CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-002 Bijlage 2a - Bestemmingsplan woningbouw Oude Barneveldseweg Nijkerk 2022 (bijlagen bij de toelichting).pdf

Raadsvergadering 2 februari 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan woningbouw Oude Barneveldseweg, Nijkerk 2022 (2023-002)27.703 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Nijkerk

Bestemmingsplan Woningbouw Oude Barneveldseweg Nijkerk 2022 Bijlagen Toelichting

13 december 2022

Kenmerk 0267-39-TB01 Projectnummer 0267-39

Bijlage 1 Regio Foodvalley, Regionale woonagenda Foodvalley, Uitvoeringsplan 2018-2021, Wageningen, 18 januari 2018

Uitvoeringsplan 2018-2021

UITVOERINGSPLAN VOOR REGIONALE WOONAGENDA 2.0 Rapport 18 januari 2018

UITVOERINGSPLAN VOOR REGIONALE WOONAGENDA 2.0 UITVOERINGSPLAN 2018-2021

INHOUD inhoud

2

1.

inleiding

3

1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

Trends in het wonen Regionale woonagenda 2.0 Samenwerking met partners 7 thema’s in 2018-2021: omschrijving en adoptie-gemeente

3 3 4 4

2.

Thema’s uitgewerkt

6

3.

Taken, rollen en organisatie

11

3.1. 3.2.

Organisatieschema Rollen en taken

11 11

4.

Planning en begroting

13

4.1. 4.2.

Planning Begroting

13 13

BIJLAGE 1

Tekst vastgestelde uitgangspunten (Regiobestuur / colleges) 14

BIJLAGE 2

KWANTITATIEVE VERDELING WONINGBOUW 2017-2027

15

BIJLAGE 3

UITWERKING VAN EXTRA TE MONITOREN ONDERWERPEN

16

2 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

1. INLEIDING 1.1. TRENDS IN HET WONEN Ook in Regio Foodvalley trekt de woningmarkt stevig aan. De verkoopprijzen stijgen weer en het aantal transacties neemt (overigens al sinds 2013) ieder jaar toe. Opvallend is de sterke toename van het vestigingsoverschot in de regio. Ook voor de toekomst laten de prognoses huishoudensgroei zien. Krimp lijkt tot 2040 in de regio niet aan de orde te zijn. Een grote opgave zal dus zijn het vinden van kwalitatief goede nieuwe bouwlocaties, zowel binnen de bebouwde kom als ook op uitleglocaties. Een enorme opgave wacht in de bestaande woningvoorraad. Uiteraard als het gaat om de energietransitie. Het gaat om grote investeringen die niet goed zijn terug te verdienen. Hoe stimuleren we particuliere woningbezitters en hoe kunnen woningcorporaties op tijd het benodigde kapitaal vrij spelen? Maar wij denken ook aan de vraag in hoeverre bestaande woningvoorraad straks nog aansluit op de woningvraag. De vraag verandert snel en ook in Regio Foodvalley staat de kwaliteit van het wonen in wijken en buurten onder druk. Verder zullen vergrijzing en individualisering van het wonen ook in onze regio doorzetten. Dat betekent meer kleine huishoudens, al dan niet met een stevige zorgbehoefte.

In hoeverre spelen we daar op in met ons nieuwbouwaanbod, in hoeverre is transformatie nodig en creëren we zorgarrangementen? Regio Foodvalley ziet de opgaven als uitdagingen en de acht gemeenten pakken deze graag gezamenlijk met de provincies Gelderland en Utrecht alsook met woningcorporaties en marktpartijen op. De woningmarkt gaat over gemeente- en provincie grenzen heen. De regio heeft een stevige economische ambitie die een goed vestigingsklimaat vereist, waar het wonen een belangrijk onderdeel van uitmaakt. Bovendien kunnen wij van elkaar leren.

1.2. REGIONALE WOONAGENDA 2.0 De doelstelling van de regionale woonagenda uit 2014 blijft luidt: Het vergroten van de aantrekkelijkheid, wervingskracht en betaalbaarheid van het wonen in de Foodvalley regio, uitgewerkt in het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad (energiezuinigheid/duurzaamheid, levensloopbestendigheid, leefbaarheid) en voorzien in de (nieuwe) woningbehoefte van starters, ouderen, studenten, kenniswerkers en doorstromers. In de zomer van 2017 heeft Regio Foodvalley de positionpaper “Werken aan Extra woonkwaliteit in Regio Foodvalley” laten opstellen. Het schrijven van de paper past in de programmalijn ‘Kwaliteit van wonen’ in de in 2014 vastgestelde regionale woonagenda. De paper is gebruikt als inspiratiebron om met elkaar na te denken over de thema’s die de kwaliteit van het wonen in onze regio in de komende jaren zullen bepalen. Centraal staat in de paper dat om de hiervoor genoemde uitdagingen van het wonen in de regio goed aan te gaan, niet alleen gewerkt moet worden aan het faciliteren van de groei (kwantiteit), maar vooral aandacht besteed dient te worden aan de kwalitatieve kant van vraag en aanbod. Daarbij is de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad van vitaal belang.

Mede op basis hiervan heeft op 3 november 2017 het regiobestuur ingestemd met vijf uitgangspunten voor woningbouw en woonbeleid in de regio (zie bijlagen voor de tekst van de uitgangspunten en kwantitatieve verdeling). Kwantitatief hebben de uitgangspunten betrekking op de verdeling van woningbouw in de regio en de jaarlijkse bespreking van de woningbouwproductie.

3 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

Kwalitatief zijn 7 thema’s benoemd die uitwerking behoeven en op basis waarvan de regio ook afspraken wil maken. Die uitwerking en afspraken vormen de kern van wat wij willen noemen de regionale woonagenda 2.0. De planhorizon van de nieuwe woonagenda is 2021. De doelstelling uit 2014 blijft gehandhaafd. Met de regionale woonagenda 2.0 willen we deze met nieuwe ideeën en afspraken verwezenlijken!

1.3. SAMENWERKING MET PARTNERS Samenwerking met de partners (‘stakeholders’) is essentieel om de regionale woonagenda 2.0 te kunnen uitvoeren. Woonbeleid maken en uitvoeren doe je niet alleen, dat is ook in de achterliggende jaren van regionale samenwerking gebleken. Kennisuitwisseling, afstemming van beleid, het maken en gezamenlijk uitvoeren van afspraken vormen de kern van regionale samenwerking en dus het werk van gemeenten, provincies, woningcorporaties, bouwers, projectontwikkelaars, makelaars en andere partijen. Ieder vanuit zijn eigen rol en expertise. Dit plan van aanpak is opgesteld in samenwerking met de provincies Gelderland, Utrecht en Stichting Vastgoedmonitor Regio Foodvalley (hierna Stichting Vastgoedmonitor). Tevens is en wordt het thema monitoring 1-op-1 voorbereid met de Stichting Vastgoedmonitor waarin zowel markpartijen als woningcorporaties vertegenwoordigd zijn. Voor wat betreft de drie partijen zijn de volgende zaken relevant. De provincie Gelderland heeft onlangs het document ‘Ruimte voor goed wonen’ vastgesteld. Dit document vormt een belangrijke bouwsteen voor de herijking van de provinciale omgevingsvisie. De thema’s in de regionale woonagenda komen in belangrijke mate overeen met de accenten die in ‘Ruimte voor goed wonen’ worden gelegd. De provincie Utrecht is in 2017 samen met onder andere Regio Foodvalley het traject Co-Design gestart.

In februari 2018 wil de provincie de definitieve actieagenda formuleren. De uitkomsten van de werksessies in de 2e helft van 2017 waar ook Regio Foodvalley nauw bij is betrokken, geven het vertrouwen dat de actieagenda zal sporen met een aantal thema’s uit de regionale woonagenda, namelijk voldoende aanbod aan sociale en middenhuur , vergroting van de doorstroming en nadruk op inbreiding en transformatie. In haar nieuwe beleidsdocument spreekt de Stichting Vastgoedmonitor uit dat zij de samenwerking tussen private en publieke partijen wil blijven bevorderen en de handschoen oppakt om het monitoren van de regionale woningmarkt te verbreden en verdiepen. De stichting tekent daarbij aan dat daarvoor wel een hogere regionale sponsoringsbijdrage vereist is. In dit Uitvoeringsdocument wordt daarin voorzien.

