2024-033 Bijlage 1 - Geactualiseerd Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2024-2039 gemeente Nijkerk
Tekst van het document
goede opvang voor alle kinderen is belangrijk. Daarnaast is er ook aandacht voor toegankelijkheid van de gebouwen. Daarnaast hebben scholen sinds 1 augustus 2014 de zorgplicht om een passende onderwijsplek voor ieder kind te realiseren. Kinderen gaan in principe naar het reguliere onderwijs, waar ze worden uitgedaagd op basis van de mogelijkheden en de onderwijsbehoefte. Wanneer de zorgbehoefte toeneemt en/of scholen niet tegemoet kunnen komen aan de zorgbehoefte, is de school verantwoordelijk om in overleg met ouders en schoolbesturen binnen de regio een passend onderwijsaanbod te realiseren. Deze samenwerking tussen scholen vindt plaats in de samenwerkingsverbanden. Eén van de doelstellingen van de invoering van passend onderwijs was en is dat meer leerlingen in het regulier onderwijs blijven. Daarnaast is aandacht voor inclusiever onderwijs. Inclusiever onderwijs is een proces en gaat ervan uit dat het onderwijs voor alle leerlingen toegankelijk is en niemand wordt uitgesloten op basis van beperkingen. Kinderen leren, spelen en werken samen en ieder kind kan zich optimaal ontwikkelen met ondersteuning die daarvoor nodig is. Kinderen hebben hiermee gelijke kansen op school, maar ook in de maatschappij. Wel is het belangrijk dat ook rekening wordt gehouden met kinderen of leerlingen die zich beter kunnen ontwikkelen in een meer gespecialiseerde (leer-)omgeving.
Schoolbesturen, opvangorganisaties en gemeente stellen zich tot doel om ook deze kinderen/leerlingen een passende plaats aan te bieden in een meer gespecialiseerde voorziening. Schoolbesturen en de gemeente Nijkerk onderschrijven het belang van het aanbieden van passend en inclusiever onderwijs. Kansengelijkheid voor alle leerlingen is belangrijk. Passend en inclusiever onderwijs vraagt om een ander (flexibel) ruimtegebruik, bijvoorbeeld ruimtes waaronder begeleiding, zelfstandig of in kleine groepen gewerkt kan worden door leerlingen, maar ook door externe zorgaanbieders of begeleiders. De doelstelling is om tussen gemeente en schoolbesturen tot passende huisvesting, afgestemd op de specifieke behoefte, te komen. De gemeente streeft ernaar passend onderwijs aan te bieden en de mogelijkheid te creëren voor leerlingen om binnen de gemeente naar school te gaan. Om dit te realiseren, is de gemeente van plan een deel van de middelen die niet meer worden besteed aan leerlingenvervoer in te zetten voor extra vierkante meters. Dit voornemen zal eerst worden getest in een pilot, voordat het op grotere schaal wordt geïmplementeerd. Bij voorkeur wordt de pilot uitgevoerd op een school waar momenteel al extra vierkante meters beschikbaar zijn (vanwege leegstand).
Voorwaarde voor de pilot is dat dit leidt tot een aantoonbare afname van het leerlingenvervoer voor leerlingen die buiten de gemeente onderwijs volgen waardoor bekostigingsruimte ontstaat voor deze extra vierkante meters. In de eerste pilot(s) wordt bekeken of dit effect bereikt kan worden en ook een vertaling kan krijgen naar toekomstige investeringsruimte. 4
3.8 Toekomstbestendige huisvesting Schoolbesturen, opvangorganisaties, gemeente en andere partners streven naar gebouwen die toekomstbestendig zijn voor volgende generaties. In lijn met het Nationaal Klimaatakkoord vraagt die om verantwoord gebruik te maken van beschikbare energiebronnen en materialen om de invloed op klimaatveranderingen te beperken. Gemeente en schoolbesturen zijn samen vanuit hun zorgplicht voor onderwijshuisvesting verantwoordelijk voor de verduurzamingsopgave. Concrete afspraken tussen de gemeente en schoolbesturen zijn nodig om de verduurzaming van schoolgebouwen een impuls te geven en te zoeken naar haalbare en betaalbare oplossingen. Ook opvangorganisaties zijn actief bezig met duurzaamheid en verduurzaming van hun huisvesting. Duurzaamheid heeft betrekking op verschillende thema’s die onderstaand worden toegelicht. Toekomstige huisvesting gaat echter verder dan alleen duurzaamheid en energie. Flexibel ruimtegebruik en Total Cost of Ownership (TCO) zijn hierbij ook belangrijke thema’s. Een voorbeeld zijn de inkomsten uit huuropbrengsten die nu in duurzaamheid geïnvesteerd worden.
4 De visie en ambitie van dit IHP zijn voorgelegd aan SWV Zeeluwe. In aansluiting op de in dit IHP opgenomen visie en ambitie hebben zij
gereageerd het belangrijk te vinden dat de lokale besturen, aangesloten bij SWV Zeeluwe hierin gehoord en gekend worden en elkaar kunnen versterken.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
3.9 Flexibiliteit en ruimtegebruik Voor gemeente en schoolbesturen is het wenselijk om bestaande voorzieningen zo optimaal mogelijk vorm te geven, rekening houdend met inhoudelijke samenwerking, passend onderwijs en leerlingenaantallen. Bij zowel groei als krimp is het van belang om hierop te anticiperen met behoud van het onderwijs- en opvangconcept. Bij (vervangende) nieuwbouw of vernieuwbouw is het van belang om aandacht te hebben voor toekomstige aanpasbaarheid. Dit betekent: ▪ ▪
▪
Uitbreidingsmogelijkheden: bij planvorming rekening houden met (toekomstige) uitbreiding zonder dat de uitbreiding het onderwijskundige- of opvangconcept tenietdoet. Aanpasbaarheid: bij planvorming rekening houden met toekomstige aanpasbaarheid om groei, krimp en/of onderwijsontwikkeling (flexibel) op te vangen. Het gebouw faciliteert daarmee de gebruikers en niet andersom. Daarnaast is er aandacht voor het installatieconcept om grote investeringen bij aanpassing (en veranderingen in het binnenklimaat) zo veel mogelijk te voorkomen. Transformeren van functie: bij scholen in kleine kernen (constructief) rekening houden met het transformeren van schoolgebouwen naar een andere functie voor het schoolgebouw. Dit betekent dat bij de planvorming rekening wordt gehouden met het veranderen van functie naar bijvoorbeeld woningen. Belangrijk aandachtspunt is dat de transformeerbaarheid niet ten koste mag gaan van de bruikbaarheid van het gebouw voor het onderwijs.
Als een situatie ontstaat waarbij een onderwijsvoorziening te maken heeft met leegstand, dan bepaalt de onderwijsorganisatie zelf in hoeverre leegstand een (financieel) probleem is. Als de leegstand structureel is, dient in afstemming met de gemeente een plan opgesteld te worden om de leegstand terug te dringen en daarmee de capaciteit af te stemmen op de behoefte. Deze plannen dienen afgestemd te zijn op de toekomstige normatieve ruimtebehoeften (aantal leerlingen) en (maatschappelijke) ontwikkelingen binnen een gebied (bijvoorbeeld dorpsontwikkelingen). Het uitgangspunt is niet te bouwen voor leegstand. Dit vanuit de filosofie dat de voorzieningen bekostigd zijn of worden met maatschappelijke middelen. Investeringen worden daarom beargumenteerd en maatschappelijk verantwoord gepleegd. Bij het maken van integrale en toekomstbestendige plannen wordt vanzelfsprekend ook gekeken naar het huisvesten van opvangfuncties en/of overige partners.
3.10 Gezondheid Een goed binnenklimaat is belangrijk voor goede leerprestaties. Een gezonde school is een schoolgebouw met een laag energieverbruik en een gezond binnenklimaat als het gaat om luchtkwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid. Gezonde scholen dragen bij aan een duurzaam gebouw, omdat ze het energieverbruik terugdringen en de CO2-uitstoot beperken. In de praktijk is vooral de CO2-concentratie en de binnentemperatuur vaak te hoog als gevolg van slechte ventilatie. Daarnaast draagt een gezond klimaat in het gebouw bij aan de leerprestaties en vermindert het gezondheidsklachten. Bij nieuwbouw of renovatie van schoolgebouwen geldt als uitgangspunt het kwaliteitsniveau Frisse Scholen Klasse B en de vereisten die gelden voor opvangvoorzieningen. Hierdoor ontstaat een goed binnenklimaat. Voor bestaande gebouwen (niet zijnde renovatie) is de ambitie om ook een goed binnenklimaat te realiseren. De investeringen die een goed binnenklimaat realiseren, worden gewogen en in relatie gebracht met het perspectief (nog te verwachten gebruiksduur) van het gebouw. Gemeente, schoolbesturen en opvang hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de ambitie van een goed binnenklimaat in bestaande gebouwen te realiseren. Vanuit het schoolbestuur kan de bestaande situatie in beeld worden gebracht inclusief inzicht in de benodigde maatregelen.
