze onderwerpen. De paragrafen in de begroting en rekening geven de raad een instrument om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te controleren. • Aantal paragrafen In artikel 26 van het BBV staat dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen moeten worden opgenomen als in de begroting. In de begroting waren de volgende (verplicht voorgeschreven) paragrafen opgenomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid

• Indeling per paragraaf Elke paragraaf begint met een weergave van de voorschriften en de doelstelling van de paragraaf. Dit wordt gevolgd door een uiteenzetting over de uitvoering van het gemeentelijk beleid.

56

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Paragraaf 1. Lokale heffingen Voorgeschreven is dat de paragraaf lokale heffingen ten minste bevat: • De geraamde inkomsten; • Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • Een overzicht op hoofdlijnen van kostendekkendheid van de diverse heffingen en de bijbehorende beleidsuitgangspunten; • Een aanduiding van de lokale lastendruk; • Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden (specifieke heffingen), als op de heffingen waarvan de besteding ongebonden is (algemene dekkingsmiddelen). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Een overzicht van de lokale heffingen en daarmee meer inzicht is daarom van belang voor de raad. Een aanduiding van de lokale lastendruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale lasten compleet. Uitgangspunt in de regelgeving is dat tarieven voor een rechtstreekse dienstverlening niet meer mogen opbrengen dan zij aan werk kosten. Er is geen winstdoelstelling voor deze tarieven. Deze uitgangspunten hebben vooral gevolgen voor het tarievenbeleid van retributies in het algemeen en de tarieven van de afvalstoffenheffing en van het rioolrecht.

Bij het onderdeel tarievenbeleid retributies komen wij hierop terug.

1.1.

Inkomsten

De inkomsten uit lokale heffingen zijn in 2025 € 24,7 miljoen. De opbouw is als volgt: Bedragen x € 1 miljoen

2025

2024

2023

Belastingen OZB-woningen OZB-niet woningen Parkeerbelastingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Overige *) Totaal belastingen

7,0 5,1 0,3 2,8 4,7 0,8 20,7

6,7 4,9 0,3 2,5 4,0 0,7 19,1

6,3 4,6 0,3 2,3 3,5 0,7 17,7

Retributies en leges Leges Lijkbezorgingsrechten Overige **) Totaal retributies en leges

2,9 0,8 0,3 4,0

3,8 0,8 0,3 4,9

2,2 0,8 0,2 3,2

Totaal lokale heffingen

24,7

24,0

20,9

*) Hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting **) Haven-, kade- en liggelden

57

Jaarstukken 2025

1.2.

Error! No text of specified style in document.

Beleid lokale heffingen

• Algemeen tarievenbeleid belastingen Ten opzichte van 2024 is in 2025 een inflatiecorrectie toegepast op de tarieven voor de gemeentelijke belastingen en heffingen van 2,9%. In 2025 is de Kadernota 2026 in de juli raad van 2025 vastgesteld. Hierin zijn maatregelen verwerkt om te komen tot een structureel sluitende begroting. Eén van deze maatregelen betreft het verhogen van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit heeft een plek gekregen in de begroting 2026 die in november is vastgesteld. • Heffing bijdrage Bedrijfsinvesteringszone In 2017 is besloten tot invoering van een Bedrijfsinvesteringszone voor het Centrum van Hoevelaken. De ontvangen bijdrage wordt via een subsidie uitgekeerd aan de Stichting Centrum Hoevelaken. Deze heffing is in 2021 met 5 jaar verlengd en loopt nu t/m 2025.In 2026 wordt in samenspraak met de ondernemers verlenging beoogd. • Hondenbelasting In de gemeente Nijkerk laten hondenbezitters hun hond registreren en zij betalen hondenbelasting. Deze belasting is niet bestemd en dus vrij besteedbaar. In het honden-uitlaatbeleid (april 2023) is afgesproken om de uitgaven voor het honden-uitlaatbeleid in overeenstemming te brengen met de inkomsten hondenbelasting. Door een stijging van het aantal honden (mede als gevolg van controle in het buitengebied) is de opbrengst in 2025 € 12.000 hoger dan geraamd. Via een raadsinformatiebrief d.d.

