CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2022-029 Bijlage 2 - MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022 (6 april 2022).pdf

Raadsvergadering 23 juni 2022, gemeente NijkerkBij agendapunt: Jaarstukken 2021 (2022-029)14.866 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

MPG 2022

Pagina 32 van 47

7.4 Overige gronden Naast gronden die de gemeente in het verleden strategisch heeft verworven, is sprake van een aantal vrijkomende locaties die voor herontwikkeling kunnen worden ingezet. De betreffende gronden c.q. opstallen zijn intern nog niet overgeheveld vanuit de Algemene Dienst naar het Grondbedrijf. Naar alle waarschijnlijkheid zal dit plaatsvinden bij het openen van de grondexploitaties voor de betreffende locaties. Op korte termijn (2022-2023) gaat het in ieder geval om de volgende locatie: ▪ Stadhuislocatie aan de Kolkstraat in Nijkerk (Stadshaven, fase 1a) Naar verwachting komt de bestaande stadhuislocatie medio 2023 vrij. Het uitgangspunt voor de herontwikkeling is een gevarieerd woningbouwprogramma waarbij het monumentale stadhuis een nieuwe functie en een prominente plek krijgt. In 2021 hebben enkele bijeenkomsten plaatsgevonden met omwonenden en belanghebbenden. Op basis hiervan is een definitieve stedenbouwkundige visie voor fase 1a opgesteld. Deze is op 14 oktober 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Op dit moment ligt het ontwerpbestemmingsplan voor fase 1 ter inzage en vinden voorbereidende werkzaamheden plaats in het kader van de grondexploitatie. Naar verwachting zullen deze stukken medio 2022 aan de gemeenteraad ter vaststelling worden aangeboden.

Vervolgens zal een tender of aanbestedingsprocedure worden opgestart om een ontwikkelende partij te selecteren voor de realisatie van de woningen. Fase 1a vormt de eerste aanzet voor de verdere ontwikkeling van de Stadshaven (grotendeels particulier grondbezit). Voor de ontwikkeling van dit gebied is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Daarnaast is voor het totale project Stadshaven in 2021 een subsidieaanvraag gedaan in het kader van de regeling Woningbouwimpuls. Dit heeft geresulteerd in het toekennen van een subsidie van ongeveer € 4,2 miljoen vanuit het Rijk en € 0,6 miljoen vanuit de provincie. ▪ Paasbos Op 21 februari 2019 heeft de gemeenteraad verzocht te starten met het opstellen van een gebiedsvisie voor Paasbos. Deze visie dient een nieuwe impuls te geven aan dit gebied. Het huidige winkelcentrum is sterk gedateerd. Het is daarom van belang om een breed gedragen gebiedsvisie op te stellen waarbij, in overleg met de samenleving, zowel de ruimtelijke als sociale componenten betrokken worden. Daarbij werd aangegeven dat ook de verbinding zal worden gelegd met het aanwezige gemeentelijk vastgoed in deze omgeving (sporthal Strijland, De Wulfshoeve en de voormalige basisschool aan de Bizetlaan) en de aanwezige groene ruimte rondom het winkelcentrum.

Inmiddels is een globale gebiedsvisie opgesteld en is deze in de periode februari-maart 2022 ter consultatie aan de samenleving en betrokken stakeholders aangeboden. De komende periode wordt verder gewerkt aan het definitief maken van deze visie en zal deze ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Na positieve besluitvorming kan verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan, de ontwikkelstrategie en zo mogelijk de gemeentelijke grondexploitatie plaatsvinden.

MPG 2022

Pagina 33 van 47

8. Private projecten Naast gebiedsontwikkelingen waar de gemeente gronden in haar bezit heeft, is binnen de gemeente sprake van een aantal private ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente Nijkerk. Hierbij zijn de risico’s voor de gemeente beperkt aangezien de grondexploitaties door de ontwikkelende marktpartijen worden gevoerd. Bij de projecten die de gemeente faciliteert, kan echter wel sprake zijn van een financiële component als gevolg van het wettelijk verplichte kostenverhaal. Hierbij bestaat het risico dat de gemeente meer kosten maakt dan contractueel is overeengekomen. Private projecten lopen qua financiën echter via de Algemene Dienst en zijn derhalve niet in de MPG opgenomen. Ten behoeve van het totaalbeeld wordt onderstaand wel een korte toelichting gegeven op enkele omvangrijke private projecten.

