2023-048 Bijlage 2 - Nota Beantwoording Inspraakreacties beleidskader boerderijmolens op land;.pdf
Tekst van het document
2.
De volgende figuur
a. “Figuur 1 met titel ‘Natura 2000 gebied Arkemheen”
wordt verwijderd:
b. “Figuur 2 met titel ‘Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebied’
24
De nieuwe en vervangende figuur is:
“ Figuur 1. Weidevogel- (blauw) en ganzenrustgebied (bruin) in Omgevingsverordening Gelderland (jan. ’23)
Aanbod van boerderijmolens met ashoogte 12 meter b. De reactie van inspreker heeft er toe geleid dat navraag is gedaan bij verschillende leveranciers van windturbines. Hieruit is gebleken dat inspreker terecht stelt dat de markt geen windturbines aanbiedt met een maximale ashoogte van 12 meter. Het is niet de bedoeling van de gemeente om een voorwaarde te stellen die in de praktijk niet haalbaar is. Om die reden is nogmaals onderzocht of het wenselijk is om in het gemeentelijke buitengebied dat ten westen van de A28 en ten zuiden van de Bunschoterweg ligt een maximale ashoogte van 15 meter toe te staan. Er zijn verschillende redenen om het beleidskader boerderijmolens aan te passen op dit punt: •
De ligging in, of de nabijheid van, de Polder Arkemheen betekent dat een zekere mate van openheid hier wordt nagestreefd en dat alleen een geringe maximale ashoogte aanvaardbaar is; • Het geldende bestemmingsplan staat hier al een maximale bouwhoogte van 12 meter toe voor voedersilo’s en de stap van 12 meter dan 15 meter is niet dusdanig groot;. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 3.3.2 met titel ‘Ashoogte’ wordt als volgt aangepast: De volgende zin wordt vervangen:
“In de witte gebieden in polder Arkemheen, zoals beschreven onder 3.1.1 zijn boerderijmolens toegestaan met een maximale ashoogte van 12 meter.”
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
“In het gebied dat als ‘weidevogelgebied’ is aangeduid in de Omgevingsverordening Gelderland (geconsolideerde versie, januari 2023) zijn windturbines niet toegestaan. Dit is het gemeentelijke buitengebied dat ligt ten westen van de A28 én ten noorden van de Bunschoterweg maar ten zuiden van de Zeedijk. In het gemeentelijke buitengebied dat ten westen van de A28 en ten zuiden van de Bunschoterweg ligt is een maximale ashoogte van 15 meter toegestaan, om de volgende redenen:
25
•
De ligging in, of de nabijheid van, de Polder Arkemheen betekent dat een zekere mate van openheid hier wordt nagestreefd en hoge bouwwerken niet gewenst zijn;
•
Het geldende bestemmingsplan staat hier al een maximale bouwhoogte van 12 meter toe voor voedersilo’s;
•
Naar aanleiding van de beantwoording van de inspraakreacties is gebleken dat de markt geen boerderijmolen levert met een ashoogte van 12 meter;
•
In dit deelgebied zijn minder elementen aanwezig die de windkracht verstoren”
Inspreker 9 (Bolder 4, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Ashoogte a. Inspreker vraagt duidelijkheid over de maximale hoogte voor de boerderijmolens zoals die volgens het ontwerpbeleidskader geldt, of gaat gelden. Maximaal aantal boerderijmolens b. Inspreker vraagt duidelijkheid over het maximaal aantal boerderijmolens op één bouwvlak en wat de kaders zijn om het ontstaan van een windpark te voorkomen
c.
Afbakening plangebied Inspreker verzoekt om duidelijkheid over de afbakening van het plangebied van het beleidskader
Toezicht en handhaving d. Inspreker vraagt de gemeente om te verduidelijken hoe wordt omgegaan met toezicht en handhaving omtrent boerderijmolens. Inspreker stelt dat het met het ontwerpbeleidskader aantrekkelijk wordt om het weiland vol met boerderijmolens te zetten. Grote windturbines versus boerderijmolens e. Inspreker stelt dat er sprake is van een verband tussen grote windturbines en boerderijmolens, aldus inspreker met verwijzing naar de zinsnede uit de inleiding van het beleidskader boerderijmolens: “kleinschalige opwek” – onder verwijzing naar de zinsnede “ de een ..een bouwsteen is voor het ander…”.
f.
Verdienmodel Inspreker stelt dat het ontwerpbeleidskader vermeld dat initiatiefnemers mogen participeren in de grote windturbines en dat daarmee de weg open ligt naar een commercieel verdienmodel voor deze initiatiefnemers.
26
Omgevingseffecten en hinder g. Inspreker vraagt de gemeente te verduidelijken welke stappen de gemeente gaat zetten om de geldende regels voor omgevingseffecten zoals geluid, slagschaduw en schittering in beeld te brengen en stelt dat het beleidskader geen onderzoek naar deze effecten bevat waarmee de suggestie wordt gewekt dat boerderijmolens eerst worden toegestaan en pas later de effecten worden onderzocht. Geluidsnormen en zonering h. Inspreker vraagt de gemeente te verduidelijken welke afstandsnormen worden gehanteerd voor boerderijmolens ten opzichte van de eerste gevel van een woonwijk en welke geluidsnormen daarbij horen. Inspreker stelt dat op basis van gezondheidsrisico’s en geldende Europese wetgeving over minimale afstanden en geluidsnormen ook een besluit kan worden genomen om überhaupt geen molens te plaatsen, en zeker niet in de nabijheid van woonwijken.
i.
Klankbordgroep Inspreker verzoekt de gemeente te verduidelijken wat er is gebeurt met de reacties vanuit de klankbordgroep Windturbines Nijkerk 2022 en inspreker vraagt zich af of een klankbordgroep ook wordt ingesteld voor boerderijmolens.
Beoordeling gemeente Ashoogte a. Ten oosten van de A28 is een maximale ashoogte van 25 meter mogelijk. Het is mogelijk om tot maximaal 30 meter ashoogte af te wijken in die situaties waar de gemiddelde boomhoogte rondom het bouwvlak 25 meter of hoger is én de energiebehoefte zo groot is dat een ashoogte van 30 meter noodzakelijk is om jaarrond energieneutraal te worden. Ten westen van de A28 is een maximale ashoogte van 15 meter mogelijk in het gemeentelijke buitengebied ligt ten westen van de A28 én ten zuiden van de Bunschoterweg. Geen boerderijmolen zijn toegestaan in het gebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Maximaal aantal boerderijmolens b. Per bouwvlak kan maximaal één boerderijmolen worden gerealiseerd met het beleidskader boerderijmolens. Dit is vermeld in paragraaf 3.3.4 met titel ‘Bouwvlak’, op pagina 11 van het ontwerpbeleidskader. Met één boerderijmolen kan er nog sprake zijn van samenhang tussen boerderijmolen en bedrijfsbebouwing waarmee de landschappelijke en cultuurhistorische waarden en de beeldkwaliteit van het gemeentelijk buitengebied in stand wordt gehouden. Met meer dan één boerderijmolen is hier geen sprake meer van. Met deze regel wordt ook het ontstaan van een windpark voorkomen.
Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Afbakening plangebied c. Het gebied waar het beleidskader boerderijmolens voor van kracht wordt, is gelijk aan het plangebied/werkingsgebied van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Nijkerk 2017’ met de daarbijbehorende veegplannen ‘Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 1’ en ‘Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2’. De afbakening van dit plangebied volgt begripsomschrijvingen die in hoofdstuk 2.1 met titel ‘Begrippen’ zijn opgenomen.
al
Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen 27
uit
de
Toezicht en handhaving d. Gemeente Nijkerk heeft toezicht en handhaving belegd bij Omgevingsdienst de Vallei (OddV). OddV voert regelmatig controles uit om na te gaan waar boerderijmolens aanwezig zijn. Zoals al eerder genoemd is maximaal één boerderijmolen per bouwvlak toegestaan waardoor het, in combinatie met toezicht en handhaving, niet mogelijk is om het weiland vol boerderijmolens te zetten. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Grote windturbines versus boerderijmolens e. Het beleidskader boerderijmolens vormt een onderdeel van het gemeentelijke beleid omtrent duurzame energie en, in het bijzonder, het gemeentelijke beleid omtrent windenergie. In die zin is sprake van een bouwsteen voor het gemeentelijke beleid omtrent windenergie. Er is geen sprake van een verbinding tussen boerderijmolens en grote windturbines. De enige overeenkomst is dat beide zaken gaan over het opwekken van duurzame energie door middel van wind. De gemeente is het met inspreker eens dat de zinsnede waar inspreker naar verwijst dan ook verwarrend werkt. Het beleidskader wordt aangepast om deze verwarring weg te nemen. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen De inleiding in hoofdstuk 1 wordt als volgt aangepast: De volgende zinsnede wordt vervangen:
“Dit beleidskader is een bouwsteen van en wordt integraal opgenomen in het beleidskader grootschalige opwek wind op land”.
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
f.
“Dit beleidskader is een bouwsteen van het gemeentelijke beleid voor duurzame opwek wind op land.”
Verdienmodel Het beleidskader boerderijmolens doet geen uitspraken over grote windturbines en mogelijke randvoorwaarden die daarbij horen. Daarmee is uitgesloten dat het beleidskader boerderijmolens een weg opent naar een commercieel verdienmodel voor deze initiatiefnemers. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Omgevingseffecten en hinder g. Anders dan inspreker schrijft is het niet zo dat boerderijmolens direct worden toegestaan en dat daarna pas omgevingseffecten in beeld worden gebracht. In het beleidskader boerderijmolens zijn de randvoorwaarden neergezet op basis waarvan het mogelijk wordt om boerderijmolens te realiseren in het gemeentelijk buitengebied. Milieu- of omgevingseffecten waar inspreker naar verwijst worden per locatie in beeld gebracht al tijdens het behandelen van een vooroverleg, of van een aanvraag omgevingsvergunning om te komen tot het realiseren van een boerderijmolen. Op deze manier kan per locatie in beeld worden gebracht wat de relevante omgevingseffecten zijn en op welke wijze daar rekening mee kan worden gehouden. De gemeente vindt het wenselijk om op deze manier per locatie de haalbaarheid van een boerderijmolen in beeld te brengen zonder een algemene lijn te trekken en daar dan 28
weer van af te gaan wijken. Daarnaast is er op deze wijze binnen het beleidskader ruimte om ontwikkelingen rondom omgevingseffecten zoals geluid, slagschaduw en schittering mee te nemen zonder dat daarvoor het beleidskader telkens hoeft te worden aangepast. Bovendien is er zo volop ruimte om per casus een belangenafweging te maken en dat is essentieel. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Geluidsnormen en zonering h. Het is niet mogelijk om een algemene uitspraak te doen zoals inspreker die vraagt omdat de omgevingseffecten van een boerderiijmolen afhankelijk zijn van de eigenschappen van de boerderijmolen zoals de ashoogte en de wiekdiameter. De gemeente toetst ieder plan voor een boerderijmolen aan de meest actuele en relevante richtlijnen en wetgeving, waaronder die voor milieuzonering. Milieuzonering zorgt voor voldoende afstand tussen milieubelastende activiteiten (zoals boerderijmolens) en milieugevoelige functies (zoals woningen) in ruimtelijke plannen. Het doel hiervan is om reeds in ruimtelijke plannen milieuhinder bij woningen te voorkomen en tegelijkertijd aan bedrijven voldoende milieuruimte te bieden voor het uitoefenen van hun bedrijfsactiviteiten. Regels voor milieuzonering zijn opgenomen in de VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering.
Hierin wordt, onderscheiden naar omgevingstypen waarvoor een bepaalde mate van milieuhinder aanvaardbaar wordt geacht, een richtafstand tot woningen per bedrijfstype aangegeven. Voor een scala aan milieubelastende activiteiten zijn richtafstanden aangegeven ten opzichte van een rustige wijk/rustig buitengebied. In de lijsten wordt onderscheid gemaakt voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. In de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ worden richtafstanden genoemd voor geluid en gevaar voor windmolens met een wiekdiameter van 20, 30 en 40 meter. Voor geur en stof zijn geen afstanden opgenomen. De afstand voor geluid is het grootste van de richtafstanden. De richtafstanden uit de VNG-publicatie voor een windturbine met een wiekdiameter van 20 meter is 100 meter voor geluid en 30 meter voor gevaar. Uiteraard is dit een voorbeeld en is niet op voorhand te zeggen of een boerderijmolen een wiekdiameter van 20 meter heeft.
Per casus moet in beeld worden gebracht welke richtafstanden gelden en of er binnen de richtafstanden gevoelige objecten zoals woningen aanwezig zijn en, vervolgens, of een boerderijmolen binnen deze afstand kan worden gerealiseerd waarbij door middel van het treffen van maatregelen alsnog een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gerealiseerd. Bovenstaande betekent dat niet op voorhand is te zeggen welke richtafstand minimaal geldt. Het beleidskader boerderijmolens biedt zo voldoende ruimte omgevingseffecten en geldende richtafstanden in beeld te brengen.
om
per
casus
de
Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
i.
Klankbordgroep De voorliggende Nota beantwoording inspraakreactie doet, net als het beleidskader boerderijmolens, geen uitspraken over grote windturbines. De gemeente vindt het niet nodig 29
om een brede klankbordgroep in te stellen voor boerderijmolens. De omgevingseffecten van boerderijmolens zijn veel kleiner dan voor grote windturbines het geval is. Per casus worden belanghebbenden op passende wijze betrokken, conform het gemeentelijk beleid. Het proces voor grote windturbines is anders gelopen dan verwacht. De reacties die toendertijd zijn gegeven worden niet meer beantwoord maar het proces krijgt wel een doorstart met een nieuwe klankbordgroep. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 10 (Van Kluijvelaan 16 / Kievitslaan 25, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Aanvliegslachtoffers a. Inspreker stelt dat de uitkomsten van lopende onderzoeken in de provincies Gelderland, Friesland en Groningen over aanvaringsslachtoffers (vogels en vleermuizen) bij boerderijmolens verwerkt moeten worden in het beleidskader. Dit gelet op het Zorgvuldigheidsbeginsel (AWB; Algemene Wet Bestuursrecht). Hierbij doet inspreker ook een tekstvoorstel: “Inspreker doet het volgende tekstvoorstel: Pag. 9 Bij de uitgangspunten (3.2.) dient naar onze mening het woord “kunnen” vervangen te worden door “hebben” en “maken” immers Boerderijmolens (Bm’s) hebben invloed op de beeldkwaliteit en maken slachtoffers onder vogels en vleermuizen. Ladder voor duurzame energieopwekking b.
Inspreker hecht aan het principe van de ‘Zonneladder’ met drie treden: a. gebouw-gebonden zonnepanelen op daken en gevels; b. zonnepanelen en -velden op restgronden en -stroken in het stedelijk gebied waaronder ook geluidsschermen en -wallen en het overkappen van grote parkeerterreinen; c. zonnepanelen op agrarische gronden.
c.
Omgevingseffecten Inspreker is een voorstander van duurzame opwek van energie. Inspreker vindt dat er beperkte mogelijkheden zijn voor boerderijmolens in het Nijkerkse buitengebied. Dit vanwege de grote impact van boerderijmolens op de landschappelijke en natuurwaarden en op het welzijn van inwoners.
