2023-048 Bijlage 2 - Nota Beantwoording Inspraakreacties beleidskader boerderijmolens op land;.pdf
Tekst van het document
NOTA BEOORDELING INSPRAAKREACTIES ONTWERP BELEIDSKADER DUURZAME OPWEK BOERDERIJMOLENS OP LAND
JUNI 2022
Naam rapport:
Nota beoordeling inspraakreacties Ontwerp Beleidskader Duurzame opwek boerderijmolens op land
Datum rapport:
9 mei 2022
Status:
Ontwerp
2
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ................................................................................................................................... 6
2.
Termijn .................................................................................................................................... 6
3.
Inspraakreacties ...................................................................................................................... 6
4.
Ambtshalve wijzigingen ........................................................................................................... 6
5.
Inspraakreacties, samenvattingen, beoordelingen gemeente en conclusies ......................... 7 Inspreker 1 (Arkerweg 4, Nijkerk).................................................................................................... 7 Begrenzing Natura2000, bouwvlak en ashoogte ....................................................... 7 Energieneutrale bedrijfsvoering ......................................................................... 9
Inspreker 2 (Arkerweg 1, Nijkerk).................................................................................................... 9 Duurzame energiebehoefte ............................................................................... 9 Onderscheid tussen boerderijmolen en bedrijfsgebouwen ..........................................10 Best Beschikbare Technieken (BBT) ....................................................................10 Grote windturbines versus boerderijmolens ..........................................................10
Inspreker 3 (Kardinaal Alfrinklaan 50, Nijkerk).............................................................................. 11 Werkingsgebied beleidskader ...........................................................................11 Doelgroep beleidskader ..................................................................................11
Inspreker 4 (LTO Noord Gelderse Vallei) ....................................................................................... 12 ‘Nee, tenzij’-principe ....................................................................................14 Ashoogte....................................................................................................14 Provinciaal beleid .........................................................................................14 Ladder voor duurzame energie ..........................................................................16 Onderzoeksplicht ..........................................................................................16 Beeldkwaliteit .............................................................................................17 Energiebehoefte...........................................................................................18 Landschappelijke inpassing ..............................................................................18 Ecologie ....................................................................................................18 Circulariteit ................................................................................................19 Vergunningsplicht .........................................................................................20 Algemeen oordeel
.........................................................................................20
Inspreker 5 (Korte Holk 1, Nijkerk) ................................................................................................ 21 Alternatief voor boerderijmolens .......................................................................21 Kosten landschappelijk inpassingsplan .................................................................21
Inspreker 6 (Nieuwe Voorthuizerweg 32, Nijkerk) ........................................................................ 21 Boerderijmolen buiten bouwvlak .......................................................................22 Afwijkingsmogelijkheid maximale ashoogte in verband met boomhoogte ........................22
3
Legeskosten ................................................................................................22 Subsidie .....................................................................................................22
Inspreker 7 (Hoevelakerveenweg 7a, Nijkerk) .............................................................................. 22 Hinder van boerderijmolens .............................................................................23 Werkingsgebied beleidskader ...........................................................................23
Inspreker 8 (Amerikalaan 5, Barneveld) ........................................................................................ 23 Polder Arkemheen ........................................................................................24 Aanbod van boerderijmolens met ashoogte 12 meter ...............................................25
Inspreker 9 (Bolder 4, Nijkerk) ...................................................................................................... 26 Ashoogte....................................................................................................27 Maximaal aantal boerderijmolens ......................................................................27 Afbakening plangebied ...................................................................................27 Toezicht en handhaving ..................................................................................28 Grote windturbines versus boerderijmolens ..........................................................28 Verdienmodel ..............................................................................................28 Omgevingseffecten en hinder ...........................................................................28 Geluidsnormen en zonering ..............................................................................29 Klankbordgroep............................................................................................29
Inspreker 10 (Van Kluijvelaan 16 / Kievitslaan 25, Nijkerk) ........................................................... 30 Aanvliegslachtoffers ......................................................................................32 Ladder voor duurzame energieopwekking .............................................................33 Landschappelijke waarden en omgevingseffecten ...................................................33 Efficiëntie van boerderijmolens ........................................................................34 Ashoogte....................................................................................................34 Doelgroep beleidskader ..................................................................................36 Weidevogelgebied.........................................................................................36 Natura2000-gebied ........................................................................................38 Omgevingsvisie Nijkerk 2040 en Beeldkwaliteitsplan bebouwing Buitengebied ..................38 Grote windturbines versus boerderijmolens ..........................................................39 Boerderijmolens binnen of nabij bouwvlak ...........................................................39 Monumenten ...............................................................................................39
Integraliteit ................................................................................................39
Inspreker 11 (Bunschoterweg 35b, Nijkerk) .................................................................................. 40 Doelgroep beleidskader ..................................................................................40 Circulariteit ................................................................................................40
Inspreker 12 (Greppelland 7, Nijkerk) ........................................................................................... 41 Parels .......................................................................................................41 Grote windturbines versus boerderijmolens ..........................................................42 4
Inspreker 13 (Nieuwe Voorthuizerweg 8, Nijkerk) ........................................................................ 42 Doelgroep beleidskader ..................................................................................42 Leverancier boerderijmolen .............................................................................43 Subsidiemogelijkheden ...................................................................................43
Inspreker 14 (Onbekend adres) ..................................................................................................... 44 Doelgroep beleidskader ..................................................................................44 Opbrengsten boerderijmolen ............................................................................44
Inspreker 15 (Onbekend adres) ..................................................................................................... 45 Doelgroep beleidskader ..................................................................................45 Procedure ..................................................................................................45 Windturbine op het dak of aan de gevel ...............................................................46
6.
Ambtshalve wijzigingen ......................................................................................................... 47
7.
Overzicht voorstellen tot wijziging van het beleidskader… .................................................. 49
5
1. Inleiding In deze nota zijn de inspraakreacties op het Ontwerp Beleidskader Duurzame opwek boerderijmolens op land samengevat, beoordeeld en beantwoord. In totaal zijn er 15 reacties ingediend. Deze nota maakt een onlosmakelijk onderdeel uit van de procedure tot de vaststelling van het Beleidskader Duurzame opwek boerderijmolens op land. 2. Termijn Het ontwerp van het ‘Beleidskader Duurzame opwek boerderijmolens op land’ is van donderdag 22 december 2022 tot en met vrijdag 17 februari 2023 voor iedereen vrijgegeven voor inspraak. Tijdens deze periode kon een ieder reageren op de drie plannen. Dit is bekend gemaakt in de Stad Nijkerk, op de website www.officielebekendmakingen.nl en op de gemeentelijke website. De stukken waren ook raadpleegbaar op www.ruimtelijkeplannen.nl. 3. Inspraakreacties De gemeente heeft in deze periode 15 inspraakreacties ontvangen. Vanwege de privacyregels zijn de reacties waar nodig geanonimiseerd. De ingekomen reacties zijn stuk voor stuk beantwoord, per onderwerp. Alle reacties zijn samengevat, beoordeeld en beantwoord. De beantwoording sluit af met een conclusie waarin vermeld staat of en op welke wijze de reactie leidt tot een aanpassing van het beleidskader duurzame opwek boerderijmolens op land. 4.
