2021-014 Bijlage 1 - Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee.pdf
Tekst van het document
Gemeente Nijkerk
Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee Toelichting, regels en analoge verbeelding
25 maart 2021
Kenmerk 0267-25-T01 Projectnummer 0267-25
Inhoudsopgave 1.
Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Ligging plangebied 1.3. Geldende bestemmingsplannen 1.4. Leeswijzer
1 1 1 2 2
2.
Beleidskader 2.1. Rijksbeleid 2.1.1. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening 2.1.3. Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) 2.2. Provinciaal beleid 2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland 2.3. Gemeentelijk beleid 2.3.1. Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 2.3.2. Welstandsnota 2014 2.3.3. Woonvisie 2015+, Samen wonen in Nijkerk 2.3.4. Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) 2.3.5. Archeologische beleidskaart 2.3.6. Beleidsregel "aan huis gebonden beroepen of bedrijven" 2.3.7. Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk
3 3 3 4 4 4 4 9 9 9 11 12 13 14 15 16
3.
Planbeschrijving 3.1. Geschiedenis 3.2. Bestaande situatie 3.3. Ruimtelijke beschrijving van het plan 3.3.1. Stedenbouw 3.3.2. Verkeersstructuur 3.3.3. Groen- en waterstructuur 3.3.4. Duurzaam bouwen 3.4. Programmatische beschrijving van het plan 3.5. Beeldkwaliteit
17 17 18 20 20 21 22 23 24 24
4.
Randvoorwaarden 4.1. Waterhuishouding 4.1.1. Algemeen 4.1.2. Riolering 4.1.3. Grondwater 4.1.4. Benodigde berging 4.1.5. Overige aandachtspunten hemelwater
25 25 25 25 25 25 27
4.2.
4.3. 4.4.
4.5.
4.6. 4.7.
4.1.6. Conclusie en aanbeveling Milieuaspecten 4.2.1. Bedrijven en milieuzonering 4.2.2. Geurhinder 4.2.3. Geluid 4.2.4. Bodem 4.2.5. Externe veiligheid 4.2.6. Luchtkwaliteit Ecologie Verkeer en parkeren 4.4.1. Autoverkeer 4.4.2. Parkeren Cultuurhistorie 4.5.1. Archeologie 4.5.2. Monumenten Niet gesprongen explosieven Vormvrije mer-beoordeling
27 27 27 28 32 34 35 40 40 43 43 44 45 45 46 47 47
5.
Verklaring van de regels 5.1. Algemeen 5.2. Bestemmingsplan 5.3. Plansystematiek 5.4. Specifieke verklaring van dit bestemmingsplan
49 49 49 49 49
6.
Uitvoerbaarheid 6.1. Financiële uitvoerbaarheid 6.2. Maatschappelijke uitvoerbaarheid
53 53 53
1
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding Sinds 2016 is het plangebied Doornsteeg fase 1a gerealiseerd. Aan de noordzijde van de Doornsteeg (de weg) staan woningen in een lintbebouwing. Tussen die lintbebouwing en de nieuwe woningen van Doornsteeg ligt nog een aantal percelen met een agrarische bestemming. Een deel van de eigenaren van die percelen en enkele eigenaren van woningen hebben het stedenbouwkundig plan De Hofstee laten ontwikkelen om Doornsteeg af te ronden. De eigenaren van de gronden hebben afspraken gemaakt met een ontwikkelaar om grond te verkopen voor het plan. Daarnaast heeft de gemeente Nijkerk het voornemen om de kruising van de Holkerweg en de Doornsteeg te reconstrueren. Afbeelding 1: Ligging plangebied.
Het bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee biedt het planologisch-juridisch kader voor de ontwikkeling van 50 woningen en de reconstructie van de kruising van de Doornsteeg met de Holkerweg. In de toelichting van dit bestemmingsplan zal het plangebied worden aangeduid als De Hofstee.
1.2.
Ligging plangebied Het plangebied De Hofstee ligt aan de westkant van Nijkerk en is ingesloten tussen de nieuwe woonbebouwing van Doornsteeg, fase 1a, de N301 (Ambachtsstraat) en de (lintbebouwing van de) Doornsteeg. Daarnaast omvat het plangebied het oostelijk deel van het perceel Holkerweg 17.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
2
1.3.
