CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-066 Bijlage 1 Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk (2026-2030)

Raadsvergadering 30 oktober 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk21.446 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Deuren dicht houden Korter douchen

Er zijn volop kansen om duurzaam gedrag te koppelen aan vergroening, afvalscheiding en anders reizen, mits dit eenvoudig, betaalbaar en praktisch uitvoerbaar is voor inwoners. Wat inwoners kunnen doen: • Vergroenen van tuinen en omgeving • (Beter) afval scheiden

AFVAL SCHEIDEN, MOEILIJK OF MAKKELIJK?

Duurzaam gedrag Nijkerkers bezuinigen op energie door: Verwarming lager zetten

Koppelkansen: duurzaamheid is meer dan energie

Maak het eenvoudig, dan is de drempel minder groot. Beloon mensen die tuin vergroenen

Zorg ervoor dat iedereen kan verduurzamen door de middelen goedkoper te maken.

Doorgaan met goede voorlichting

makkelijk

• Anders reizen: minder en bewuster autogebruik • Anders met spullen omgaan (kiezen voor kwaliteit, repareren, doorgeven)

Uw ideeën en opmerkingen Duurzaam bouwen is belangrijk, maar bouw graag ook meer goedkopere woningen.

86%

Duurzamer dan duurzaam bouwen is belangrijk, maar dan wordt het ook minder betaalbaar. Dus kies hierin verstandig. Onderzoek geothermie (diepe aardwarmte) als optie voor toekomstige ontwikkeling van nieuwe wijken.

Maak subsidie minder ingewikkeld

Zorg dat er groen overblijft, natuur reguleert zichzelf.

We vinden dat de gemeente Nijkerk het al redelijk goed doet!

68

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Participatie van ambtelijke en externe stakeholders

Bestuurlijke betrokkenheid De gemeenteraad is op vijf momenten meegenomen

We zijn gestart met een brede bijeenkomst voor

in het proces rond de nieuwe Routekaart. In de onder-

ambtenaren. Tijdens deze sessie hebben we informatie

staande tabel staan deze momenten weergegeven.

uitgewisseld over de inhoud en afbakening van de herijking van de Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk 2019. Vervolgens hebben we in een werksessie met ambtenaren

Datum

Besluit en/of document

Toelichting

doelen en mijlpalen uitgewerkt voor de volgende thema’s:

5-6-2024

Raadsinformatiebrief (RIB) Herijking Routekaart Energieneutraal Nijkerk 2019

Via een RIB hebben we de raad geïnformeerd over een actualisatie van de Routekaart en een procesvoorstel gedaan.

17-10-2025

Beeldvorming gemeenteraad

Tijdens een beeldvormende avond hebben we de raad bijgepraat met een terugblik en evaluatie van de stand van zaken rond de Routekaart Nijkerk Energieneutraal 2019.

17-12-2024

Voortgangsrapportage Duurzaamheid

De gemeenteraad heeft de Voortgangsrapportage Duurzaamheid ontvangen. In dit document staan de tot dan toe behaalde resultaten.

3-4-2025

Beeldvorming gemeenteraad

Tijdens een beeldvormende bijeenkomst is de raad geïnformeerd over de inhoud en de totstandkoming van de belangrijkste hoofdlijnen van de nieuwe Routekaart.

10-4-2025

Consultatie gemeenteraad Hoofdlijnendocument Routekaart

In een consulterende bijeenkomst hebben we gevraagd welke richting de raad op wil wat betreft zes belangrijke hoofdlijnen voor de nieuwe Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk, te weten: Afbakening, Doelen, Ambitieniveau/Inspanningspakket, Energiesysteem, Middelen en Uitvoeringstrategie. De uitkomsten hebben we meegenomen in de uitwerking van de Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk 2025-2029.

energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Daarna hebben externe stakeholders gereflecteerd op de uitkomsten van deze sessie. Zij deelden hun visie en vulden de resultaten verder aan. Dit heeft ons geholpen bij het verder uitwerken van de Routekaart. Het hele proces is hiermee verrijkt en versterkt. De conceptversie van de Routekaart hebben we eerst besproken binnen de organisatie en daarna opnieuw voorgelegd aan de externe stakeholders. Daarna is tijdens een ambtelijke werksessie gesproken over de belangrijkste opgaven voor het uitvoeringsprogramma. Daar werden antwoorden gezocht op vragen als: welke projecten en inspanningen zijn er nodig? En: hoe plannen we deze activiteiten en welke middelen zijn daarvoor nodig? Tot slot hebben we de 95%-versie gepresenteerd aan de stakeholders en hebben we hun feedback verwerkt.