Ambtshalve wijzigingen Gedurende de tijd waarin het ontwerp van het beleidskader duurzame opwek boerderijmolens op land voor inspraak was vrijgegeven is gebleken dat het ontwerp enkele onjuistheden bevat en op onderdelen onvolledig was. Deze onjuistheden en onvolledigheden geven aanleiding het beleidskader ambtshalve gewijzigd vast te stellen. Deze nota bevat een motivatie en toelichting op deze ambtshalve wijzigingen in paragraaf 6.
6
5. Inspraakreacties, samenvattingen, beoordelingen gemeente en conclusies Inspreker 1 (Arkerweg 4, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Begrenzing Natura2000, bouwvlak en ashoogte a. Inspreker heeft een agrarisch bedrijf in de polder Arkemheen. Het agrarisch bedrijf van inspreker ligt in het gebied dat als Natura2000-gebied is aangeduid maar buiten het gebied dat als weidevogel- en ganzenrustgebied staat aangemerkt. Inspreker vraagt de gemeente om te verduidelijken of het erf van het bedrijf van inspreker binnen Natura2000 ligt. en of het mogelijk is om buiten het bouwvlak medewerking te verlenen aan een boerderijmolen, tot een hoogte van 15 meter. Energieneutrale bedrijfsvoering b. Inspreker spreekt de wens uit om een energieneutrale bedrijfsvoering te hebben en geeft daarbij aan dat windturbines of windmolens bij de polder Arkemheen horen. Beoordeling gemeente Begrenzing Natura2000, bouwvlak en ashoogte a. In het ontwerp van het beleidskader waar inspreker op heeft gereageerd is een kaart opgenomen van het Natura2000-gebied. Dit was figuur 2 in het ontwerpbeleidskader. Om goed te kunnen reageren op de reactie van inspreker is contact gezocht met Provincie Gelderland.
Uit het contact met Provincie Gelderland is gebleken dat de aanduidingen ‘weidevogelgebied’ en ‘ganzenrustgebied’ op het gehele erf van inspreker liggen – waarbij de noordelijke grens wordt gevormd door de zeedijk. Het perceel van inspreker ligt ten zuiden van de zeedijk waardoor duidelijk is dat de aanduidingen ‘weidevogelgebied’ en ‘ganzenrustgebied op het gehele perceel van inspreker liggen, zie de afbeelding hierna:
Figuur 1 Weidevogel- (blauw) en ganzenrustgebied (bruin) in Omgevingsverordening Gelderland (jan. ’23)
7
Het
Natura2000-gebied
Polder
Arkemheen
ligt
geheel
binnen
de
aanduiding
‘weidevogelgebied’. In de Omgevingsverordening Gelderland van Provincie Gelderland (Provincie Gelderland, 2023) is opgenomen dat windturbines niet zijn toegestaan binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’. Provincie Gelderland heeft in het kader van vooroverleg aan gemeente Nijkerk medegedeeld dat de ashoogte van de boerderijmolen geen factor van betekenis in is. Conclusie is dan ook dat windturbines van welke omvang dan ook niet zijn toegestaan op het perceel van inspreker en dat het om die reden niet relevant is om de begrenzing van Natura2000-gebied of de ashoogte te bespreken. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 2.3 met titel ‘Ecologie- Wet natuurbescherming’ wordt als volgt aangepast: 1.
De volgende tekst
“Natura 2000 gebied
wordt vervangen:
Een deel van de Polder Arkemheen is Natura 2000 gebied, blauw gekleurd in figuur 1. Weidevogels en ganzenopvang De rode gebieden in figuur 2 bestaan uit Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebieden.”
De nieuwe en
“Provincie Gelderland heeft in de Omgevingsverordening
vervangende tekst luidt:
Gelderland (Provincie Gelderland, 2023) vastgelegd dat windturbines van geen enkel formaat mogelijk zijn binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ en dat binnen de aanduiding ‘ganzenrustgebied’ nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens alleen onder voorwaarden mogelijk zijn. De regels voor weidevogelgebieden staan in artikel 2.51a van de Omgevingsverordening Gelderland. Het Natura2000-gebied Polder Arkemheen ligt geheel binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’. In dit gebied zijn dus geen boerderijmolen toegestaan. De regels voor ganzenrustgebied staan in artikel 2.51b van de Omgevingsverordening Gelderland. In onderstaande figuur 1 zijn het weidevogelgebied en het ganzenrustgebied weergegeven.
2.
De volgende figuur
a. “Figuur 1 met titel ‘Natura 2000 gebied Arkemheen”
wordt verwijderd:
b. “Figuur 2 met titel ‘Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebied’
De nieuwe en vervangende figuur is:
“ Figuur 1. Weidevogel- (blauw) en ganzenrustgebied (bruin) in Omgevingsverordening Gelderland (jan. ’23)
8
Energieneutrale bedrijfsvoering b. De gemeente herkent de wens van inspreker om duurzame energie op te wekken. Met het beleidskader voor boerderijmolens komt gemeente Nijkerk tegemoet aan de wens van ondernemers in het buitengebied om met een boerderijmolen een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering te realiseren. De gemeente onderschrijft de historie die windmolens hebben gehad in de geschiedenis van de polder maar dat betekent niet dat het op dit moment ook logisch is of mogelijk moet zijn om in de polder moderne (kleine) windturbines te realiseren. Provincie Gelderland heeft met de Omgevingsverordening Gelderland (Provincie Gelderland, 2023) uitgesloten dat nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens worden gerealiseerd in het gebied dat weidevogelgebied is. Het perceel van inspreker ligt ook binnen deze aanduiding ‘weidevogelgebied’ waardoor het niet mogelijk is om op of bij het perceel van inspreker een boerderijmolen op te richten, dit om de weidevogels te beschermen. Provincie Gelderland biedt in haar Omgevingsverordening (maar ook in overleg) geen mogelijkheden voor maatwerk op dit vlak. Voor ondernemers die hun perceel binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ hebben is het in de toekomst wellicht mogelijk om te participeren in de grote windturbines waar gemeente Nijkerk momenteel de mogelijkheden voor onderzoekt.
Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 2 (Arkerweg 1, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Duurzame energiebehoefte a. Inspreker stelt dat alle mogelijkheden dienen te worden aangegrepen om een bijdrage te kunnen leveren aan de energiebehoefte in de toekomst Onderscheid tussen boerderijmolen en bedrijfsgebouwen b. Inspreker vraagt zich af waarom een onderscheid wordt gemaakt tussen een boerderijmolen en bedrijfsgebouwen, terwijl beiden een invloed hebben op de omgeving. Best Beschikbare Technieken (BBT) c. Inspreker stelt dat uit de plicht om BBT toe te passen ook volgt dat de bedrijven in het landelijke gebied de plicht hebben om een boerderijmolen bij hun bedrijf toe te voegen. Grote windturbines versus boerderijmolens d. Inspreker stelt dat het realiseren van boerderijmolens wenselijker is dan grote windturbines, gelet op de veel kleinere impact van een boerderijmolen in vergelijking tot grote windturbines.
