2024-047 Bijlage 3a - Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef (toelichting)
Tekst van het document
2 3 4
Regio FoodValley, Regionale woonagenda Foodvalley, Uitvoeringsplan 2018-2021, Wageningen, 18 januari 2018 Stec Groep, Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit regio Foodvalley, 18.441, Arnhem, januari 2020 Provincie Gelderland, Bevolkings- en huishoudensprognose Gelderland 2019, Arnhem, 17 december 2019
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
25
functionerende woningmarkt wordt in het algemeen uitgegaan van een woningtekort van ongeveer 2%; ▪ in de koopsector is de behoefte sterk gericht op het goedkope (tot €200.000) en middeldure segment (€200.000 tot €300.000). Door prijsstijgingen (ook in de nieuwbouw) loopt het aanbod in het goedkope segment terug. In de stedelijke regio's wordt het tekort aan goedkope koop vergroot door de aankoop van goedkope koopwoningen door beleggers om te verhuren. Ook in de koopsector vindt vraagsubstitutie plaats; als een goedkope koopwoning niet beschikbaar of bereikbaar is, kiest men vaak (tijdelijk) voor een (particuliere) huurwoning. Afbeelding 11: Verhuisbewegingen van en naar Nijkerk 2013-2016.
Regio Amersfoort ▪ De Regio Amersfoort heeft in het voorjaar 2017 een Regionale Ruimtelijke Visie (RRV) opgesteld. De gemeente Nijkerk maakt ook onderdeel uit van deze regio. Een belangrijke constatering in deze visie is de uitkomst dat tot 2030 de woningbehoefte in het regionale hart van Nederland 12.000 woningen groter is dan de gemeente Amersfoort kan opvangen. In de regionale visie is Nijkerk als één van de drie gemeenten genoemd die een deel van de overloop opvangt. ▪ Uit afbeelding 11, waarin de verhuisbewegingen naar Nijkerk vanuit omringende gemeenten, maar ook vanuit de Randstad zijn weergegeven, blijkt dat de overloop ook nu al aanwezig is.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
26
Duidelijk is dat de verhuisbeweging voornamelijk plaatsvindt vanuit de gemeenten Utrecht, Amersfoort, Barneveld en Putten. Gemaakte afspraken De regio FoodValley heeft voor de periode 2017-2027 kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Op basis van de Gelderse Prognose 2016, de Primos 2016, de ontwikkelingen in de FoodValley en de berekende overloop vanuit Amersfoort kwam Stec uit op een indicatieve woningvraag voor Nijkerk van tussen de 1.750 en 2.140 woningen. Dit zijn gemiddeld 200 woningen per jaar. Op basis van het onderzoek van Stec hebben de gemeenten in de Regio FoodValley kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Deze zijn vastgelegd in het uitvoeringsplan van de Regionale woonagenda 2.0. De verwachte woningbouwopgave per gemeente is door de regio FoodValley samen met het uitvoeringsplan regionale Woonagenda 2.0 aangeboden aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland. In de brief van 16 maart 2018 bevestigt de provincie dat de kwantitatieve opgave tot en met 2027 13.300 woningen (voor het Gelderse deel) bedraagt en dat zij instemt met de voorgestelde binnen-regionale verdeling. Afbeelding 12: Kwantitatieve woningbouw 2017-2027 (Bron: Uitvoeringsplan 2018-2021 Regionale woonagenda 2.0, Regio FoodValley).
Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit regio Foodvalley In 2017, 2018 en 2019 zijn in de regio Foodvalley circa 2.500 nieuwe woningen per jaar opgeleverd. Dit is ongeveer dubbel zo veel als het langjarig gemiddelde van 1.250 woningen in de regio. In alle gemeenten is meer gebouwd dan gepland. Dit komt voort uit de grote druk vanuit de eigen gemeente en daarnaast is er sprake van regionale en bovenregionale instroom. Deze instroom heeft effecten op de toegankelijkheid van de sociale huursector en het middensegment, en leidt mogelijk tot verdringing en oplopende woningprijzen in de koopwoningmarkt. Alle gemeenten verwachten dat de regionale programmering (woningbouwafspraken 2017-2029 uit het uitvoeringsplan Woonagenda 2018-2021) te krap is. Daarom is een inventarisatie van po-
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
27
tentiële bouwcapaciteit uitgevoerd. Het doel van deze inventarisatie is te werken aan een gezonde pijplijn aan nieuwe plannen op middellange en lange termijn (2019-2027). De situatie dat landelijk sprake is van een hoge marktdruk, in combinatie met de economische groei in FoodValley, maakt dat de regiogemeenten zich genoodzaakt voelen om meer woningen te realiseren. Om zo de toegankelijkheid van woningen voor alle inwoners blijvend te kunnen faciliteren. Nijkerk kiest er daarom voor om, passend bij de maat en de schaal van de gemeente, de woningbouw te verhogen van 200 naar 250 woningen per jaar. De regio FoodValley heeft dit document op 30 januari 2020 vastgesteld. Van regionale afspraken naar verantwoording van een lokale opgave Woningbouw op de locatie het Nieuwe Sint Jozef is één van de plannen die noodzakelijk is om in de woningopgave te kunnen voorzien. Bij het realiseren van de gemeentelijke woningbouwopgave gaat de Gemeente Nijkerk uit van een realistische koers, waarbij ook de realisatie van nieuwbouwwoningen in de afgelopen periode is betrokken. Voor de komende 10 jaar wordt, op basis van de regionale afspraken en gemeentelijke woonvisie, uitgegaan van een woningbehoefte van 250 woningen per jaar.
De woningbehoefte in de Gemeente Nijkerk wordt gerealiseerd op verschillende nieuwbouwlocaties, waarbij de ontwikkeling van de locatie Doornsteeg in Nijkerk (totaal 1200 woningen) de grootste in omvang is. Daarnaast wordt op diverse andere locaties voorzien in een minder grote bouwplannen, zoals op de locatie het Spaanse Leger (circa 325 woningen), in Woonpark Hoevelaken (zo'n 150 woningen), Oude Barneveldseweg (circa 165 woningen) en in de nieuwbouw van Nijkerkerveen (enkele honderden woningen). De totale plancapaciteit (harde en zachte plannen) voor de periode tot en met 2030 voor de Gemeente Nijkerk bedraagt momenteel zo'n 3.000 woningen, waarbij de ervaring leert dat er om diverse redenen sprake zal zijn van een beperkte mate van planvertraging en uitval (circa 10-20% over een periode van 10 jaar). Derhalve is het niet onaanvaardbaar dat er wordt uitgegaan van een beperkte overcapaciteit in de plancapaciteit. In een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 17 mei 2017 met zaaknummer 201609812/1 wordt dit onderwerp ook aan de orde gesteld. De bouw van maximaal 43 zelfstandige (woon)appartementen op de locatie Het Nieuwe Sint Jozef is één van de plannen die noodzakelijk is om in de Nijkerkse woningbouwopgave van de komende jaren te kunnen voorzien.