Efficiëntie van boerderijmolens d. Inspreker is van mening – vanwege de beperkte bijdrage van boerderijmolens aan de doelen van de Routekaart Energieneutraal Nijkerk 2050 en dat boerderijmolens economisch weinig rendabel zijn – dat door het plaatsen van boerderijmolens op bouwvlakken structureel een aantasting betekend van de waarden van het buitengebied. Ashoogte e. Inspreker vindt boerderijmolens met een ashoogte van 25 meter een aantasting van het landschap. De inspreker pleit voor een tiphoogte van 25 meter. De inspreker verwijst naar het beleid van de buurgemeente Putten waar kleine windmolens met een tiphoogte van max. 25 meter zijn toegestaan.
30
f.
Doelgroep beleidskader Inspreker is van mening dat een boerderijmolen alleen op een volwaardig agrarisch bedrijf (akkerbouw of melkveehouderij) geplaatst mag worden. Inspreker is van mening dat andere bedrijven (ook agrarisch verwante of ondersteunende bedrijven) in het buitengebied moeten aansluiten bij een Energiecollectief (Wind of Zon). Dit om de aantasting van de waarden van het buitengebied en het aantal aanvaringsslachtoffers zoveel mogelijk te beperken.
Weidevogelgebied g. Inspreker geeft aan dat de polder Arkemheen tussen het Randmeer, de Laak en Rijksweg A28 is ganzenfoerageergebied en het deel tussen de Bunschoterweg, de A28 en de Zeedijk weidevogelgebied is. Inspreker geeft aan dat het Provinciaal beleid voor windturbines (klein of groot) bepaalt dat molens niet zijn toegestaan in weidevogel gebieden en ganzen fourageergebied. Inspreker geeft aan dat boerderijlocaties in de polder Arkemheen binnen het weidevogelgebied en het ganzenfoerageergebied liggen. Natura2000-gebied h. Inspreker geeft aan dat kleine windmolens niet zijn toegestaan in weidevogel gebied en ganzen fourageergebiedrustgebied. Dit omvat ook de “witte” gebieden. Inspreker geeft aan dat binnen Natura 2000 Arkemheen er geen locatie bevindt met een agrarische bestemming dat geheel omgeven is door Natura 2000 gebied. Volgens inspreker liggen alle boerderijlocaties op de grens van het Natura 2000 gebied Arkemheen. Inspreker verwijst naar “kaart definitieve aanwijzing Natura2000-gebied Arkemheen”.
i.
Omgevingsvisie Nijkerk 2040 en Beeldkwaliteitsplan bebouwing Buitengebied Inspreker vindt dat het beleidskader niet voldoet aan passage over parels in de Omgevingsvisie Nijkerk (2022) en aan het Beeldkwaliteitsplan bebouwing buitengebied (2021). Inspreker vindt dat boerderijmolens alleen buiten de parels op agrarische bedrijven geplaatst mogen, waarbij een afstandsnorm van 500 meter rondom een parel in acht genomen moet worden.
j.
Grote windturbines versus boerderijmolens Inspreker vindt vanwege het behoud van waarden dat ondernemers in het buitengebied beter kunnen participeren in een grote windturbine dan in een boerderijmolen.
k.
l.
Boerderijmolens binnen of nabij bouwvlak Inspreker vindt dat boerderijmolens alleen op of nauw aansluitend aan het bouwvlak geplaatst mogen worden. Monumenten Inspreker pleit ervoor om boerderijmolens bij monumenten niet toe te staan.
Integraliteit m. Inspreker vraagt in het beleidskader integraal effecten op natuur, milieu en gezondheid in beeld te brengen, conform de aangenomen Raadsmotie nr 187, Rbs 24-11-2022 om vraagstukken integraal mee te nemen, onder meer door de effecten op natuur, milieu en gezondheid in beeld te brengen en mee te wegen.
31
Beoordeling gemeente Aanvliegslachtoffers a. Gemeente Nijkerk is zich bewust van mogelijke risico’s voor erfsoorten (vleermuizen en vogels). Uit het ecologisch onderzoek dat Provincie Groningen heeft laten uitvoeren, bleek dat soorten die theoretisch gezien de meeste risico’s lopen sommige gevallen helemaal niet vaak in de buurt kwamen van een kleine windmolen (Eindrapportage pilot project effecten boerderijmolens op vogels en vleermuizen, Ecosensys, april 2020). Andersom bleek ook dat soorten waarvan uit de theoretische analyse bleek dat een soort weinig risico zou lopen, deze soort relatief vaak in de gevaarlijke zone rondom een boerderijmolen te vinden was. Hierdoor is het nog erg onduidelijk wat het effect is van kleine windmolen op vleermuizen en vogels in het algemeen en deze conclusie kan ook worden doorgetrokken voor provincie Gelderland, en specifiek, voor onze gemeente Nijkerk. Daarnaast is er nog geen onderzoek gedaan naar het effect op soorten die in omringende landschapstype leven. Dit geeft inderdaad aan dat er meer onderzoeksresultaten nodig zijn om een goede afweging te kunnen maken. Echter, ook met het geconstateerde gebrek aan onderzoeksresultaten vindt de gemeente het verantwoord om het beleidskader boerderijmolens inwerking te laten treden. Dit wordt hierna toegelicht. Het natuurbelang komt expliciet terug in het beleidskader boerderijmolens.
In de praktijk zal dit vrijwel altijd aanleiding geven voor een QuickScan of ecologisch vervolgonderzoek. Het beleidskader biedt de mogelijkheid om per locatie te beoordelen of er een ecologische quickscan noodzakelijk is, en indien nodig, met dat ecologische onderzoek vast te stellen of de boerderijmolen wordt gerealiseerd zonder beschermde soorten of leefgebieden te belemmeren. Dat betekent dat in ieder geval een boerderijmolen kan worden gerealiseerd op die locaties waar op voorhand (of na ecologisch onderzoek) blijkt dat er geen hinder ontstaat voor beschermde soorten of leefgebieden. In het vooroverleg is deze aanpak ook afgestemd met Provincie Gelderland. Uiteraard houden Provincie Gelderland en Gemeente Nijkerk de vervolgonderzoeken voor dit onderwerp in de gaten. Ontwikkelingen op dit onderwerp zoals nieuwe onderzoeksresultaten worden op basis van het beleidskader boerderijmolens meegenomen bij een aanvraag van een boerderijmolen. Bij het vergunningsproces is het dan ook van belang om deze risico’s voor erfsoorten bij het vergunningsproces te erkennen en te benoemen. Op deze manier kan er gezocht worden naar mogelijke mitigerende maatregelen, indien deze nodig zijn naar aanleiding van ecologische onderzoek.
Tot slot, de gemeente zal het beleidskader na 5 jaar evalueren op verschillende onderwerpen (zoals ecologische neveneffecten zoals schade aan flora en fauna, doelgroep, energieplan, landschappelijke inpassing, ashoogte, bijdrage aan opwekdoelen routekaart energieneutraal, beeldkwaliteit). Na 5 jaar kunnen ook beschikbare onderzoeksresultaten en wijd toegepaste essentiële mitigerende maatregelen in het beleidskader worden verwerkt. Deze evaluatietermijn van 5 jaar kan worden verkort als er zich ontwikkelingen voordoen die de doelen van het beleidskader in gevaar brengen of teniet doen. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 2.3 met titel ‘Ecologie- Wet natuurbescherming’ wordt als volgt aangepast:
32
1.
De volgende tekst wordt vervangen:
“Natura 2000 gebied Een deel van de Polder Arkemheen is Natura 2000 gebied, blauw gekleurd in figuur 1. Weidevogels en ganzenopvang De rode gebieden in figuur 2 bestaan uit Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebieden.”