Beoordeling gemeente Duurzame energiebehoefte a. De gemeente herkent de wens van inspreker om duurzame energie op te wekken en dit is een roep die de afgelopen jaren meer is gehoord vanuit verschillende ondernemers in het buitengebied. Niet betwist wordt dat duurzame energie op meer plekken toegepast moet worden, zoals inspreker stelt. De gemeente benadrukt dat het toestaan van meer mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie onderdeel moet zijn van een belangenafweging en niet boven alles moet gaan. Op basis van het beleidskader boerderijmolens is deze
9
belangenafweging te maken omdat het beleidskader duidelijk de voorwaarden neerzet waar de initiatiefnemer aan moet voldoen. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Onderscheid tussen boerderijmolen en bedrijfsgebouwen b. Provincie Gelderland heeft strikt beleid voor het realiseren van zowel boerderijmolens als grote windturbines doordat in de Omgevingsverordening Gelderland specifieke gebieden zijn uitgesloten voor grote windturbines, dan wel boerderijmolens. Daarnaast sluiten de huidige (ruimtelijke) regels van Gemeente Nijkerk ook het realiseren van boerderijmolens in het buitengebied uit, met name in de gemeentelijke bestemmingsplannen voor het buitengebied. Gemeente Nijkerk wil het gemeentelijk beleid op dit onderwerp vernieuwen met het beleidskader boerderijmolens en het voor de ondernemers in het buitengebied mogelijk maken om jaarrond energieneutraal te zijn. Met het beleidskader boerderijmolens wil gemeente Nijkerk inzichtelijk maken op welke locaties een boerderijmolen mogelijk is en tegelijkertijd de voorwaarden neerzetten waarbinnen boerderijmolens kunnen worden gerealiseerd. Anders dan inspreker stelt, is een onderscheid tussen boerderijmolens en bedrijfsgebouwen gewenst en nodig omdat beide type bouwwerken beiden hun eigen omgevingseffecten met bijbehorende aandachtspunten hebben.
Zo is er bijvoorbeeld bij boerderijmolens aandacht voor slagschaduw – iets wat voor bedrijfsgebouwen niet relevant is. Kortom, een onderscheid tussen bedrijfsgebouwen en boerderijmolens is logisch gelet op de verschillen in omgevingseffecten. Met het beleidskader boerderijmolens is in beeld gebracht onder welke voorwaarden boerderijmolens kunnen worden opgericht en deze voorwaarden zijn specifiek afgestemd op de unieke invloed die een boerderijmolen op de omgeving heeft. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
c.
Best Beschikbare Technieken (BBT) De gemeente herkent de wens van inspreker om duurzame energie op te wekken en dit is een roep die de afgelopen jaren meer is gehoord vanuit verschillende ondernemers in het buitengebied. Niet betwist wordt dat duurzame energie op meer plekken toegepast moet worden, zoals inspreker stelt. Echter, er is geen sprake van een dwingend recht om boerderijmolens te realiseren en dit wordt door de gemeente ook niet afgedwongen. Zoals gezegd herkent de gemeente de wens van ondernemers in het buitengebied om duurzame energiebronnen op het eigen perceel toe te voegen. Met het beleidskader voor boerderijmolens komt gemeente Nijkerk tegemoet aan die wens en wordt het mogelijk om met een boerderijmolen een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering te realiseren. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Grote windturbines versus boerderijmolens d. De ashoogte van een grote windturbine is hoger dan die van een boerderijmolen. Hierdoor zijn ze meer zichtbaar in het landschap. Hoe hoger de ashoogte, hoe langer de wieken, hoe meer opbrengst een windmolen heeft. Deze opbrengst groeit exponentieel met de hoogte. De capaciteit van een grote windturbine is het veelvoud van die van boerderijmolens. De gemeente vindt het wenselijk om boerderijmolens op bouwkavels toe te staan. Dit om bedrijven de mogelijkheid te geven om hun bedrijfsvoering jaarrond energieneutraal te maken. De gemeente is geen voorstander om 8 windturbines uit de Routekaart Energieneutraal “om te ruilen” voor een veelvoud aan boerderijmolens omdat daarmee de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het gemeentelijk buitengebied in het geding komen. Met het beleidskader 10
boerderijmolens is dat namelijk helemaal niet het geval. Voor de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens geldt dat op een passende manier een boerderijmolen kan worden gerealiseerd, binnen de voorwaarden van het beleidskader. Bovendien is er de behoefte om op een nieuwe manier duurzame energie op te wekken omdat de bestaande mogelijkheden in veel gevallen niet voldoende zijn. De gemeente wil daarom juist deze doelgroep tegemoet komen. Immers, de doelgroep heeft een hogere energiebehoefte dan andere gebruikers en eigenaren in het buitengebied. Voor deze andere gebruikers en eigenaren zijn de bestaande mogelijkheden voor duurzame opwek, zoals zon op dak en zon op land, al voldoende om jaarrond op duurzame wijze te voorzien in de energiebehoefte. De gemeente werkt er aan om in de toekomst mogelijkheden te creëren om te participeren in de grote windturbines. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 3 (Kardinaal Alfrinklaan 50, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Werkingsgebied beleidskader a. Inspreker vindt dat in de periferie van het stedelijk gebied ruimte is voor het plaatsen van boerderijmolens op bedrijven die buiten de definitie “volwaardig of volwaardig (aanverwant) agrarische bedrijven in het buitengebied” vallen. Doelgroep beleidskader b.
Inspreker vindt dat de doelgroep “volwaardig of volwaardig (aanverwant) agrarische bedrijven in het buitengebied” te nauw geformuleerd is. Inspreker vindt dat de inperking van bedrijven onnodig beperkend is en vraagt om verruiming van de definitie. Dit mede gelet op het streven van de rijksoverheid om 50% van alle duurzame energieprojecten in eigendom te laten zijn van lokale bewoners en bedrijven. Inspreker stelt dan ook dat boerderijmolens mogelijk moeten zijn voor particulieren zonder een bedrijf. Beoordeling gemeente Werkingsgebied beleidskader a. Het beleidskader stelt de voorwaarden waarbinnen boerderijmolens in het buitengebied van gemeente Nijkerk zijn toe te staan. Het beleidskader zet daarmee een beleidslijn neer voor ons buitengebied. Dat inspreker stelt dat boerderijmolens daarmee expliciet niet worden toegestaan in de rand van het stedelijk gebied en buiten het buitengebied is onjuist. Het beleidskader boerderijmolens doet geen uitspraken over locaties buiten het gemeentelijk buitengebied. Het is bij gemeente Nijkerk niet bekend of er interesse bestaat voor het realiseren van een boerderijmolen buiten het buitengebied. Voor de locaties die inspreker bedoelt gelden andere voorwaarden en kan een andere procedure worden gevolgd.
Het staat een ieder vrij om een verzoek of aanvraag in te dienen als de wens bestaat om een boerderijmolen te plaatsen op een locatie die buiten het plangebied van het beleidskader boerderijmolens valt. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Doelgroep beleidskader b. In het beleidskader is terug te lezen hoe de energieopbrengsten van boerderijmolens zich verhouden tot andere duurzame energiebronnen. De gemeente ziet hierin geen grote rol weg gelegd voor boerderijmolens omdat de opbrengsten exponentieel toenemen met het lineair
11
toenemen van de afmetingen van een windturbine. Desondanks kan het voor ondernemers in ons buitengebied met een grote energiebehoefte een waardevol middel zijn om te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. Met het beleidskader boerderijmolens wil de gemeente het eenvoudig maken voor de ondernemers in ons buitengebied om met een boerderijmolen te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrijfsvoering. De energiebehoefte van deze doelgroep is groter dan andere gebruikers en eigenaren in het buitengebied waardoor de gemeente stelt dat andere gebruikers en eigenaren in het buitengebied die buiten de doelgroep vallen, voldoende andere mogelijkheden hebben om jaarrond energieneutraal te zijn. Gelet op deze constatering vindt de gemeente het passend om de doelgroep van het beleidskader beperkt uit te breiden door alle bedrijfsbestemmingen toe te voegen aan de definitie van ‘volwaardig bedrijf’. Bovendien ziet de gemeente geen ruimtelijke verschillen tussen de verschillende bedrijfslocaties in het buitengebied. De gemeente vindt het, gelet op de landschappelijke en visuele impact van een boerderijmolen, niet wenselijk om de doelgroep voor boerderijmolens groter dan noodzakelijk te maken.
