CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-075 Bijlage 3 - Bijlage 15 Toelichting Activiteitenplan Doornsteeg fase 3

Raadsvergadering 29 februari 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling Bestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan Doornsteeg fase 3, 2024 (2023-075)13.685 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing In het kader van de Wet natuurbescherming Doornsteeg fase 3, Nijkerk

COLOFON Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing In het kader van de Wet natuurbescherming

Doornsteeg fase 3, Nijkerk OPDRACHTNEMER

idverde Advies Postbus 177 7300 AD Apeldoorn T +31 55 312 40 70 E advies@idverde.nl

OPGESTELD DOOR GEVERIFIEERD DOOR

Joran Keur (Adviseur ecologie) Ingeborg Bax (Senior adviseur ecologie) Zef Hermans (Senior adviseur ecologie)

OPDRACHTGEVER

Gemeente Nijkerk T.a.v. Mevr. Corten Postbus 1000 3860 BA Nijkerk

PROJECTNUMMER STATUS VERSIE DATUM

725220030 Definitief 1.0 30-08-2023

Copyright 2023 idverde. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van idverde. idverde is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport. In deze rapportage is gebruik gemaakt van gegevens van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Op deze gegevens rusten auteursrechten. Het schriftelijk of digitaal delen of publiceren van (een deel van) de gegevens uit de NDFF is niet toegestaan zonder toestemming van BIJ12, uitgezonderd aan bevoegd gezag in het kader van een vrijstellingsof ontheffingsprocedure of voor intern gebruik van de opdrachtgever voor de duur van het betreffende project. idverde is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van de werkzaamheden, kaartmateriaal inclusief getoonde begrenzingen of andere gegevens verkregen van idverde Advies. De opdrachtgever vrijwaart idverde Advies dan ook voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.

idverde Advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus, brancheorganisatie voor kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging van ecologische adviesbureaus. Hierdoor zijn wij goed op de hoogte van de nieuwste ontwikkeling op het gebied van ecologie en wetgeving. Door de inzet van conform de wet ter zake kundige ecologen, waarborgen wij daarnaast onderzoekskwaliteit. Omdat ecologisch (veld)onderzoek een momentopname is, kan aanwezigheid van beschermde soorten soms niet worden uitgesloten of bevestigd. Daarnaast is de natuurwetgeving aan verandering en jurisprudentie onderhevig. idverde Advies is niet aansprakelijk voor de gevolgen van onverwacht verschijnende of verdwijnende flora of fauna, noch voor de gevolgen van veranderende wetgeving of jurisprudentie. 2

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

INHOUD COLOFON

2

1

5

INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Doelstelling activiteitenplan 1.3 Wettelijk kader

2

BESCHRIJVING PLANGEBIED, VOORGENOMEN ACTIVITEIT EN BELANG 2.1 Beschrijving plangebied 2.2 Voorgenomen activiteit 2.3 Planning en fasering 2.4 Wettelijk belang 2.5 Andere bevredigende oplossing

3

17 17 18 20 21 22

23 23 23 23 24 24 24 24 25 26 26 26 26 27 27 28 28 28 29 29 30 30 30 30 31 31

MITIGATIEPLAN 5.1 Maatregelen steenuil 5.2 Maatregelen huismus 5.3 Maatregelen gewone dwergvleermuis en ruige dwergvleermuis 5.4 Maatregelen bunzing 5.4 Maatregelen haas 5.5 Betrokken deskundigheid

3

8 10 11 14 14

EFFECTBEOORDELING 4.1 Effectbeoordeling steenuil 4.1.1 Tijdelijke effecten 4.1.2 Permanente effecten 4.1.3 Staat van instandhouding 4.1.4 Cumulatie 4.2 Effectenbeoordeling huismus 4.2.1 Tijdelijke effecten 4.2.2 Permanente effecten 4.2.3 Staat van instandhouding 4.2.4 Cumulatie 4.3 Effectbeoordeling gewone dwergvleermuis 4.3.1 Tijdelijke effecten 4.3.2 Permanente effecten 4.3.3 Staat van instandhouding 4.3.4 Cumulatie 4.4 Effectbeoordeling ruige dwergvleermuis 4.4.1 Tijdelijke effecten 4.4.2 Permanente effecten 4.4.3 Staat van instandhouding 4.4.4 Cumulatie 4.5 Effectbeoordeling bunzing 4.4.5 Tijdelijke effecten 4.4.6 Permanente effecten 4.4.7 Staat van instandhouding 4.6 Effectbeoordeling haas

5

8

RESULTATEN INVENTARISATIE 3.1 Steenuil 3.2 Huismus 3.3 Vleermuizen 3.4 Kleine marters 3.5 Haas

4

5 6 6

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

33 33 35 38 40 41 42

4

LITERATUUR

43

BIJLAGE 1: ECOLOGISCH ONDERZOEK

44

BIJLAGE 2: VERSLAG PLAATSING STEENUILKAST DOOR STEENUILWERKGROEP

45

BIJLAGE 3: ECOLOGISCHE LEGGER UIT HEIJMANS (2022)

49

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

1 Inleiding 1.1

Aanleiding

Gemeente Nijkerk is voornemens om het ontwikkelgebied ‘Doornsteeg (fase 3)’, gelegen aan de westzijde van Nijkerk, te ontwikkelen tot een woonwijk. Het gebied bestaat uit een relatief kleinschalig agrarisch landschap, bebouwing, enkele bomenrijen en een klein bosje. Om het gebied te kunnen ontwikkelen tot woonwijk verdwijnt een deel van de bebouwing en wordt het landschap opnieuw ingericht. Uit eerder onderzoek door Econsultancy (2020) en FF Solutions (2020), gevolgd door nader onderzoek uitgevoerd door idverde Advies (2021) en AT-KB (2022), blijkt dat de voorgenomen ontwikkeling zorgt voor een aantasting van: • een territorium, drie roestplaatsen en een nestplaats van steenuil • een paarverblijf van gewone dwergvleermuis • kraam-/zomer-/paar-/winterverblijfplaatsen van 20 gewone dwergvleermuizen en 3 ruige dwergvleermuizen • broedhabitat van ca. 26 paartjes huismussen • vast leefgebied van bunzing • leefgebied van een populatie hazen De onderzoeken waaruit aanwezigheid van bovenstaande beschermde soorten blijkt (FF Solutions, 2020 en idverde Advies, 2021) zijn opgenomen in bijlage 1. Vanwege de aanwezigheid van deze soorten in het plangebied dient een ontheffing van de Wet natuurbescherming (hierna Wnb) te worden aangevraagd en dienen passende oplossingen te worden gevonden voor de mitigatie van de betreffende soorten.

idverde Advies is gevraagd de voorgenomen activiteiten en maatregelen in een activiteitenplan uit te werken en op basis hiervan ontheffing van de Wnb aan te vragen.

Figuur 1. Globale begrenzing van ontwikkelgebied Doornsteeg (fase 3) (rode omlijning) (bron ondergrond: openstreetmap.org). 5

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

1.2

Doelstelling activiteitenplan

Dit activiteitenplan dient als bijlage van een ontheffingsaanvraag in het kader van de Wet natuurbescherming. De ontheffing wordt aangevraagd voor de periode van 1 april 2024 t/m 31 december 2030, voor de soorten en verbodsbepalingen zoals beschreven in tabel 1.1. Tabel 1.1 Soorten en verbodsbepalingen waarvoor ontheffing wordt aangevraagd. Soort

Verbodsbepaling

Omschrijving verbodsbepaling

Steenuil (Athene noctua)

Artikel 3.1, lid 2

Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.

Huismus (Passer domesticus)

Artikel 3.1, lid 2

Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.

Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) en ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii)

Artikel 3.5, lid 2

Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.

Artikel 3.5, lid 4

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen.

Bunzing (Mustela putorius)

Artikel 3.10, lid 1b

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te beschadigen of te vernielen.

