2024-042 Bijlage 1 - Voorlopige jaarstukken 2023
Tekst van het document
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet inclusief Tozo. De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 9. Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar.
13
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
10. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Een bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand verstaan we hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz). 11. Personen van 16 jaar t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de polisadministratie. 12. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
14
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Programma 2 Energiek
2.1
Inleiding en ontwikkelingen
Thema Energiek: een vitale en betrokken samenleving Maatschappelijke opgave In Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk is het goed leven en verblijven. Wederzijds inlevingsvermogen en verbinding met elkaar dragen daaraan bij. Een gezonde leefstijl en een prettige leefomgeving zijn belangrijk voor het welzijn. Religie, sport, kunst en cultuur leggen verbindingen, brengen ontspanning, geven betekenis en dragen ertoe bij dat inwoners betekenisvol kunnen meedoen. Er is, mede vanuit een preventieve aanpak, aandacht voor groepen en individuen om het meedoen te vergroten met ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en vitaliteit op sociaal, geestelijk, lichamelijk en maatschappelijk gebied. We koesteren onze vrijwilligers die zich inzetten voor onze gemeente. Maatwerk met resultaat We willen maatwerk, ruimte voor innovatie, minder regelgeving. Initiatiefnemers worden uitgedaagd om samen te werken. Vanuit de inzet op normaliseren zetten we actief in op preventie in combinatie met een zo stevig mogelijk netwerk rondom onze inwoners. Deze inzet plegen we omdat we ervan uitgaan dat als het welbevinden van inwoners op peil is en zij goed in hun vel zitten, de behoefte aan ondersteuning en zorg beperkt is en waar mogelijk tijdelijk. Uiteraard vormt de gemeente een vangnet voor inwoners bij wie een structurele ondersteuningsbehoefte aanwezig is.
Er is een breed en gevarieerd aanbod van goede en veilige sportvoorzieningen. We gaan uit van de zelfstandigheid van verenigingen en stimuleren verenigingen om hun maatschappelijke rol op te pakken. Het lokale Sportakkoord is in 2023 herijkt en opgenomen in het integrale plan van aanpak rondom het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het doel van dit akkoord is een zo gevarieerd mogelijk sport- en beweegaanbod in Nijkerk aan te bieden. Veel inwoners ontmoeten elkaar wekelijks via de binnen- en/of buitensport. Er loopt een proces om sportverenigingen meer verantwoordelijkheid te geven bij het beheer en onderhoud van de terreinen en de gebouwen. Via trajecten als JOGG (Jongeren op gezond gewicht), het Nijkerkse leefstijlakkoord en het Sport- en beweegakkoord bouwen we ook in 2023 verder aan een gezonde leefomgeving. Kunst en cultuur heeft onze aandacht. We gaan zorgvuldig om met ons cultureel erfgoed en stimuleren cultuureducatie. Nijkerk is een oude stad en in de drie kernen en het buitengebied zijn veel monumenten waar we trots op zijn. In 2023 is de beleidsnota erfgoed ‘Trots op Nijkerk’ vastgesteld. Vanuit de gedachte om erfgoed te beschermen, te benutten en te beleven wordt er in deze beleidsnota beschreven wat de visie en ambitie is van ons erfgoedbeleid in de periode 2024-2028.
De visie Eigenheid en karakter (kansen voor erfgoed in de gemeente Nijkerk) benoemt 5 kernkwaliteiten van de gemeente Nijkerk. We nemen elk jaar deel aan de Monumentendag en hebben een museum, Oud Nijkerk, dat door vrijwilligers ondersteund wordt. De cultuurhistorische waardenkaart is ook vastgesteld en wordt geïmplementeerd in het ruimtelijke domein en vormt een belangrijk onderdeel van ons landschapsontwikkelingsplan en de te ontwikkelen Omgevingsvisie voor Nijkerk.
15
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Samen met de Cultuurinstellingen is het Cultuurakkoord opgesteld in 2023. Met dit Cultuurakkoord gaat de Nijkerkse cultuursector de komende periode inzetten op het vergroten van de veerkracht, het creëren van een inclusief aanbod, het bevorderen van innovatie en het stimuleren van samenwerking. Het akkoord dient als herstelplan om de culturele sector weer op te starten en te versterken na de coronaperiode. Kunst en cultuur leveren een belangrijke bijdrage aan leefbaarheid en een brede welvaart. Niet alleen materiële welvaart, maar denk ook vooral aan immateriële waarden als geluk, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling. De cultuurmakelaars zijn in 2023 bezig geweest in het netwerk om een actief en inspirerend activiteitenaanbod op het gebied van kunst en cultuur te creëren en in stand te houden. We hebben aandacht voor cultuurparticipatie en cultuureducatie. Veel inwoners zijn actief binnen het aanbod van kunst- en cultuur: van amateur tot professional. Passend onderwijs gaat voor jeugdhulp. Scholen zijn veilige plekken en ze zijn goed bereikbaar. Leerlingenvervoer is veilig en qua aanrijtijden betrouwbaar. We zetten in op het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten en ‘thuiszitten’.
De nota 'onderwijsachterstandenbeleid' en visiestuk 'brede aanpak basisvaardigheden' liggen klaar ter bespreking en vaststelling – ontwikkelingen in gang gezet waardoor voorscholen en basisonderwijs elkaar beter gaan vinden, zal worden vervolgd in 2024 - start ontwikkeling inclusiever onderwijs vanuit integrale aanpak, vervolg in 2024 - afstemming onderwijs en jeugdhulp is geen aparte pilot meer, wordt meegenomen in de ontwikkeling inclusiever onderwijs. Hierin vindt ook de samenwerking plaats met het leerlingenvervoer. Van de personeelscrisis in de taxibranche hebben we in 2023 gevolgen gemerkt (duurde soms langer dat een leerling vervoerd kon worden, meer wisselingen van chauffeurs). Dat leidde voor een aantal leerlingen tot meer onrust.
2.2 E4
E5
Doelstellingen en prestaties Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
Blijven in beweging
In de gemeente Nijkerk hebben we veel aandacht voor onze gezondheid. Het huidige gezondheids- en sportbeleid voor kinderen en jongeren zetten we met kracht voort. We stimuleren het sporten en bewegen voor ouderen. We zijn een JOGGgemeente en zorgen ervoor dat sport- en beweegmogelijkheden in en om onze woonkernen bereikbaar en beschikbaar zijn.
De buurtsportcoaches van Nijkerk, Sportief en Gezond hebben ook in 2023 weer hun activiteiten aangeboden op het gebied van onderwijs, verenigingen, in de buurt en aan de volwassenen en ouderen.
Met de meeste kinderen in de gemeente Nijkerk gaat het goed en dit willen we ook zo houden. Het is belangrijk om de gezondheidstoestand van de Nijkerkse kinderen te monitoren. Preventieve interventies zetten we indien noodzakelijk in.
Op verschillende manieren is er in 2023 op ingezet om de gezondheid van kinderen te verbeteren. Zowel op fysiek als mentale gezondheid. Op mentaal gebied zijn er allerlei preventieactiviteiten ingezet, bijvoorbeeld: sociale vaardigheidstrainingen.
Gezondheidstoestand kinderen
We hebben de verenigingen ook in 2023 gesubsidieerd. Het lokale Sportakkoord is in 2023 herijkt en opgenomen in het integrale plan van aanpak rondom het "Gezond en Actief Leven Akkoord" (GALA).
Op fysiek gebied hebben we vanuit NSG verschillende activiteiten georganiseerd om de gezondheid te verbeteren. Via het "Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)programma” hebben we aandacht voor een gezonde leefomgeving bij alle jongeren in Nijkerk gevraagd. Hiermee wordt een prettigere vrijetijdsbesteding toegankelijk voor alle jongeren en stimuleren we een gezonde leefstijl.
16
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
E6
Investeren in sportvoorzieningen
We investeren in een breed en gevarieerd aanbod van voldoende en veilige sportvoorzieningen. We gaan uit van de zelfstandigheid van verenigingen en stimuleren verenigingen om hun maatschappelijke rol op te pakken.