Vervolgens wordt de koppeling gelegd met geplande investeringen vanuit het onderhoudsplan. In de praktijk blijkt dat het realiseren van een goed binnenklimaat vraagt om meer installaties aan te brengen. Dit heeft qua financiën enerzijds een investeringskant en anderzijds een exploitatiekant. Het aanbrengen van installaties betekent in de praktijk vaak een verhoging
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
van het energieverbruik en de onderhoudscomponent voor schoolbesturen. Als in een bestaand gebouw een investering in het binnenklimaat aan de orde is, dan is het in eerste instantie aan het schoolbestuur (al dan niet samen met de opvang) om te verkennen of ze de investering kan plegen. De opvangorganisatie investeert zelf of voldoet de bekostiging van de gepleegde investeringen (voor het deel dat ze gebruiken) via een huurvergoeding. Alle betrokken partijen maken samen een beargumenteerde keuze. Hiervoor blijven alle partijen met elkaar in gesprek, de ambitie staat vast, maar de rekening ligt uiteindelijk bij het schoolbestuur. Investeringen in binnenklimaat ▪
Voor investeringen in het binnenklimaat is ook een spanning aanwezig vanuit investeringen. Zowel gemeente als schoolbesturen ontvangen hiervoor geen aanvullende bekostiging. Beide zien wel de noodzaak tot investeringen. Binnen het IHP wordt bij bestaande gebouwen gekozen om investeringen in binnenklimaat mee te nemen op natuurlijke momenten, zoals renovatie of grote onderhoudsinvesteringen, tenzij vanuit de Rijksoverheid aanvullende bekostiging volgt. De gemeente investeert niet in duurzaamheid, alleen in renovatie en nieuwbouw. Schoolbesturen dragen bij vernieuwbouw of vervangende nieuwbouw een bedrag bij dat gelijk is aan het bedrag dat zij als vergoeding voor de materiële instandhouding (MI-vergoeding) van het Rijk in de voorgaande vijf jaren hebben ontvangen.
Bewegend leren Een ander aspect van gezondheid is het bevorderen van bewegen in en rond het schoolgebouw. Net als bij een gezond binnenklimaat draagt bewegen bij aan goede leerprestaties en de ontwikkeling van een kind. Om kinderen op school uit te dagen tot meer bewegen, moet de schoolomgeving als zodanig ingericht worden. Denk hierbij aan hoogteverschillen, klimmuren en meubilair dat bewegen stimuleert, maar ook activiteiten die de school organiseert: beweegactiviteiten in de pauze en naschoolse sportactiviteiten. Bij de bestaande locaties wordt de buitenruimte gehandhaafd en kan gekeken worden naar het ‘vergroenen’ van de pleinen. Voor nieuwbouw of renovatie wordt de omvang van de buitenruimte van belang geacht. Voor de opvang wordt voldaan aan de geldende regelgeving (ook bij bestaande bouw). Voor het onderwijs wordt voorgesteld de laatste actualisatie van de verordening aan te houden en te formaliseren5, waardoor voldoende speelterrein ontstaat en dit dus bijdraagt aan het bevorderen van beweegmogelijkheden. Daar waar de kans zich aandient kan het schoolplein en het openbaar gebied worden gecombineerd. Dit wordt per situatie bekeken en besloten. Het is aan het schoolbestuur en de opvangorganisaties om de buitenruimte en binnenruimte op een interessante wijze vanuit de gezamenlijke pedagogische visie vorm te geven en in te richten.
Daarnaast kan ook gedacht worden aan het realiseren van onderwijs- en opvangvoorzieningen nabij of samen met sportvoorzieningen of een nabij gelegen park. In het voortgezet onderwijs is sprake van voldoende buitenruimte (sportvelden) voor het bewegingsonderwijs. Bewegingsonderwijs De schoolbesturen vinden het wenselijk in het IHP aandacht te schenken aan het bevorderen van het samenspel tussen scholen en verenigingen op het gebied van bewegingsonderwijs. Hierbij moet echter rekening worden houden met specifieke eisen en uitdagingen. Campusontwikkeling waarin onderwijs, sport en andere voorzieningen geïntegreerd worden, staat centraal. Het minimaliseren van de reisafstand tussen sport- en schoolfaciliteiten is een aandachtspunt om de participatie te vergroten. Voor het thema bewegingsonderwijs zijn er (toekomstige) diverse vraagstukken en uitdagingen waarvoor aandacht dient te zijn: ▪
Ruimte voor bewegingsonderwijs: Een van de belangrijkste doelen is ervoor te zorgen dat er voldoende zaalruimte beschikbaar is om alle leerlingen minimaal 1,5 klokuren per week lichamelijke opvoeding te bieden. Dit vereist niet alleen voldoende gymzalen, maar ook geschikte buitenruimtes waar bewegingsonderwijs kan worden aangeboden.
5 Dit betekent dat drie vierkante meter per leerling wordt aangehouden met een maximum omvang van het schoolplein van
1.800 vierkante meter.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
▪
▪ ▪ ▪
▪
Capaciteit van gymzalen en afstand tot scholen: Het IHP moet rekening houden met de capaciteit van bestaande gymzalen en hun afstand tot de scholen. Er moet worden gekeken naar de benodigde uitbreiding of optimalisatie van bestaande faciliteiten. Leerlijnen: Het ontwikkelen van gestructureerde leerlijnen voor bewegingsonderwijs is van essentieel belang om ervoor te zorgen dat het onderwijs effectief is en de doelstellingen worden behaald. Toegankelijkheid: De accommodaties moeten op loopafstand van de scholen bereikbaar zijn, met een maximale afstand van één kilometer om de toegankelijkheid voor alle leerlingen te waarborgen. Demografie: De demografische veranderingen in de gemeente moeten in overweging worden genomen bij het plannen van bewegingsonderwijsfaciliteiten. Dit omvat zowel de groei als de krimp van het aantal leerlingen. Samenspel tussen scholen en verenigingen: Het IHP moet actief streven naar een nauw samenspel tussen scholen en lokale sportverenigingen om optimaal gebruik te maken van bestaande faciliteiten en expertise. Dit kan synergie creëren en de beschikbaarheid van faciliteiten verbeteren.
Het is van belang dat het bewegingsonderwijs niet alleen voldoet aan de huidige behoeften, maar ook flexibel genoeg is om zich aan te passen aan toekomstige veranderingen in de onderwijsbehoefte en wetgeving op het gebied van lichamelijke opvoeding. Hierbij moet gestreefd worden naar een duurzame en toegankelijke oplossing voor alle leerlingen in de gemeente. In maart 2023 heeft de gemeenteraad een visie op de binnensportaccommodaties vastgesteld. De komende jaren worden vijf van de zes aanwezige accommodaties vervangen waarbij ook aandacht is voor capaciteitsuitbreiding en het ten dienste staan van de capaciteit voor het bewegingsonderwijs.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
4. Perspectief per gebouw Voor elk schoolgebouw is op basis van de ontwikkelingen die beschreven zijn in hoofdstuk twee en de vastgestelde visie uit hoofdstuk drie een scenario opgesteld. In dit hoofdstuk wordt beschreven wat de criteria zijn voor een scenario, hoe de keuze tot stand komt en zijn de scenario’s per school weergeven.