3 februari 2026 bent u op de hoogte gebracht van de tussentijdse evaluatie hondenuitlaatbeleid 2025. Hierin kwam naar voren; de verhouding inkomsten en uitgaven. De stand van zaken uitvoering inwonerstevredenheidsonderzoek en vermelding van plaatsing van extra afvalbakken en voortgang hondenuitlaatkaart . • Toeristenbelasting Vooralsnog is de verwachting dat de prognose einde belastingjaar 2025 hoger ligt dan de kerncijferbegroting zoals afgegeven door GBLT aan gemeente Nijkerk. De opbrengst 2025 bedraagt € 454.000 inclusief raming nog op te leggen groot € 122.000. Dit is een forse meeropbrengst ten opzichte van de raming € 331.000. Dit is inclusief een extra opbrengst uit de definitieve aanslag 2024 van € 51K die alsnog in 2025 is opgelegd. Op basis van de aangiften toeristenbelasting 2025 en de daaropvolgende definitieve belastingaanslag wordt duidelijk of deze inschatting juist is geweest. De definitieve belastingaanslagen worden door GBLT in maart 2026 verzonden. • WOZ/Waarderingskamer De Waarderingskamer beoordeelt alle aspecten van de WOZ. Begin januari 2026 ontvingen we het bericht van de waarderingskamer dat de waarderingskamer onze gemeente beoordeelt met de hoogst haalbare, “goed-waardering” (van 4 naar 5 sterren).

Citaat: “Dat houdt in dat uw organisatie, gedurende lange tijd, WOZ waarden levert van goede kwaliteiten daarnaast op alle onderdelen van het WOZ-werkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen”. Een extra ster waar we met en dankzij GBLT, bijzonder trots op zijn. • Onroerende Zaakbelasting/ WOZ De OZB is grotendeels in februari 2025 opgelegd. Voor de OZB wordt per saldo een meeropbrengst van € 165.000 geprognosticeerd, die bijna volledig aan de OZB niet-woningen kan worden toegerekend. De verwachte totale WOZ-waarde van de niet-woningen is hoger dan werd verwacht in oktober 2024 bij het afgeven van de kerncijfers. De gebruikersbelasting laat zich minder goed voorspellen, omdat in tegenstelling tot een eigenaar er niet altijd een gebruiker kan worden aangewezen op 1 januari. Meer of minder leegstand dan geraamd heeft hierdoor direct gevolgen voor de opbrengst.

58

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

De ontwikkeling van de WOZ-waarden bij de woningen laat een duidelijke groei zien de afgelopen jaren die in lijn ligt met de marktontwikkelingen. De prognose van de totale WOZ-waarde per einde belastingjaar 2025 ligt in lijn met de raming voor de onroerende-zaakbelastingen woningen 2025. Dit geldt ook voor het eigenaarsdeel niet woningen. Bij de niet-woningen gebruikers deel heeft onze gemeente de begroting juist lager vastgesteld dan de realisatiecijfers waardoor een positieve afwijking is ontstaan. Het gebruikersdeel laat zich lastig inschatten omdat zaken als leegstand per 1 januari en het percentage woondelen bij gecombineerde objecten van grote invloed kunnen zijn op de opbrengst. • Stijging vastgoed Uit de brief van de Waarderingskamer van januari 2026 blijkt het volgende. De stijging van de verkoopprijzen op de woningmarkt in het jaar 2024 leidt tot een gemiddelde stijging van de WOZwaarden van woningen voor het belastingjaar 2026 met 10,6% (landelijk gemiddeld). In onze gemeente stijgen de WOZ-waarden van woningen gemiddeld met 8,5% en stijgen de WOZ-waarden van overige onroerende zaken gemiddeld met 3,1%.

• No Cure No Pay In onderstaande tabel is voor de heffingsjaren 2024 en 2025 inzichtelijk gemaakt hoeveel bezwaarschriften tegen de heffing, de invordering en de WOZ-beschikking zijn ontvangen vanaf aanvang van het betreffende belastingjaar tot en met 31 december 2025. Ontvangen bezwaren per jaar

Verwerkt

Toekennen %

Afwijzen %

Onderhanden werk

2025 Heffingsbezwaren Invorderingsbezwaren WOZ-bezwaren Waarvan NCNP

267 24 814 571

245 24 787 566

71%

29%

26% 24%

74% 76%

22 0 27 5

2024 Heffingsbezwaren Invorderingsbezwaren WOZ-bezwaren Waarvan NCNP

464 31 1.183 670

462 30 1.183 670

62%

38%

34% 23%

66% 77%

2 1 0 0

Het aantal invorderingsbezwaren is beperkt. Het toekennings- en afwijzingspercentage 2025 is voor geheel GBLT 10% respectievelijk 90%. Deze worden niet per deelnemer berekend