1.4. 7 THEMA’S IN 2018-2021: OMSCHRIJVING EN ADOPTIE-GEMEENTE De regionale woonagenda 2.0 bestaat uit 7 thema’s. In samenspraak heeft elke gemeente één of meerdere thema’s ‘geadopteerd’. De adoptie-gemeente is inhoudelijk verantwoordelijk voor de uitwerking van het thema. De andere regiogemeenten dragen bij. Bij een aantal thema’s zijn meerdere adoptie-gemeenten genoemd (o.b.v. expertise en ambtelijke capaciteit). In dat geval zijn de genoemde gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk. Voordat we als gemeenten met onze partners dit nieuwe traject ingaan, is het belangrijk ons te realiseren dat de woonagenda wederzijdse verplichtingen met zich meebrengt. Uiteraard de verplichting om als gemeenten en andere partijen de gevraagde (ambtelijke) capaciteit te leveren en expertise danwel gegevens in te brengen. Maar ook de bereidheid dat partijen, de gemeenten voorop, daadwerkelijk bereid zijn om afspraken te maken en die uit te voeren, ook als dat een bijstelling betekent van het tot dusver gevoerde beleid. De winst daarvan is dat de gezamenlijke inzet meerwaarde oplevert. Dat betekent ook dat tevoren goed moeten worden nagedacht welke afspraken ook echt meerwaarde op kunnen leveren. De provincies Gelderland en Utrecht stellen gezamenlijk middelen beschikbaar om een procesregisseur aan te trekken.

De procesregisseur (met bijbehorende ondersteuning) heeft als doel om het proces aan te jagen, partijen te verbinden en waar nodig ‘handjes’ te leveren. Het Uitvoeringsplan heeft een looptijd van 4 jaar. Bij gewijzigde omstandigheden en inzichten is tussentijdse bijstelling mogelijk. Zodra wijzigingen inhoudelijke consequenties hebben voor op te leveren producten, zal bijstelling via nieuwe besluitvorming plaatsvinden. 4 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

Thema

Omschrijving

Adoptie-gemeente(n)

1.

Vergroten flexibliteit en differentiëren van de kwaliteit van de

Gemeente Barneveld

Flexibiliteit en differentiatie in woningbouw

uitleglocaties in FoodValley. D.m.v. intervisie van regiogemeenten en eventueel marktpartijen (‘gluren bij de buren’). 2.

Middenhuur

Stimul Stimuleren van meer middenhuur in

Gemeente Wageningen

Regio Foodvalley in nieuwbouw en bestaande voorraad 3.

4.

Duurzaamheid

Stimuleren van eenduidig regionaal beleid voor energieneutraliteit/gasloos

Gemeente Barneveld Gemeente Veenendaal

bouwen voor nieuwbouw én bestaande voorraad.

Gemeente Renswoude

Bestaande woningvoorraad:Kansen Inzicht in vormen van gewenste

Gemeente Veenendaal

wonen welzijn en zorg/kwetsbare en bijzondere doelgroepen.

Gemeente Rhenen Gemeente Scherpenzeel

samenwerking voor wonen, welzijn, zorg incl. kwetsbare en bijzondere doegroepen als arbeidsmigranten, AMV’ers, studenten.

5.

Transformatie en herontwikkeling

Ontwikkelen van regionale afspraken/tools voor transformaties

Gemeente Ede

en binnenstedelijke (her-) ontwikkelingen. 6.

Leefbaarheid / na-oorlogse wijken

Ontwikkelen van regionale afspraken/tools voor versterking van

Gemeente Nijkerk

leefbaarheid in jaren ’50-’70 wijken. 7.

Monitoring

Regelmatig actualiseren van gerealiseerde woningen, afzet en

Alle partijen in Regio Foodvalley

verhuur, doorstroming en planvoorraad

Leeswijzer In hoofdstuk 2 (uitwerking van thema’s) hoofdstuk 3 (taken en rollen) en hoofdstuk 4 (planning en begroting) wordt de aanpak om te komen tot uitwerking uitgelegd. In bijlage 1 vindt u de vastgestelde uitgangspunten, in bijlage 2 de afgesproken kwantitatieve verdeling, in bijlage 3 een uitwerking van monitoronderwerpen.

5 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

2. THEMA’S UITGEWERKT 1. Flexibiliteit en differentiatie in woningbouw Adoptiegemeente(n)

Gemeente Barneveld (best.: A. de Kruijf / ambt.: Timo Wagteveld / Mimi Stevens)

Overige

Stichting Vastgoedmonitor (projectontwikkelaars, bouwers, grotere

deelnemer(s)

woningcorporaties), regiogemeenten, provincies.

Omschrijving

Vergroten flexibliteit en differentiëren van de kwaliteit van de uitleglocaties in FoodValley.

Aanpak

1. Vaststellen wat we belangrijk vinden en inventarisatie van 'best practices' in andere regio’s. 2. Intervisie van regiogemeenten en marktpartijen (“gluren bij de buren’)  Op basis van enkele gekozen casussen  

Bottum up Inbreng van kennispartners (Platvorm 31, VNG, BZK e.a.).

3. Inzichtelijk maken welke uitleglocaties er zijn, welke tijdsperiode, welke segmenten, aantallen, woonmilieus, etc. Zie Planmonitor. Deze informatie met elkaar delen, conclusies uit trekken (wat als we allemaal hetzelfde bouwen op hetzelfde moment), etc.. 4. Expertmeeting: Hoe krijg je meer flexibiliteit in de regionale woningprogrammering? Zie instrumenten in position paper: verder doordenken. 5. Aanbevelingen/afspraken aan bestuurders en ambtelijke diensten t.a.v. gedifferentieerde kwaliteit, adaptieve planning, regionale afstemming, inspelen op de markt etc. Product

Document met aanbevelingen en voorgestelde afspraken.

Planning

2018-2019 / opstart 1e helft 2018 / oplevering 1e helft 2019

Budget

Bijeenkomst intervisie en expertmeeting: € 4.000 Overige kosten € 4.000

2. Middenhuur Adoptiegemeente(n)

Gemeente Wageningen (best.: H. ter Maat / ambt.: Cindy van Soest)

Overige

Stichting Vastgoedmonitor (m.n. makelaars, projectontwikkelaars), regiogemeenten,

deelnemer(s)

beleggers, provincies. Aansluiting bij Co-design. Kennis beschikbaar bij gemeente Veenendaal, provincie Utrecht en regio Arnhem/Nijmegen.

Omschrijving

Stimuleren van meer middenhuur in FoodValley in nieuwbouw en bestaande voorraad

Aanpak

1. Onderzoek naar de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan (extra) middenhuur in de regio. 2. Voor Wageningen/Foodvalley vindt een locatieanalyse plaats naar geschikte locaties voor realisatie van middenhuur.

6 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

3. Er wordt een plan van aanpak ontwikkeld dat gemeenten in Regio Foodvalley handvatten moet bieden om met middenhuur aan de slag te gaan. Daarin komen elementen terug als:  hoe maak je afspraken met ontwikkelaars/grondeigenaren en waar borg je 

deze? welke kwalitatieve eisen worden gesteld aan deze woningen (metrages,

voorzieningen etc.)? hoe blijven de woningen bereikbaar (doorstroming), welke middelen kunnen daarvoor worden ingezet (bestemmingsplan, anterieure overeenkomsten, kettingbedingen, etc.)?

 een lijst met potentiële beleggers voor de regio. 4. Voor minimaal 1 van de locaties uit de locatiestudie wordt een plan voor middenhuur ontwikkeld en gerealiseerd. Het plan is incl. haalbaarheidsstudie / financiële doorrekening 5. Opzetten van digitaal platform van middeldure en dure huurwoningen voor woningzoekenden. Product

Locatieplan(nen) voor ontwikkeling middenhuur Digitaal platform middenhuur voor woningzoekenden

Planning

2018-2019 opstart 1e helft 2018 Oplevering 1 en 2:1e helft 2019 Oplevering 3 en 4: 2e helft 2019 Oplevering 5 : medio 2020

Budget

€ 8.000,- (inhuur planeconoom, externe kennis) Stelpost digitaal platform: € 10.000,-

3. Duurzaamheid Adoptiegemeente(n)

Gemeente Barneveld (best.: A. de Kruijf / ambt.: n.t.b.) Gemeente Veenendaal (best.: M. Overduin / ambt.: Bob Dijkman / Fenna Aarts) Gemeente Renswoude (best.: J. van de Pol/ ambt.: Bart Rozemeijer)

Overige

Stichting Vastgoedmonitor (corporaties, projectontwikkelaars, bouwers),

deelnemer(s)

regiogemeenten, provincies

Omschrijving

Stimuleren van eenduidig regionaal beleid voor energieneutraliteit/gasloos bouwen voor nieuwbouw én bestaande voorraad.

