2025-032 Bijlage 1 Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Er is een contactpersoon aangewezen om vragen van inwoners te beantwoorden. Het digitaal Woo-formulier gelanceerd. Hiermee kan men Woo-verzoeken elektronisch indienen. Er zijn maatregelen genomen om digitale documenten duurzaam toegankelijk te maken. Dit is een project dat meerdere jaren duurt. De gemeente bereidt zich voor om informatie over beleid actief openbaar te maken. Dit is een verplichting volgens de Woo (artikel 3.1).
In de Woo is een actieve openbaarmakingsplicht opgenomen voor 11 informatie categorieën. De actieve openbaarmakingsplicht treedt gefaseerd in werking. Vanaf 1 november 2024 moet de volgende informatie openbaar worden gemaakt: 1. Wetten en regels: Dit zijn wetten en andere regels die voor iedereen gelden (artikel 3.3, eerste lid, onder a Woo). 2. Algemene besluiten: Dit zijn andere besluiten die voor iedereen gelden (artikel 3.3, eerste lid, onder b Woo). 3. Organisatie en werkwijze: Informatie over hoe de organisatie werkt en is opgebouwd, zoals een organogram met taken en bevoegdheden (artikel 3.3, eerste lid, onder d Woo). 4. Bereikbaarheid: Informatie over hoe je de organisatie kunt bereiken en hoe je een verzoek om informatie kunt indienen (artikel 3.3, eerste lid, onder e Woo). 5. Vergaderstukken en verslagen: Dit zijn stukken en verslagen van vergaderingen van de gemeenteraad en hun commissies, tenzij deze vertrouwelijke informatie bevatten (artikel 3.3, tweede lid, onder b Woo). • Woo-verzoeken in gemeente Nijkerk in cijfers In 2024 zijn er 62 Woo-verzoeken ingediend. Hiervan zijn er 36 (deels) goedgekeurd volgens de wettelijke regels. 22 Woo-verzoeken zijn afgewezen. De verzoeken zijn afgewezen, omdat de informatie niet beschikbaar was of vanwege andere redenen die in de Woo staan.
De rest van de verzoeken zijn of omgezet naar een informatieverzoek of er is door de indiener geen vervolg gegeven aan het specificeringsverzoek van de gemeente binnen de hersteltermijn. Van de 62 verzoeken is 7,5 % op tijd afgehandeld. 75,8 % van de verzoeken is niet op tijd afgehandeld. De vertraging in de besluitvorming is vooral aan een tweetal oorzaken te wijten: de arbeidsintensiviteit van de verzoeken en de wijze waarop de Woo-praktijk binnen de gemeente was ingericht. Een aantal verzoeken is nog in behandeling, omdat er samen met de verzoeker naar een oplossing wordt gezocht.
70
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
5.12. Rechtmatigheidsverantwoording In de Rechtmatigheidsverantwoording, zoals opgenomen in de jaarrekening, licht het college toe in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en ook de balansmutaties financieel rechtmatig zijn. Alle geconstateerde onrechtmatigheden die groter zijn dan de rapportagegrens van € 50.000, worden in deze paragraaf toegelicht. . Zoals in de aanbiedingsbrief al is aangegeven wordt zowel de definitieve rechtmatigheidsverantwoording als de verklaring opgenomen in de definitieve versie van de Jaarstukken 2024 die volgt na de controle door de accountant. Het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording inclusief de toelichting in deze paragraaf bedrijfsvoering is door het ministerie BZK verplicht gesteld voor de jaarrekening 2023 en verder. Dit jaar is dus de eerste keer dat het college zich hierover moet verantwoorden richting de raad. Wij kunnen ons voorstellen dat dit voor beide kanten even wennen is. Voorheen kreeg u deze informatie via de accountant in hun accountantsrapport; vanaf dit jaar ontvangt u die informatie van het college. Het ministerie van BZK heeft aangegeven dat gemeenten in hun jaarstukken een aparte rechtmatigheidsverklaring moeten opnemen, maar ook dat we in deze paragraaf bedrijfsvoering de begrotingsonrechtmatigheden moeten toelichten.
• Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft betrekking op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting. Het gaat hierbij om de exploitatie, investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheer handelingen tot stand komen. De acceptabele begrotingsonrechtmatigheden zijn niet toegelicht in deze paragraaf bedrijfsvoering. Voor meer informatie over de afwijkingen van de baten en lasten ten opzichte van de begroting, verwijzen wij naar de financiële analyse bij de programma's. Onderstaand lichten wij de afwijkingen toe vanaf € 50.000. Wij maken hierbij onderscheid in fouten en onduidelijkheden. Ook geven wij aan wat wij doen om de fouten en onduidelijkheden in de toekomst te voorkomen. Onderstaande tabel wordt ingevuld bij de definitieve jaarstukken. Omschrijving
Overschrijding
Fout
Onduidelijkheid
Toelichting
Maatregel
In 2024 hebben we afwijkingen in de tussentijdse bestuur rapportages aan de gemeenteraad gemeld. Daarnaast heeft de gemeenteraad besloten in het beleidskader rechtmatigheid dat er wordt ingestemd met afwijkingen na de tussentijdse rapportages (tijdens het vaststellen van de jaarstukken). Zie de toelichting lid 5.3 van de Nota beleidskaders rechtmatigheid: •
Zodra de raad de verantwoording en de jaarstukken vaststelt, wordt ook ingestemd met alle begrotingsonrechtmatigheden. Dit voor zover die instemming niet al eerder heeft plaatsgevonden bij de tussentijdse rapportages gedurende het begrotingsjaar. Voor deze werkwijze wordt gekozen, waardoor geen aparte begrotingswijzigingen (voor het opheffen van de begrotingsonrechtmatigheden) behoeven te worden voorgelegd aan de raad. Daarmee zetten ook de huidige werkwijze voort en beperken we de administratieve lasten.
Deze toelichting maakt onderdeel uit van de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening. Hiermee hebben wij voldaan aan de voorwaarden zodat wij geen afwijkingen hebben op dit onderdeel die onrechtmatig zijn.
71
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
• Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheer handelingen. Deze eisen zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Onderstaande tabel wordt ingevuld bij de definitieve jaarstukken. Bevinding
Bedrag
Toelichting
Maatregel
• Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheer handelingen. De VIC voert een overkoepelende evaluatie uit om te verifiëren of het beleidskader M&O effectief nageleefd wordt. Uit de interne controlewerkzaamheden is geen M&O gebruik naar voren gekomen. Wij hebben geen onrechtmatigheden geconstateerd op het criterium M&O. • Frauderisico’s De gemeente heeft een gemeentebrede frauderisicoanalyse opgesteld in 2024. In deze analyse zijn potentiële risico’s in beeld gebracht met daarbij de getroffen beheersmaatregelen. Hieruit blijkt dat wij een stelsel van maatregelen om fraude tegen te gaan. Ook is er gemeentebreed beleid over misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. De inrichting van onze administratieve organisatie en de getroffen beheersmaatregelen zijn erop gericht om fraude en corruptie te voorkomen dan wel te ontdekken. Hierbij gaat het om: Maatregelen gericht op houding en gedrag van onze medewerkers. Deze richten zich op motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden van medewerkers.