4.1 Wanneer komt een gebouw in aanmerking? De keuze om een gebouw te vernieuwbouwen of te vervangen door nieuwbouw is een afweging op basis van verschillende aspecten zoals technische kwaliteit, functionele kwaliteit en de toekomstbestendigheid van de school. Bij een gebouw kan bijvoorbeeld de boekhoudkundige levensduur verstreken zijn, echter kan het gebouw functioneel aansluiten bij het onderwijs en technisch nog in goede conditie zijn. Wanneer een gebouw in aanmerking komt voor een huisvestingsmaatregel zijn er vaak meerdere van de volgende criteria van toepassing: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
De afschrijvingstermijn van het gebouw is verstreken; Het gebouw voldoet niet meer aan de functionele eisen passend bij het onderwijsconcept en is niet met beperkte middelen door het schoolbestuur aan te passen; Het gebouw is met regulier onderhoud niet tot een redelijk kwaliteitsniveau te behouden (bijvoorbeeld binnenklimaat of duurzaamheid); Het schoolbestuur heeft niet nalatig gehandeld en heeft gedurende de levensduur structureel onderhoud uitgevoerd aan het gebouw; De school voldoet aan de gewenste kwaliteit en is demografisch (leerlingenprognoses en opheffingsnorm) voldoende levensvatbaar voor de toekomst.
4.2 Huisvestingsmaatregelen Voor elke onderwijsvoorziening wordt binnen het IHP een maatwerkscenario beschreven dat leidend is voor de maatregelen en investeringen die de komende jaren door gemeente en schoolbesturen gepleegd worden. In het IHP wordt onderscheid gemaakt tussen schoolgebouwen die de komende periode in stand worden gehouden en gebouwen waar de noodzaak tot vervanging of een maatregel aanwezig is. In het IHP hanteren we daarom de volgende huisvestingsscenario’s: 1. 2. 3. 4.
(Vervangende) nieuwbouw; Vernieuwbouw; In stand houden; Afstoten.
Voor alle projecten voortvloeiend uit dit IHP wordt op initiatief van de gemeente Nijkerk een businesscase opgesteld die wordt behandeld in de LEA en intern binnen de gemeente Nijkerk. Hieronder wordt de definitie en het afwegingskader van de huisvestingsscenario’s verder uitgewerkt. Hierbij wordt gesproken over gemeente en schoolbesturen vanuit hun positie als mogelijke bouwheren. In beginsel is het schoolbestuur bouwheer tenzij gemeente en schoolbestuur anders overeenkomen. Scholen dienen een bijdrage te leveren aan nieuwbouw of renovatieprojecten, waarbij het onderhoudsbudget vanuit de lumpsumfinanciering moet worden aangewend. Deze benadering is bedoeld om scholen medeverantwoordelijk te maken voor de instandhouding en verbetering van hun onderwijshuisvesting. Door het onderhoudsbudget uit de lumpsum te gebruiken, wordt een directe relatie gelegd tussen de beschikbare financiële middelen en de staat van het schoolgebouw. Het bevordert een efficiënter beheer van de financiële middelen en stimuleert scholen om duurzaamheid en kwaliteit van hun faciliteiten te waarborgen.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Een verantwoord financieel beleid is cruciaal om de onderwijsambities op de verschillende thema’s te realiseren. Gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties beogen creatief om te gaan met financiën en streven naar kostenneutrale oplossingen waar mogelijk. Samenwerking met commerciële partners en het benutten van subsidiemogelijkheden dragen bij aan de financiële haalbaarheid van toekomstige plannen. Het delen van faciliteiten en middelen tussen scholen en lokale partners kan kostenbesparend zijn en de efficiëntie verhogen.
(Vervangende) nieuwbouw Onder nieuwe gebouwen worden de schoolgebouwen verstaan waarvoor in het IHP een noodzaak tot vervanging wordt aangetoond. Deze gebouwen krijgen binnen afzienbare tijd een grootschalige ingreep in de vorm van (vervangende) nieuwbouw met een levensduur van minimaal 40 jaar. De gemeente handhaaft de BENG-norm (Bijna Energieneutrale Gebouwen) als standaard, totdat er een nieuwe vereiste wordt opgelegd vanuit de regelgeving. Scholen hebben de vrijheid om zelf te investeren in duurzaamheidsmaatregelen als zij dat wenselijk achten. 6 Voor de oplossingsrichting (vervangende) nieuwbouw zijn de volgende spelregels van toepassing: ▪ Een businesscase dient aan te tonen of nieuwbouw een beter alternatief is voor vernieuwbouw (als daar geen direct uitsluitsel over wordt gegeven op basis van bepaalde context). ▪ De businesscase dient in gezamenlijke opdracht van gemeente en schoolbestuur te worden gemaakt om eenzijdige sturing te voorkomen. ▪ De gemeente financiert het wettelijke deel (momenteel BENG en gemiddeld Frisse Scholen klasse B), waarbij per project wordt bekeken op welke onderdelen Frisse Scholen klasse A kan worden behaald binnen het budget. Voor de gemeente is de normvergoeding van de VNG leidend en in uitzonderlijke gevallen kan maatwerk geleverd worden.
▪ Een businesscase, met daarin maatregelen met een rendabele terugverdientijd in de exploitatie (passend binnen het Onderwijsaccountsprotocol), moet aantonen of hogere duurzaamheidseisen zoals ENG haalbaar zijn. Het opstellen van deze businesscase is onderdeel van het bouwproces. ▪ De stap van BENG naar ENG kan worden gezet met een bijdrage vanuit het schoolbestuur. Het uitgangspunt is dat deze eenmalige bijdrage kan worden verantwoord door terugverdienen binnen een redelijke termijn passend binnen het Onderwijsaccountsprotocol. ▪ Het doorvoeren en bekostigen van ENG is een keuze en de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. ▪ Er wordt een klimaatscan uitgevoerd om te beoordelen welke klimaatadaptieve maatregelen mogelijk zijn. ▪ De omschreven ambities voor flexibiliteit, inclusie en circulariteit dienen bij nieuwbouwprojecten zoveel als mogelijk te worden geïntegreerd, passend binnen het budget. Het realiseren van uitbreiding bij een schoolgebouw is een variant van nieuwbouw. Vaak gaat het hier om kleinere projecten waardoor het bedrag voor nieuwbouw kan oplopen (afhankelijk van de grootte). Bij een dergelijke kleine uitbreiding is het duurzaamheidsconcept van het bestaande gebouw leidend. Mocht het duurzaamheidsconcept van het bestaande gebouw minder zijn dan BENG, dan wordt er gestreefd naar minimaal BENG.
6 Op dit moment loopt een Europees wetgevingstraject waarbij mogelijk ENG per 2030 voor nieuwbouw verplicht gaat worden.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Vernieuwbouw Vernieuwbouw wordt beschouwd als een volwaardig alternatief voor nieuwbouw, waarbij het bestaande gebouw op kwalitatief hoog niveau wordt verbeterd om de levensduur met minimaal 40 jaar te verlengen en tegelijkertijd duurzamer en onderhoudsarmer wordt gemaakt. Aangezien vernieuwbouw als gelijkwaardig alternatief wordt gezien, gelden dezelfde ambitieuze eisen als bij nieuwbouw. Sinds 2020 is het wettelijk verplicht om bij nieuwbouw te voldoen aan de eisen van BENG. Bij vernieuwbouw wordt gekeken naar: ▪ Functionele staat: verbeteren van de functionaliteit (flexibiliteit, multifunctionaliteit en aansluiten onderwijsconcept); ▪ Technische staat: levensduurverlenging door investering in bouwkundige en installatietechnische ingrepen; ▪ Ruimtelijke staat; ▪ Verduurzaming van het gebouw (benaderen ambitie BENG). In de afweging voor nieuwbouw of vernieuwbouw dient er ook aandacht te zijn voor de locatie (in de wijk/kern en leerlingenprognoses) en de klimaateffecten. Voor de oplossingsrichting vernieuwbouw zijn de volgende spelregels van toepassing: ▪ Een businesscase (inclusief schouw) dient aan te tonen of vernieuwbouw een beter alternatief is dan nieuwbouw. ▪ De businesscase dient in gezamenlijke opdracht van gemeente en schoolbestuur te worden gemaakt om eenzijdige sturing te voorkomen.