69

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Extene stakeholders (genodigden) • Bedrijfsleven: ondernemers- en middenstandsverenigingen en Parkmanagement bedrijventerrein (aanwezig) • Woningstichting Nijkerk en De Alliantie (WSN aanwezig) • Makelaars • Omgevingsdienst De Vallei (aanwezig) • LTO (aanwezig) • Energiecoöperaties (aanwezig) • Energieadviseurs (aanwezig) • Regionaal Energieloket (aanwezig) • Liander • Waterschap Eem en Vallei • IVN

Interne stakeholders (ambtelijke expertises) • Duurzaamheid • Communicatie • Proces- en projectbegeleiding • Afval en circulaire economie • Landschap en biodiversiteit • Planvorming RO • Gebiedsontwikkeling • Economie en recreatie • Sport- en onderwijshuisvesting • Dagelijks en operationeel beheer openbare ruimte • Participatie sociaal domein • Wethouder duurzaamheid/college

70

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Bijlage 2: Onderbouwing tussendoelen 2030 In hoofdstuk 3 hebben we de doelstellingen voor 2050

Energiegebruik en hernieuwbare energie TJ

en tussendoelen voor 2030 uitgewerkt. Voor het thema energietransitie is het tussendoel: 55% CO₂-reductie in

5000

Energieverbruik schatting

2030. Deze doelstelling hebben we uitgewerkt in: • een tussendoel voor energiebesparing (minder energie

4500

Energieverbruik Meetwaarden

gebruiken); • een tussendoel voor het opwekken van hernieuwbare

4000

energie. 3500

Energieverbruik Doelstelling

Om de juiste energiehoeveelheden en percentages te berekenen, hebben we een rekensheet in Excel gemaakt.

3000

In hoofdstuk 3 zijn de resultaten uit dit model verwerkt. 2500 Hernieuwbare energie Doelstelling (inclusief zonneparken en windturbines)

2000 1500 1000

Hernieuwbare energie Meetwaarden

500 0 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 2044 2046 2048 2050

De tussendoelen geven we hiernaast weer in een grafiek.

71

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Deze bijlage licht de opbouw van dit rekenmodel en

gebaseerd op het wetenschappelijke advies om 90 tot

de verantwoording van de gemaakte keuzes kort toe.

95% CO₂-reductie in 2040 te realiseren. In 2050 staat

Aanvullend formuleren we een tussendoel voor efficiënt

het standaard op 100%. Dit doel komt overeen met de

gebruik van eindige energiebronnen. Deze kunnen

ambitie van Nijkerk om in 2050 klimaatneutraal te zijn.

Energiegebruik door woningbouwopgave (autonome groei) De woningbouwopgave zorgt voor extra energiegebruik.

we helaas niet kwantificeren. We formuleren ook een

Ook deze energie moeten we duurzaam opwekken

tussendoel voor gelijktijdigheid – dit betreft een aanname.

om aan de doelstellingen te voldoen. We rekenen op

Beide worden hieronder daarom niet verder toegelicht.

Energiegebruiksreductie

10% extra energiegebruik door nieuwe woningen. Omdat nieuwbouw relatief energiezuinig is, is dit een

Tabblad Input

Ook bij energiegebruiksreductie meten we ten opzichte

ruime marge. Tien procent van het energiegebruik van

van een referentiejaar. Hiervoor zijn verschillende

woningen in 2022 is 57,1 TJ. Dat is daarom als standaard

mogelijkheden. We hebben gekozen voor het jaar 2008.

meegenomen.

Het inputblad bestaat uit verschillende onderdelen:

Het doel van energiegebruiksreductie en energiebesparing

• CO₂-reductie;

heeft standaard als doel om in 2030 een energiebesparing

• energiegebruiksreductie;

te bereiken van 31%. Dit is gebaseerd op een combinatie

• extra energiegebruik door woningbouwopgave

van:11,7% als gemiddeld doel voor de hele Europese Unie

Hernieuwbare Energie

(autonome groei);

en 50% voor overheidsgebouwen. We gaan er hier van

We hebben rekening gehouden met twee grote duurzame

• hernieuwbare energie;

uit dat het doel van Nederland ambitieuzer kan zijn dan

energieprojecten volgens de RES-doelstelling:

• emissiefactoren.

het EU-gemiddelde. De doelen voor 2040 en 2050 zijn

• twee windturbines van elk 7 MW, dit levert per jaar

bewust gekozen en liggen nu op respectievelijk 40% en 45%. Dit is nodig omdat de hoeveelheid op te wekken