De Hofstee Smink Vastgoed bouwt binnen het gebied Doornsteeg 52 woningen. Het gaat om een gebied van ongeveer twee hectare dat is gelegen aan de oostzijde ter hoogte van het tankstation aan de bestaande weg Doornsteeg. De kaders voor het plan De Hofstee heeft de gemeenteraad op 28 maart 2019 vastgesteld. Hierin is onder meer opgenomen dat het programma voor minimaal 35% sociale woningbouw is, de woningen conform de BENGeisen per 1 juli 2020 worden gerealiseerd en het kruispunt aan de Holkerweg/ Doornsteeg wordt gereconstrueerd. Voor deze reconstructie heeft de gemeente een bedrag beschikbaar gesteld van € 80.000. De anterieure overeenkomst ten aanzien van de ontwikkeling is in het derde kwartaal van 2020 ondertekend. Het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan zijn op 25 maart 2011 vastgesteld door de gemeenteraad. De start bouw heeft in het vierde kwartaal van 2021 plaatsgevonden.

Euretco-terrein Het voornemen bestaat om de bestaande bedrijven- en kantorenlocatie van Euretco aan de Koninginneweg 1 in Hoevelaken te herontwikkelen naar woningbouw. Op 22 febuari 2018 heeft de gemeenteraad de kaders vastgesteld voor deze herontwikkeling. De nadien plaatsgevonden stedenbouwkundige en programmatische uitwerking wijkt echter op onderdelen af van de vastgestelde kaders, bijvoorbeeld doordat Euretco in de tussentijd heeft aangegeven op de locatie niet te voorzien in de bouw van een nieuw kantoorpand. Het is op dit moment de verwachting dat herziene kaderstelling in het tweede kwartaal van 2022 ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Omdat een gedeelte van de grond binnen het beoogde plan in eigendom is van de gemeente, zal bij deze kaderstelling ook worden ingegaan op de financiële uitvoerbaarheid en de wijze van samenwerking tussen de initiatiefnemers Aalberts/BPD en de gemeente.

Kerkplein (Wonen bij de Toren) Op de plek van de voormalige Jumbo-supermarkt aan de Torenstraat beogen Van Wijnen en Smink Vastgoed een herontwikkeling naar woningbouw en ondergrondse parkeergarage. Op dit moment wordt voorzien in een woonprogramma dat bestaat uit 32 huurappartementen, 52 koopappartementen en 15 stadswoningen. In 2020 heeft reeds besluitvorming over de ruimtelijke kaders plaatsgevonden en is een uitwerkingsplan in procedure gebracht. Hierop zijn destijds geen zienswijzen binnengekomen. Het was verder de bedoeling om een ondergrondse parkeergarage te realiseren met 147 parkeerplaatsen waarvan minimaal 80 openbaar ten behoeve van de binnenstad van Nijkerk. De gemeenteraad heeft echter niet ingestemd met de financiële kaderstelling ten aanzien van de aankoop en exploitatie van de openbare parkeerplaatsen. Op basis van de door de raad ingediende motie van 24 februari 2022 wordt thans onderzocht of de realisatie van het beoogde bouwplan zonder bronpunt (dus met een kleinere parkeergarage) technisch en financieel haalbaar is of dat een nieuw ruimtelijk plan moet worden opgesteld. Verder hebben initiatiefnemers zich genoodzaakt gevoeld de gemeente aansprakelijk te stellen voor alle geleden en nog te lijden schade als gevolg van de besluiten van de raad. Duidelijkheid over diverse onderwerpen wordt voor de zomer van 2022 verwacht. MPG 2022

Pagina 34 van 47

Klaarwater (Middelaar-Oost) In de gemeentelijke structuurvisie uit 2011 is het gebied Middelaar-Oost aangewezen als toekomstige zoeklocatie voor woningbouw. Hierbij is uitgegaan van de realisatie van ongeveer 450 woningen. Het plangebied is grotendeels in eigendom van twee ontwikkelende partij en enkele particulieren. De raad van de gemeente heeft op 21 februari 2019 besloten om het project daadwerkelijk op te starten en hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Dit heeft geresulteerd in een bestuursopdracht, een eerste verkenning naar relevante omgevingsaspecten en een projectplan. In 2021 is gestart met de participatie met omwonenden en belanghebbenden alsook met de uitwerking van een stedenbouwkundige visie. Naar verwachting wordt de gemeenteraad in het derde kwartaal van 2022 voorgesteld om de kaders voor de ontwikkeling van Klaarwater vast te stellen. Vooruitlopend hierop heeft het college reeds het principebesluit genomen dat basisschool ’t Blokhuus omstreeks 2025 zal verhuizen naar Klaarwater.