Bovendien werkt de gemeente ondertussen door aan het creëren van andere mogelijkheden voor partijen die buiten de doelgroep van het beleidskader boerderijmolens vallen, zodat deze partijen in de toekomst mogelijk kunnen participeren in de grote windturbines én of zonnevelden. Dit geldt zowel voor het buitengebied als in de kernen. Verder stelt inspreker dat het ook voor grondeigenaren en gebruikers in het gemeentelijk buitengebied zonder bedrijf gewenst is om een boerderijmolen op te kunnen richten. Het beleidskader boerderijmolens maakt dit inderdaad niet mogelijk omdat bedrijven of particulieren die buiten de doelgroep van het beleidskader vallen een veel lagere energiebehoefte hebben en voor die doelgroep andere middelen al snel voldoende zijn om jaarrond energieneutraal te zijn. De gemeente heeft in het voortraject ook geen geluiden gehoord van dit type bedrijven of particulieren. Bovendien is er nu sprake van een beperkte doelgroep waarmee de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het gemeentelijke buitengebied geborgd kunnen worden met het beleidskader boerderijmolens. Wel ziet de gemeente aanleiding om de doelgroep uit te breiden met de Het uitbreiden van de doelgroep zoals inspreker voorstelt doet afbreuk aan deze waarden en om dit reden dus ook niet wenselijk.
Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Hoofdstuk 2.1 met titel ‘Begrippen’ wordt als volgt aangepast: ‘Volwaardig bedrijf’
De definitie van dit begrip wordt uitgebreid zodat een boerderijmolen mogelijk is bij zowel de bestemming ‘Bedrijf – Landelijk’ als bij de bestemming ‘Bedrijf – Niet Agrarisch’.
Inspreker 4 (LTO Noord Gelderse Vallei) Samenvatting inspraakreactie ‘Nee, tenzij’-principe a. Inspreker stelt dat het beleidskader uitgaat van een ‘Nee, tenzij’-principe.
12
Ashoogte b. Inspreker stelt dat een boerderijmolen in gemeente Nijkerk pas rendabel is met een ashoogte van 35 meter. De inspreker stelt voor de ashoogte te bepalen op basis van windberekening en daaraan een wijzigingsbevoegdheid te koppelen. Provinciaal beleid c. Inspreker stelt dat provincie geen beperking oplegt aan ashoogte. Ladder voor duurzame energie d. Inspreker vindt dat een koppeling tussen boerderijmolens en zonnepanelen optimaal en wenselijk is, maar als randvoorwaarde contraproductief is. Volgens de inspreker zijn er situaties waar het plaatsen van zonnepanelen niet mogelijk is. De inspreker pleit ervoor om deze voorwaarde te schrappen. Onderzoeksplicht e. De inspreker vindt dat het niet duidelijk welk onderzoek uitgevoerd moet worden en wie de resultaten beoordeelt aan welke criteria.
f.
Beeldkwaliteit Volgens inspreker wordt in het beleidskader verwezen naar een bepaald type windmolen en dat mag volgens de inspreker niet. De keuze voor een boerderijmolen moet liggen bij de ondernemer.
Energiebehoefte g. De inspreker is van mening dat een ondernemer niet in een boerderijmolen investeert als het geen rendement oplevert. Het is lastig om een toekomstig energieverbruik te bepalen. Landschappelijke inpassing h. Inspreker vindt een landschappelijk inpassingsplan regelrechte onzin en getuigt van afvinkgedrag. Inspreker is van mening dat een ondernemer zelf bepaalt waar een boerderijmolen het beste kan renderen, binnen of net buiten het bouwvlak.
i.
Ecologie Inspreker vindt dat in het beleidskader niet goed is onderbouwd waarom in ecologisch waardevolle gebieden geen boerderijmolen geplaatst mogen worden. Inspreker vindt dat de ondernemer deze gebieden niet zelf aangewezen hebben.
j.
Circulariteit Inspreker vindt dat een ondernemer een vrije keus heeft om producten aan te schaffen. Er is geen beleid voor een verbod op producten welke niet of matig recyclebaar zijn. Dit belemmert immers de vrije keuze van onze ondernemers. Inspreker is benieuwd of de twee grote turbines binnen het project A28 ook recyclebaar moeten zijn.
k.
Vergunningsplicht Inspreker geeft aan dat in omliggende gemeenten een ondernemer kan volstaan met een melding voor het plaatsen van een boerderijmolen. Inspreker vindt dat met het beleidskader de
13
ondernemer een negatieve bewijslast wordt gevraagd om een vergunning te verkrijgen voor een boerderijmolen
l.
Algemeen oordeel Inspreker is teleurgesteld over het concept-beleidskader.
Beoordeling gemeente ‘Nee, tenzij’-principe a. De gemeente deelt de mening van de inspreker niet. In het geval van een ‘Nee, tenzij’, principe zijn ingrepen die strijdig zijn met de aanwezige cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarden niet toegestaan, tenzij er sprake is van een zwaarwegend maatschappelijk belang en alternatieven ontbreken. Bij het ‘Ja, mits’-principe is er ruimte voor initiatieven, mits deze binnen bepaalde kaders worden uitgevoerd die bijdraagt aan de doelen die voor het betreffende gebied zijn geformuleerd. De gemeente is van mening dat van dit laatste hier sprake is. Met het ontwerpbeleidskader komt de gemeente vanuit een positieve grondhouding tegemoet aan de wensen van de ondernemers in het buitengebied van onze gemeente. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Ashoogte b. De maximale ashoogte die op basis van het beleidskader boerderijmolens mogelijk is, is bepaald vanuit de landschappelijke en cultuurhistorische waarden. De gemeente stelt dat met een ashoogte van 25 meter in veel gevallen is te voldoen aan de landschappelijke en cultuurhistorische waarden en de beleving van het gebied. Het buitengebied ten oosten van de A28 heeft een kenmerkend coulissenlandschap wat vanuit verschillende optieken wordt gewaardeerd.
Het loslaten van een maximale ashoogte zoals inspreker vraagt past niet bij de aard en schaal van het gebied en zal zorgen voor een sterke verminderde beleving van het landschap. De maximale ashoogte is een onderwerp dat bij de evaluatie van dit beleid wordt meegenomen. De evaluatie van het beleidskader zal 5 jaar na vaststelling plaatsvinden tenzij er aanleiding is om dit eerder te doen. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
c.