De gesprekken met verenigingen over het recht van opstal zijn in 2023 gestart. Dit heeft vertraging opgelopen als gevolg van personele onderbezetting.
E7
Subsidie en tarieven
We investeren in goede voorzieningen die passen bij een goed woonklimaat. We maken het subsidie- en tarievenbeleid voor het maatschappelijk vastgoed.
In het jaar 2023 is de Behoeftebepaling voor zowel binnensport als buitensport vastgesteld, inclusief het daarbij behorende meerjareninvesteringsplan. In 2023 zijn we gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar Blaashallen. Dit onderzoek is begin 2024 afgerond.
E8
Cultuur
We hebben aandacht voor kunst en cultuur. We gaan zorgvuldig om met ons cultureel erfgoed en stimuleren cultuureducatie.
Samen met de cultuur- en erfgoedinstellingen is het Cultuurakkoord opgesteld in 2023. Met dit Cultuurakkoord gaat de Nijkerkse cultuursector de komende periode inzetten op het vergroten van de veerkracht, het creëren van een inclusief aanbod, het bevorderen van innovatie en het stimuleren van samenwerking. Het akkoord dient als herstelplan om de culturele sector weer op te starten en te versterken na de coronaperiode. De cultuurmakelaars zijn in 2023 bezig geweest in het netwerk om een actief en inspirerend activiteitenaanbod op het gebied van kunst en cultuur te creëren en in stand te houden. Afgelopen schooljaar heeft een cultuurprogramma gedraaid op 17 van de 19 basisscholen en zijn er 3.500 leerlingen in aanraking gekomen met cultuuractiviteiten. Daarnaast zijn 8 scholen gestart met het CMK (Cultuureducatie met Kwaliteit) 3 traject.
E12
Passend onderwijs
Passend onderwijs wordt voorafgaand aan jeugdhulp benut. Scholen zijn veilige plekken en ze zijn goed bereikbaar. Leerlingenvervoer is veilig en betrouwbaar. We zetten in op het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten en thuiszitten.
In 2023 zijn de Corona gerelateerde middelen (NPO middelen) met betrekking tot onderwijs vervolgd en verantwoord. Er is nog een klein bedrag over. De voorbereiding voor de inzet daarvan heeft plaatsgevonden en zal (gedeeltelijk) worden uitgevoerd in 2024. In het kader van passend onderwijs zijn er nieuwe werkwijzen binnen LEA geformuleerd. Er zijn ontwikkelingen in gang gezet waardoor voorscholen en basisonderwijs elkaar beter gaan vinden. Er is gestart met de ontwikkeling inclusiever onderwijs vanuit een integrale aanpak. De afstemming onderwijs en jeugdhulp is geen aparte pilot meer, dit wordt nu meegenomen in de ontwikkeling inclusiever onderwijs. Hierin vindt ook de samenwerking plaats met het leerlingenvervoer. Van de personeelscrisis in de taxibranche hebben we in 2023 gevolgen gemerkt (het duurde soms langer dat een leerling vervoerd kon worden, meer wisselingen van chauffeurs). Dat leidde voor een aantal leerlingen tot meer onrust. Hiervoor zetten we de Reiskoffer in, om leerlingen tot zelfstandig reizen te brengen. We voeren gesprekken met scholen over bijstelling van vervoersverwachtingen (meer zelfstandig reizen) en over het thuis nabijer aanbieden van onderwijs.
17
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
E13
Aansluiting onderwijs bedrijfsleven (FAN)
Wij stimuleren een verbeterde aansluiting van verschillende vormen van onderwijs en de aansluiting van het onderwijs op het bedrijfsleven.
Medio 2023 zijn er tal van activiteiten ontwikkeld door de FAN. Niet alleen mbo-studenten krijgen via deze organisatie kennis van de foodsector, ook zij-instromers en medewerkers binnen de sector zelf worden verder opgeleid tot foodspecialist. Het aantal FAN-leden (bedrijven in de sector) breidt zich uit en staat inmiddels op 24.
E15
Laaggeletterdheid
We stimuleren de taalontwikkeling en zetten in op de aanpak van laaggeletterdheid.
Het visiedocument Brede aanpak laaggeletterdheid is opgesteld. Voortaan wordt er, op aanraden van het ministerie van OCW, gesproken over ‘aanpak basisvaardigheden’.
2.3
Beleidskader
Nota/plan
Planperiode
Vastgesteld
Sportnota
2013 - 2025
2013
Nota Maatschappelijk vastgoed
2013 - 2025
2013
Tarieven en subsidies voor sport, cultuur en welzijn
2022 en verder
2021
Sport- en beweegakkoord
2020 en verder
2020
Leefstijlakkoord
2021 - 2023
2021
Regionale visie Publieke gezondheidszorg Gelderland-Midden
2017 - 2025
2017
Visiedocument Dialooggroep leefstijl
2017 en verder
2017
Uitwerkingsdocument Dialooggroep leefstijl
2017 en verder
2017
Geactualiseerd Integraal huisvestingsplan onderwijs
2019 - 2035
2018
Convenant resultaatafspraken voor- en vroegschoolse educatie
2015 en verder
2014
Implementatie Verordening bekostiging leerlingenvervoer en beleidsregels en
2022 en verder
2021
vervoer
2.4
Samenwerkingsverbanden
Verbonden partijen
Doelstelling
VGGM
Het Rijk en de gemeenten hebben een grote verantwoordelijkheid in het faciliteren van aspecten die een bijdrage kunnen leveren aan een goede gezondheid van de inwoners en het versterken van de eigen kracht. De VGGM ondersteunt en adviseert de gemeente bij de beantwoording van de centrale sturingsvragen hierover.
(gezondheidsdeel)
Regio Foodvalley: onderdeel Frisvalley
Regionale samenwerking in de Regio Foodvalley voor een integrale aanpak van de alcoholmatiging bij jongeren.
18
J a a r s t u k k e n
2.5
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Wat heeft het gekost? Begroting 2023 primair
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Lasten
13.892
15.095
14.945
150 V
Baten
3.307
4.530
4.901
371 V
-10.585
-10.565
-10.044
521 V
Energiek (bedragen x € 1.000 V=voordeel N=nadeel)
Saldo programma
2.6
Verschil Begroting na wijziging en rekening
Uitvoeringsinformatie
Bij het programma Energiek horen de volgende taakvelden; per taakveld is het saldo van lasten en baten voor 2023 vermeld in afgeronde bedragen (x € 1.000). Taakveld
Omschrijving taakveld
Saldo in euro’s
4.1
Openbaar basisonderwijs
167
4.2
Onderwijshuisvesting
2.965
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.711
5.1
Sportbeleid en activering
5.2
Sportaccommodaties
5.3
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
249
5.4
Musea
45
5.5
Cultureel erfgoed
176
5.6
Media
912
6.81a
Beschermd wonen (Wmo)
0
6.81b
Maatschappelijke en vrouwenopvang (Wmo)
26
7.1
Volksgezondheid
238 1.598
1.957
Totaal
2.7
10.044
Beleidsindicatoren
Indicator
Htv
Eenheid
2016
2020
2022
Bron
1. Niet-wekelijkse sporters
5
%
43,1
46,1
43,2
GGD’en, CBS en RIVM
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Inwoners van 19 jaar en ouder die niet minstens één keer in de week aan sport doen.