Locatie Meubel- en Tapijthal Aan de Bruins Slotlaan 76 in Nijkerk is de Meubel- en Tapijthal gevestigd. Op initiatief van Bouwbedrijf J. Timmer, Giza Vastgoed en Blokhuis Braakman architectenbureau worden gesprekken gevoerd over de herontwikkeling van deze locatie naar woningbouw. Op 8 december 2020 heeft het college in principe ingestemd met een herontwikkeling. Deze voorziet in de realisatie van maximaal 44 woningen, met als uitgangspunt de Woonvisie 2020+. Op 23 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kaders voor de herontwikkeling. Aangezien een gedeelte van de grond binnen het beoogde plan in eigendom is van de gemeente, zal tussen partijen ook overeenstemming moeten worden bereikt over een grondverkoop. Naar verwachting wordt het bestemmingsplan, dat voor de herontwikkeling noodzakelijk is, in het derde kwartaal van 2022 in procedure gebracht.

Oude Barneveldseweg Op initiatief van Kroon Consultancy en BPD/SamenThuis Vastgoedontwikkeling zijn in 2018 opnieuw gesprekken gestart om de locatie aan de Oude Barneveldseweg in Nijkerk te herontwikkelen naar woningbouw. Na het vertrek van Kenteq hebben de bestaande panden in het gebied veelal een andere (tijdelijke) invulling gekregen. Het gebied heeft een bruto oppervlakte van ongeveer 5,2 hectare en voorziet naar verwachting in de realisatie van ongeveer 165 woningen. Daarbij wordt het bestaande kindercentrum Prokino ingepast. Dat geldt mogelijk ook voor een kleine bedrijfshal. De overige functies maken plaats voor woningbouw. Op 20 februari 2020 en 10 december 2020 heeft de gemeenteraad de kaders vastgesteld voor de woningbouwontwikkeling. Op basis hiervan is gestart met de uitwerking van het stedenbouwkundige ontwerp en zijn voorbereidingen getroffen om te komen tot een ontwerpbestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan. Momenteel vinden afrondende gesprekken plaats ten aanzien van de anterieure overeenkomst en beoogde grondverkoop aan de initiatiefnemers. Naar verwachting wordt het bestemmingsplan, dat voor de herontwikkeling noodzakelijk is, in het derde kwartaal van 2022 in procedure gebracht.

Poort naar Hoevelaken (Eiken Schuur) De westelijke entree van Hoevelaken staat bij vele Hoevelakers bekend als de locatie ‘Eiken Schuur’. Deze meubelwinkel is echter niet meer actief in Hoevelaken. Voor de locatie en nabijgelegen gronden bestaan dan ook herontwikkelingsplannen. In december 2021 heeft de gemeenteraad kaders voor deze herontwikkeling vastgesteld. Hierbinnen wordt momenteel een plan uitgewerkt dat voorziet in 47 woningen. In de loop van 2022 zal een bestemmingsplanprocedure worden opgestart en met de initiatiefnemer Schoonderbeek een anterieure overeenkomst worden gesloten. De uitvoering is voorzien per eind 2023 of kort daarna.

MPG 2022

Pagina 35 van 47

Spaanse Leger Voor het driehoekige gebied tussen de Amersfoortseweg, Barneveldseweg en de spoorlijn Amersfoort-Zwolle is een herontwikkeling naar woningbouw voorzien. Na diverse momenten van kaderstelling voor de planontwikkeling van het Spaanse Leger is een bestemmingsplan in procedure gebracht. Dit bestemmingsplan is in 2020 vastgesteld en onherroepelijk geworden. De circa 325 woningen worden gesitueerd in kleine buurtschappen rondom een gezamenlijke brink of erf. Deze buurtschappen worden van elkaar gescheiden door groene zones, waarbij de bestaande landschappelijke elementen zoveel mogelijk blijven gehandhaafd. Het initiatief van de herontwikkeling ligt bij De Bunte Vastgoed, Lithos, Van den Tweel Vastgoed en Schoonderbeek. De gemeente heeft met deze partijen in 2020 een tweetal anterieure overeenkomsten gesloten. In 2021 is de eerste fase van het Spaanse Leger in verkoop gegaan. Inmiddels is gestart met de bouw van de eerste buurtschappen.

Woonpark Hoevelaken In 2017 is de gemeente een overeenkomst aangegaan met BPD Ontwikkeling voor de herontwikkeling van de voormalige kantorenlocatie van Bouwfonds in Hoevelaken. In 2019 is het kantoorpand gesloopt en is de eerste fase succesvol in verkoop gegaan. De bouw van de eerste woningen in het noordelijke plandeel (Het Landgoed) is gestart in het tweede kwartaal van 2020. Eind 2020 is ook gestart met de bouw van het zuidelijk plandeel (het Erf). Uiteindelijk worden in Woonpark Hoevelaken ongeveer 180 verschillende woningen gerealiseerd. De volledige oplevering van het project, inclusief de openbare ruimte aan de gemeente, zal medio 20222 plaatsvinden.