Het project het Nieuwe Sint Jozef is voor wat betreft deze nieuwbouwwoningen, opgenomen in de woningbouwprogrammering van de Woondeal regio Foodvalley 2022 – 2030, die mede ondertekend is door de provincie. Daarnaast is het project ook opgenomen in de Woondeal regio Amersfoort 2022 – 2030. In 2022 is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de oplossingen van het huisvestingstekort van het kindcentrum Het Baken. De bovenbouw (6 lokalen) is momenteel gevestigd op een dislocatie op het parkeerterrein van sporthal Watergoor. In onderwijskundig en organisatorisch
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
28
opzicht heeft het de voorkeur om de behoefte aan 6 extra leslokalen van Het Baken, in verbinding met het bestaande schoolgebouw op te lossen. De 78 appartementen van Beweging 3.0 dienen ter vervanging van de 80 appartementen in het huidige woonzorgcentrum Sint Jozef. De 52 voor een deel aanwezige en voor een ander deel geprojecteerde appartementen van 's Heeren Loo en Philadelphia blijven bestaan of komen in de plaats van de 28 bestaande eenheden in het Zusterhuis of blijven bestaan boven het huidige kindcentrum (21 eenheden). Hiervoor hoeft de behoefte daarom niet te worden aangetoond. De ontwikkeling past derhalve binnen de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking. Het bestaand stedelijk gebied wordt in het Besluit omgevingsrecht gedefinieerd als: bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Gelet op de ligging van het Kerkplein aan de rand van de binnenstad van Nijkerk ligt de locatie uiteraard in het bestaand stedelijk gebied. De voorgenomen ontwikkeling van het gebied voldoet aan de stappen zoals opgenomen in de ladder duurzame verstedelijking.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
29
4.
Randvoorwaarden
4.1.
Waterhuishouding
4.1.1. Algemeen Het plangebied Het Nieuwe Sint Jozef ligt binnen het beheersgebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. Dit waterschap is in dit gebied verantwoordelijk voor de waterhuishouding: het waterkwaliteits- en -kwantiteitsbeheer en de zorg voor de waterkeringen. Sinds 1 november 2003 is de watertoets verplicht bij ruimtelijke plannen. Daarom is een watertoets5 uitgevoerd. De watertoets omvat een samenvatting van het relevante beleid op diverse overheidsniveaus. De watertoets heeft tot doel om in een vroegtijdig stadium de waterbelangen te laten meewegen, af te stemmen met de betreffende betrokken partijen en te komen tot een hydrologisch neutraal plan. 4.1.2. Hoogteligging Het maaiveld binnen het plangebied varieert tussen circa NAP +3,0 m in het hofje in het noorden van het plangebied tot circa NAP +2,2 m ter hoogte van het schoolplein aan de zuidzijde van het plangebied. Regionaal gezien ligt het centrum van Nijkerk relatief hoger (op circa NAP +3,0 m) dan de omliggende wijken (circa NAP +1,5 m). Het verloop van het maaiveld is terug te zien in de hoogte van de rijbanen rondom het plangebied. Aan de noordoostzijde van het plangebied ligt de kruising van de Holkerstraat en de Torenstraat op circa NAP +3,0 m. De kruising Groenestraat en Huserstraat aan de zuidwestzijde van het plangebied ligt op circa NAP +2,0 m. 4.1.3.
Grondwater Ter hoogte van het plangebied is circa 1,5 meter ontwatering aanwezig. Dit betekent dat wanneer de gebouwen op dezelfde hoogte gerealiseerd worden als dat in de huidige situatie het geval is, geen overlast ontstaat. Door de goed doorlatende grond, zal het hemelwater dat ter hoogte van het plangebied infiltreert niet op andere locaties tot overlast leiden. 4.1.4. Oppervlaktewater In en rond het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. De dichtstbij gelegen waterpartij is de Brede Beek. Deze ligt op circa 150 meter van het projectgebied. 4.1.5. Verhard oppervlak Om de huidige afvoersituatie ter plaatse van het plangebied niet te laten verslechteren dient voor de toename van verharding watercompensatie gerealiseerd te worden. Op grond van het beleid van het Waterschap Vallei en Veluwe dient dat over de toename van verhard oppervlak 60 mm berging gerealiseerd dient te worden. De gemeente Nijkerk hanteert ander beleid. Over het verhard oppervlak dat nieuw gerealiseerd wordt, dient 60 mm waterberging gerealiseerd te
5
Boot, Watertoets Het Nieuwe st. Jozef, P23-0535(-002), Veenendaal, 28 september 2023
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
30
worden. Over de bebouwing die gehandhaafd blijft wordt geen berging gerealiseerd. Voor de overige verharde oppervlakken worden onderstaande twee opties aangehouden. Uit de watertoets blijkt dat het verhard oppervlak met 620 m² toeneemt. Er wordt 6.133 m² nieuwe verhard oppervlak gerealiseerd. Op basis van deze gegevens wordt, wanneer voldaan wordt aan de eisen van de gemeente Nijkerk, ook voldaan aan de eisen vanuit het Waterschap Vallei en Veluwe. Binnen het plangebied dient derhalve 368 m³ berging gerealiseerd te worden. In de watertoets wordt voorgesteld om die berging op een aantal manieren te realiseren, door middel van groendaken, kratten, substraat en een infiltratieveld. Daarbij is zowel een voorstel opgenomen met als zonder parkeergarage. In beide gevallen is het mogelijk om voldoende waterberging te realiseren. 4.1.6. Materiaalgebruik Om vervuiling van het hemelwater te beperken, wordt geadviseerd het gebruik van uitlogende bouwmaterialen te voorkomen conform het beleid van de gemeente en het waterschap. 4.1.7. Riolering Rondom het plangebied is volledig gemengde riolering aanwezig. Alleen ter hoogte van de parkeerplaats is een hemelwaterriool aanwezig die aangesloten is op de gemengde riolering. Het vuilwater dient vanuit het plangebied gescheiden aangesloten te worden op de omliggende gemengde riolering.
Binnen het plangebied is slechts beperkt sprake van een wijziging in functie. Daarom wordt verwacht dat de toevoer van vuilwater ongeveer gelijk blijft aan de huidige situatie. Gezien aangesloten wordt op een gemengd stelsel, is de afvoercapaciteit hiervan ruim voldoende voor de afvoer van vuilwater vanuit het plangebied. Daarnaast blijven ook de daken van de te handhaven bebouwing aangesloten. 4.1.8. Parkeergarage Indien een parkeerkelder in het plan wordt opgenomen, dient rekening gehouden te worden met de aanleg onder de grondwaterstand. Hiervoor zal een bemaling toegepast moeten worden.
4.2.
Milieuaspecten
4.2.1. Bedrijven en milieuzonering In het kader van de Wet milieubeheer dient in nieuwe situaties rekening te worden gehouden met (wenselijke) afstanden tussen bepaalde milieubelastende functies en milieugevoelige functies. In de VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering (2009) is een richtafstandenlijst opgenomen. In de lijst is voor allerlei soorten 'milieubelastende activiteiten' aangegeven welke richtafstanden vanwege geur, stof, geluid en gevaar bij voorkeur aangehouden moeten worden ten opzichte van 'milieugevoelige activiteiten'. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd, dan kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
31
verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden). Benadrukt moet worden dat de richtafstanden zijn afgestemd op het omgevingstype rustige woonwijk (of een vergelijkbaar omgevingstype) en dat de richtafstanden bij een omgevingstype gemengd gebied (een gebied met een matige tot sterke functiemenging) met 1 stap kunnen worden verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat. Het waar nodig scheiden van milieubelastende activiteiten en milieugevoelige gebieden en functies bij nieuwe ontwikkelingen dient twee doelen: ▪ het reeds in het ruimtelijke spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; ▪ het tegelijk daarmee aan de bedrijven voldoende zekerheid bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Afbeelding 13: Omgevingstype. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2
Richtafstand tot omgevingstype rustige woonRichtafstand tot omgevingstype gemengd wijk en rustig buitengebied gebied 10 meter 0 meter 30 meter 10 meter 50 meter 30 meter 100 meter 50 meter 200 meter 100 meter 300 meter 200 meter 500 meter 300 meter 700 meter 500 meter
Het bestemmingsplan en de milieuregelgeving vormen elkaars complement. Voor zover met behulp van een zonering eventuele overlast voor de omgeving niet voldoende kan worden beperkt, kan de toepassing van milieuregelgeving uitkomst bieden. Het plangebied ligt aan de rand van de binnenstad van Nijkerk. Dit is een omgeving die is aan te merken als 'gemengd gebied'. Er is namelijk sprake van een gebied met een sterke functiemenging. De richtafstanden voor milieugevoelige/milieuhinderlijke bestemmingen uit de VNGhandreiking kunnen met een afstandstap worden verlaagd (eventueel met uitzondering van het hinderaspect 'gevaar'). Voor het grand café / buurthuis als het kindcentrum is geluid het bepalende hinderaspect. Daarom is zowel in verband met het nieuw te vestigen grand café en buurthuis6 als in verband met het kindcentrum7 is onderzoek industrielawaai uitgevoerd. Doel van beide onderzoeken is het bepalen van de geluidbelasting als gevolg van de toekomstige activiteiten op de relevante beoordelingspunten in de omgeving. Daarbij zijn onder andere het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (LAr,LT) en de maximale geluidniveaus (LAmax) berekend.
