2021-014 Bijlage 1 - Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee.pdf
Tekst van het document
4
Drong Omgeving & Techniek, Watertoets de Hofstee Doornsteeg, 1808501-R, Barneveld, 18 augustus 2020
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
26
tratievoorzieningen genoeg water geborgen kan worden. In combinatie met aanleg van straten, tuinverharding en dergelijke, is een vergelijking gemaakt tussen de huidige en toekomstige situatie met betrekking tot het verhard oppervlak. Ook het verhard oppervlak van tuinen is berekend. Conform het geldende GRP van de gemeente Nijkerk dienen tuinen als 50% verhard meegerekend te worden. Uit die berekening blijkt dat het verhard oppervlak met 12.290 m² toeneemt. Op basis van die toename dient er 737 m³ hemelwater geborgen te worden. Wadi's In het gebied worden wadi's gerealiseerd. De wadi's hebben een bodemhoogte van 0,50 meter +NAP. De wadi heeft een talud van 1:3 tot aan het maaiveld. Langs de geluidswal wordt een talud van 1:1,5 aangehouden. De wadi in het midden van deelgebied 'Wonen rond de Brink' wordt met een drainageleiding verbonden met de wadi langs de oostzijde. Ter plaatse van de kruising met het HWA-stelsel, dat op gelijke hoogte ligt, wordt een zinker geplaatst. Een laag van 0,10 meter wadigrond wordt aangebracht. Hieronder wordt een laag van 0,30 meter drainzand aangebracht met een cunet met een talud van 1:1. In het cunet wordt op 0,70 meter -NAP een drainageleiding van 200 mm gelegd om te kunnen verbinden met de bestaande drainage.
Op iedere 50-100 meter lengte van de wadi wordt een overstortput geplaatst met een hoogte van 0,80 meter +NAP om de maximale stijghoogte van 0,30 meter niet te overschrijden. Ook wordt er een greppel met drainage aangelegd. Deze wordt gebruikt voor het hemelwater afkomstig van de achtertuinen van de aangelegen woningen. Bij de uitloop naar de wadi aan de oostzijde wordt een stuw geplaatst met een hoogte van 1,05 meter +NAP. Berekening Conform het stedenbouwkundig plan is de bergingscapaciteit van de wadi's berekend. De statische bergingscapaciteit is weergegeven in afbeelding 9. Met een totale capaciteit van 528 m³ kan niet aan de bergingseis worden voldaan. Afbeelding 9: Statische bergingscapaciteit. Wadi Westzijde Midden Noordoostzijde Totaal
Bodemoppervlak (m²) Oppervlak waterlijn (m²) Stijghoogte (m) Berging (m³) 1.033 1.272 0,30 223 322 0,50 127 177 0,30 1.383 1.771
346 136 46 528
Door grondverbetering in de wadibodem komt ruimte vrij om extra water te bergen. Teelaarde en drainzand zijn beide goed doorlatende grondsoorten met een K-waarde van respectievelijk 5 en 7 m/dag. Met een porievolume van minimaal 30% kan er nog 176 m³ hemelwater geborgen worden. Hiermee kan in totaal 704 m³ hemelwater geborgen worden. De rest van het hemelwater dient dan in de ondergrond te infiltreren. De ondergrond in het gebied heeft een beduidend lagere K-waarde van zo'n 0,34 meter/dag. Een deel van het hemelwater kan nog in het cunet van de drainageleiding infiltreren. Hier is gerekend met een neerslagduur van 4 uur. Uit een berekening van de infiltratiecapaciteit van de Wadi's blijkt dat er nog
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
27
circa 60 m³ in de ondergrond kan infiltreren. Hiermee komt de totale bergingscapaciteit neer op 764 m³. Dit is voldoende om aan de bergingseis te voldoen. 4.1.5. Overige aandachtspunten hemelwater In het plangebied De Hofstee worden twee deelgebieden met een verschillend wegpeil gerealiseerd. Ook is het wegpeil aan de zuidzijde hoger dan die van de Doornsteeg. Er kan worden gekozen om drempels aan te leggen tussen de gebieden en aan de Doornsteeg om te zorgen dat er geen wateroverlast ontstaat aan de zuidzijde door oppervlakkig afstromen van hemelwater door het afschot. 4.1.6. Conclusie en aanbeveling Met de beoogde berging kan aan de bergingseis van 60 mm worden voldaan voor het gehele verhard oppervlak. Tevens is het, gezien de grootte van de percelen, niet de verwachting dat de tuinen in de werkelijke situatie voor 50% verhard zijn en geheel afstromen op de bergingsvoorzieningen. Door gebruik te maken van drainage in de wadi's en onder de rijbaan zal ook wateroverlast door opkomend grondwater niet snel voorkomen.
4.2.
Milieuaspecten
4.2.1. Bedrijven en milieuzonering In het kader van de Wet milieubeheer dient in nieuwe situaties rekening te worden gehouden met (wenselijke) afstanden tussen bepaalde milieubelastende functies en milieugevoelige functies. In de VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering (2009) is een richtafstandenlijst opgenomen. In de lijst is voor allerlei soorten 'milieubelastende activiteiten' aangegeven welke richtafstanden vanwege geur, stof, geluid en gevaar bij voorkeur aangehouden moeten worden ten opzichte van 'milieugevoelige activiteiten'. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd, dan kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden). Benadrukt moet worden dat de richtafstanden zijn afgestemd op het omgevingstype rustige woonwijk (of een vergelijkbaar omgevingstype) en dat de richtafstanden bij een omgevingstype gemengd gebied (een gebied met een matige tot sterke functiemenging) met 1 stap kunnen worden verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat.
Het waar nodig scheiden van milieubelastende activiteiten en milieugevoelige gebieden en functies bij nieuwe ontwikkelingen dient twee doelen: het reeds in het ruimtelijke spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het tegelijk daarmee aan de bedrijven voldoende zekerheid bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
28
Afbeelding 10: Omgevingstype. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2
Richtafstand tot omgevingstype rustige woonRichtafstand tot omgevingstype gemengd wijk en rustig buitengebied gebied 10 meter 0 meter 30 meter 10 meter 50 meter 30 meter 100 meter 50 meter 200 meter 100 meter 300 meter 200 meter 500 meter 300 meter 700 meter 500 meter
Het bestemmingsplan en de milieuregelgeving vormen elkaars complement. Voor zover met behulp van een zonering eventuele overlast voor de omgeving niet voldoende kan worden beperkt, kan de toepassing van milieuregelgeving uitkomst bieden. Aan de zuidoostzijde van het plangebied is tankstation De Nuul aanwezig met een autoschadebedrijf. Dit invloed van dit tankstation met veiligheidszone voor LPG en autoschadebedrijf wordt behandeld in paragraaf 4.2.5. Voor het overige komen er in en rond het plangebied enkele agrarische bedrijven voor. De invloedsfeer van deze bedrijven is in paragraaf 4.2.2 behandeld. Op basis daarvan blijkt dat, binnen het plan en de omgeving, een goed woon- en leefklimaat kan worden gerealiseerd. Vanuit het oogpunt van bedrijven en milieuzonering zijn er geen belemmeringen voor de realisatie van De Hofstee. 4.2.2. Geurhinder Ten behoeve van de planontwikkeling is geurhinderonderzoek naar zowel agrarische bedrijvigheid als industriële bedrijvigheid uitgevoerd. Agrarische bedrijvigheid Om te bepalen of er sprake is van een goed leef- en woonklimaat in het plangebied ten aanzien van geur afkomstig van in en om het plangebied gelegen agrarische bedrijven en om na te gaan of deze agrarische bedrijven niet in hun bedrijfsmogelijkheden worden belemmerd is in 2008 een onderzoek naar geur uitgevoerd door De Roever omgevingsadvies.