Aanpak

1. Inventarisatie van ambities en plannen in Regionale Energievisie (concept), Gelderse Akkoord, Utrechtse energievisie en gemeentelijke energievisies. 2. Afspraken maken over gezamenlijke en geïntegreerde aanpak met programmalijn Duurzaamheid voor bestaande voorraad. Referentie Veenendaal energieneutraal 2035. 3. Opstellen van plan van aanpak voor de regio als onderdeel van bv. uitvoeringsprogramma van regionale Energievisie. De aanpak duurzaamheid hangt samen met de thema’s bestaande voorraad en binnenstedelijke ontwikkelingen.

Product

Plan van aanpak in regionale Energievisie.

7 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

Planning

Budget

2018-2019 7 maart 2018

: Symposium van Stichting Vastgoedmonitor / in 2018 opstart en

Oplevering 1-3

afstemming met programma Duurzaamheid : 2e helft 2019

€ 8.000

4. Transformatie en herontwikkeling Adoptie-

Gemeente Ede (best.: H. Huijstee / ambt.: Sunta Veerkamp / Dion Thielen)

gemeente(n) Overige

Stichting Vastgoedmonitor (projectontwikkelaars, grotere corporaties),

deelnemer(s)

regiogemeenten, provincies.

Omschrijving

Ontwikkelen van regionale afspraken/tools voor transformaties en binnenstedelijke (her-) ontwikkelingen.

Aanpak

1. Inventarisatie van locaties in de regio die zijn of kunnen worden getransformeerd of herontwikkeld. O.b.v. beleid voor retail of aanvragen. Zie ook Planmonitor. Maken prioritering van locaties. Zoeken naar goede criteria. Bepalen van transformatiepotentieel. 2. Presentatie en bespreking van do’s en don’t-s in een aantal expertmeetings met gemeenten (beleid, financials, gebiedsontwikkelaars) en private partijen. 3. Inventarisatie van mogelijkheden SteenGoed Benutten / Co-Design en andere instrumenten (financieel/juridisch). Bv. SGB benutten voor bepalen transformatiepotentieel. 4. Maken van afspraken over transformatie/herontwikkeling van 1 of meer locaties in de regio. 5. Opstellen van digitale ‘Transformatiekaart’ van kansrijke locaties in de regio met link naar informatie over bestemmingsplan, kadastrale en vastgoedinformatie. De aanpak van binnenstedelijke ontwikkelingen hangt samen met de thema’s duurzaamheid en leefbaarheid/na-oorlogse wijken.

Product

Presentie van do’s en don’t-s en tools/instrumenten voor transformatie/herontwikkeling Locatieplan(nen) voor transformatie/herontwikkeling Digitaal overzicht van transformatiepotentieel in de regio.

Planning

In 2018 is Ede volop aan de slag met inventarisatie in eigen gemeente. Start : 1e helft 2018 Oplevering van 1-4 : 1e helft 2020 Oplevering van 5 : 2e helft 2020.

Budget

€ 8.000 Transformatiekaart: optie te bekostigen via Steen Goed Benutten-regeling van provincie Gelderland

8 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

5. Wonen en zorg / kwetsbare en bijzondere doelgroepen Adoptiegemeente(n)

Gemeente Veenendaal (best.: M. Overduin / ambt.: n.t.b.) Gemeente Rhenen (best.: S. Veldboer / ambt.: Karin Wortelboer) Gemeente Scherpenzeel (best.: T. van Dijk / ambt.: Karel Grimm)

Overige

Stichting Vastgoedmonitor (corporaties), regiogemeenten, provincies.

deelnemer(s) Omschrijving Kansen Inzicht in vormen van gewenste samenwerking voor wonen, welzijn, zorg incl. kwetsbare en bijzondere doelgroepen als arbeidsmigranten, AMV’ers, studenten. Aanpak

1. Organiseren van expertmeeting voor uitwisseling van kennis en ervaring. 2. Analyse van mogelijkheden voor vergroting van bewustzijn onder ouderen van de eigen (toekomstige) woonsituatie (Woonbewust). Waar zit de groep ouderen/zorgvragers? 3. Verkennen waar verdergaande regionale samenwerking en afstemming noodzakelijk is. Hoe kan dat ingebed worden in huidige samenwerkingsstructuur?

4. Aanbevelingen/afspraken aan bestuurders en ambtelijke diensten t.a.v. delen van informatie over kwantitatieve en kwalitatieve opgaven, zorgdragen voor voldoende passende woningen (bestaand en nieuw), ontdekken van nieuwe woonvormen en huisvestingsoplossingen. Product

Document met aanbevelingen en voorgestelde afspraken.

Planning

2018-2019 opstart

: 2e helft 2019

Oplevering

: 2e helft 2020

Budget

€ 8.000

6. Leefbaarheid / na-oorlogse wijken Adoptiegemeente(n)

Gemeente Nijkerk (best.: W. van Veelen / ambt.: Marieke Halff)

Overige deelnemer(s)

Stichting Vastgoedmonitor (corporaties), regiogemeenten, provincies.

Omschrijving

Ontwikkelen van regionale afspraken/tools voor versterking van leefbaarheid in jaren ’50-’70 wijken.

Aanpak

1. Opstellen van ambitie- en visiedocument voor de aanpak van de bestaande woningvoorraad voor Regio Foodvalley waarin:  Verkennen van de opgave in de regio van na-oorlogse wijken. 

Een ambitie voor de bestaande woningvoorraad wordt vastgelegd voor zowel de particuliere als sociale woningvoorraad (wijken 1950-1980).

Een overzicht is opgenomen van de mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet. Bv. het model Mozaïk voor bestaande voorraad.

Een uitvoeringsplan is opgenomen waarin benadering (maatwerk of eenheid) en organisatie een onderdeel van zijn.

2. Er wordt in minimaal 1 wijk gestart met het verbeteren van de bestaande woningvoorraad. Bv: Veenendaal: wijk Franse Gat. Lessons Learned in referentiegemeenten buiten de regio. 9 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

De aanpak bestaande woningvoorraad hangt samen met de thema’s duurzaamheid en binnenstedelijke ontwikkelingen. Product

Ambitie- en visiedocument met uitvoeringsprogramma. Start leefbaarheidsaanpak in minimaal 1 wijk in de regio.

Planning

Opstart: 1e helft 2020 / Oplevering 1: 1e helft 2021 / start 2: 2e helft 2021

Budget

€ 8.000,-

7. Monitoring Adoptie-

Regio Foodvalley (portefeuillecoördinator)

gemeente(n) Overige deelnemer(s)

Regiogemeenten, provincies, corporaties

Omschrijving

Regelmatig actualiseren van gerealiseerde woningen, afzet en verhuur, doorstroming en planvoorraad

Aanpak

Frequente(re) monitoring van planvoorraad, afzet en verhuur, doorstroming en instroom in de regio. De volgende onderwerpen worden aanvullend en frequenter gemonitord: a) b)

Midden huur Migratie

c) d)

Afzet koopsector Wonen en zorg

e)

Sociale huur:

Verder is (kwalitatieve) informatie nodig over:  verduurzaming (energetisch) van bestaande voorraad (huur en koop)  

Product

kwalitatieve trends in de vraag (makelaars / financiële instellingen etc.) woningvraag vanuit bedrijven die zich vestigen/gevestigd zijn.

Digitaal platform van periodiek (1 of 2 keer per jaar) te actualiseren data, gecombineerd met analyse-tools en rapportage-functie. Platform biedt links naar onderzoeksdata van andere partijen (provincies, corporaties, marktpartijen).

Planning

2018-2021 2018 : digitaal platform 2018-2019 : prioriteit bij midden huur, sociale huur en migratie. 2020-2021: overige onderwerpen.

Zie bijlage 3: Uitwerking van onderwerpen voor monitoring.