▪ De bijdrage vanuit de gemeente en aanvullende bijdrage vanuit het schoolbestuur is vergelijkbaar met de spelregels voor nieuwbouw. ▪ Er wordt gerekend met één investeringsbedrag voor zowel vernieuwbouw als (vervangende) nieuwbouw. De ruimtebehoefte voor vernieuwbouw vormt de basis voor de indicatieve investeringskosten, waaruit ook vernieuwbouw bekostigd kan worden. ▪ In het afwegingskader binnen de businesscase dienen de volgende afwegingen ten grondslag te liggen aan de motivatie om te kiezen voor vernieuwbouw in plaats van nieuwbouw: ─ Het gebouw heeft een goede uitstraling, ligging en/of functionaliteit, en/of; ─ Het gebouw heeft verschillende bouwdelen, en/of; ─ Het gebouw heeft nog een hoge boekwaarde, en/of; ─ De exploitatie vormt geen probleem, en/of; ─ Vernieuwbouw vormt een duurzamer alternatief dan nieuwbouw, circulaire maatregelen worden hierin meegenomen, en/of; ─ Er ruimte is in het gebouw of op het terrein om het gewenste aanbod te realiseren, en/of; ─ Het gebouw dusdanig flexibel is dat er multifunctioneel gebruik van ruimten kan worden gemaakt en aanpassingen/uitbreidingen in de toekomst mogelijk zijn (indien gewenst). ▪ Er wordt een klimaatscan uitgevoerd om te beoordelen welke klimaatadaptieve maatregelen er mogelijk zijn.
▪ De omschreven ambities voor flexibiliteit, inclusie en circulariteit dienen bij vernieuwbouwprojecten zoveel mogelijk te worden geïntegreerd. In het proces om te komen tot een afweging voor vernieuwbouw zijn nog drie spelregels van toepassing: ▪ Als er aanleiding is om de bouwkundige en installatietechnische maatregelen ter discussie te stellen, kan een gebrekenrapportage inclusief maatregelen opgesteld worden ter onderbouwing;
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
▪
▪
Er kunnen argumenten zijn om een bestaand gebouw toch te handhaven in plaats van (vervangende) nieuwbouw. Dit dient uitgebreid beargumenteerd te worden in een businesscase. Daarna is het een maatregel die volgens de genoemde maatregelen voor bekostiging in aanmerking komt; Aandachtspunt voor in- of uitbreiden met behoud van concept. Wetgeving rond renovatie Voor renovatie als voorziening in de onderwijshuisvesting is door het Rijk wetgeving in de maak. De verwachting is dat deze in 2025 een feit wordt. Tot het moment dat de wetgeving van kracht is gelden bovenstaande spelregels voor vernieuwbouw of aangepaste vernieuwbouw.
In stand houden Onder in stand houden vallen de gebouwen die binnen de looptijd van het IHP (circa 16 jaar) in stand worden gehouden. Hoewel deze gebouwen geen grootschalige ingreep krijgen, is ook voor deze categorie aandacht voor hoe kan worden bijgedragen aan de verduurzaming en het verbeteren van het binnenklimaat in lijn met de landelijke klimaatdoelstellingen. Over 27 jaar dienen namelijk alle gebouwen CO2 -neutraal te zijn. Het in stand houden en onderhouden van schoolgebouwen is een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur, die hiervoor een meerjaren onderhoudsplan (MJOP) opstelt. Bij het planmatig onderhoud wordt minimaal het conditieniveau 3 van instandhouding op sober en doelmatig niveau (NEN2767) gehanteerd. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor de handhaving van dit niveau en de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden. Het schoolbestuur is ook verplicht om de Erkende Maatregelen (Wet Milieubeheer) uit te voeren. Dit betreft duurzame maatregelen met een terugverdientijd van maximaal vijf jaar. Voor het onderhouden en het uitvoeren van de Erkende Maatregelen zet het schoolbestuur een deel van de bekostiging die zij vanuit het Rijk ontvangt in. Deze regeling blijft gehandhaafd. Toch vraagt het behalen van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord om aanvullende maatregelen voor bestaande gebouwen. Hieronder zijn spelregels opgenomen hoe hiermee om te gaan.
Hiervoor gelden de volgende spelregels: ▪ Voor alle schoolgebouwen wordt door middel van een scan inzichtelijk gemaakt welke maatregelen er, aanvullend op het activiteitenbesluit, haalbaar zijn om het binnenklimaat te verbeteren, de CO 2-uitstoot te verminderen, energie te besparen en aardgasvrij ready te zijn. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen verschillende categorieën van gebouwen: ─ Leeftijd 35 jaar of ouder: voor deze gebouwen is het aannemelijk dat er binnen afzienbare tijd door middel van vernieuwbouw of (vervangende) nieuwbouw (na afweging in een businesscase) de CO 2uitstoot wordt gereduceerd. Met een light scan wordt inzichtelijk gemaakt welke duurzame maatregelen binnen de resterende levensduur van het gebouw haalbaar en verantwoord zijn. Voor gebouwen die binnen nu en vijf jaar in het IHP staan voor een ingreep, wordt geen scan uitgevoerd; ─ Leeftijd jonger dan 35 jaar: deze gebouwen verwachten noch binnen het IHP noch voor 2050 een grootschalige ingreep. Een uitgebreide scan maakt inzichtelijk welke maatregelen zorgen voor een substantiële verduurzaming voor deze categorie gebouwen. ▪ De gemeente bekostigt de scan gezamenlijk met het schoolbestuur (voorstel: 50-50-verhouding). In het IHP wordt opgenomen voor welke gebouwen een scan noodzakelijk is.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
▪
▪ ▪
Als de uitkomsten van de scan aanleiding geven tot het doorvoeren van maatregelen zijn de schoolbesturen in principe verantwoordelijk voor bekostiging daarvan. Het uitvoeren van de maatregelen wordt zoveel mogelijk gekoppeld aan natuurlijke momenten in het MJOP (koppeling verduurzamingsmaatregelen aan investeringen vanuit onderhoud). Binnen een gebouw kan sprake zijn van huurinkomsten. Deze opbrengsten kunnen ingezet worden voor verduurzamingsmaatregelen en de bekostiging daarvan. Als een schoolbestuur niet in staat is om de maatregelen te bekostigen, dan kan de gemeente besluit hierin een bijdrage te leveren door een vorm van voorfinanciering met een terugbetaalafspraak met het schoolbestuur.
Afstoten Dit betreft gebouwen die niet langer als schoolgebouw in gebruik blijven en teruggegeven worden volgens verordening Onderwijshuisvesting aan de desbetreffende gemeente. Daarmee worden ze onttrokken aan de onderwijsbestemming.
4.2.1 De keuze voor een maatregel De keuze voor een specifieke maatregel kent maar beperkt harde criteria. Het betreft een afweging tussen verschillende criteria. Dit betreffen onder andere: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
De technische staat van een gebouw; De mate waarin een gebouw functioneel aansluit bij het type onderwijs; De mogelijkheden van een bestaand gebouw om het functioneel aan te passen en te verduurzamen; De geschiktheid of omvang van de locatie; De boekwaarde van het gebouw.
De definitieve keuze wordt voorafgaand aan een project gemaakt in een businesscase.
4.3 Criteria businesscase Voor alle projecten voortvloeiend uit dit IHP wordt eerst een businesscase opgesteld door het schoolbestuur, de gemeente en de kinderopvangorganisatie. In de businesscase wordt de huisvestingsmaatregel uitgewerkt en wordt ten minste een afweging gemaakt op: ▪ ▪ ▪ ▪
Levensduurverlengende vernieuwbouw en nieuwbouw; Afweging op basis van circulariteit, mogelijk haalbare energieprestatie, onderwijsvisie, financiën (investering, kapitaallasten en exploitatie) en eventuele ruimtelijke aspecten (locatiekeuze, inpassing); Benodigde aanvullende m2’s voor inclusiever onderwijs binnen een reguliere school; Het te nemen programma voor kinderdagopvang, de financiering van dit programma en de toe te passen eigendoms- en beheerconstructie.