Provinciaal beleid In het voortraject heeft gemeente Nijkerk actief Provincie Gelderland betrokken. Provincie Gelderland heeft het rechtstreeks voor de gemeente geldende ruimtelijke beleid vastgelegd in de Omgevingsverordening Gelderland. Hieruit blijkt dat regels worden gesteld voor windturbines zonder dat daarbij uitspraken worden gedaan over de ashoogte. De gemeente is het dan ook met indiener eens dat Provincie Gelderland geen beperkingen oplegt aan ashoogte. Wel volgt er vanuit de Elektriciteitswet (1998), artikel 9, lid e, dat windturbines met een opgewekt elektrisch vermogen van minder dan 5 MW tot de verantwoordelijkheid van de gemeente behoren. Maar ook dit punt is niet relevant omdat uit een ashoogte niet direct volgt welke opbrengst dit oplevert. Kortom, de gemeente is het met inspreker eens dat het provinciaal beleid geen maximale ashoogte voorschrijft. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen
14
Paragraaf 2.6 met titel ‘Provinciaal beleid’ wordt als volgt aangepast: De volgende zinnen worden
“Met haar Beleidslijn windenergie staat Provincie
vervangen:
Gelderland kleine windmolens toe met een ashoogte tot 25 meter. Behalve in gebieden waar geen windmolens zijn toegestaan. Dit vanwege wettelijke beperkingen of provinciaal beleid. In de beleidslijn windenergie van provincie Gelderland staat dat (kleine) windturbines niet toegestaan zijn in weidevogel- en rustgebieden voor winterganzen.”
De nieuwe en vervangende tekst
“Provincie Gelderland schrijft geen maximale ashoogte
luidt:
voor boerderijmolens voor. Het provinciaal beleid schrijft wel voor op welke plaatsen windturbines niet zijn toegestaan, dan wel waar deze onder voorwaarden zijn toegestaan. Dit betreft de aanduidingen ‘weidevogelgebied’ en ‘ganzenrustgebied’. Binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ zijn windturbines, van welk formaat dan ook, niet toegestaan – artikel 2.51a van Omgevingsverordening Gelderland. Binnen de aanduiding ‘ganzenrustgebied zijn windturbines, van welk formaat dan ook, alleen onder voorwaarden toegestaan – artikel 2.51b van Omgevingsverordening Gelderland.”
Paragraaf 3.3.2 met titel ‘Ashoogte’ wordt als volgt aangepast: 1.
De volgende zin wordt verwijderd:
“Volgens het beleid van de provincie mag de ashoogte maximaal 25 meter vanaf maaiveld zijn.”
2.
De volgende zinnen
“Een aanvrager moet dan wel rekening houden met
worden vervangen:
extra voorwaarden opgelegd vanuit de Provincie Gelderland. In de witte gebieden in polder Arkemheen, zoals beschreven onder 3.1.1 zijn boerderijmolens toegestaan met een maximale ashoogte van 12 meter.”
De nieuwe en
“In het gebied ten westen van de A28 vindt Gemeente
vervangende tekst luidt:
Nijkerk een maximale ashoogte van 25 meter niet gewenst. Bovendien sluit het provinciaal beleid nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens uit voor een deel van dit gebied. In het gebied dat als ‘weidevogelgebied’ is aangeduid in de Omgevingsverordening Gelderland (geconsolideerde versie, januari 2023) zijn windturbines niet toegestaan. Dit is het gemeentelijke buitengebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. Zie ook figuur 1 voor de exacte begrenzing van dit gebied. Hier is het dus niet mogelijk om een boerderijmolen te realiseren. In het gemeentelijke buitengebied dat ten westen van de A28 en ten zuiden van de Bunschoterweg ligt staat
15
dit beleidskader een maximale ashoogte van 15 meter toe, om de volgende redenen: •
De ligging in de nabijheid van de Polder Arkemheen betekent dat hier openheid van het landschap wordt nagestreefd en hoge bouwwerken dus niet gewenst zijn;
•
Het geldende bestemmingsplan staat hier al een maximale bouwhoogte van 12 meter toe voor voedersilo’s;
•
Naar aanleiding van de beantwoording van de inspraakreacties is gebleken dat de markt geen boerderijmolen levert met een ashoogte van 12 meter;
In dit deelgebied zijn minder elementen aanwezig die de windkracht verstoren.” Ladder voor duurzame energie d. Inspreker stelt terecht dat het beleidskader uitgaat van een ladder waarin zonnepanelen in principe vóór boerderijmolens gaan. De gemeente bedoelt daarmee niet dat boerderijmolens altijd in combinatie moeten met zonnepanelen, zoals inspreker het ontwerpbeleidskader leest. Het betekent dat volgens de gemeente boerderijmolens in combinatie met zonnepanelen nodig zijn om de bedrijfsvoering jaarrond energieneutraal te maken. De initiatiefnemer heeft vrijheid om te kiezen op welke wijze duurzame energie voor het bedrijf wordt opgewekt. Ten aanzien van het type zijn er voorbeelden opgenomen van molens met een horizontale en verticale as. Kortom, de voorkeur van de gemeente gaat uit naar het combineren van boerderijmolens met zonnepanelen of andere vormen van het opwekken van duurzame energie maar de gemeente laat de keuzevrijheid bij de initiatiefnemer als het gaat om de methode waarmee duurzame energie wordt opgewekt. Inspreker verzoekt om de voorwaarden waaruit die keuzevrijheid niet blijkt uit het beleidskader te schrappen maar de gemeente constateert dat die ook niet in het beleidskader zijn opgenomen. . Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Onderzoeksplicht e.
Om te bepalen of een boerderijmolen voldoet aan de Wet natuurbescherming (Wnb) is in veel gevallen een ecologisch onderzoek, oftewel een zogeheten ‘ecologische quickscan flora & fauna’. DDit onderzoek is altijd nodig als de boerderijmolen geplaatst wordt op een plek waar de kans bestaat dat er beschermde soorten aanwezig kunnen zijn of als de boerderijmolen op een plek dichtbij een gebied ligt dat mogelijk negatieve gevolgen zou kunnen ondervinden. In de praktijk zal dat (vrijwel) altijd aan de orde zijn en in veel gevallen zal een ecologische quickscan noodzakelijk zijn. Uiteraard beoordeelt de gemeente de noodzaak per casus. Een ecologische quickscan is een algemene natuurtoets. Het is dus een globale toets. Met deze toets wordt er gekeken of de plaatsing en het gebruik van de boerderijmolen effect kan hebben op beschermde plant- en diersoorten. Verder wordt er gekeken of beschermde natuurgebieden in de omgeving negatieve gevolgen kunnen ondervinden van een boerderijmolen.
16
Het resultaat van de ecologische quickscan kan zijn dat (leefgebieden van) beschermde soorten voorkomen op of rondom de beoogde locatie van de boerderijmolen. Als dat zo is, dan is er nader onderzoek nodig in de vorm van een uitgebreide natuurtoets. Deze uitgebreide natuurtoets is nodig om zeker te weten dat de beschermde soorten of leefgebieden geen hinder ondervinden van de boerderijmolen. Deze onderzoeken moeten voldoen aan de eisen uit de Wet natuurbescherming. Namens Gemeente Nijkerk beoordeelt de ecologisch adviseur van Omgevingsdienst de Vallei (OddV) de onderzoeksrapportages voor dit onderwerp. Als uit de onderzoeken blijkt dat negatieve effecten niet kunnen worden uitgesloten dan is er voor de plaatsing van de boerderijmolen een ontheffing Wet natuurbescherming nodig van Provincie Gelderland. Om een ontheffing Wet natuurbeheer te verkrijgen moet een ecologisch werkprotocol worden opgesteld door de aanvrager, inclusief bijbehorende mitigerende en compenserende maatregelen. In de planologisch procedure moet worden onderbouwd dat de Wet natuurbescherming niet in de weg staat om het plan te kunnen uitvoeren. Dat betekent dat een ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) alleen wordt aangevraagd als uit de bovenstaande onderzoeken blijkt dat dit nodig is.