MPG 2022

Pagina 36 van 47

9. Projectresultaten Exploitatieresultaten In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1/1/2022. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van ongeveer € 13,9 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Naar verwachting worden eind dit jaar drie grondexploitaties afgesloten. Resultaten Nijkerkerveen - deelplan 1a (Buntwal) - deelplan 2 (Dorp) - deelplan 3a (Laakweg) Nautenaseweg Arkerpoort De Flier* Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende grondexploitatie Totaal

*

Type

Einddatum

Eindwaarde

Netto contante waarde

GREX GREX GREX GREX GREX GREX GREX

31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2031 31-12-2031

50.953 3.097 85.042 1.514.959 277.690 4.702.658 1.394.880

49.954 3.036 83.375 1.427.580 266.906 3.857.817 1.144.287

GREX FAC

31-12-2027 31-12-2027

7.729.683 337.595

6.696.138 413.524 13.942.618

Conform het BBV moet voor de waardering van een grondexploitatie worden uitgegaan van een maximale looptijd van 10 jaar. Om die reden is voor grondexploitatie De Flier de eindwaarde bepaald per 31-12-2031. De feitelijk voorziene einddatum is echter 31-12-2034 met een eindwaarde van ongeveer € 8,8 miljoen.

Resultaatnemingen Binnen projecten Centrumplan Nijkerkerveen en de eerste fase van Doornsteeg zijn de laatste werkzaamheden in 2021 afgerond. Hierdoor kunnen de exploitaties voor deze projecten met terugwerkende kracht per 31 december 2021 worden afgesloten. Op eindwaarde gaat het om een totaal negatief resultaat van ongeveer € 532.000. Voor het GREX-deel van Doornsteeg geldt dat in het verleden tussentijdse winsten zijn genomen voor een totaalbedrag van € 453.000. Dit bedrag maakt geen deel uit van onderstaande resultaatneming. Resultaatnemingen

Type

Centrumplan Nijkerkerveen Doornsteeg, fase 1 (GREX-deel) Doornsteeg, fase 1 (FAC-deel) Totaal

GREX GREX FAC

Jaarrekening 2021 -38.776 159.940 -653.320 -532.157

Het BBV stelt gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Periodiek zal bij de vaststelling van de jaarrekening worden voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan. In 2021 is het op basis van de regelgeving noodzakelijk om bij 4 grondexploitaties tussentijdse winst te nemen. Op totaalniveau gaat het om een bedrag van ongeveer € 1,7 miljoen.

MPG 2022

Pagina 37 van 47

Tussentijdse winstnemingen

Type

Nijkerkerveen, deelplan 1a (Buntwal) Nijkerkerveen, deelplan 2 (Dorp) Nijkerkerveen, deelplan 3a (Laakweg) Arkerpoort De Flier Spoorkamp Doornsteeg fase 1 Doornsteeg fase 3 Totaal

GREX GREX GREX GREX GREX GREX GREX GREX

Voorgaande jaren 1.520.000 430.000 587.000 2.886.000 668.000 956.000 453.000 5.000 7.505.000

Jaarrekening 2021

Totaal

81.000 37.000

1.601.000 467.000 587.000 3.109.000 2.039.000 956.000 453.000 5.000 9.217.000

223.000 1.371.000

1.712.000

Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde of eindwaarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de MPG 2022 valt per saldo een verliesvoorziening vrij van € 97.000. Dit is te relateren aan het afsluiten van project Centrumplan Nijkerkerveen. In onderstaande tabel is deze wijziging inzichtelijk gemaakt ten opzichte van de tMPG 2021. Verliesvoorzieningen Centrumplan Nijkerkerveen Totaal

Type GREX

tMPG 2021 97.000 97.000

MPG 2022 0 0

Verschil -97.000 -97.000

Bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen nog plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2021 moeten zijn. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Arkerpoort De Flier Totaal

Type GREX GREX

Totaal 63.750 196.605 260.355

In onderstaande tabel is per project de totaal voorziene afdracht voor bovenwijkse voorzieningen inzichtelijk gemaakt. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen de afdrachten die reeds hebben plaatsgevonden tot 1/1/2022 en de afdrachten die in de toekomst nog moeten plaatsvinden via de (tussentijdse) resultaatsbestemming. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Nijkerkerveen - deelplan 1a (Buntwal) - deelplan 2 (Dorp) - deelplan 3a (Laakweg) Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Doornsteeg Totaal

MPG 2022

Totaal

Afgedragen

Prognose

623.630 994.560 18.000 188.463 1.410.099 7.088.031 1.634.805 3.667.304 15.624.892

623.630 994.560 18.000 0 1.331.687 3.124.694 986.230 1.592.093 8.670.893

0 0 0 188.463 78.413 3.963.338 648.575 2.075.211 6.953.999

Pagina 38 van 47

Strategische gronden De geheime bijlage geeft een overzicht weer van de boekwaarden en voorziene marktwaarden van de strategische gronden.