Een geuronderzoek kan noodzakelijk zijn wanneer geurgevoelige objecten in het plangebied worden gerealiseerd. Een geurgevoelig object is in de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) gedefinieerd als: 'gebouw, bestemd voor en blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk wonen of menselijk verblijf en die daarvoor permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, wordt gebruikt'. Alleen een gebouw kan een geurgevoelig object zijn. De geplande woningen in het plangebied voldoen aan de definitie van een geurgevoelig object.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
29
Het plangebied ligt volledig in een gebied waarvoor de gemeente Nijkerk op basis van dit geuronderzoek op 16 februari 2012 een aangepaste geurnorm en aangepaste afstand heeft vastgesteld. De geurnorm voor geurgevoelige objecten bedraagt 4 OUE/m³ en de aan te houden afstand tussen een dierenverblijf en een geurgevoelig object bedraagt 50 meter. Er zijn geen veehouderijen in de omgeving die nu of in de toekomst een geurbelasting van meer dan 4 OUE/m³ op het plangebied veroorzaken. Vanuit het vooronderzoek is nagegaan of er op de volgende adressen nog sprake is van een agrarische bestemming: Doornsteeg 4, 9, 11 en 15, Holkerweg 17 en 66 en Bunschoterweg 24. Deze bestemmingen zijn respectievelijk worden alle omgezet naar een woonbestemming en vormen daardoor qua agrarische geurcontouren geen belemmering voor het plangebied Doornsteeg. Wat betreft agrarische geur zijn er geen knelpunten die de ontwikkeling van het plangebied De Hofstee in de weg staan. Industriële bedrijvigheid In de omgeving van het plangebied liggen onder andere twee veevoederfabrieken, dit zijn geurrelevante bedrijven. Daarnaast is er een perceel waar een derde veevoederfabriek zich mag vestigen (omgevingsvergunning voor milieu is verleend).
In 2013 is in verband met de vervaarding van het bestemmingsplan Bedrijventerrein I geurhinderonderzoek 5 voor industriële bedrijvigheid uitgevoerd, dat zich specifiek richt op deze drie veevoederfabrieken op het bedrijventerrein Arkervaart. Om te bepalen in hoeverre geurhinder van invloed is op de ontwikkelingsmogelijkheden van nieuwe woningbouw is in eerste instantie de VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering het aangewezen toetsingskader. In die handreiking staan per type inrichting richtafstanden benoemd voor meerdere aspecten, waaronder geur. De richtafstanden die zijn opgenomen gelden voor een bepaald type gebied, namelijk een rustige woonwijk en rustig buitengebied. Is de gebiedstypering anders dan moeten hier respectievelijk stappen bij op worden geteld of af worden getrokken en moet worden onderbouwd waarom er sprake is van een ander gebiedstype. Verder gaat de VNG-handreiking uit van een gemiddeld bedrijf binnen de branche. Als er specifieke situaties zijn waardoor een bedrijf afwijkt van het gemiddelde dan moet daar ook rekening mee worden gehouden in de toepassing van de richtafstanden en ook hier moet worden onderbouwd waarom er sprake is van een afwijkende situatie bij het bedrijf.
Bij de beoordeling van een ruimtelijk plan op geurhinder van bedrijven (en andersom) zijn de volgende vragen relevant: is ter plaatse van de nieuwe ontwikkeling een goed woon- en verblijfklimaat gegarandeerd? (belang geurgevoelig object); wordt niet iemand onevenredig in zijn belangen geschaad? (belangen bedrijf en omgeving);
5
Witteveen en Bos, Geuronderzoek ten behoeve van bestemmingsplan, NK38-1/13-000.510 definitief 03, Breda, 6 december 2013
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
30
om deze vragen te kunnen beantwoorden is de geursituatie in kaart gebracht. In de VNG-handreiking staat voor een veevoederfabriek een richtafstand voor het aspect geur opgenomen van 200 of 300 meter afhankelijk of de productiecapaciteit ligt beneden of boven de 100 ton per uur. Dit zijn richtafstanden en hiervan mag gemotiveerd worden afgeweken. Door de werkelijke geursituatie in kaart te brengen kan maatwerk worden toegepast. Daarnaast is het zo dat de richtafstanden gelden voor individuele bedrijven. In Nijkerk zitten echter, zoals hiervoor reeds benoemd, meerdere van hetzelfde type bedrijf waardoor er ook gekeken moet worden naar de cumulatieve (opgetelde) geursituatie. Derhalve is de geursituatie in kaart gebracht op basis van beschikbare geuronderzoeken bij de betreffende bedrijven zodat maatwerk kan worden toegepast. Er dient gekeken te worden of de extra toevoeging van geurgevoelige objecten, zoals het plan voorstaat, mogelijk negatieve gevolgen heeft voor de uitbreidingsmogelijkheden van de bedrijven. De uitbreidingsmogelijkheden worden bepaald door onder andere de vergunde situatie ten aanzien van het aspect geur (milieu ruimte) en de ruimte in het bestemmingsplan (planologische ruimte) ten aanzien van dit aspect.
Het plangebied ligt ruimschoots buiten de richtafstanden van de veevoederfabrieken en heeft op de individuele planologische ruimte van de bedrijven geen negatief effect. In de huidige vergunningen van de bedrijven is voor het aspect geur getoetst aan de waarden zoals deze zijn opgenomen in de Bijzondere regeling die geldt voor Veevoederfabrieken in de Nederlandse Emissie Richtlijn lucht (NeR). Voor bestaande situaties moet worden uitgegaan van 1,4 voor nieuwe situaties 0,7 OUE/m³. Aan deze toetsingswaarden moet ieder bedrijf afzonderlijk voldoen. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt in geurgevoelige en minder geurgevoelige objecten. De norm is dan respectievelijk 98- en 95-percentiel. Geurgevoelige objecten betreffen woningen, dagverblijven (onder andere scholen) en zorginstellingen (ziekenhuizen en dergelijke). Geurgevoelige objecten met een lager beschermingsniveau betreffen bedrijfswoningen, verspreid liggende woningen, kantoren, winkels en recreatiegebieden. Bij vergunningverlening wordt getoetst of een bedrijf voldoet aan de individuele geurnorm. Hierbij zijn reeds bestaande geurgevoelige objecten in de directe omgeving van een bedrijf veelal bepalend.
Aangezien het plangebied op ruime afstand van de bedrijven ligt (de dichtstbijzijnde fabriek ligt op 1,2 kilometer afstand) zal de realisatie van geurgevoelige objecten hier geen belemmerende werking hebben op de uitbreidingsmogelijkheden van de bedrijven. Er zijn geen concrete uitbreidingsplannen bekend van de bedrijven. Er wordt onderscheid gemaakt in mate van geurhinder (hedonische waarde) in niet hinderlijke geur, minder hinderlijke geur, hinderlijke geur en zeer hinderlijke geur. Geur van veevoederfabrieken valt onder de groep hinderlijke geur.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
31
Afbeelding 11: Cumulatieve geurhinder.