Concreet gaat het dan om een verklaring omtrent gedrag (VOG) voor alle nieuwe medewerkers, het afleggen van de ambtseed of ambtsbelofte het periodiek in overleggen agenderen van het thema integriteit, gedragscodes (onder andere op het gebied van nevenwerkzaamheden en financiële belangen en de aanwezigheid van vertrouwenspersonen. Maatregelen in processen en systemen die gewenst gedrag direct of indirect afdwingen dan wel er op gericht zijn ongewenst gedrag te voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn het werken met functiescheidingen en het 4 ogen principe, een duidelijke besluitvormings- en verantwoordingsstructuur en het vastleggen van besluitvorming. Ook is er aandacht voor informatieveiligheid onder meer door het aanbieden van online leermodules en het stimuleren deze te volgen.
72
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Paragraaf 6. Verbonden partijen De gemeente Nijkerk wil haar doelstellingen optimaal realiseren. In een groot aantal gevallen is dit op eigen gemeentelijke kracht mogelijk. Er zijn echter ook zaken waar het, uit praktisch en bestuurlijk oogpunt, beter is daarvoor met derden samen te werken. Dit kunnen andere overheden zijn (met name gemeenten en provincies), maar soms ook niet-overheden. Wanneer een dergelijke samenwerking aan een aantal criteria voldoet, is er sprake van een ‘verbonden partij’. Het aangaan van banden met deze verbonden partijen komt altijd voort uit het publieke belang. Nijkerk is met haar verbonden partijen actief in meerdere regio’s en provincies. Deze paragraaf geeft het wettelijk kader en de visie op de verbonden partijen weer en toont een overzicht van de bestaande verbonden partijen. In verband met een wijziging van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) zijn de beleidsvoornemens van de verbonden partijen niet vermeld in deze paragraaf, maar opgenomen in de programma’s (samenvoeging van de gemeentelijke beleidsdoelen en de doelen van de verbonden partijen).
6.1.
Wettelijk kader
Een verbonden partij is volgens het BBV: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder financieel belang wordt verstaan: een bedrag dat onze gemeente aan de verbonden partij ter beschikking heeft gesteld, dat wij niet kunnen verhalen wanneer de verbonden partij failliet gaat, dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: zeggenschap, hetzij vanuit van vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij vanuit stemrecht. Er zijn twee soorten verbonden partijen. • Publiekrechtelijk. Het aangaan van samenwerkingsvormen in de publiekrechtelijke sfeer is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Volgens de Wgr kunnen de raad, het college of de burgemeester ’afzonderlijk of tezamen ieder voor zover het de eigen bevoegdheden betreft’ een gemeenschappelijke regeling treffen om één of meer belangen van de gemeente te behartigen. Als het college of de burgemeester tot een gemeenschappelijke regeling wil besluiten, is er vooraf toestemming nodig van de raad. Afhankelijk van de aard van samenwerking kan wel of geen rechtspersoon worden gecreëerd. Wordt er geen rechtspersoon gecreëerd dan bestaat de samenwerking vooral uit overleg.
Wordt er wel een rechtspersoon (een openbaar lichaam) in het leven geroepen, dan is er sprake van verlengd lokaal bestuur; • Privaatrechtelijk Sinds 2002 is het in de Gemeentewet zo geregeld dat het college beslissingsbevoegd is tot het aangaan van privaatrechtelijke verplichtingen. Daaronder vallen ook de besluiten om als gemeente deel te nemen aan privaatrechtelijke ‘verbonden partijen’ zoals stichtingen, verenigingen, vennootschappen en dergelijke. Wel voorziet artikel 160 van de Gemeentewet in een verplichte toezending van het ontwerpbesluit aan de raad en is de goedkeuring van Gedeputeerde Staten nodig. • Ontwerpbegrotingen van gemeenschappelijke regelingen De Wgr verplicht besturen van gemeenschappelijke regelingen om hun ontwerpbegroting ten minste twaalf weken voor de vaststelling toe te zenden aan de raden van de betreffende gemeenten. Dat geldt voor alle gemeenschappelijke regelingen, ook al betreft de samenwerking uitsluitend college- of burgemeesters bevoegdheden. De gemeenteraad heeft dan gedurende zes weken de gelegenheid om bij het dagelijks bestuur zienswijzen in te dienen over de ontwerpbegroting. Het dagelijks bestuur zorgt ervoor dat de ingediende zienswijzen aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Het wetsvoorstel “Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen” is per 1 juli 2022 in werking getreden.
De wet versterkt de positie bij besluitvorming en de controlerende rol van gemeenteraden door hen meer inspraak te geven bij het treffen van gemeenschappelijke regelingen en bij het nemen van besluiten door de besturen daarvan. Gemeenschappelijke regelingen (GR’en) hebben tot 1 juli 2024 de tijd om het wetsvoorstel te implementeren en de regelingen aan te 73
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
passen. Het overzicht in de laatste paragraaf geeft de bestaande gemeenschappelijke regelingen van de gemeente weer en per gemeenschappelijke regeling welk bestuursorgaan bevoegd is.
6.2.
Visie op verbonden partijen
Om te beoordelen of aan ‘verbonden partijen’ wordt deelgenomen heeft het gemeentebestuur de volgende toetsingscriteria vastgesteld: • • •
de taak kan niet of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd; gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op; de voordelen van de samenwerking wegen op tegen de nadelen.
Het gemeentebestuur van Nijkerk is voorstander van samenwerking binnen publiekrechtelijke kaders. In sommige gevallen is het noodzakelijk om samenwerking op privaatrechtelijk terrein aan te gaan. In dat geval geldt als extra criterium dat samenwerking via publiekrechtelijke weg niet, of slechts zeer moeilijk, mogelijk is. De beoordeling of onze gemeente blijft deelnemen, aan welke vorm van samenwerking dan ook, is een continu proces. Telkens wanneer er een verandering in de vorm van samenwerken zich voordoet, wordt beoordeeld of de samenwerking nog voldoet aan de criteria of dat de betreffende taken beter op een andere manier verwezenlijkt kunnen worden.
6.3.
Lijst van verbonden partijen
Gemeenschappelijke regelingen 1.
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM), gevestigd te Arnhem
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging
Financieel belang
Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s
2.
Gemeenschappelijke regeling Het voorkomen en bestrijden van incidenten op het gebied van de openbare veiligheid, hulpverlening en volksgezondheid. Burgemeester T. de Jonge (lid algemeen bestuur – Ruitenbeek en wethouder A.M.W. Rohen (GGD) GGD € 1.002.000 JGZ € 768.000 RVP/Meningokokken € 133.000 BRW € 2.669.000 Bevolkingszorg € 50.000 01-jan-24 31-dec-24 Eigen vermogen € 9.309.000 14.331.000 Vreemd vermogen € 21.162.000 21.238.000 € 4.059.000 -
Regio De Vallei, gevestigd te Ede
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang
Gemeenschappelijke regeling Samenwerken op het gebied van afvalverwerking. Wethouder C.J. Windhouwer (lid algemeen bestuur) € 7.000
Omvang per:
Eigen vermogen € 127.000 Vreemd vermogen € 0 € -/- 13.000 te onttrekken aan de algemene reserve
01-jan-24 Resultaat 2024
€ €
31-dec-24 117.000 35.000
74
Jaarstukken 2024
Beleidsmatige risico’s
Error! No text of specified style in document.
Per 2019 zijn de aandelen ARN verkocht. Voortzetting van de Regio samenwerking op afvalgebied in welke vorm en voor welk doel is onderwerp van onderzoek. De kosten van Regio De Vallei voor 2024 kwamen voort uit de volgende activiteiten: archiefkosten, beleidsadvies en ondersteuning financiële processen (deze drie posten worden ingekocht bij de gemeente Ede) en ondersteuning van de besluitvormingsprocessen (zoals AO's, DB- en AB-vergaderingen) en de P&Ccyclus (ingekocht via Regio Foodvalley) en accountantscontrole.