Uit de voorgaande tabel blijkt verder dat voor belastingjaar 2025 322 (1136-814) WOZ-bezwaren minder zijn ontvangen dan vorig belastingjaar in dezelfde periode. Het aandeel NCNP-bezwaren is net als vorig jaar hoog. Vorig jaar betrof 57% (649/1136) van de WOZ-bezwaren een NCNP-bezwaar. Inmiddels is dit gestegen naar 70% (571/814) van de WOZ-bezwaren. In absolute aantallen zien we voor onze gemeente wel een daling van 78 NCNP-bezwaren ten opzichte van vorig jaar. Het aantal ontvangen en onderhanden WOZ-beroepen is ten opzichte van vorig jaar fors gestegen. In vergelijking met de jaarrapportage 2024 is het aantal ontvangen beroepschriften gestegen met 69 beroepschriften. Van de 100 beroepschriften gaat het in 86 gevallen om een beroep tegen uitsluitend de hoogte van de vergoeding voor het door het NCNP-bureau bij het bezwaarschrift aangeleverde taxatierapport. Recent hebben de gerechtshoven het ‘richtsnoer’ voor de vergoeding van taxatierapporten ingetrokken. Dit naar aanleiding van een arrest van de Hoge Raad. De verwachting is dat de jurisprudentie over dit onderwerp de komende jaren flink zal ontwikkelen. GBLT probeert om één zaak te laten behandelen en de uitkomst daarvan van toepassing te laten zijn op de andere identieke zaken. Of alle partijen hiermee instemmen is op dit moment nog niet duidelijk.

De eventuele financiële consequenties van de 86 beroepschriften tegen de hoogte van de proceskostenvergoeding worden meegenomen in de voorziening proceskosten en zijn dus niet van invloed op de hoogte van de opbrengst onroerende-zaakbelastingen. 59

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Begin februari is bekend geworden dat twee grote NCNP-kantoren stoppen met het aanbieden van gratis bezwaar maken. Op dit moment verwachten we dat dit zal leiden tot aanzienlijk minder NCNPbezwaren, maar tot een stijging van het aantal bezwaren van belanghebbenden zelf of wellicht via andere dienstverleners, niet zijnde NCNP. Kennelijk heeft de jurisprudentie ertoe geleid dat in ieder geval 2 bureaus het niet meer zien zitten om de NCNP-formule voort te zetten. Een verdien model maken van een juridisch recht op bezwaar komt hiermee hopelijk ten einde en daarmee hopelijk ook een kostenreductie voor de burger. • Tarievenbeleid retributies Voor de inkomsten uit retributies wordt met kostprijsdekkende tarieven gerekend. In artikel 212 van de Gemeentewet is voorgeschreven dat de gemeenteraad via de financiële verordening regels stelt voor de wijze van kostprijsbepaling van de gemeentelijke diensten en producten. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met het Besluit Begroting en Verantwoording. De systematiek van toerekenen van kosten wordt uitgevoerd in overeenstemming met de Financiële Verordening en de belastingverordeningen. Bij de bepaling van de kostprijs worden de bijdragen aan en van reserves overigens meegenomen.

Met uw raad is in 2022 afgesproken om op begrotingsbasis te komen tot een 100% kostendekkendheid en bij het jaarwerk op basis van werkelijke cijfers deze percentages te monitoren. Deze dienen weer als input voor het jaar t+1 als basis voor de begroting 2026. In de begroting 2026 is ook in de volle breedte de kostendekkendheid toegelicht en gemotiveerd. • Omgevingswet en Berekeningen legesverordening De legesverordening 2026 van de gemeente is gebaseerd op een werkmodel verordening leges van VNG. De verordening is zoveel mogelijk met de verordeningen in de regiogemeenten Barneveld, Ede, Scherpenzeel en Wageningen geharmoniseerd. De bouwkosten in de verordening zijn gebaseerd op berekeningen door Casadata. Casadata is een uitgebreide online databank met kostengegevens, calculaties en technische informatie voor de bouw, renovatie en het onderhoud van gebouwen en bouwwerken. Deze gegevens worden periodiek geïndexeerd. Via publicatie leidt dit tot actualisering van de bouwsom waarover de leges wordt berekend. Met andere woorden; hogere bouwkosten leiden bij eenzelfde tarief tot hogere legesopbrengsten. Het tarief wordt vastgesteld in de legesverordening. Het uitgangspunt hierbij is 100% kostendekkendheid. Dit wordt afhankelijk van de aanvraag, bepaald door kosten eigen medewerkers en/of die van de Omgevingsdienst.