19
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Programma 3 Duurzaam
3.1
Inleiding en ontwikkelingen
Thema Duurzaam: we sorteren met de gemeente Nijkerk voor op de toekomst Maatschappelijke opgave We zetten ons met ambitie in voor een duurzame en toekomstbestendige gemeente Nijkerk. We leven in een waardevolle omgeving waar sociale verbondenheid voelbaar is en ervaren wordt. Een omgeving waarin we op een verantwoorde en duurzame wijze omgaan met de belangen van bewoners, ondernemers, recreanten en natuur en waarin we regionaal samenwerken. Waar groene ruimte en monumenten rust en inspiratie geven en belangrijk zijn voor het welzijn en de identiteit van onze gemeente. Het roer gaat om Op het gebied van klimaat en energie gaan we naar een ander tijdperk. Met het vaststellen van de Routekaart Energieneutraal Nijkerk (2019), het daarbij behorende uitvoeringsprogramma (2020), de Regionale Energiestrategie (RES 2021) en de Transitievisie Warmte (2021) is het roer definitief omgegaan, omdat we inzien dat de wereld en dus ook onze gemeente Nijkerk op een goede manier moet worden overgedragen aan toekomstige generaties. We hebben op dit punt duidelijke ambities, die we deels in samenwerking met de Regio Foodvalley willen realiseren. In de Regionale Energiestrategie (RES) nemen we een proactieve positie in. Duurzaamheid biedt ook volop kansen voor economische ontwikkeling. We werken hierbij actief samen met lokale en regionale partners.
Om de ambities en daarmee een duurzame en toekomstbestendige gemeente Nijkerk waar te maken, leggen we de focus op de volgende ambities. De gemeente Nijkerk is energieneutraal in 2050 In het duurzaamheidsprogramma staan drie thema’s centraal: energiebesparing, het duurzaam opwekken van elektriciteit en de warmtetransitie. Om energieneutraal te worden, willen we zo min mogelijk energie gebruiken en de energie die we gebruiken moet afkomstig zijn van een duurzame bron. Dit betekent dat we volop inzetten op het reduceren van ons energiegebruik, zowel in woningen als bij bedrijven. Het afgelopen jaar zijn 500 woningen tochtvrij gemaakt met het fixteam. In 2023 is gewerkt aan het uitvoeringsprogramma. Via de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) zijn door het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn ingezet voor extra capaciteit en ondersteuning van het team bij bepaalde expertises, zoals omgevingsmanagement en netcongestie. De jaarrapportage duurzaamheidsprogramma2022-2023 is opgeleverd aan de raad. Vanuit de doelen die zijn vastgelegd bij de regionale energiestrategie (RES) onderzoeken we ruimte voor het ontwikkelen van windmolens langs de A28.
Door nieuwe inzichten en ontwikkelingen is het project duurzame verbinding A28 opgedeeld in deelprojecten: de realisatie van 40 hectare zonneweide aan de Palestinaweg, een zoeklocatie voor twee windmolens langs de A28, een geluidsonderzoek voor de wijk Corlaer en de realisatie van een onderstation door Liander. Het plan om 40 hectare zonneweide aan de Palestinaweg te realiseren is verder uitgewerkt, zodat het in 2024 maatschappelijk kan worden aanbesteed waarna in 2025 de vergunningverlening kan
20
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
plaatsvinden. Voor de zoeklocaties van twee windmolens is de Nota Reikwijdte en Detailniveau uitgewerkt en is de indiener van de zienswijze beantwoord. Bewoners en geïnteresseerden zijn hierover geïnformeerd via bewonersavonden. In 2023 werd de omvang en de impact van de beperkte capaciteit aan ons stroomnetwerk inzichtelijker. Naast de vraag naar meer stroom, is ook het terugleveren een steeds groter probleem. De beperkingen van netcongestie zijn niet voor 2030 opgelost. Dit betekent dat de doelen voor 2030 uit de routekaart mogelijk niet gerealiseerd kunnen worden of sterk vertraagd worden. We hebben ons ingezet voor het verminderen van energieverbruik, het verzwaren van het stroomnet, het slim benutten van stroomcapaciteit, het stimuleren van lokaal produceren en het stimuleren van de opwek van duurzame energie. Samen met het bedrijfsleven is op twee bedrijventerreinen een energie-alliantie gestart. We werken samen met de netbeheerder Liander aan het zoeken naar een locatie voor een nieuw onderstation en het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk in bestaande wijken. Daarnaast is het beleidskader kleine windmolens vastgesteld. Het isolatieprogramma om huishoudens te helpen om tot 2030 jaarlijks 500 woningen in Nijkerk te isoleren en transitiegereed te maken is voortgezet. De twee SPUK-regelingen lokale aanpak isolatie en energiearmoede worden hiervoor ingezet.
3.2
Doelstellingen en prestaties Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
D1
Routekaart duurzaamheid
De gemeente Nijkerk is CO2neutraal in 2035 en energieneutraal in 2050. In 2020 zijn het Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal en het beleidskader Zon op land vastgesteld. In 2021 hebben we ook een beleidskader wind.
In het kader van de duurzame opwek van energie hebben de projecten windenergie en zon op land verder vorm gekregen. Om energie te besparen is ingezet op het isoleren van woningen. Daarnaast is de samenwerking in het bedrijfsleven opgezocht, om via Energy Hubs de pieken in de energievraag te verminderen. We krijgen een duurzaam nieuw gemeentehuis en we werken aan een voorstel om de parkeerplaats te overkappen met zonnepanelen. Huishoudens zijn en blijven we informeren via duurzaam-nijkerk.nl, de energiecaravan en de klimaatkamer. Het beleid voor kleine windmolens is vastgesteld. Daarnaast is het beleid lokaal eigendom vastgesteld
D3
Transformatieplan gasloos
In 2050 is Nijkerk van het aardgas af. Dit draagt bij aan de doelstelling om energieneutraal te worden, omdat we dan niet meer afhankelijk zijn van de fossiele brandstof aardgas. Onderdeel hiervan is het reduceren van de energievraag door middel van verregaande energiebesparingsmaatregelen.
Begin 2023 zijn er 500 huurwoningen van WSN tochtvrij gemaakt. We zijn begonnen met een pilotproject om wijkgericht woningen met het slechtste energielabel te verduurzamen, waarbij ingezet wordt op isoleren.
D6
Klimaatadaptatie
Een aanzienlijk groter deel van het regenwater komt in de bodem terecht in plaats van in het riool. We stimuleren de ontstening en vergroening van de wijken en buurten van onze kernen en zijn zuinig op het groen in ons buitengebied.
Het programma water Nijkerk 2024 t/m 2028 is in voorbereiding en wordt in het tweede kwartaal 2024 aan de raad voorgelegd.
21
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
D7
Minder restafval
Wij monitoren en sturen actief bij om de hoeveelheid restafval blijvend te verminderen.
Er wordt momenteel invulling gegeven aan een (nieuwe) afvalwijzer-app. Naar verwachting wordt in het tweede kwartaal 2024 “Actieprogramma Van Afval Naar Grondstof 2024-2028” aan de raad voorgelegd.
D10
Duurzame/circulaire economie
We zetten in op het verduurzamen van het bedrijfsleven en de economie.
Beleidskader circulaire economie is in voorbereiding en zal naar verwachting tweede kwartaal aan de raad worden voorgelegd.
3.3
Beleidskader
Nota/plan
Planperiode
Vastgesteld
Afvalbeleidsplan
2017 en verder
2017
Visie op werk “Op weg naar een duurzaam perspectief”
2019 - 2021
2018
Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP)
2018 - 2022
2018
Routekaart energieneutraal Nijkerk 2050
2019 - 2050
2019
Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Nijkerk
2020 - 2023
2020
Regionale Energiestrategie (RES)
2020 - 2030
2021
Beleidskader Duurzame opwek zon op land
2020 en verder
2020
Transitievisie warmte
2021 en verder
2021
Omgevingsvisie 2040
2022 - 2040
2022
Programma Water Nijkerk 2024 - 2028
2023 - 2027
in voorbereiding
Boerderijmolens (kleine windmolens)
2023 en verder
2023
Beleidskader lokaal eigendom
2023 en verder
2023
3.4
Samenwerkingsverbanden
Verbonden partijen
Doelstelling
Regio Foodvalley
In gezamenlijkheid opstellen van en richting geven aan de Regionale Energiestrategie in het kader van duurzame opwek.
