CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-074 Bijlage 1 Programmabegroting 2026-2029

Raadsvergadering 6 november 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Programmabegroting 2026-202930.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Gastvrije randmeren

Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Verwacht resultaat 2026 Beleidsmatige risico’s

Coöperatie Behartigen van bovengemeentelijke belangen van recreatie en natuurbescherming binnen het gebied Randmeren Wethouder M. Broekman-van der Pers € 10.000 (2 stemmen) 01-jan-26 Eigen vermogen € *) Vreemd vermogen € *) €0 De cijfers over 2025 zijn nog niet beschikbaar

01-jan-25 € €

*) *)

82

B e g r o t i n g

9.

2 0 2 6

Inclusiefgroep N.V.

Type Openbaar belang

Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Verwacht resultaat 2026 Beleidsmatige risico’s

N.V. De Inclusief groep geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet (PW). En streeft hierbij naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen duurzaam kan deelnemen en waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal kunnen participeren. Wethouder M. Broekman-van der Pers € 01-jan-26 01-jan-25 Eigen vermogen € € 6.797.000 Vreemd vermogen € € 9.553.000 -

Stichtingen en verenigingen De gemeente Nijkerk heeft geen belang in een stichting of gemeente.

Overige verbonden partijen Verder zijn er geen overige verbonden partijen.

83

B e g r o t i n g

2 0 2 6

7. Grondbeleid 7.1 Wettelijk kader In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Deze verplichting volgt uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de begroting worden per onderdeel de beleidsdoelstellingen duidelijk gemaakt; in de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan. In de toelichting op het BBV worden de volgende onderdelen voor de paragraaf grondbeleid genoemd die tenminste benoemd moeten worden: • een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting (§ 7.2); • een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert (§ 7.2); • een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie (§ 7.4); • een onderbouwing van de geraamde winstneming (§ 7.5); • de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van grondzaken (§ 7.7). Aanvullend wordt ook ingegaan op: • MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2024 (§ 7.3); • Afdrachten bovenwijkse voorzieningen (§ 7.6).

7.2 Visie en uitvoering van het grondbeleid De gemeente Nijkerk heeft in de Nota Grondbeleid 2025 gekozen voor een situationeel grondbeleid. Dit stelt de gemeente in staat om op passende wijze in te spelen op de dynamiek en de behoefte aan flexibiliteit. De beleidskeuze is erop gericht om per situatie af te wegen welk type grondbeleid het meest geschikt is. Hierdoor wordt maatwerk geleverd en kan beter worden ingespeeld op specifieke omstandigheden en behoeften van elk project of initiatief. De te onderscheiden vormen zijn als volgt: • Faciliterend grondbeleid: de gemeente vervult een kaderstellende en toetsende rol; • Actief grondbeleid: de gemeente ontwikkelt zelf de gronden; • Participerend grondbeleid: de gemeente werkt in een tussenvorm samen met private partijen. Om de voorspelbaarheid en transparantie van het besluitvormingsproces te waarborgen, maakt de gemeente gebruik van een afwegingskader. Dit helpt bij het systematisch bezien van de verschillende mogelijkheden en het maken van een weloverwogen keuze die aansluit bij de specifieke doelen en omstandigheden van een gebiedsontwikkeling. Het afwegingskader bestaat uit twee delen. In het eerste deel wordt integraal beoordeeld in hoeverre de gebiedsontwikkeling aansluit op gemeentelijke doelstellingen, zoals vastgelegd in de omgevingsvisie en overig beleid.

De uitkomst hiervan bepaalt de houding van de gemeente ten opzichte van de gebiedsontwikkeling. Het tweede deel van het afwegingskader omvat een stroomschema waarin diverse aspecten worden meegenomen, zoals de verdeling van het grondeigendom en de vraag of marktinitiatief bestaat voor de ontwikkeling van de grond. Het doorlopen van dit stroomschema resulteert in een passende rol voor de gemeente, het bijbehorende grondbeleid en de daarbij aansluitende instrumenten. De Nota Grondbeleid 2025 biedt de mogelijkheid om over te gaan tot (strategische) verwerving van gronden en/of opstallen met het oog op toekomstige ontwikkelingen en plannen. De aankopen zijn primair bedoeld om maatschappelijke ambities en doelstellingen op termijn te kunnen blijven realiseren of om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. In de Nota Grondbeleid 2025 is voor strategische aankopen een afwegingskader opgenomen.