De nieuwe en vervangende tekst
“Provincie Gelderland heeft in de Omgevingsverordening Gelderland vastgelegd dat windturbines van geen enkel
luidt:
formaat mogelijk zijn in weidevogelgebied en dat in ganzenrustgebied windturbines van welk formaat dan ook alleen onder voorwaarden mogelijk zijn. De regels voor weidevogelgebied staan in artikel 2.51a van de Omgevingsverordening
Gelderland.
De
regels
voor
ganzenrustgebied staan in artikel 2.51b van de Omgevingsverordening Gelderland. In onderstaande figuur 1 zijn het weidevogelgebied weergegeven. 2.
en
het
ganzenrustgebied
De volgende figuur
a. “Figuur 1 met titel ‘Natura 2000 gebied Arkemheen”
wordt verwijderd:
b. “Figuur 2 met titel ‘Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebied’
De nieuwe en vervangende figuur is:
Fig. 1. Weidevogel- (blauw) en ganzenrustgebied (bruin) in Omgevingsverordening Gelderland (jan. ’23)” Ladder voor duurzame energieopwekking b. De gemeente deelt de opvatting van inspreker. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
c.
Landschappelijke waarden en omgevingseffecten De gemeente herkent de aandachtspunten die inspreker naar voren brengt. In het beleidskader boerderijmolens is hier rekening mee gehouden. Het beleidskader stelt de voorwaarden waarbinnen boerderijmolens in het buitengebied van gemeente Nijkerk zijn toe te staan. Het beleidskader zet daarmee een beleidslijn neer voor ons buitengebied. Bovendien is er nu sprake van een beperkte doelgroep waarmee de landschappelijke en 33
cultuurhistorische kwaliteiten van het gemeentelijke buitengebied geborgd kunnen worden met het beleidskader boerderijmolens waarbij de binding met het bouwvlak ook expliciet aanwezig is. Daarnaast, het beleidskader houdt rekening met zaken zoals geluid, slagschaduw, schittering en vergelijkbare onderwerpen. Met het beleidskader wordt per situatie in beeld gebracht in hoeverre de verschillende onderwerpen relevant zijn. Dit gebeurt dus per casus waarbij het beleidskader boerderijmolens de uitgangspunten bevat en de landschappelijke en cultuurhistorische waarden worden beschermd en de impact voor burgers wordt voorkomen ofwel acceptabel is. Per aanvraag wordt een belangenafweging gemaakt op basis van het beleidskader Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Efficiëntie van boerderijmolens d. De gemeente deelt de opvatting van inspreker dat boerderijmolens minder efficiënt zijn dan grote windturbines. Desondanks is een boerderijmolen een geschikt middel om ondernemers in het buitengebied te helpen om hun bedrijfsvoering jaarrond energieneutraal te maken. Gelet op de grotere energiebehoefte van de doelgroep vindt de gemeente het wenselijk om speciaal voor deze groep het beleidskader boerderijmolens te realiseren, onder de voorwaarden dat de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied daarmee niet achter uit gaat.
Onder de voorwaarden zoals vermeld in het beleidskader boerderijmolens is er sprake van een goede ruimtelijke ordening en daarmee is ook meegewogen dat boerderijmolens uitstekend passen binnen de ruimtelijke uitstraling van een bedrijfslocatie, terwijl dit voor andere locaties in het buitengebied zoals burgerwoningen niet opgaat. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Ashoogte e. Bij het opstellen van het beleidskader boerderijmolens is gekeken naar voorbeelden van de verschillende regio-gemeenten. De verschillende gemeente houden er net zoveel verschillende definities van een boerderijmolen of boerderijmolen op na, inclusief de voorwaarden die daarbij horen zoals de as- of tiphoogte. Gemeente Nijkerk heeft, net als ieder andere gemeente in Nederland, beleidsvrijheid binnen de kaders die de hogere overheidslagen haar meegeven. In dit geval is het provinciaal beleid bepalend voor de mogelijkheden die onze gemeente heeft om boerderijmolens toe te staan. In het ontwerpbeleidskader boerderijmolens is er onderscheid te maken tussen verschillende deelgebied in het gemeentelijke buitengebied: 1. Polder Arkemheen – buitengebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk; 2. Polder Arkemheen – buitengebied dat ten westen van de A28 én ten zuiden van de Bunschoterweg ligt; 3.
Buitengebied ten oosten van de A28 én buiten de gemeentelijke ‘parels’; 4. Buitengebied ten oosten van de A28 en binnen de gemeentelijke ‘parels’. Voor deelgebied 1 geldt dat in dit deelgebied geen boerderijmolen mogelijk zijn gelet op de aanduiding ‘weidevogelgebied’ die bij krachte van de provinciale Omgevingsverordening Gelderland op dit deelgebied van kracht is.
34
Voor deelgebied 2 geldt dat het provinciaal beleid windturbines hier niet uitsluit. De gemeente vindt in deelgebied 2 een lagere ashoogte van maximaal 15 meter passend omdat: ▪
De ligging in, of de nabijheid van, de Polder Arkemheen betekent dat een zekere mate van openheid hier wordt nagestreefd en hoge bouwwerken niet gewenst zijn;
▪
Het geldende bestemmingsplan staat hier al een maximale bouwhoogte van 12 meter toe voor voedersilo’s;
▪
Naar aanleiding van de beantwoording van de inspraakreacties is gebleken dat de markt geen boerderijmolen levert met een ashoogte van 12 meter;
▪
In dit deelgebied zijn minder elementen aanwezig die de windkracht verstoren;
In deelgebieden 3 en 4 vindt de gemeente een maximale ashoogte van 25 meter aanvaardbaar, mits wordt voldaan aan de voorwaarden uit het beleidskader. Deze bouwhoogte is in deze deelgebieden ook door de onafhankelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) als aanvaardbaar genoemd. In alle gevallen is een expliciete adviesrol aan de AOK gegeven. Op deze manier wordt de landschappelijk en cultuurhistorisch waardevolle gebieden van onze gemeente beschermd. Bovendien kan uit de toets aan het beleidskader ook blijken dat de maximale bouwhoogte niet haalbaar is op iedere locatie – bijvoorbeeld gelet op de voorwaarden voor landschappelijke inpassing, of de toets aan de aanwezige cultuurhistorische waarden. Door het onderverdelen van het gemeentelijk buitengebied in deelgebieden waar boerderijmolens meer en minder geschikt zijn, is er volgens de gemeente een beleidskader neergezet waarin duidelijk staat wat de mogelijkheden per deelgebied zijn maar bovendien is er ook ruimte voor maatwerk waar nodig. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 3.3.2 met titel ‘Ashoogte’ wordt als volgt aangepast: 1.
De volgende zinnen
“Volgens het beleid van de provincie mag de ashoogte
worden vervangen:
maximaal 25 meter vanaf maaiveld zijn. In principe is dit de maximale ashoogte in de gemeente Nijkerk”
De nieuwe en
“Gemeente Nijkerk vindt, binnen de randvoorwaarden die
vervangende tekst luidt:
in het voorliggende beleidskader zijn vermeld, een maximale ashoogte van 25 meter aanvaardbaar in het gebied ten oosten van de A28.”
2.