10 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

3. TAKEN, ROLLEN EN ORGANISATIE 3.1. ORGANISATIESCHEMA Regiobestuur PHO RO-WO-MO

Werkgroep ‘Kwaliteit van wonen’

Portefeuille-

AO Wonen

coördinator

Adoptiegemeente

Procesregisseur

Deelnemers: - regiogemeenten - St. Vastgoedmonitor - Provincies - overige

3.2. ROLLEN EN TAKEN Adoptiegemeenten: De adoptiegemeente nemen het initiatief en dragen verantwoordelijkheid voor de inhoudelijke uitwerking van het thema. Inhoudelijk bepaalt zij de ‘stip op de horizon’: wat is de opgave, het ambitieniveau, wat zijn de stappen? De adoptiegemeente maakt daarbij gebruik van de kennis die bij de andere gemeenten, Stichting Vastgoedmonitoring, andere (markt) partijen in haar netwerk en uiteraard binnen de eigen gemeente aanwezig is. De adoptiegemeente draagt ervoor zorg dat zij hiervoor voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar heeft. De portefeuillehouder van de adoptiegemeente is bestuurlijk verantwoordelijk voor de uitwerking van het thema. De deelnemende overige gemeenten stellen op verzoek hun expertise beschikbaar en geven advies over de inhoud van het thema. Ook zij zorgen voldoende capaciteit beschikbaar te hebben. Gevraagde capaciteit per jaar (circa) Adoptiegemeente : 250 uur Overige gemeenten : 25 uur

11 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

Portefeuillecoördinator en werkgroep ‘Kwaliteit van wonen’ De werkgroep ‘Kwaliteit van wonen’ begeleidt de uitwerking van de 7 thema’s. De werkgroep is ambtelijk gezien richtinggevend op inhoud en proces in alle stadia van het traject. De werkgroep bestaat uit een ambtelijke vertegenwoordiging van een aantal gemeenten (op dit moment de gemeenten Wageningen en Ede), de accounthouders van de provincies Gelderland en Utrecht en een vertegenwoordiger van de corporaties (Woonstede of Patrimoniums). De portefeuillecoördinator fungeert als voorzitter van de werkgroep en treedt op als formeel opdrachtgever van de procesregisseur (zie hierna) en is aanspreekpunt voor portefeuillehouders en regiokantoor. De procesregisseur neemt (tenzij de werkgroep anders beslist) deel aan overleggen van de werkgroep. De werkgroep komt in principe één keer per maand bijeen en worden inhoudelijk voorbereid door de portefeuillecoördinator en procesregisseur. Procesregisseur: De procesregisseur is de aanjager en verbinder. In samenwerking met de adoptiegemeente lijnt hij het proces uit, adviseert hij over communicatiemomenten (intern/extern) en zorgt dat de overige gemeenten hun gevraagde bijdrage leveren (maakt bespreekbaar, lost knelpunten op, treedt indien nodig in overleg met management etc.).

Daarnaast levert hijzelf of zijn ondersteuning een stevige inhoudelijke bijdrage aan de verschillende inhoudelijke thema’s om uiteindelijk te komen tot uitvoering van de regionale woonagenda 2.0. De procesregisseur adviseert de adoptiegemeenten en andere deelnemende gemeenten over de inhoud van het thema, met name vanuit externe referentie en de samenhang en is daarmee mede verantwoordelijk voor een coherente producten. De procesregisseur draagt er zorg voor dat de gemeenten optimaal hun medewerking geven aan het ‘vullen’ van de planmonitor en beschikbaar stellen van overige benodigde data. De procesregisseur maakt optimaal gebruik van eigen ondersteuning bij de meer uitvoerende werkzaamheden. De procesregisseur neemt desgevraagd deel aan de werkgroep ‘Kwaliteit van wonen’ en het Ambtelijk Overleg Wonen. Aansturing/verantwoording  Proces en planning: start februari 2018, in eerst instantie voor 1 jaar ca. 1 dag per week. Optie voor verlenging met 1 jaar.  Per thema is er één ambtelijk aanspreekpunt en één bestuurlijk aanspreekpunt van de adoptiegemeente.  Terugkoppeling van de voortgang vindt i.s.m. portefeuillecoördinator plaats in het ambtelijke en bestuurlijke regionale overleg.  Begeleidingsteam is werkgroep Kwaliteit van wonen. Provincies Gelderland en Utrecht De beide provincies nemen ambtelijk deel aan de werkgroep Kwaliteit van wonen.

De beide provincies zijn bestuurlijk en/of ambtelijk vertegenwoordigd in het regionaal bestuurlijk overleg. De portefeuillecoördinator en de ambtelijke accounthouders van de beide provincies hebben waar nodig informeel contact over de voortgang van de werkzaamheden. De beide provincies stellen financiële middelen beschikbaar voor inhuur van procesregisseur. Vanuit het regiobudget Wonen wordt hier bedrag aan toegevoegd (zie hoofdstuk 3). Stichting Vastgoedmonitor: De St. Vastgoedmonitor fungeert als opdrachtnemer voor de doorontwikkeling van de Vastgoedmonitor. Gedelegeerd opdrachtgever is de portefeuillecoördinator. De St. Vastgoedmonitor huurt de benodigde onderzoekscapaciteit, in overleg met de opdrachtgever en werkgroep ‘Kwaliteit van wonen’. Het onderzoeksteam laat zich voor het contact met de gemeenten ondersteunen door de procesregisseur.

12 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

4. PLANNING EN BEGROTING 4.1. PLANNING Onderstaand overzicht geeft de doorloop in de tijd aan die met de opstart en uitwerking van de 7 thema’s is gemoeid. Gezien de actualiteit en urgentie zoals die ook in de positionpaper wordt aangeduid, wordt voorgesteld te starten met de thema’s ‘Flexibiliteit en differentiatie in woningbouw’ en ‘Middenhuur’. Daarna volgen de andere thema’s, te beginnen met het thema ‘Duurzaamheid’ waarvoor de Stichting Vastgoedmonitor Regio Foodvalley d.d. 7 maart een symposium organiseert. Het is de bedoeling dat in het vierde kwartaal van elk jaar de ‘oogst van het jaar’ wordt binnengehaald. Dat houdt in dat de resultaten uit de thema’s worden verzameld, inclusief gemaakte afspraken, en voor zover relevant worden omgezet in bouwstenen voor de op te stellen visie op het wonen in Regio Foodvalley. In 2021 moeten de bouwstenen leiden tot een aantrekkelijk gepresenteerde visie dat als kader dient voor het werken aan wonen in de regio.

Geel = opstart / rood = uitvoering / gestippeld = verslaglegging en besluitvorming over te maken afspraken.

4.2. BEGROTING

13 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

BIJLAGE 1

Onderwerp:

TEKST VASTGESTELDE UITGANGSPUNTEN (REGIOBESTUUR / COLLEGES) Regionale woonagenda: werken aan kwaliteit

Toelichting: Besluit:

Wij stellen voor ermee in te stemmen dat: 1. Per gemeente de Gelderse 2016-Primosprognose voor de Gelderse gemeenten de basis wordt voor de verdeling van woningbouw. Aan de prognoses wordt een bandbreedte toegevoegd van +10% en -10%. De bandbreedte wordt voor de hele periode 2017-2027 genomen en niet per jaar bezien (productiecijfers per jaar fluctueren in de praktijk). Om te voorzien in de te verwachten extra overloop vanuit de regio’s Utrecht en Amersfoort wordt voor de regio gerekend met een extra vestigingsoverschot van 830 huishoudens, te verdelen over de individuele gemeenten op de in het bijgevoegde advies aangegeven wijze. 2. a) Regio Foodvalley en provincie Gelderland op basis van het onder 1) genomen besluit voor 1 januari 2018 nieuwe woningbouwafspraken maken. Onderdeel van de woningbouwafspraken zijn een actualisering van de met provincie Gelderland afgesproken prijsgrenzen in de koopsector. b) Er jaarlijks in het portefeuillehoudersoverleg tussen de provincies Gelderland en Utrecht en de regio gesproken wordt over de voortgang en verwachtingen van woningbouw in de regio en de individuele gemeenten, mede aan de hand van monitoringsuitkomsten en ontwikkelingen in Regio Foodvalley en de ons omliggende regio’s. Dit overleg kan leiden tot het besluit de woningbouwafspraken te herijken. 3.

Regio Foodvalley gaat in overleg met de Stichting Vastgoedmonitor om frequenter te monitoren (kwantitatief maar vooral kwalitatief) ten aanzien van met name bouwproductie, het planaanbod van nieuwe woningen (hard/zacht/vrije ruimte), afzet, vestiging en vertrek van en naar de regio, de doorstroming in en vanuit de bestaande voorraad a.g.v. nieuwbouw. 4. Regio Foodvalley onderzoekt de mogelijkheden om als gemeenten in het kader van kwalitatief programmeren flexibeler en adaptiever te worden, om sneller te kunnen inspelen op kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkelingen in de woningmarkt. 5. Elke gemeente één van de kwaliteitsthema’s uit de position paper adopteert voor verdere regionale uitwerking, om daarmee in 2018 te komen tot een integrale visie op kwalitatief programmeren en een visie op wonen in Regio Foodvalley. De thema’s zijn  Vergroten flexibliteit en differentiëren van de kwaliteit van de uitleglocaties in 

Foodvalley. Stimuleren van meer middeldure huur in Foodvalley voor doorstroming vanuit sociale

huur en kansen voor middeninkomens. Kansen en bedreigingen van de bestaande voorraad in beeld brengen, inclusief meer gevoel krijgen bij de (toekomstige) transformatiemogelijkheden. Belangrijk is daarbij aandacht voor de onderwerpen wonen, zorg en welzijn.