Locatie Buiten streefwaarde contour Tussen streefwaarde en richtwaarde contour Tussen richtwaarde en grenswaarde contour
Realiseren geurgevoelige objecten < 0,7 Ja > 0,7 en < 1,4 Ja, mits de ruimtelijke keuze voldoende is onderbouwd > 1,4 Nee, tenzij er in de toekomst een verbetering optreedt
Op basis van de vele geuronderzoeken die in Nederland zijn uitgevoerd de afgelopen decennia, zijn ervaringsgegevens bekend over de relatie tussen de hoeveelheid geur in de omgeving: de zogenaamde geurbelasting, uitgedrukt in OU E/m³ als 98-percentielwaarde, en de mate van hinder of ernstige hinder die dat zal veroorzaken, uitgaande van een gemiddelde (= hinderlijke)
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
32
geur en omgeving. Op basis van die ervaringsgegevens kan een kwalificatie gegeven worden over de milieukwaliteit ten aanzien van geur. Het plangebied ligt binnen de invloedssfeer van de cumulatieve geurcontouren van de bedrijven (zie afbeelding 11). De Hofstee ligt tussen de 1,4- en 0,7-contour, ofwel tussen de richt- en streefwaarde. De gemeente Nijkerk heeft geen specifiek beleid ontwikkeld voor hoe rekening te houden met vergunde geurcontouren van nabijgelegen bedrijven bij bestemmingsplanprocedures. Daarom is de werkwijze van de provincie Gelderland gevolgd, waarbij bestemmingsplannen op de volgende wijze getoetst worden aan vergunde geurhindercontouren van industriële bedrijven. In De Hofstee kunnen geurgevoelige objecten worden gerealiseerd mits de ruimtelijke keuze voldoende is onderbouwd.
Argumenten voor de aanwezigheid van een 'goed woon- en verblijfklimaat' in het plangebied zijn: in de huidige situatie zijn er vanuit de omgeving geen klachten bekend over geurhinder afkomstig van deze bedrijven; er zijn geen concrete aanvragen ingediend voor uitbreiding of plannen hiertoe van genoemde veevoederbedrijven ten tijde van het onderzoek; er is dus ook geen toename van de geurhinder te verwachten; de plannen voor het opzetten van een leefbare, duurzame en CO 2-neutrale woonwijk met nieuwe voorzieningen in het plangebied Doornsteeg, zoals nieuwe woningen, speelgelegenheden voor kinderen en de omvangrijke (beleef) groen- en waterstructuur, dragen bij aan een verbetering van het woon- en verblijfklimaat; een goed woon- en leefklimaat is vanuit de planologie breder gedefinieerd dan alleen de geursituatie en de eventuele incidenteel optredende geurhinder; de eventuele negatieve effecten van de industriële geurhinder worden hiermee ruim gecompenseerd door de altijd aanwezige bovengenoemde positieve invloeden op het woon- en leefklimaat. Gezien de bovenstaande argumenten is er sprake is van een goed woon- en leefklimaat in het plangebied De Hofstee. Op het aspect industriële geurhinder zijn er geen belemmeringen voor de uitvoering van het voorgenomen woningbouwplan. 4.2.3.
Geluid Algemeen In het kader van de Wet geluidhinder is bij de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan een akoestisch onderzoek vereist naar de geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen vanwege industrielawaai, weg- en railverkeerslawaai. Dit geldt alleen voor (geplande) geluidsgevoelige bestemmingen die binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein liggen.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
33
In de nabijheid van De Hofstee is er geen spoorlijn of een gezoneerd industrieterrein aanwezig. Om te bepalen of er voldaan kan worden aan de eisen voor wat betreft wegverkeerslawaai is akoestisch onderzoek6 uitgevoerd. Wegverkeerslawaai Volgens artikel 77 van de Wet geluidhinder (Wgh) is het nodig akoestisch onderzoek te verrichten naar (nieuwe) woningen die in een geluidszone vallen. Op grond van artikel 74 van de Wet geluidhinder bevinden zich langs alle wegen geluidszones, met uitzondering van: woonerven; 30 km/uur-gebieden. De breedte van de geluidszone van een weg is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van de weg (binnen- of buitenstedelijk). Voor de Ambachtsstraat (N301) en een deel van de Holkerweg geldt een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur. Deze heeft in het stedelijk gebied een geluidszone van 200 meter. Het plangebied van De Hofstee ligt binnen die geluidszone. Derhalve is akoestisch onderzoek noodzakelijk. Voor wegverkeerslawaai bedraagt de voorkeursgrenswaarde 48 dB. In bijzondere gevallen, nader aangegeven in de Wet geluidhinder in artikel 83, is een hogere waarde mogelijk. De maximaal toelaatbare geluidbelasting is voor nieuwe geluidgevoelige bestemmingen in een stedelijke situatie 63 dB. Alle wegen in het plangebied maken deel uit van een 30 km/uur-gebied.
Op grond van de Wgh is voor wegen waar de maximale snelheid 30 km/uur bedraagt akoestisch onderzoek derhalve niet noodzakelijk. Conclusies Uit het onderzoek blijkt dat de geluidbelasting vanwege de Ambachtsstraat (N301), bij 4 woningen hoger is dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, maar lager dan de maximale te ontheffen waarde van 63 dB. De geluidbelasting vanwege het verkeer op de Holkerweg is bij de nieuwe woningen ruim lager dan de voorkeursgrenswaarde. Om de geluidbelasting bij de vier nieuwe woningen te reduceren tot de voorkeurswaarde moet het geluidscherm dat op de wal is gesitueerd over een lengte van 190 meter, een hoogte hebben van 1,7 meter boven de geluidwal. Dit is 0,5 meter hoger dan nu gepland. Indien het verhogen van het scherm tot 1,7 meter boven de wal in deze situatie niet gewenst, vanuit financieel en/of landschappelijk oogpunt niet reëel is, moet de gemeente Nijkerk hogere waarden tot 51 dB, vanwege het wegverkeerslawaai van de Ambachtsstraat (N301) vaststellen en vastleggen in het kadaster.
6
SPA WNP ingenieurs, Bouwplan De Hofstee Doornsteeg in Nijkerk Akoestisch onderzoek Wet geluidhinder Wegverkeerslawaai, 21800661.R012, Ede, 2 maart 2020
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
34
Hierbij wordt opgemerkt dat bij alle woningen voldaan wordt aan de voorwaarde uit het gemeentelijk geluidbeleid betreffende de aanwezigheid van een geluidluwe gevel. Bij drie nieuwe woningen is de buitenruimte niet gelegen aan de geluidluwe zijde, maar is de geluidbelasting ter hoogte van de tuin wel lager dan 48 dB (geluidluw). De woningen vullen een open plaats op tussen bestaande bebouwing. Om deze woningen te kunnen realiseren, moet de gemeente Nijkerk, indien hogere waarden ten gevolge van de Ambachtsstraat worden verleend, vaststellen en vastleggen in het kadaster. 4.2.4. Bodem Op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dient in de toelichting van het bestemmingsplan aandacht besteed te worden aan de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Derhalve is bodemonderzoek en asbest in grondonderzoek7 uitgevoerd. Op basis van de resultaten van het uitgevoerde vooronderzoek is geconcludeerd dat de onderzoekslocatie onverdacht is ten aanzien van bodemverontreiniging. Wel zijn de druplijnen bij nummer 21 verdacht ten aanzien van het voorkomen van asbest. De opzet van het bodemonderzoek (NEN 5740) is gebaseerd op de onderzoeksstrategie voor een onverdachte nietlijnvormige locatie (ONV-NL). De asbest in grondonderzoeken zijn uitgevoerd op basis van de NEN 5707.