6
7
SoundForceOne, Akoestisch onderzoek gevelbelasting nieuwe Sint Jozef Grand café en buurthuis Nijkerk, Nijk202385 versie 1.0, Deventer, 3 oktober 2023 SoundForceOne, Akoestisch onderzoek gevelbelasting industrielawaai nieuwe Sint Jozef School het Baken, BSO en opvang Nijkerk, Nijk202385 IL School, Deventer, 4 oktober 2023
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
32
Grand café/buurthuis Uit de berekeningen is gebleken dat het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en maximale geluidniveaus als gevolg van het grand café en het buurthuis de grenswaarden van het Activiteitenbesluit niet overschrijden. De gevelbelasting als gevolg van het stemgeluid kan in eerste instantie niet voldoen aan het beoordelingskader van een goede ruimtelijke ordening. Het kan ook niet voldoen aan stap 3 (55 dB(A) richtwaarde) als het terras na 23.00 uur niet gebruikt wordt. Indien het bevoegd gezag niettemin tot inpassing wil overgaan, dient het dit grondig te onderzoeken, onderbouwen en motiveren. Een mogelijkheid om de leefkwaliteit te verbeteren en rekening te houden met de stemgeluidniveaus is extra akoestische gevelwering toe te passen die rekening houdt met de gevelbelasting als gevolg van het stemgeluid. Voor industrielawaai geldt een binnenniveau van 30 dB(A) in een woning als standaard grenswaarde voor de avondperiode. Een woning die volgens het huidige Bouwbesluit gebouwd wordt heeft minimaal een gevelwering van 20 dB(A). Dat betekent bijvoorbeeld dat voor een gevelbelasting van 57 dB(A) het binnenniveau 37 dB(A) zou bedragen en dus 7 dB(A) extra gevelwering nodig is. Voor de nachtperiode bedraagt de gevelbelasting als gevolg van stemgeluid 54 dB(A) en geldt grenswaarde binnen van 25 dB(A).
Daarvoor is dan een extra akoestische gevelwering nodig van 9 dB(A). De binnenwaardes als gevolg van de maximale geluidniveaus zouden daarmee ook voldoen aan de standaard grenswaarden voor het binnenniveau. Om de geluidsbelasting als gevolg van het stemgeluid van de terrassen van het grand café en het buurthuis te reduceren kan ook gedacht worden aan een luifelscherm. Dit kan een verlenging van de eerste verdiepingsvloer zijn of met een luifelconstructie met enige akoestische waarde worden bereikt. Daarnaast kan ook aanvullend gedacht worden aan het toepassen van een hogere borstwering op balkons die voorzien zijn, zodat wanneer men op het balkon zit toch sprake is van afscherming van het geluid. Ter plaatse van de bestaande woningen wordt overal inclusief stemgeluid voldaan aan de maximale grenswaarden voor maximale geluidniveaus uit het Activiteitenbesluit en het beoordelingskader voor goede ruimtelijke ordening. Ter plaatse van de nieuwe woningen geldt volgens het beoordelingskader van een goede ruimtelijke ordening in een gemengd gebied een richtwaarde van 70 dB(A). Hieraan wordt inclusief stemgeluid voldaan wat betekent dat het plan inpasbaar is. Uit de berekeningen is ook gebleken dat de grenswaarden voor indirecte hinder niet worden overschreden.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
33
Kindcentrum Uit de berekeningen blijkt dat het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en maximale geluidniveaus als gevolg van het kindcentrum het Baken de grenswaarden van het Activiteitenbesluit niet overschrijden. De gevelbelasting als gevolg van het stemgeluid kan in eerste instantie niet voldoen aan het beoordelingskader van een goede ruimtelijke ordening. Het kan ook niet voldoen aan stap 3 (55 dB(A) richtwaarde LArLT en 70 dB(A) maximale geluidniveaus). Indien het bevoegd gezag niettemin tot inpassing wil overgaan, dient het dit grondig te onderzoeken, onderbouwen en motiveren. Een mogelijkheid om de leefkwaliteit te verbeteren en rekening te houden met de stemgeluidniveaus is extra akoestische gevelwering toe te passen die rekening houdt met de gevelbelasting als gevolg van het stemgeluid. Voor industrielawaai geldt een binnenniveau van 35 dB(A) in een woning als standaard grenswaarde voor de dagperiode. Een woning die volgens het huidige Bouwbesluit gebouwd wordt heeft minimaal een gevelwering van 20 dB(A). Dat betekent bijvoorbeeld dat voor een gevelbelasting van 64 dB(A) het binnenniveau 44 dB(A) zou bedragen en dus 9 dB(A) extra gevelwering nodig is. De binnenwaardes als gevolg van de maximale geluidniveaus zouden daarmee ook voldoen aan de standaard grenswaarden voor het binnenniveau.
Net als bij het grand café kan om de geluidsbelasting als gevolg van het stemgeluid van het schoolplein te reduceren ook gedacht worden aan een luifelscherm. Dit kan een verlenging van de eerste verdiepingsvloer zijn of met een luifelconstructie met enige akoestische waarde worden bereikt. Ook hiervoor geldt dat aanvullend ook gedacht kan worden aan het toepassen van een hogere borstwering op balkons die voorzien zijn, zodat wanneer men op het balkon zit toch sprake is van afscherming van het geluid. Ter plaatse van de bestaande woningen wordt overal voldaan aan de maximale grenswaarden voor maximale geluidniveaus uit het Activiteitenbesluit. Ter plaatse van de nieuwe woningen geldt volgens het beoordelingskader van een goede ruimtelijke ordening in een gemengd gebied een richtwaarde van 70 dB(A). Hieraan wordt inclusief stemgeluid nog niet voldaan maar kan wel gemotiveerd worden dat het plan inpasbaar is. Conclusie De gevelbelasting als gevolg van het stemgeluid in de nabijheid van zowel het grand café/buurtcentrum als van het kindcentrum kan in eerste instantie niet voldoen aan het beoordelingskader van een goede ruimtelijke ordening. Door extra gevelweringsmaatregelen en aanvullende bouwkundige maatregelen kan in beide gevallen echter toch een aanvaardbaar akoestisch woon- en leefklimaat worden bereikt.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
34
4.2.2. Geluid Algemeen In het kader van de Wet geluidhinder is bij de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan een akoestisch onderzoek vereist naar de geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen vanwege industrielawaai, weg- en railverkeerslawaai. Dit geldt alleen voor (geplande) geluidsgevoelige bestemmingen die binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein liggen. In de nabijheid van het nieuwe Sint Jozef is er geen gezoneerd industrieterrein en ook geen spoorlijn aanwezig. Volgens artikel 77 van de Wet geluidhinder (Wgh) is het nodig akoestisch onderzoek te verrichten naar (nieuwe) woningen die in een geluidszone vallen. Op grond van artikel 74 van de Wet geluidhinder bevinden zich langs alle wegen geluidszones, met uitzondering van: ▪ woonerven; ▪ 30 km/uur-gebieden. Alle wegen rondom het plangebied behoren tot een 30 km/uur-gebied. Op grond van de Wgh is voor wegen waar de maximale snelheid 30 km/uur bedraagt akoestisch onderzoek derhalve niet noodzakelijk. Gelet op de jurisprudentie blijkt echter dat, bij een ruimtelijke procedure, de geluidbelasting wel inzichtelijk gemaakt dient te worden. Er dient namelijk sprake te zijn van een 'deugdelijke motivering' bij het vaststellen van een bestemmingsplan. In verband daarmee is akoestisch onderzoek8 uitgevoerd.