*Haas (Lepus europaeus)

Zorgplicht

Het is verboden in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen;

Artikel 3.10, lid 1a

Het doel van dit activiteitenplan is om inzichtelijk te maken in hoeverre de voorgenomen ontwikkeling een invloed heeft op de gunstige staat van instandhouding van de bovengenoemde soorten. Vervolgens is beschreven op welke wijze zorgvuldig wordt gehandeld om aantasting van de gunstige staat van instandhouding te voorkomen. *Zoals afgestemd met de provincie worden in voorliggende activiteitenplan meerdere opties voorgesteld met betrekking tot de omgang met de populatie hazen in het gebied.

1.3

Wettelijk kader

De bescherming van soorten en hun leefgebieden is geregeld in de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn en op nationaal niveau verankerd in de Wet natuurbescherming (hierna Wnb genoemd). Enerzijds richt de Wnb zich op de bescherming van daartoe aangewezen gebieden. Deze gebieden bestaan uit Natura 2000-gebieden en bijzondere nationale natuurgebieden. Natura 2000-gebieden is de overkoepelende naam voor de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden. Activiteiten die schade toebrengen aan de beschermde natuur in deze gebieden zijn verboden. Anderzijds richt de wet zich op de bescherming en het behoud van in het wild levende planten- en diersoorten binnen en buiten de beschermde natuurgebieden. In de Wet natuurbescherming wordt onderscheid gemaakt in een drietal beschermingsregimes. Onderstaand zijn deze kort toegelicht. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn (§ 3.1 in de Wnb): Dit zijn Europees beschermde vogelsoorten. In de wet staat beschreven dat het verboden is om opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als beschreven in de Vogelrichtlijn te doden, storen of vangen. Daarnaast mogen nesten/rustplaatsen niet opzettelijk worden vernield en is het verboden eieren te rapen. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn (§ 3.2 in de Wnb): Dit zijn Europees beschermde soorten.

Hierin staat beschreven dat het verboden is om opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende dieren als beschreven in de 6

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Habitatrichtlijn (Bijlage IV), Verdrag van Bern en Verdrag van Bonn te doden, verstoren of vangen in hun natuurlijke leefgebied. Beschermingsregime andere soorten (§ 3.3 in de Wnb): Deze soorten zijn nationaal beschermd. In de wet staat beschreven dat het verboden is om flora en fauna beschreven in bijlage onderdeel A en B van Wet natuurbescherming opzettelijk te doden of vangen. Naast het beschermen van de soorten worden ook de voortplantings- en rustplaatsen beschermd, het is verboden om deze opzettelijk te beschadigen of vernielen. Ook de betreffende planten mogen niet worden geplukt/vernield. Dit activiteitenplan heeft betrekking op alle drie de bovenstaande beschermingsregimes.

7

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

2 Beschrijving plangebied, voorgenomen activiteit en belang 2.1

Beschrijving plangebied

Het plangebied is gelegen aan de westkant van Nijkerk, binnen de bebouwde kom. Aan de oostzijde van het plangebied bevindt zich de nieuwbouwwijk Doornsteeg (fase 1 en 2). Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een woonwijk gerealiseerd tussen 1997 en 2000. Ten noorden grenst het plangebied aan een industrieterrein, en ten westen grenst het plangebied aan de A28. Zie figuur 2.1 voor de ligging van het plangebied ten opzichte van de omgeving. Binnen het plangebied zijn diverse bomenrijen en heggen aanwezig, bebouwing aan de Doornsteeg 6, Doornsteeg 8 en Bunschoterweg 29, en een aantal smalle watergangen. In figuur 2.2, 2.3 en 2.4 zijn afbeeldingen van de bebouwing te zien.

Doornsteeg 6 Doornsteeg 8

Scouting

Moestuinen

Bunschoterweg 29

Figuur 2.1: Ligging plangebied (geel omlijnd) ten opzichte van omgeving.

8

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 2.2. Opstallen te Doornsteeg 6. De rode stippellijn geeft het pand weer dat bij de voorgenomen werkzaamheden worden gesloopt. De grote paardenstal (geel omlijnd) is reeds door derden gesloopt, maar maakt wel onderdeel uit van de ontheffingsaanvraag.

Figuur 2.3. Opstallen te Doornsteeg 8. Deze worden allen gesloopt ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling.

9

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 2.4. Opstallen aan de Bunschoterweg 29. De rood omlijnde opstallen wordt gesloopt. De schuur (geel omlijnd) is reeds door derden gesloopt, maar maakt wel onderdeel uit van de ontheffingsaanvraag. Voor de sloop van de wit omlijnde schuur is reeds een ontheffing verleend. De gemeente is voornemens de schuur zo spoedig mogelijk te slopen, waarschijnlijk eind zomer 2023.

2.2

Voorgenomen activiteit

De voorgenomen activiteit betreft de sloop van de opstallen aan de Doornsteeg 6 en 8, en de Bunschoterweg 29 en de realisatie van een nieuwe woonwijk (Doornsteeg Fase 3). In Doornsteeg Fase 3 worden ca 650 woningen en appartementen gebouwd. In figuur 2.5 is de voorgenomen proefverkaveling en fasering van het plangebied weergegeven. De fasering wordt nader toegelicht onder 2.3 ‘Planning en fasering’. De voorgenomen sloop betreft de volgende werkzaamheden: • Sloop van aanwezige opstallen • Verwijderen van groen (tuin en struiken) rondom opstallen • Slooplocaties opruimen en beheerbaar maken/bouwrijp maken (egaliseren) De planning is om deze werkzaamheden zo snel mogelijk uit te voeren. Na de sloopwerkzaamheden wordt een deel van het plangebied heringericht voor woningbouw. Deze ontwikkeling omvat de volgende werkzaamheden: • Het realiseren van een geluidswal • Het plangebied bouwrijp maken • Inrichting van de woonkavels • Realisatie van bebouwing en groen In het openbaar beschikbare bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan is meer informatie te vinden over de voorgenomen ontwikkeling (gemeente Nijkerk, 2023). In een eerder stadium is reeds een ontheffing verleend voor de sloop van een schuur aan de Bunschoterweg 29, die onderdeel is van het gebied Doornsteeg (fase 3). Deze schuur bevindt zich in onveilige staat en staat op instorten.

Vanwege de aanwezigheid van asbest moet de schuur zo snel mogelijk gesloopt worden. In deze schuur is een vaste rustplaats van steenuil aanwezig en foerageergebied van gewone- en ruige dwergvleermuis. Hier wordt rekening mee gehouden in dit activiteitenplan. 10

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

De grote paardenstal ter hoogte van Doornsteeg 6 en een schuur op het perceel van Bunschoterweg 29 zijn reeds gesloopt door derden. Deze panden maken echter wel onderdeel uit van de ontheffingsaanvraag. Compenserende maatregelen voor de hier van oorsprong aanwezige beschermde soorten maken onderdeel uit van voorliggende activiteitenplan.

2.3

Planning en fasering

De ontwikkeling van Doornsteeg fase 3 zal verspreid over meerdere jaren plaatsvinden. Hieronder is de geplande fasering opgenomen met een inschatting van de volgorde daarvan (figuur 2.5 en 2.6). Hoe snel de ontwikkeling kan plaatsvinden is afhankelijk van meerdere factoren, waarbij de woningmarkt een belangrijke factor is. 1 Aanleg geluidswal tussen A28 en Arkemheenweg & geluidswal in Doornsteeg fase 4 (gepland 2024) 2 Bouwrijp maken deel 1 & aanleg beekpark deel 1 (gepland 2e helft 2024) 3 Realisatie woningen deel 1, start noorden met geluidswalwoningen, daarna noordelijke deel, volgend oostelijke deel (gepland 2025 en 2026) 4 Bouwrijp maken deel 2 (gepland 2026) 5 Realisatie woningen deel 2 (gepland 2027 en 2028( 6 Bouwrijp maken deel 3 2 (gepland 2028) 7 Realisatie woningen deel 3 2 (gepland 2029 en 2030) 8 Realisatie rest Beekpark 2 (gepland 2030) Woonrijp maken vindt plaats per deelgebied na oplevering van de woningen. De aanleg van groen in het plantseizoen na oplevering. Vanwege leegstand en instortgevaar van de opstallen op Doornsteeg 8, is gemeente Nijkerk voornemens deze zo snel mogelijk te slopen. Op het perceel van Doornsteeg 6 staat nog één te slopen opstal overeind. Deze wordt voorafgaand aan het bouwrijp maken van deel 1 (gepland 2e helft 2024) gesloopt.