3.
Regio Foodvalley, gevestigd te Ede
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging
Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s
4.
Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus, gevestigd te Zwolle
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s 5.
Gemeenschappelijke regeling Samenwerken op het gebied van economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit Burgemeester T. de Jonge – Ruitenbeek (lid algemeen bestuur), raadsleden H.J. Bokkers en J.J. Lok (leden van de Regiocommissie), plaatsvervangende leden: S. Ooijevaar en T. van Valkenhoef Inwonersbijdrage excl. Werkprogramma’s € 288.000 Strategische agenda € 163.000 Mobiliteitsfonds € 47.000 01-jan-24 31-dec-24 Eigen vermogen € 4.104.000 € 5.679.000 Vreemd vermogen € 21.745.000 € 23.240.000 € 1.182.538 De Valleihopper (vraagafhankelijk vervoer wordt gecoördineerd vanuit de centrumgemeente Barneveld, het leerlingenvervoer coördineren we zelf als Nijkerk)
Gemeenschappelijke regeling Belastingheffing van een aantal gemeentelijke belastingen wethouder A.M.W. Rohen (lid algemeen bestuur) Netto € 695.588 01-jan-24 Eigen vermogen € 2.257.000 Vreemd vermogen € 4.561.000 € -7.667
€ €
31-dec-24 2.281.000 6.110.000
Omgevingsdienst de Vallei, gevestigd te Ede
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s
Gemeenschappelijke regeling Vergunningverlening en handhaving op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wethouder E. Heutink-Wenderich (lid algemeen bestuur) € 2.590.592 01-jan-24 31-dec-24 Eigen vermogen € 506.030 € 506.030 Vreemd vermogen € 3.157.472 € 8.349.476 aandeel Nijkerk € 292.000 positief. -
75
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Vennootschappen en coöperaties 6.
Leisurelands B.V. (voorheen RGV Holding B.V.)
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s 7.
31-dec-24 € €
-
ParkeerService U.A.
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s 8.
Besloten vennootschap Bevorderen recreatie Wethouder M.A. Klein (lid aandeelhoudersvergadering) Aandeelhouder 01-jan-24 Eigen vermogen € Vreemd vermogen € €0 Het jaarlijkse exploitatietekort wordt gedekt uit de reserve.
Coöperatie Samenwering op het gebied van parkeermanagement Wethouder C.J. Windhouwer € 170.786 01-jan-24 Eigen vermogen € 0 Vreemd vermogen € 0 €0
31-dec-24 € €
0 0
Gastvrije randmeren
Type Openbaar belang Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s
Coöperatie Behartigen van bovengemeentelijke belangen van recreatie en natuurbescherming binnen het gebied Randmeren Wethouder M. Klein € 10.000 (2 stemmen) 01-jan-24 31-dec-24 Eigen vermogen € *) € *) Vreemd vermogen € *) € *) €*) Op basis van een nieuwe evenredige kostenverdeling stijgen de indirecte kosten van de partners die minder producten afnemen sinds de begroting 2019.
*) niet beschikbaar 9.
Inclusiefgroep N.V.
Type Openbaar belang
Vertegenwoordiging Financieel belang Omvang per: Resultaat 2024 Beleidsmatige risico’s
N.V. De Inclusief groep geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet (PW). En streeft hierbij naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen duurzaam kan deelnemen en waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal kunnen participeren. Wethouder M Klein € 01-jan-24 31-dec-24 Eigen vermogen € 0 € 0 Vreemd vermogen € 0 € 0 €0
Stichtingen en verenigingen Geen.
76
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Overige verbonden partijen Geen.
77
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Paragraaf 7. Grondbeleid In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Deze verplichting volgt uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de begroting worden per onderdeel de beleidsdoelstellingen duidelijk gemaakt; in de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan. In de toelichting op het BBV worden de volgende onderdelen voor de paragraaf grondbeleid genoemd die tenminste benoemd moeten worden: • een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting (§ 7.2); • een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert (§ 7.2); • een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie (§ 7.4); • een onderbouwing van de geraamde winstneming (§ 7.5); • de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van grondzaken (§ 7.7). Aanvullend wordt ook ingegaan op: • MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2025 (§ 7.3); • Afdrachten bovenwijkse voorzieningen (§ 7.6).
7.1.
Visie en uitvoering van het grondbeleid
In de Nota Grondbeleid 2013 (raadsbesluit maart 2013) is de doelstelling als volgt omschreven: “Het beleid dat zich richt op een efficiënte en effectieve inzet van financiële, fiscale en juridische middelen op de grondmarkt, om direct en indirect bij te dragen aan het realiseren van de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals opgenomen in de Structuurvisie Nijkerk/Hoevelaken 2030. Het grondbeleidsinstrumentarium wordt zo ingezet dat de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen volgens planning kunnen worden gerealiseerd en financieel haalbaar zijn”. De gemeente Nijkerk heeft in de Nota Grondbeleid 2013 gekozen voor een transparant en eenduidig grondbeleid dat strategisch en compact is: • Bij al verworven grondposities voert de gemeente een actief grondbeleid dat gericht is op het uitgeven van grond en om regie te nemen wanneer dat kan en/of nodig is; • De gemeente voert een faciliterend grondbeleid wanneer initiatief van de markt komt en regie niet nodig is of niet gevoerd kan worden, onder meer omdat de gemeente geen of een geringe grondpositie heeft. Als resultaat van de in het verleden gevoerde actieve grondpolitiek beschikt de gemeente Nijkerk over een voorraad aan bouwgronden in exploitatie en strategische gronden.
Voor het kunnen blijven realiseren van alle ambities op het gebied van onder meer wonen, economie en duurzaamheid kan worden overwogen dat de gemeente in de toekomst bij bepaalde ontwikkelingen (weer) overgaat tot (strategische) verwerving van gronden, zoals in 2022 voor de Stadshaven Nijkerk is besloten. Het beleid hieromtrent wordt momenteel uitgewerkt in een nieuwe nota grondbeleid met afwegingskader. Naar verwachting wordt deze nota in de eerste helft van 2025 ter vaststelling aangeboden. Het terughoudende beleid ten aanzien van grondaankopen in de afgelopen jaren heeft tot gevolg dat vaak op andere wijze moet worden gehandeld in de gevallen dat ook particulieren grond in eigendom hebben binnen een exploitatiegebied. Hierbij wordt getracht om met de grondeigenaren een anterieure overeenkomst te sluiten om het wettelijk verplichte kostenverhaal zeker te stellen. Indien dit niet (tijdig) lukt, heeft de gemeente het opnemen van kostenverhaalregels in het omgevingsplan als stok achter de deur. In de praktijk zal dit naar verwachting niet of zelden voorkomen.
78
Jaarstukken 2024
7.2.
Error! No text of specified style in document.
Meerjarenprognose grondbedrijf
De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) wordt tweemaal per jaar opgesteld. De jaarlijks verplichte herziening wordt aangeboden bij de jaarrekening. Daarnaast biedt de gemeente Nijkerk met de tMPG een tussentijds inzicht bij de Programmabegroting. In de MPG wordt de gemeenteraad (vertrouwelijk) geïnformeerd over de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen van de grondexploitaties en voorraad aan strategische gronden. Naast de MPG kan eventuele kaderstelling over grondexploitatieprojecten plaatsvinden in de kadernota, bestuursrapportages of in afzonderlijke projectbesluiten. In de MPG wordt uitgebreid geïnformeerd over de belangrijke ontwikkelingen en worden eventuele beslispunten voorgelegd. Om die reden is ervoor gekozen om de paragraaf grondbeleid beknopt te houden
7.3.