De volgende zinnen
“Een aanvrager moet dan wel rekening houden met extra
worden vervangen:
voorwaarden opgelegd vanuit de Provincie Gelderland. In de witte gebieden in polder Arkemheen, zoals beschreven onder 3.1.1 zijn boerderijmolens toegestaan met een maximale ashoogte van 12 meter. Deze hoogte is gelijk aan de maximale hoogte in de agrarische bestemmingen”
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
“In het gebied ten westen van de A28 vindt Gemeente Nijkerk een maximale ashoogte van 25 meter niet gewenst. Bovendien sluit het provinciaal beleid nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens uit voor een deel van dit gebied. In het gebied dat als ‘weidevogelgebied’ is aangeduid in de Omgevingsverordening Gelderland (geconsolideerde versie, januari 2023) zijn windturbines
35
niet toegestaan. Dit is het gemeentelijke buitengebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. Zie ook figuur 1 voor de exacte begrenzing van dit gebied. Hier is het dus niet mogelijk om een boerderijmolen te realiseren. In het gemeentelijke buitengebied dat ten westen van de A28 en ten zuiden van de Bunschoterweg ligt staat dit beleidskader een maximale ashoogte van 15 meter toe, om de volgende redenen: •
De ligging in de nabijheid van de Polder Arkemheen betekent dat hier openheid van het landschap wordt nagestreefd en hoge bouwwerken dus niet gewenst zijn;
•
Het geldende bestemmingsplan staat hier al een maximale bouwhoogte van 12 meter toe voor voedersilo’s;
•
Naar aanleiding van de beantwoording van de inspraakreacties is gebleken dat de markt geen boerderijmolen levert met een ashoogte van 12 meter;
•
In dit deelgebied zijn minder elementen aanwezig die de windkracht verstoren.”
f.
Doelgroep beleidskader Het beleidskader boerderijmolens maakt deel uit van het ruimtelijk beleid van gemeente Nijkerk. Het beleidskader biedt de voorwaarden waarbinnen de gemeente het ruimtelijk aanvaardbaar vindt dat een boerderijmolen wordt opgericht. In het beleidskader is voor locaties die qua ruimtelijke uitstraling vergelijkbaar zijn, dezelfde mogelijkheden geboden. De gemeente ziet wat betreft ruimtelijke aspecten geen verschil tussen de agrarische bedrijven en de niet-agrarische bedrijven. Beide type bedrijfslocaties hebben vaak veel bedrijfsgebouwen en een energiebehoefte die de wens om een boerderijmolen te realiseren rechtvaardigen. In de beantwoording van punt ‘a’ van de reactie van inspreker was al te lezen hoe dit standpunt zich verhoudt tot aanvliegslachtoffers. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Weidevogelgebied g. Provincie Gelderland is betrokken bij opstellen van het ontwerpbeleidskader boerderijmolens. Helaas heeft dit niet kunnen voorkomen dat er enkele onjuistheden in het ontwerpbeleidskader staan vermeld. Met deze Nota beantwoording inspraakreacties wordt dit rechtgezet en de onjuistheden worden gecorrigeerd in de vast te stellen beleidsregel. Het direct geldende beleid van Provincie Gelderland is vastgesteld in de Omgevingsverordening Gelderland (Provincie Gelderland, 2023). Duidelijk is dat er enerzijds weidevogelgebieden zijn en anderzijds zijn er ook ganzenrustgebied en deze overlappen elkaar soms. Ganzenfoerageergebieden, de term die inspreker gebruikt, komt niet terug in de meest actuele Omgevingsverordening Gelderland.
36
De regels voor weidevogelgebied staan vermeld in artikel 2.51a. In dit artikel 2.51a staat vermeld dat windturbines, van welk formaat dan ook, niet zijn toegestaan in weidevogelgebied. Dit is het gemeentelijke buitengebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. Gemeente Nijkerk kan dan ook niet meewerken aan een vergunning voor een boerderijmolen in dit gebied. In de reactie verzoekt inspreker de gemeente om de juiste kaarten van de gebiedsaanwijzingen (natura 2000, ganzenrustgebied en Weidevogelgebied) weer te geven in het beleidskader. De kaarten van het Natura2000-gebieden worden uit het beleidskader verwijderd omdat is geconcludeerd dat de begrenzing van het Natura2000-gebied volledig binnen de begrenzing van het weidevogelgebied valt en om die reden het provinciaal beleid geen boerderijmolen in dit gebied toestaat. Toegevoegd wordt een kaart met de begrenzing van het weidevogelgebied en het ganzenrustgebied zoals die op basis van Omgevingsverordening Gelderland geldt. In ganzenrustgebied biedt het provinciaal beleid wel mogelijkheden voor nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens. De regels voor ganzenrustgebied staan vermeld in artikel 2.51b van Omgevingsverordening Gelderland: “een nieuwe activiteit of ontwikkeling wordt alleen toegestaan als: •
uit onderzoek blijkt dat deze activiteit of ontwikkeling wordt uitgevoerd op een locatie waar de nadelige gevolgen voor de functie als rustgebied voor overwinterende ganzen zoveel mogelijk worden beperkt;
•
en na uitvoering minimaal 500 hectare in het betreffende ganzenrustgebied overblijft.”
In het gebied dat niet als weidevogelgebied is aangeduid maar wél als ganzenrustgebied is aangeduid zijn meerdere andere gebiedsbeschermingen aanwezig: •
Groene Ontwikkelingszone;
•
Waardevol open gebied;
•
Nationaal Landschap
Deze drie aanduidingen komen in het gebied ligt ten westen van de A28 én ten zuiden van de Bunschoterweg dus altijd in combinatie met de aanduiding ‘ganzenrustgebied’ voor. De aanduiding ‘weidevogelgebied’ ligt hier niet op waardoor het provinciaal beleid mogelijkheden biedt voor nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens. In dit gebied is dus altijd sprake van een provinciaal belang en de provincie wordt betrokken bij aanvragen voor boerderijmolens in dit gebied. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 2.6 met titel ‘Provinciaal beleid’ wordt als volgt aangepast: 1. 2.
De
volgende
zin
“Volgens het beleid van de provincie mag de ashoogte
wordt verwijderd:
maximaal 25 meter vanaf maaiveld zijn.”
De volgende zinnen worden vervangen:
“Met haar Beleidslijn windenergie staat Provincie Gelderland kleine windmolens toe met een ashoogte tot 25 meter. Behalve in gebieden waar geen windmolens zijn toegestaan. Dit vanwege wettelijke beperkingen of provinciaal beleid. In de beleidslijn windenergie van provincie Gelderland staat dat (kleine) windturbines niet toegestaan zijn in weidevogel- en rustgebieden voor winterganzen.”
37
De nieuwe en vervangende tekst
“Provincie Gelderland schrijft geen maximale ashoogte voor boerderijmolens voor. Het provinciaal beleid schrijft wel voor
luidt:
op welke plaatsen windturbines niet zijn toegestaan, dan wel waar deze onder voorwaarden zijn toegestaan. Dit betreft de aanduidingen ‘weidevogelgebied’ en ‘ganzenrustgebied’. Binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ zijn windturbines, van welk formaat dan ook, niet toegestaan – artikel 2.51a van Omgevingsverordening Gelderland. Binnen de aanduiding ‘ganzenrustgebied zijn windturbines, van welk formaat dan ook, alleen onder voorwaarden toegestaan – artikel 2.51b van Omgevingsverordening Gelderland. De begrenzing van de aanduidingen ‘weidevogelgebied’ en ‘ganzenrustgebied’ is in onderstaande figuur 2 weergegeven:
Figuur 2. Weidevogel- (blauw) en ganzenrustgebied (bruin) in Omgevingsverordening Gelderland (jan. ’23)” Natura2000-gebied h. In de beantwoording van het vorige punt is toegelicht dat de ligging in Natura2000-gebied niet meer relevant is omdat het gehele Natura2000-gebied van polder Arkemheen in gemeente Nijkerk binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ ligt uit de Omgevingsverordening Gelderland van provincie Gelderland. Binnen deze aanduiding ‘weidevogelgebied’ zijn windturbines van welk formaat dan ook niet toegestaan. Op basis van dit provinciaal beleid biedt de gemeente dan ook geen mogelijkheden voor boerderijmolens in het gebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
i.