4.4 Schoolgebouwen in de gemeente Nijkerk In hoofdstuk 5 is voor elk van de 25 schoolgebouwen een korte beschrijving opgenomen. Van elk schoolgebouw zijn knelpunten beschreven voor zover die naar voren zijn gekomen in de door de schoolbesturen ingevulde vragenlijst en de interviews. De schoolgebouwen zijn gegroepeerd naar gebiedsniveau zoals hierboven is genoemd.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
5. Hoevelaken
Figuur 4 Overzichtskaart scholen met kinderopvang en binnensport in Hoevelaken De meeste scholen binnen de maatschappelijke vlek Hoevelaken zitten vol en hebben onvoldoende capaciteit om een verdere groei op te vangen. Scholen hebben al een capaciteitsvraagstuk, of dit gaat in de komende jaren ontstaan. Ook de aanstaande woningbouwontwikkeling in Klaarwater zorgt op termijn voor extra toename van leerlingen waardoor de druk op de scholen verder gaat toenemen. In de scholen wordt veelal kinderopvang aangeboden, in voorkomende gevallen in onderwijscapaciteit die wordt gebruikt. Mogelijke oplossingen om meer ruimte te bieden voor het onderwijs is om gesprekken te voeren met de kinderopvang en het vorderen van ruimte voor het onderwijs. Scholen Hoevelaken
Onderwijscapaciteit (m² bvo)
Kindcentrum De Spreng
1.382
De Hoeve
1.921
Schimmelpenninck van der Oyeschool
1.042
't Blokhuus
1.669
Oppervlakte overig gebruik (m² bvo) 202 (eigen ruimte) 60 (dubbel gebruik) 30 (dubbel gebruik) 60 (enkel gebruik) 12 (overige ruimte) 90 (dubbel gebruik) 165 (overige ruimte) n.b. (dubbel gebruik)
Willem Farelschool 1.604 60 (enkel gebruik) (inclusief Ottersgat) Tabel 15 Onderwijscapaciteit, ruimtegebruik en ruimtesaldo scholen Hoevelaken
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Vraag en aanbod 2039 (m² bvo) -221 -457 -229 -222 393
Het opvangen van eventuele ruimtetekorten of ruimteoverschotten op scholen dient zoveel mogelijk door de scholen samen in de maatschappelijke vlek te worden opgelost. Voor de Jenaplanschool De Hoeve is daarover in een beschikking van mei 2019 het volgende vastgelegd: -
-
Jenaplanschool De Hoeve: ten behoeve van het programma onderwijshuisvesting 2020 heeft de gemeente Nijkerk besloten voor de school permanente uitbreiding toe te kennen. De kapitaallasten van deze uitbreiding, te weten € 18.512 als huurvergoeding bij de school in rekening te brengen zolang het gezamenlijke leerlingenaantal van De Hoeve en De Spreng minder is dan 575 leerlingen. Wanneer de capaciteit van het schoolgebouw wordt afgezet tegen de ruimtebehoefteberekening dan heeft de school een ruimtetekort. Op grond van de prognoses is dit ruimtetekort voor de lange termijn aanwezig (meer dan 15 jaar). Echter, op dit moment is er nog voldoende leegstand in De Spreng om dit ruimtetekort op te vangen. Gelet op de huidige en toekomstige woningbouw is de verwachting dat de scholen in Hoevelaken verder zullen groeien en de leegstand in De Spreng niet meer voldoende zal zijn. Dit is het geval als het leerlingenaantal van De Hoeve en De Spreng samen meer is dan 575 leerlingen. ’t Blokhuus krijgt vervangende nieuwbouw op de huidige locatie. Dit betekent voor de korte termijn dat de school tijdelijke huisvesting nodig heeft, op een nader te bepalen locatie. De Willem Farelschool heeft normatief gezien ruimteoverschot, het huidige leerlingenaantal en het toekomstige aantal leerlingen (t/m 2039) van de school kunnen passend worden gehuisvest in de hoofdlocatie.
De locatie Ottersgat kan worden ingezet om het ruimtetekort van een andere school op te vangen.
Op de volgende pagina’s worden de ontwikkelingen, eventuele knelpunten en mogelijke scenario’s per school nader beschouwd.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Kindcentrum De Spreng Hoevelaken • PCO Gelderse Vallei Het schoolgebouw van De Spreng is gebouwd in 1964, heeft in verschillende jaren een uitbreiding gehad en is in 2022 vernieuwbouwd. Het gebouw is 1.584 m² bvo groot, inclusief een ruimte van ongeveer 200 m² dat door PCOGV kinderopvang wordt gebruikt. De ruimte voor de kinderopvang is op kosten van het schoolbestuur aan het schoolgebouw toegevoegd. Ook wordt er buitenschoolse opvang in de school aangeboden. Op 1 oktober 2023 telde de school 188 leerlingen en dat is passend in het schoolgebouw. Volgens de leerlingenprognose wordt verwacht dat het leerlingenaantal toeneemt richting 2039 naar 279 leerlingen. De school heeft als doel voor de toename van het leerlingenaantal om te groeien tot 250 leerlingen. Als gevolg van de groei van het leerlingenaantal gaat er een ruimtetekort ontstaan, dat in 2039 ongeveer 220 m² bvo zal zijn. Dit ruimtetekort is exclusief de ruimte voor de kinderopvang. De gemeente en het schoolbestuur hebben een mogelijke uitbreiding van de school besproken waarmee het ruimtetekort kan worden opgevangen. Hiervoor moet nader worden onderzocht wat de behoefte aan extra oppervlakte is en wat de mogelijkheden zijn van uitbreiding van de school. Voor de korte termijn, tot 2025 is het capaciteitsvraagstuk opgelost, voor de langere termijn vraagt dit overleg tussen schoolbestuur, gemeente en kinderopvang.
Hierbij moet worden gekeken of verwijzing aan de orde is en, of de kinderopvang kan blijven zitten. Huisvestingsscenario: Uitbreiden (2028-2031)
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Jenaplanschool De Hoeve Hoevelaken • Stichting Onderwijs gem. De Hoeve Het schoolgebouw van De Hoeve is gebouwd in 1974 en de school heeft in verschillende jaren een uitbreiding gehad. Het gebouw is vernieuwbouwd in 2018 en is 1.921 m² bvo groot. In de school wordt kinderopvang aangeboden door Jabadabadoe. Zij hebben voor de opvang de beschikking over een eigen ruimte en een ruimte die samen met de school wordt gebruikt. Op 1 oktober 2023 telde de school 329 leerlingen. Met dit leerlingenaantal is er een ruimtetekort van 40 m² bvo exclusief ruimte voor de kinderopvang. Volgens de leerlingenprognose wordt verwacht dat het leerlingenaantal toeneemt richting 2039 naar 433 leerlingen. Als gevolg van de toename van het aantal leerlingen gaat het ruimtetekort verder toenemen naar ongeveer 460 m². Dit ruimtetekort is exclusief de ruimte voor de kinderopvang. Er wordt onderzocht of de kinderopvang in het lokaal van de peuteropvang een plek kan krijgen. Dan komt er een lokaal beschikbaar dat voor het onderwijs gebruikt kan worden. Voor de korte termijn, tot 2026 is dan het capaciteitsvraagstuk opgelost, voor de langere termijn vraagt dit overleg tussen schoolbestuur, gemeente en kinderopvang. Hierbij moet worden gekeken of verwijzing aan de orde is en, of de kinderopvang kan blijven zitten. Huisvestingsscenario: Uitbreiden (2024-2027)
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Schimmelpenninck van der Oyeschool Hoevelaken • Stichting De Drieslag De Schimmelpenninck van der Oyeschool is gehuisvest in een gebouw dat in 1910 is gebouwd. Nadien is het gebouw een aantal keren uitgebreid en heeft het in 2021 een vernieuwbouw ondergaan. Het gebouw is aangemerkt als een gemeentelijk monument. De oppervlakte bedraagt 1.207 m² bvo, inclusief 165 m² overige ruimte. De overige ruimte wordt gebruikt door de kinderopvang en ook wordt buitenschoolse opvang in de school aangeboden. Het schoolbestuur is zelf aanbieder van de buitenschoolse opvang en de kinderopvang. De kwaliteit van het gebouw wordt door het schoolbestuur goed tot uitstekend beoordeeld. Echter, wordt wel opgemerkt dat de temperatuur in het gebouw niet goed is door de ventilatie met inblaas van warme lucht. Het huidige aantal leerlingen zit normatief gezien passend in het gebouw. Als gevolg van een toename van het aantal leerlingen gaat in de komende jaren een ruimtetekort ontstaan dat op langere termijn verder toeneemt naar 230 m² bvo in 2039. Op de langere termijn is uitbreiding nodig om het ruimtetekort op te lossen. Dit vraagt overleg tussen schoolbestuur en gemeente, waarbij moet worden gekeken of verwijzing aan de orde is. Huisvestingsscenario: Uitbreiden (2032-2035)
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
37/76
‘t Blokhuus Hoevelaken • Vereniging ’t Blokhuus Het schoolgebouw waar ’t Blokhuus in is gehuisvest is gebouwd in 1971. Nadien heeft het schoolgebouw meerdere keren een uitbreiding gehad. De beoordeling door het schoolbestuur van het schoolgebouw is over het algemeen matig tot slecht. Met name aspecten van de technische staat en functionaliteit scoren slecht, of zeer slecht. In het IHP van 2018 is voor het gebouw opgenomen om in 2021 de afweging tussen vernieuwbouw en nieuwbouw te maken. Die afweging is gemaakt en er wordt nu uitgegaan van vervangende nieuwbouw op de huidige locatie. Voor de nieuwbouw moet rekening worden gehouden met een groei van het leerlingenaantal ten opzichte van het huidige aantal leerlingen. De huidige groei van het leerlingenaantal is in tegenstrijd met de daling van het leerlingenaantal, waarvan in de leerlingenprognose voor deze periode sprake is. Op de langere termijn laat de prognose een groei zien tot 335 leerlingen. De school heeft een vrij groot voedingsgebied en krijgt momenteel veel nieuwe aanmeldingen uit Vathorst wat tot gevolg heeft dat de school sneller groeit dan wat de leerlingenprognose laat zien. De school heeft de ambitie om door te groeien naar een school van maximaal 350 leerlingen. De insteek vanuit de gemeente en het schoolbestuur is vervangende nieuwbouw op de huidige locatie.