Actuele prognose grondexploitaties
De grondexploitaties zijn voor het laatst herzien bij de MPG 2025. Hierbij was onder meer sprake van de aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1 januari 2025. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van afgerond € 7,4 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Grondexploitatie Nijkerkerveen - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie
Eindwaarde
Bedragen x € 1.000 Netto Contante Waarde
Type
Einddatum
GREX FAC GREX GREX GREX GREX GREX
31-12-2030 31-12-2030 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2034 31-12-2034 31-12-2032
2.931.000 -168.000 860.000 297.000 7.739.000 824.000 -6.542.000
2.603.000 -149.000 827.000 280.000 6.349.000 676.000 -5.583.000
GREX FAC
31-12-2031 31-12-2031
-129.000 178.000
-112.000 155.000
GREX FAC
31-12-2029 31-12-2029
3.712.000 -1.033.000
3.296.000 -917.000 7.425.000
Totaal
• Verliesvoorziening In overeenstemming met het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de MPG 2025 moet per saldo een aanvullend bedrag van € 550.000 aan (verlies)voorzieningen worden getroffen. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen per project inzichtelijk gemaakt. Grondexploitatie verliesvoorzieningen Stadshaven Nijkerk Doornsteeg (faciliterende exploitatie) Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve Totaal
Type
MPG 2024
Bedragen x € 1.000 MPG 2024 Verschil
GREX FAC
5.338 666
5.583 917
245 251
FAC
135
149
14
GREX
72 6.211
112 6.761
40 550
79
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
• Strategische gronden Hieronder vallen de gronden die de gemeente Nijkerk momenteel nog niet in exploitatie heeft genomen. In onderstaand overzicht zijn de boekwaarden van de strategische gronden en aankopen opgenomen. Grondexploitatie strategische gronden Nijkerkerveen - deelplan 2 (Landelijk) - deelplan 4* Spoorkamp fase 2** Nijverheidsstraat 7*** Totaal
Boekwaarde 01-jan-24 643 40 550 0 1.233
Bedragen x € 1.000 Boekwaarde 31-dec-24
Mutaties 2024 0 0 0 872 872
643 40 550 872 2.105
Op totaalniveau resteert een boekwaarde van ongeveer € 2,1 miljoen. Als de boekwaarde per complex hoger is dan de marktwaarde, dient in overeenstemming met het BBV een (nadere) afwaardering plaats te vinden. Om die reden is begin 2025 een balanswaardetaxatie uitgevoerd ten aanzien van de waarde in de huidige bestemming. Hieruit volgt dat de voorziene marktwaarden van alle complexen hoger liggen dan de boekwaarden. Een (nadere) afwaardering is daarom niet noodzakelijk. Eind 2026 zal een hertaxatie worden uitgevoerd. 1 Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het openen van grondexploitatie
Nijkerkerveen, deelplan 3. De boekwaarde op de gemeentelijke gronden is daarom grotendeels ingebracht. Het resterende deel van de grond, met een boekwaarde van ongeveer € 40.000, zal op een later moment in exploitatie worden genomen. De betreffende gronden worden inmiddels aangeduid als deelplan 4. 2 Bij de MPG 2021 heeft de gemeenteraad besloten om de gronden ten aanzien van fase 2 van
Spoorkamp uit de grondexploitatie te halen en tegen boekwaarde over te hevelen naar de voorraad strategische gronden. Dit betreft concreet de gronden ten zuiden van de spoorlijn met uitzondering van de locatie van het zwembad. De locatie van het zwembad was al ontwikkeld per 1 januari 2021 en is daarom nog onderdeel van de grondexploitatie. De gronden in fase 2 worden tijdelijk gebruikt voor project Wonen bij Jaap. Ook worden op termijn enkele kavels voor leisure uitgegeven. 3 Op 27 juni 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de strategische aankoop van het pand aan
de Nijverheidsstraat 7 in Nijkerk. De notariële levering vond plaats op 16 juli 2024. Op dit moment is voorzien dat de locatie zal worden aangewend voor de opvang van asielzoekers. Hierbij wordt uitgegaan van sloop van het huidige pand (raadsbesluit d.d. 20 februari 2025). De boekwaarde zal hierdoor moeten worden afgeboekt.
7.4.
Winst- en verliesneming
Winsten en verliezen worden genomen op het moment dat een grondexploitatie formeel door de gemeenteraad wordt afgesloten. Daarnaast stelt het BBV gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Periodiek wordt bij de vaststelling van de jaarrekening voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan. •
Winstneming
In 2024 zijn geen grondexploitaties met een positief resultaat afgesloten. Op basis van de PoCmethode is het wel noodzakelijk om bij 3 grondexploitaties tussentijdse winst te nemen. Verder is het voor Spoorkamp fase 1 noodzakelijk om een deel van de eerder genomen tussentijdse winst terug te draaien. Voor de 4 exploitaties gaat het om een totaalbedrag van € 1,62 miljoen.
80
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Bedragen x € 1.000 Grondexploitatie Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Nautenaseweg Totaal
•
Type tussentijds tussentijds tussentijds tussentijds
Winstneming 2024 60 615 -83 1.029 1.621
Verliesneming
In 2024 zijn geen verlieslatende grondexploitaties afgesloten. Voorziene resultaatnemingen Gegeven de huidige looptijd van de grondexploitaties gaat het eerstvolgend om de afsluiting van de Nautenaseweg (ultimo 2026).
7.5.
Afdrachten bovenwijkse voorzieningen
Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen nog plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 (raadsbesluit november 2018) is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2024 is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2024 moeten zijn. Dit komt neer op een totaalbedrag van € 386.615. In de toekomst wordt voor de looptijd van de gemeentelijke grondexploitaties nog een afdracht voorzien van ongeveer € 8,7 miljoen die via de (tussentijdse) resultaatsbestemming moet plaatsvinden.
7.6.
Risico’s en reserve bouwgrondexploitatie
De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het primaire doel van deze reserve is het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties en het afdekken van exploitatierisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het afsluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen. Per 1 januari 2024 heeft de Reserve Bouwgrondexploitatie een omvang van ongeveer € 11,7 miljoen. De ontwikkeling van de reserve in 2024 wordt hierna weergegeven: Bedragen x € 1.000 Reserve bouwgrondexploitatie Stand per 01 januari 2024 Mutaties (verlies)voorzieningen Tussentijdse winstnemingen (saldo) Incidentele grondverkopen Afdracht bovenwijkse voorzieningen Acquisitie en promotie Aangifte/aanslag Vpb Diverse advies- en voorbereidingskosten Overige opbrengsten Stand per 31-12-2024
11.768 -622 1.621 227 -387 -60 -220 -170 22 12.179
81
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Op basis van de risicoanalyse bij de MPG is een gewogen risico-effect bepaald van € 11,1 miljoen. In overeenstemming met de Nota Risicomanagement 2024 is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 8,9 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. Weerstandvermogen De ratio van het weerstandsvermogen per 1 januari 2025 bedraagt 1,37. Dit komt overeen met een voldoende kwalificatie van de reserve. Het is de verwachting dat de ratio in 2025 afneemt als gevolg van een reservering voor (mogelijk) toekomstige afwaardering. Hier staat tegenover dat toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn. Begin 2024 was sprake van een ratio van 1,93. De lagere ratio is hoofdzakelijk het gevolg van een toename van het risicoprofiel. Dit komt enerzijds door een wijziging in de berekeningsmethodiek (in overeenstemming met Nota Risicomanagement 2024), anderzijds door het openen van exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve. Voor de Reserve Bouwgrondexploitatie wordt geen bovengrens gehanteerd.
Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven de ratio van 1,37.
82
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
Deel B Jaarrekening
83
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
De jaarrekening De jaarstukken zijn net zoals de (programma)begroting onderverdeeld in twee delen. Bij de begroting zijn deze delen de beleidsbegroting en de financiële begroting en bij de jaarstukken het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag, bestaande uit de programma’s, de algemene dekkingsmiddelen en de paragrafen, is in het voorgaande aan de orde geweest. Nu is de jaarrekening aan de orde. Deze bestaat uit de volgende onderdelen: • Overzicht van baten en lasten Het overzicht van baten en lasten bevat de financiële verantwoording over de toegekende budgetten voor de programma’s, de algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien en de mutaties op de reserves. Om deze financiële verantwoording te kunnen afleggen is in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) opgenomen dat in ieder geval de begrote bedragen voor en na wijziging en de gerealiseerde bedragen worden opgenomen. Verder worden de verschillen tussen begroting na wijziging en de realisatie toegelicht. Het gaat hierbij om de waardoor-vraag. • Toelichting overzicht van baten en lasten Dit onderdeel vormt een samenvatting van de financiële jaarrekening. Het geeft de budgettaire verschillen weer ten opzichte van de begroting. Daarnaast geeft dit onderdeel inzicht in de ontwikkeling van de balans als gevolg van de mutaties in deze jaarrekening.
• Overzicht van incidentele baten en lasten Dit onderdeel geeft inzicht in de incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk zijn gespecificeerd en de overige posten als een totaalbedrag zijn opgenomen. • Overzicht toevoegingen en onttrekkingen in reserves Dit onderdeel geeft inzicht in de toevoegingen en onttrekkingen in de reserves. Het gaat hierbij om incidentele en structurele mutaties. • De balans en de toelichting Via de balans komt de financiële positie van de gemeente in beeld. De balans en de toelichting op de balans zijn opgesteld overeenkomstig de in het BBV voorgeschreven verplichte rubrieken en vereisten. In de toelichting op de balans vindt u ook de grondslagen van waardering van de activa en de passiva. Deze zijn overeenkomstig de financiële verordening. Ook zijn de gebeurtenissen na balansdatum hierin opgenomen.
84
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
1. Overzicht van baten en lasten Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel
Begroting 2024 primair
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Verschil begroting na wijziging en rekening
Lasten Perspectief Ruimte Perspectief Sociaal Perspectief Veilig Perspectief Dienstverlening
71.250 67.187 4.244 23.243
79.713 76.409 4.511 25.989
45.171 70.041 4.429 25.683
34.541 6.368 82 306
Totaal lasten (a)
165.924
186.622
145.325
41.297
Baten Perspectief Ruimte Perspectief Sociaal Perspectief Veilig Perspectief Dienstverlening
53.240 19.092 78 91.101
58.622 23.446 78 94.198
31.325 22.049 93 97.556
-27.297 -1.396 16 3.358
Totaal baten (b)
163.511
176.343
151.024
-25.319
Saldo baten en lasten (b)-(a)
-2.413
-10.279
5.699
15.978
Toevoegingen reserves (lasten) Perspectief Ruimte Perspectief Sociaal Perspectief Veilig Perspectief Dienstverlening
546 0 0 0
2.029 0 0 0
4.223 2.753 0 89
-2.194 -2.753 0 -89
Totaal toevoegingen (c)
546
2.029
7.065
-5.036
Onttrekkingen reserves (baten) Perspectief Ruimte Perspectief Sociaal Perspectief Veilig Perspectief Dienstverlening
1.752 166 0 480
4.591 2.674 88 4.299
3.360 1.453 43 2.662
-1.230 -1.221 -45 -1.638
Totaal onttrekkingen (d)
2.397
11.652
7.519
-4.134
Saldo toevoegingen en onttrekkingen (F) -(d)=F
1.851
9.623
454
-9.169
Resultaat C+F
-561
-655
6.153
6.808
85
Jaarstukken 2024
Error! No text of specified style in document.
2. Toelichting overzicht van baten en lasten Onderstaande tabel geeft het verschil weer tussen de uitkomsten van de jaarrekening 2024 ten opzichte van de verwachte uitkomsten van de begroting 2024 na wijzigingen. Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel
Resultaat
Bedrag -/- =nadeel
Saldo begroting 2024 Begrotingswijzigingen 2024 Verwacht saldo 2024
-561 -94 -655
Jaarrekening 2024
6.153
Toe te lichten verschil
6.808
Toelichting verschil € 6.808.000 over 2024 Bij de tweede bestuursrapportage is een prognose afgegeven over het jaar 2024. Na de tweede bestuursrapportage heeft u verder nog twee raadsinformatiebrieven ontvangen over respectievelijk de september- en de decembercirculaire, die niet meer in de begroting zijn verwerkt. Hieronder vindt u de tabel waarin dit verwerkt is en ziet u het verschil tussen het verwachte en het werkelijke resultaat over 2024. Bedragen x € 1.000, -/- is een nadeel
Saldo begroting na 2e Berap 2024
-655
Verwachte afwijkingen 2e Berap ten opzichte van de begroting
1.913
Saldo begroting 2024 na afwijkingen 2E Berap Raadsinformatiebrief septembercirculaire Raadsinformatiebrief decembercirculaire Verwacht saldo begroting na de decembercirculaire Werkelijk saldo jaarstukken 2024
1.258 900 868 3.026 6.808
Verschil met het verwachte saldo
3.782
In de onderstaande tabel worden de grote afwijkingen toegelicht om het saldo van € 6.808 te verklaren. Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel
Perspectief Ruimte
Ruimte
Onderwerp
I/S
Bedrag
Hogere baten omgevingsvergunningen De opbrengst van de legesinkomsten wordt voor tachtig procent bepaald door ongeveer vier procent van de bouwaanvragen. Aan het eind van 2024 zijn er leges ontvangen voor twee grote projecten voor een bedrag van ongeveer € 700.000. Verder is de legesverordening in 2024 gewijzigd waardoor het legesplafond is losgelaten. Hierdoor levert een bouwproject meer leges op dan in 2023 het geval zou zijn. Bij de 2e bestuursrapportage hebben we al aangegeven dat de legesopbrengsten in 2024 € 200.000 hoger uit gaan vallen dan verwacht. In overeenstemming met de in 2024 nieuw ingevoerde systematiek is hier geen begrotingswijziging van gemaakt. Lagere bijdrage omgevingsdienst ODDV Het voordeel ontstaat door een voordeel van € 110.000 op de afrekening over 2023 en een verwacht voordeel op de afrekening over 2024 van ongeveer € 300.000.