Bouwclaims In het verleden zijn met ontwikkelende partijen zogeheten bouwclaimovereenkomsten getekend. Hierbij hebben de ontwikkelende partijen grond aan de gemeente verkocht in ruil voor het recht om een bepaald aantal woningen te bouwen. De nog resterende bouwclaim per 1/1/2022 bedraagt 423,0 woningen ten gunste van Heijmans Huizen. Een deel van de woningbouwproductie in Nijkerkerveen en fase 3 van Doornsteeg zal op basis van deze resterende bouwclaim worden gerealiseerd.

MPG 2022

Pagina 39 van 47

10. Programmabegroting De grondexploitaties hebben twee raakvlakken met de Programmabegroting, namelijk het toerekenen van interne plankosten en het toerekenen van rentekosten.

Interne plankosten Hieronder vallen zowel de interne planontwikkelingskosten (POK) als de interne kosten voor voorbereiding, toezicht en beheer (VTB). Jaarlijks wordt bepaald welke medewerkers een deel van hun werktijd besteden aan de grondexploitaties. Dit wordt per functionaris uitgedrukt als een percentage van de betreffende fulltimeequivalent (fte). Op basis van deze percentages en de daadwerkelijke salariskosten per medewerker wordt een totaalbedrag aan salariskosten bepaald dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. De verdeling over de grondexploitaties van de gemeente vindt vervolgens plaats aan de hand van een tijdschrijfmodule. Naast het doorbelasten van een deel van de salariskosten wordt ook overhead toegerekend. Dit betreft een jaarlijks vast te stellen percentage van de salariskosten. Het voordeel van bovenstaande systematiek is dat het verschil tussen voorcalculatie (Programmabegroting) en nacalculatie (Jaarrekening) in het algemeen relatief klein zal zijn. Het nadeel is echter dat de relatie met de daadwerkelijke tijdsbesteding aan grondexploitatieprojecten beperkt is. Bijvoorbeeld op het moment dat in bepaalde projecten veel ontwikkelingen zijn of wanneer nieuwe grondexploitaties worden geopend.

Rentekosten Conform het BBV moeten de aan de grondexploitaties toerekenbare rentekosten worden bepaald aan de hand van het (daadwerkelijke) gewogen gemiddelde rentepercentage en de bruto boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Met name het boekwaardeverloop van de grondexploitaties kan in werkelijkheid aanzienlijk afwijken ten opzichte van de primaire raming, bijvoorbeeld op het moment dat sprake is van een groot aantal grondverkopen. Het verloop van het gewogen gemiddelde rentepercentage is over het algemeen beter in te schatten. De regelgeving betekent dat altijd sprake zal zijn van een verschil tussen voorziene toerekenbaarheid van rentekosten (Programmabegroting) en de daadwerkelijke toerekening (Jaarrekening).

MPG 2022

Pagina 40 van 47

11. Vennootschapsbelasting De gemeente Nijkerk is met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Uit de inventarisatie destijds kwam naar voren dat de Vpb-plicht onder meer geldt voor het voeren van grondexploitaties. Aan belastingadviseurs du ROI is daarom gevraagd om voor deze activiteit de Vpb-druk in beeld te brengen. Dit heeft geleid tot een totale belastingdruk van ongeveer € 1.026.000 over de jaren 2016 t/m 2021. De Vpb komt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie en zal niet worden verwerkt in de individuele grondexploitaties. Samen met du ROI heeft de gemeente inmiddels aangifte gedaan over alle jaren tot en met 2019. Hierbij zijn grotendeels de uitgangspunten en systematiek gevolgd uit de vaststellingsovereenkomst (VSO) die de gemeente Oosterhout eind 2018 met de Belastingdienst heeft gesloten. De Belastingdienst heeft namelijk aangegeven dat andere gemeenten mogen aansluiten bij de pragmatische werkwijze uit de VSO. Inmiddels heeft de Belastingdienst de aanslagen over de jaren 2016 t/m 2019 definitief opgelegd. Deze weken niet af van de door de gemeente ingediende aangiften. De aangifte ten aanzien van 2020 zal medio dit jaar worden gedaan.