Stimuleren van een eenduidig regionaal beleid voor energieneutraliteit/gasloos bouwen voor nieuwbouw en bestaande woningvoorraad.

Ontwikkelen van een regionale visie op transformaties en andere binnenstedelijke ontwikkelingen.

Regelmatig actualiseren van gerealiseerde woningen, afzet, planning en programmering. De visie op kwalitatief programmeren/visie op wonen vormt de basis voor het formuleren van een nieuwe regionale woonagenda (woonagenda 2.0).

14 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

BIJLAGE 2

KWANTITATIEVE VERDELING WONINGBOUW 2017-2027

15 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

BIJLAGE 3

UITWERKING VAN EXTRA TE MONITOREN ONDERWERPEN

Thema

Omschrijving

Databronnen

Middenhuur

Laag (€ 635-€ 710), hoog (€ 710-€ 900),

Makelaars (lid van St VM),

dure huur (vanaf € 900).

projectontwikkelaars (nieuwbouw). Ook: Woningnet*, Stec-monitor,

Indicatoren: reacties, per prijssegment en woningtypologie.

Ontwikkelen van regionaal

* Nijkerk voert woonruimteverdeling in

platform, te gebruiken als structurele databron.

Frequentie Voorjaar, winter

regio Amersfoort Instroom in/uit regio’s Utrecht en Amersfoort.

Gemeenten maken export van gegevens uit Basis Registratie

Indicatoren: aantallen personen,

Persoonsgegevens (BRP) (realtime-gegevens) o.b.v.

huishoudens, leeftijden, herkomst. Detaillering mede afhankelijk van

voorgeprogammeerde macro’s. Dit kan in gezamenlijke

privacy-wetgeving.

bijeenkomst.

Afzet

Nieuwbouw en bestaande

Nieuwbouw: informatie bij

koopsector

woningvoorraad + toekomstige marktontwikkelingen

makelaars, obv voorgeprogrammeerde lijst.

Indicatoren: aantallen per prijssegment,

Bestaand:

woningtype

www.woningmarktcijfers.nl www.nvm.nl /

Migratie

Ontwikkeling Thermometer ‘Koopwoningmarkt in komende 1-2 jr.’ (zie KvK, NVB)

Voorjaar, winter

Voorjaar, winter

Forecast: Marktprognoses van sectorinstituten (bankwezen, CPB e.d.)

Wonen en

Vraag- en aanbodverhoudingen per zorg-

Gelderse woonzorgmonitor /

zorg

en woningmarktsegment

Utrechtse woonzorgcijfers / Woningcorporaties: toestroom van

Indicatoren: demografie, inkomens, woonwensen, reacties bij

ouderen met inkomensverlies / Actys kenniscentrum wonen en

woningcorporaties op woningen met zorg.

zorg

Ontwikkeling prominenter dient prominenter dan nu monitor in beeld

Woningnet* WOON (inkomen)

brengt. Voorbeeld provincie Utrecht (Companen-monitor).

Primos/CBS (demografie)

Sociale huur

Streven: jaarlijks

Voorjaar, winter (woningafzet) 2-jaarlijks (vraagaanbod).

Indicatoren: aantal verhuringen, slaagkansen, actief woningzoekenden. Vraag- en aanbod verhoudingen in segment <€ 635 * Nijkerk voert woonruimteverdeling in regio Amersfoort

16 | Uitvoeringsplan voor Regionale woonagenda 2.0 | 18 januari 2018

Bijlage 2 Stec Groep, Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit regio Foodvalley, 18.441, Arnhem, januari 2020

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Inventarisatie toekomstige DEFINITIEF bouwcapaciteit Foodvalley Eerste verkenning van ambities, knelpunten en oplossingsrichtingen

Stec Groep samen met Regio FoodValley

Esther Geuting januari 2020

2

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2 1.3

2

Op naar een ruimtelijk afwegingskader voor potentiële woningbouwcapaciteit in Foodvalley ........................................... 3 Dit document ....................................................................... 4 Leeswijzer .......................................................................... 4

Conclusies 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3

5

Overall grotere nieuwbouwproductie in vergelijking tot de programmering ..................................................................... 5 Regiogemeenten zetten veelal in op verruiming van de regionale programmeringsafspraken ........................................................ 5 Regionale ambitie voor nieuwbouw een slag hoger dan de huidige programmering en in lijn met actuele realisatie ............................. 7 Kwalitatieve aandachtspunten in de woningmarktprogrammering ........ 9 Mogelijkheden om nieuwe woningbouwplannen voor te bereiden ....... 11

Bijlage Resultaten verkenning gemeente Barneveld ....................................... 15 Resultaten verkenning gemeente Ede ............................................... 17 Resultaten verkenning gemeente Nijkerk ........................................... 19 Resultaten verkenning gemeente Renswoude ...................................... 21 Resultaten verkenning gemeente Rhenen........................................... 23 Resultaten verkenning gemeente Scherpenzeel ................................... 25 Resultaten verkenning gemeente Veenendaal ..................................... 27 Resultaten verkenning gemeente Wageningen ..................................... 29

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

3

1 Inleiding 1.1 Op naar een ruimtelijk afwegingskader voor potentiële woningbouwcapaciteit in Foodvalley Hoge bouwproductie over de afgelopen jaren In 2017, 2018 en 2019 worden in regio Foodvalley circa 2.500 nieuwe woningen per jaar opgeleverd. Dit is ongeveer dubbel zo veel als het langjarig gemiddelde van 1.250 woningen in de regio. Veel Foodvalleygemeenten merken dat de instroom van nieuwe huishoudens van buiten de regio naar Foodvalley toeneemt. Daarnaast signaleren de gemeenten dat deze instroom effecten heeft op de toegankelijkheid van de sociale huursector en het middensegment, en mogelijk leidt tot verdringing en oplopende woningprijzen in de koopwoningenmarkt. In het voorliggende document staat een verkenning van de extra mogelijkheden om regionaal extra woningen toe te voegen, teneinde te komen tot het verminderen van de ongewenste neveneffecten die de extra marktdruk met zich meebrengt. Voor deze inventarisatie hebben de regio-gemeenten de volgende uitgangspunten geformuleerd (memo behandeld op PHO 30 november 2018). 1) Verkenning van potentiële bouwcapaciteit.

2) Aanpak is per gemeente 3) Vereiste vertrouwelijkheid is gewaarborgd 4) Kwalitatieve koppeling aan de regionale woonagenda 2.0 5) Rekening houden met gemeentelijke plan- en beleidsprocessen 6) Samenbrengen van verschillende ruimteclaims 7) Richtlijn voor herijking woningbouwafspraken Achterliggend: Foodvalley heeft een grote aantrekkingskracht De groei van de woningbouw over de afgelopen jaren komt deels voort uit een inhaalvraag vanuit de lokale woningmarkt (autonome groei), gecombineerd met instroom van nieuwe huishoudens uit gemeenten buiten de Foodvalley. Deze instroom hangt deels samen met de woningmarktdruk uit (vooral) de noordvleugel van de Randstad. Daarnaast heeft ook het agrofoodprofiel een belangrijke trekkracht. De vestiging van grote stuwende bedrijven zoals Unilever en IMEC genereert extra werkgelegenheid, zowel direct als indirect en daarmee ook een toestroom van nieuwe huishoudens. In de huidige demografische prognoses en de regionale woningbouwafspraken die hierop gebaseerd zijn is deze economische aantrekkingskracht nog niet verwerkt. Breder speelveld: toenemende woningbehoefte brengt ook extra ander ruimtegebruik mee Vanuit het perspectief van het ruimtegebruik, brengt de extra woningbehoefte ook andere extra ruimteclaims met zich mee. Voor iedere twee nieuwe woningen, is in beginsel één extra baan nodig.