Omgevingsvisie Nijkerk 2040 en Beeldkwaliteitsplan bebouwing Buitengebied De voorwaarden van het beleidskader boerderijmolens passen binnen de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Nijkerk 2040. De verschillende voorwaarde uit het beleidskader boerderijmolens voorkomen dat er afbreuk wordt gedaan aan de cultuurhistorische waarde van de parels en de beeldkwaliteit van deze parels. De belangrijkste voorwaarden die met dit doel zijn ingesteld zijn: ten eerste, een positief advies vanuit de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) is noodzakelijk voordat medewerking kan worden verleend aan een
38
boerderijmolen en, ten tweede, een landschappelijk inpassingsplan is vereist. De gemeente sluit boerderijmolens in de parels dan ook niet uit. Het ‘Beeldkwaliteitsplan bebouwing Buitengebied’ van Gemeente Nijkerk zegt niets over bouwwerken zoals boerderijmolens. De beeldkwaliteitsparagraaf die is opgenomen in het beleidskader boerderijmolens vormt voor dit onderdeel een toevoeging aan het geldende welstandsbeleid voor ons gemeente. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
j.
Grote windturbines versus boerderijmolens Met het beleidskader boerderijmolens geeft de gemeente ondernemers in het buitengebied de ruimte om de bedrijfsvoering jaarrond energieneutraal te maken met een boerderijmolen. Op basis van het beleidskader boerderijmolens kunnen ondernemers in het buitengebied onderzoeken of op een passende wijze een boerderijmolen kan worden gerealiseerd. Dat wil zeggen, op basis van de voorwaarden uit het beleidskader boerderijmolens vindt de gemeente de waarden in buitengebied worden beschermd. De gemeente ziet dan ook geen aanleiding om boerderijmolens in het geheel niet toe te staan. Het is aan de ondernemers in het buitengebied om te besluiten of zij willen investeren in een boerderijmolen of willen participeren in een grote windturbine. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
k.
Boerderijmolens binnen of nabij bouwvlak In het ontwerpbeleidskader boerderijmolens is vermeld dat boerderijmolens zijn toegestaan binnen het bouwvlak. Buiten het bouwvlak is ook mogelijk als dit vanwege landschappelijke, ecologische of cultuurhistorische waarden gewenst is. In dat geval mag de boerderijmolen op een maximale afstand van 15 meter van het bouwvlak staan, gemeten in een rechte lijn vanaf de grens van het bouwvlak. De gemeente constateert voor dit onderwerp dan ook geen verschil met de stelling van inspreker. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
l.
Monumenten De verschillende voorwaarde uit het beleidskader boerderijmolens voorkomen dat er afbreuk wordt gedaan aan de cultuurhistorische waarde van monumentale bebouwing. In de eerste plaats is met dit doel de voorwaarde gesteld dat een positief advies vanuit de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) noodzakelijk is voordat medewerking kan worden verleend aan een boerderijmolen. De AOK bestaat uit verschillende specialisten met onder andere een monumenten . Andere voorwaarden die de monumentale waarden beschermen zijn de plaatsing binnen of nabij het bouwvlak, de landschappelijke inpassing, de ashoogte en de beeldkwaliteit. De gemeente sluit boerderijmolens bij monumenten dan ook niet uit. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Integraliteit m. De raadsmotie, bekend onder nummer 187, aangenomen in de raadsvergadering van 24 november 2022 is inderdaad van toepassing om het beleidskader boerderijmolens. Dit uitgangspunt is ook de basis voor het beleidskader boerderijmolens. Echter, het is niet op voorhand vast te tellen per locatie wat de gevolgen zijn van een boerderijmolen. Om die reden
39
bevat het beleidskader boerderijmolens enkel de voorwaarden en richtlijnen waarbinnen deze integrale afweging alsnog per casus gemaakt kan worden. Per casus moet, integraal, de impact van een boerderijmolen op een specifieke locatie in beeld worden gebracht waarbij ook een belangenafweging expliciet onderdeel is van een eventuele vergunningaanvraag. Het beleidskader boerderijmolens benoemt alle aspecten die op voorhand aandacht verdienen zodat voor toekomstige aanvragers duidelijk is waar zij aan moeten voldoen maar bevat daarnaast ook de ruimte om per locatie de integrale afweging en belangenafweging te maken. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Inspreker 11 (Bunschoterweg 35b, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Doelgroep beleidskader a. Inspreker stelt dat duurzame energie overal waar mogelijk opgewekt moet worden en vraagt de gemeente waarom boerderijmolens alleen bij bedrijven worden toegestaan. Circulariteit b. Inspreker constateert dat een boerderijmolen circulair moet zijn en stelt dat deze voorwaarde voor grote windturbines niet geldt. Beoordeling gemeente Doelgroep beleidskader a. In het ontwerpbeleidskader is terug te lezen hoe de energieopbrengsten van boerderijmolens zich verhouden tot andere duurzame energiebronnen. De gemeente ziet hierin geen grote rol weggelegd voor boerderijmolens omdat de opbrengsten exponentieel toenemen met het lineair toenemen van de afmetingen van een windturbine. De gemeente wil het met het beleidskader boerderijmolens eenvoudig maken voor de ondernemers in ons buitengebied om met een boerderijmolen te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. Gelet op de landschappelijke en visuele impact van een boerderijmolen vindt de gemeente het niet wenselijk om de doelgroep groter dan noodzakelijk te maken. Bovendien werkt de gemeente aan het creëren van mogelijkheden voor overige gebruikers en eigenaren – die dus buiten de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens vallen – in de toekomst participeren in de grote windturbines én of zonnevelden.
Dit geldt zowel voor gebruikers en eigenaren in het buitengebied als in de kernen. Tot slot, de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens heeft een grote energiebehoefte waarbij een boerderijmolen een geschikte oplossing kan zijn om jaarrond energieneutraal te zijn en dit geldt niet voor andere eigenaren en gebruikers in het buitengebied. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Circulariteit b. Gemeente Nijkerk heeft geen beleid voor grote windturbines en het materiaalgebruik voor grote windturbines. De gemeente is het met inspreker eens dat de eisen voor materiaalgebruik van grote windturbines vergelijkbaar moeten zijn aan de eisen voor materiaalgebruik van boerderijmolens. De gemeente heeft de voorkeur dat de componenten waaruit een boerderijmolen is opgebouwd geüpcycled kunnen worden. Hier geldt dat dit het streven is maar dat de gemeente dit niet afdwingt. 40
Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 3.3.10 met titel ‘Circulariteit’ wordt als volgt aangepast: De volgende zinnen worden vervangen:
“Een boerderijmolen moet geupcycled kunnen worden. De voorkeur gaat uit naar boerderijmolens die samengesteld zijn met bio-based materialen en de componenten geupcycled kunnen worden. Boerderijmolens
waarvan
de
wieken
niet
gerecycled kunnen worden (zoals wieken van compositef) zijn niet toegestaan.” De nieuwe en vervangende tekst luidt
“De gemeente heeft de voorkeur dat een boerderijmolen wordt gebouwd / gefabriceerd / gemaakt / samengesteld van componenten en materialen die bio-based zijn en in de toekomst kunnen worden geupcycled, dan wel gerecycled. Het beleidskader dwingt het gebruik van dit soort materialen niet af maar wijst initiatiefnemer wel op het voordeel van het gebruik van dit soort materialen.”