I
968
I
410
86
Jaarstukken 2024
Perspectief
Ruimte
Ruimte
Ruimte
Ruimte
Ruimte
Ruimte
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp Het voordeel over 2024 heeft twee oorzaken: minder milieucontroles en minder juridisch advies. De minder milieucontroles zijn het gevolg van krapte in personeel. Met een meer gerichte benadering van de arbeidsmarkt verwachten we dat dit in 2025 is opgelost. Voor juridisch advies geldt dat deze taak volgt op andere taken zoals bouwvergunningen, milieuvergunningen, toezicht op milieu en bouw. Deze taken liepen in 2024 achter op de prognose, waardoor er minder juridische zaken waren. Ook zijn er minder bezwaar- en beroepszaken ingediend, vooral voorlopige voorzieningen. Als de primaire processen weer op gang komen, zullen er ook meer juridische procedures zijn. In 2024 zijn er relatief weinig overtredingen van de bouw- en bestemmingsplanregels gerapporteerd. Dit wordt in 2025 goed in de gaten gehouden. Bij de tweede bestuursrapportage is al aangegeven dat de productie van de ODDV over 2024 € 200.000 lager uit zou vallen. In overeenstemming met de in 2024 nieuw ingevoerde systematiek is hier geen begrotingswijziging van gemaakt. Hogere lasten welstand De commissieleden van het Gelders Genootschap, die voor de welstandscommissie werken, rekenen een percentage van de bouwkosten. In 2024 zijn er een aantal grote projecten met hoge kosten behandeld, waardoor het bedrag voor Welstand ook hoger was.
Hogere uitgaven verkeer en vervoer Het nadeel wordt veroorzaakt door hogere uitgaven van € 80.000 door onverwachte problemen met verkeerslichten, een beweegbare paal en extra kosten voor het onderhoud van de wegmarkeringen in de gemeente. Verder zijn er voor € 60.000 extra kosten voor wegbeheer gemaakt door vandalisme en schade aan straatmeubilair in de gemeente. Deze kosten konden we niet verhalen op derden. Begraven We hebben € 125.000 meer inkomsten ontvangen door het uitgeven van nieuwe graven en het verlengen van de huurtermijnen van bestaande graven. Omdat we meer graven hebben uitgegeven, zijn de kosten gestegen. We hebben meer geld uitgegeven aan het huren van een graafmachine en een stoommachine. Ook waren er extra kosten voor het dagelijkse onderhoud van het groen op de begraafplaatsen. De stijging van de inkomsten is vrijwel gelijk aan de hogere uitgaven waardoor het budgettair effect vrijwel nihil is. Voordeel op ruimte en leefomgeving In 2024 hebben we een inhaalslag gemaakt bij het innen van leges. Dit betekent dat we achterstallige betalingen hebben opgehaald. Daarnaast hebben we ook leges ontvangen voor voorzieningen die voor meerdere wijken zijn bedoeld. Dit alles heeft geleid tot € 207.000 aan hogere legesinkomsten voor kleine planwijzigingen en inbreidingslocaties.
Verder hebben we in 2024 minder juridisch advies voor ruimtelijke ontwikkelingen nodig gehad dan we hadden verwacht. Dit levert een voordeel op van € 52.000. Hogere opbrengst toeristenbelasting en forensenbelasting In 2024 hebben we € 122.000 meer ontvangen aan toeristenbelasting. Dit komt door een extra opbrengst van € 56.000 in 2023 en € 66.000 in 2024. Daarnaast hebben we € 20.000 extra verdiend aan forensenbelasting. Riolering Het resultaat voor het taakveld riolering is vrijwel-budgettair neutraal. Aan de baten en lastenkant zien we wel diverse saldi. Deze saldi worden onder andere veroorzaakt door een hogere onttrekking van € 67.000 aan de voorziening riolering vanwege een lagere kostendekking dan verwacht en een nadeel op de storting in de voorziening groot onderhoud omdat deze niet volledig was geraamd van € 116.000.
I/S
Bedrag
I
-72
I
-140
I
-8
I
259
I
142
I
-3
87
Jaarstukken 2024
Perspectief
Ruimte
Ruimte
Sociaal
Sociaal Sociaal
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp Verder is er een voordeel van € 104.000 door lagere afschrijvingslasten, een nadeel door extra controles, buiten de normale inspectiecyclus van 10 jaar, om een beter beeld te krijgen van de staat van het riool ter voorbereiding op toekomstige herinrichtingen van de openbare ruimte van € 56.000 en een nadeel van € 60.000 doordat meerdere persleidingen zijn gerepareerd vanwege de kwaliteit van de materialen die in de jaren ‘80 zijn gebruikt en de algemene levensduur van persleidingen. Het restant wordt verklaard door diverse verschillen. Voordelig saldo Afval De inkomsten Diftar waren € 70.000 hoger dan verwacht. Bij Diftar is sprake van gedifferentieerde tarieven en betalen de huishoudens op basis van de hoeveelheid en het soort afval dat ze aanbieden. Het overige voordeel is het gevolg van de stabiele groei van de gemeente waardoor de ontvangsten van de afvalstoffenheffing elk jaar toenemen.
I/S
Bedrag
I
391
Het saldo op het zwerfafval wordt deels verklaard door een niet van tevoren ingeschatte ontvangen vergoeding voor prullenbakken van € 42.000. De rest van het bedrag bestaat uit een extra ontvangen vergoeding van € 40.000 voor de aanpak van zwerfafval over de jaren 2023 en 2024 en een hoger ontvangen vergoeding van € 37.000 voor zwerfafval over 2022.
I
119
De Lagere lasten voor afval en reiniging ontstaan door minder aanbod van berm- en slootafval bij het aanbiedstation door het onderhoud van bermen en sloten. Dit levert een voordeel op van € 73.000. Vanaf 2024 zijn de kosten voor de aanschaf van ondergrondse containers opgenomen in de projecten. Deze kosten stonden eerst bij het taakveld Afval. Dit levert een voordeel van € 136.000 op, waarvan ongeveer € 100.000 blijvend is. Verder zijn er nog diverse kleine voordelen die gezamenlijk optellen tot € 69.000.
I/S
278
I
123
I
39
I
-55
I
368
Saldo afval Per saldo levert het afval een voordeel van € 788.000 op De dekkingsgraad van het tarief is gestegen van 93 naar 99 procent. Voordeel op het budget routekaart duurzaamheid In 2024 hebben we dit budget nog niet volledig gebruikt. In 2025 gaan we de programmaorganisatie verder professionaliseren om onze lokale en landelijke duurzaamheidsdoelen te bereiken. Dit budget zal in 2025 volledig worden benut. Lagere uitgaven onderwijshuisvesting In 2024 is de stelpost integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) niet volledig aangewend. In 2024 waren er achteraf geen onverwachte uitgaven voor onderwijshuisvesting. Deze stelpost is gedeeltelijk ingezet als dekking voor onderzoekskosten van het IHP onderwijs. Na verrekening van deze onderzoekskosten resteert een voordelig resultaat van € 109.000. Daarnaast waren er hogere kosten voor de vergoeding van onroerendzaakbelasting (OZB) aan schoolbesturen en onderhoudskosten voor een bedrag van € 70.000. Per saldo resteert een voordeel van € 39.000. Hogere kosten leerlingenvervoer De kosten voor het leerlingenvervoer zijn vooral hoger uitgevallen door meer vervoersbewegingen dan verwacht. Lagere lasten sportaccommodaties Dit voordelige saldo is ontstaan door lagere kosten van investeringen in de binnen- en buitensport, lagere advieskosten en een hogere btwvergoeding uit de specifieke uitkering sport.
88
Jaarstukken 2024
Perspectief
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
I/S
Bedrag
In het raadsbesluit 2023-007 “meerjarig investeringsplan binnensport 2023 t/m 2032” is aan u gemeld dat de stelpost binnensport van € 253.000 in 2024 incidenteel vrij kan vallen. Dit omdat de investering vervanging Sporthal Strijland is uitgesteld, waardoor er in 2024 geen kapitaallasten zijn. Deze melding is niet in de begroting 2024 verwerkt. De stelpost voor de kosten van investeringen in de buitensport is in 2024 voor € 85.000 minder aangewend dan verwacht. Jaarlijks vraagt de gemeente Nijkerk de Specifieke uitkering stimulering Sport aan. Via deze specifieke uitkering vraagt de gemeente Nijkerk de BTW terug van de bestedingen sport. In 2024 is deze opbrengst € 25.000 hoger dan verwacht.