De opstallen op Bunschoterweg 29 worden pas gesloopt wanneer de huidige eigenaar van het perceel hiertoe over gaat. Het is aannemelijk dat dit omstreeks het bouwrijp maken van deel 3 plaatsvindt (gepland 2028).

11

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 2.5. Geplande fasering van Doornsteeg fase 3. In oranje is de geluidswal weergegeven, in blauw deel 1 van het beekpark en in geel deel 1 van de woningbouw. De ontwikkeling van de woningen start in het noorden en volgt de pijlen.

12

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 2.6. Geplande fasering van Doornsteeg fase 3. In oranje is fase 2 van de woningbouw weergegeven. Deze start rechts, gaat dan naar boven en links naar onder. In blauw is fase 3 van de woningbouw weergegeven. In geel het laatste deel van het beekpark.

13

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

2.4

Wettelijk belang

De ontheffing van de Wnb wordt aangevraagd op grond van de volgende wettelijke belangen: • Ten aanzien van steenuil en huismus: In het belang van volksgezondheid of openbare veiligheid (artikel 3.3, lid 4, sub b 1) • Ten aanzien van gewone dwergvleermuis en de ruige dwergvleermuis: In het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten (artikel 3,8, lid 5 sub b 3). • Ten aanzien van bunzing en haas: in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het daarop volgende gebruik van het gebied of het gebouwde (artikel 3.10, lid 2 sub a). Deze belangen zijn van toepassing op de ontwikkeling van het plangebied Doornsteeg. Het gaat om een ruimtelijke ontwikkeling met een groot openbaar belang. In 2023 werden de woondeal Regio Amersfoort en de woondeal Regio Foodvalley ondertekent door zowel overheid als corporaties. In de woondeal Regio Amersfoort is de ambitie om 27.000 woningen in de periode 2022-2023 te realiseren gevat, in de woondeal Regio Foodvalley betreft dit 25.000 woningen. Met de woondeals wordt gestreefd het tekort aan betaalbare woningen tegen te gaan.

In beide getekende woondeals staat een opgave voor Nijkerk van 3.857 woningen tot en met 2030. Gemeente Nijkerk stelde op 24 november 2022 de omgevingsvisie Nijkerk 2040 vast. Qua inwoneraantal zal de gemeente blijven groeien tot zeker 2040. De sterkste groei vindt plaats tot en met 2030. Er moeten circa 2000 huishoudens meer worden gehuisvest tot en met 2030. De woningbouwontwikkeling in het onderhavige plangebied draagt met de realisatie van 650 wooneenheden substantieel bij aan deze opgave, zowel lokaal als regionaal. De ontwikkeling is nodig om het woningtekort te verminderen en het draagt bij aan zowel ambities van de gemeente Nijkerk, als die van de Provincie Utrecht, Provincie Gelderland en het Rijk. Het is derhalve een ruimtelijke ontwikkeling van groot openbaar belang. Omdat het woningtekort een negatieve impact heeft op de mentale gezondheid van woningzoekenden, is de voorgenomen ontwikkeling daarnaast van belang voor de volksgezondheid (artikel 3.8 lid 5b sub b3 en artikel 3.3 lid 4b sub b1). Veel mensen worden door het woningtekort geconfronteerd met hoge huizenprijzen, hoge huren en lange wachttijden. Onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving wijst uit dat het gebrek aan een goede woonruimte gevoelens van onbehagen veroorzaakt (PBL, 2020).

Trouw, MedicalFacts en Metronieuws publiceerden in 2021 een onderzoek van psycholoog Gijs Coppens, waarin wordt vastgesteld dat zes op de tien woningzoekenden stress, piekergedachten en gevoelens van uitzichtloosheid zegt te ervaren als gevolg van de woningnood. Met de realisatie van 650 wooneenheden wordt zowel het woningtekort aangepakt als een gezonde, prettige leefomgeving gecreëerd, waarmee het een belangrijke ontwikkeling betreft in belang van de volksgezondheid.

2.5

Andere bevredigende oplossing

Onderstaand is beschreven of er andere bevredigende oplossingen zijn, zowel wat betreft locatiekeuze als inrichtings- en uitvoeringsalternatieven. Alternatieve locatie In de omgevingsvisie van de gemeente zijn meerdere locaties aangewezen waar de nieuw te bouwen woningen zullen komen. De gemeente wil haar buitengebied en natuur zoveel mogelijk in stand houden. Voor woningbouw zijn dus met name binnenstedelijke locaties aangewezen. Er zijn meerdere transformatiegebieden aangewezen waar met name bedrijvigheid plaats maakt voor woningbouw. Daarnaast richt de gemeente zich op inbreiding binnen de kern. Voor de kern Nijkerk wordt de grens tussen stedelijk gebied en buitengebied aan de noordwestzijde gevormd door de A28. De gemeente zet daarnaast vooral in op hoogbouw. In de onderstaande kaart uit de omgevingsvisie is de bovenstaande lijn goed zichtbaar. De rode gebieden zijn transformatiegebieden naar woningbouw en de gele gebieden zijn de in- en uitbreidingslocaties.

14

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 2.6. Omgevingsvisie 2040 Nijkerk (bron: Omgevingsvisie Nijkerk 2040). De aangewezen ontwikkellocaties voor woningbouw bieden ruimte om tot 2032 in de noodzakelijke uitbreiding van woningen te voorzien. Daarvoor zijn alle uitbreidingslocaties noodzakelijk. De geplande woningbouw is evenredig verdeeld over de kernen. Doornsteeg fase 3 is de grootste locatie in de kern Nijkerk, tevens de grootste kern van de gemeente. Doornsteeg fase 3 wordt aan drie zijden omsloten door bestaand stedelijk gebied en aan de noordwestzijde door de A28. Er komen hier circa 650 woningen die uiterst noodzakelijk zijn voor de volkshuisvesting. In 2014 heeft de gemeente het masterplan Doornsteeg vastgesteld. Op basis van dit masterplan is circa de helft van de geplande woningen ondertussen gerealiseerd in respectievelijk Doornsteeg fase 1 en fase 2. Beide direct ten oosten van fase 3. Fase 3 is een logische afronding van deze ontwikkelingen. Er zijn geen alternatieve binnenstedelijke locaties voorhanden. Voor de verdere onderbouwing wordt verwezen naar het ontwerpbestemmingsplan Doornsteeg fase 3 op ruimtelijkeplannen.nl met als identificatie NL.IMRO.0267.BP0183-0001. Inrichtings- of uitvoeringsalternatieven Voor het bouwen van 650 wooneenheden op de locatie is het noodzakelijk de verblijfplaatsen en het leefgebied van de genoemde soorten aan te tasten.