In het verkennend bodemonderzoek 1e fase is geconcludeerd dat de hypothese 'onverdachte locatie' geen stand houdt. In de grond en het grondwater zijn diverse licht verhoogde gehalten aangetoond. Uit het verkennend asbest in grondonderzoek naar de druplijnen blijkt dat sprake is van een geval van bodemverontreiniging met asbest. De omvang bedraagt circa 2 m³. Een spoedige sanering is niet vereist. In het verkennend asbest in grondonderzoek erf op het perceel Doornsteeg 9 wordt geconcludeerd dat de hypothese 'verdachte locatie' stand houdt. Asbest is weliswaar aangetoond, echter de grenswaarde voor nader onderzoek wordt niet overschreden. Bij het onderzoek voor het perceel Doornsteeg 21 wordt daarentegen geconcludeerd dat de hypothese 'verdachte locatie' voor asbest geen stand houdt. Zintuiglijk en analytisch is geen asbest aangetoond. Wel zijn in één gat verhoogde gehalten lood en zink aangetoond. Naar aanleiding hiervan is hiervoor nader bodemonderzoek uitgevoerd. Daarbij is een historisch geval van niet-ernstige verontreiniging aangetroffen. De omvang van de grondverontreiniging met gehalten boven de interventieaarde bedraagt circa 15 tot 20 m³ in het traject 0,15 tot 0,5 meter minus maaiveld. De aangetoonde
7
PJ Milieu BV, Verkennend & nader bodemonderzoek en verkennend asbest in grondonderzoek Doornsteeg (9 en 21) Nijkerk, 18098602A, Nijkerk, 11 juni 2020
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
35
milieuhygiënische kwaliteit vormt, buiten de druplijnen en het geval van niet ernstige verontreiniging, geen belemmering voor het voorgenomen gebruik wonen. In het verkennend bodemonderzoek naar de dammen wordt eveneens geconcludeerd dat de hypothese 'verdachte locatie' voor asbest geen stand houdt. Zintuiglijk is geen asbest aangetroffen. Bij één dam is ongesorteerd puin aangetroffen. Van de grond in deze dam is een asbestanalyse uitgevoerd. Er is geen asbest aangetoond. In één dam zijn licht verhoogde gehalten molybdeen en minerale olie aangetoond. De hypothese verdachte locatie houdt stand. De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding om aanvullend of nader bodem- of asbest in grondonderzoek te adviseren. De druplijnen dienen gesaneerd te worden voordat de woonwijk gerealiseerd wordt. Voorafgaande aan de sanering van de druplijnen dient de instemming van het bevoegd gezag te zijn verkregen. De verontreinigingssituatie valt binnen de reikwijdte van het besluit uniforme saneringen. Het kan wenselijk zijn het geval van niet-ernstige verontreiniging te saneren voorafgaande aan de realisatie van de woonwijk. Voorafgaande aan de sanering dient de instemming van het bevoegd gezag (gemeente Nijkerk) te zijn verkregen. Afhankelijk van de gewenste terugsaneerwaarde zal mogelijk meer dan alleen de grond met sterk verhoogde gehalten (15-20 m³) verwijderd moeten worden.
Het onderzoek is onder Kwalibo (een onderdeel van het Besluit bodemkwaliteit) uitgevoerd. Het betreft echter geen partijkeuring. Bij afvoer van grond of verhardingsmaterialen van de locatie kan er sprake zijn van verwerkingskosten. Door derden kan, ongeacht de resultaten van dit bodemonderzoek, een keuring van de af te voeren partij verlangd worden. 4.2.5. Externe veiligheid Bij externe veiligheid gaat het onder meer om productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door voldoende afstand aan te houden tussen deze activiteiten en 'gevoelige objecten' wordt voldaan aan de wettelijke normen. Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) van 27 oktober 2004 en de hierin opgenomen Regeling externe veiligheid inrichtingen, geeft aan welke activiteiten/bedrijven risicocontouren kennen, waarmee rekening dient te worden gehouden bij het verlenen van vergunningen in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Het Bevi heeft tot doel de risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld door activiteiten met gevaarlijke stoffen in bedrijven tot het aanvaarde maximum te beperken. Het gaat daarbij om het beperken van de kans op en effect van een ernstig ongeval vanwege activiteiten met gevaarlijke stoffen binnen inrichtingen.
Op vergelijkbare wijze zijn de aanvaardbare risico's, verbonden aan transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en het
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
36
transport door buisleidingen, vastgelegd in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en de daarbij behorende regelingen. Het doel wordt in Bevi, Bevt en Bevb vertaald naar de begrippen plaatsgebonden risico en groepsrisico. Plaatsgebonden risico (PR): Risico op een plaats buiten een inrichting, uitgedrukt als een kans per jaar dat een persoon onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. Groepsrisico (GR): Cumulatieve kansen per jaar dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een inrichting en een ongewoon voorval binnen de inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. In Bevi, Bevt en Bevb zijn de risiconormen (plaatsgebonden risicoafstanden) wettelijk vastgelegd. Binnen deze afstanden mogen geen kwetsbare objecten worden opgericht. Beperkt kwetsbare objecten mogen alleen onder zwaarwegende motieven binnen deze risicoafstanden. Er is in Bevi, Bevt en Bevb geen harde norm voor het groepsrisico vastgesteld. Voor het groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht, waarbij de economische aspecten van de ontwikkeling kunnen worden afgewogen tegen de mate van (externe) veiligheid..
Met het oog op het aspect externe veiligheid is een quickscan externe veiligheid8 uitgevoerd. Uit een analyse van de risicokaart blijkt dat in de omgeving van plangebied één relevante risicobron aanwezig is, te weten het LPG-tankstation De Nuul. De overige risicobronnen zijn gezien de afstand ten opzichte van het plangebied niet relevant. In afwijking van de gegevens uit de Risicokaart Nederland blijkt dat voor het LPG-tankstation de vergunde jaardoorzet niet meer bedraagt dan 500 m³/jaar. De plaatsgebonden risicocontouren van het tankstation reiken niet over de voorziene kwetsbare objecten (woningen) binnen het plangebied. Het plaatsgebonden risico vormt om die reden geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling. Het plangebied ligt binnen het invloedsgebied van 150 meter van het tankstation. Om die reden is het groepsrisico nader verantwoord. Verantwoording groepsrisico De verantwoording van het groepsrisico is opgesteld aan de hand van de quickscan SPA WNP ingenieurs 12 februari 2019) en van de paragraaf externe veiligheid uit de toelichting van het reeds vastgestelde bestemmingsplan Doornsteeg fase 2 dat ten zuiden van het plangebied van Doornsteeg, De Hofstee ligt. Ook is de circulaire effectafstanden LPG-tankstations van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu toegepast.
8
SPA WNP ingenieurs, Bestemmingsplan Doornsteeg in Nijkerk quickscan externe veiligheid, 21800661.R02, Ede, 12 februari 2019
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
37
In het bestemmingsplan Doornsteeg fase 2 is berekend dat het groepsrisico de oriëntatiewaarde overschrijdt (1,465), maar dat door het uitvoeren van onderstaande maatregelen het groepsrisico effectief te verlagen is tot ruim onder de norm, te weten tot 0,186. Maatregelen voor een lager groepsrisico zijn: het gebruik van een hittewerende coating op de tankwagen en het gebruik van een verbeterde LPG vulslang; de jaardoorzet aan LPG terug te brengen van de huidig toegezegde 1.000 m³ per jaar tot 500 m³. Dit is rond 2015 al vastgelegd in de vergunning. het toepassen van zogenaamde venstertijden: afspraken maken met de vergunninghouder over het tijdstip van bevoorraden van het LPG-reservoir van De Nuul: de voorkeur is om de bevoorrading overdag te laten plaatsvinden, aangezien overdag van gemiddeld circa 50% bezetting van de woningen wordt uitgegaan en 's nachts van 100% bezetting In de Safety Deal zijn in 2016 afspraken tussen het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en de LPG-sector vastgelegd. De afspraken hebben betrekking op het toepassen van hittewerende bekleding op LPG-tankwagens. De hittewerende bekleding zorgt ervoor dat het ontstaan van een warme BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion) vertraagd wordt.