Dit betekent dat er in de hoogte gebouwd moet gaan worden, het perceel is niet groot genoeg om op het maaiveld meer ruimte toe te voegen. Dit IHP gaat ervan uit dat het huisvesten van de school adequaat kan worden opgelost door vervangende nieuwbouw om het ruimteprobleem aan te pakken. Dit betekent voor de korte termijn dat de school tijdelijke huisvesting nodig heeft, op een nader te bepalen locatie. Huisvestingsscenario: Vervangende nieuwbouw (2025-2027)
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
38/76
Van Lodenstein College Hoevelaken • Stichting voor Onderwijs op Reformatorische Grondslag Het schoolgebouw van het Van Lodenstein College is gebouwd in 1983 en in 1999, 2001 en 2006 uitgebreid. Ook heeft het gebouw een vernieuwbouw ondergaan in 2006. Het schoolbestuur heeft het schoolgebouw als redelijk tot matig beoordeeld. Verschillende technische en functionele aspecten en ook de ventilatie en temperatuur in het gebouw zijn matig. De school gaat vertrekken uit de gemeente, het gebouw wordt naar verwachting in 2026-2028 teruggegeven aan de gemeente. Het is aan de gemeente om te besluiten wat er vervolgens met het gebouw gaat gebeuren. In verband met het vertrek van de school uit de gemeente is op de factsheet de ruimtebehoefte niet afgezet tegen de onderwijscapaciteit. Huisvestingsscenario: In overleg met het schoolbestuur wordt het schoolgebouw op termijn teruggegeven aan de gemeente Nijkerk (2026-2028).
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
39/76
Willem Farelschool Hoevelaken • Educatis Reformatorisch Primair Onderwijs De school is gehuisvest in een gebouw dat in 1972 is gebouwd en nadien is uitgebreid in 2002, 2006 en 2010. In 2018 heeft het gebouw een vernieuwbouw ondergaan. De kwaliteit van het gebouw wordt door het schoolbestuur algemeen als goed beoordeeld. Bijna alle technische en functionele aspecten hebben een goede score. Alleen de functionaliteit van het schoolplen en de verkeersveiligheid rondom het gebouw worden als redelijk beoordeeld. Volgens de leerlingenprognose blijft op de korte termijn het aantal leerlingen stabiel, om en nabij 175 leerlingen. Na 2030 neemt het leerlingenaantal toe naar 200 leerlingen en dit aantal is stabiel richting 2039. De leerlingen van de Willem Farelschool kunnen passend worden gehuisvest in de hoofdlocatie. Ook op de langere termijn, tot en met 2039, heeft de hoofdlocatie voldoende capaciteit voor het leerlingenaantal die de school volgens de prognose dan heeft. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat er momenteel één lokaal over is. Huisvestingsscenario: In stand houden.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Willem Farelschool (Ottersgat) Hoevelaken • Educatis Reformatorisch Primair Onderwijs De Willem Farelschool heeft een dislocatie in de directe nabijheid van de hoofdlocatie. De dislocatie is gehuisvest in een gebouw dat in 1975 is gebouwd en in 2016 is vernieuwbouwd. Het gebouw heeft een oppervlakte van 297 m² bvo. BSO De Bijdehandjes maakt gebruik van één lokaal (enkel gebruik). De technische staat en functionaliteit van het gebouw worden door het schoolbestuur over het algemeen als goed beoordeeld. Enkele aspecten, zoals de installaties, facilitaire voorzieningen en het speelplein worden als matig beoordeeld. Ook het binnenklimaat wordt als matig beoordeeld, voornamelijk de ventilatie en temperatuur zorgen voor deze lage score. De leerlingen van de Willem Farelschool kunnen passend worden gehuisvest in de hoofdlocatie. Ook op de langere termijn, tot en met 2039, heeft de hoofdlocatie voldoende capaciteit voor het leerlingenaantal die de school volgens de prognose dan heeft. Huisvestingsscenario: Mogelijk afstoten op termijn (2025-2026).
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
6. Nijkerkerveen
Figuur 5 Overzichtskaart school met kinderopvang en binnensport in Nijkerkerveen De enige school binnen de maatschappelijke vlek Nijkerkerveen zit vol en heeft onvoldoende capaciteit om een verdere groei op te vangen. In de school wordt kinderopvang aangeboden en gebruiken het dorpshuis en de bibliotheek overige ruimte in de school. Mogelijke oplossingen om meer ruimte te bieden voor het onderwijs is om gesprekken te voeren met de kinderopvang en andere gebruikers en het vorderen van ruimte voor het onderwijs. School Nijkerkerveen
Permanente onderwijscapaciteit (m² bvo)
Oppervlakte overig gebruik (m² bvo)
Vraag en aanbod 2039 (m² bvo)
70 (enkel gebruik) 70 (enkel gebruik) -443 99 (overige ruimte) Tabel 16 Onderwijscapaciteit, ruimtegebruik en ruimtesaldo school Nijkerkerveen Basisschool De Horizon
1.324
Op de volgende pagina worden de ontwikkelingen, eventuele knelpunten en mogelijke scenario’s voor de school nader beschouwd.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
42/76
Basisschool De Horizon Nijkerkerveen • Hervormde Schoolvereniging te Nijkerk Basisschool De Horizon is gehuisvest in een gebouw uit 2019. De capaciteit van het gebouw bedraagt 1.324 m² bvo. In de school wordt kinderopvang, peuterspeelzaal en buitenschoolse opvang aangeboden, waarvoor gebruik wordt gemaakt van de onderwijscapaciteit (enkel gebruik). Verder maken ook het dorpshuis en de bibliotheek gebruik van overige ruimte in het gebouw. Het gebouw staat op grond van de gemeente en van HSN, waardoor HSN een deel van het gebouw kan gebruiken voor kinderopvang (Bzzzonder) en peuterspeelzaal (De Triangel). De oppervlakte betreft 93 m² en is vanaf 2020 in het bezit van HSN. Op basis van de leerlingenprognose is de verwachting dat het aantal leerlingen gaat toenemen van 236 leerlingen (1 oktober 2023), naar 325 leerlingen in 2039. Dit betekent dat er meer capaciteit nodig is dan de capaciteit waarover het gebouw beschikt. Het ruimtetekort bedraagt in 2039 ongeveer 440 m², exclusief de ruimte voor de kinderopvang. Het schoolbestuur heeft de technische staat, de functionaliteit van het gebouw en het binnenklimaat als goed beoordeeld. Op termijn is uitbreiding nodig om het ruimtetekort op te lossen. Dit vraagt overleg tussen schoolbestuur en gemeente, waarbij moet worden gekeken of verwijzing aan de orde is en, of de kinderopvang kan blijven zitten.
Huisvestingsscenario: Uitbreiden (2028-2031)
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
7. Nijkerk Op onderstaande kaart zijn de scholen in Nijkerk weergegeven. Nijkerk is in dit IHP opgedeeld in vier maatschappelijke vlekken, te weten: ▪ ▪ ▪ ▪
Corlaer Centrum Paasbos Noord
Scholen binnen deze maatschappelijke vlekken worden hierna achtereenvolgens behandeld.