MPG 2022

Pagina 41 van 47

12. Risicoanalyse De ramingen van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties zijn gebaseerd op reële uitgangspunten. Als gevolg van projectspecifieke of -overstijgende omstandigheden kunnen hierop afwijkingen ontstaan, zowel in negatieve als in positieve zin. Dit wordt gezien als risico. Een risico kan worden gekwantificeerd als de kans op een bepaalde gebeurtenis met een bepaald effect. De kans van optreden wordt uitgedrukt in een percentage tussen nul en honderd procent. Conform de Nota Risicomanagement zijn de volgende kansklassen gehanteerd: kleine kans (25%); middelgrote kans (50%) en grote kans (75%). Risico’s met een kans van optreden van meer dan 75% worden niet meer als risico’s gezien, maar als (bijna) zekere gebeurtenissen. Deze gebeurtenissen worden daarom als kosten geraamd en ingeboekt in de grondexploitatie. Per project zijn de risico’s geïnventariseerd en gekwantificeerd aan de hand van de kans van optreden en het maximale effect. Dit resulteert per project in een gewogen risico-effect. Veiligheidshalve zijn hierbij geen positieve risico’s meegenomen. Het gewogen risico-effect per project is vervolgens afgezet tegen het voorziene netto resultaat, hetgeen gelijk is aan de verwachte netto contante waarde minus de beoogde afdracht in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Dit netto resultaat is feitelijk een eerste buffer om risico’s op te vangen.

Voor sommige projecten is het netto resultaat voldoende om het gewogen risico-effect volledig te kunnen dekken. Voor andere projecten resteert echter een netto risico-effect. Op totaalniveau gaat het om een bedrag van ongeveer € 616.000. Conform de Nota Risicomanagement is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 493.000. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. De risico’s ten aanzien van de grondexploitaties zijn afgenomen met ongeveer € 103.000 ten opzichte van de tMPG 2021. De oorzaak hiervan ligt met name bij de voortgang binnen projecten waardoor geraamde kosten en opbrengsten worden omgezet naar gerealiseerde cijfers. De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de afzonderlijke risico’s van de grondexploitaties en strategische gronden.

MPG 2022

Pagina 42 van 47

13. Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het doel van de reserve is meervoudig, namelijk het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties, het afwaarderen van strategische gronden voor zoveel de boekwaarde hoger is dan de verwachte marktwaarde en het afdekken van projectrisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen uit grondexploitaties. In onderstaande tabel is de stand van de Reserve Bouwgrondexploitatie inzichtelijk gemaakt. Teneinde een inschatting te maken of de reserve toereikend is, is voor de komende jaren tevens het verloop van de reserve in beeld gebracht. Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Stand per 1-1 (bruto) 2. Verliesvoorzieningen per 1-1 3. Reserveringen per 1-1 4. Stand per 1-1 (netto) 5. Mutaties verliesvoorzieningen 6. Mutaties reserveringen 7. Resultaatnemingen 8. Onttrekkingen 9. Dotaties Algemene Reserve 10. Stortingen 11. Stand per 31-12

2021 14.171.792 292.000 0 13.879.792 -292.000 -1.000.000 1.179.843 -637.028 0 388.050 14.102.657

2022 15.102.657 0 1.000.000 14.102.657 0 0 139.092 -596.989 0 0 13.644.760

2023 14.644.760 0 1.000.000 13.644.760 0 0 -536.389 -260.000 0 0 12.848.371

2024 13.848.371 0 1.000.000 12.848.371 0 0 1.326.496 -260.000 0 0 13.914.867

2025 14.914.867 0 1.000.000 13.914.867 0 0 0 -260.000 0 0 13.654.867

Weerstandsvermogen A Aanwezige weerstandscapaciteit per 1-1 B Benodigde weerstandscapaciteit C Resultaat weerstandsvermogen D Ratio weerstandsvermogen

2021 13.879.792 520.000 13.359.792 26,69

2022 14.102.657 493.000 13.609.657 28,61

2023 13.644.760 493.000 13.151.760 27,68

2024 12.848.371 493.000 12.355.371 26,06

2025 13.914.867 493.000 13.421.867 28,22

Toelichting Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Dit is de bruto stand per 1 januari van de genoemde jaren exclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 2. Dit zijn de reeds getroffen verliesvoorzieningen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van het negatief resultaat onder 5. 3. Dit zijn de reserveringen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van de reserveringen onder 6. 4. Dit is de netto stand per 1 januari van de genoemde jaren inclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 5. Dit zijn de mutaties in de verliesvoorzieningen. In 2021 betreft het per saldo een vrijval van € 292.000. Dit betekent dat per 1/1/2022 geen verliesvoorzieningen meer zijn getroffen.