Regio De Vallei
De gemeenschappelijke regeling Regio De Vallei is een samenwerkingsverband in de regio tussen vijf gemeenten, waaronder Nijkerk. Regio De Vallei richt zich op het afvalbeleid en zorgt voor een aantal gezamenlijke aanbestedingen voor de verwerking van afval en grondstoffen.
22
J a a r s t u k k e n
3.5
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Wat heeft het gekost? Begroting 2023 primair
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Lasten
7.250
10.224
8.326
1.898 V
Baten
7.475
9.202
8.302
900 N
225
-1.022
-24
998 V
Duurzaam (bedragen x € 1.000 V=voordeel N=nadeel)
Saldo programma
3.6
Verschil Begroting na wijziging en rekening
Uitvoeringsinformatie
Bij het programma Duurzaam horen de volgende taakvelden; per taakveld is het saldo van lasten en baten voor 2023 vermeld in afgeronde bedragen (x € 1.000). Taakveld
Omschrijving taakveld
Saldo in euro’s
7.2
Riolering
-377
7.3
Afval
-466
7.4
Milieubeheer
867
Totaal
3.7
24
Beleidsindicatoren
Indicator
Htv
Eenheid
2020
2021
2022
Bron
1. Omvang huishoudelijk restafval
7.
Kg per inwoner
95
88
-
CBS
2. Hernieuwbare elektriciteit
7.
%
11,0
13,3
-
Waarstaatjegemeente.nl
-* nog geen cijfers beschikbaar
Toelichting indicatoren duurzaam 1. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. 2. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
23
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Programma 4 Ruimte
4.1
Inleiding en ontwikkelingen
Thema Ruimte: om in te wonen en te verblijven, om te koesteren en zuinig op te zijn Maatschappelijke opgave De gemeente Nijkerk ligt zeer gunstig op de grens van de Randstad, de Veluwe en aan de Randmeren. Comfortabel wonen in een groene omgeving en veel voorzieningen die op korte afstand beschikbaar zijn, dragen bij aan een aangenaam leefmilieu. Een levendige, groeiende gemeente met bruisende kernen. Bereikbaarheid en veiligheid vormen de basis voor een aangenaam woon-, verblijfs- en ondernemersklimaat. In 2023 heeft de Omgevingswet meer vorm gekregen in Nijkerk. Voor de inwerkingtreding en implementatie van de Omgevingswet per 1 januari 2024 zijn noodzakelijke investeringen nodig. De opgaven wonen, klimaat en duurzaamheid hebben in 2023 effect gehad op ruimte en groen in Nijkerk. De bereikbaarheid van Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk door openbaar vervoer en de weg staat na corona weer onder druk. De oplopende kosten in met name de bouw, hebben gezorgd voor een hoge kostendruk en vertragingen bij herinrichtingsplannen. Hierop is in de plannen en planuitvoering zo veel mogelijk geanticipeerd. Behoud onderscheidende kwaliteit kernen De komende jaren komen veel omvangrijke ruimtelijke ontwikkelingen op ons af en neemt de druk op de gemeente Nijkerk toe.
De verwachting is dat de mobiliteit en het aantal inwoners in Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk aanzienlijk zullen toenemen. Die groei willen we goed inpassen. De leefbaarheid in de gemeente Nijkerk willen we behouden en, waar mogelijk, verbeteren. Deze ontwikkelingen bieden kansen en mogelijkheden en vragen om zorgvuldige keuzes om onze bijzondere kwaliteiten te behouden en te versterken. Voor alle toekomstige ontwikkelingen geldt voor ons dat kwaliteit boven kwantiteit gaat. Ons centrale uitgangspunt is het behouden van de onderscheidende kwaliteit van de kernen Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk en ook het behouden en versterken van de kwaliteit van de aanwezige landschappen en bufferzones zoals de groene recreatieve zone tussen de gemeente Nijkerk en Amersfoort, inclusief versterking van het Hoevelakense Bos. Om deze maatschappelijk opgave op te pakken is de focus voor 2023 gelegd op de voorbereiding van de opstelling van de Omgevingsvisie, de implementatie van de Omgevingswet, het realiseren van woningbouwlocaties en een kwalitatief goed beheer van de openbare ruimte. Perspectief op het landelijk gebied Nijkerk werkt in Foodvalley-verband samen aan het regionaal perspectief landelijk gebied (RPLG). In het RPLG zijn zes thema’s benoemd, namelijk: 1. Bodem & watersysteemherstel 2. Biodiversiteit versterken 3.
Nutriëntenbehoud (gericht op het herstel van de stoffenbalans in de bodem. Dit is gekoppeld aan kringlooplandbouw en circulaire economie.) 4. Emissiereductie 5. Landbouwgrond optimaal benutten 6. Lokaal voedsel
24
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Deze zes thema’s zijn uitgewerkt naar een eerste aanzet voor concrete acties en maatregelen. Deze worden in 2024 in regioverband verder uitgewerkt in de vorm van een uitvoeringsprogramma. Bij deze uitwerking wordt ook een afweging gemaakt welke opgaven in regioverband worden opgepakt en wat gemeenten zelf doen. De focus van het RPLG ligt op de landschappelijke kwaliteiten, systeemherstel, biodiversiteit en de landbouw. De verstedelijkingsopgave en de Regionale Energie Strategie (RES) maken deel uit van andere regioprogramma’s, maar zijn wel van invloed op de opgaven in het landelijk gebied van Nijkerk. De verschillende waardevolle landschappen zijn een belangrijke identiteitsdrager voor de inwoners van de verschillende kernen en in het landelijk gebied. Deze landschappelijke waarde met de bijbehorende biodiversiteit willen we graag behouden en verder ontwikkelen. Met de groei van het aantal inwoners, groeit ook de behoefte aan ruimte voor sport- en recreatiemogelijkheden in het buitengebied. De vrijetijdseconomie biedt ook kansen voor de economie en de leefbaarheid in het buitengebied. De uitbreiding van het Hoevelakense Bos is een concreet en actueel voorbeeld van een opgave waarbij de versterking van de landschappelijke kwaliteiten hand in hand gaan met het versterken van een recreatieve infrastructuur voor onze inwoners.
Met de openstelling van Landelijke Beëindigingsregelingen voor de Veehouderij (LBV en LBV-plus, per 1 juli 2023), komt de transitie in het landelijk gebied in een stroomversnelling. De gemeente heeft meer aanvragen vanuit de agrarische sector voor functieverandering. In regioverband wordt gewerkt aan de actualisatie van beleid gericht op Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB). De voorbereiding van de actualisatie van het Landschap Ontwikkel Plan (LOP) zijn gestart in 2023. Deze actualisatie wordt opgepakt binnen het proces van de actualisatie van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Implementatie Omgevingswet Ondanks kritiek vanuit de samenleving en de Eerste Kamer heeft het Rijk de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet opnieuw uitgesteld. Met deze kennis zijn in 2023 de laatste voorbereidingen voor de implementatie uitgevoerd. Aan de hand van onder andere de VNG-lijst “Minimale acties Omgevingswet” is in de tweede helft van 2023 veel aandacht uitgegaan naar de organisatorische processen. Zo is de mandaatregeling met OddV geactualiseerd, is de website aangepast, zijn de beleidsregels planologische afwijkingsmogelijkheden aangepast aan de nieuwe terminologie van de Omgevingswet. Het zijn maar een paar concrete voorbeelden.