Figuur 6 Overzichtskaart scholen met kinderopvang en binnensport in Nijkerk.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
7.1 Nijkerk-Corlaer
Tabel 17 Overzichtskaart school met kinderopvang en binnensport in Nijkerk-Corlaer In de scholen in de wijk Corlaer wordt veelal kinderopvang aangeboden, in voorkomende gevallen in onderwijscapaciteit dat wordt gebruikt. Mogelijke oplossingen om meer ruimte te bieden voor het onderwijs is om gesprekken te voeren met de kinderopvang over het vorderen van ruimte voor het onderwijs. Scholen Nijkerk-Corlaer
Onderwijscapaciteit (m² bvo)
Oppervlakte overig gebruik (m² bvo)
Vraag en aanbod 2039 (m² bvo)
Daltonschool Corlaer
1.294
70 (dubbel gebruik)
279
De Hoeksteen
1.872
70 (enkel gebruik)
27
De Open Kring
1.024
KC Holk Galjoen
1.941
Ichtusschool
1.132
70 (dubbel gebruik)
Al Amana
n.t.b.
-
70 (enkel gebruik) 70 (dubbel gebruik) n.b. (enkel gebruik) n.b. (dubbel gebruik)
447 1.062 213 -
Tabel 18 Onderwijscapaciteit, ruimtegebruik en ruimtesaldo scholen in Nijkerk-Corlaer. Zoals bij de gemeente bekend is start naar verwachting per 1 augustus 2024 een nieuwe basisschool (Al Amana-Islamitische basisschool) in de gemeente Nijkerk. De gemeente heeft de wettelijke verplichting om ten behoeve van een nieuwe school tijdig adequate huisvesting ter beschikking te stellen. De denkrichting
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
vooralsnog is om de school te positioneren binnen de maatschappelijke vlek Nijkerk-Corlaer. In de financiële uitwerking van dit IHP is voor 2025 een investeringsbedrag opgenomen voor het huisvesten van een school met een omvang van 100 leerlingen. Voor de drie opvolgende jaren is gerekend met een jaarlijkse groei met 40 leerlingen waarvoor eveneens investeringsbedragen zijn opgenomen. Binnen een termijn van vijf jaar na de start van de bekostiging moet de stichtingsnorm van minimaal 200 leerlingen zijn behaald. Op de volgende pagina’s worden de ontwikkelingen, eventuele knelpunten en mogelijke scenario’s voor de bestaande scholen nader beschouwd.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Accent praktijkonderwijs Nijkerk (Corlaer) • Stichting Meerscholen Accent Praktijkonderwijs is gehuisvest in een gebouw dat is gebouwd in 2000 en nadien in 2007 en 2009 is uitgebreid. Het gebouw heeft een oppervlakte van 2.838 m² bvo, dit is normatief gezien net passend voor de 226 leerlingen (1 oktober 2023). De leerlingenprognose laat een stabiel beeld zien tot en met 2039 van om en nabij 220 leerlingen. Het schoolbestuur beoordeeld het gebouw over het algemeen als redelijk. Voornamelijk de technische staat van het oorspronkelijke schoolgebouw, maar ook de ventilatie en de temperatuur in het hele gebouw worden redelijk of matig beoordeeld. De functionaliteit van de facilitaire voorzieningen in het hele gebouw wordt slecht beoordeeld. Rond de levensduur van 40 jaar van het gebouw is vernieuwbouw aan de orde. Waarbij het bestaande gebouw op kwalitatief hoog niveau wordt verbeterd om de levensduur met minimaal 40 jaar te verlengen en het tegelijkertijd duurzamer en onderhoudsarmer wordt gemaakt. Voorkomend ruimtetekort blijft, gelet op de leerlingenprognose, onder de 10% en moet worden opgevangen in het eigen gebouw. Huisvestingsscenario: In stand houden, op termijn vernieuwbouw (2040).
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Basisschool De Hoeksteen Nijkerk (Corlaer) • Hervormde Schoolvereniging te Nijkerk Basisschool De Hoeksteen is gehuisvest in een gebouw dat in 2008 is gebouwd en in 2020 is uitgebreid. Het gebouw heeft een capaciteit van 1.872 m² bvo, dit is onvoldoende om alle leerlingen van de school te huisvesten. Daarom is in 2014 tijdelijke huisvesting bijgeplaatst van 292 m² bvo. Het leerlingenaantal bedroeg op 1 oktober 2023 349 leerlingen en volgens de prognose gaat dit aantal in de komende jaren dalen naar 320 leerlingen. Op de lange termijn, richting 2039, is de verwachting dat het aantal stabiel blijft. Normatief gezien kan dat leerlingenaatal passend worden gehuisvest in het schoolgebouw, waardoor de tijdelijke huisvesting niet meer nodig is. In de school wordt peuterspeelzaal aangeboden waarvoor gebruik wordt gemaakt van één lokaal (enkel gebruik). De beoordeling van het schoolgebouw door het schoolbestuur is in zijn algemeenheid goed. Er zijn geen aspecten aangeduid met een lagere score. Huisvestingsscenario: In stand houden, waarbij de tijdelijke huisvesting op termijn kan worden afgestoten.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Kindcentrum Holk Galjoen Nijkerk (Corlaer) • PCO Gelderse Vallei Kindcentrum Hollk heeft haar hoofdlocatie aan het Galjoen in Nijkerk. Het gebouw is gebouwd in 2001 en is in 2004 en 2007 uitgebreid. De capaciteit van het gebouw is 1.941 m² bvo en naast de school biedt het gebouw onderdak aan kinderopvang (dubbel gebruik) dat door het schoolbestuur zelf wordt verzorgd. Het schoolbestuur beoordeelt de technische staat van het gebouw als redelijk, de functionaliteit als goed en het binnenklimaat als matig. Er zijn meerdere aspecten die als matig worden beoordeeld. Opvallend zijn de zeer slechte beoordelingen van de ventilatie en de temperatuur in het gebouw. Het schoolbestuur heeft aangegeven subsidie te hebben aangevraagd voor een installatie met een nieuwe ventilatiesysteem inclusief koeling. Op 1 oktober 2023 telde de school 188 leerlingen, naar verwachting zijn er op de lange termijn, in 2039, 135 leerlingen. Dit betekent dat het ruimteoverschot in het gebouw toeneemt van 700 m² momenteel, naar ongeveer 1.050 m² in 2039. Het ruimteoverschot vraagt om een onderzoek hoe dit kan worden opgelost. Huisvestingsscenario: Onderzoek naar overcapaciteit in het gebouw en hoe dit kan worden opgelost.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Kindcentrum Holk Doornsteeg Nijkerk (Corlaer) • PCO Gelderse Vallei Kindcentrum Holk, locatie Doornsteeg, is gehuisvest in een gebouw uit 2020. Het gebouw heeft een capaciteit van 1.362 m² bvo, exclusief 288 m² bvo dat door de kinderopvang wordt gebruikt. In de komende jaren wordt een stijging van het leerlingenaantal verwacht en dit heeft tot gevolg dat er een ruimtetekort gaat ontstaan. Op basis van de leerlingenprognose stijgt het leerlingenaantal van ongeveer 150 naar 290 in 2030. Daarna is de verwachting dat het leerlingenaantal afvlakt en vervolgens afneemt. Aangeraden wordt om het leerlingenaantal periodiek te monitoren met het oog op passende huisvesting en de vraag hoe de piek in het leerlngenaantal opgevangen kan worden en voor hoe lang dat nodig is. Het schoolbestuur heeft de technische staat, de functionaltieit en het binnenklimaat van het gebouw over het algemeen als goed beoordeeld. Op de korte termijn ontstaat er een capaciteitsvraagstuk dat op basis van de leerlingenprognose aanhoudt tot ongeveer 2034. Dit vraagt overleg tussen schoolbestuur en gemeente. Hierbij moet worden gekeken of verwijzing aan de orde is. Huisvestingsscenario: Onderzoek naar vraag naar tijdelijke huisvesting vanwege piek in leerlingenaantal en welke oplossingen er daarvoor zijn binnen de maatschappelijke vlek, waarbij eventueel ook gekeken kan worden naar de hoofdlocatie Galjoen.