Een andere inrichting van deze locatie met een gelijk aantal woningen leidt mogelijk tot behoud van enkele panden, maar zorgt er alsnog niet voor dat er voldoende leefgebied voor deze soorten beschikbaar blijft om de soorten te behouden in het plangebied. Daarnaast zijn de bestaande panden niet langer in goede staat. Het behoud van de panden te midden van de woonwijk kan leiden tot gevaarlijke situaties, zoals instortingen of ondermijnende (criminele) activiteiten. In theorie kan als alternatief voor de sloop gedacht worden aan renovatie. Dit is echter geen reëel alternatief, omdat een grondige renovatie eveneens tot gevolg heeft dat de functie van de gebouwen als verblijfplaatsen verdwijnt. Met het bouwen van de woningen blijft het leefgebied de aangetroffen soorten niet in stand. Een andere wijze van uitvoering leidt in geen geval tot behoud van (het leefgebied van) deze soorten. Daarmee is een alternatief voor de uitvoeringswijze niet relevant. 15

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Met betrekking tot een alternatieve werkwijze in de uitvoeringsfase, wordt voldaan aan ‘het zorgvuldig handelen’, zoals beschreven in hoofdstuk 5 van dit activiteitenplan. Daar zijn alle mitigerende maatregelen beschreven, die de negatieve effecten voor de betreffende soorten wegnemen/verzachten. Alternatieve planning De werkzaamheden worden goed voorbereid en verstoring van de soorten en vernietiging van hun verblijfplaatsen door de sloop van de panden vindt plaats in de herfstperiode. Dat is de minst schadelijke periode voor de betreffende soorten (zie 5. Mitigerende en compenserende maatregelen). Het bouwen van de woningen is een permanente verandering van het leefgebied. Met de bouw blijft het leefgebied van de aangetroffen soorten dus niet in stand. Een andere periode van uitvoering van de bouw leidt in geen geval tot behoud van (het leefgebied van) deze soorten of tot gunstigere omstandigheden voor individuen of de staat van instandhouding van de populaties. Daarmee is er geen beter planningsalternatief voor de werkzaamheden.

16

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

3 Resultaten inventarisatie Onderstaand zijn beknopt de belangrijkste bevindingen van het uitgevoerde ecologisch onderzoek (FF Solutions, 2020 & Idverde, 2022) beschreven. Voor alle bevindingen en voor informatie over de werkwijze van het onderzoek wordt verwezen naar de rapportages in de bijlagen. 3.1

Steenuil

Uit de resultaten van het onderzoek van FF Solutions blijkt dat het plangebied onderdeel uitmaakt van het territorium van een koppel steenuilen (figuur 3.1). In de te slopen opstallen op Bunschoterweg 29 zijn 3 roestplaatsen en 1 nestplaats aangetroffen. Eén van de rustplaatsen bevindt zich in de te slopen schuur waar reeds een ontheffing voor is verleend. De sloop hiervan moet uiterlijk 31 december 2024 plaatsvinden (ontheffing Bunschoterweg, januari 2023). Het onderzoeksrapport van FF Solutions geeft aan dat het foerageergebied voornamelijk overlapt met het projectgebied (figuur 3.1). Het is daarnaast aannemelijk dat het koppel steenuil naast het erf ook de dichtbijgelegen weilanden en de huidige beekzone soms als uitwijkgebied gebruikt om te foerageren. Zekerheidshalve wordt daarom uitgegaan van een kernfoerageergebied ter hoogte van Bunschoterweg 29 en een uitwijkzone in de directe omgeving (figuur 3.2). Het verlies van functioneel leefgebied van steenuil maakte geen onderdeel uit van de eerder verleende ontheffing voor Bunschoterweg, en wordt in voorliggende activiteitenplan behandelt (ontheffing Bunschoterweg, januari 2023).

Figuur 3.1. Bevindingen onderzoek FF Solutions. Bij de onderhavige werkzaamheden te slopen opstallen liggen binnen de rode kaders. De ‘verwijderde schuur’ is een schuur die eerder verwijderd is. De grotere schuur links hiervan moet nog verwijderd worden (wit omlijnd), waarvoor reeds een ontheffing is verleend (ontheffing Bunschoterweg, januari 2023). De geel omlijnde schuur is reeds gesloopt door derden. De nestplaats van de steenuil is weergegeven met een blauwe driehoek, en de roestplaatsen met blauw-gele driehoeken.

17

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 3.2. Weergave van foerageergebied van het steenuilkoppel. Met rood omcirkeld het kerngebied bepaald door FFsolutions en in geel indicatief het uitwijkgebied.

3.2

Huismus

Uit het onderzoek van idverde blijkt het plangebied nestplaatsen te herbergen van 19 huismusparen. Op het perceel van Doornsteeg 6 zijn 12 nestplaatsen aangetroffen (figuur 3.3). De houtwal ten westen van de woning en de voortuin van de woning vormen gezamenlijk een kwetterplek/slaapplek voor ca. 20 huismussen. Op het perceel van Doornsteeg 8 zijn 7 nestplaatsen aanwezig (figuur 3.4). Op dit perceel zijn een aantal kleinere kwetterplekken aanwezig in de vorm van dicht struikgewas als coniferen, een grote klimopstruik aan de garage en de houtwal ten oosten van de woning. Het onderzoek van FF-solutions wijst uit dat 12 huismuskoppels aanwezig zijn op het perceel van Bunschoterweg 29. Op het terrein zijn kwetterplekken aanwezig, waaronder hulststruiken en een prunushaag.

18

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 3.3. Overzicht huismus Doornsteeg 6. De gele nestjes geven de locaties voor nest-indicerend gedrag weer en de blauwe stippen laten slaap/kwetterplekken zien. De grote blauwe stip in het noorden is een slaap/kwetterplek van een groep van +/- 20 huismussen.

Figuur 3.4. Overzicht huismus Doornsteeg 8. De gele nestjes geven mogelijke nestlocaties/nestindicerend gedrag weer en de blauwe stippen laten slaap/kwetterplekken zien.

19

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 3.5. Overzicht huismus Bunschoterweg. FF-solutions geeft aan dat er 12 huismuskoppels zijn waargenomen.

3.3

Vleermuizen

Uit de onderzoeken van FF Solutions en idverde blijkt het plangebied verscheidene belangrijke functies te herbergen van gewone dwergvleermuizen en ruige dwergvleermuizen. Op zowel Doornsteeg 8 als Doornsteeg 6 is een paarverblijfplaats van één gewone dwergvleermuis aangetroffen. De paarverblijfplaats op Doornsteeg 6 bevindt zich in een pand dat wordt behouden. Ter hoogte van Doornsteeg 8 en 6 zijn ook verschillende foerageerlocaties en een vaste vliegroute vastgesteld voor gewone dwergvleermuis (figuur 3.5). De meeste foerageeractiviteit vond plaats langs de bomenrij aan de Doornsteeg, maar er was ook activiteit in de tuinen van Doornsteeg 8 en het weiland ten noorden van Doornsteeg 8. In totaal vormt het noordelijke deel van het plangebied foerageergebied voor 10 gewone dwergvleermuizen. In een schuur ter hoogte van Bunschoterweg 29 is een kraam-/zomer-/paar-/winterverblijfplaats aangetroffen van 20 gewone dwergvleermuizen en 3 ruige dwergvleermuizen (figuur 3.5). Dit is een jaarronde verblijfplaats. De schuur is, zoals eerder vermeld, reeds door derden gesloopt. Het is aannemelijk dat de verblijfplaatsen hierbij verloren zijn gegaan. Desalniettemin wordt in voorliggende activiteiten een compensatieopgave voor de verloren verblijfplaatsen opgenomen. Op het erf van Bunschoterweg 29 zijn ook enkele foerageergebieden aangetroffen, van ca.

15 gewone dwergvleermuizen en 5 ruige dwergvleermuizen. Eén van deze foerageergebieden bevindt zich in de te slopen schuur. Voor de sloop van deze schuur en aantasting van het hierin gelegen foerageergebied is een ontheffing verleend (ontheffing Bunschoterweg, januari 2023).

20

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 3.5. Locatieaanduiding van vaste verblijfplaatsen en leefgebied voor vleermuizen. De zwarte stippen geven paarverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuizen (1 per locatie) weer. De witte stip geeft een jaarronde verblijfplaats van 20 gewone dwergvleermuizen en 3 ruige dwergvleermuizen weer (deze schuur is echter voorbarig door derden gesloopt). Gele cirkels geven foerageerlocaties weer. De witte lijnen geven vaste vliegroutes weer. De blauwe lijn representeert een essentiële vliegroute.