In de Wet geluidhinder zijn echter geen streef- en/of grenswaarden gesteld aan dergelijke wegen. Indien maatregelen ter vermindering van de geluidbelasting onvoldoende doeltreffend zijn, dan wel overwegende bezwaren ontmoeten van financiële, stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige of landschappelijke aard en er een ontheffingsgrond aanwezig is, kan het bevoegd gezag, ondanks het feit dat geen sprake is van gezoneerde wegen, besluiten om hogere eisen aan de gevelwering van de nieuwe woningen te stellen. Voor het binnenniveau geldt de eis voor nieuwbouw van 33 dB. Voor de gevelbelasting (exclusief aftrek conform art 110g Wgh en gecumuleerd) betekent dit in het maximale geval (66 – 33 dB) een gevelwering van maximaal 33 dB behaald moet worden. Een standaard gevel die onder het Bouwbesluit gerealiseerd is heeft een minimale gevelwering van 20 dB. Voor de woningen zijn aanvullende gevelmaatregelen nodig om aan dat binnenniveau te kunnen voldoen. Hiervoor kan de gemeente een bouwakoestisch onderzoek verlangen dat de aanvullende gevelvoorzieningen beschrijft. In dat onderzoek dient te worden bepaald welke maatregelen noodzakelijk zijn om aan de binnenwaarde van 33 dB te voldoen, zoals die op grond van het Bouwbesluit is vereist.
8
SoundForceOne, Akoestisch onderzoek gevelbelasting wegverkeerslawaai nieuwe Sint Jozef Groenestraat, Torenstraat en Holkerstraat Nijkerk, Nijk202385 versie 1.0, Deventer, 27 september 2023
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
35
Conclusie Ten behoeve van de realisatie van het bouwplan is gevelweringsonderzoek noodzakelijk om (per wooneenheid) te bepalen welke gevelweringsmaatregelen noodzakelijk zijn om aan de binnenwaarde van 33 dB te voldoen, die op grond van het Bouwbesluit is vereist. Dit gevelweringsonderzoek is te zijner tijd onderdeel van de aanvraag omgevingsvergunning ten behoeve van de bouw van het Nieuwe Sint Jozef. 4.2.3. Bodem Op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dient in de toelichting van het bestemmingsplan aandacht besteed te worden aan de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Derhalve is een het verkennend en nader bodemonderzoek9 uitgevoerd. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek wordt niet verwacht dat op de locatie sprake zal zijn van aanwezigheid van (een geval van ernstige) bodemverontreiniging. Voor het onderzoek is daarom de strategie 'Onverdachte niet-lijnvormige locatie (ONV-NL)' gebruikt. Uit het onderzoek blijkt dat de hypothese 'onverdachte locatie' geen stand houdt. Ter plaatse van één boring zijn in het traject 0,15 – 0,6 m-mv olie-indicaties waargenomen. Analytisch is in het mengmonster een sterk verhoogd gehalte minerale olie aangetoond. Het sterk verhoogd gehalte minerale olie is in onderhavig onderzoek nader onderzocht. De waarnemingen duiden op een verontreiniging met benzine.
In één grondmonster van het verkennend bodemonderzoek is een gehalte van 1.200 mg/kg d.s. aangetoond. Verder zijn in de grond en het grondwater maximaal licht verhoogde gehalten aangetoond. Totaal is circa 70 m³ verontreinigd boven de achtergrondwaarde. Hiervan is circa 10 tot 15 m³ sterk verontreinigd. In het grondwater is maximaal een licht verhoogd gehalte aangetoond. Het geval bevindt zich op het zuidelijk deel van de locatie ter plaatse van het parkeerterrein. De locatie is voorzien van een klinkerbestrating. Vermoedelijk is sprake van een oud geval van niet ernstige bodemverontreiniging. Geadviseerd wordt de verontreiniging met minerale olie voorafgaande aan de herontwikkeling te saneren. Hiervoor kan een plan van aanpak opgesteld worden dat ter goedkeuring bij het bevoegd gezag (gemeente Nijkerk / Omgevingsdienst De Vallei) ingediend dient te worden. Ter plaatse van twee andere boringen is na aanvullend onderzoek respectievelijk een sterk en matig verhoogd gehalte lood aangetoond. Ten aanzien van de matig en sterk verhoogde gehalten lood wordt geadviseerd voorafgaand aan de herontwikkeling een aanvullend of nader onderzoek uit te voeren naar de matig en sterk verhoogde gehalten lood. Zodoende kan een eventuele omvang, mate en spoedeisendheid van verontreiniging bepaald worden. Verder zijn maximaal licht verhoogde gehalten van diverse parameters aangetoond.
Tijdens het veldwerk zijn in de bodem diverse bijmengingen aangetroffen. Op basis van een voorgaand
9
PJ Milieu BV, Verkennend en nader bodemonderzoek Het Nieuwe St. Jozef Groenestraat, Huserstraat, Torenstraat Nijkerk, 22023101A, Nijkerk, 24 juni 2022
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
36
onderzoek is de bodem onverdacht ten aanzien van asbest gebleken en een asbest in grondonderzoek wordt derhalve niet noodzakelijk geacht. Tijdens het onderzoek zijn geen aanwijzingen van storting of dempingen met huisvuil verkregen. Verder wordt aanvullend of nader onderzoek (inclusief asbest in grond-/puinonderzoek) niet noodzakelijk geacht. Conclusie De verontreiniging met minerale olie dient voorafgaand aan de werkzaamheden te worden gesaneerd. Naar de verontreiniging met lood dient voorafgaand aan de herontwikkeling nader onderzoek te worden uitgevoerd. Voor het overige zijn er met het oog op de milieuhygiënische bodemsituatie geen belemmeringen voor de planontwikkeling. 4.2.4. Externe veiligheid Bij externe veiligheid gaat het onder meer om productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door voldoende afstand aan te houden tussen deze activiteiten en 'gevoelige objecten' wordt voldaan aan de wettelijke normen. Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) van 27 oktober 2004 en de hierin opgenomen Regeling externe veiligheid inrichtingen, geeft aan welke activiteiten/bedrijven risicocontouren kennen, waarmee rekening dient te worden gehouden bij het verlenen van vergunningen in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
Het Bevi heeft tot doel de risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld door activiteiten met gevaarlijke stoffen in bedrijven tot het aanvaarde maximum te beperken. Het gaat daarbij om het beperken van de kans op en effect van een ernstig ongeval vanwege activiteiten met gevaarlijke stoffen binnen inrichtingen. Op vergelijkbare wijze zijn de aanvaardbare risico's, verbonden aan transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en het transport door buisleidingen, vastgelegd in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en de daarbij behorende regelingen. Het doel wordt in Bevi, Bevt en Bevb vertaald naar de begrippen plaatsgebonden risico en groepsrisico. ▪ Plaatsgebonden risico (PR): Risico op een plaats buiten een inrichting, uitgedrukt als een kans per jaar dat een persoon onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. ▪ Groepsrisico (GR): Cumulatieve kansen per jaar dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een inrichting en een ongewoon voorval binnen de inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
37
In Bevi, Bevt en Bevb zijn de risiconormen (plaatsgebonden risicoafstanden) wettelijk vastgelegd. Binnen deze afstanden mogen geen kwetsbare objecten worden opgericht. Beperkt kwetsbare objecten mogen alleen onder zwaarwegende motieven binnen deze risicoafstanden. Er is in Bevi, Bevt en Bevb geen harde norm voor het groepsrisico vastgesteld. Voor het groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht. Uit de risicokaart (zie afbeelding 14) blijkt dat er in de nabijheid van het plangebied Het Nieuwe Sint Jozef geen inrichtingen, transportroutes of buisleidingen zijn, die vanuit het oogpunt van externe veiligheid een belemmering vormen voor de planontwikkeling. Afbeelding 14: Fragment risicokaart.