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Corlaer College (atheneum, havo, vwo) Nijkerk (Corlaer) • Stichting Meerscholen Het Corlaer College voor het atheneum, havo en vwo is gehuisvest in een gebouw dat in 2006 is gebouwd en is 2016 is uitgebreid. De locatie is een dislocatie en staat naast de hoofdlocatie. De capaciteit van het gebouw is 6.633 m² bvo. Normatief gezien is de capaciteit net niet voldoende om de leerlingen passend te huisvesten. Ook op de lange termijn is de capaciteit normatief gezien onvoldoende. Het ruimtetekort in 2039 bedraagt 5%, wat betekent dat dit tekort binnen het eigen gebouw opgelost moet worden. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat het ventilatiesysteem in het gebouw al sinds oplevering niet goed functioneert. Dit is ook zichtbaar in de beoordeling van het gebouw. De gemiddelde beoordeling van de technische staat van het gebouw en de functionaliteit komt uit op goed, het binnenklimaat wordt als matig beoordeeld. Voorkomend ruimtetekort blijft, gelet op de leerlingenprognose, onder de 10% en moet worden opgevangen in het eigen gebouw. Huisvestingsscenario: In stand houden.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Corlaer College (vmbo) Nijkerk (Corlaer) • Stichting Meerscholen Op de hoofdlocatie van het Corlaer College wordt vmbo-onderwijs aangeboden. Het gebouw is gebouwd in 2000 en is in 2015 uitgebreid. De oppervlakte van het gebouw is 11.890 m² bvo, exclusief een inpandige sporthal van 1.300 m². De Volksuniversiteit maakt gebruik van zeven lokalen in de school (dubbel gebruik). De sporthal wordt ook gebruikt door een turnvereniging en een basketbalclub. Er is sprake van een normatief ruimteoverschot van ongeveer 3.000 m² bvo, dit neemt de komende jaren toe en bedraagt naar verwachting in 2039 ongeveer 3.500 m². Het schoolbestuur heeft de technische staat over het algemeen als goed beoordeeld. De functionaliteit van het gebouw en het binnenklimaat worden respectievelijk als redelijk en matig beoordeeld. De temperatuur in het gebouw wordt als zeer slecht beoordeeld. Huisvestingsscenario: In stand houden.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Daltonschool Corlaer Nijkerk (Corlaer) • Stichting Eem-Vallei Educatief Daltonschool Corlaer is gehuisvest in een gebouw dat is gebouwd in 1991. In 2002 en 2014 is het gebouw uitgebreid, de capaciteit bedraagt totaal 1.294 m² bvo. In de school biedt Prokino kinderopvang aan en maakt daarvoor gebruik van één lokaal (dubbel gebruik). Het leerlingenaantal bedroeg op 1 oktober 2023 196 leerlingen en volgens de prognose gaat dit aantal in de komende jaren dalen naar 162 leerlingen in 2039. De daling van het leerlingenaantal is tegenstrijdig met het beeld dat de school zelf heeft. Het wordt aangeraden om de ontwikkeling in de toekomst periodiek te monitoren met het oog op het passend huisvesten van de school. Het schoolbestuur beoordeelt de technische staat en de functionaliteit van het gebouw en het binnenklimaat als matig. Er zijn meerdere aspecten die een slechte tot zeer slechte beoordeling hebben. Rond de levensduur van 40 jaar van het gebouw is vernieuwbouw aan de orde. Waarbij het bestaande gebouw op kwalitatief hoog niveau wordt verbeterd om de levensduur met minimaal 40 jaar te verlengen en het tegelijkertijd duurzamer en onderhoudsarmer wordt gemaakt. Huisvestingsscenario: Vernieuwbouw (2028-2031).
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Ichtusschool Nijkerk (Corlaer) • Hervormde Schoolvereniging te Nijkerk Het gebouw waar de Ichtusschool in is gehuisvest is gebouwd in 1990 en is uitgebreid in 2000. De capaciteit van het gebouw bedraagt 1.132 m² bvo. In de school wordt peuterspeelzaal en buitenschoolse opvang aangeboden, waarvoor gebruik wordt gemaakt van één lokaal. Voor de komende jaren wordt een stijging van het aantal leerlingen verwacht, het leerlingenaantal neemt na 2028 weer af en is stabiel richting 2039 rond de 140 leerlingen. Momenteel is er sprake van een ruimteoverschot van 190 m². In 2039 bedraagt het ruimteoverschot ongeveer 210 m². De beoordeling door het schoolbestuur van de technische staat, de functionaliteit en het binnenklimaat is gemiddeld genomen redelijk. Rond de levensduur van 40 jaar van het gebouw is vernieuwbouw aan de orde. Waarbij het bestaande gebouw op kwalitatief hoog niveau wordt verbeterd om de levensduur met minimaal 40 jaar te verlengen en het tegelijkertijd duurzamer en onderhoudsarmer wordt gemaakt. Huisvestingsscenario: Vernieuwbouw (2028-2031).
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
7.2 Nijkerk-Paasbos
Figuur 7 Overzichtskaart school met kinderopvang en binnensport in Nijkerk-Paasbos Op de meeste scholen binnen de maatschappelijke vlek Nijkerk-Paasbos wordt kinderopvang aangeboden, in voorkomende gevallen in onderwijscapaciteit dat wordt gebruikt. Mogelijke oplossingen om meer ruimte te bieden voor het onderwijs is om gesprekken te voeren met de kinderopvang en het vorderen van ruimte voor het onderwijs. Scholen Nijkerk-Paasbos
Onderwijscapaciteit (m² bvo)
Oppervlakte overig gebruik (m² bvo)
De Open Kring
1.024
70 (enkel gebruik) 70 (dubbel gebruik)
447
KC De Koningslinde
1.432
n.b. (dubbel gebruik)
0
KC Prins Willem Alexander
1.400
n.t.b.
-
70 (enkel gebruik) 70 (enkel gebruik) 60 (enkel gebruik) Rehobothschool 2.128 70 (enkel gebruik) Tabel 19 Onderwijscapaciteit, ruimtegebruik en ruimtesaldo scholen in Nijkerk – Paasbos Maranathaschool
1.648
Vraag en aanbod 2039 (m² bvo)
-111 512
Scholen met voldoende leegstand kunnen het ruimtetekort van andere scholen opvangen. Op de volgende pagina’s worden de ontwikkelingen, eventuele knelpunten en mogelijke scenario’s per school nader beschouwd.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
CBS De Open Kring Nijkerk (Paasbos) • CorDeo Scholengroep CBS De Open Kring is gehuisvest in een gebouw dat in 1970 is gebouwd en in 2001, 2004 en 2007 is uitgebreid. In 2020 heeft het gebouw een vernieuwbouw ondergaan. De capaciteit van het gebouw is 1.024 m² bvo en dat is ruim voldoende voor de 86 leerlingen die momenteel op de school zitten. Naar de toekomst toe is de verwachting dat het aantal leerlingen stabiel blijft om en nabij de 77 leerlingen. Dit betekent dat het ruimteoverschot van ongeveer 440 m² bvo ook op de langere termijn zo blijft. In het gebouw maakt KOALAH gebruik van een lokaal (enkel gebruik) voor kinderopvang. Groeiuniek gebruikt een lokaal (dubbel gebruik) voor kindercoaching en ouderbegeleiding. Het schoolbestuur beoordeelt de technische staat van het gebouw en het binnenklimaat als redelijk en de functionaliteit als goed. De technische staat van de installaties is matig en de temperatuur in het gebouw wordt als slecht beoordeeld. Dit komt doordat de verwarming niet goed werkt. Huisvestingsscenario: In stand houden.
2220445/20240307BN01 | www.icsadviseurs.nl
Kindcentrum De Koningslinde Nijkerk (Paasbos) • PCO Gelderse Vallei Kindcentrum De Koningslinde is gehuisvest in een gebouw dat is gebouwd in 2014. De capaciteit van het gebouw is 1.432 m² bvo, exclusief 430 m² bvo dat het schoolbestuur zelf heeft aangebouwd en voor de kinderopvang wordt gebruikt door PCOGV-kinderopvang (dubbel gebruik). Momenteel is er sprake van een beperkt normatief ruimteoverschot. Als gevolg van een te verwachten toename van het aantal leerlingen zit de school vanaf 2028 normatief gezien precies passend in het gebouw en dit blijft stabiel tot en met 2039. Het schoolbestuur heeft de technische staat, de functionaltieit en het binnenklimaat van het gebouw over het algemeen als goed beoordeeld. Huisvestingsscenario: In stand houden.