CO₂-reductie

duurzame energie anders te veel wordt om binnen de

naar schatting 111 TJ op; • een of meerdere zonneveld met een totale omvang van 40 hectare; dit levert per jaar ongeveer 75 TJ op.

gemeentegrenzen te realiseren. De doelstellingen voor CO₂-reductie meten we ten

Naast deze projecten moeten we nog extra hernieuwbare

opzichte van een referentiejaar. Voor de landelijke

Deels kunnen we dit bereiken door over te stappen op

en Europese doelen is dit het jaar 1990 (dit jaartal

warmtepompen. Die gebruiken drie tot vijf keer minder

kan wijzigen als dit gewenst is). In 2030 staat het

energie dan een cv-ketel op aardgas. Dit zorgt wel voor

CO₂-reductiedoel standaard op 55% – het Gelders

een hoger elektriciteitsverbruik, maar het gasverbruik zal

Energieakkoord, het Klimaatakkoord en de Europese

sterker dalen.

Unie gaan uit van dit percentage. Voor 2040 staat het standaard op 90%. Dit is een mogelijk nieuw EU-doel en

energie opwekken om onze doelen te bereiken.

72

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Emmissiefactoren

Tabblad Grafieken

Grafieken hernieuwbare energie

Voor een deel van de berekeningen hebben we emissiefac-

Het tabblad grafieken geeft de resultaten grafisch weer en

De grafieken over hernieuwbare energie zijn gemaakt

toren gebruikt. Dit is:

toont verschillende grafieken:

met gegevens uit de klimaatmonitor. Voor de jaren 2023

• voor aardgas 53,71 kton CO₂ per TJ;

• CO₂-uitstoot;

tot en met 2030 hebben we de huidige trend doorgezet.

• voor elektriciteit in 2023 gemiddeld 60 kton CO₂ per

• energiegebruik;

De periode 2028 en 2029 laat een sterke stijging zien

• hernieuwbare energie met de minimale en maximale

door nieuwe zonneparken en windturbines volgens het

TJ; • voor fossiele voertuigbrandstof (grotendeels benzine) 68,2 kton per TJ.

opbrengst van het windpark; • hernieuwbare energie in procenten;

RES-bod. De rest van de grafiek laat de doelen zien die we willen bereiken.

• energiegebruik en hernieuwbare energie; • uitstoot overige broeikasgassen;

Tabblad Output

• verhouding broeikasgassen.

Grafiek energiegebruik en hernieuwbare energie

Grafiek CO₂-uitstoot

De grafiek voor energiegebruik en hernieuwbare energie

Het tabblad output toont de resultaten die verwerkt zijn in hoofdstuk 3.

voegt de grafiek voor energiegebruik en de grafieken

• De doelstellingen in de berekeningen leiden tot verschillende resultaten: de hoeveelheid minder

De grafiek over de CO₂-uitstoot baseren we op cijfers uit

voor hernieuwbare energie samen. Hiermee ontstaat de

energiegebruik (vraagreductie), de hoeveelheid

de klimaatmonitor, de doelen voor 2030, 2040 en 2050,

‘ritssluiting’ richting energieneutraliteit.

hernieuwbare energie en de daarmee behaalde

en een schatting van de uitstoot vóór 2010. Hiervoor zijn

CO₂-reductie. Geplande en bestaande projecten

gegevens gebruikt uit de emissieregistratie.

Grafiek uitstoot overige broeikasgassen

vullen dit voor een deel in. Ter indicatie hebben we weergegeven welk deel. • De resultaten voor vraagreductie kunnen we

Grafiek energiegebruik

De grafiek voor uitstoot overige broeikasgassen hebben we gebaseerd op gegevens uit de klimaatmonitor.

vergelijken met verschillende jaren. Standaard kiezen we voor 2022. Dit is het meest recente jaar waarvoor

De grafiek voor energiegebruik baseren we voor de jaren

data beschikbaar is.

tot 2010 op een verrekening van de CO₂-uitstoot. Vanaf 2010 komen de cijfers uit de klimaatmonitor. Als er geen gegevens beschikbaar waren, hebben we deze aangevuld met schattingen. Ook de doelstellingen zijn in de grafiek verwerkt.