Conclusie Vanuit het aspect externe veiligheid zijn er geen belemmeringen voor de planontwikkeling. 4.2.5. Luchtkwaliteit Op 15 november 2007 is de Wet luchtkwaliteit samen met de AMvB "Niet in betekenende mate bijdragen" (NIBM), de ministeriële regeling NIBM, de ministeriële regeling Projectsaldering en de ministeriële regeling Beoordeling luchtkwaliteit in werking getreden. Projecten die 'niet in betekenende mate bijdragen' aan de luchtverontreiniging, hoeven volgens de nieuwe wet niet meer afzonderlijk getoetst te worden aan de grenswaarden voor de buitenlucht. Het Besluit NIBM omschrijft het begrip nader: een project dat minder dan 3% van de grenswaarden bijdraagt is NIBM. Dit komt overeen met 1,2 microgram/m³ voor fijn stof en NO2. Voor woningbouw ligt de 3%-grens op 1.500 woningen. Omdat in het plangebied het aantal wooneenheden per saldo met maximaal 44 toeneemt, kan worden geconcludeerd dat uit het oogpunt van het 'Wet luchtkwaliteit' voor wat betreft de woningbouw er geen belemmeringen zijn voor de realisatie van het plan. Ook het kindcentrum Het Baken wordt uitgebreid. De uitbreiding van de school met maximaal 6 lokalen en 2 lokalen voor
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
38
de BSO zal echter bijvoorbeeld ten opzichte de bouw van 1.500 woningen, slechts een zeer marginale bijdrage leveren aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Daarom is met de NIBMtool 23 april 2022 (bron: www.infomil.nl) een berekening gemaakt. Op basis van de verkeersaantrekkende werking met 273,4 motorvoertuigen per etmaal toenemen. Afbeelding 11: Toename verkeersaantrekkende werking kindcentrum. Uit paragraaf 6.3.3.8 van de ASVV2021 blijkt kinderdagverblijven in matig stedelijk gebied in het centrum 22,627,7 autobewegingen per 100 m² bvo per etmaal genereren. Het kinderdagverblijf/de buitenschoolse opvang verdubbelt van twee lokalen naar vier lokalen. In het voorlopig ontwerp heeft het kinderdagverblijf een oppervlakte van 342 m² BVO. Uitgaande van een verdubbeling dient derhalve uitgegaan te worden van een toename met 171 m² BVO. Wanneer uitgegaan wordt van de worst case situatie betekent dit 47,4 (27,7*1,71)autobewegingen per etmaal. Voor het basisonderwijs is in de ASVV geen verkeersaantrekkende werking opgenomen. Daarom zijn dezelfde cijfers gehanteerd als voor het bepalen van de parkeerbehoefte. Daarnaast is er rekening mee gehouden alle docenten met de auto naar school komen. Omdat de bovenbouw vanaf de dislocatie naast Sporthal Watergoor naar het kindcentrum Het Baken verhuist, is alleen rekening gehouden met kengetallen voor bovenbouwleerlingen.
Gerekend is met 6 klassen met elk 25 leerlingen. Basisschool Leerlingen / Docenten Basisschool ▪ Groep 4-8 Docenten
150 6
Percentage met auto gebracht 40% 100%
Halen/brengen Reductie (continurooster) aantal kinderen 4 2
0,85 1
Totaal
Aantal verkeersbewegingen
204,0 12,0 216,0
In totaal genereert de uitbreiding van Het Baken 273,4 (47,4+216) autobewegingen per etmaal. Omdat de school en het kinderdagverblijf/de buitenschoolse opvang nu in de directe omgeving zijn gehuisvest, verschillen deze aantallen niet van de huidige situatie en zal er ook geen wezenlijke verandering in het aantal verkeersbewegingen ontstaan ten opzichte van die huidige situatie.
Uit de berekening met de NIBM-tool zie (afbeelding 12) blijkt dat de extra bijdrage van het verkeer als gevolg van het kindcentrum 'niet in betekenende mate' bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit in de omgeving. Conclusie Luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de planontwikkeling.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
39
Afbeelding 11: Berekening NIBM-tool.
4.3.
Ecologie De natuur in Nederland wordt door de Wet natuurbescherming (Wnb) beschermd vanuit twee invalshoeken: bescherming van gebieden en bescherming van soorten. In de Wnb blijft de bescherming van Natura 2000-gebieden vrijwel hetzelfde. De bescherming van Beschermde Natuurmonumenten komt te vervallen. Wel kunnen provincies ervoor kiezen om deze gebieden alsnog te beschermen via het provinciale beleid. De provincie voegt dan gebieden toe aan het NatuurNetwerk Nederland (NNN) of wijst ze aan als bijzonder provinciaal natuurgebied of – landschap. Onder de Wet natuurbescherming vervallen de voormalige tabellen 1, 2 en 3 (Floraen faunawet) waarin de beschermde soorten zijn opgenomen. Tevens zijn er circa 200 soorten niet langer beschermd en worden enkele bedreigde soorten toegevoegd. De soortenbescherming binnen de Wet natuurbescherming is opgedeeld in de volgende beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere soorten. Voor alle beschermde soorten geldt een ontheffingsplicht. Het bevoegd gezag (de provincie) kunnen voor de soorten die zijn opgenomen in het 'beschermingsregime andere soorten' vrijstellingsbesluit nemen en hierin onderscheid maken tussen meer en minder strikt beschermde soorten. In verband met de herontwikkeling van het plangebied is een quickscan10 uitgevoerd.
10
FF Solutions, Quickscan Wet natuurbescherming 'Huize Sint Jozef' te Nijkerk, 08QS01-22, Nijkerk, 28 februari 2022
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
40
Gebiedsbescherming Voor de gebiedsbescherming zijn in het kader van de Europese richtlijnen in Nederland speciale beschermingszones aangewezen met een hoge wettelijke bescherming. Hiervoor zijn Natura 2000-gebieden en gebieden onderdeel uitmakend van het NatuurNetwerk Nederland (NNN) opgenomen. Het Natura 2000-netwerk bestaat uit gebieden die zijn aangewezen onder de Vogelrichtlijn en aangemeld onder de Habitatrichtlijn. Beide Europese richtlijnen zijn belangrijke instrumenten om de Europese biodiversiteit te waarborgen. Alle Vogel- of Habitatrichtlijngebieden zijn geselecteerd op grond van het voorkomen van soorten en habitattypen die vanuit Europees oogpunt bescherming nodig hebben. De overkoepelende naam voor deze gebieden is "Natura 2000gebied".Het NNN is een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur voorrang heeft. Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat natuurgebieden hun waarde verliezen. Het NNN kan worden gezien als de ruggengraat van de Nederlandse natuur. Het NNN bestaat uit: ▪ bestaande natuurgebieden, reservaten, natuurontwikkelingsgebieden en zogenaamde robuuste verbindingen; ▪ landbouwgebieden met mogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer (beheergebieden); grote wateren (zoals de kustzone van de Noordzee, het IJsselmeer en de Waddenzee). Het plangebied ligt niet binnen Natura 2000-gebied.
Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is Arkemheen op een afstand van circa 2,1 kilometer. Vanwege de afstand tot Arkemheen en de tussenliggende infrastructuur en bebouwing, zijn negatieve gevolgen (met uitzondering van het onderdeel stikstof) voor het Natura 2000-gebied uitgesloten. Het dichtstbijzijnde voor stikstof gevoelige Natura 2000-gebied is de Veluwe op 9,1 kilometer. Het plangebied ligt evenmin binnen het Gelders Natuurnetwerk (GNN), het dichtstbijzijnde onderdeel van het natuurnetwerk ligt op 1,3 kilometer. Ook de meest nabijgelegen groene ontwikkelingszone (GO) ligt op 1,3 kilometer. Vanuit goede ruimtelijke ordening is onderzocht of vaststelling van het uitwerkingsplan invloed heeft op het NNN. Geconcludeerd is dat vanwege de afstand tot het NNN en de tussenliggende infrastructuur en bebouwing negatieve invloed op wezenlijke kenmerken en waarden van het natuurnetwerk uit te sluiten zijn. Stikstof Om te bepalen of er sprake is van een toename van stikstofdepositie op voor stikstof gevoelige natuurgebieden zijn stikstofdepositieberekeningen11 uitgevoerd met de AERIUS-calculator. Hierin zijn de stikstofemissies voor de beoogde situatie opgenomen. De beoogde situatie bestaat uit de aanlegfase- en de gebruiksfase. Daarbij bestaat de aanlegfase uit een sloop- en bouwfase.
11
Langelaar Milieuadvies, Memo onderzoek stikstofdepositie St. Jozef Nijkerk, 22043/02,Assen, 29 september 2023
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
41
Uit de berekeningen blijkt dat het projecteffect op de Natura 2000-gebieden als de kraanwerkzaamheden voor een groot deel met een elektrische kraan worden uitgevoerd, kleiner dan of gelijk is aan 0,00 mol/ha/jaar. Bij een dergelijk projecteffect zal het beoogde plan niet voor een significante toename in stikstofdepositie zorgen en kunnen negatieve effecten worden uitgesloten. Voor het plan hoeft ingevolge artikel 2.8 Wnb geen passende beoordeling gemaakt te worden vanwege stikstofdepositie. Soortenbescherming Op basis van het uitgevoerd veld- en bureauonderzoek is geconstateerd dat in het onderzoeksgebied geschikt habitat aanwezig is voor een aantal beschermde soorten. Er verblijven mogelijk beschermde soorten binnen en rondom de aanwezige bebouwing. Het gaat daarbij om de jaarrond beschermde vogelsoorten huismus en gierzwaluw en om vleermuizen. Daarom is nader onderzoek12 uitgevoerd. Binnen het plangebied is de nestplaats van één huismus vastgesteld. Ook buiten het plangebied zijn er nestplaatsen van huismussen aanwezig. In het plangebied zijn verder drie nestplaatsen van gierzwaluwen aangetroffen, direct daarbuiten is ook een nestplaats aanwezig. Door beide soorten wordt het plangebied als leefgebied gebruikt. Voor beide jaarrondsoorten beschermde soorten (huismus en gierzwaluw) is een ontheffing nodig op grond van de Wnb.
Daarnaast zijn nestplaatsen van niet jaarrond beschermde broedvogels aangetroffen. Gedurende het broedseizoen zijn in gebruik zijnde nesten van alle algemene vogels beschermd. Werkzaamheden dienen daarom buiten het broedseizoen te worden uitgevoerd. Bij werkzaamheden tijden het broedseizoen dient een deskundige de locatie van de werkzaamheden, voorafgaand aan die werkzaamheden op aanwezige actieve nestplaatsen te schouwen. Bij vestiging van een broedvogel tijdens de werkzaamheden dient contact te worden opgenomen met een ecoloog. In het plangebied zijn verder drie verblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis en eveneens drie van de ruige dwergvleermuis aanwezig. Ook in verband met deze verblijfplaatsen is een ontheffing van de Wnb nodig Het plangebied is verder onderdeel van het leefgebied van de egel. Hiervoor geldt in de provincie Gelderland een algemene vrijstelling. Wel dient de zorgplicht in acht te worden genomen. Om schade te voorkomen dienen maatregelen getroffen te worden als het aanpassen van de rijsnelheid van machines zodat dieren zo veel mogelijk kunnen wegvluchten en het instellen van een werkrichting, waardoor dieren de mogelijkheid krijgen zich te verplaatsen naar een veilige zone.
12
FF Solutions, Nader onderzoek Vleermuis, huismus en gierzwaluw 'Huize Sint Jozef' te Nijkerk, 08NO01-22, Nijkerk, 12 september 2022
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
42
Bij het aanvragen van ontheffing is eveneens een onderzoek naar het inzetten van een erkend belang noodzakelijk. De Wet natuurbescherming biedt namelijk mogelijkheden handelingen te doen aan of rondom nest en-/ of rustplaatsen van beschermde soorten indien een algemeen erkend belang kan worden gekoppeld aan de voorgenomen ontwikkeling. Om handelingen te doen, moeten maatregelen de schade aan beschermde soorten voorkomen, beperken of te niet doen, volgens de eisen die de Wet natuurbescherming stelt. Conclusie Op basis van de nadere onderzoeken blijkt dat er een ontheffing van de Wnb dient te worden verkregen in verband met de huismus, de gierzwaluw en vleermuizen. Deze ontheffing zal door de initiatiefnemer worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. De aanwezigheid van beschermde soorten (Wnb, overige soorten, artikel 3.10) en hun leefgebied vormen geen bezwaar vormen voor de beoogde ontwikkeling van het Nieuwe Sint Jozef zoals het bepaald in de Wro (artikel 3.1.6. Bro). Uit het oogpunt van gebiedsbescherming zijn er geen belemmeringen voor de planontwikkeling.
4.4.
Verkeer en parkeren
4.4.1. Autoverkeer Om de verkeersgeneratie te berekenen is een verkeerskundig onderzoek13 uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de verkeersgeneratie van het Nieuwe Sint Jozef circa 500 motorvoertuigen per etmaal bedraagt, exclusief het halen en brengen van kinderen naar het kindcentrum Het Baken. Uit berekeningen, waarbij (worst case) ervan uitgegaan is dat er een parkeergarage onder het Nieuwe Sint Jozef wordt gerealiseerd, blijkt dat het omliggende wegennet dit verkeersaanbod goed kan verwerken en er sprake is van een goede doorstroming en daarmee niet leidt tot verkeersveiligheidsrisico's ten gevolge daarvan. Doordat de bevoorrading aan de Torenstraat plaatsvindt en niet meer via de Huserstraat zoals in de huidige situatie, hoeven vrachtwagens niet meer door de Huserstraat, Holkerstraat en Groenestraat te rijden. Dit betekent dat op deze wegen minder verkeersveiligheidsrisico's ontstaan omdat het vrachtverkeer niet meer met fietsers mixt. Ook het halen en brengen leidt ertoe dat de 80 verkeersbewegingen, die dit genereert niet via de Groenestraat meer worden afgewikkeld. 4.4.2. Parkeren In de Nota Parkeernormen Nijkerk 2021, die door de gemeenteraad is vastgesteld op 16 december 2021, is voor verschillende functies een parkeernorm vastgelegd. Hiermee kan worden bepaald hoeveel parkeerplaatsen per functie nodig zijn om te voldoen aan de parkeervraag.