Dit aanvragen van een ontheffing Wnb gebeurt tijdens de vergunningprocedure die op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) wordt gevoerd. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 2.3 met titel ‘Ecologie- Wet natuurbescherming’ wordt als volgt aangepast: De volgende zin wordt vervangen:
“Dit door het aanleveren van een quickscan (oriënterend onderzoek)”
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
f.
“De gemeente laat aan de aanvrager weten of er een ecologische quickscan flora & fauna noodzakelijk is voor de beoogde locatie. Uit deze quickscan moet blijken of de Wet natuurbescherming van toepassing is.”
Beeldkwaliteit In de paragraaf over beeldkwaliteit van het ontwerpbeleidskader is vermeld dat er een voorkeur uitgaat naar een windturbine met houten wieken en een windstaart. Vanuit zowel ondernemers als windturbine leveranciers is medegedeeld dat deze beeldkwaliteit niet met alle ashoogten mogelijk is. In de beantwoording van de inspraakreacties is terug te lezen dat de paragraaf beeldkwaliteit geen ‘harde’ eis is maar wel het uitgangspunt van de gemeente bevat. Ambtelijk is duidelijk dat het voor windturbines met een hogere ashoogte dan 15 meter onwaarschijnlijk is dat een windstaart wordt gerealiseerd. Het beleidskader boerderijmolens gaat hier flexibel mee om door geen harde richtlijn voor te schrijven. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 3.3.3 met titel ‘Beeldkwaliteit boerderijmolen’ wordt als volgt aangepast: 1.
De volgende zin wordt
“Om deze waarden zoveel mogelijk te behouden,
vervangen:
worden aan de beeldkwaliteit en functionaliteit van boerderijmolen voorwaarden gesteld.”
De nieuwe en vervangende
“Om deze waarden zoveel mogelijk te behouden,
tekst luidt:
hanteert de gemeente voor de beeldkwaliteit en 17
functionaliteit van boerderijmolen enkele uitgangspunten waarvan de gemeente graag ziet dat aanvragers dit toepassen. De gemeente stelt dit niet als voorwaarde of eis.” 2.
De volgende zin wordt
“Een boerderijmolen met een horizontale as moet
vervangen:
voldoen aan de volgende voorwaarden (zie figuur 3 en 6):”
De nieuwe en vervangende tekst luidt:
“Voor boerderijmolens met een horizontale as gelden de volgende uitgangspunten qua beeldkwaliteit (zie ook figuur 5 en 6):”
Energiebehoefte g. De gemeente Nijkerk is het met de inspreker eens dat een ondernemer niet moet investeren als het voor deze ondernemer geen rendement oplevert. Deze keuze is voor de ondernemer. h. Het toekomstige energieverbruik is per bedrijf verschillend. Dit heeft te maken met eventuele uitbreidingswensen, elektrificatie van voertuigen en bedrijfsprocessen. Hier is per bedrijf een inschatting van te maken. Een ondernemer kan zich laten informeren door leveranciers van machines, voertuigen, windmolens, zonnepanelen. De gemeente heeft gekozen voor een toekomstig verbruik in plaats van huidig gebruik, omdat een trend van bijvoorbeeld elektrificatie al bezig is. Vandaar dat ook een maximale afstandsregel is opgenomen van 15 meter uit het bouwvlak. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
i.
Landschappelijke inpassing De gemeente hecht veel waarde aan de kwaliteit van het gemeentelijke buitengebied. Onder andere het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) getuigt hiervan. Met het oog op het behouden en versterken van de landschappelijke kwaliteit wordt een landschappelijk inpassingplan als voorwaarde gestelde. Het doel hiervan is om te zorgen dat de windmolen een onderdeel gaat uitmaken van het agrarisch complex en niet als los element in de open ruimte komt te staan. Vandaar dat ook een maximale afstandsregel is opgenomen van 15 meter uit het bouwvlak. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
j.
Ecologie De gemeente is wettelijk verplicht om de natuurwaarden te beschermen en dit volgt uit de Wet natuurbescherming (Wnb). Daarnaast zijn er ook landschappelijke en cultuurhistorische waarden in het gemeentelijke buitengebied aanwezig die gemeente Nijkerk met haar beleid beschermd. Dit gemeentelijk beleid is met name vastgelegd in de Omgevingsvisie Nijkerk 2040, LandschapsOntwikkelingsPlan (2018) en het Beeldkwaliteit Bebouwing Buitengebied. De gemeente is het met inspreker eens dat een ondernemer niet altijd de keuzevrijheid heeft gehad om een locatie te kiezen maar dat is ook niet relevant omdat voor het gehele gemeentelijke buitengebied beleid geldt waaraan getoetst moet worden. Het gebied ten westen van de A28 is een zeer waardevol landschap met veel landschappelijke en cultuurhistorische waarden. In het Polderlandschap is er van sprake: • extreme openheid en rust; • stroken-, meden- en blokverkaveling; • watersystemen met kreken, wielen en sloten;
18
•
bijzondere bebouwing, waaronder begrepen het stoomgemaal Arkemheen en oude agrarische bebouwing op pollen en terpen;
Gemeente Nijkerk wil bovengenoemde landschappelijke waarden zo veel mogelijk beschermen. Boerderijmolens kunnen de rust en openheid van het gebied verstoren en de beeldkwaliteit van het gebied verstoren. Op deze manier worden de landschappelijke waarden van het gebied aangetast. Daarnaast heeft het gebied ten westen van de A28 ook een hoge natuurwaarde en gelden er verschillende gebiedsbeschermingen (Omgevingsverordening Gelderland geconsolideerde versie, januari 2023): • • • • • • •
Natura 2000-gebied Weidevogelgebied Ganzenrustgebied Geldersnatuurnetwerk (GNN) Groene Ontwikkelzone (GO) Nationaal Landschap Waardevol open gebied
Windturbines zijn niet in elke gebiedsbescherming toegestaan. Provincie Gelderland sluit windenergie uit in het gebied dat wordt begrensd door de A28, de Bunschoterweg, de Zeedijk en de gemeentegrens. Voor ganzenrustgebieden geldt dat een nieuwe ontwikkeling alleen onder voorwaarden is toegestaan. Met name het doel om in de genoemde gebieden de openheid en rust te beschermen is van belang. Deze rust en openheid is essentieel voor (weide)vogelsoorten. Met het plaatsen van een boerderijmolen kan deze rust verstoord worden. Daarnaast kunnen boerderijmolens slachtoffers maken (vogel- en vleermuis soorten) die op en rondom boerenerven leven. Verder is de kans groot dat er beschermde soorten leven in bovengenoemde gebiedsbeschermingen. Zowel Provincie Gelderland als gemeente Nijkerk zijn verplicht om in het wild levende inheemse planten- en diersoorten te beschermen, zoals gezegd staat dit in de Wet natuurbescherming (Wnb). Dat betekent dat per casus moet worden beoordeeld of beschermde planten- en diersoorten op enige wijze moeten worden beschermd. Daarnaast beschermt de Wet natuurbescherming natuurgebieden tegen ontwikkelingen die de instandhouding van het gebied kunnen aantasten. Boerderijmolens zouden negatieve effecten kunnen hebben op de habitattypen die aanwezig zijn in Polder Arkemheen.