73

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Grafiek verhouding broeikasgassen

Tabel emissieregistratie

Tabel energiegebruik van de energiedragers

De grafiek voor de verhouding van de broeikasgassen

De tabel emissieregistratie geeft weer wat we aan

Hetzelfde hebben we gedaan voor het energiegebruik

baseren we op de uitstoot van CO₂ en de uitstoot

uitstoot hebben gemeten tussen 1990 en 2021. De

van de energiedragers. Voor een deel baseren we dit op

van overige broeikasgassen. De gestelde doelen in de

data zijn niet volledig, daarom hebben we hier ook

de CO₂-uitstoot uit het verleden en de doelen voor de

Routekaart gelden vooral voor CO₂, maar deze grafiek laat

schattingen voor gebruikt. De uitstoot is op een andere

toekomst, voor een deel ook op het totale energiegebruik.

zien dat ook andere broeikasgassen belangrijk zijn. Vooral

manier bepaald dan bij de klimaatmonitor. Dit zorgt voor

methaan heeft een grote invloed.

afwijkende getallen.

Tabel totale energiegebruik

Tabblad Rekenblad

Tabel totaal bekende CO₂-uitstoot

Het rekenblad bevat de volgende tabellen:

De tabel totaal bekende CO₂-uitstoot komt voort

verrekenfactor een schatting gemaakt. De doelstellingen

• emissieregistratie;

uit de klimaatmonitor. Door verrekenfactoren (die in

volgen een lijn die leidt tot de gestelde doelen in het

• totaal bekende CO₂-uitstoot;

verborgen kolommen staan) wordt de uitstoot vóór 2010

inputblad.

• CO₂-uitstoot energiedragers;

ingeschat. Na 2022 is per jaar aangegeven welke doelen

• energiegebruik energiedragers;

gehaald moeten worden om op koers te blijven richting

• totale energiegebruik;

de gestelde doelen in het inputblad. De cijfers uit de

• verrekening hernieuwbare energie;

klimaatmonitor zijn hierbij het uitgangspunt.

Het totale energiegebruik komt uit de klimaatmonitor. Voor het deel dat niet beschikbaar was, hebben via een

Tabel totaal bekende hernieuwbare energie De totale bekende hoeveelheid hernieuwbare energie

• totaal bekende hernieuwbare energie; • hernieuwbare energie in procenten;

Om de plannen voor CO₂-reductie realistisch te maken,

komt uit de klimaatmonitor. Voor de jaren vóór 2010

• uitstoot overige broeikasgassen;

hebben we de uitstoot verdeeld over verschillende

hebben we geen schatting gemaakt. De doelen zijn zo

• verhouding emissies, windturbines, zonneparken,

soorten energie. Daarbij zijn ook de schattingen, meetge-

opgesteld dat ze passen bij de doelen in het inputblad. Dit

gevens en doelen meegenomen.

hebben we gedaan met behulp van een berekeningsfactor.

woningen en extra inspanningen. De lichtblauw gekleurde cellen kunnen in de toekomst worden aangepast als er nieuwe inzichten zijn.

74

RO U T E K A A RT K L I M A AT N E U T R A A L ( 2 0 2 6 – 2 0 3 0 )

Tabel hernieuwbare energie in procenten Het percentage voor hernieuwbare energie baseren we op de absolute getallen voor hernieuwbare energie en het energiegebruik.

Tabel uitstoot overige broeikasgassen De uitstoot van overige broeikasgassen komt vanuit de klimaatmonitor.

Tabel verhouding emissies, windturbines, zonneparken, woningen en extra inspanningen • De verhouding van broeikasgassen baseren we op de tabellen van CO₂-uitstoot en uitstoot overige broeikasgassen. • De tabel voor energiegebruik en hernieuwbare energie baseren we op de tabellen van energiegebruik en hernieuwbare energie. • De verhoudingen van emissies zijn aan te passen. Dat dit in 2050 niet tot nul leidt, komt doordat het totaal op 100% moet uitkomen.

75

Dit is een uitgave van de gemeente Nijkerk. We bedanken iedereen die aan deze Routekaart heeft meegewerkt, zowel intern als extern. Door deelname aan de enquête, aanwezigheid bij bijeenkomsten of op een andere wijze.

76

Tekst: Han Schreuder Redactie: Ben Tekstschrijver Opmaak: Inzpire Design & Communicatie Doorrekening: Buro Loo Enquete: Invior Fotobronnen: Gemeente Nijkerk

Nijkerkerveen

Hoevelaken

Nijkerk

© 2025 Gemeente Nijkerk

Van 't Hoffstraat 24 3863 AX Nijkerk Postbus 1000 3860 BA Nijkerk Telefoon 033 - 247 22 22 www.nijkerk.eu

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=64f65a44-b250-4d95-8692-b7fbbcd0875a