De gemeente Nijkerk gebruikt vooralsnog het Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM), welke wordt doorontwikkeld naar het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) Het jaar 2023 stond eveneens in het teken om een groot aantal ruimtelijke plannen uit de samenleving nog onder het regime van de Wet ruimtelijke ordening op tijd in procedure te brengen. De gemeente is helemaal voorbereid op het nieuwe werken met de Omgevingswet. In 2024 staat een team klaar om eventuele problemen direct op te pakken en op te lossen. Omgevingsvisie In november 2022 is met brede betrokkenheid van de samenleving de Omgevingsvisie gemeente Nijkerk 2040 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze visie bevat een langetermijnvisie op de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van de gemeente tot 2040. De visie heeft betrekking op wonen, werken, voorzieningen, mobiliteit, landschap en het buitengebied. Deze visie moet nog op een aantal thema’s verbreed worden om tot een integrale omgevingsvisie te komen in overeenstemming met de vereisten van de Omgevingswet. De Omgevingsvisie moet de gehele fysieke leefomgeving omvatten. In 2023 is gestart met het inventariseren van de onderwerpen waarmee de omgevingsvisie moet worden verbreed. Het resultaat wordt in 2024 in uitvoering genomen met als eerste stap het presenteren van een Plan van aanpak aan de raad.
Dit Plan van aanpak biedt inzicht in het opstellen van de visie in samenhang met de gebiedsuitwerkingen Luxool en Slichtenhorst en de actualisering van de Mobiliteitsvisie. Voor deze gebiedsvisies is een eerste gesprek gevoerd met de raad en is de raad geïnformeerd over een procesaanpak. De volgende stap is het vaststellen van een kaderstelling voor Omgevingsvisie 2.0 en een formele start van het project met een uitgebreid participatie- en
25
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
communicatietraject. Op 1 januari 2027 dient deze Omgevingsvisie, overeenkomstig het koninklijk besluit, gereed en digitaal gepubliceerd te zijn. Omgevingsplan Op 1 januari 2024 beschikt de gemeente automatisch over een omgevingsplan voor het gemeentelijk grondgebied. Dit plan bestaat uit een optelsom van alle geldende bestemmingsplannen, enkele verordeningen en een heel groot aantal regels van het Rijk die overgegaan zijn naar de gemeenten. De noodzaak bestaat dit tijdelijk plan integraal aan te passen aan de vereisten van de Omgevingswet. In 2023 is een eerste concept gereed gekomen van dit omgevingsplan voor het grondgebied van Hoevelaken-West. Op deze wijze beschikt de gemeente over een casco op basis waarvan in 2024 de eerste wijzigingsplannen (voorheen postzegelplannen) kunnen worden opgesteld. In 2024 worden de regels uit dit casco, in overleg met de samenleving en het gemeentebestuur, bestudeerd en gecontroleerd. Regels worden aangescherpt, geschrapt of aangevuld. Doel is om in 2025 dit eerste ontwerpwijzigingsplan te publiceren om het plan vervolgens in 2026 ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. In de erop volgende jaren wordt dit eerste plan, mits het goed functioneert, uitgerold over de rest van het gemeentelijk grondgebied. Woningbouwopgaven De komende jaren zal er nog volop gebouwd worden in de gemeente Nijkerk.
De doelstelling is om de komende jaren ca. 250 woningen (netto) per jaar te realiseren, zoals is vastgelegd in de Woonvisie 2020+. Tot 2030 is hiervoor voldoende plancapaciteit. Naast de diverse inbreidingslocaties kent elke kern in de gemeente Nijkerk haar eigen uitbreidingslocatie. In Hoevelaken betreft dit het project Middelaar Oost/Klaarwater met 650 woningen. De verwachte oplevering van deze woningen staat gepland vanaf 2026. In Nijkerkerveen, deelplan 3, is de bestemmingsplanprocedure in 2023 doorlopen, er zijn bezwaren ingediend en deze worden in 2024 in behandeling genomen. Enkele voorbereidende werkzaamheden vooraf aan de woningbouw zijn gestart in 2023. Het betreft daar ongeveer 335 woningen. In de kern Nijkerk zorgen de uitbreidingslocaties Oude Barneveldseweg (ca. 160 woningen), Doornsteeg fase 3 (ruim 650 woningen) en het Spaanse Leger (ongeveer 350 woningen) de komende jaren voor productie. Een grote inbreidingslocatie is het project Stadshaven, waar ruim 650 woningen zullen worden gerealiseerd. Bij het Van der Krol Zwembad zijn voorbereidingen gedaan voor het realiseren van 252 flexwoningen. In 2024 en 2025 zullen deze worden gerealiseerd. Afgelopen zomer is op de voormalige zwembadlocatie aan de Bloemendaalseweg de tijdelijke opvanglocatie opgeleverd voor circa 230 Oekraïners in 52 chalets, inclusief de terreininrichting met alle faciliteiten.
Bij de woningbouwontwikkelingen is de in 2020 vastgestelde woonvisie leidend. Kwaliteit en doelgroepen (inclusief de daarbij behorende woonwensen) zijn daarin kernbegrippen. In september heeft het college besloten om te stoppen met de noodopvang asielzoekers in Hoevelaken. Op 23 september 2023 heeft de raad in een spoeddebat een motie aangenomen n.a.v. van dit besluit en zijn we bezig geweest met de evaluatie en gestart met de opzet van de startnotitie opvang asielzoekers. Voorkeur bouwen voor eigen inwoners, Huisvestingsverordening en opkoopbescherming In de Woonvisie gemeente Nijkerk 2020+ wordt aangegeven dat de gemeente wil bouwen voor de lokale behoefte, oftewel de behoefte aan woonruimte onder de inwoners van gemeente Nijkerk. Het woningbouwprogramma is dan ook gericht op deze lokale behoefte. Bij voorkeur ziet het college dat deze woningen bij inwoners van Nijkerk terechtkomen. Hierbij zijn we wel gehouden aan de kaders van de wet. In december 2023 is de gewijzigde Huisvestingswet 2014 vastgesteld. Hierin is de mogelijkheid opgenomen om bij de betaalbare koop in de nieuwbouw voor 50 procent van de woningen toe te kunnen wijzen aan lokaal woningzoekenden. In de eerste helft van 2024 wordt nagegaan of Nijkerk deze mogelijkheid in de Huisvestingsverordening kan opnemen.
Er moet namelijk worden onderbouwd waarom deze sturing gewenst is vanuit het oogpunt van schaarste en verdringing. Daarnaast maken we afspraken met ontwikkelaars om de promotie van nieuwbouwprojecten zo veel mogelijk lokaal in te vullen, door te werken met lokale makelaars en gebruik te maken van lokale media.
26
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
In 2023 is de Huisvestingsverordening Nijkerk 2024 – 2028 opgesteld. Wat hiermee mogelijk is geworden is dat er bij de toewijzing van sociale huurwoningen meer gestuurd kan worden op voorrang voor lokaal woningzoekenden. Nu kan dit voor 25 procent van alle verhuringen, na vaststelling van de gewijzigde huisvestingsverordening (februari 2024) voor 50 procent van alle verhuringen. Bij het opstellen van de verordening is ook de mogelijkheid van het opnemen van opkoopbescherming onderzocht. Het bleek echter dat er onvoldoende grond was om de opkoopbescherming in de huisvestingsverordening op te nemen. Visie beheer openbare ruimte Voor een goed leven in de gemeente Nijkerk zijn de kwaliteit en inrichting van de openbare ruimte belangrijk. De afgelopen jaren is de focus van het beheer van de openbare ruimte verschoven. Steeds vaker moet er een bijdrage geleverd worden aan de maatschappelijke opgaven die op ons afkomen, zoals de toenemende druk op de openbare ruimte, de gevolgen van klimaatverandering, de verhouding tussen vegetatie en bebouwd gebied en de vraag van inwoners en organisaties om mee te praten en eigen initiatieven te stimuleren en te faciliteren. De kaders zoals omschreven in de Visie beheer openbare ruimte spelen een belangrijke rol voor het in stand houden en doorontwikkelen van het beheer en onderhoud binnen de gemeente Nijkerk.