Deze leges worden jaarlijks door de raad in de kadernota geïndexeerd voor kostenstijging (inflatiecorrectie). Voor 2025 was dit percentage 2,1%. Sinds de invoering van de Wet kwaliteitsborging (zie hierna) dient ook bezien te worden welk deel van vergunningverlening door de markt wordt uitgevoerd. Hiermee dient rekening te worden gehouden in de legesberekening. Immers voor wat de markt doet, blijven we eindverantwoordelijke, maar kunnen we niet meer in rekening brengen. In aanvang heeft dit heeft een licht effect op de legesopbrengst dat tot op heden wegviel binnen de veelheid van de andere bouwaanvragen. • Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) Deze wet regelt het toezicht op de uitvoering van de gemeentelijk vergunning door een marktpartij (kwaliteitsborger). De toetsing aan bouwtechnische eisen van een bouwwerk, zoals beschreven in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), wordt onder de Wkb dus uitgevoerd door deze onafhankelijke partij in plaats van door de gemeente. Onder de Wkb wordt niet meer voorafgaand aan de bouwplannen getoetst, maar wordt er tijdens verschillende fases van het ontwerp en het bouwproces in de praktijk gecontroleerd of het bouwwerk aan de eisen voldoet. Deze wet vergroot ook de aansprakelijkheid van de aannemer voor eventuele bouwfouten en gebreken. Zodoende moet de Wkb de bouwkwaliteit verbeteren en de faalkosten verminderen. 60

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

De wet is gefaseerd ingevoerd. In 2024 is de Wkb al gaan gelden voor bouwwerken in gevolgklasse 1, de laagste risicoklasse, waar bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleine bedrijfspanden onder vallen. Verbouwingen en bouwwerken in hogere risicoklassen, zoals onderwijsgebouwen en ziekenhuizen, zullen op een later moment worden opgenomen. Uiterlijk op 1 januari 2027 zal een evaluatie door het rijk plaatsvinden naar de regels voor kwaliteitsborging. Afhankelijk van de uitkomsten van deze evaluatie volgen daarna (al dan niet gelijktijdig) de bouwwerken in hogere risicoklassen. Dit zijn bijvoorbeeld bibliotheken en onderwijsgebouwen (gevolgklasse 2) en voetbalstadions en ziekenhuizen (gevolgklasse 3). Hierdoor kunnen bouwbedrijven en gemeenten stap voor stap ervaring opdoen met het nieuwe toezicht in de bouw. De omgevingsdienst heeft zich voorbereid door het aanleggen van een flexibele schil. Het zal zeker 2 jaar duren voordat dit beeld helder is, schreven we vorig jaar. Een evaluatiemoment zal daarna plaatsvinden. Op basis van opgedane ervaringscijfers zullen de lasten en baten blijvend gemonitord worden. Mede ook met het oog op de bepaling van de kostendekkendheid. • Afvalstoffenheffing (gebruikersheffing) De afvalstoffenheffing werkt als een gesloten systeem, waarbij in 2025 opnieuw is gestuurd op volledige kostendekkendheid.

Achteraf blijkt dat de marktprijzen sterker zijn gestegen dan geraamd. Verschillende kostenposten vielen hoger uit door loon- en prijsontwikkelingen en lagere opbrengsten voor herbruikbare stromen. Dit leidde tot een noodzakelijke verhoging van zowel het vaste tarief als het diftar-tarief. Tegelijkertijd zijn de baten hoger uitgevallen, onder meer door hogere opbrengsten afvalstoffenheffing en diverse vergoedingen. Ook zijn op onderdelen lagere kosten gerealiseerd, zoals door efficiëntere inzameling en het anders organiseren van enkele stromen. Per saldo resulteerde dit in een financieel voordeel. Volgens het gesloten systeem wordt dit resultaat toegevoegd aan de egalisatievoorziening. In totaal is € 645.200 gedoteerd aan de voorziening egalisatietarief afval. • Rioolheffing Tijdens het opstellen van de begroting is een fout in de onderliggende berekeningen ontdekt: een te lange afschrijvingstermijn was gebruikt. Deze is gecorrigeerd, waardoor de tarieven uiteindelijk sterker stegen dan oorspronkelijk voorzien met 18,4%. De rioolheffing blijft een gesloten systeem en is gericht op het structureel realiseren van kostendekkendheid. In de uitvoering zijn de opbrengsten lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt vooral door het vertrek van een grote belastingplichtige en de afhandeling van een bezwaar, waarbij eerdere aanslagen zijn teruggedraaid.