Geldende bestemmingsplannen Voor het grootste deel van het plangebied vigeert het bestemmingsplan Nijkerk 2, dat op 24 april 2013 door de gemeenteraad van Nijkerk is vastgesteld. Het grootste deel van het onderhavige plangebied heeft daarin de bestemming "Agrarisch". Deze gronden zijn met name bestemd voor de uitoefening van het grondgebonden agrarisch bedrijf en voor het weiden van vee. Het voormalige tracé van de Breede Beek, die in verband met de planontwikkeling van Doornsteeg, fase 1a is verlegd heeft nog de bestemming "Water". Dit tracé is inmiddels gedempt. De woningen langs de Doornsteeg hebben de bestemmingen "Wonen" en "Tuin". Door middel van bouwvlakken is aangegeven waar woningen mogen worden gebouwd. Ook het deel van het perceel Holkerweg 17 dat benodigd is voor de reconstructie van de kruising van de Doornsteeg en de Holkerweg heeft de bestemming "Tuin". De overige gronden die noodzakelijk zijn voor de reconstructie hebben in het bestemmingsplan Nijkerk 2 en in het bestemmingsplan Nijkerk 1 al een verkeersbestemming. Daarnaast heeft het plangebied de dubbelbestemming "Waarde - Archeologie". Binnen die dubbelbestemming is door middel van gebiedsaanduidingen aangegeven welk archeologieregime geldt. Voor het grootste deel van het plangebied geldt dat bij bodemingrepen groter dan 1.000 m² en dieper dan 0,4 meter archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd.
Voor de noordzijde van het plangebied geldt dat bij bodemingrepen groter dan 250 m² en dieper dan 0,3 meter archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Een zone langs een deel van de Doornsteeg (weg) en de gronden aan de Holkerweg hebben een onderzoeksplicht bij bodemingrepen vanaf 100 m² en dieper dan 0,3 meter. Daarnaast zijn nog enkele gronden met de bestemming "Groen" die behoren tot het plangebied van de uitwerkingsplannen "Doornsteeg, 3e uitwerking, De Wijngaarde" en "Doornsteeg, 5e uitwerking, De Appelgaarde" in het onderhavige plangebied van De Hofstee opgenomen, die nodig zijn voor de ontsluiting van het onderhavige plangebied en voor een optimalisering van de verkaveling.
1.4.
Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van het relevante rijks-, provinciale en gemeentelijke beleid opgenomen. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving van het gebied gegeven. Hoofdstuk 4 gaat in op het uitgevoerde onderzoek en de randvoorwaarden van het plan. In hoofdstuk 5 wordt vervolgens ingegaan op de opzet van het plan en de wijze van bestemmen. Tot slot bevat hoofdstuk 6 de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan, waarbij de uitkomsten van de inspraak en vooroverleg zijn samengevat.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
3
2.
Beleidskader
2.1.
Rijksbeleid
2.1.1. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is in het voorjaar van 2012 vastgesteld. De Structuurvisie vervangt een groot aantal verschillende beleidsnota's op het gebied van ruimte en mobiliteit zoals de Nota Ruimte (2006), Structuurvisie Randstad 2040 en de Structuurvisie voor de snelwegomgeving (2008). De visie heeft als doel dat Nederland in 2040 concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig is. Daarbij gaat de visie uit van het 'decentraal, tenzij'-principe. Hiermee wordt de ruimtelijke ordening in toenemende mate neergelegd bij gemeenten en provincies. Een rijksverantwoordelijkheid kan aan de orde zijn indien: een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettingskracht van provincies en gemeenten overstijgt; over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn aangegaan; een onderwerp provincie- of landsoverschrijdend is en ofwel een hoog afwentelingsrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is. Nederland concurrerend Nederland heeft een goede ruimtelijke economische structuur voor een excellent vestigingsklimaat voor bedrijven en kenniswerkers.