3.4

Kleine marters

Tijdens het onderzoek is aangetoond dat een bunzing gebruik maakt van het plangebied. De bunzing is gedurende het onderzoek één keer waargenomen aan de zuidzijde van het plangebied. Aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplekken van bunzing kan niet worden uitgesloten. Het is aannemelijk dat deze zich bevinden in de dichtere struwelen en bosschages in de noordwestelijke hoek van het plangebied, bij de centrale rotonde en bij de moestuinen en scouting (zie geel gemarkeerde gebieden in figuur 3.6). Daarnaast maakt het plangebied onderdeel uit van het leefgebied van de bunzing (figuur 3.6.). In het gebied is foerageergebied aanwezig in de vorm van struweel, bosschages, hoogopgaande kruidenrijke begroeiing en hoogopgaande gewassen zoals mais. Daarnaast zijn de oeverzones van de sloten en beek zeer geschikt als foerageergebied en lijnvormige elementen, met name in de zomermaanden als de oevers begroeid zijn en de bunzing ook hier beschutting vindt. Andere marterachtigen zijn niet waargenomen.

21

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 3.6. Indicatieve weergave leefgebied van bunzing met foerageergebied en lijnvormige elementen. Geel is jaarrond beschikbaar foerageergebied, vanwege overwegend dichte begroeiing en beschutting. Dit is ook het meest geschikte gebied voor verblijfplaatsen. Blauw is foerageergebied langs overige watergangen, wat vooral in de zomermaanden geschikt is door groei van beschutting biedende oeverplanten. Witte pijlen zijn hoofdzakelijk geschikt als lijnvormige elementen waarlangs de bunzing zich kan verplaatsen. Op overig akkerland vindt wisselteelt plaats, waaronder soms hoogopgaande gewassen (zoals mais) waartussen bunzing foerageert.

3.5

Haas

Tijdens de onderzoeken is tijdens vrijwel elk veldbezoek een groep van 20-25 hazen waargenomen binnen het plangebied. Zij bevonden zich in de weilanden ten noorden en zuiden van de Doornsteeg. Ook bij het onderzoek door FF Solutions (2020) zijn hazen waargenomen, op het perceel van Bunschoterweg 29.

22

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

4 Effectbeoordeling In dit hoofdstuk is een analyse gemaakt van de te verwachten effecten op de betreffende soorten als gevolg van de voorgenomen activiteit. 4.1 4.1.1

Effectbeoordeling steenuil Tijdelijke effecten

Foerageeractiviteiten van steenuil kunnen verstoord worden door aanwezigheid van mensen, bouwverlichting en ontplooiing van sloop- of bouwactiviteiten. Over het algemeen zal dit weinig overlap hebben, omdat de gebiedsontwikkeling hoofdzakelijk overdag plaatsvindt. Als er wel overlap is kan de steenuil uitwijken naar alternatief foerageergebied en is van verstoring geen sprake. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door gefaseerd het gebied te ontwikkelen, gebruik van bouwlampen te minimaliseren of deze objectgericht op te stellen en door voortijdig alternatief foerageergebied te realiseren (zie H5). Omdat het een grote ontwikkeling betreft, is het niet reëel om de gebiedsontwikkeling (met uitzondering van de sloop) buiten de kwetsbare periode uit te voeren. Sloop van de opstallen ter hoogte van Bunschoterweg 29, waarin zich de roestplaatsen en nestplaats bevinden, vindt vooruitlopend op ontwikkeling van dit deel van het plangebied (zie planning en fasering) plaats. Directe verstoring van de verblijfplaatsen door geluid, trillingen, licht, aanwezigheid van mensen of andere bronnen wordt niet verwacht, omdat in de omgeving nog niet gewerkt wordt. Wel kan verstoring optreden bij het ontoegankelijk maken van de roest- en nestplaatsen vooruitlopend op de sloop.

Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door rekening te houden met de kwetsbare perioden en door ecologische begeleiding van een deskundig ecoloog, o.a. door een broedvogelcheck (zie H5). Verstoring kan voorvallen als het koppel steenuilen gebruikt maakt van nieuwe voorzieningen en te dichtbij de voorzieningen wordt gewerkt. Dit kan zorgen voor verstoring bijvoorbeeld door middel van geluid, trillingen, licht, en aanwezigheid van mensen. Deze vormen van verstoring worden voorkomen door de voorzieningen strategisch te plaatsen en door een bufferzone rondom de (tijdelijke) voorzieningen te hanteren waarin geen verstorende werkzaamheden worden uitgevoerd (zie H5).

4.1.2

Permanente effecten

2 roestplaatsen, 1 nestplaats en het kernfoerageergebied van steenuil gaan bij de sloop van de opstallen en ontwikkeling van de woonwijk definitief verloren (zie figuur 4.1). Ook gaat de helft van het uitwijkgebied verloren, maar blijven de beekzone, moestuinen en het terrein van de scouting behouden. Negatieve permanente effecten kunnen door een alternatieve werkwijze niet worden voorkomen. Negatieve gevolgen voor steenuil worden voorkomen door tijdig compenserende maatregelen te treffen, waaronder realisatie van functioneel leefgebied en plaatsing van voorzieningen (zie H5).

23

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 4.1. Overlappingskaart met indicatie van foerageergebied steenuilkoppel weergegeven met geel vlak op de voorgenomen proefverkaveling. Vooral op de zuidelijke agrarische gronden gaat foerageergebied verloren, ongeveer 4 hectare. In de beekzone blijft ongeveer 4 hectare foerageergebied intact en wordt deze verbeterd (zie H5).

4.1.3

Staat van instandhouding

In het reikwijdtedocument van RVO wordt het volgende genoemd over de staat van instandhouding van steenuil (Reikwijdtedocument, oktober 2022): “De populatietrend en verspreiding zijn stabiel over de periode van 2006-2018. De populatietrend was zeer ongunstig over de periode 1979-2018. De broedpopulatie steenuil wordt geschat op 7500-8500 broedparen (bron: Vogel- en Habitatrichtlijnrapportage 2019). In 2013 is de SVI als matig ongunstig beoordeeld gelet op de onderdelen leefgebied en toekomstperspectief (Vogel et al 2013). SOVON meldt dat de staat van instandhouding van de steenuil in Nederland matig ongunstig is. Landelijk gezien is er over de periode 1990-2019 een significante afname (< 5%) aan steenuilen te zien. De laatste 12 jaren is sprake van geen significante aantalsverandering. De hoogste dichtheden komen voor in delen van het rivierengebied en het oosten van Gelderland (bron: SOVON). In de omgeving van Nijkerk zijn meerdere territoria van steenuil bekend, wat blijkt uit NDFFdata, lokale natuuronderzoeken en de ervaring van de lokale steenuilenwerkgroep. Met de voorgenomen ontwikkeling worden rustplaatsen, één nest en foerageergebied aangetast en is mogelijk sprake van tijdelijke verstoring.

Met compenserende maatregelen, waaronder de realisatie van nieuw foerageergebied in het plangebied, plaatsing van alternatieve voorzieningen en het inrichten van een alternatief territorium aan de overkant van de snelweg (zie H5), wordt voorkomen dat de voorgenomen ontwikkeling een negatief effect heeft op de staat van instandhouding van steenuil.

4.1.4

Cumulatie

Binnen de reeds verleende ontheffing voor Bunschoterweg 29 wordt een schuur gesloopt waarin een roestplaats aanwezig is. Mitigerende en compenserende maatregelen hiervoor zijn opgenomen in het activiteitenplan en de ontheffing en worden onder ecologische begeleiding tijdig ten uitvoer gebracht. Er is dus geen sprake van cumulatie.