We kijken daarbij niet alleen naar het beheer, maar hebben de totale inrichting en gebruik van de openbare ruimte in het vizier. Deze integrale en open blik maakt de beheerder een serieuze gesprekspartner voor inwoners en andere gemeentelijke domeinen zoals sociaal, sport en ruimtelijke ordening. In 2023 is de actualisatie van het hondenuitlaatbeleid vastgesteld. De gemeenteraad heeft ervoor gekozen om hondenuitlaatstroken te handhaven, extra afvalbakken te plaatsen en hondenlosloopgebieden te realiseren. De uitgangspunten zijn verwerkt in een concept hondenuitlaatkaart. Deze wordt in 2024 met inwoners besproken van de gemeente Nijkerk en door het college vastgesteld. In 2023 hebben we met inwoners gesproken over het hondenuitlaatbeleid, spelen en (het onderhoud van) het groen. Hiervoor hebben we wijkwandelingen georganiseerd in de wijk Doornsteeg, Middelaar en woonpark Hoevelaken. Ons groen We houden rekening met de opgaven die op ons afkomen, zoals de gevolgen van klimaatverandering, de verhouding tussen vegetatie en bebouwd gebied en de vraag van inwoners en organisaties om mee te praten en eigen initiatieven te stimuleren en te faciliteren. In 2023 hebben we vervolg gegeven aan de inhoud van het beleidsplan. Op basis van inspecties van de technische staat van het groen, schades door droogte en breed gedragen wensen van burgers zijn al diverse groenrenovaties uitgevoerd.
Denk bijvoorbeeld aan de renovatie van plantvakken in de wijk Corlaer. Voor een aantal projecten wordt de groenrenovatie integraal uitgevoerd in combinatie met het grootonderhoud van wegen en/of riolering. De integrale aanpak van de wijk Rensselaer en de Campenbuurt is vanaf 2021 in voorbereiding, de uitvoering zal medio 2024 starten. Spelen, bewegen én ontmoeten, voor jong en oud In 2023 heeft een beeldvormende bijeenkomst plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst informeerden we de gemeenteraad en andere geïnteresseerden over het beleid voor bewegen en spelen in de openbare ruimte. De resultaten zijn meegewogen bij de uitwerking van het plan. Dit resulteert in 2024 in een definitief voorstel aan de gemeenteraad. In dit voorstel houden we rekening met kosten voor het onderhoud van de speel- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte. Gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Nijkerk In het beleids- en beheerplan voor de gemeentelijke begraafplaatsen (2021) legt de gemeente de richting en ambitie voor de komende vijf jaar vast. De beheersverordening, nadere regels en verordening lijkbezorgingsrechten zijn op basis van het nieuwe beleidsplan geactualiseerd.
27
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het beleidsplan. Onder andere hebben we de volgende activiteiten uitgevoerd: • De opslaglocatie van de begraafplaats in Nijkerk is heringericht. Het project is met aanwonenden geëvalueerd. Zij zijn overwegend positief over het resultaat. • In 2023 hebben we aankondiging gedaan voor het ruimen van een aantal graven (Nijkerkerveen) en voor graven waarvan geen rechthebbende bekend is. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. • De voorbereidingen voor het aanpassen van de achteringang begraafplaats Hoevelaken zijn in gang gezet.
4.2 R2
Doelstellingen en prestaties Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
Investeren in landschappen
We investeren in het behoud en de versterking van de natuur en landschappen in de gemeente Nijkerk. We zorgen voor een goed woon- en leefmilieu. De kwaliteiten van polder Arkemheen en het Hoevelakense Bos worden behouden en versterkt.
Gemeente Nijkerk neemt deel als stakeholder aan het beheerplan voor polder Arkemheen. In 2023 is het uitbreidingsplan voor het Hoevelakense Bos gerealiseerd met een uitgebreid participatieproces. Rijkswaterstaat heeft het traject van natuurcompensatiegronden afgerond voor het Hoevelakense Bos en bij Landgoed Appel. Dit betekent een versterking van de landgoederengordel. In Slichtenhorst is gestart met de ontwikkeling van een nieuw Klompenpad. In 2023 is het initiatief bloemrijke akkerranden voortgezet.
R3
Kwaliteit openbare ruimte
We verhogen de kwaliteit van de openbare ruimte en het groen in onze wijken en buurten.
Loopt volgens planning.
R4
Voldoende woningen
Met woningcorporaties, projectontwikkelaars en andere betrokkenen werken we intensief samen om te zorgen voor voldoende woningen, passend bij de behoefte, zodat vraag en aanbod in Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk beter op elkaar aansluiten. Daarbij sturen we op de thema’s balans in vraag en aanbod, wonen en zorg, alternatieve en flexibele woonvormen en verduurzaming van de bestaande woonvoorraad.
Woningbouw is een continu proces. Een deel van de locatie Spaanse leger is in 2023 opgeleverd, het resterende deel volgt in 2024. Voor de projecten Oude Barneveldseweg en Beverdam (Hoevelaken) zijn subsidies in het kader van de Start Bouwimpuls (SBI) aangevraagd en toegekend. Hiermee wordt de realisering van deze projecten weer een stap dichterbij gebracht. Voor alle lopende woningbouwprojecten geldt dat ze voldoen aan de uitgangspunten van de Woonvisie 2020+. Daarmee wordt verzekerd dat er voldoende sociale en betaalbare woningen worden gebouwd en woningen die geschikt zijn voor senioren.
28
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Onderwerp
Ambitie
Wat hebben we bereikt
R8
Mobiliteitsvisie
We maken een nieuwe, samenhangende en gemeentebrede visie op mobiliteit, om de gemeente Nijkerk een goed bereikbare en aantrekkelijke plek te laten zijn om te wonen, werken en verblijven. In 2021 is de integrale mobiliteitsvisie daartoe gereed. In deze raadsperiode starten we met de uitvoering ervan.
De Omgevingsvisie en Mobiliteitsvisie zijn vastgesteld op 24 november 2022. Bij de doorontwikkeling van de Omgevingsvisie naar een versie 2.0 worden de effecten op mobiliteitsvraagstukken integraal meegenomen, onder meer door de effecten op natuur, milieu en gezondheid van de in versie 1.0 gemaakte keuzes op het terrein van mobiliteit in kaart te brengen en af te wegen. In de RIB van 28 november 2023 staat de aanpak en planning om te komen tot een Omgevingsvisie 2.0 waar een visie op mobiliteit integraal onderdeel van is.
R9
Duurzame vervoersmiddelen
In de mobiliteitsvisie hebben we extra aandacht voor het gebruik van duurzame vervoersmiddelen. Dat vereist de komende jaren aanvullende investeringen in de infrastructuur. We zetten ons in voor een hogere frequentie van treinen in Nijkerk.
In 2023 zijn diverse fietspaden verbreed en voorzien van veiligheidsmaatregelen.
We gaan voortvarend verder met de ontwikkeling van de Havenkom (project Stadshaven), overeenkomstig de door de raad genomen besluiten. Daarbij gaan we zorgvuldig om met bestaande belangen in het gebied.
Op 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad de gebiedsvisie Stadshaven Nijkerk vastgesteld. Voor Stadshaven Nijkerk fase 1a en voor de Bentinck locatie zijn de bestemmingsplannen door de gemeenteraad vastgesteld. De beroepsprocedure voor beide projecten loopt nog. Voor Stadshaven Nijkerk fase 1a heeft het college in december 2023 de tenderstrategie vastgesteld.
R11
Ontwikkeling Havenkom (project Stadshaven)
Op meerdere locaties zijn laadpalen geplaatst en een plankaart voor verdere uitrol van laadpalen is afgerond. In januari 2024 is de inspraak opgestart.
Op basis van de gebiedsvisie is voor Stadshaven Nijkerk fase 2 een ontwerpbestemmingsplan opgesteld, welke op 21 december 2023 ter inzage is gelegd.