Tegelijkertijd zijn enkele kostenposten hoger uitgevallen, onder meer door aanvullende werkzaamheden en investeringen in het rioolstelsel. Daar tegenover stonden lagere uitgaven op andere onderdelen, zoals energie en stimuleringsregelingen. Per saldo ontstaat een financieel nadeel over 2025. Volgens de systematiek van het gesloten stelsel is dit nadeel gedekt vanuit de egalisatievoorziening. In totaal is € 812.400 onttrokken aan de voorziening egalisatietarief riool.

1.3.

Overzicht verordeningen

De verordeningen met daarin de diverse tarieven worden jaarlijks bij afzonderlijk raadsbesluit gewijzigd dan wel opnieuw vastgesteld. De raadsbesluiten worden integraal bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad, door plaatsing op de website www.officielebekendmakingen.nl. De actuele en vorige versies van de verordeningen zijn te vinden op www.overheid.nl/lokale wet- en regelgeving.

61

Jaarstukken 2025

1.4.

Error! No text of specified style in document.

Lokale lastendruk

Voor de bepaling van de lastendruk wordt gekeken naar de lastendruk huishouding en per woningtype. Hierin worden de OZB voor woningen, de afvalstoffenheffing inclusief de opbrengsten vanwege afvoer van het afval en de rioolheffing betrokken. Wij sluiten hierbij aan bij de definitie die door het COELO wordt gebruikt. Zie hiervoor ook de bijlage met beleidsindicatoren. De mutaties voor een meerpersoonshuishouden eigenaar woning in onderstaande tabel worden veroorzaakt door een stijging van de OZB met 2,9%, een stijging van het rioolrecht met 18,4% en een stijging van de afvalstoffenheffing met 13, á 15%. Tariefstijgingen boven de 2,9% zijn als gevolg van stijgende grondstof en loonstijgingen in een specifieke markt (afval en riool). Bedragen in €

2025 Eigenaar woning Meerpersoonshuishouden Eénpersoonshuishouden Huurder Meerpersoonshuishouden Eénpersoonshuishouden

1.5.

Stijging 2025-2024

2024

811 790

8,7% 8,8%

746 726

249 228

13,2% 14,0%

220 200

Kwijtscheldingsbeleid

In de gemeente Nijkerk bestaat de mogelijkheid om geheel of gedeeltelijk kwijtschelding te krijgen van de aanslag voor de afvalstoffenheffing (gedeeltelijk), de ozb en de rioolheffing (gedeeltelijk). Om daarvoor in aanmerking te komen, mag het inkomen niet hoger zijn dan 100% van het bijstandsniveau en vindt er een vermogenstoets plaats. Ook wordt bij de toetsing rekening gehouden met de netto kosten van kinderopvang. Aan mensen die een bijstandsuitkering ontvangen wordt de kwijtschelding, na toetsing van de voorwaarden, automatisch toegekend. De heffing en invordering van de meeste belastingen wordt uitgevoerd door GBLT (zie hierna). Dit belastingkantoor heeft een koppeling met het Landelijke Inlichtingenbureau. Dit bureau beheert een landelijke database waarin de inkomensgegevens van alle belastingplichtigen zijn opgeslagen. Door gebruik te maken van deze gegevens wordt het toekennen van automatische kwijtschelding verder vergemakkelijkt voor de belastingplichtige. In 2025 is in totaal € 94.000 kwijtgescholden (vergelijk in 2024 € 78.000 en 2023 € 67.000. Dit bedrag wordt verantwoord in ons jaarwerk onder de post gemeentelijke armoedebeleid. De stijging van het tarief afvalstoffenheffing 2025 werkt ook door in een hoger bedrag voor kwijtschelding.

1.6.