Daarnaast staat beschreven onder welke voorwaarden kan worden afgeweken van de gestelde parkeereis. In de Nota Parkeernormen is in dat kader bepaald dat rekening gehouden mag worden met dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Er zijn verschillende gebieden gedefinieerd met elk aparte parkeernormen: centrum Nijkerk, rest bebouwde kom Nijkerk, bebouwde kom
13
Royal Haskoning DHV, Parkeren en verkeersgeneratie St. Jozef Nijkerk, BI5245-RHD-ZZ-XX-NT-Z-0002, Amersfoort, 3 april 2023
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
43
van Hoevelaken en de buitengebieden en andere dorpskernen, waaronder Nijkerkerveen. Het plangebied valt in de categorie 'centrum' en is matig stedelijk. Conform het gemeentelijk parkeerbeleid dient een initiatiefnemer binnen haar eigen plangebied te voorzien in het oplossen van haar parkeerbehoefte. Uit het verkeerskundig onderzoek blijkt dat het Nieuwe Sint Jozef een parkeerbehoefte heeft van 80 plaatsen. Hierbij is gezien het specifieke karakter van het programma in samenspraak met de gemeente een maatwerkbenadering toegepast op de parkeernormering en dubbelgebruik van parkeerplaatsen. De fysieke ruimte op maaiveld om te parkeren neemt sterk af en de hoeveelheid benodigde parkeerplaatsen neemt ten opzichte van de huidige situatie toe. De ambitie is om de parkeeropgave van het Nieuwe Sint Jozef onder het zogenaamde Bouwplan Kerkplein op te lossen. In dat geval zal autoverkeer - in tegenstelling tot de huidige situatie- geen gebruik meer maken van de Venestraat, Groenestraat en Huserstraat. Deze parkeeroplossing is echter alleen mogelijk als beide plannen (gelijktijdig) doorgang vinden. Het realiseren van de parkeeropgave van het nieuwe Sint Jozef onder het Bouwplan Kerkplein is, zoals het er nu voor staat, de enige manier om het beoogde Bouwplan Kerkplein te realiseren zonder groot afbreuk te doen aan de uitstraling en hoofdopzet van het Bouwplan Kerkplein.
Omdat die zekerheid over het gelijktijdig realiseren niet ten tijde van de onderhavige bestemmingsplanprocedure kan worden gegeven, maakt dit bestemmingplan ook een parkeergarage in het plangebied Het Nieuwe Sint Jozef mogelijk, die wordt ontsloten vanaf de Huserstraat. Van die mogelijkheid wordt alleen gebruik gemaakt indien het Bouwplan Kerkplein nog verdere vertraging oploopt of anderszins niet uitvoerbaar blijkt. De WoningStichting Nijkerk (WSN) heeft aangegeven echter pas zekerheid over afname van de 80 parkeerplaatsen onder Bouwplan Kerkplein te kunnen geven na vaststelling van het bestemmingsplan voor het Nieuwe Sint Jozef.
4.5.
Cultuurhistorie
4.5.1. Archeologie Het Verdrag van Malta regelt de omgang met het Europees archeologisch erfgoed. Nederland ondertekende dit verdrag van de Raad voor Europa in 1992. Aanleiding voor dit verdrag was dat het Europese archeologische erfgoed in toenemende mate bedreigd werd. Niet alleen door natuurlijke processen of ondeskundig gebruik van het bodemarchief, maar ook door ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening. Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. Hiermee zijn de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen: 'de veroorzaker betaalt'. Derhalve is archeologisch onderzoek14 uitgevoerd.
14
Transect b.v., Nijkerk, Torenstraat-Huserstraat Gemeente Nijkerk (GD) Een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase, Transect-rapport 4148, Nieuwegein, 10 juni 2021
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
44
Op basis van het bureauonderzoek is het de verwachting dat het plangebied op de zuidelijke flank van een dekzandrug ligt. Dekzandruggen en de flanken hiervan vormen binnen dit landschap de relatief hoger gelegen delen die archeologisch gezien vestigingslocaties waren voor prehistorische samenlevingen. Daardoor hebben deze landschapsvormen een hoge archeologische verwachting voor resten uit de periode Laat- Paleolithicum – Vroege Middeleeuwen. Deze worden verwacht in de top van het dekzand. In het plangebied is reeds sprake van vastgestelde archeologische waarden. In het zuiden van het terrein zijn resten van het Torenhuis (een 16e-eeuws stenen woonhuis met een zeshoekige toren), een gracht en een sloot aangetroffen. Deze zijn in situ bewaard en bevinden zich op een diepte vanaf 0,6 à 0,8 m +NAP (1,2 à 1,5 m Mv). Het is zeer aannemelijk dat nabij het nieuwe schoolgebouw van het Baken, nog resten van het Torenhuis aanwezig zijn. Ook loopt de aangetroffen gracht door tot in het plangebied. Behalve deze reeds aanwezige archeologische waarden, geldt in het gehele plangebied een zeer hoge verwachting voor de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd gezien de ligging in de historische kern van Nijkerk. Vermoedelijk zijn de humeuze lagen die zijn gevonden bij het booronderzoek in het plangebied uit 2008 te interpreteren als ophooglagen uit deze periode.
Verder zijn specifiek resten van woningen en mogelijk een deel van de voormalige RoomsKatholieke kerk te verwachten, alsmede erfgerelateerde resten zoals waterputten, kuilen en sloten. Volgend op het bureauonderzoek is veldonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt echter dat in het grootste deel van het plangebied in de ondergrond baksteenpuin aanwezig is. Dit puin behoort waarschijnlijk tot historische bebouwing en aanverwante zaken, aangezien het deel uitmaakt van de historische kern van Nijkerk. Op oude kaarten staat immers ook bebouwing ingetekend. Het puin bevindt zich hierbij in oude, humeuze ophooglagen (zand, veen), soms wel met een dikte van 2,0 meter. Het dekzand is in twee boringen bereikt (op respectievelijk 3,25 m en 1,45 m -Mv), maar uitspraken over de exacte landschappelijke ligging in het dekzandlandschap en de archeologische verwachting van het dekzand als relevant niveau waren niet mogelijk. De archeologische verwachting uit het bureauonderzoek blijft zodoende voor het plangebied ongewijzigd. De meest gebruikelijke vorm om de kwaliteit en behoudenswaardigheid van resten in het plangebied vast te stellen is door middel van een proefsleuvenonderzoek op de plaatsen waar nieuw gebouwd zal gaan worden. Dit vormt daarom ook het advies om te doen om zodoende ook kaders mee te kunnen geven aan de ontwikkeling voor de dieptes van verstoring.
Omdat delen van het plangebied op dit moment echter niet toegankelijk zijn en sloop van de bestaande situatie hiervoor aan de pas moet komen, kan eraan gedacht worden dit onderzoek deels of geheel onder archeologische begeleiding plaats te laten vinden. Hoe het onderzoek exact vorm moet krijgen, zal worden opgesteld in een Programma van Eisen (PvE). Hierin zal de uitvoering en wijze van documentatie, mede in het licht van de toegankelijkheid van het gebied, worden vastgelegd. Dit PvE zal op voorhand door de gemeente Nijkerk als bevoegde overheid moeten worden beoordeeld en goedgekeurd alvorens het archeologisch onderzoek kan plaatsvinden. Op basis van de resultaten van het onderzoek zal uiteindelijk de gemeente als bevoegde over-
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
45
heid bepalen welke exacte stappen in het archeologisch onderzoeksproces gevolgd moeten worden. De onderzoeksresultaten zijn voorgelegd aan de regio-archeoloog. Uit zijn reactie blijkt dat het archeologisch onderzoek volstaat voor de bestemmingsplanprocedure. Het proefsleuvenonderzoek dient te geschieden op basis van een goedgekeurd PvE. Omdat een deel van het onderzoek pas plaats kan vinden na sloopwerkzaamheden, is het van belang dat de sloop niet te diep gaat om te voorkomen dat mogelijke archeologische resten worden verstoord. Dit zal te zijner tijd ook in het PvE vastgelegd moeten worden en met de ontwikkelaar/aannemer besproken moeten worden. Conclusie Er dient nog een proefsleuvenonderzoek te worden uitgevoerd. Hiervoor dient een PvE te worden vervaardigd, dat door het bevoegd gezag dient te worden goedgekeurd. 4.5.2. Monumenten In het Beeldkwaliteitsplan Nijkerk Binnenstad wordt geconstateerd dat het plangebied als dissonanten binnen de structuur van de binnenstad wordt aangemerkt. Daaruit mag worden afgeleid dat er in stedenbouwkundig opzicht geen sprake is van cultuurhistorische waarden. Het Zusterhuis is aangewezen als gemeentelijk monument. Voor het overige zijn geen monumenten in het plangebied aanwezig. Voor het Zusterhuis is daarom een bouwhistorisch onderzoek15 uitgevoerd.