Op basis van die Safety Deal en een vergunde jaardoorzet van 500 m³ is de conclusie dat het groepsrisico in de huidige situatie ruim onder de oriëntatiewaarde blijft. Het groepsrisico, vanwege het LPG-tankstation, moet verantwoord worden aangezien het plangebied binnen het invloedsgebied van 150 meter vanaf respectievelijk het vulpunt, het reservoir en de afleverinstallatie ligt. Er is een beperkte verantwoording nodig, die bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Aanwezige dichtheid van personen 2. Hoogte van het groepsrisico 3. Bestrijdbaarheid 4. Zelfredzaamheid Ad 1. Aanwezige dichtheid van personen In de kwalitatieve qra van SPA van februari 2019 worden geen uitspraken gedaan over de absolute hoogte van de personendichtheid. Feit is dat door de geplande woningbouw van Doornsteeg, De Hofstee de personendichtheid rondom LPG tankstation de Nuul relatief wel zal toenemen. Echter de gevolgen hiervan op de hoogte van het groepsrisico zijn maatgevend. Ad 2. Hoogte van het groepsrisico De hoogte van het groepsrisico is in 2014 wel voor BP Doornsteeg fase 2 berekend, voor de woningen die ook rondom LPG tankstation de Nuul waren gepland: de oriëntatiewaarde van het groepsrisico bedroeg 1,465 en dat is boven de norm van 1,0. Echter door het uitvoeren van bovenstaande maatregelen kon het groepsrisico worden teruggebracht tot ruim onder de norm,
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
38
namelijk tot 0,186. Het is daarmee ook zeer waarschijnlijk dat door het toevoegen van nog circa 20 woningen boven op het veel grotere aantal van fase 2, het groepsrisico, mede door deze maatregelen, nog ruim onder de norm van een oriëntatiewaarde van 1,0 blijft. Ad 3. Bestrijdbaarheid Het effectief bestrijden van de scenario's BLEVE en plasbrand is lastig omdat ter plaatse niet altijd direct bluswater van voldoende capaciteit beschikbaar is. Wel zijn er mogelijkheden voor secundaire bluswatervoorzieningen, maar het opbouwen van de waterwinning vergt extra tijd. De kans op een BLEVE bij tankwagens met LPG is wel klein onder andere door de toepassing van een hittewerende coating en de verbeterde vulslang. Door deze coating is de blustijd namelijk toegenomen tot 75 minuten. Bij een toxisch scenario hangt het letsel af van de concentratie waaraan een persoon is blootgesteld en de tijdsduur daarvan. De zelfredzame strategie richt zich daarbij op reductie van de totale blootstelling. Voor de aanwezigen nabij het incident betekent dat binnen blijven en schuilen, op grotere afstand is evacuatie te overwegen. Het plangebied is goed bereikbaar. Deze ligt naar verwachting binnen de norm voor woonfuncties.
Er komt een waterleidingnetwerk met bluswatervoorzieningen die minimaal toereikend zijn voor de beoogde functies in het plangebied, eventueel gecombineerd met blusvoorzieningen voor het bestrijden van de externe veiligheid scenario's. De risicobron, het LPG-tankstation nabij het plangebied, is goed tot redelijk goed tweezijdig bereikbaar. Het plangebied is geheel gedekt door een Waarschuwings- en Alarmeringssysteem. Verder is NL-Alert operationeel, waarmee mensen binnen een bepaald gebied gericht geïnformeerd kunnen worden door een bericht naar mobiele telefoons (mits geactiveerd) te sturen. Ad 4. Zelfredzaamheid De toekomstige bewoners/gebruikers van het plangebied vormen een afspiegeling van de gemeente, zodat ook minder zelfredzame groepen bewoners aanwezig zijn. Wel ligt het in de verwachting dat het overgrote deel van de aanwezige personen, mits tijdig gewaarschuwd, zichzelf zelfstandig of onder begeleiding in veiligheid zal kunnen brengen. Aandachtpunt daarbij is (het faciliteren van) het ontvluchten van het gebied bij een incident met gevaarlijke stoffen. Het lokale wegennet dient het ontvluchten te ondersteunen, zodat gebruikers van het gebied binnen een overzienbare tijd, van de bron af kunnen vluchten.
Aandacht voor risicocommunicatie is ook gewenst om bewoners en werknemers in het plangebied te informeren over de risico's en wat te doen ingeval van een incident om zo de zelfredzaamheid te verhogen. Uit de aangeleverde informatie is niet op te maken of het plangebied een zonering kent op basis van externe veiligheidsrisico's (of desgewenst geluid/trillingen) of welke bouwtypen beoogd zijn (geschakelde, e.a. gebouwen of bouwwerken). In relatie tot de externe veiligheidsrisico's vormt dit een aandachtspunt (ontwerpuitdaging).
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
39
Effectbenadering via het schillenmodel Ten aanzien van het groepsrisico is de effectbenadering via het schillenmodel een nieuwe en aanvullende methode, naast de gangbare en blijvende risicobenadering. In het kader van de modernisering van de omgevingsveiligheid zal deze methode ook in de komende Omgevingswet worden toegepast en daarmee ook een juridische status krijgen. Vooruitlopend hierop wordt deze effectbenadering hier al vermeld. In de Circulaire effectafstanden LPG-tankstations van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu staat over de effectbenadering vermeld dat er sprake is van twee zones/cirkels, namelijk van 60 en 160 meter rondom de LPG-risicobronnen (vulpunt, reservoir en afleverzuilen). Naast de risico's krijgen nu ook de gevolgen van de belangrijkste ongevalsscenario's (effecten) een grotere rol. De LPG-circulaire is van toepassing als door een (voorgenomen) planologische wijziging er meer personen binnen de effectzone(s) aanwezig kunnen zijn, zoals hier bij Doornsteeg, De Hofstee het geval is. In beginsel zijn er geen (nieuwe) zeer kwetsbare objecten toegestaan binnen een zone van 160 meter, zoals ziekenhuizen en andere zorginstellingen, gebouwen voor onderwijs, buitenschoolse opvang, kinderdagverblijven, justitiële inrichtingen en asielzoekerscentra. Deze functies worden in het bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee niet mogelijk gemaakt.
Deze afstand van 160 meter is gebaseerd op het ongevalsscenario met de grootste effectafstand, namelijk een warme BLEVE (explosie) van de tankwagen. De stralingsbelasting op 160 m afstand bedraagt 35 kW/m². Op deze afstand zijn (beperkt) zelfredzame personen die zich binnen een gebouw bevinden, voldoende beschermd. Men heeft hiervoor minimaal 75 minuten de tijd vanwege de hittewerende coating op de tankwagen. Er zijn wel enkele woningen van Doornsteeg, De Hofstee binnen deze contour geprojecteerd. In beginsel zijn er binnen deze zone geen (beperkt) kwetsbare objecten, zoals woningen, toegestaan. De 60 meter is gebaseerd op het ongevalsscenario van een slangbreuk, gevolgd door een fakkelbrand. Dit scenario kan onmiddellijk (dus zonder ontwikkeltijd) optreden. Op de afstand van 60 meter gaat men uit van een warmtestraling van 10 kW/m². Zelfredzame personen zijn vanaf 60 meter voldoende beschermd tegen deze effecten. Het bevoegd gezag wordt gevraagd rekening te houden met deze effectafstanden, ofwel deze afstand in beginsel aan te houden. Afwijken van deze afstanden kan gemotiveerd plaatsvinden als er veiligheidsmaatregelen zijn genomen. Deze motivatie heeft plaatsgevonden door de maatregelen die hierboven al zijn vermeld, namelijk de toegepaste hittewerende coating op de tankwagen en de tot 500 m³ beperkte jaardoorzet aan LPG in de vergunning in 2015.