24

4.2

Effectenbeoordeling huismus

4.2.1

Tijdelijke effecten

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Foerageeractiviteiten en sociaal gedrag van huismus kunnen verstoring ondervinden door aanwezigheid van mensen en ontplooiing van sloop- of bouwactiviteiten. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door gefaseerd het gebied te ontwikkelen en door voortijdig alternatief leefgebied te realiseren (zie H5). Sloop van de opstallen ter hoogte van Doornsteeg 6, Doornsteeg 8 en Bunschoterweg 29, waarin zich de vaste rust- en verblijfplaatsen bevinden, vindt vooruitlopend op verdere ontwikkeling van het plangebied plaats. Directe verstoring van de verblijfplaatsen in deze opstallen door geluid, trillingen en aanwezigheid van mensen of materieel wordt niet verwacht, omdat in de omgeving nog niet gewerkt wordt. Wel kan verstoring optreden bij het ontoegankelijk maken van rust- en verblijfplaatsen vooruitlopend op de sloop. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door rekening te houden met de kwetsbare perioden en door ecologische begeleiding van een deskundig ecoloog, o.a. door een broedvogelcheck (zie H5). Op het perceel van Doornsteeg 6 worden echter ook twee opstallen en een kwetterplek van ca. 20 huismussen behouden. De hier aanwezige huismussen kunnen verstoring ondervinden door geluid, trillingen of aanwezigheid van mensen en materieel.

Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door de groenstructuren in stand te houden en tijdig nieuwe groenstructuren te realiseren, welke een bufferwerking hebben en verstoring voorkomen (zie H5). Verstoring kan voorvallen als de huismussen gebruik maken van nieuwe voorzieningen en te dichtbij de voorzieningen wordt gewerkt. Dit kan zorgen voor verstoring door middel van bijvoorbeeld geluid, trillingen, licht, en aanwezigheid van mensen. Deze vormen van verstoring worden voorkomen door de voorzieningen strategisch te plaatsen en door een bufferzone rondom de (tijdelijke) voorzieningen te hanteren waarin geen werkzaamheden worden uitgevoerd (zie H5).

4.2.2

Permanente effecten

Een deel van de nestplaatsen en essentieel leefgebied verdwijnt door sloop van de huidige panden en het verwijderen van het omliggende groen. Op het perceel van Doornsteeg 6 komen 7 nesten te vervallen door sloop van de paardenstal en hondenkennel. 5 nesten worden behouden. De tuin blijft grotendeels behouden, waardoor essentieel leefgebied beschikbaar blijft. De houtwal aan de westkant gaat echter verloren.

Op het perceel van Doornsteeg 8 komen 7 nesten te vervallen door de sloop van de panden. Ook komt essentieel leefgebied te vervallen. Hierbij gaat het om 4 kwetterplekken, voedsel in de vorm van dierenvoeder en insecten in beplanting, toegang tot drinkwater, mogelijkheden voor het nemen van stofbaden en toegang tot fijn grind.

25

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Op het perceel van Bunschoterweg 29 komen 12 nesten te vervallen door de sloop van de woning. Ook vervalt essentieel leefgebied in de vorm van hulststruiken, beukenhagen en lage bomen in de tuin. Op het naastgelegen perceel blijft de prunushaag intact. Verlies van de nesten en functioneel leefgebied is niet te voorkomen met een alternatieve werkwijze. Negatieve gevolgen voor huismus worden voorkomen door tijdig compenserende maatregelen te treffen, waaronder realisatie van functioneel leefgebied en plaatsing van alternatieve voorzieningen (zie H5).

4.2.3

Staat van instandhouding

In het reikwijdtedocument van RVO wordt het volgende genoemd over de staat van instandhouding van steenuil (Reikwijdtedocument, oktober 2022): “De populatie trend is gunstig en de verspreiding is stabiel over de periode van 2006-2018. De populatietrend was zeer ongunstig over de periode 1979-2018. De broedpopulatie huismus wordt geschat op 600.000-1.000.000 broedparen (bron: Vogelen Habitatrichtlijnrapportage 2019). In 2013 is de Svi als matig ongunstig beoordeeld, met name door een matige ongunstige beoordeling van populatie en verspreiding (Vogel et al 2013). Recentere data laten echter een gunstiger beeld zien t.a.v. deze factoren.” “De grootste afname lijkt voorbij: de recente aantallen schommelen. De soort komt in heel Nederland voor, in vrijwel alle dorpen en steden, met name daar waar ook voldoende groenvoorzieningen zijn.” Sovon beoordeelt de staat van instandhouding van de huismus in Nederland als zeer ongunstig (stats.sovon.nl, 2023). Landelijk gezien is er over de periode 1990-2000 een significante afname (< 5% per jaar) aan broedende huismussen te zien. Sindsdien is de landelijke broedvogeltrend overwegend positief, met de laatste 12 jaar een significante toename (< 5% per jaar). De niet-broedvogeltrend is enigszins gestabiliseerd vanaf 2000, echter sindsdien is nog steeds sprake van een significante afname per jaar (< 5%).

Arcadis beoordeelt de staat van instandhouding voor huismus in Gelderland als ongunstig – ontoereikend. Hoewel tot 2000 de populatie in de provincie sterk afnam, lijkt sindsdien (net als landelijk) ook in Gelderland de populatie min of meer stabiel (Arcadis, 2018). Met de voorgenomen ontwikkeling gaan vaste rust- en verblijfplaatsen verloren en wordt en functioneel leefgebied aangetast. Met compenserende maatregelen, waaronder de realisatie van nieuw leefgebied en plaatsing van alternatieve voorzieningen (zie H5), wordt voorkomen dat de voorgenomen ontwikkeling een negatief effect van instandhouding van steenuil.

4.2.4

Cumulatie

In de eerder verleende ontheffing voor Bunschoterweg 29 is geen sprake van negatieve effecten op huismus. Cumulatie is derhalve niet aan de orde.

4.3

Effectbeoordeling gewone dwergvleermuis

4.3.1

Tijdelijke effecten

Foerageeractiviteiten van gewone dwergvleermuis kunnen verstoord worden door bouwverlichting, ontplooiing van sloop- of bouwactiviteiten en plaatsing van materieel of materiaal. Over het algemeen zal dit weinig overlap hebben, omdat de gebiedsontwikkeling hoofdzakelijk overdag plaatsvindt. Als er wel overlap is kunnen de vleermuizen uitwijken naar alternatief foerageergebied en is van verstoring geen sprake. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door gefaseerd het gebied te ontwikkelen, gebruik van bouwlampen te minimaliseren of deze objectgericht op te stellen en door voortijdig alternatief foerageergebied te realiseren (zie H5). Omdat het een grote ontwikkeling betreft, is het niet reëel om de gebiedsontwikkeling (met uitzondering van de sloop) buiten de kwetsbare periode uit te voeren. Sloop van opstallen vindt vooruitlopend op verdere ontwikkeling van het plangebied plaats. Directe verstoring van de verblijfplaatsen door geluid, trillingen, licht, aanwezigheid van mensen of andere bronnen wordt niet verwacht, omdat in de omgeving nog niet gewerkt wordt. Wel kan verstoring optreden bij het ontoegankelijk maken van de verblijfplaatsen vooruitlopend op de sloop. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door rekening te houden met de kwetsbare perioden en door ecologische begeleiding van een deskundig ecoloog (zie H5).

26

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Verstoring kan voorvallen als de vleermuizen gebruikt maakt van nieuwe voorzieningen en te dichtbij de voorzieningen wordt gewerkt. Dit kan zorgen voor verstoring bijvoorbeeld door middel van geluid, trillingen, licht, en aanwezigheid van mensen. Deze vormen van verstoring worden voorkomen door de voorzieningen strategisch te plaatsen en door een bufferzone rondom de (tijdelijke) voorzieningen te hanteren waarin geen verstorende werkzaamheden worden uitgevoerd (zie H5).