84

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Afhankelijk van te maken keuzes in grondbeleid en (strategische) verwerving kan de gemeente ook in de toekomst blijven beschikken over een portefeuille met grondexploitaties en strategische aankopen. Het is echter aannemelijk dat een gedeelte van de ruimtelijke ontwikkelingen ook blijvend via het faciliterende spoor wordt gerealiseerd. In die gevallen zal de gemeente trachten om met de grondeigenaren een anterieure overeenkomst te sluiten om het wettelijk verplichte kostenverhaal zeker te stellen. Indien dit niet (tijdig) lukt, heeft de gemeente het opnemen van kostenverhaalregels in het omgevingsplan als stok achter de deur. In de praktijk zal dit naar verwachting niet of zelden voorkomen.

7.3 MeerjarenPrognose grondbedrijf De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) wordt tweemaal per jaar opgesteld. De jaarlijks verplichte herziening wordt aangeboden bij de jaarrekening. Daarnaast biedt de gemeente Nijkerk met de tMPG een tussentijds inzicht bij de Programmabegroting1. In de MPG wordt de gemeenteraad (vertrouwelijk) geïnformeerd over de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen van de grondexploitaties en voorraad aan strategische gronden. Naast de MPG kan eventuele kaderstelling over grondexploitatieprojecten plaatsvinden in de kadernota, bestuursrapportages of in afzonderlijke projectbesluiten. In de MPG wordt uitgebreid geïnformeerd over de belangrijke ontwikkelingen en worden eventuele beslispunten voorgelegd. Om die reden is ervoor gekozen om de paragraaf grondbeleid beknopt te houden. 1

In 2025 zal de tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf niet worden aangeboden bij de Programmabegroting. De tMPG 2025 wordt op een later moment separaat aangeboden.

7.4 Actuele prognose grondexploitaties De grondexploitaties zijn voor het laatst herzien bij de MPG 2025. Hierbij was onder meer sprake van de aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1 januari 2025. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van afgerond € 7,4 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Grondexploitatie Nijkerkerveen - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie

Eindwaarde

Bedragen x € 1.000 Netto Contante Waarde

Type

Einddatum

GREX FAC GREX GREX GREX GREX GREX

31-12-2030 31-12-2030 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2034 31-12-2034 31-12-2032

2.931 -168 860 297 7.739 824 -6.542

2.603 -149 827 280 6.349 676 -5.583

GREX FAC

31-12-2031 31-12-2031

-129 178

-112 155

GREX FAC

31-12-2029 31-12-2029

3.712 -1.033

3.296 -917 7.425

Totaal

85

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de MPG 2025 is per saldo een aanvullend bedrag van € 550.000 aan (verlies)voorzieningen getroffen. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen per project inzichtelijk gemaakt. Grondexploitatie verliesvoorzieningen Stadshaven Nijkerk Doornsteeg (faciliterende exploitatie) Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve Totaal

Type

tMPG 2024

Bedragen x € 1.000 MPG 2024 Verschil

GREX FAC

5.338 666

5.583 917

245 251

FAC

135

149

14

GREX

72 6.211

112 6.761

40 550

Strategische gronden en aankopen Hieronder vallen de gronden die de gemeente Nijkerk momenteel nog niet in exploitatie heeft genomen. In onderstaand overzicht zijn de boekwaarden van de strategische gronden en aankopen opgenomen. Grondexploitatie strategische gronden Nijkerkerveen - deelplan 2 (Landelijk) - deelplan 4* Spoorkamp fase 2** Totaal

Boekwaarde 01-jan-24 643 40 550 1.233

Bedragen x € 1.000 Boekwaarde 31-dec-24

Mutaties 2024 0 0 0 0

643 40 550 1.233

*)

Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het openen van grondexploitatie Nijkerkerveen, deelplan 3. De boekwaarde op de gemeentelijke gronden is derhalve grotendeels ingebracht. Het resterende deel van de grond, met een boekwaarde van ongeveer € 40.000, zal op een later moment in exploitatie worden genomen. De betreffende gronden worden inmiddels aangeduid als deelplan 4. **) Bij de MPG 2021 heeft de gemeenteraad besloten om de gronden ten aanzien van fase 2 van Spoorkamp uit de grondexploitatie te halen en tegen boekwaarde over te hevelen naar de voorraad strategische gronden. Dit betreft concreet de gronden ten zuiden van de spoorlijn met uitzondering van de locatie van het zwembad. De locatie van het zwembad was reeds ontwikkeld per 1 januari 2021 en is derhalve nog onderdeel van de grondexploitatie. De gronden in fase 2 worden tijdelijk gebruikt voor project Wonen bij Jaap. Ook worden op termijn enkele kavels voor leisure uitgegeven.

Op totaalniveau resteert een boekwaarde van ongeveer € 1,2 miljoen. Als de boekwaarde per complex hoger is dan de marktwaarde, dient conform het BBV een (nadere) afwaardering plaats te vinden. Om die reden is begin 2025 een balanswaardetaxatie uitgevoerd ten aanzien van de waarde in de huidige bestemming. Hieruit volgt dat de voorziene marktwaarden van alle complexen hoger liggen dan de boekwaarden. Een (nadere) afwaardering is derhalve niet noodzakelijk. Eind 2026 zal een hertaxatie worden uitgevoerd.

7.5 Geraamde winstneming Winsten en verliezen worden genomen op het moment dat een grondexploitatie formeel door de gemeenteraad wordt afgesloten. Daarnaast stelt het BBV gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Periodiek wordt bij de vaststelling van de jaarrekening voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan.

86

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Voorziene winst- en verliesnemingen Ten aanzien van het begrotingsjaar 2025 worden naar verwachting geen grondexploitaties afgesloten. Gegeven de huidige looptijd van de grondexploitaties gaat het eerstvolgend om de afsluiting van Nautenaseweg (ultimo 2026).

7.6 Afdrachten bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen nog plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 (raadsbesluit november 2018) is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2025 zal worden bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2025 moeten zijn. In totaal wordt voor de looptijd van de grondexploitaties nog een afdracht voorzien van ongeveer € 8,7 miljoen die via de (tussentijdse) resultaatsbestemming moet plaatsvinden.

7.7 Risico’s en Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het primaire doel van deze reserve is het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties en het afdekken van exploitatierisico’s. De reserve wordt onder meer gevoed door voordelige saldi bij het afsluiten van grondexploitaties, tussentijdse winstnemingen en incidentele grondverkopen. Per 1 januari 2025 heeft de Reserve Bouwgrondexploitatie een omvang van ongeveer € 12,2 miljoen. Op basis van de risicoanalyse bij de MPG 2025 is een gewogen risico-effect bepaald van € 11,1 miljoen. Conform de Nota Risicomanagement 2024 is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden omdat risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 8,9 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.

Weerstandvermogen De ratio van het weerstandsvermogen per 1 januari 2025 bedraagt 1,37. Dit komt overeen met een voldoende kwalificatie van de reserve. Het is de verwachting dat de ratio in 2025 afneemt als gevolg van een reservering voor (mogelijk) toekomstige afwaardering. Hier staat tegenover dat toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn. Voor de Reserve Bouwgrondexploitatie wordt geen bovengrens gehanteerd. Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven de ratio van 1,37.

87

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Financiële begroting Overzicht van baten en lasten in de begroting

Ontwikkeling van het begrotingssaldo en uitgangspunten raming Bij het opstellen van de begroting 2026-2029 hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. Voor generieke prijsstijgingen is rekening gehouden met een stijging van 2,1%. Deze stijging is gebaseerd op de Aanpassing Prijsindex Materiële Overheidsconsumptie (IMOC) van het Centraal Economisch Plan 2025 (CEP) van het Centraal Plan Bureau (CPB). 2. Voor de stijging van loonkosten is rekening gehouden met een stijging van 2,0%. Deze stijging is gebaseerd op de loonvoetontwikkeling van het CEP van het CPB. 3. Voor de indexatie van leges en heffingen, investeringen en de kosten van verbonden partijen is rekening gehouden met een stijging van 2,1%. Deze stijging is een gewogen gemiddelde van de generieke prijsstijging en de stijging voor loonkosten. 4. De stijging van de algemene uitkering voor prijsgroei is gebaseerd op de Septembercirculaire 2024 en betreft de overgang van de algemene uitkering van prijspeil 2025 naar prijspeil 2026. 88