Dit betekent onder andere een uitstekende internationale bereikbaarheid van stedelijke regio's en optimale (logistieke) verbindingen van de mainports Rotterdam en Schiphol, de brainport Zuidoost Nederland en de greenports met Europa en de rest van de wereld. Nederland bereikbaar De groei van mobiliteit over de weg, spoor en vaarwegen zal worden gefaciliteerd. De ambitie is dat gebruikers beschikken over optimale ketenmobiliteit via multimodale knooppunten en door goede afstemming van infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling. Nederland leefbaar en veilig De woon- en werklocaties in steden en dorpen moeten aansluiten op de kwalitatieve vraag en de locaties voor transformatie en herstructurering worden zo veel mogelijk benut. Waterveiligheid en beschikbaarheid van voldoende zoetwater heeft ruimte nodig en stelt eisen aan de stedelijke ontwikkeling. Nederland behoudt haar unieke cultuurhistorische waarden en heeft een natuurnetwerk dat de flora- en faunasoorten in stand houdt. Het aandeel duurzame energiebronnen zal moeten toenemen. Ladder voor duurzame verstedelijking Om een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte te bevorderen, wordt een ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Dat betekent voor alle ruimtelijke plannen: eerst kijken of er vraag is naar een bepaalde nieuwe ontwikkeling;
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
4
vervolgens kijken of het bestaande stedelijk gebied of bestaande bebouwing kan worden hergebruikt; mocht nieuwbouw echt nodig zijn, dan altijd zorgen voor een optimale inpassing en bereikbaarheid. In paragraaf 2.2.1 over de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland wordt verantwoord dat de planontwikkeling van De Hofstee past binnen de uitgangspunten van de Ladder voor duurzame verstedelijking. De planontwikkeling is niet in strijd met de uitgangspunten van de SVIR. 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is eind december 2011 met uitzondering van enkele onderdelen in werking getreden. Het Barro omvat regels waar bestemmingsplannen aan moeten voldoen voor alle ruimtelijke rijksbelangen die een juridische vertaling dienen te krijgen in bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de Ecologische Hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. In het Barro zijn geen rijksbelangen genoemd die betrekking hebben op het onderhavige plangebied. 2.1.3.
Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) De Watertoets is het hele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten en een direct gevolg van de afspraken uit de Startovereenkomst "Waterbeleid 21e eeuw". Vanaf 14 februari 2001 is afgesproken dat de Watertoets wordt toegepast. Dit is dus ook van toepassing voor De Hofstee in Nijkerk. In een zogenaamde waterparagraaf in het bestemmingsplan (zie paragraaf 4.1) wordt het proces beschreven en wordt het advies verwoord. De uitgangspunten van het Waterschap Vallei en Veluwe zijn in de watertoets meegenomen.
2.2.
Provinciaal beleid
2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld, die op 1 maart 2019 in werking is getreden. In de Omgevingsvisie beschrijft de provincie het beeld op de toekomst. Dit beeld is het resultaat van vele vruchtbare gesprekken met partners: inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, overheden. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. De provincie doet dit door bij de uitoefening van haar taken de focus te leggen op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities – op het terrein van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en op het woon- en leefklimaat – geeft de provincie hier richting aan. En door vier 'spelregels' of 'Doe-principes' –doen, laten, zelf en samen – geeft de provincie hier werking aan. Tezamen vormen zij het kader waar binnen de provincie werkt en afwegingen maakt.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
5
Voor wonen en werken geldt een regionale aanpak die gericht is op een gezonde en veilige woonomgeving, waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen en die goed bereikbaar is en goede voorzieningen heeft. Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang. Goed wonen hoort daarbij. Woonwensen veranderen door de tijd en met de leeftijd. Mensen worden ouder, wonen steeds langer alleen en zelfstandig, worden steeds meer energiebewust en zijn mobieler dan vroeger, waardoor ze ook meer en makkelijker verhuizen. De dynamiek op de woningmarkt is groot, ook als gevolg van ontwikkelingen in de Randstad. Het grootste deel van de woningen die we in 2050 in Gelderland nodig hebben, staat er al. Voor nieuwe ontwikkelingen geldt dat pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, uitbreiding aan de randen van onze steden of dorpen acceptabel is. Daarbij staat een goede balans tussen de vraag en aanbod van woningen in verschillende prijscategorieën voorop, ook voor specifieke doelgroepen. Duurzaamheid is voor de provincie geen keuze. De manier van wonen, werken, verplaatsen, leven moet echt anders. Het roer moet om, om het gave Gelderland dat is opgebouwd ook vast te kunnen houden in de toekomst. Dit is een ambitieuze, maar onvermijdelijke opgave.