Inspreker 12 (Greppelland 7, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Parels a. Inspreker verzoekt de gemeente om de parels voldoende te beschermen door deze niet toe te staan in de gemeentelijke parels in het buitengebied vanwege overlast voor de boer, zijn buren, horizonvervuiling, verrommelen van het buitengebied en problemen met natuurbescherming. Grote windturbines versus boerderijmolens b. Inspreker stelt voor boerderijmolens in het geheel niet toe te staan en in de plaats daarvan alleen voor grote windturbines te gaan, omdat inspreker met boerderijmolens problemen in het stroomnet in het buitengebied voorziet, een tekort aan draagvlak en aantasting van de beeldkwaliteit van de parels. Beoordeling gemeente Parels a. De verschillende voorwaarde uit het beleidskader boerderijmolens voorkomen dat er afbreuk wordt gedaan aan de cultuurhistorische waarde van de parels en de beeldkwaliteit van deze parels. De belangrijkste voorwaarden die met dit doel zijn ingesteld zijn: ten eerste, een positief advies vanuit de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) is noodzakelijk voordat medewerking kan worden verleend aan een boerderijmolen en, ten tweede, een landschappelijk inpassingsplan is vereist. Daarbij komt nog de voorwaarde dat binnen of nabij het bouwvlak moet worden gebouwd. De boerderijmolen wordt zo onderdeel van de bedrijfsbebouwing en geen los element in een open weiland.
De gemeente sluit boerderijmolens in de parels dan ook niet uit. 41
Andere onderwerpen die inspreker noemt, zoals problemen met natuurbescherming en overlast voor de boer en zijn buren zijn zaken die niet specifiek voor boerderijmolens in de parels relevant zijn. Het belang van natuurbescherming wordt gediend door per casus te beoordelen of een ecologische quickscan noodzakelijk is – met of zonder nader onderzoek en eventueel met mitigerende maatregelen. Per casus wordt onderzocht of er overlast kan ontstaan voor gebruikers en eigenaren in het buitengebied en aansluitend wordt onderzocht of er nader onderzoek nodig is om eventuele overlast uit te sluiten, dan wel te voorkomen. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Grote windturbines versus boerderijmolens b. De ashoogte van een grote windturbine is hoger dan die van een boerderijmolen of boerderijmolen. Hierdoor zijn ze meer zichtbaar in het landschap. Hoe hoger de ashoogte, hoe langer de wieken, hoe meer opbrengst een windmolen heeft. Deze opbrengst groeit exponentieel met de hoogte. De capaciteit van een grote windturbine is het veelvoud van die van boerderijmolens. De gemeente vindt het wenselijk om boerderijmolens op bouwkavels toe te staan. Dit om bedrijven de mogelijkheid te geven om hun bedrijfsvoering jaarrond energieneutraal te maken.
Een belangrijk verschil tussen boerderijmolens en grote windturbines ziet de gemeente waar het gaat om belasting van het stroomnet maar niet op de wijze die inspreker voorziet. Boerderijmolens hebben juist het voordeel dat er op eigen terrein een stroomvoorziening kan worden gerealiseerd zonder dat daar het openbare stroomnetwerk voor wordt belast. Dit is anders dan inspreker stelt en dit onderwerp vormt dan ook geen bezwaar. Wat betreft de aantasting van de gemeentelijke parels in het buitengebied, zoals al eerder voor inspreker was te lezen, dit wordt ondervangen door een advies vanuit de AOK, een landschappelijk inpassingsplan en de plaatsing in of nabij het bouwvlak. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 13 (Nieuwe Voorthuizerweg 8, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Doelgroep beleidskader a. Inspreker vraagt de gemeente of het bedrijf van inspreker in aanmerking komt voor een vergunning van een boerderijmolen. Leverancier boerderijmolen b. Inspreker vraagt de gemeente of een boerderijmolen van EAZ een voorwaarde is of dat ook boerderijmolens van andere leveranciers is aanmerking komen om vergund te worden. Subsidiemogelijkheden c. Inspreker vraagt de gemeente of een boerderijmolen in aanmerking komt voor subsidie Beoordeling gemeente Doelgroep beleidskader a.
Het bedrijf van inspreker heeft een bestemming ‘Bedrijf – Landelijk’ en daarmee bevat het beleidskader mogelijkheden om een boerderijmolen op het perceel van inspreker te realiseren. Dat betekent dat inspreker een vooroverleg kan aanvragen om de mogelijkheden
42
voor een boerderijmolen te onderzoeken. Een vooroverleg is in principe de eerste stap omdat eerst meer informatie beschikbaar moet zijn voordat kan duidelijk is dat er een vergunning voor een boerderijmolen op het perceel van inspreker kan worden afgegeven. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Leverancier boerderijmolen b. Het ontwerp van het beleidskader waar inspreker op heeft gereageerd schrijft voor dat beeldkwaliteit en circulair materiaalgebruik harde eisen zijn. Echter, dit wordt aangepast bij het vaststellen van het beleidskader. De gemeente heeft de voorkeur dat de componenten waaruit een boerderijmolen zijn opgebouwd geüpcycled kunnen worden. De voorkeur van de gemeente gaat naast materiaalkeuze ook uit naar een bepaalde beeldkwaliteit. Voor materiaalkeuze én beeldkwaliteit geldt dat dit het streven is, maar dat de gemeente dit niet afdwingt. Het beleidskader boerderijmolens stelt ook geen eisen aan de leverancier, omdat dit geen ruimtelijke eis is. Kortom, het beleidskader wijst EAZ niet aan als leverancier. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 3.3.10 met titel ‘Circulariteit’ wordt als volgt aangepast: De volgende zinnen
“Een boerderijmolen moet geupcycled kunnen worden. De
worden vervangen:
voorkeur gaat uit naar boerderijmolens die samengesteld zijn met bio-based materialen en de componenten geupcycled kunnen worden. Boerderijmolens waarvan de wieken niet gerecycled kunnen worden (zoals wieken van compositef) zijn niet toegestaan.” “De gemeente heeft de voorkeur dat een boerderijmolen wordt gebouwd / gefabriceerd / gemaakt / samengesteld van componenten en materialen die bio-based zijn en in de toekomst kunnen worden geupcycled, dan wel gerecycled. Het beleidskader dwingt het gebruik van dit soort materialen niet af maar wijst initiatiefnemer wel op het voordeel van het gebruik van dit soort materialen.”
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
“De gemeente heeft de voorkeur dat een boerderijmolen wordt gebouwd / gefabriceerd / gemaakt / samengesteld van componenten en materialen die bio-based zijn en in de toekomst kunnen worden geupcycled, dan wel gerecycled. Het beleidskader dwingt het gebruik van dit soort materialen niet af maar wijst initiatiefnemer wel op het voordeel van het gebruik van dit soort materialen.”
Subsidiemogelijkheden c. Op de subsidie- en finacieringswijzer van www.rvo.nl staan onder andere regelingen voor het thema duurzaamheid. Regelingen hebben een bepaalde tijd dat ze opengesteld worden voor aanvragen. Leveranciers van boerderijmolens kunnen adviseren over subsidieregelingen. De gemeente Nijkerk is niet voornemens om een subsidieregeling voor boerderijmolens op te stellen. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen 43
Inspreker 14 (Onbekend adres) Samenvatting inspraakreactie Doelgroep beleidskader a. Inspreker vraagt de gemeente of een boerderijmolen ook lokaal collectief gebruikt kan worden door bijvoorbeeld een straat. Opbrengsten boerderijmolen b. Inspreker vraagt wat de jaarlijkse opbrengsten en kosten van een boerderijmolen zijn. Beoordeling gemeente Doelgroep beleidskader a. In het beleidskader is terug te lezen hoe de energieopbrengsten van boerderijmolens zich verhouden tot andere duurzame energiebronnen. De gemeente ziet hierin geen grote rol weg gelegd voor boerderijmolens omdat de opbrengsten exponentieel toenemen met het lineair toenemen van de afmetingen van een windturbine. Desondanks kan het voor ondernemers in ons buitengebied met een grote energiebehoefte een waardevol middel zijn om te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. Met het beleidskader boerderijmolens wil de gemeente het eenvoudig maken voor de ondernemers in ons buitengebied om met een boerderijmolen te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. De energiebehoefte van deze doelgroep is groter dan andere gebruikers en eigenaren in het buitengebied waardoor kan worden gesteld dat andere gebruikers en eigenaren die buiten de doelgroep vallen, voldoende andere mogelijkheden hebben om jaarrond energieneutraal te zijn.