Uitvoering Belastingverordeningen door GBLT

Het college heeft de uitvoering van de heffing en de invordering van een aantal gemeentelijke belastingen overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn te Zwolle (verder: GBLT). GBLT is een samenwerkingsverband van vijf waterschappen en tien gemeenten (naast Nijkerk zijn dat Bunschoten, Dalfsen, Dronten, Ommen, Leusden, Renswoude, Veenendaal, Woudenberg en Zwolle). GBLT verzorgt voor de gemeente de volgende belastingen: • onroerendezaakbelastingen • hondenbelasting • afvalstoffenheffing • forensenbelasting • rioolheffing • toeristenbelasting • heffing BIZ-bijdrage centrum Hoevelaken 62

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

De belastingplichtigen van Nijkerk ontvangen van GBLT een gecombineerde aanslag, waarop zowel de gemeentelijke heffingen als de waterschapsheffingen zijn vermeld. GBLT draagt er zorg voor dat de informatie op de website van GBLT en de telefonische bereikbaarheid op orde zijn, om de vragen van de burgers te kunnen beantwoorden. De afhandeling van bezwaar- en beroepschriften tegen de gemeentelijke heffingen die door GBLT worden uitgevoerd, gebeurt door GBLT. Met ingang van 2020 zijn de verordeningen van de gemeentelijke GBLT partners geharmoniseerd. Dit leidt voor Nijkerk tot enkele geringe aanpassingen. Als basis is namelijk de VNG modelverordening gehanteerd per belastingsoort.

63

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1.

Beleid weerstandscapaciteit en risico’s

Het beleid is vastgelegd in de Nota Risicomanagement 2024. In oktober 2024 is deze geactualiseerde nota risicomanagement vastgesteld door de raad. Via het vaststellen van de nota risicomanagement streeft de gemeente Nijkerk de volgende doelstellingen na: 1. Het risicobewustzijn van de organisatie stimuleren en vergroten; 2. Zorgdragen dat het optreden van (ongewenste) risico’s zo weinig mogelijk effect heeft op gemeentelijke doelstellingen door systematisch beheer van risico’s; 3. Het minimaliseren van de (ongewenste) financiële en niet-financiële risico’s; 4. Het inzichtelijk maken van de risico’s die de gemeente loopt; 5. Het inzichtelijke maken van beheersmaatregelen bij de risico’s; 6. Het verbeteren van de sturing op risico’s; 7. Het maken van verantwoorde keuzes in het al dan niet aanvaarden van risico’s; 8. Het op een systematische wijze beoordelen en wegen van risico's bij bestuurlijke besluitvorming; 9. Het voldoen aan wet- en regelgeving (Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de lokale financiële verordening). 10. Het weerstandsvermogen gelijk of boven de vastgestelde norm van 1,0 te houden.

2.2

Weerstandsvermogen

De gemeente kijkt naar hoe sterk haar begroting is. Dat betekent: kan de gemeente onverwachte financiële tegenvallers opvangen, zonder dat ze plannen hoeft aan te passen of moet bezuinigen? Dit noemen we het weerstandsvermogen. Het laat zien hoe goed de gemeente voorbereid is op risico’s die geld kunnen kosten. Om dit te meten, gebruikt de gemeente een verhoudingscijfer (ratio). Dit cijfer laat zien of er genoeg geld is om grote, onverwachte kosten te betalen. Denk hierbij aan geld uit de reserves van de gemeente. Deze ratio wordt uitgedrukt in een formule:

De gemeente Nijkerk kijkt welke risico’s er zijn die veel geld kunnen kosten. Daarna wordt gekeken hoeveel geld en andere mogelijkheden de gemeente heeft om deze kosten op te vangen. Dit noemen we de weerstandscapaciteit. Door dit goed in beeld te brengen, zorgen we ervoor dat de gemeente ook in moeilijke tijden haar werk kan blijven doen, zonder dat belangrijke plannen in gevaar komen. Volgens de afspraken in het beleid over risico’s (de Nota risicomanagement) kijkt de gemeente naar een cijfer om te bepalen of er genoeg geld is om onverwachte tegenvallers op te vangen. Dit cijfer heet de weerstandsratio. De gemeente Nijkerk wil dat dit cijfer minstens 1,0 is. Dat betekent dat er genoeg geld moet zijn om 100% van de gewogen risico’s te kunnen betalen. Bij de Jaarstukken 2024 was de ratio hoger dan nu (3,4). Toch is het cijfer nog steeds ruim boven de norm van 1,0, dus dat is positief. De cijfers van de begroting 2025 zijn gebaseerd op de methodiek van de berekening van de ratio weerstandsvermogen zoals deze gold ten tijde van de opstelling van de begroting. Door de vaststelling van de nota risicomanagement in oktober 2024 is de methodiek gewijzigd. Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