MPG 2022

Pagina 43 van 47

Mutaties negatief resultaat Centrumplan Nijkerkerveen Doornsteeg (FAC-deel) Totaal

2021 -132.000 -160.000 -292.000

6. Dit zijn de mutaties in de reserveringen. In 2021 betreft het een reservering van € 1 miljoen als dekking voor het publieke tekort op de ontwikkeling van de Stadshaven (raadsbesluit d.d. 24 juni 2021). 7. Dit zijn de resultaatnemingen. In 2021 komen de (tussentijdse) winst- en verliesnemingen in totaal uit op ongeveer € 1,2 miljoen positief. Vanaf 2022 gaat het telkens om een netto resultaat, ofwel de voorziene eindwaarde van de grondexploitatie minus de fondsafdracht die nog moet plaatsvinden in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Als gevolg van verplichte tussentijdse winstnemingen zal de resultaatneming bij positieve grondexploitaties in de praktijk gefaseerd plaatsvinden. Dit is echter niet verwerkt in onderstaande tabel omdat de tussentijdse winsten afhankelijk zijn van de Percentage of Completion per project en deze pas bij iedere jaarrekening met voldoende zekerheid is vast te stellen. Resultaatnemingen Nijkerkerveen deelplan 1a (Buntwal) Nijkerkerveen deelplan 2 (Dorp) Nijkerkerveen deelplan 3a (Laakweg) Centrumplan Nijkerkerveen Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Doornsteeg fase 1 (GREX-deel) Doornsteeg fase 1 (FAC-deel) Doornsteeg fase 2 (GREX-deel) Doornsteeg fase 2 (FAC-deel) DPOI Fietstunnels (GREX-deel) DPOI Fietstunnels (FAC-deel) Totaal

2021 81.000 37.000

2022 50.953 3.097 85.042

2023

2024

2025

-38.776 1.326.496 223.000 1.371.000 159.940 -653.320

1.179.843

199.277

139.092

-1.360.568 2.211.770 -929.110 -657.758 -536.389

1.326.496

0

8. Dit zijn de onttrekkingen die worden gedaan aan de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2021 gaat het om een bedrag van ongeveer € 637.000, onder meer ten behoeve van de voorlopige aangifte Vpb en voorbereidingskosten voor diverse projecten. Wat betreft de projecten geldt het uitgangspunt dat de voorbereidingskosten binnen 5 jaar worden ingebracht in een grondexploitatie of kostenverhaal van toepassing is. In dat geval is er geen effect op de reserve. Veiligheidshalve is echter geen correctie opgenomen voor de tot dusver gemaakte kosten. Verder is vanuit de tussentijdse winstnemingen een bedrag van € 260.355 bestemd als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Dit bedrag is bepaald naar rato van gronduitgifte binnen de grondexploitaties. Onttrekkingen Acquisitie en promotie Afdracht BoVo Aanslag Vpb Onderzoek sportvoorzieningen Luxool Voorbereidingskosten Middelaar-Oost Tijdelijke huisvesting Spoorkamp II Subsidieaanvraag WBI Havenkom Sloopkosten De Hobbit Totaal

2021 -60.000 -260.355 -66.497 -26.175 -82.419 -111.582 -30.000 -637.028

2022 -60.000

2023 -60.000

2024 -60.000

2025 -60.000

-200.000 -42.618 -150.872 -105.081 -38.418

-200.000

-200.000

-200.000

-596.989

-260.000

-260.000

-260.000

9. Dit betreffen de dotaties aan de Algemene Reserve. MPG 2022

Pagina 44 van 47

10. Dit zijn de stortingen die worden gedaan in de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2021 gaat het om een drietal incidentele grondverkopen met een totale verkoopsom van € 388.050. 11. Dit is de stand per 31 december van de genoemde jaren. Toelichting Weerstandsvermogen A. De aanwezige weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De aanwezige weerstandscapaciteit is gelijk aan het vrij besteedbare deel van de Reserve Bouwgrondexploitatie per 1 januari van de genoemde jaren. B. De benodigde weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig dient te zijn om de niet-begrote financiële tegenvallers af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan het berekende risicoprofiel van de grondexploitaties en strategische gronden. C. Het resultaat weerstandsvermogen betreft het saldo van het vrij besteedbare deel van de reserve minus het risicoprofiel. D. De ratio van het weerstandsvermogen maakt inzichtelijk in hoeverre de Reserve Bouwgrondexploitatie in staat is om financiële tegenvallers af te dekken. De ratio is gelijk aan het quotiënt van de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Conclusie Uit de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit blijkt dat de Reserve Bouwgrondexploitatie bij gelijkblijvende uitgangspunten toereikend is om het risicoprofiel af te dekken.

Per 1 januari 2022 is namelijk sprake van een ratio van 28,61. Dit komt overeen met de kwalificatie uitstekend. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren rond de 28,00 blijft schommelen. Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Dit betekent dat vrij besteedbare middelen niet automatisch naar de Algemene Reserve vloeien. Onttrekking van middelen kan alleen plaatsvinden op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. Periodiek zal daarom worden onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Op basis van de thans voorziene gebiedsontwikkelingen waar de gemeente (deels) een actieve rol zal hebben met bijbehorend risicoprofiel, waaronder deelplan 3 van Nijkerkerveen en de Stadshaven, wordt een dotatie aan de Algemene Reserve op dit moment afgeraden.