Daarnaast kan er nog worden afgesproken om via het opstellen van zogenaamde venstertijden te zorgen dat er alleen overdag LPG mag worden bevoorraad. Verder gaat het in Doornsteeg, De Hofstee om zelfredzame personen, die in deze woningen gaan leven en tevens goed van de bron (het LPG-tankstation) af kunnen vluchten. Tot slot kunnen de mogelijkheden voor de rampenbestrijdingsorganisatie in het plangebied Doornsteeg, De Hofstee worden overstegen als het maatgevende scenario (BLEVE) zich voordoet, daarbij aangemerkt dat de kans daarop klein is. Deze BLEVE kan optreden bij een lek of breuk in de gasleiding, waarbij het ontsnappende gas door een bepaalde
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
40
ontstekingsbron gaat exploderen. Deze explosie geeft veel hitte en veroorzaakt een grote drukgolf. Gezien de mogelijk gemaakte ontwikkelingen van woningbouw in Doornsteeg, De Hofstee neemt de complexiteit van de rampbestrijding wel enigszins toe. De overige geschetste scenario's zijn weliswaar lastig te bestrijden, maar leiden naar verwachting niet tot dusdanig veel slachtoffers dat deze de mogelijkheden voor de hulpverleningsdiensten overstijgen. Conclusie Er kan gemotiveerd kunnen worden afgeweken van de effectafstand van 60 meter. Deze effectbenadering geeft daarmee ten opzichte van de 'oude' risicobenadering (zie de 4 punten hierboven) geen aanleiding tot een andere conclusie dan de bovenstaande verantwoording van het groepsrisico. De conclusie luidt dat deze planontwikkeling van Doornsteeg, De Hofstee qua externe veiligheid verantwoord en daarmee mogelijk is. 4.2.6. Luchtkwaliteit Op 15 november 2007 is de Wet luchtkwaliteit samen met de AMvB "Niet in betekenende mate bijdragen" (NIBM), de ministeriële regeling NIBM, de ministeriële regeling Projectsaldering en de ministeriële regeling Beoordeling luchtkwaliteit in werking getreden. Projecten die 'niet in betekenende mate bijdragen' aan de luchtverontreiniging, hoeven volgens de nieuwe wet niet meer afzonderlijk getoetst te worden aan de grenswaarden voor de buitenlucht.
Het Besluit NIBM omschrijft het begrip nader: een project dat minder dan 3% van de grenswaarden bijdraagt is NIBM. Dit komt overeen met 1,2 microgram/m³ voor fijn stof en NO 2. Voor woningbouw ligt de 3%-grens op 1.500 woningen. Omdat in het plangebied het aantal woningen met 50 toeneemt, kan worden geconcludeerd dat uit het oogpunt van het 'Wet luchtkwaliteit' er geen belemmeringen zijn voor de realisatie van het plan.
4.3.
Ecologie Per 1 januari 2017 is de Flora- en faunawet samen met de Boswet en Natuurbeschermingswet vervangen door de Wet natuurbescherming (Wnb). De natuur in Nederland wordt door de Wnb beschermd vanuit twee invalshoeken: bescherming van gebieden en bescherming van soorten. In de Wnb blijft de bescherming van Natura 2000-gebieden vrijwel hetzelfde. De bescherming van Beschermde Natuurmonumenten komt te vervallen. Wel kunnen provincies ervoor kiezen om deze gebieden alsnog te beschermen via het provinciale beleid. De provincie voegt dan gebieden toe aan het NatuurNetwerk Nederland (NNN) of wijst ze aan als bijzonder provinciaal natuurgebied of – landschap. Onder de Wet natuurbescherming vervallen de voormalige tabellen 1, 2 en 3 (Flora- en faunawet) waarin de beschermde soorten zijn opgenomen. Tevens zijn er circa 200 soorten niet langer beschermd en worden enkele bedreigde soorten toegevoegd. De soortenbescherming binnen de Wet natuurbescherming is opgedeeld in de volgende be-
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
41
schermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere soorten. Voor alle beschermde soorten geldt een ontheffingsplicht. Het bevoegd gezag (de provincie) kunnen voor de soorten die zijn opgenomen in het 'beschermingsregime andere soorten' vrijstellingsbesluit nemen en hierin onderscheid maken tussen meer en minder strikt beschermde soorten. In verband met de herontwikkeling van het plangebied is een Quickscan Wet natuurbescherming9 uitgevoerd. Gebiedsbescherming Voor de gebiedsbescherming zijn in het kader van de Europese richtlijnen in Nederland speciale beschermingszones aangewezen met een hoge wettelijke bescherming. Hiervoor zijn Natura 2000-gebieden en gebieden onderdeel uitmakend van het NatuurNetwerk Nederland (NNN) opgenomen. Het Natura 2000-netwerk bestaat uit gebieden die zijn aangewezen onder de Vogelrichtlijn en aangemeld onder de Habitatrichtlijn. Beide Europese richtlijnen zijn belangrijke instrumenten om de Europese biodiversiteit te waarborgen. Alle Vogel- of Habitatrichtlijngebieden zijn geselecteerd op grond van het voorkomen van soorten en habitattypen die vanuit Europees oogpunt bescherming nodig hebben. De overkoepelende naam voor deze gebieden is "Natura 2000gebied".Het NNN is een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur voorrang heeft.
Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat natuurgebieden hun waarde verliezen. Het NNN kan worden gezien als de ruggengraat van de Nederlandse natuur. Het NNN bestaat uit: bestaande natuurgebieden, reservaten, natuurontwikkelingsgebieden en zogenaamde robuuste verbindingen; landbouwgebieden met mogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer (beheergebieden); grote wateren (zoals de kustzone van de Noordzee, het IJsselmeer en de Waddenzee). Het plangebied maakt geen deel uit van een gebied dat is beschermd krachtens de Natuurbeschermingswet, het NNN of ander gebiedsgericht natuurbeleid. Het plangebied ligt op circa 1,4 kilometer van het Natura 2000-gebied Arkemheen, op circa 3,8 kilometer van Natura 2000gebied Veluwerandmeren en op circa 13,7 kilometer van het Natura 2000-gebied Veluwe. Gezien de afstand tussen het plangebied en deze Natura 2000-gebieden, zullen er geen negatieve effecten op deze Natura 2000-gebieden optreden.
9
FF Solutions, Quickscan Wet natuurbescherming Ontwikkeling 'Doornsteeg 9 – 21' te Nijkerk, Nijkerk, 18 januari 2019
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
42
De werkzaamheden gedurende de ontwikkeling kunnen leiden tot een tijdelijke toename in stikstofdepositie (projecteffect). Een toename in stikstofdepositie kan een effect sorteren op kwetsbare en gevoelige habitattypen. Daarom is stikstofonderzoek10 uitgevoerd. Uit de AERIUSberekening(en) volgt dat er voor de aanleg- en voor de gebruiksfase geen natuurgebieden zijn met rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jaar. Er is geen aanvullende verplichting voor een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming. Vervolgens is ook nog onderzocht in hoeverre de toevoeging van de 52 woningen11 in het plangebied Doornsteeg, De Hofstee in het kader van de ontwikkeling van het woongebied Doornsteeg als geheel toe een onaanvaardbare toename van de stikstofdepositie zou leiden. Dit blijkt evenmin het geval. In de berekening voor Doornsteeg, fase 2 was er nog rekening mee gehouden dat de woningen in fase 2 op het aardagasnet aangesloten zouden worden. Omdat ook de woningen in fase 2 aardgasloos worden gebouwd, is de emissie 3.366,75 kilogram NO2 lager. Door de woningbouw in Doornsteeg, De Hofstee wordt 94,61 kilogram NO2 toegevoegd. Stikstofemissie vormt derhalve geen belemmering voor de realisatie van het plan Doornsteeg, De Hofstee. Soortenbescherming In het plangebied of de directe omgeving daarvan komen beschermde diersoorten van de Wet natuurbescherming voor.