Vervolgens, het kan inderdaad zo zijn dat boerenerven of delen van erven binnen de begrenzing van de Natura 2000-gebieden, weidevogelgebieden of ganzenrustgebieden liggen. Provincie Gelderland heeft de bevoegdheid om de begrenzing van Natura 2000-, weidevogel- en ganzenrustgebieden te bepalen. Provincie Gelderland heeft vooralsnog geen intentie om deze grenzen aan te passen, dan wel om meer mogelijkheden voor nieuwe ontwikkelingen te bieden. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
k.
Circulariteit De gemeente Nijkerk heeft de voorkeur dat de componenten waaruit een boerderijmolen is opgebouwd, geüpcycled kan worden. Hier geldt, net als bij beeldkwaliteit, dat dit het streven is maar dat de gemeente dit niet afdwingt. Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen 19
Paragraaf 3.3.10 met titel ‘Circulariteit’ wordt als volgt aangepast: De volgende zinnen worden
“Een boerderijmolen moet geupcycled kunnen
vervangen:
worden. De voorkeur gaat uit naar boerderijmolens die samengesteld zijn met bio-based materialen en de componenten geupcycled kunnen worden. Boerderijmolens waarvan de wieken niet gerecycled kunnen worden (zoals wieken van compositef) zijn niet toegestaan.”
De nieuwe en vervangende tekst luidt
“De gemeente heeft de voorkeur dat een boerderijmolen wordt gebouwd / gefabriceerd / gemaakt / samengesteld van componenten en materialen die bio-based zijn en in de toekomst kunnen worden geupcycled, dan wel gerecycled. Het beleidskader dwingt het gebruik van dit soort materialen niet af maar wijst initiatiefnemer wel op het voordeel van het gebruik van dit soort materialen.”
l.
Vergunningsplicht De gemeente herkent dat andere gemeenten een andere procedure hanteren voor het toestaan, en/of realiseren, van een boerderijmolen. De gemeente is voornemens om, na vaststelling en inwerkingtreden van het beleidskader boerderijmolens, de nieuwe mogelijkheden die dit beleid biedt uit te werken in een bestemmingsplan, dan wel in het nieuwe Omgevingsplan onder de Omgevingswet. Onder de Omgevingswet kan er in de toekomst overwogen worden om een meer eenvoudige procedure te kiezen. Op dit moment past het niet in de gemeentelijke systematiek om te werken met een meldingsplicht zoals inspreker dat als idee voordraagt. Echter, het doel is om de procedure aan te laten sluiten bij de belangenafweging. De gemeente ziet dat andere gemeenten een uitgebreid onderzoek naar passende locaties en een landschappelijke inpassing vooraf hebben laten gaan aan het opstellen van hun beleidskader voor boerderijmolens. Zo’n type onderzoek heeft niet ten grondslag gelegen aan het beleidskader boerderijmolens van onze gemeente. Dit betekent dat er per locatie nog locatiespecifiek onderzoek uitgevoerd moet worden, waaronder begrepen de belangenafweging die daar bij hoort. Kortom, de gemeente vindt een melding om die reden dan ook geen geschikt instrument voor het realiseren van een boerderijmolen.
Bovendien is het wettelijk niet mogelijk om voor alle soorten bouwwerken zomaar een meldingsplicht in te stellen. Dit is met name geregeld in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), in samenhang met het Besluit omgevingsrecht. De gemeente heeft hier geen beleidsvrijheid in. Onder de Omgevingswet komt er voor dit onderwerp wel beleidsvrijheid, maar zoals gezegd is een melding niet het geschikte instrument. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Algemeen oordeel m. Verschillende stakeholders hebben een eigen zienswijze. De gemeente heeft zorgvuldig afgewogen op welke wijze boerderijmolens kunnen worden toegestaan. De gemeente is van 20
mening dat er duidelijke keuzes zijn gemaakt met het beleidskader boerderijmolens waardoor er voor de doelgroep (lees: bedrijven in het buitengebied) voldoende mogelijkheden zijn om te voorzien in een jaarrond energieneutrale bedrifjsvoering door een boerderijmolen te realiseren. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Inspreker 5 (Korte Holk 1, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Alternatief voor boerderijmolen a. Inspreker vraagt wat een alternatief voor een boerderijmolen is, als een inspreker geen vergunning voor een boerderijmolen zou krijgen Kosten landschappelijk inpassingsplan b. Inspreker vindt dat de kosten voor een rapport over landschappelijke inpassing voor de overheid zijn Beoordeling gemeente Alternatief voor boerderijmolens a. Alternatieven voor boerderijmolens op een solitaire paal kan bijvoorbeeld een windturbine op het dak van een bedrijfsgebouw zijn, model wokkel. Deze windturbines hebben doorgaans een verticale as. Dat is voor de opwek. In het verbruik zijn er verschillende mogelijkheden die een energieleverancier of het energieloket beter kunnen uiteenzetten. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Kosten landschappelijk inpassingsplan b. De kosten die zijn gemoeid met het aantonen van de haalbaarheid van een boerderijmolen horen thuis bij diegene die er na het verkrijgen van de vergunning baat heeft bij deze windturbine. Dit is in dit geval de ondernemer die een boerderijmolen mag realiseren na het verkrijgen van een vergunning. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 6 (Nieuwe Voorthuizerweg 32, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Boerderijmolen buiten bouwvlak a.
Inspreker vraagt de gemeente of een boerderijmolen buiten het bouwvlak geplaatst mag worden. Afwijkingsmogelijkheid maximale ashoogte b. Inspreker verzoekt de gemeente om mogelijkheid te bieden om een ashoogte hoger dan 25 meter te realiseren gelet op de nabijheid van een bos bij het perceel van indiener.
c.
Legeskosten Inspreker vraagt de gemeente of er leges betaald moeten worden voor een vergunning van een boerderijmolen 21
Subsidie d. Inspreker vraagt de gemeente of er subsidie beschikbaar is voor boerderijmolens.
Beoordeling gemeente Boerderijmolen buiten bouwvlak a. In paragraaf 3.3.4 met titel ‘Bouwvlak’ van het beleidskader boerderijmolens staat dat boerderijmolens zijn toegestaan binnen het bouwvlak maar ook dat in sommige gevallen het gewenst is om de boerderijmolen buiten het bouwvlak te plaatsen. Buiten het bouwvlak is het mogelijk als dit vanwege landschappelijke, ecologische of cultuurhistorische waarden gewenst is. In dat geval mag de boerderijmolen op een maximale afstand van 15 meter van het bouwvlak staan, gemeten in een rechte lijn vanaf de grens van het bouwvlak. Hierdoor blijft er een relatie met het agrarisch complex. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Afwijkingsmogelijkheid maximale ashoogte in verband met boomhoogte b. In paragraaf 3.3.2 met titel ‘Ashoogte’ van het beleidskader boerderijmolens staat dat 25 meter de maximale ashoogte is en dat er kan worden afgeweken naar maximaal 30 meter in die situaties waar de gemiddelde boomhoogte rondom het bouwvlak hoger is dan 25 meter. Ook bij deze afwijkingsmogelijkheid voor de maximale ashoogte geldt altijd dat de initiatiefnemer moet aantonen dat een hogere ashoogte nodig is om jaarrond energieneutraal te kunnen zijn. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
c.