4.3.2

Permanente effecten

Bij voorgenomen ontwikkeling komt 1 paarverblijfplaats op Doornsteeg 8 te vervallen door de sloop van de opstal. Dit is niet te voorkomen met een andere werkwijze. De paarverblijfplaats op het perceel van Doornsteeg 6 blijft behouden omdat de opstal intact blijft. Door behoud van de tuin en dichtbijgelegen bomenrijen blijft daarnaast voldoende foerageergebied beschikbaar voor vleermuizen die deze verblijfplaats gebruiken. De kraam-/zomer-/paar-/winterverblijfplaats van 20 gewone dwergvleermuizen grenzend aan Bunschoterweg 29 is reeds verloren gegaan bij de voorbarige sloop van het pand door derden. Essentiële vliegroutes worden bij de voorgenomen werkzaamheden niet aangetast vanwege behoud van de bomenrijen langs en dwars op de Doornsteeg. Op verschillende locaties binnen het plangebied zijn foerageergebieden aanwezig, hoofdzakelijk in de tuinen van de erven en in luwtes tussen/naast bomen. Bij voorgenomen ontwikkelingen wordt een deel van deze foerageergebieden aangetast. Aantasting van deze foerageergebieden is niet te voorkomen met een andere werkwijze. In de omgeving zijn echter alternatieve foerageergebieden aanwezig, waarnaar de vleermuizen tijdelijk kunnen uitwijken (figuur 4.3 en 4.4). Gewone dwergvleermuis is daarnaast een soort die zich goed weet te handhaven in de stedelijke omgeving en weinig afhankelijk is van de huidige elementen op het terrein.

Als op termijn de woonwijk gerealiseerd is, zal gewone dwergvleermuis hier voldoende foerageergelegenheden vinden. Negatieve gevolgen voor de aanwezige vleermuizen worden daarnaast voorkomen door tijdig compenserende maatregelen te treffen, waaronder realisatie van functioneel leefgebied en plaatsing van alternatieve voorzieningen (zie H5).

Figuur 4.3 Alternatieve foerageerlocaties ter hoogte van Doornsteeg 6 en 8 (gele kaders) in de directe omgeving van oorspronkelijke foerageergebieden die verloren gaan (rode cirkels) en foerageergebieden die (gedeeltelijk) beschikbaar blijven (gele cirkels).

4.3.3

Staat van instandhouding

Gewone dwergvleermuis 27

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

De gewone dwergvleermuis is de meest algemene vleermuissoort in Nederland en komt in heel Nederland voor. In het rapport ‘Staat van instandhouding Gelderland, Factsheets voor 24 soorten’ (Zoogdiervereniging, 2019) wordt het volgende over de huidige verspreiding van de gewone dwergvleermuis geschreven: Nederland “Er is recent binnen het NEM geen systematisch verspreidingsonderzoek gericht op het in beeld brengen van voorkomen en verspreiding van de gewone dwergvleermuis. De soort wordt echter ook recent verspreid door Nederland relatief gemakkelijk waargenomen. Een vergelijk van de – onvolledige en niet geheel vergelijkbare - informatie van de periodes 1986–1994, 2015-2019 en/of 2012-2017 geeft echter voor de gewone dwergvleermuis toch nog geen signaal van een sterke verandering van het verspreidingsgebied van de soort. De huidige situatie voor verspreiding van gewone dwergvleermuis wordt beoordeeld als ‘gunstig’.” Gelderland “Als gevolg van het ontbreken van gericht verspreidingsonderzoek kan er geen accuraat beeld van de werkelijke verspreiding worden gegeven.

Er mag worden aangenomen dat de soort waar onderzoek wordt gedaan ook relatief gemakkelijk wordt waargenomen en dat daadwerkelijke verspreiding groter is en niet wezenlijk afwijkt van de situatie in de periode 1986-1994.” Vanwege de beschikbaarheid van alternatieve foerageerlocaties en met de realisatie van alternatieve verblijven, foerageergebied en lijnvormige elementen en door uitvoering van mitigerende maatregelen (zoals beschreven in H5), blijft het plangebied geschikt voor de vleermuizen. Er is daarmee geen negatief effect op de staat van instandhouding van de gewone dwergvleermuis.

4.3.4

Cumulatie

Onder de eerder verleende ontheffing voor Bunschoterweg 29 valt de sloop van de schuur en de aantasting van het hierin aanwezige foerageergebied van gewone dwergvleermuizen. Om schadelijke effecten te minimaliseren zijn mitigerende maatregelen opgenomen, zoals het plaatsen van een windscherm en planten van bomenrijen. Desondanks is aantasting van dit foerageergebied te verwachten. Dit betekent dat cumulatie optreedt met de bovenbeschreven aantasting van foerageergebieden op het erf van Bunschoterweg 29. Omdat de sloop van de schuur ruim (ca. 3-4 jaar) voor de sloop van de overige opstallen op Bunschoterweg 29 plaatsvindt, is al sprake van fasering. Dit voorkomt dat de foerageergebieden op Bunschoterweg 29 gelijktijdig aan kwaliteit inboeten. Verder is door een andere werkwijze geen cumulatie te voorkomen. Tijdige realisatie van alternatief foerageergebied om aantasting van de foerageergebieden te compenseren, maakt onderdeel uit van voorliggende ontheffing.

4.4

Effectbeoordeling ruige dwergvleermuis

4.4.1

Tijdelijke effecten

Foerageeractiviteiten van ruige dwergvleermuis kunnen verstoord worden door bouwverlichting, ontplooiing van sloopof bouwactiviteiten en plaatsing van materieel of materiaal. Over het algemeen zal dit weinig overlap hebben, omdat de gebiedsontwikkeling hoofdzakelijk overdag plaatsvindt. Als er wel overlap is kunnen de vleermuizen uitwijken naar alternatief foerageergebied en is van verstoring geen sprake. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door gefaseerd het gebied te ontwikkelen, gebruik van bouwlampen te minimaliseren of deze objectgericht op te stellen en door voortijdig alternatief foerageergebied te realiseren (zie H5). Omdat het een grote ontwikkeling betreft, is het niet reëel om de gebiedsontwikkeling (met uitzondering van de sloop) buiten de kwetsbare periode uit te voeren. Sloop van opstallen vindt vooruitlopend op verdere ontwikkeling van het plangebied plaats. Directe verstoring van de verblijfplaatsen door geluid, trillingen, licht, aanwezigheid van mensen of andere bronnen wordt niet verwacht, omdat in de omgeving nog niet gewerkt wordt. Wel kan verstoring optreden bij het ontoegankelijk maken van de verblijfplaatsen vooruitlopend op de sloop. Deze verstoring wordt zoveel mogelijk beperkt door rekening te houden met de kwetsbare perioden en door ecologische begeleiding van een deskundig ecoloog (zie H5).

Verstoring kan voorvallen als de vleermuizen gebruikt maakt van nieuwe voorzieningen en te dichtbij de voorzieningen wordt gewerkt. Dit kan zorgen voor verstoring bijvoorbeeld door middel van geluid, trillingen, licht, en aanwezigheid van mensen. Deze vormen van verstoring worden voorkomen door de voorzieningen strategisch te plaatsen en door een bufferzone rondom de (tijdelijke) voorzieningen te hanteren waarin geen verstorende werkzaamheden worden uitgevoerd (zie H5).

28

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

4.4.2

Permanente effecten

De kraam-/zomer-/paar-/winterverblijfplaats van 3 ruige dwergvleermuizen zijn reeds verloren gegaan bij de voorbarige sloop van het pand door derden. Essentiële vliegroute van ruige dwergvleermuis zijn niet aangetroffen binnen het plangebied. Op verschillende locaties binnen het plangebied zijn foerageergebieden aanwezig, hoofdzakelijk op het erf en in de schuur op Bunschoterweg 29. Bij voorgenomen ontwikkelingen wordt het gros van deze foerageergebieden aangetast. In de omgeving zijn echter alternatieve foerageergebieden aanwezig, waarnaar de vleermuizen tijdelijk kunnen uitwijken (figuur 4.3). De moestuinen en het terrein van de scouting blijven daarnaast beschikbaar en de geschiktheid van de beekzone als foerageergebied wordt versterkt. Negatieve gevolgen voor de aanwezige vleermuizen worden daarnaast voorkomen door tijdig compenserende maatregelen te treffen, waaronder realisatie van functioneel leefgebied en plaatsing van alternatieve voorzieningen (zie H5).