Door de planontwikkeling worden mogelijk in het opheffen van rust- en verblijfplaatsen van beschermde soorten verstoord. De ontwikkeling kan een wezenlijke invloed hebben op de gunstige instandhouding van broedvogels, vleermuizen en grondgebonden zoogdieren. Derhalve is nader onderzoek12 uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de planontwikkeling mogelijk resulteert in het opheffen van vaste rust- en verblijfplaatsen en een wezenlijke invloed kan hebben op de gunstige instandhouding van beschermde soorten. In het plangebied is een verblijfplaats (zomer, paar, winter, mogelijk kraam) van de gewone dwergvleermuis en foerageergebied van de gewone dwergvleermuis en laatvlieger aanwezig. Daarnaast is een nestplaats van een huismus en een kauw aangetroffen. Het plangebied vormt onderdeel van de leefomgeving van de huismus. Verder komen er konijnen en houtduiven in het plangebied voor. Binnen het plangebied zijn geen verblijfplaatsen van de kerkuil vastgesteld. Er zijn geen sporen van de kerkuil of waarnemingen vastgesteld binnen het plangebied. Een ontheffing in het kader Wet natuurbescherming is niet nodig. Ook de steenmarter is niet bij het veldbezoek aangetroffen.
10 11 12
SPA WNP ingenieurs, Onderzoek stikstofdepositie voor De Hofstee in Nijkerk, 21800661.R012, Ede, 2 maart 2020 Door de gewijzigde vaststelling is het uiteindelijke woningaantal verlaagd van 52 naar 50. FF Solutions, Naderonderzoek vleermuizen, huismus en kerkuil 'Doornsteeg 9 & 21', te Nijkerk., Nijkerk, 18 januari 2019
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
43
Buiten het plangebied zijn een verblijfplaats (zomer, kraam) van de laatvlieger en van de gewone dwergvleermuis en foerageergebied gewone dwergvleermuis aangetroffen. Ook het gebied buiten het plangebied maakt onderdeel uit van de leefomgeving van de huismus. Verder is dit ook onderdeel van de leefomgeving van de houtduif, de haas en de kauw. Gelet hierop is ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Binnen de voorgenomen ontwikkeling kan gebruik worden gemaakt van de belangen 'volksgezondheid' en 'groot openbaar belang'. De ontheffing verkrijgen kan uitsluitend door toekenning van bevoegd gezag vanuit de provincie of het werken met een goedgekeurde gedragscode vanuit de rijksoverheid (RVO). In een ecologisch werkprotocol kan binnen de gedragscode de gunstige instandhouding van de vastgestelde beschermde soort(en) worden gegarandeerd, zodat schade kan worden voorkomen en beperkt en de voorgenomen werkzaamheden hierna doorgang kunnen hebben. Zorgplicht Tijdens de werkzaamheden moet voorzichtig worden gehandeld met alle voorkomende flora en fauna (Zorgplicht). Wanneer ondanks zorgvuldig handelen, onderzoek en advies schade lijkt te ontstaan voor beschermde flora en fauna, dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige. Conclusie In het plangebied komen beschermde soorten (Wnb, overige soorten, artikel 3.10) voor.
Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling van Doornsteeg, De Hofstee dient een ontheffing van de Wet natuurbescherming te worden verkregen. Nadat ontheffing is verleend, is de planontwikkeling uitvoerbaar zoals het bepaald in de Wro (artikel 3.1.6. Bro).
4.4.
Verkeer en parkeren
4.4.1. Autoverkeer Het plan is verdeeld in twee delen met een eigen ontsluiting. Het deelgebied 'Wonen rond het Erf' wordt ontsloten via de kruising van de Ambachtsstraat (N301) en de Holkerweg vanaf de Doornsteeg ontsloten. Het deelgebied 'Wonen rond de Brink' wordt via Doornsteeg, fase 1a door middel van een nieuwe straat aangesloten op de Moerbei. Volgens de Nota Parkeernormen Nijkerk 2014 bevindt zich De Hofstee zich in de zone 'schil/overloopgebied' en de stedelijkheidsgraad wordt als matig stedelijk beschouwd. Op basis van het type woning, de stedelijkheidsgraad en de ligging (centrum, schil, rest bebouwde kom) is aan de hand van de landelijk richtlijnen (CROW publicatie 317 "Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie") de verkeersgeneratie voor het plangebied bepaald. Uit berekening van de verkeersgeneratie blijkt dat er in de toekomstige situatie 312 motorvoertuigbewegingen zijn. Deze toename, die globaal gesproken naar rato over beide deelgebieden wordt verdeeld, zorgt op de Doornsteeg en op de toeleidende wegen door Doornsteeg, fase 1a niet voor capaciteit- of door-
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
44
stromingsproblemen. Ook uit het oogpunt van verkeersveiligheid worden geen nadelige gevolgen verwacht. Door de reconstructie van de kruising van de Doornsteeg en de Holkerweg wordt de verkeersveiligheid ter plaatse verbeterd. 4.4.2. Parkeren In de Nota Parkeernormen (2014)13 van de gemeente Nijkerk is voor verschillende functies een parkeernorm vastgelegd. Hiermee kan worden bepaald hoeveel parkeerplaatsen per functie nodig zijn om te voldoen aan de parkeervraag. Daarnaast staat beschreven onder welke voorwaarden kan worden afgeweken van de gestelde parkeereis. Er zijn verschillende gebieden gedefinieerd met elk aparte parkeernormen: centrum Nijkerk, rest bebouwde kom Nijkerk, bebouwde kom van Hoevelaken en de buitengebieden en andere dorpskernen. Het plangebied behoort tot het gebied: rest bebouwde kom Nijkerk. De hoogte van de gemeentelijke parkeernormen is gekoppeld aan de kencijfers parkeernormering die door het CROW zijn opgesteld. De Hofstee valt in de categorie 'rest bebouwde kom' en is matig stedelijk. Derhalve is de parkeernormering uit afbeelding 12 van toepassing. In afbeelding 13 is aangegeven hoe die parkeerplaatsen dienen te worden berekend. Afbeelding 12: Parkeernormering. woningtype Woning rij
norm locatie 1,5 pp per woning waarvan 0,3 pp bezoekers Woning 2^1kap 1,7 pp per woning minimaal 1 pp realiseren op eigen terrein waarvan 0,3 pp bezoekers Woning vrijstaand 1,8 pp per woning minimaal 1 pp realiseren op eigen terrein waarvan 0,3 pp bezoekers Nultredenwoning / appartement 1,5 pp per woning te realiseren op eigen terrein, waarvan 0,3 pp waarvan 0,3 pp bezoekers openbaar toegankelijk moet zijn Gesloten garages bij de woning gelden niet als volwaardige parkeerplaats. De tweede parkeerplaats op eigen terrein moet vrij toegankelijk zijn. Dit betekent dat de auto's de parkeerplaats moeten kunnen bereiken zonder dat eerst de andere auto verplaatst moet worden.
13
Ten tijde van de totstandkoming van dit bestemmingsplan wordt de Parkeernota geactualiseerd. Tussen de gemeente Nijkerk en initiatiefnemer is afgesproken dat de Nota Parkeernormen Nijkerk 2014 als uitgangspunt voor de planvorming wordt gehanteerd.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
45
Afbeelding 13: Schema berekeningsaantal parkeerplaatsen (bron: parkeernota Nijkerk). parkeervoorziening enkele oprit zonder garage lange oprit zonder garage dubbele oprit zonder garage garage zonder oprit garagebox (niet bij woning) garage met enkele oprit garage met lange oprit garage met dubbele oprit
theoretisch aantal
berekeningsaantal 1 2 2 1 1 2 3 3
1,0 1,0 2,0 0,4 0,5 1,0 1,0 2,0
Bovenstaande normen worden aangehouden als het gaat om de aanleg van de parkeerplaatsen in De Hofstee. Dit wordt ook vastgelegd in de regels van het bestemmingsplan.