64

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Beschikbare weerstandscapaciteit Gewogen risico’s Weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen *)

Rekening 2025 59.078 17.300

Begroting 2025 26.986 9.175

Rekening 2024 59.140 16.340

41.778

17.811

42.800

3,4

2,9

3,6

*) Beschikbare weerstandscapaciteit / gewogen risico’s

2.3

Beschikbare weerstandscapaciteit

De weerstandscapaciteit zijn de middelen en mogelijkheden waarover Nijkerk beschikt om niet begrote kosten, die onverwacht en substantieel zijn, te dekken zonder dat de begroting en de uitvoering van het door de raad bepaalde beleid in gevaar komen. Kort door de bocht gaat het hier om de reserves van de gemeente. In onderstaande tabel hebben wij opgenomen de middelen en mogelijkheden die onze gemeente heeft om de risico’s op korte termijn af te dekken. Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Algemene reserve Reserve bouwgrondexploitaties Vrij besteedbare bestemmingsreserve Post onvoorzien Saldo begroting of jaarrekening

Rekening 2025 28.550 11.095 13.976 24 5.433

Begroting 2025 15.759 11.277 -

Rekening 2024 27.604 12.378 13.659 24 5.474

Beschikbare weerstandscapaciteit

59.078

27.036

59.140

In de begroting 2025 behoorden de posten vrij besteedbare bestemmingsreserves, post onvoorzien en saldo begroting of jaarrekening niet tot de weerstandscapaciteit. Naast deze middelen om korte termijn risico’s af te dekken bezit de gemeente een instrument om risico’s op lange termijn af te dekken. Het gaat hierbij om de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit is het bedrag dat de gemeente aan extra belastinginkomsten kan genereren binnen de hiervoor geldende wet- en regelgeving. Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit wordt gebruikgemaakt van de normen die gelden voor het zogenoemde artikel-12 beleid. Hierbij wordt gekeken naar de maximale eigen opbrengsten uit OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor rioolheffing en afvalstoffenheffing geldt dat er gestreefd wordt naar 100% kostendekkende tarieven. Of de OZB-tarieven kunnen stijgen ten opzichte van de artikel-12 norm zal jaarlijks worden berekend. Bij de berekening zal worden uitgegaan van de artikel-12 norm uit de meest recente circulaire over de Algemene Uitkering van het Rijk. De omvang van de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt voor de rekening 2025 € 5,6 miljoen. Voor weerstandscapaciteit is het belangrijk dat snel kan worden geschakeld bij het zich voordoen van risico’s. Het inzetten van onbenutte belastingcapaciteit vergt langere tijd.

Daarom maakt deze post geen deel uit van de weerstandscapaciteit.

2.4

Risico-inventarisatie 65

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Voor de risico-inventarisatie worden alle mogelijke gebeurtenissen met potentiële risico’s in kaart gebracht. Daarbij wordt voor opname als risico in deze paragraaf een ondergrens gehanteerd van € 50.000. dat betekent dat risico’s waarvan de financiële impact ingeschat wordt op een omvang kleiner dan € 50.000, rekening houdend met de kans van optreden, of risico’s die wel zijn te voorzien maar geen financiële component aan kan worden gehangen niet zijn opgenomen in onderstaande tabel. In onderstaande tabel worden volgens afspraak maximaal 10 risico’s opgenomen, om microsturing te voorkomen. Concreet komt het op het volgende neer: van de geïnventariseerde risico’s wordt het financieel gevolg bij het optreden van het risico ingeschat en ook de kans dat het risico zich zal voordoen. Op basis van deze gegevens wordt een totaaloverzicht van de tien grootste netto financiële risico’s opgesteld. Omdat het zeer onwaarschijnlijk is dat alle risico’s tegelijkertijd optreden, wordt er een zekerheidspercentage gehanteerd van 80%. Schematisch kan bovenstaande in de volgende formule worden uitgedrukt: risico = kans van optreden x maximaal financiële gevolg Bij de inschatting van de kans worden drie categorieën gebruikt: 1. Kleine kans, het is niet zo waarschijnlijk dat het risico zich daadwerkelijk voor zal doen (wegingsfactor 25%). 2.