Sociaal
Sociaal
Het beschikbare budget voor advieskosten Sportbeleid is voor een bedrag van € 33.000 minder ingezet dan verwacht. De overige kosten en baten van de sportaccommodaties resulteren opgeteld in een voordeel van € 13.000. Tegenover al deze meevallers staat een hogere exploitatiebijdrage van € 41.000 in 2024 aan Optisport door niet begrote indexaties. Lagere uitgaven Sociaal team Dit voordelige resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten voor bemoeizorg € 77.000 , minder bestedingen middelen parlementaire onderzoekscommissie (POK) € 103.000 en de hogere vergoeding van de gemeente Amersfoort specifieke uitkering (SPUK) IZA € 58.000. Hiertegenover staan hogere kosten voor de financiële afwikkeling van de subsidie aan Kwintes/Steady base € 102.000. Bij de tweede bestuursrapportage zijn deze hogere kosten gemeld. Verder is er een voordeel op het beschikbare uitvoeringsbudget van het team sociaal van € 13.000 als gevolg van lagere uitgaven aan advieskosten. Bij deze jaarrekening is een bestemmingsvoorstel gedaan om de hogere vergoeding van SPUK IZA € 58.000 beschikbaar te houden voor de doorlopende activiteiten in 2025. Lagere lasten WMO zorg in natura (zin) Dit voordeel is ontstaan door hogere kosten als gevolg van de uitkomsten van het kostprijsonderzoek WMO, de lagere uitgaven voor Wmo zorg in natura (zin) en lagere verstrekkingen aan persoonsgebonden budgetten (pgb).
I
149
I
20
I
-178
In 2024 heeft er een kostprijsonderzoek plaatsgevonden naar de tarieven voor WMO (zin). Vanwege de uitkomst van dit onderzoek zijn deze tarieven met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 verhoogd. De kosten van deze tariefverhoging zijn over 2024 € 294.000 hoger dan verwacht. De over 2024 nog te betalen tariefsverhoging wordt grotendeels in 2025 afgewikkeld met de Wmo zorgaanbieders. Daarnaast zijn de werkelijke kosten van Wmo (zin) uiteindelijk € 266.000 lager uitgevallen dan verwacht bij de 2e bestuursrapportage 2024.
Sociaal
Op basis van de prognose van de Sociale verzekeringsbank van de uitgaven voor persoonsgebonden budgetten (pgb) 2024 voor Wmo begeleiding, vallen deze kosten € 48.000 lager uit dan verwacht. Hogere kosten Jeugdhulp De uitgaven voor jeugdhulp zijn hoger uitgevallen dan geraamd. De Jeugdhulpregio Foodvalley heeft in haar tweede voortgangsrapportage (november 2024) en de voorlopige cijfers jeugdhulp 2024 (januari 2025) aangegeven dat de uitgaven van de regionaal ingekochte jeugdhulp in natura in 2024 voor Nijkerk zijn gestegen. Dit is voornamelijk het gevolg van indicaties voor een gering aantal jeugdigen voor (dure) zware begeleiding en verblijf/opvang. Voor het kalenderjaar 2024 is dit een overschrijding van € 398.000.
89
Jaarstukken 2024
Perspectief
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
I/S
Bedrag
Hiertegenover staat de afwikkeling in 2024 van gedeclareerde jeugdzorg over voorgaande jaren. Deze kosten zijn € 135.000 lager zijn uitgevallen dan verwacht. De uitgaven aan overige preventieve jeugdhulp vallen € 67.000 lager uit omdat een deel van deze kosten alsnog kunnen worden betaald uit de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De uitgaven via de Sociale Verzekeringsbank van persoonsgebonden budgetten (pgb) jeugd zijn in 2024 € 51.000 hoger uitgevallen door meer toegekende pgb’s aan inwoners dan eerder verwacht.
Sociaal
Sociaal
Sociaal
Sociaal
De bedrijfsvoering kosten van Jeugdhulpregio Foodvalley voor het kalenderjaar 2024 zijn lager dan verwacht. De reden hiervoor is dat kosten van een aantal regionale projecten lager zijn uitgevallen of niet zijn gemaakt. Het aandeel van de gemeente Nijkerk in deze lagere bedrijfsvoering kosten is € 59.000. Het restant van € 10.000 wordt veroorzaakt door een meevaller op het project regionale proeftuin van het Regionaal Veiligheid Team. Lagere uitgaven Wmo subsidies en beleid Dit voordeel van € 98.000 op de bestedingen subsidies en beleid in 2024 wordt vooral veroorzaakt doordat een aantal verstrekte subsidies worden bekostigd uit de ontvangen rijksvergoeding Brede SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Lagere uitgaven sociaal cultureel werk Eind 2022 heeft de provincie Gelderland éénmalig € 10 miljoen subsidie beschikbaar gesteld via het “Gelders Winterfonds”. De bedoeling van dit winterfonds is dat gebruikers van maatschappelijke voorzieningen en het MKB geholpen worden die door de hoge energieprijzen in de problemen komen. De subsidie is bedoeld voor de grootste nood op korte termijn en voor die situaties waarin rijksregelingen (nog) niet voorzien. Aan de gemeente Nijkerk is hiervan € 150.000 subsidie toegekend. Deze subsidie is in 2024 niet besteed.
Bij deze jaarrekening is een bestemmingsvoorstel gedaan om dit budget beschikbaar te houden voor doorlopende activiteiten in 2025. Lagere uitgaven bijstandsverlening De uitgaven voor bijstandsuitkeringen zijn in 2024 € 350.000 lager uitgevallen dan verwacht. Bij de 2e bestuursrapportage 2024 was het de verwachting dat het aantal bijstandsgerechtigden flink ging toenemen als gevolg van de extra instoom van statushouders. Verder is In 2024 gebleken dat team werk het afgelopen jaar zeer succesvol is geweest in de begeleiding van bijstandsgerechtigden naar werk. Hierdoor was er in 2024 naast de verwachte extra instroom, ook meer uitstroom van bijstandsgerechtigden. Verder waren er in 2024 minder uitgaven voor onderzoekskosten voor aanvragen BBZ (Besluit bijstandsverlening voor zelfstandigen) waardoor er van dit budget € 19.000 resteert. Crisisopvang situatie Oekraïne Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne worden er vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. Voor de crisisopvang Oekraïners hebben wij vanuit het Rijk € 1.469.000 minder aan vergoedingen en leefgelden ontvangen dan begroot. Dit komt omdat het normbedrag per persoon per dag verlaagd is. Hiertegenover staat dat de uitvoeringskosten lager zijn dan begroot, met als resultaat een overschot van € 4.222.000.
Het in 2024 nog niet uitgegeven deel, van het in 2024 ontvangen bedrag, van € 2.753.000 wordt gestort in de hiervoor in 2023 ingestelde bestemmingsreserve en zo beschikbaar gehouden voor toekomstige uitgaven.