Daarnaast genereren de economie en de woningmarkt extra vervoersbewegingen met de auto en extra openbaar vervoersbehoeftes, voorzieningen, energiebehoefte et cetera. In een regio als Foodvalley is het wezenlijk dit te combineren met zorgvuldig behoud van de agrarische en landschappelijke kwaliteiten van de regio. Inventarisatie van de toekomstige bouwcapaciteit Voor het regio-project ‘inventarisatie van potentiële bouwcapaciteit’ verkennen we samen met iedere regiogemeente de kwantiteit en kwaliteit van mogelijke toekomstige woningbouwplannen die nu nog niet in de planmonitor staan. Doel is te werken aan een gezonde pijplijn aan nieuwe plannen in de Foodvalley-gemeenten op middellange en lange termijn. De focus ligt op de periode 2019-2027. Dit vormt een belangrijke basis voor

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

4

nieuwe afspraken over de woningbouwprogrammering. Het gaat daarbij om maximale versterking van de regionale woningmarkt in kwantitatief en kwalitatief opzicht, in de vorm van nieuwbouw en benutting van de bestaande voorraad. Deze optimale woningmarkt faciliteert vervolgens de economische groei in de gehele Foodvalley. Tevens heeft een gezamenlijke visie op wonen voordelen te bieden op andere onderwerpen zoals mobiliteit, klimaatbeleid en bij het overleg met de provincies Utrecht en Gelderland. Om keuzes in de woningbouwprogrammering te ondersteunen werkten we met een inventarisatieformat waarin knelpunten, ambities voor de woningbouwprogrammering en een inschatting wordt gemaakt van de haalbaarheid van de woonplannen van elk van de gemeenten op hoofdlijn in beeld werden gebracht. Basis voor de inventarisatie zijn beleidsmatige, ruimtelijke en markttechnische afwegingen en argumenten voor een bepaalde mogelijke ontwikkellocatie.

1.2 Dit document De gemeenten in regio Foodvalley hebben elk aan de hand van (minimaal) twee gesprekken input geleverd voor een vertrouwelijke inventarisatie van potentiële extra bouwcapaciteit, die nu nog niet als hard of zacht plan staat opgenomen. De gemeenten hebben Stec Groep gevraagd als onafhankelijke gesprekspartner voor de verkenning van de ambities om de woningbouwbehoefte te faciliteren. Esther Geuting (Stec Groep) heeft deze gesprekken gevoerd, in de maanden maart en april ondersteund door een medewerker uit de regio en informatie opgehaald over de mogelijkheden om te komen tot extra toekomstige plancapaciteit. De conclusies en aanbevelingen die in dit rapport staan komen voor rekening van de opstellers. Wel zijn van alle gesprekken verslagen gemaakt die aan de gemeenten zijn voorgelegd, en zijn deze verslagen door de gemeenten gecorrigeerd voor eventuele onjuistheden.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 staan de belangrijkste conclusies uit de inventarisatie en benoemen we enkele oplossingsrichtingen. In de bijlage staat een korte samenvatting van de resultaten van de inventarisatie per gemeente.

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

5

2 Conclusies 2.1 Overall grotere nieuwbouwproductie in vergelijking tot de programmering De gemeenten in regio Foodvalley hebben de afgelopen twee jaar substantieel meer woningen gerealiseerd dan in de prognose werd verwacht. Over de hele Foodvalley ging het jaarlijks om bijna 900 woningen meer dan verwacht. Hoewel er grote verschillen zijn, valt op dat in alle gemeenten meer gebouwd is dan gepland. Gemeenten geven aan dat dit voortkomt uit de grote druk vanuit de eigen gemeente, en dat er daarnaast in de meeste gemeenten ook sprake is van regionale en bovenregionale instroom. Dit hangt deels samen met druk vanuit de regio Utrecht en regio Amersfoort, maar komt ook voort uit vestiging van huishoudens die gaan werken in regio Foodvalley, bijvoorbeeld gekoppeld aan de groei van de WUR, en realisatie van de ambities uit de Kennisas binnen het Agrofoodcluster, zoals de vestiging van Unilever en de komst van IMEC. Alle gemeenten verwachten dat de huidige regionale programmering, op basis van de provinciaal vastgestelde prognoses te krap is, gezien de lokale verhuisbehoefte in combinatie met de instroom van buiten de regio, en het faciliteren van werknemers die meekomen met nieuwvestigende bedrijven.

Effecten van deze marktdruk zijn: prijsverhoging in de koop, en verminderde beschikbaarheid en betaalbaarheid in de sociale huur en tekort aan (beschikbare) woningen in het middensegment in zowel de koop als de huur.

2.2 Regiogemeenten zetten veelal in op verruiming van de regionale programmeringsafspraken De druk op de woningmarkt maakt dat alle gemeenten zich elk vanuit de individuele woningbehoefte uitspreken voor een hoger woningaantal in de regionale woningbouwprogrammering, zowel op korte, middellange als lange termijn. Insteek is in de meeste gemeenten overigens dat men wenst te bouwen voor de eigen bevolkingstoename. Daarnaast merken alle gemeenten dat instroom van buiten de eigen gemeente en van buiten de regio een feit is. Gemeenten zijn bereid deze instroom van huishoudens tot op zekere hoogte op te vangen, passend bij de schaal, maat en identiteit van de betreffende gemeente. Dit betekent dat de regiogemeenten elk afzonderlijk, en zeker ook gezamenlijk inzetten op verruiming van de bestaande regionale woningbouwafspraken. Dit rapport biedt de regio Foodvalley richting de provincies Utrecht en Gelderland een basis om te komen tot een opschaling van het aantal te bouwen woningen. Een regionale visie op de gewenste invulling van die groeibehoefte, kan met de voorliggende verkenning als startpunt verder worden uitgewerkt. Belangrijk is dat deze visie op de toekomstige woningmarkt van Foodvalley een integraal karakter heeft, en uitdrukkelijk de economische groei, mobiliteitsgroei, energiebehoefte, klimaatadaptatie en landschappelijke inpassing meeneemt.

6

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

Tabel 1: Overzicht realisatie in vergelijking met prognose en plancapaciteit Gemeente

Realisatie per jaar (gemiddeld per jaar 2017-2018)

Prognose (o.b.v. Regionale Woonagenda Foodvalley) tot 2027

Barneveld

458

Ede

802

2.740 tot 3.350 (jaarlijks 275 tot 335) 4.450 tot 5.440 (jaarlijks 445 tot 544)

Nijkerk

3192

Huidige plancapaciteit (hard en zacht planmonitor, inclusief plannen na 2027) 3.409 (+1.6001) 4.933

1.475 tot 1.805 (jaarlijks 148 tot 180) 245 tot 295 (jaarlijks 25 tot 30

3.013

Renswoude

68

309

Rhenen

96

455 tot 555 (jaarlijks 45 tot 55)

431

Scherpenzeel

77

402

Veenendaal

330

370 tot 450 (jaarlijks 37 tot 45) 2.465 tot 3.015 (jaarlijks 245 tot 300)

Wageningen

215

1.165 tot 1.425 (jaarlijks 115 tot 140)

1.505

FoodValley

2.364

13.365 tot 16.335 (jaarlijks 1340 tot 1630)

16.659

2.657

Extra behoefte

Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte, en aanvullend uit regio Amersfoort Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte en aanvullend vanuit economische ambitie Kennisas Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte, en aanvullend uit regio Amersfoort Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte en om te groeien zodat voorzieningen exploitabel blijven Ja, beperkt in eerste plaats voor eigen behoefte, en mogelijk beperkt voor opvang woningmarktdruk uit de regio (Veenendaal) Ja, beperkt in eerste plaats voor eigen behoefte Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte en aanvullend vanuit bouwambitie provincie Utrecht en om voorzieningen in stand te houden Ja, in eerste plaats voor eigen behoefte en aanvullend vanuit economische ambitie Kennisas

Bron: Planmonitor FoodValley (2019), Prognose uit Regionale Woonagenda (2018), CBS cijfers nieuwbouw (2019).

Als we de bestaande woningbouwprogrammering op basis van de provinciale prognoses vergelijken met de plancapaciteit, dan valt op dat de voorraad aan harde plannen kleiner is dan de minimale prognose voor de periode tot 2027 (figuur 2). Wanneer ook de zachte plannen worden meegenomen blijkt er in beginsel geen tekort aan plannen ten opzichte van de programmering, in regio Foodvalley als geheel zeker wanneer we doorkijken naar de plannen die na 2027 in de planmonitor zijn opgenomen. Als de bovenkant van de bandbreedte wordt gehaald ontstaat wel een plantekort. Zeker als sprake is van extra overstroom uit de Randstad (in de Regionale Woonagenda geschat op maximaal 830 extra huishoudens), echter is dit een onzekere factor. Gemeenten kunnen overwegen een groter deel van de bestaande programmering naar voren te halen en eerder planologisch hard te maken. Ook vanuit het oogpunt van potentiële planuitval (doorgaans zo’n 10-30%) kan dit raadzaam zijn. De meeste gemeenten zien hier goede kansen voor. Uitgaande van een gemiddelde realisatietermijn van circa 10 jaar van eerste idee tot bouwproductie 3, betekent dit dat gemeenten zich moeten voorbereiden op het hard maken van bestaande zachte plannen (figuur 1).