Legeskosten Voor het verlenen van een omgevingsvergunning worden legeskosten in rekening gebracht conform de op dat moment gelende legesverordening van gemeente Nijkerk. Daaronder valt in ieder geval een legesbedrag afhankelijk van de bouwkosten. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen
Subsidie d. Op de subsidie- en financieringswijzer van www.rvo.nl staan onder andere regelingen voor het thema duurzaamheid. Regelingen hebben een bepaalde tijd dat ze opengesteld worden voor aanvragen. Leveranciers van boerderijmolens kunnen adviseren over subsidieregelingen. De gemeente is niet voornemens om een subsidieregeling voor boerderijmolens in te stellen. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 7 (Hoevelakerveenweg 7a, Nijkerk) Samenvatting inspraakreactie Hinder van boerderijmolens a. Inspreker vindt dat vanwege hoogfrequent, middel- en laag frequent geluid en slagschaduw een boerderijmolen niet binnen een straal van 1 kilometer vanaf de bebouwde kom vergund en geplaatst mag worden.
22
Werkingsgebied beleidskader b. Inspreker spreekt zicht uit tegen het vergunnen en plaatsten van boerderijmolens in het buitengebied vanwege vele burgerwoningen in het buitengebied. Beoordeling gemeente Hinder van boerderijmolens a. De gemeente vindt het acceptabel om op kortere afstand dan 1 kilometer van woningen en/of bebouwde kom boerderijmolens toe te staan. De problemen die inspreker naar voren brengt zijn in de eerste plaats relevant voor grote windturbines. Er zijn geen onderzoeken bekend waaruit blijkt dat boerderijmolens minstens één kilometer vanaf de bebouwde kom moeten worden gerealiseerd gelet op hinder richting omwonenden en belanghebbenden. Het beleidskader houdt rekening met zaken zoals geluid, slagschaduw, schittering en vergelijkbare onderwerpen. Het ontwerpbeleidskader biedt de mogelijkheid om per situatie in beeld te brengen in hoeverre de verschillende onderwerpen relevant zijn. Op basis hiervan is de gemeente dan ook van mening dat het op voorhand niet noodzakelijk is om een stelling in te nemen dat binnen een straal van één kilometer van de bebouwde kom geen boerderijmolen zijn toe te staan en hier is ook geen aanleiding toe. Kortom, de gemeente biedt met het beleidskader de mogelijkheid om per locatie de geschikte locatie te bepalen aan de hand van de voorwaarden die in het beleidskader zijn genoemd.
Uit de belangenafweging die onderdeel is van eventuele vergunningverlening moet blijken óf en onder welke voorwaarden boerderijmolens gerealiseerd kunnen worden. Dit gebeurt per casus waarbij het beleidskader boerderijmolens de uitgangspunten bevat. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Werkingsgebied beleidskader b. Het ontwerpbeleidskader biedt duidelijkheid over de voorwaarden waaraan een ondernemer moet voldoen bij het realiseren van een boerderijmolen in het gemeentelijk buitengebied kan worden gerealiseerd. Onderdeel van de vergunningverlening is een belangenafweging. Per locatie moet in beeld worden gebracht of het binnen die belangenafweging acceptabel is om boerderijmolens te realiseren in het buitengebied, waar inderdaad ook woningen aanwezig zijn. De gemeente deelt de mening van inspreker dan ook niet als inspreker stelt dat boerderijmolens in het geheel niet mogelijk zijn in het buitengebied vanwege de burgerwoningen in het buitengebied. Binnen de voorwaarden uit het ontwerpbeleidskader vindt de gemeente het realiseren van boerderijmolens acceptabel. Conclusie: de reactie geeft geen aanleiding om het beleidskader aan te passen Inspreker 8 (Amerikalaan 5, Barneveld) Samenvatting inspraakreactie Polder Arkemheen a.
Inspreker stelt dat met het niet toestaan van boerderijmolens in Natura2000-gebied (Polder Arkemheen) het grootste gedeelte van de gemeente Nijkerk uitgesloten wordt voor het plaatsen van boerderijmolens. Aanbod van boerderijmolens met ashoogte 12 meter b. Inspreker geeft aan dat boerderijmolen met ashoogte 12 meter niet door leveranciers van windturbines wordt aangeboden en bovendien niet voldoende opbrengst hebben. 23
Beoordeling gemeente Polder Arkemheen a. In het ontwerp van het beleidskader waar inspreker op heeft gereageerd was helaas een onjuiste kaart toegevoegd. Om duidelijkheid te krijgen over de exacte begrenzing heeft de gemeente nogmaals vooroverleg gevoerd met Provincie Gelderland. Provincie Gelderland heeft daarop aangegeven dat het Natura2000-gebied polder Arkemheen geheel binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ ligt zoals die is opgenomen in de Omgevingsverordening Gelderland (Provincie Gelderland, 2023). Met artikel 2.51a van de Omgevingsverordening Gelderland heeft provincie Gelderland uitgesloten dat windturbines van welke omvang dan ook worden gerealiseerd in het gebied dat weidevogelgebied is. De aanduiding ‘weidevogelgebied’ ligt in het gemeentelijke buitengebied dat wordt begrenst door de A28, de Bunschoterweg en de Zeedijk. In dit deel van het gemeentelijke buitengebied is het niet mogelijk om windturbines van welk formaat dan ook op te richten. Provincie Gelderland biedt in haar Omgevingsverordening (maar ook in overleg) geen mogelijkheden voor maatwerk op dit vlak. De gemeente kan en wil niet anders dan het provinciaal beleid volgen op dit punt, in het beleidskader boerderijmolens. De tekst wordt met de vaststelling conform aangepast.
Conclusie: de reactie geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen Paragraaf 2.3 met titel ‘Ecologie- Wet natuurbescherming’ wordt als volgt aangepast: 1.
De volgende tekst
“Natura 2000 gebied
wordt vervangen:
Een deel van de Polder Arkemheen is Natura 2000 gebied, blauw gekleurd in figuur 1. Weidevogels en ganzenopvang De rode gebieden in figuur 2 bestaan uit Natura 2000-, weidevogel- en ganzen fourangeergebieden.”
De nieuwe en
“Provincie Gelderland heeft in de Omgevingsverordening
vervangende tekst luidt:
Gelderland (Provincie Gelderland, 2023) vastgelegd dat windturbines van geen enkel formaat mogelijk zijn binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’ en dat binnen de aanduiding ‘ganzenrustgebied’ nieuwe ontwikkelingen zoals boerderijmolens alleen onder voorwaarden mogelijk zijn. De regels voor weidevogelgebieden staan in artikel 2.51a van de Omgevingsverordening Gelderland. Het Natura2000-gebied Polder Arkemheen ligt geheel binnen de aanduiding ‘weidevogelgebied’. In dit gebied zijn dus geen boerderijmolen toegestaan. De regels voor ganzenrustgebied staan in artikel 2.51b van de Omgevingsverordening Gelderland. In onderstaande figuur 1 zijn het weidevogelgebied en het ganzenrustgebied weergegeven.