Middelgrote kans, de risico’s kunnen nog beide kanten op. Het kan zijn dat ze zich voordoen, het kan ook zijn van niet: het kan vriezen en het kan dooien (wegingsfactor 50%). 3. Grote kans, de kans van optreden is groot (wegingsfactor 75%) In onderstaande tabel hebben wij de top 10 van de risico’s in beeld gebracht. Bedragen x € 1.000

Overzicht geïnventariseerde risico’s en toelichting

1 2

Gewogen risico’s grondexploitatie Per Grex wordt in het MPG de risico’s bepaald en bij elkaar opgeteld. Netcongestie elektriciteit Netcongestie vormt een urgent en complex vraagstuk met aanzienlijke maatschappelijke en economische impact. De huidige en toekomstige ruimte op het elektriciteitsnet staat onder druk, terwijl de exacte rol en verantwoordelijkheid van de gemeente hierin nog onvoldoende zijn uitgekristalliseerd. Als van de gemeente wordt verwacht dat zij actief gaat investeren in fysieke netwerkinfrastructuur (‘hardware’), brengt dit substantieel financiële risico’s met zich mee. Het gaat om potentieel zeer hoge investeringsvolumes,

Beheersmaatregel

Kans van optrede n

Zie hiervoor het MPG De gemeente Nijkerk bereidt zich actief voor op de totstandkoming van een concreet ACM (Autoriteit Consument & Markt) prioriteitskader. De huidige governance tussen betrokken partijen, inclusief de gemeentelijke rol en verantwoordelijkheidsverdeli ng, is hierbij nog niet eenduidig vastgesteld. Zodra mandaten, verantwoordelijkheden en kaders definitief zijn belegd, zetten wij gericht in op implementatie. Deze uitgangspunten worden opgenomen in de beleidsontwikkeling voor 2026 en verder, met als doel te komen tot een bestuurlijk vastgesteld en juridisch robuust kader dat de uitvoering en

Maxima al financie el gevolg

Omvan g risico

Incidentee l/ structuree l

Mix

8.700

8.700

i

Groot

5.000

3.750

s

66

Jaarstukken 2025

3

4

5

terwijl de juridische kaders en mogelijke kostenverhaalsmechanis men op dit moment nog beperkt uitgewerkt zijn. Drinkwater schaarste Drinkwaterschaarste is in Nederland niet langer hypothetisch: zowel de ILT, Rijksoverheid als provincies waarschuwen dat drinkwaterbronnen schaarser worden, vergunningen stokken en de leveringszekerheid onder druk komt te staan. Dit vertaalt zich rechtstreeks in bestuurlijke en financiële risico’s voor gemeenten.

Sociaal domein Het open-eind-karakter van de diverse regelingen, waaronder met name de uitgaven Jeugdhulp en Wmo, staan onder druk. Daarnaast zorgt de toekomst van de sociale werkvoorziening, de toename van het aantal statushouders en de grilligheid van de hoogte van de rijksbijdragen voor onzekerheid. Risico's rondom nieuwe verplichte aanbestedingen Door de sterk gestegen marktprijzen bestaat een reëel risico dat nieuwe aanbestedingen substantieel hoger uitvallen dan eerder begroot. Deze ontwikkeling kan leiden tot

Error! No text of specified style in document.

besluitvorming duurzaam ondersteunt.

De ingezette beheersmaatregelen zijn geordend langs drie strategische sporen: het reduceren van de watervraag, het vergroten van het beschikbare aanbod en het versterken van governance en uitvoering. Een concreet voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van waterbewust bouwen, waaronder de toepassing van de waterrotonde, waar recent een bestuurlijk besluit over is genomen in Nijkerk. Daarnaast draagt de gemeente via de Omgevingsvisie en regionale waterprogramma’s actief bij aan de realisatie van een robuust grond- en oppervlaktewatersysteem. Deze inzet richt zich op het borgen van zoetwaterbeschikbaarheid en het versnellen van klimaat adaptieve maatregelen, zoals compartimentering, wateropvang en de inrichting van natte natuur. Monitoring van de uitgaven, kostenbewustzijn van medewerkers uitvoering stimuleren.

Midden

5.000

2.500

s

Midden

2.500

1.250

S

Groot

1.000

750

i

Marktverkenningen, strakke aanbestedingsprocedure.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=f7ba9715-10d5-4980-979c-41740778f1f8