B e g r o t i n g

2 0 2 6

5. De volumegroei is gebaseerd op werkelijke groei van het aantal inwoners tussen 2024 en 2025 die is geëxtrapoleerd naar 2026-2029. Deze is afgerond 0,8%. In onderstaande tabellen vindt u op hoofdlijnen de ontwikkeling van het begrotingssaldo tussen vaststelling van het geamendeerde raadsvoorstel Kadernota 2026 en deze programmabegroting 2026-2029. Als er bij het onderdeel incidenteel/structureel een S staat dan heeft het een effect op het structureel begrotingsresultaat.

De wijziging van het saldo van baten en lasten wordt hierna gespecifieerd en toegelicht.

89

B e g r o t i n g

2 0 2 6

90

B e g r o t i n g

2 0 2 6

91

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Overzicht incidentele baten en lasten

Overzicht toevoegingen en onttrekkingen reserves De mutaties in de reserves kunnen worden onderscheiden in incidentele reservemutaties, toegestane inzet van de algemene reserve met een structureel effect op de begroting, structurele reservemutaties met een incidenteel effect op de begroting en structurele reservemutaties met een structureel effect op de begroting. De opbouw is als volgt: bedragen x € 1.000, -/- = nadelig

92

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Structurele mutaties in de reserves met een incidenteel effect op de begroting bedragen x € 1.000, -/- = nadelig

Structurele mutaties in de reserves met een structureel effect op de begroting bedragen x € 1.000, -/- = nadelig

De gemeenteraad heeft in de periode vanaf 2006 besloten de afschrijvingslasten van diverse investeringen in de samenleving (met name op het gebied van sportaccommodaties) ten laste van de reserves investeringen met economisch nut en investeringen met maatschappelijk nut te brengen.

93

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Structureel begrotingssaldo De Commissie BBV heeft in 2018 de Notitie structurele en incidentele baten en lasten gepubliceerd, zodat de begrippen structureel en incidenteel meer eenduidig toegepast worden. In het voorgaande is ingegaan op de incidentele baten en lasten. In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo gepresenteerd.

Het verschil tussen het structureel saldo van de Kadernota 2026 ten opzichte van de begroting 2026 laat zich als volgt weergeven.

94

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Geprognosticeerde balans Ontwikkeling geprognosticeerde balans Onderdeel van het BBV is om de raad inzicht te geven in de ontwikkeling van de balans.

Investeringskredieten Met het vaststellen van de financiële begroting stelt de gemeenteraad in de jaarschijf 2026 de kredieten voor de investeringen beschikbaar en de aan deze investeringen gerelateerde reserveonttrekkingen.

Investeringsprogramma 2026-2029

95

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Overzicht arbeidsgerelateerde verplichtingen In het Besluit Begroting en Verantwoording is aangegeven dat jaarlijkse terugkerende arbeidskosten van een vergelijkbaar volume, zoals pensioen- en wachtgeldverplichtingen, in de exploitatiebegroting behoren opgenomen te worden. Voor ongelijkmatige verplichtingen of verplichtingen waarvan het bedrag oploopt, bijv. een wachtgeldverplichting bij personele krimp, dient een voorziening te worden gevormd.

De in het overzicht hierboven opgenomen bedragen hebben betrekking op oud-bestuurders en ambtenaren. De kosten hiervan zijn opgenomen in de exploitatie en zijn opgenomen in het onderdeel "Overige niet te verdelen baten en lasten" van de financiële begroting. Hierin is ook opgenomen de storting in de voorziening pensioenen bestuurders om deze voorziening waardevast te houden.

96

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Bijlagen

97

B e g r o t i n g

2 0 2 6

Bijlage 1 Raming op taakveldniveau

98

B e g r o t i n g

2 0 2 6

99

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=50a8cbf9-97f3-4117-a7bd-e00bc6531b43