Daarnaast vindt de gemeente het gelet op de landschappelijke en visuele impact van een boerderijmolen het niet wenselijk om de doelgroep voor boerderijmolens groter dan noodzakelijk te maken.. Bovendien werkt de gemeente ondertussen door aan het creëren van andere mogelijkheden voor overige gebruikers en eigenaren – die dus buiten de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens vallen – die in de toekomst mogelijk kunnen participeren in de grote windturbines én of zonnevelden. Dit geldt zowel voor gebruikers en eigenaren in het buitengebied als in de kernen. Tot slot, de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens heeft een grote energiebehoefte waarbij een boerderijmolen een geschikte oplossing kan zijn om jaarrond energieneutraal te zijn en dit geldt niet voor andere eigenaren en gebruikers in het buitengebied. Dit geldt ook als deze eigenaren en gebruikers zich als straat verenigen, zoals inspreker voorstelt. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Opbrengsten boerderijmolen b. Er zijn verschillende leveranciers van boerderijmolens. Deze bieden verschillende typen molens aan. Deze molens verschillen onderling in ashoogte, capaciteit, opbrengst, onderhoudskosten, aanschafkosten en terugverdientijd.
Een ondernemer moet zelf onderzoeken welke boerderijmolen het beste past bij de bedrijfsvoering en binnen de voorwaarden van dit beleidskader. Door de grote verscheidenheid van aanbod heeft de gemeente geen kengetallen beschikbaar. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
44
Inspreker 15 (Onbekend adres) Samenvatting inspraakreactie Doelgroep beleidskader a. Inspreker stelt dat boerderijmolens zoveel als mogelijk toegepast moeten kunnen worden. Procedure b. Inspreker stelt dat de vergunningsprocedure zo eenvoudig mogelijk moet worden gemaakt.
c.
Windturbine op het dak of aan de gevel Inspreker vraagt de gemeente of een windturbine aan de gevel of op het dak zonder vergunning kan worden gerealiseerd.
Beoordeling gemeente Doelgroep beleidskader a. In het beleidskader is terug te lezen hoe de energieopbrengsten van boerderijmolens zich verhouden tot andere duurzame energiebronnen. De gemeente ziet hierin geen grote rol weg gelegd voor boerderijmolens omdat de opbrengsten exponentieel toenemen met het lineair toenemen van de afmetingen van een windturbine. Desondanks kan het voor ondernemers in ons buitengebied met een grote energiebehoefte een waardevol middel zijn om te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. Met het beleidskader boerderijmolens wil de gemeente het eenvoudig maken voor de ondernemers in ons buitengebied om met een boerderijmolen te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. De energiebehoefte van deze doelgroep is groter dan andere gebruikers en eigenaren in het buitengebied waardoor kan worden gesteld dat andere gebruikers en eigenaren die buiten de doelgroep vallen, voldoende andere mogelijkheden hebben om jaarrond energieneutraal te zijn. Daarnaast vindt de gemeente het gelet op de landschappelijke en visuele impact van een boerderijmolen het niet wenselijk om de doelgroep voor boerderijmolens groter dan noodzakelijk te maken..
Bovendien werkt de gemeente ondertussen door aan het creëren van andere mogelijkheden voor overige gebruikers en eigenaren – die dus buiten de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens vallen – die in de toekomst mogelijk kunnen participeren in de grote windturbines én of zonnevelden. Dit geldt zowel voor gebruikers en eigenaren in het buitengebied als in de kernen. Tot slot, de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens heeft een grote energiebehoefte waarbij een boerderijmolen een geschikte oplossing kan zijn om jaarrond energieneutraal te zijn en dit geldt niet voor andere eigenaren en gebruikers in het buitengebied. Dit geldt ook als deze eigenaren en gebruikers zich als straat verenigen, zoals inspreker voorstelt. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Procedure b. De gemeente is voornemens om, na vaststelling en inwerkingtreden van het beleidskader boerderijmolens, de nieuwe mogelijkheden die dit beleid biedt uit te werken in een bestemmingsplan, dan wel in het nieuwe Omgevingsplan onder de Omgevingswet. Het doel is om de procedure aan te laten sluiten bij de belangenafweging. De procedures die kunnen
45
worden gevolgd voor het realiseren van een bouwwerk zoals een boerderijmolen staan in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De gemeente heeft hier geen beleidsvrijheid in. Onder de Omgevingswet komt er voor dit onderwerp meer beleidsvrijheid. De gemeente is net als inspreker voorstander van de meeste eenvoudige procedure. Zoals gezegd is het doel daarbij om de procedure af te stemmen op de belangenafweging die moet worden gemaakt voordat een vergunning kan en zal worden afgegeven. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
c.
Windturbine op het dak of aan de gevel De gemeente kan niet op hoofdlijn aangeven of een windturbine op het dak of aan de gevel vergunningvrij kan worden gerealiseerd. De voorwaarden voor het realiseren van een bouwwerk zoals een windturbine op het dak of aan de gevel staan in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en daarnaast ook in andere wettelijke regelingen zoals het Besluit omgevingsrecht. De gemeente nodigt de inspreker uit om met een concreet plan te komen op basis waarvan kan worden beoordeeld of het voldoet aan de eisen om een vergunningvrij bouwwerk te realiseren. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
46
6. Ambtshalve wijzigingen
1.
Hoofdstuk 1 met titel ‘Inleiding’ wordt als volgt aangepast: De volgende tekst wordt
“De basis onder dit beleid is onder andere de ontwerp-
vervangen:
omgevingsvisie, routekaart Energieneutraal 2050, bestemmingsplan buitengebied, Beeldkwaliteitsplan, LOP”
De nieuwe en vervangende
“De basis onder dit beleid is onder andere de Omgevingsvisie
tekst luidt:
Nijkerk 2040, routekaart Energieneutraal 200, bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 inclusief de bijbehorende veegplannen, Beeldkwaliteitsplan Bebouwing LandschapsOntwikkelingsPlan (2019).”
2.
Buitengebied
en
Paragraaf 2.8 Omgevingsvisie De volgende tekst wordt vervangen:
In de ontwerp Omgevingsvisie Nijkerk 2040 staat op pagina 70: “Ook het landschap om de parels heen is van belang. Het landschap biedt namelijk de context van de parel en vertelt het verhaal van de parel. Wij overwegen in het omgevingsplan de daarvoor in aanmerking komende parels als stadsgezicht en/of cultuurhistorische landschappen te beschermen. Dit doet wij vanwege de schoonheid, de onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang van de samenstellende onroerende zaken of hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde. Het kan hier bijvoorbeeld ook gaan om aantasting van de groenaanleg en (water)structuren die onderdeel uitmaken van de te beschermen karakteristieken van het beschermd gezicht. Op deze wijze voorkomen wij dat afbreuk wordt gedaan aan de parels van ons cultuurhistorisch erfgoed. De parels staan met ‘naam en begrenzing’ op de Visiekaart, pagina 68 (redactie: bijlage 4) aangegeven. De Omgevingswet biedt onze gemeenteraad de bevoegdheid instructies mee te geven aan locaties in het omgevingsplan om de genoemde parels in het omgevingsplan te voorzien van een extra beschermde status.” Ook staat op pagina 141: “Nijkerk heeft een rijke historie met landgoederen en monumentale gebouwen, echter zijn er (nog) geen beschermde stads-/dorpsgezichten benoemd.