I
98
I
150
I
369
I
0
90
Jaarstukken 2024
Perspectief Sociaal
Sociaal
Sociaal
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening Dienstverlening
Dienstverlening
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
I/S
Bedrag
Hogere uitgaven statushouders dependance De beloofde gelden vanuit het Rijk voor een doorstroomlocatie zijn afgelopen jaar uitgesteld, waardoor verwachte inkomsten zijn uitgebleven. Dit zorgt voor een incidenteel tekort van € 311.000. Daarnaast zijn er een aantal incidentele kosten die niet begroot waren. Dit leidt samen tot een nadelig resultaat van € 331.000. In 2025 wordt voor de gemaakte kosten van de doorstroomlocatie een declaratie ingediend bij het Rijk. Hogere lasten asiel Ter voorbereiding op de asiel-opvanglocaties is er personeel ingehuurd en zijn er kosten gemaakt. Deze kosten waren niet begroot en leiden tot een incidenteel tekort van € 244.000. Er is vanuit de HAR-regeling tijdelijke huisvesting gerealiseerd, waarmee een overschot van € 17.000 is gerealiseerd. Per saldo betekent dit een incidenteel tekort van € 227.000. Wij zijn met het Ministerie van Justitie en Veiligheid in gesprek over het (deels) vergoed krijgen van deze kosten. Op dit moment is het niet mogelijk om een specifiek bedrag te noemen Lagere lasten Wet sociale werkvoorziening (WSW) De Inclusief Groep (IG) is het sociaal ontwikkelbedrijf die voor de gemeente Nijkerk en andere regiogemeenten uitvoering geeft aan de Wet sociale werkvoorziening.
Gemeenten hebben van het rijk in 2024 incidenteel extra middelen ontvangen voor het in gang zetten van de eerste stappen naar een toekomstbestendige infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Bij de 2e bestuursrapportage 2024 is aan u gemeld dat de inzet van deze middelen plaatsvindt in overleg met andere regiogemeenten. Eind 2024 resteert er van deze middelen nog € 57.000. Bij deze jaarrekening is een bestemmingsvoorstel gedaan om dit budget beschikbaar te houden voor doorlopende activiteiten in 2025 in verband met de toekomstverkenning IG. Voordeel op baten en lasten beheer overige gebouwen en gronden Er zijn onvoorziene inkomsten gerealiseerd € 93.000 voor grond- en pachtrechten. De huurinkomsten van onroerend goed waren in 2024 € 79.000 hoger dan begroot. Het overige verschil In 2024 wordt verklaard door lagere uitgaven voor onder andere de belastingen en heffingen. Positief renteresultaat Het renteresultaat over 2024 laat een voordeel zien van € 778.000. Dit voordeel ontstaat doordat de werkelijk betaalde rentelasten lager zijn dan geraamd. Hogere ontvangsten dividend In 2024 hebben wij ten opzichte van de begroting € 302.000 meer dividend ontvangen. Door de verkoop van het dochterbedrijf Kenter hebben wij een éénmalig extra dividend ontvangen van Alliander ten bedrage van € 190.000. Ook het reguliere dividend van Alliander over 2023 is hoger uitgevallen, € 132.000.
Daar tegenover staat een bedrag van € 20.000 aan lager dividend 2023 van de BNG. Bij de tweede bestuursrapportage is al gemeld dat de dividendopbrengsten in 2024 € 300.000 hoger uitvallen. Hogere opbrengsten OZB In 2024 is er sprake van een extra opbrengst aan OZB van € 116.000. Dit wordt veroorzaakt door naheffingen over voorgaande jaren. Hogere opbrengsten parkeerbelasting Er is sprake van € 59.000 aan extra opbrengsten parkeerbelasting. Dit komt doordat de parkeerautomaten binnen de herinrichtingen Vrijheidslaan/ Torenstraat en rondje om de Grote Kerk op een later moment verwijderd zijn dan oorspronkelijk gepland. Hogere uitkering Gemeentefonds
I
-331
I
-227
I
57
I
191
I
778
I
302
I
116
I
59
I
1.800
91
Jaarstukken 2024
Perspectief
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Dienstverlening
Error! No text of specified style in document.
Onderwerp De hogere uitkering wordt veroorzaakt doordat de uitkomsten van de septembercirculaire (voordeel € 900.000) en de decembercirculaire (voordeel € 868.000) niet in de begroting 2024 zijn opgenomen. Het resterende verschil (nadeel van € 32.000) wordt veroorzaakt door wijzigingen in de maatstaven van 2024 en de verrekeningen van oude jaren. Er zijn via de bestemming van het rekeningresultaat voorstellen gedaan om een bedrag van € 695.000 van dit budget beschikbaar te stellen in 2025 voor de aan de ontvangen uitkeringen gerelateerde uitgaven. De belangrijkste activiteiten zijn, “Natuur bij energieprojecten” € 462.000 en de “Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties” € 120.000. Hogere storting voorziening pensioenverplichting wethouders Dit nadelige resultaat wordt deels veroorzaakt omdat de Gemeente Nijkerk aan het voorsorteren is op de wetswijziging en overgang naar het nieuwe pensioenstelsel per 1 januari 2027. In dit kader is een voorziening van € 962.000 voor voormalig bestuurders opgenomen om aan de verplichtingen te kunnen voldoen bij de overdracht naar het ABP. Verder wordt het verschil veroorzaakt door de renteontwikkeling in de actuariële berekening voor de pensioenen van de huidige bestuurders. Het effect hiervan is € 869.000 nadelig.
Lagere afschrijvingen Zoals bij de tweede bestuursrapportage al is aangegeven vallen de afschrijvingen over 2024 € 1.240.000 lager uit. In overeenstemming met de nieuwe systematiek is hier in 2024 geen begrotingswijziging voor opgesteld. Lagere doorbelasting kosten overhead In de begroting 2025 hebben wij u gemeld dat we extra aandacht hebben geschonken aan de juiste doorbelasting van loonkosten en bijbehorende overhead aan de juiste kostendragers. Dit heeft geleid tot een verschuiving van “rendabele (bouwgrond, investeringen, riool en afval)” naar “onrendabele (betaald uit bijvoorbeeld OZB en algemene uitkering)” kostendragers. Ook bij de jaarstukken 2024 hebben wij hieraan specifieke aandacht geschonken. Dit heeft er toe geleid dat er minder overhead systematisch naar de rendabele kostendragers is doorbelast. Vrijval stelpost herinrichting functiehuis Bij onze ontwikkelagenda hebben wij voor de herinrichting van het functiehuis een stelpost opgenomen van € 400.000 opgenomen om de effecten op de loonsom te kunnen bekostigen. De herinrichting van het functiehuis is nog niet afgerond, zodat dit bedrag in het resultaat vrijvalt. Wij verwachten dat er als gevolg van de herinrichting nog nabetalingen aan het personeel moet worden gedaan. Bij deze jaarrekening is een bestemmingsvoorstel gedaan om dit budget van € 400.000 beschikbaar te houden voor deze nabetaling.
Hogere uitgaven huisvesting en facilitair Er is per saldo een nadelig resultaat van € 101.000 in 2024. Dit is een gevolg van lagere uitgaven aan communicatiemiddelen € 46.000 en kantoorartikelen € 59.000. Anderzijds vallen de kosten van de catering in 2024 € 112.000 hoger uit. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door de kosten van aanschaf van nieuwe koffiemachines voor € 55.000 die volledig ten laste van het resultaat komen. Verder zijn de overige kosten (overige goederen, porti en ISNV) € 94.000 hoger dan begroot. Nadeel op informatievoorziening en automatisering Dit nadeel ontstaat doordat er € 65.000 meer uitgegeven is aan overige goederen en diensten en € 75.000 meer aan kosten voor onder andere de beveiliging van het internet, de website en de aanschaf van software . Hogere lasten BNLP Mede als gevolg van de ontvlechting vallen de kosten van BLNP in 2024 hoger uit.