4.3
Beleidskader
Nota/plan
Planperiode
Vastgesteld
Handboek groenbeleid
2002 en verder
2002
Beheerplan groen
2013 - 2017
2012
Omgevingsvisie en mobiliteitsvisie
2022 en verder
2022
Structuurvisie Nijkerk - Hoevelaken
2030
2011
Regionaal Ruimtelijke Verkenning Foodvalley
2021
2021
Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley
2021
2021
Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort
2021
2021
Huisvestingsverordening 2019
Doorlopend
2019
Visie beheer openbare ruimte
2020 en verder
2020
Gemeentelijk Waterplan
2005 - 2030
2006
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan (GVVP)
2010 - 2020
2011
29
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Speelruimteplan
2012 - 2016
2012
Beleids- en beheerplan gemeentelijke begraafplaatsen Nijkerk
2021 - 2026
2021
Nadere regels gemeentelijke begraafplaatsen Nijkerk 2021
2022 en verder
2021
Verordening beheer gemeentelijke gebouwen Nijkerk 2021
2022 en verder
2021
Koepelplan Landgoed Appel
2015 en verder
2015
Visie aantrekkelijk Nijkerk
2016
2016
Landschapsregeling 2016
2016
2016
Beheerplan wegen 2021
2019 - 2023
2020
Beheerplan bermen en watergangen
2022 - 2026
2022
Welstandsnota
Doorlopend
2013
Parkeerbeleidsplan
2019 - 2024
2019
Woonvisie 2020
2020 en verder
2020
4.4
Samenwerkingsverbanden
30
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Verbonden partijen
Doelstelling
Regio Amersfoort
Regio Amersfoort heeft een ontwikkelbeeld 2040 opgesteld dat in oktober 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. Nijkerk is onderdeel van deze verstedelijkingsstrategie die zich richt op het benutten van de nabijheid van wonen en werken op centraal gelegen ov-locaties, waaronder regiopoort Nijkerk. Regio Amersfoort is sinds eind 2022 volwaardig en integraal onderdeel van U Ned. Binnen het onderzoeksprogramma U Ned werken het Rijk en de regio samen om een gezonde groei van de regio Utrecht en Amersfoort mogelijk te maken. In het BO MIRT 2023 hebben Rijk en regio het Ontwikkelperspectief 2040 NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort ‘Gezond groeien in nabijheid’ onderschreven. Dit is de basis voor verdere uitvoering van de opgaven in het NOVEXgebied. Binnen U Ned wordt onderzoek gedaan naar de bijdrage van de Regiopoorten aan de landelijke verstedelijkingsopgave en de mobiliteitstransitie. Er zijn in totaal 10 poorten in beeld gebracht, waaronder Regiopoort Nijkerk. Op 15 juni 2022 heeft Regio Amersfoort samen met de U10 de Metropoolregio Utrecht (MRU) gelanceerd, met als doel om ons in Den Haag en in Brussel samen te presenteren als sterke metropoolregio. Samen met de MRU hebben we in 2023 met succes lobbyactiviteiten uitgevoerd om knooppunt Hoevelaken op de prioriteitenlijst van de Rijksoverheid te houden en budget vrij te maken voor een multimodaal overbruggingspakket.
Regio Foodvalley
De gemeenteraden hebben de ambities van de regionale samenwerking in de regio via een uitvoeringsagenda vastgelegd. Bepaald is dat Regio Foodvalley zich focust op de taakvelden economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit. Er is ook extra focus op de samenwerking tussen het bedrijfsleven, de kennis- en onderwijsinstellingen en de overheid (genaamd de Triple Helix). Voor Nijkerk specifiek is het onderdeel Foodproductiecluster en de Food Academy Foodvalley uitgewerkt. In 2023 is een start gemaakt met het nadenken over een nieuwe strategische agenda voor de periode 2025-2030. Hiervoor is een Commissie Strategische Agenda samengesteld die bestaat uit de Triple Helix partners. Regio Foodvalley maakt onderdeel uit van de verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley, het Rijk heeft dit gebied aangemerkt als één van de NOVEX-gebieden in Nederland. In de NOVEX-gebieden werken Rijk, provincies (Gelderland en Utrecht), waterschappen en gemeenten als partners nauw samen. Nijkerk werkt in Foodvalley verband ook samen aan het regionaal perspectief landelijk gebied (RPLG). Binnen dit kader zijn in 2023 de voorbereiding van de actualisatie van het Landschap Ontwikkel Plan (LOP) gestart. Deze actualisatie wordt opgepakt binnen het proces van de actualisatie van de omgevingsvisie en het omgevingsplan.
Ook zijn per 1 juli 2023 de beëindigingsregelingen voor de veehouderij opengesteld.
Omgevingsdienst de Vallei (OddV)
De vijf gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen werken in de Omgevingsdienst de Vallei (OddV) nauw samen op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving. De volgende doelstellingen gelden voor vergunningverlening: * Vergunningaanvragen moeten binnen de wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten beoordeeld worden op juistheid en volledigheid. * Het, in overeenstemming met het milieubeleid van de deelnemende gemeenten, bevorderen van de kwaliteit van de leefomgeving door het voorkomen van nieuwe geluidshindersituaties en het saneren van bestaande geluidshindersituaties. * Het, met behulp van de Kwaliteitscriteria, verbeteren van de lucht-, bodem- en waterkwaliteit. * Het voorkomen van hinder van bedrijven binnen de grenzen van de deelnemende gemeenten. Toezicht en handhaving * Het Programma Handhaving zet zich in voor een zodanige naleving van de wettelijke voorschriften dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) optimaal wordt bevorderd.
31
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Verbonden partijen
Doelstelling
Coöperatie Parkeerservice U.A. Amersfoort
Coöperatie van ca. 15 gemeentes. Diensten worden afgenomen ten aanzien van onderhoud parkeerautomaten en geldlediging parkeerautomaten.
Noord Veluwe Bereikbaar
4.5
NVB is opgericht in 2020 en is een voortzetting van eerdere (bredere) samenwerking op de Noordwest Veluwe. De gemeente Nijkerk zal formeel toetreden aan deze samenwerking door ondertekening van het bestuursconvenant per 1-1-2024, maar we doen in de praktijk nu al mee aan projecten op het gebied van mobiliteit zoals de A28, de spoorcorridor Amersfoort-Zwolle en de Zuiderzeestraatweg (onder andere provinciale weg N301 en N798).
Wat heeft het gekost? Begroting 2023 primair
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Woningbouwkavels
17.420
17.662
5.130
12.532 V
Overige activiteiten
23.300
26.593
18.638
7.955 V
40.720
44.255
23.768
20.487 V
Woningbouwkavels
17.420
17.662
4.532
13.130 N
Overige activiteiten
9.759
9.943
4.134
5.808 N
Baten
27.179
27.605
8.666
18.939 N
Saldo programma
-13.541
-16.650
-15.102
1.548 V
Ruimte (bedragen x € 1.000 V=voordeel N=nadeel)
Lasten
Verschil Begroting na wijziging en rekening
32
J a a r s t u k k e n
4.6
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Uitvoeringsinformatie
Bij het programma Ruimte horen de volgende taakvelden. Per taakveld is het saldo van lasten en baten voor 2023 vermeld in afgeronde bedragen. Taakveld
Omschrijving taakveld
Saldo in euro’s
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
0.63
Parkeerbelasting
-287
2.1
Verkeer en vervoer
5.122
2.2
Parkeren
2.5
Openbaar vervoer
5.7
Openbaar groen en (openlucht)recreatie
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
8.3
Wonen en bouwen
28
630 0 5.162 38 1.788 598 2.023
Totaal
4.7
15.102
Beleidsindicatoren
Indicator
Htv
Eenheid
2021
2022
2023
Bron
1. Woonlasten eenpersoonshuishouden
8.
Euro
606
658
678
COELO
2. Woonlasten meerpersoonshuishouden
8.
Euro
640
679
698
COELO
3. WOZ-waarde woningen
8.
1.000 euro
357
387
442
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
4. Nieuwbouwwoningen
8.