4.5.
Cultuurhistorie
4.5.1. Archeologie Het Verdrag van Malta regelt de omgang met het Europees archeologisch erfgoed. Nederland ondertekende dit verdrag van de Raad voor Europa in 1992. Aanleiding voor dit verdrag was dat het Europese archeologische erfgoed in toenemende mate bedreigd werd. Niet alleen door natuurlijke processen of ondeskundig gebruik van het bodemarchief, maar ook door ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening. Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. Hiermee zijn de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen: 'de veroorzaker betaalt'. Derhalve is archeologisch onderzoek14 uitgevoerd om vast te stellen of de werkzaamheden kunnen leiden tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden. Het bureauonderzoek was erop gericht om voor het plangebied de bekende archeologische waarden te inventariseren en een verwachting op te stellen ten aanzien van onbekende archeologische waarden. Het veldonderzoek had tot doel inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap en het toetsen en nader aan scherpen van de gespecificeerde archeologische verwachting. Op basis hiervan is een advies gegeven over de noodzaak van eventueel vervolgonderzoek.
Op basis van het bureauonderzoek golden een middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum. Ten aanzien van het erven Doornsteeg 9 en 21 geldt
14
ADC ArcheoProjecten, Doornsteeg - 'Plan De Hofstee' te Nijkerk (gemeente Nijkerk) Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek, rapport 4886, Amersfoort, 5 november 2019
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
46
dat hier resten van voorgangers van de huidige bebouwing, alsmede sporen die samenhangen met de inrichting van het erf verwacht worden. De middelhoge verwachting voor vindplaatsen van jagers-verzamelaars is door middel van een verkennend booronderzoek getoetst. Uit het booronderzoek bleek dat de bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een dun plaggendek dat naar beneden toe abrupt overgaat in de Chorizont van de natuurlijke dekzandafzettingen. De oorspronkelijke natuurlijke dekzandbodem is vermoedelijk met het opbrengen van het plaggendek tot in de (BC- of) C-horizont verploegd/omgezet. Eventueel aanwezige potentieel archeologische niveaus die dateren van vóór het opbrengen van het plaggendek zijn dan ook verstoord. Verder zijn in geen van de boringen aanwijzingen of indicatoren gevonden die eenduidig wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats ter plekke (hoewel het verkennend onderzoek hier ook niet op gericht was). Geadviseerd wordt om in de delen van het plangebied met een hoge archeologische verwachting voor bewoningssporen (te weten ter hoogte van de erven aan de Doornsteeg 9 en 21) een archeologische begeleiding van de (ondergrondse) sloop en graafwerkzaamheden uit te voeren.
Doel van de begeleiding is het vaststellen en documenteren van mogelijk aanwezige oudere bebouwingsresten (alsmede erfstructuren) onder de te slopen bebouwing en de nieuw te bouwen woningen. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE). Ten aanzien van de overige delen van het plangebied wordt aanbevolen om deze vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Omdat het desondanks niet is niet uit te sluiten dat binnen het vrijgegeven gebied toch nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn, verdient het aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet. Ten behoeve van de reconstructie van de kruising is geen archeologisch onderzoek uitgevoerd. Hier geldt een onderzoeksplicht vanaf 100 m² en 0,3 meter. Deze ondergrens wordt overschreden. Met de regio-archeoloog is afgesproken dat de reconstructiewerkzaamheden onder archeologische begeleiding worden uitgevoerd. Conclusie Het aspect archeologie vormt mits bovenstaande advisering in acht wordt genomen geen belemmering voor de uitvoering van onderhavig bestemmingsplan. 4.5.2. Monumenten In het plangebied zijn geen Rijks- of gemeentelijke monumenten aanwezig.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
47
4.6.
Niet gesprongen explosieven Voor de ontwikkeling van het plangebied Doornsteeg is het van belang te weten of er risico's zijn met betrekking tot conventionele explosieven. Hiervoor is op basis van een tweetal vooronderzoeken een analyse uitgevoerd. Het betreft de onderzoeken: Vooronderzoek Beheergebied Waterschap Vallei & Eem, door Bodac, projectnr. 10028, d.d. 28-2-2011; Vooronderzoek spoortracé Amersfoort-Harderwijk, door T&A Survey, projectnr. L-NGE001, d.d. 19-6-2012. Bij deze vooronderzoeken is veel archiefmateriaal bekeken en beschreven in het inventarisatiedeel. Na de inventarisatie is in het analysedeel gekeken wat er historisch is gebeurd en welke gevolgen deze voorvallen hebben voor een bepaald gebied. Voor het plangebied Doornsteeg is vooral het onderzoek van het waterschap van belang, omdat dit rapport bij de analyse het gehele grondgebied van Nijkerk bestrijkt. Uit de onderzoeken kan geconcludeerd worden dat er in het verleden geen gevechtshandelingen beschreven worden in het plangebied Doornsteeg. Het gebied is niet gebombardeerd. In de afgelopen 43 jaar is één maal een explosief geruimd binnen het plangebied en één maal net buiten het plangebied. Op basis van deze enkele vondsten kan het plangebied als niet verdacht beschouwd worden. Qua niet gesprongen explosieven is er derhalve ook geen hoger risico dan elders binnen de gemeente.
Een apart vooronderzoek of detectie-onderzoek naar explosieven is niet noodzakelijk en derhalve is het onderwerp niet gesprongen explosieven voldoende beschreven in het licht van het planologisch mogelijk maken van de voorgenomen woningbouw in Doornsteeg.
4.7.
Vormvrije mer-beoordeling Het Besluit ruimtelijke ordening stelt in artikel 3.1.1, onder f dat inzicht dient te worden gegeven in de uitvoerbaarheid van het plan. Bovendien dien het bestuursorgaan bij de voorbereiding van het besluit (tot vaststelling van het bestemmingsplan) de nodige kennis te vergaren omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen (artikel 3.2 Algemene Wet Bestuursrecht). Voorheen kon worden volstaan met de conclusie dat de omvang van de activiteit onder de drempelwaarde lag en dus geen m.e.r.-(beoordeling) noodzakelijk was, onder de nu geldende regeling moet een motivering worden gegeven. De consequentie van de nieuwe regeling is dat in elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst aandacht moet worden besteed aan m.e.r. Het komt er op neer dat voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteit(en) die beneden de drempelwaarden vallen uit de D-lijst, een toets moet worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets, die dus een nieuw element is in de m.e.r.-regelgeving, wordt de term vormvrije m.e.r.beoordeling gehanteerd. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling kan tot twee conclusies leiden:
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
48
belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er is geen m.e.r.(-beoordeling) noodzakelijk; belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.beoordeling plaatsvinden of er kan direct worden gekozen voor m.e.r. De realisatie van woningen betreft een activiteit die genoemd staat in onderdeel D van het Besluit-m.e.r.: 'De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen' (categorie D12). Conform het Besluitm.e.r. is de activiteit m.e.r.-beoordelingsplichtig indien de activiteit betrekking heeft op de volgende gevallen: 1) een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2) een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3) een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer. De voorgenomen activiteit omvat geen activiteiten die groter is dan de drempelwaarden. Met circa 50 woningen en een oppervlak van circa 2 hectare (totale plangebied inclusief bestaande infrastructuur en te handhaven bestemmingen) valt de voorgenomen activiteit onder de genoemde drempelwaarde voor m.e.r.-beoordelingsplicht. Wel geldt de verplichting tot een vormvrije-m.e.r.-beoordeling: voor alle activiteiten die genoemd staan in onderdeel D moet een beoordeling plaatsvinden om na te gaan of er sprake is van belangrijke nadelige gevolgen.