Daarnaast is noodzakelijk dat vrijwel alle gemeenten werken aan het aanmaken van aanvullende plannen die nog niet op de regionale planlijst staan om zo te voorzien in de toekomstige behoefte. Deze situatie wordt urgenter naarmate de instroom van extra huishoudens groot is.

1 Barneveld verkend locaties voor nog circa 1.600 woningen.

2 Cijfers op basis van CBS Statline. Mogelijk zijn deze niet overeenkomstig met de gemeentelijke administratie. Momenteel wordt onderzocht welke

cijfers het juiste uitgangspunt vormen. Mogelijk worden de gehanteerde cijfers in deze rapportage later aangepast. 3 Stec Groep, 2018 op basis van circa 130 nieuwbouwprojecten die de afgelopen twee jaar zijn opgeleverd

7

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

Figuur 1: gemiddelde doorlooptijd van eerste plan tot realisatie (in maanden) 90 80 70 60

50 40 30 20

Gemiddelde

10

Mediaan

0

bron: Stec Groep 2018, in opdracht van NVM. *Projectonderdelen lopen in praktijk deels parallel.

Figuur 2: confrontatie plannen versus prognose (en bouwproductie 2017-2018) FoodValley prognose

5.000

10.000

15.000

20.000

Prognose 2017-2027 min. Prognose 2017-2027 max. Eventuele extra overloop Randstad

FoodValley plannen

Harde plannen (t/m 2026) Zachte plannen (t/m 2026)

FoodValley realisatie

Plannen 2027 en later Realisatie nieuwbouw 2017-2018

Bron: Planmonitor FoodValley (2019), Prognose uit Regionale Woonagenda (2018), CBS cijfers nieuwbouw (2019). *Definitie harde plannen: onherroepelijk of vastgesteld.

2.3 Regionale ambitie voor nieuwbouw een slag hoger dan de huidige programmering en in lijn met actuele realisatie Elk van de Foodvalley-gemeenten zet in op verhoging van de jaarlijkse bouwproductie, en daarmee op aanpassing van de huidige woningbouwafspraken. Daarmee hopen de gemeenten de programmering meer in lijn te brengen met de daadwerkelijke (en actuele) realisatie van woningen. Insteek is daarbij overigens dat de zeer hoge woningproductie van de afgelopen jaren niet per definitie maatgevend is voor de toekomst. Op dit moment ligt de bovenkant van de ambitie van gemeenten wel in lijn met het productieniveau van de afgelopen jaren. Gezien de huidige hoogconjunctuur ligt voor de hand dat de productie bij laagconjunctuur lager ligt, mogelijk meer aan de onderkant van de bandbreedte van de ambitie. De situatie dat landelijk sprake is van een hoge marktdruk, in combinatie met de economische groei in Foodvalley, maakt dat de regiogemeenten zich genoodzaakt voelen om meer woningen te realiseren om zo de toegankelijkheid van woningen voor alle inwoners van de gemeenten blijvend te kunnen faciliteren. In deze

8

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

ambitie speelt ook de wens om draagvlak onder voorzieningen in de gemeente in stand te houden, en de wens om betaalbare woningen voor minder draagkrachtige inwoners van de gemeente beschikbaar te houden. De mate waarin de gemeenten inzetten op uitbreiding van de toekomstige bouwcapaciteit, moet telkens passen bij de maat, schaal en identiteit van de betreffende gemeente, zie hierover ook de bijlage per gemeente. Veel gemeenten geven daarnaast aan naar de toekomst toe behoefte te hebben aan (enige) flexibiliteit in de programmering, om zo adaptief in te kunnen spelen op de behoefte aan woningen in de eigen gemeente. Het tempo waarin de economische ambities van Foodvalley zich op dit moment vertalen in vestiging van nieuwe bedrijven, en daarmee extra huishoudens, versterkt de behoefte aan flexibiliteit nog eens. Figuur 3: ambitie versus plannen (minimum en maximum van de bandbreedte, indicatief) -

5.000

10.000

15.000

20.000

25.000

30.000 Ambitie minimaal

FoodValley ambitie

Ambitie maximaal Harde plannen (t/m 2026)

FoodValley plannen

Zachte plannen (t/m 2026) Plannen 2027 en later Realisatie nieuwbouw 2017-2018

FoodValley realisatie

Tabel 2: indicatieve ambitie voor woningproductie per jaar, in vergelijking tot realisatie en prognose Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Foodvalley

Ambitie per jaar (indicatief) 450-500 450-750 250-275 50 50 55 400-600 130-170 1.850-2.475

Prognose jaarlijks, indicatief 275 tot 335 450 tot 550 148 tot 180 25 tot 30 45 tot 55 37 tot 45 245 tot 300 115 tot 140 1.340 tot 1.630

Woningmarktafspraken

Realisatie gemiddeld per jaar (2017-2018) 335 565 200 30 55 45 310 155 1.695

458 802 319 68 96 77 330 215 2.364

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

9

DE AMBITIES PER GEMEENTE KORT TOEGELICHT • Barneveld Verwacht wordt dat Barneveld voldoende fysieke ruimte heeft om haar bouwopgave voor de toekomst in te vullen. Door de instroom van nieuwe inwoners van buitenaf en een beperkte groei ambitie moet Barneveld het huidige bouwtempo vasthouden. • Ede In de dorpskernen wordt voor vooral de eigen inwoners gebouwd, in de stad Ede zelf voor zowel de autonome groei als voor de instroom. Deze instroom bestaat uit nieuwe inwoners uit het westen en werknemers van nieuw gevestigde bedrijven in de regio. Het ambitieniveau voor de lange termijn is nog niet bepaald. • Nijkerk Om in de vraag van eigen inwoners en de instroom van nieuwe inwoners te kunnen voorzien verwacht Nijkerk de komende jaren 250 woningen per jaar te moeten bouwen. Dit zijn 50 woningen per jaar meer dan toegestaan door de provincie. • Renswoude De groeizone voor de komende tien jaar is al vastgelegd in de Omgevingsvisie en bedraagt ongeveer 500 woningen. Invulling van een regionale groeivraag is tot nu toe nog niet ter sprake gekomen. • Rhenen Rhenen verwacht rond 2025 door haar huidige plancapaciteit heen te zijn. Aangezien ook na 2025 ca. 50 woningen per jaar nodig zijn voor invulling van de vraag zijn nieuwe locaties noodzakelijk. Op lange termijn ontstaat er wellicht iets meer ruimte door herstructurering en verdichting van bestaande woonwijken.

• Scherpenzeel Scherpenzeel bouwt voornamelijk voor haar eigen inwoners, maar heeft meer volume per jaar nodig vanwege de autonome bevolkingsgroei en voor het accommoderen van de woonwensen van mensen met een binding met Scherpenzeel (instroom) waarvoor de afgelopen jaren onvoldoende ruimte was binnen de lokale markt • Veenendaal Vanwege de autonome groei, de instroom en de bouwopgave vanuit de provincie Utrecht zoekt Veenendaal voor lange termijn naar locaties voor ca. 3.000 woningen. Inbreiding op grote transformatie locaties in het centrum is wenselijk maar financieel moeilijk haalbaar. Regionale afstemming over de beste invulling van de vraag is nodig om elkaar te blijven versterken . • Wageningen Wageningen heeft voor de komende jaren nog bouwcapaciteit tot circa 2035. De gemeente realiseert zich dat het realiseren van de economische ambities van de Kennisas, mogelijk extra woningbehoefte met zich meebrengt.

2.4 Kwalitatieve aandachtspunten in de woningmarktprogrammering Regio Foodvalley groeit maar de huishoudensontwikkeling wijzigt ten opzichte van het verleden. Alle gemeenten hebben te maken met een groeiend aantal ouderen en eenpersoonshuishoudens. De mate waarop de bestaande voorraad hierop aansluit verschilt echter tussen de gemeenten. Grote onderlinge verschillen in opbouw woningvoorraad Foodvalley Als we de opbouw van de woningvoorraad van de regio Foodvalley vergelijken met die van Nederland, zien we geen grote verschillen. Als we dieper inzoomen op de gemeenten, zien we wel grote diversiteit. Zo hebben Veenendaal en Wageningen bijvoorbeeld bovengemiddeld veel sociale huurappartementen, zie figuur 4.