Aantal per 1.000 woningen
24,2
18,8
-
Basisregistratie adressen en gebouwen
-* nog geen cijfers beschikbaar
Toelichting op de indicatoren ruimte 1. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 2. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 3. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. 4. Nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
33
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Programma 5 Ondernemend
5.1
Inleiding en ontwikkelingen
Thema Ondernemend: een vitale economie als drager van de samenleving Economische opgave Een sterke economie is belangrijk voor de welvaart en het welzijn van de inwoners van de gemeente Nijkerk. Bedrijven zorgen voor banen en daarmee voor bestaanszekerheid voor onze inwoners, gemeentelijke inkomsten, inkomsten voor ondernemers waar de bedrijven zaken mee doen, sponsoring van maatschappelijke organisaties en dragen bij aan een levendige en vitale gemeente. Om een gezonde balans tussen wonen en werken te houden, willen we dat het aantal banen meegroeit met het aantal bewoners. Dit lukt niet zomaar; 2023 bleek voor ondernemers een uitdagend jaar. Dit kwam onder meer door de netcongestie, torenhoge inkoopkosten en moeilijk vindbaar personeel, en dat terwijl een aantal bedrijven net opkrabbelde uit de coronacrisis. De economische opgave was om in 2023, ondanks alle uitdagingen, het vestigingsklimaat op orde te houden en verder te versterken. Met oog voor zowel de bedrijven die internationaal werken als de kleine winkels om de hoek. We deden hiervoor het volgende: We gaven invulling aan ons accountmanagement Ons accountmanagement is gericht op zowel de grotere mkb-bedrijven als de kleinere detailhandelszaken. Op deze manier onderhouden we contact en begeleiden en faciliteren we nieuwe en bestaande bedrijven met hun (vestigings)vragen.
De voedselmaakindustrie heeft hierin een belangrijke plek. Nijkerk is namelijk een belangrijk centrum voor de voedselmaakindustrie. Ruim 10% van onze werkgelegenheid is in 2023 direct te danken aan de hier gevestigde foodproductiebedrijven. De gemeente Nijkerk nam het initiatief om samen met de voedselmaakbedrijven, de gemeenten Barneveld, Scherpenzeel, Regio Foodvalley en de provincie Gelderland inzichtelijk te maken hoe de voedselmaakindustrie zich in het noordelijke deel van Regio Foodvalley ontwikkelt en waar de kansen en mogelijkheden voor de toekomst liggen. De actie-agenda die hier in 2023 uit voortkwam, is een belangrijke volgende stap in het versterken van het Food Production Cluster. We participeerden in de activiteiten van de Food Academy Nijkerk (FAN). De vereniging FAN groeide naar 26 leden (bedrijven werkzaam in de foodsector). Haar onderwijsactiviteiten hebben als doel om jonger en ouder talent te laten kennismaken met de foodsector, hen enthousiast te maken voor het werken in de sector en hen op te leiden op mbo-niveau 2, 3 en 4. Daarnaast ontwikkelde de FAN zich in 2023 steeds meer als sterk samenwerkingsverband, met verschillende netwerkactiviteiten voor beslissers uit de sector. Omdat deze sector ertoe doet voor Nijkerk, dachten en werkten we actief mee om de kansen voor de FAN in de toekomst te versterken.
De rol van de gemeente is niet meer die van aanjager voor de FAN zelf (dit is aan het bedrijfsleven). Wel zetten we onze schouders onder de verkenning van het concept Future Food Makers, waar scale-ups, onderwijs en gedeelde laboratoriumfaciliteiten samenkomen voor de voedselmaakindustrie. Een kwartiermaker ging aan de slag om dit concept verder uit te werken. In 2024 verwachten we hier de resultaten van.
34
J a a r s t u k k e n
2 0 2 3 Error! No text of specified style in document.
Via de digitale nieuwsbrieven en de economische monitor die in 2023 verscheen communiceerden we over relevante ontwikkelingen voor en door het bedrijfsleven in onze gemeente. We blijven investeren in de aantrekkelijkheid van de kernen Nijkerk, Hoevelaken en Nijkerkerveen De herinrichting van de binnenstad van Nijkerk werd in 2023 afgerond. Met de stakeholders in Hoevelaken is veelvuldig overlegd om de volgende fase in te zetten voor een nog aantrekkelijker centrum van het dorp. We voerden gesprekken met individuele ondernemers, de ondernemersverenigingen Hartje Hoevelaken, Bedrijvenkring Hoevelaken Nijkerk, de Nijkerkse Ondernemers Vereniging, Platform Binnenstad en anderen om signalen over kansen en soms belemmeringen voor een goede inrichting van de buitenruimte op te vangen en hiernaar te handelen. Ook werd verder gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuw dorpshuis. Voor de conceptgebiedsvisie voor Paasbos werd gewerkt aan een subsidieaanvraag woningbouwimpuls. In 2024 wordt deze met de raad besproken. Samen met de Markt van Morgen onderzochten we hoe de markt het best tot zijn recht komt. Bewoners, bezoekers en bedrijven kwamen hierbij aan het woord. We keken naar de indeling en locatie van de markt. De input van dit onderzoek wordt verzameld en verwerkt en zal in 2024 vertaald worden in het komende marktbeleid.
In samenwerking met ondernemers en bewoners actualiseerden we het terrassenbeleid. De pilot 2023 voor grotere terrassen (die we kenden uit de coronatijd) leidde tot positieve reacties, die verwerkt gaan worden in het nieuwe terrassenbeleid per 2024. We werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen In 2023 is meer dan 50% van al onze werkgelegenheid te vinden op onze 11 bedrijventerreinen. We zijn zuinig op onze bedrijventerreinen en formuleerden de visie Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Deze werd eind 2023 vastgesteld en is de leidraad voor de toekomstige inspanningen die we willen doen op de bedrijventerreinen. Samen met het bedrijfsleven op de bedrijventerreinen en het regionaal energieteam bedrijven van Regio Foodvalley werkten we aan twee pilots, die voortkomen uit gesprekken met de betrokken bedrijven. De een om het organiserend vermogen op het terrein Arkervaart-West te vergroten via bijvoorbeeld een Bedrijven Investerings Zone. Zo ontstaat (financiële) slagkracht om samen activiteiten te ontwikkelen voor veilige, aantrekkelijke, toegankelijke terreinen. De tweede pilot heeft als doel om samen met de bedrijven op de terreinen Arkervaart-West, Arkervaart-Oost, Watergoor en De Flier aan de slag te gaan met netcongestie in de vorm van een zogenaamde energy hub.
Samen met het regionaal energieteam bedrijven van RFV onderzochten we dit ook voor de bedrijven op De Flier. We organiseerden hiervoor diverse bijeenkomsten. In 2024 worden de resultaten uit deze pilots verwacht. Bij een positief resultaat worden deze fasegewijs over de andere bedrijventerreinen uitgerold. We investeren in de vrijetijdseconomie van Nijkerk, op een manier die past bij het karakter van de gemeente In 2023 gingen we aan de slag met de verkenning van een nieuw klompenpad in Slichtenhorst en spraken met de bewoners over de manier waarop we hier in 2024 invulling aan kunnen gaan geven. Met de coöperatie Gastvrije Randmeren richtten we het rustpunt in bij de Nijkerkse Sluis en met het routebureau Veluwe actualiseerden en verbonden we de verschillende fietsroutes en -knooppunten (waaronder die naar Nijkerk aan het Water). We organiseerden een aantal werkgroepbijeenkomsten voor evenementenorganisatoren om met elkaar goed invulling te kunnen geven aan het evenementenbeleid. Het toeristische bedrijfsleven en de gemeente werkten samen aan de activiteiten van Lekker Nijkerk, waaronder de vernieuwde website, de Nijkerk Gids en berichten op social media. De organisatie Citymarketing Nijkerk (met als slogan Lekker Nijkerk, stad vol smaak) transformeerde naar Nijkerk Partners.
Nijkerk Partners nodigt de vrijetijdsorganisaties binnen de hele gemeente uit om vanuit hun eigen specialisatie onderdeel te worden van de marketing- en promotiestrategie van Nijkerk. Nog steeds met de slogan Lekker Nijkerk, maar zonder de subzin Stad vol smaak.