MPG 2022

Pagina 45 van 47

14. Conclusies & Besluiten De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) 2022 vormt een actualisatie van alle door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties en de voorraad aan strategische gronden. De actualisatie van de exploitaties betreft met name een aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In 2021 zijn enkele projecten afgerond, namelijk Centrumplan Nijkerkerveen en fase 1 van Doornsteeg (actief en faciliterend deel). Hierdoor kunnen de bijbehorende exploitaties met terugwerkende kracht per 31 december 2021 worden afgesloten met een negatieve eindwaarde van in totaal € 532.157. Verder stelt het BBV gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. In 2021 betreft het een totaalbedrag van ongeveer € 1,7 miljoen. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van circa € 13,9 miljoen op netto contante waarde. Ten opzichte van de tMPG 2021 gaat het om een verbetering van het resultaat met ongeveer € 3,5 miljoen. Daarbij is binnen de portefeuille sprake van enkele mutaties. In de eerste plaats gaat het om het afsluiten van negatieve grondexploitaties, zoals Centrumplan Nijkerkerveen. In de tweede plaats betreft het de verwerking van de tussentijdse winstnemingen.

Ten slotte gaat het om een positieve bijstelling van het voorziene resultaat op De Flier, Nautenaseweg en fase 3 van Doornsteeg. Voor De Flier heeft het onder meer te maken met de maximale termijn van 10 jaar voor de waardering van de grondexploitatie (conform BBV). Bij de herziening vallen meer opbrengsten binnen deze maximale termijn (de jaarschijf 2031 wordt nu ook meegenomen in de waardering). Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Bij de tMPG 2018 is daarom besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2021 is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2021 moeten zijn. Dit komt neer op een totaalbedrag van € 260.355. Conform huidige prognose zal in de toekomst nog een bedrag van circa € 7,0 miljoen moeten worden afgedragen uit het resultaat van lopende grondexploitaties. Op het gebied van de verliesvoorzieningen valt bij de MPG 2022 per saldo een verliesvoorziening vrij van ongeveer € 97.000. Dit is te relateren aan het afsluiten van project Centrumplan Nijkerkerveen.

Als gevolg van de vrijval zijn per 1/1/2022 geen verliesvoorzieningen meer getroffen. De geactualiseerde risicoanalyse resulteert in een risicoprofiel van € 493.000. Dit betreft een afname ten opzichte van de tMPG 2021 met ongeveer € 103.000. De afname is onder meer het gevolg van de voortgang van projecten (realisatie van kosten en opbrengsten). De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de kwantificering van het risicoprofiel. Het risicoprofiel van € 493.000 is aangemerkt als benodigde weerstandscapaciteit. Bij gelijkblijvende uitgangspunten is de Reserve Bouwgrondexploitatie ruimschoots toereikend om dit risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2022 is namelijk sprake van een 28,61. Dit komt overeen met de kwalificatie uitstekend. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren rond de 28,00 blijft schommelen, hoewel tussentijdse winstnemingen nog positief van invloed zullen zijn.

MPG 2022

Pagina 46 van 47

Onttrekking van middelen uit de Reserve Bouwgrondexploitatie kan alleen plaatsvinden op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. Zo is bij de Voorjaarsnota 2019 besloten tot een dotatie aan de Algemene Reserve van € 9,25 miljoen. Als gevolg van de mutaties bij de MPG 2022 zijn de vrij besteedbare middelen binnen de Reserve Bouwgrondexploitatie ongeveer € 13,6 miljoen per 1 januari 2022. Dit ligt boven het bepaalde minimum van € 10 miljoen als ‘strategische buffer’, een bedrag dat moet worden opgevat als algemene buffer voor nog te maken bestuurlijke keuzes en ontwikkelingen die van invloed zijn op de financiën van het Grondbedrijf. Periodiek zal daarom worden onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Op basis van de thans voorziene gebiedsontwikkelingen waar de gemeente (deels) een actieve rol zal hebben met bijbehorend risicoprofiel, waaronder deelplan 3 van Nijkerkerveen en de Stadshaven, wordt een dotatie aan de Algemene Reserve op dit moment afgeraden.

Besluiten 1. 2.

Vast te stellen de MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022, behorende bij de Jaarrekening 2021; De door het college opgelegde geheimhouding ten aanzien van de bijlage bij de MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022 te bekrachtigen, zoals bedoeld in artikel 25, derde lid, van de Gemeentewet, en te laten voortduren totdat alle in deze bijlage genoemde grondcomplexen zijn ontwikkeld.

MPG 2022

Pagina 47 van 47

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=4c361427-b44d-4e88-bee8-e0798205ea14