10

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

Figuur 4: opbouw woningvoorraad Foodvalley en Nederland Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal

Wageningen FoodValley Nederland 0% Koop ggb

10% Koop app

20%

30%

Sociale huur ggb

40%

50%

Sociale huur app

60%

70%

Particuliere huur ggb

80%

90%

100%

Particuliere huur app

Bron: Syswov.Bron: position Paper werken aan extra woonkwaliteit in regio Foodvalley (2017)

Belangrijke kwalitatieve uitgangspunten in de nieuwbouwprogrammering zijn daarom: • Toegevoegde waarde ten opzichte van de bestaande woningportefeuille neerzetten. Denk bijvoorbeeld aan uitleglocaties die veelal direct concurreren met bestaande bloemkoolwijken. • Onderscheidend vermogen tussen woonplannen vergroten en deze goed positioneren. Denk bijvoorbeeld aan een portefeuillestrategie voor suburbaan wonen met aandacht voor goede (grotere) tuinen, exclusief suburbaan wonen aan de randen, meer ruimte voor (c)po, et cetera. • Passend en inspelend op ontwikkelingen in de woningvraag op (middel)lange termijn. Bijvoorbeeld patiobungalows voor de groeiende groep ouderen die niet perse allen in gestapelde bouw in stedelijke milieus willen wonen. • Inzetten op de wens om te komen tot kleinere woningen, bijvoorbeeld op verdichtingslocaties: stapelen waar dat kan, telkens passend bij de schaal en maat van de gemeente, en komen tot benutting van locaties in de nabijheid van voorzieningen: scholen, horeca, winkels, OV-knooppunten. • Voorzien in de behoefte aan goedkope en middeldure woningen in de huur, zodat de woningmarkt ook toegankelijk blijft voor de autonome groei in de gemeente. • Aandacht voor de diverse instroom aan arbeidsmigranten in Foodvalley: zowel kenniswerkers als gelieerd aan agrarische productie en logistiek. Gericht op short- en extended stay.

Denk aan flexibele woonvormen.

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

11

Tabel 3: kwalitatieve aanpassingen in de toekomstige woningbouwprogrammering

Barneveld

Ambitie kwantitatief per jaar 450-500

Ede

450-750

Nijkerk

250-275

Renswoude

50

Rhenen

50

Scherpenzeel

55

Veenendaal

400-600

Wageningen

130-170

Ambitie kwalitatief, zoals verkend in de gesprekken ronde Barneveld bouwt overwegend koopwoningen in de eengezins sfeer. De gemiddelde woninggrootte bij nieuwbouw neemt af en het aandeel levensloopbestendige woningen neemt toe. Ede zet in op gedifferentieerd bouwen, maar iets minder in het hogere segment. Daarnaast voegt de gemeente circa 1200 sociale huurwoningen toe. Accent ligt op een groter aandeel levensloopbestendige woningen, ten opzichte van het verleden. Daarnaast heeft de gemeente aandacht voor bijzondere niches zoals voor arbeidsmigranten. Gemeente zet in op een meer gedifferentieerde bouw (typen, prijssegmenten), en realiseert met het gemeentelijk woningbedrijf naast sociale huur ook middenhuur. In de programmering is aandacht voor een groter aandeel gelijkvloerse senioren woningen in diverse typen, niet alleen appartementen Gemeente signaleert over de hele linie de behoefte aan kleiner wonen en meer levensloopbestendig bouwen. Gemeente Veenendaal voegt per locatie toe welke woningtypen op dat moment nodig zijn, passend bij de locatie. Ook levensloopbestendig wonen is hierbij belangrijk. Wageningen legt in de programmering het accent op een gedifferentieerd programma naar prijssegment en woningtypen. Bijzondere aandacht is er voor het bouwen voor de eigen bewoners en het toevoegen van levensloopbestendige woningen met behoud van de “groene rand”

2.5 Mogelijkheden om nieuwe woningbouwplannen voor te bereiden Aan de hand van de gesprekken constateren we dat alle gemeenten in Foodvalley zich voorbereiden op een zo goed mogelijke benutting van de toekomstige woningbouwplannen om zo kwantitatief en kwalitatief te kunnen voorzien in de verwachte toekomstige vraag. Strategieën die daarbij gebruikt worden zijn: • Bestaande nieuwbouwplannen intensiveren/verdichten • Meer transformeren • Nieuwe plannen binnen de rode contour aanmaken • Nieuwe plannen op uitbreidingslocaties binnen het eigen grondgebied (waar mogelijk) Deze strategieën werken we hieronder kort uit. Bestaande nieuwbouwplannen intensiveren Alle gemeenten geven aan dat op basis van bestaande plannen binnen bestaand ruimtebeslag extra gebouwd kan worden, door hogere dichtheden te realiseren. Het gaat daarbij zowel om bestaande harde plannen, als bestaande zachte plannen. Mogelijkheden die gemeenten zijn gaan over: het optoppen van bestaande plannen voor gestapelde woningen, of het beperkt vergroten van de dichtheid in het plangebied. Daarnaast zien gemeenten kansen om bij de herstructurering van bestaande woonwijken de dichtheid na de herstructurering te verhogen: Dit kan (beperkt) in: • Barneveld • Ede • Nijkerk • Renswoude • Rhenen • Veenendaal • Wageningen • Scherpenzeel Dit is oplossing voor circa 10 tot 40% van de behoefte in betreffende gemeenten.

Meer transformeren Alle Foodvalley gemeenten hebben te maken met beperkte of meer omvangrijke leegstand in ander vastgoed binnen de eigen gemeente. De verschillen tussen gemeenten zijn hierbij overigens vrij fors. Daarnaast loopt het

12

Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit Foodvalley 18.441

uiteen of de leegstand voor wat betreft ligging, en type pand ook benut kan worden voor transformatie. Het gaat daarbij in de praktijk om transformatie van scholen, solitaire bedrijfspanden, kantoren, bedrijventerreinen. Dit kan voor een deel van de opgave in: • Barneveld • Ede • Nijkerk • Rhenen • Veenendaal • Wageningen • Scherpenzeel Dit vormt oplossing voor circa 10-25% van de behoefte. Tabel 4: indicatie leegstand vastgoed en transformatiepotentie in regio Foodvalley Type vastgoed Kantoren Winkels Bedrijfsruimte Maatschappelijk vastgoed Zorg Onderwijs Sport Bijeenkomst VAB’s (jaarlijks vrijkomend) Totaal

Indicatie leegstand (m²) 250.000 70.000 290.000 30.000 70.000 20.000 80.000 65.000 875.000

Omzetbaar (afhankelijk van locatie en kenmerken pand) 15-20% 20-25% 5-10%

Aantal woningen (gemiddelde woning 70-80 m²) 500 tot 670 190 tot 230 190 tot 390

30-35% 30-35% 30-35% 25-30% 10-15%

120 tot 140 280 tot 330 80 tot 90 270 tot 320 90 tot 130 1.720 tot 2.300

Bron: Alterra, 2014; CBS, 2014 & 2015; Funda in business, 2016, position Paper werken aan extra woonkwaliteit in regio Foodvalley (2017)

Aandachtspunt hierbij is dat de transformatie van bedrijventerreinen en solitaire bedrijfspanden binnen bestaand ruimtebeslag in een gemeente ook vaak een uitplaatsingsvraag voor bedrijfshuisvesting met zich mee kan brengen. Het bieden van goede oplossingen en schuifruimte is dus een noodzakelijke succesvoorwaarde voor transformatie. Daarnaast kijken gemeenten ook naar de mogelijkheden om te komen tot een grotere vermenging van wonen en werken. Nieuwe plannen binnen de rode contour aanmaken De Utrechtse gemeenten binnen Foodvalley werken met een rode contourenbeleid. Zeker waar de contour (iets) ruimer is dan het bestaande ruimtebeslag zijn er mogelijkheden voor het aanmaken van nieuwe woningcapaciteit, uitdrukkelijk in nauwe samenhang met een kwalitatief hoogwaardige landschappelijke inpassing. Gemeenten zijn dan terughoudend in het benutten van deze mogelijkheden. Dit biedt kansen in: • Rhenen • Renswoude Dit is oplossing voor 5-25 % van de behoefte in betreffende gemeenten op korte en middellange termijn. Voor de langere termijn, zijn er onvoldoende mogelijkheden, en is dit ook vanuit landschappelijk oogpunt een lastig begaanbare route.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=2760eaa6-398f-4af3-9876-38391d1c02d8