Dit onderzoek was gericht op het verkrijgen van inzicht in de globale ontstaans- en ontwikkelingsgeschiedenis en de monumentwaarden van het huis. Net als in het vigerende bestemmingsplan krijgt het Zusterhuis op de verbeelding van dit bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - gemeentelijk monument'. Dit gebouw blijft daardoor tevens bestemd voor het behoud, de bescherming en/of het herstel van de cultuurhistorische waarden van de bebouwing. Bij de verbouwplannen zal het bouwhistorisch onderzoek als leidraad worden gebruikt om de monumentale waarden van het Zusterhuis te kunnen behouden.
4.6.
Vormvrije mer-beoordeling Het Besluit ruimtelijke ordening stelt in artikel 3.1.1, onder f dat inzicht dient te worden gegeven in de uitvoerbaarheid van het plan. Bovendien dien het bestuursorgaan bij de voorbereiding van het besluit (tot vaststelling van het bestemmingsplan) de nodige kennis te vergaren omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen (artikel 3.2 Algemene Wet Bestuursrecht).
15
Halverstad Archeologie en Bouwhistorie, Holkerstraat 30 in Nijkerk Een bouwhistorische verkenning met waardestelling, Putten, 31 maart 2022
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
46
Voorheen kon worden volstaan met de conclusie dat de omvang van de activiteit onder de drempelwaarde lag en dus geen m.e.r.-(beoordeling) noodzakelijk was, onder de nu geldende regeling moet een motivering worden gegeven. De consequentie van de nieuwe regeling is dat in elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst aandacht moet worden besteed aan m.e.r. Het komt er op neer dat voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteit(en) die beneden de drempelwaarden vallen uit de D-lijst, een toets moet worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets, die dus een nieuw element is in de m.e.r.-regelgeving, wordt de term vormvrije m.e.r.beoordeling gehanteerd. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling kan tot twee conclusies leiden: ▪ belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er is geen m.e.r.(-beoordeling) noodzakelijk; ▪ belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.beoordeling plaatsvinden of er kan direct worden gekozen voor m.e.r. De realisatie van woningen betreft een activiteit die genoemd staat in onderdeel D van het Besluit-m.e.r.: 'De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen' (categorie D12). Conform het Besluitm.e.r.
is de activiteit m.e.r.-beoordelingsplichtig indien de activiteit betrekking heeft op de volgende gevallen: 1) een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2) een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3) een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer. De voorgenomen activiteit omvat geen activiteiten die groter zijn dan de drempelwaarden. Met de toevoeging van 43 appartementen, 6 schoollokalen en 2 lokalen voor de kinderopvang valt de voorgenomen activiteit onder de genoemde drempelwaarde voor m.e.r.-beoordelingsplicht. Wel geldt de verplichting tot een vormvrije-m.e.r.-beoordeling: voor alle activiteiten die genoemd staan in onderdeel D moet een beoordeling plaatsvinden om na te gaan of er sprake is van belangrijke nadelige gevolgen. Indien er daarnaast vanuit de Natuurbeschermingswet een passende beoordeling opgesteld dient te worden (omdat significante effecten op Natura 2000 gebieden niet zijn uit te sluiten), geldt ook de verplichting tot het opstellen van een MER. Hier is echter binnen dit project geen sprake van. Effect op gevoelige gebieden De realisatie van de nieuwe woningen leidt niet tot wezenlijk negatieve effecten op beschermde natuurgebieden (Natura2000, NNN) en/of beschermde soorten. Er is geen sprake van aantasting van de landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarden.
Om te bepalen in hoeverre archeologische waarden aanwezig zijn, zal een proefsleuvenonderzoek worden uitgevoerd en zal de sloop van de bestaande bebouwing onder archeologische begeleiding plaatsvinden. Relatie met bestaande of autonome ontwikkelingen Er is geen sprake van cumulatie van effecten met andere projecten in de omgeving.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
47
Conclusie: geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu De planontwikkeling in Het Nieuwe Sint Jozef leidt, onder genoemde voorwaarden, niet tot 'belangrijk negatieve milieueffecten'. Er bestaat daarom geen noodzaak tot het doorlopen van een m.e.r.-procedure.
Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef
48
5.
Verklaring van de regels
5.1.
Algemeen De Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluit op de ruimtelijke ordening zijn op 1 juli 2008 in werking getreden. Voor wat betreft de terminologie en de opbouw van het plan is op de wet aangesloten. Als voorbeeld hiervan kan worden genoemd dat de voorschriften nu regels heten en dat vrijstellingen nu afwijking worden genoemd. Daarnaast zijn de algemene gebruiksbepalingen en de zogenaamde toverformule niet meer noodzakelijk, omdat in de wet is bepaald dat gronden niet in strijd met hun bestemming mogen worden gebruikt. Bij het opstellen van het bestemmingsplan is er voor gekozen de planologisch-juridische regeling zoveel mogelijk aan te sluiten (met inachtneming van de Wro) bij recente bestemmingsplannen van de gemeente Nijkerk en dan met name het bestemmingsplan Binnenstad Nijkerk 2018. Het onderhavig bestemmingsplan gaat uit van de meest recente versie van het rapport Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP-2012-v1.3.1).
5.2.
Bestemmingsplan Het digitale bestemmingsplan Het Nieuwe Sint Jozef is de verzameling geometrisch bepaalde planobjecten dat is vervat in een GML-bestand (NL.IMRO.0267.BP0209-0001) met bijbehorende regels. Dit bestemmingsplan is via elektronische weg uitwisselbaar en raadpleegbaar. Het geeft de bestemming en de bebouwingsmogelijkheden van de gronden aan. Het digitale bestemmingsplan bestaat uit een GML-bestand met bijbehorende regels. De verbeelding omvat één kaartblad (genummerd 0267-65-P01). Het kaartblad geeft de bestemming van de gronden aan. Waar nodig zijn aanduidingen op de kaart opgenomen waarvan de betekenis in de regels wordt verklaard.
5.3.
Plansystematiek Het plangebied krijgt een gedetailleerde plansystematiek en heeft zodoende een rechtstreekse bouwtitel. In de regels zijn bouw- en gebruiksregels opgenomen die de bebouwings-, gebruiksen inrichtingsmogelijkheden van het plangebied inkaderen.
5.4.
Specifieke verklaring van dit bestemmingsplan De regels van het voorliggende bestemmingsplan zijn onderverdeeld in vier hoofdstukken. Deze hoofdstukken zijn: 1. Inleidende regels 2. Bestemmingsregels 3. Algemene regels 4. Overgangs- en slotregels Inleidende regels In de Inleidende regels worden de gebruikte begrippen beschreven (artikel 1) en worden regels gesteld ten aanzien van de wijze waarop gemeten moet worden (artikel 2).