4.4.3

Staat van instandhouding

Ruige dwergvleermuis In het rapport ‘Staat van instandhouding Gelderland, Factsheets voor 24 soorten’ (Zoogdiervereniging, 2019) wordt het volgende over de huidige verspreiding van de ruige dwergvleermuis geschreven: Landelijk “De ruige dwergvleermuis wordt verspreid door Nederland waargenomen, maar in veel lagere aantallen dan bv. de gewone dwergvleermuis. Een zinvolle vergelijking van de – onvolledige en niet geheel vergelijkbare - informatie van de periodes 1986–1994, 2015-2019 en/of 2012- 2017 is echter door de relatieve zeldzaamheid en daarmee grotere invloed van toeval niet goed mogelijk op basis van data. Er is daarnaast vooral in de recentere periodes geen systematisch onderzoek naar aan- /afwezigheid in gridcellen geweest. De staat van de verspreiding van de ruige dwergvleermuis in Nederland moet daarom feitelijk beoordeeld worden als ‘onbekend’, maar wordt op basis van het aantal bezette kmhokken en expert judgement beoordeeld als ‘gunstig’.” Gelderland “Opvallend is het ontbreken van waarnemingen op de Veluwe voor de boombewonende soort ruige dwergvleermuis. Als gevolg van het ontbreken van gericht verspreidingsonderzoek kan er geen accuraat beeld van de verspreiding worden gegeven en niet worden ingeschat of de verspreiding sinds het begin van de monitoringsreeksen wel of niet is toegenomen.

Het oordeel luidt daarom ‘onbekend’.” Vanwege de beschikbaarheid van alternatieve foerageerlocaties en met de realisatie van alternatieve verblijven, foerageergebied en lijnvormige elementen en door uitvoering van mitigerende maatregelen (zoals beschreven in H5), blijft het plangebied geschikt voor de vleermuizen. Er is daarmee geen negatief effect op de staat van instandhouding van de ruige dwergvleermuis.

29

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

Figuur 4.4 Alternatieve foerageerlocaties ter hoogte van Bunschoterweg 29 (gele kaders) in de directe omgeving van het oorspronkelijke foerageergebied (rode cirkel).

4.4.4

Cumulatie

Onder de eerder verleende ontheffing voor Bunschoterweg 29 valt de sloop van de schuur en de aantasting van het hierin aanwezige foerageergebied van gewone dwergvleermuizen. Om schadelijke effecten te minimaliseren zijn mitigerende maatregelen opgenomen, zoals het plaatsen van een windscherm en planten van bomenrijen. Desondanks is aantasting van dit foerageergebied te verwachten. Dit betekent dat cumulatie optreedt met de bovenbeschreven aantasting van foerageergebieden op het erf van Bunschoterweg 29. Omdat de sloop van de schuur ruim (ca. 3-4 jaar) voor de sloop van de overige opstallen op Bunschoterweg 29 plaatsvindt, is al sprake van fasering. Dit voorkomt dat de foerageergebieden op Bunschoterweg 29 gelijktijdig aan kwaliteit inboeten. Verder is door een andere werkwijze geen cumulatie te voorkomen. Tijdige realisatie van alternatief foerageergebied om aantasting van de foerageergebieden te compenseren, maakt onderdeel uit van voorliggende ontheffing.

4.5

Effectbeoordeling bunzing

4.4.5

Tijdelijke effecten

In de uitvoeringsfase bestaat het risico op doding en/of verstoring van bunzing. De kap van bomen, verwijdering van vegetatie, bouwvrij maken van het terrein en bouwen van de woonwijk, veroorzaakt potentieel verstorend geluid en gaat gepaard met het verschijnen van materieel en mensen in het leefgebied van de bunzing. Bij grondwerkzaamheden kan de bunzing ook verstoord raken of gedood wanneer deze zich ophoudt in ondergrondse verblijfplaatsen. Deze negatieve tijdelijke effecten worden voorkomen door rekening te houden met de gevoelige perioden van bunzing. Verstoring wordt daarnaast geminimaliseerd door vluchtruimte naar andere groenstructuren in de omgeving open te houden en nieuwe groenstructuren dusdanig in te richten dat ze aansluiten op andere dichtbijgelegen groenstructuren (zie H5).

4.4.6

Permanente effecten

Het is aannemelijk dat met voorgenomen ontwikkelingen vaste rust- en verblijfplaatsen van bunzing verloren gaan. Daarnaast wordt het leefgebied aangetast, wat een indirect negatieve impact heeft op de vaste verblijfplaats(en). Zoals afgebeeld in de overlappingskaart, gaat een aandeel van het leefgebied bij de ontwikkeling verloren. Dit gaat met name om de noordelijk gelegen structuren. In de beekzone, rond de moestuin en de scouting wordt leefgebied behouden. De 30

Activiteitenplan steenuil, gewone dwergvleermuis, huismus en bunzing Doornsteeg fase 3, Nijkerk

komst van de woonwijk veroorzaakt daarnaast een hogere dichtheid mensen en huisdieren, wat het gebied minder aantrekkelijk zal maken voor bunzing. De bunzing heeft zich echter ondanks de insluiting tussen woonwijken in het gebied laten zien, wat suggereert dat het dier tot op zekere hoogte met de aanwezigheid van mensen, huisdieren en voertuigen weet om te gaan. Verlies van verblijfplaatsen en leefgebied is niet te voorkomen met een andere werkwijze. Negatieve gevolgen voor de bunzing worden zoveel mogelijk voorkomen door tijdig compenserende maatregelen te treffen, waaronder realisatie van functioneel leefgebied en plaatsing van alternatieve voorzieningen (zie H5).

Figuur 4.5. Overlappingskaart met indicatie van leefgebied bunzing weergegeven op de voorgenomen proefverkaveling. Er is weinig overlap met de wijkontwikkeling, echter aanwezigheid van mensen, huisdieren en voertuigen zal de geschiktheid van de aanwezige elementen verminderen.Vooral de moestijn, scouting en beekzone blijven geschikt, wat het overgrote deel van het functioneel leefgebied is. (Geel is jaarrond beschikbaar foerageergebied, vanwege overwegend dichte begroeiing en beschutting. Blauw is foerageergebied langs overige watergangen, wat vooral in de zomermaanden geschikt is door groei van beschutting biedende oeverplanten. Witte pijlen zijn geschikt als lijnvormige elementen waarlangs de bunzing zich kan verplaatsen.)

4.4.7

Staat van instandhouding

Een schatting van het aantal individuen betrof in 1994 tussen 36.000 en 126.000 individuen. Over actuele aantallen is niets bekend. Vanwege het gebrek aan waarnemingsgegevens heeft de Zoogdierenvereniging de kleine marterachtigen samengenomen om met meer zekerheid een trend te bepalen. De samengestelde trend laat een flinke afname (50-75%) zien in de periode 1997-2016. Arcadis beoordeelde de landelijke staat van instandhouding van bunzing als ongunstig – slecht (Arcadis, 2018). Ook in de provincie Gelderland wordt de staat van instandhouding beoordeelt als ongunstig – slecht. Met de realisatie van alternatieve rustplaatsen en nieuw bunzinghabitat blijft het plangebied echter geschikt voor bunzing (zie H5). Er is daarmee geen effect op de staat van instandhouding voor bunzing.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=73aafde1-16f1-46a8-b86d-3e834951e5ed