Duurzaamheid is minder zeggen en meer doen! De provincie zet zich daarbij in voor vitale steden en dorpen en voor een duurzame verstedelijking, gericht op versterking van de stedelijke netwerken, gecombineerd met aandacht voor de vitaliteit van kleine kernen en dorpen. De kwalitatieve regionale opgave voor wonen is van provinciaal belang. Het beleid voorziet in provinciale kaders voor het terugdringen van leegstand en overcapaciteit in gemeentelijke plannen en voor zorgvuldige locatie-afwegingen op regionaal niveau, waarbij de ladder voor duurzame verstedelijking wordt ingezet. Voor het bepalen van de regionale woningbehoefte heeft de Gemeente Nijkerk primair te maken met de Provincie Gelderland en de Regio FoodValley. Op basis van woningmarktonderzoeken hebben de Provincie Gelderland en de gemeenten uit de Regio FoodValley afspraken gemaakt over de woningbouwprogrammering voor de Regio FoodValley voor de periode 201720271. Daarnaast hebben de gemeenten uit de Regio Foodvalley een inventarisatie uitgevoerd van de plancapaciteit2. De gemeente Nijkerk is echter niet alleen een onderdeel van de provincie Gelderland en van de FoodValley, maar ook onderdeel van de Woningmarktregio Amersfoort. Hieronder wordt daar nader op ingegaan.
Provincie Gelderland De meest recente bevolkings- en woningmarktprognose van de provincie Gelderland betreft de Primos20193 De prognose is gebaseerd op de laatste bevolkingsprognose van het CBS uit
1 2 3
Regio FoodValley, Regionale woonagenda Foodvalley, Uitvoeringsplan 2018-2021, Wageningen, 18 januari 2018 Stec Groep, Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit regio Foodvalley, 18.441, Arnhem, januari 2020 Provincie Gelderland, Bevolkings- en huishoudensprognose Gelderland 2019, Arnhem, 17 december 2019
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
6
2019 en de verwachte woningbouwproductie in Gelderland voor de komende jaren. De verwachte woningbouwproductie is gebaseerd op de regionale afspraken (voor Nijkerk de afspraken regio Foodvalley 2017-2027). De prognose geeft aan de hand van de huidige demografische inzichten en het bouwprogramma aan in welke richting de bevolking van Gelderland zich de komende jaren waarschijnlijk gaat ontwikkelen. De bevolkingsprognose 2019 valt ten opzichte van de prognose van 2015 hoger uit. De belangrijkste conclusie met betrekking tot de provincie Gelderland en regio Foodvalley zijn: de nieuwe prognose komt hoger uit dan de vorige prognose. De prognose uit 2017 ging uit van ongeveer 972.000 huishoudens in 2040; de huidige prognose voorziet voor dat jaar ongeveer 1 miljoen huishoudens; het aantal huishoudens groeit in de periode tot 2040 harder dan het aantal inwoners (9% versus ca 5%), dat komt doordat vooral de groep alleenstaanden sterk toeneemt.
Op dit moment wonen er in de provincie 326.500 alleenstaande huishoudens, in 2040 zullen dat er 413.000 zijn; in een deel van de regio's blijft het aantal huishoudens groeien tot het jaar 2040 (FoodValley, Noord-Veluwe en Rivierenland); de Foodvalley is de enige regio waar het geboortesaldo tot 2040 positief blijft; de regio's Foodvalley en Rivierenland vergrijzen naar verhouding minder sterk dan de andere regio's; het woningtekort in Gelderland bedraagt 4% (dat zijn ruim 35.000 woningen). In de regio's Nijmegen, Arnhem en FoodValley is het woningtekort momenteel het hoogst. Voor een goed functionerende woningmarkt wordt in het algemeen uitgegaan van een woningtekort van ongeveer 2%; in de koopsector is de behoefte sterk gericht op het goedkope (tot €200.000) en middeldure segment (€200.000 tot €300.000). Door prijsstijgingen (ook in de nieuwbouw) loopt het aanbod in het goedkope segment terug. In de stedelijke regio's wordt het tekort aan goedkope koop vergroot door de aankoop van goedkope koopwoningen door beleggers om te verhuren. Ook in de koopsector vindt vraagsubstitutie plaats; als een goedkope koopwoning niet beschikbaar of bereikbaar is, kiest men vaak (tijdelijk) voor een (particuliere) huurwoning. Regio Amersfoort De Regio Amersfoort heeft in het voorjaar 2017 een Regionale Ruimtelijke Visie (RRV) opgesteld.
De gemeente Nijkerk maakt ook onderdeel uit van deze regio. Een belangrijke constatering in deze visie is de uitkomst dat tot 2030 de woningbehoefte in het regionale hart van Nederland 12.000 woningen groter is dan de gemeente Amersfoort kan opvangen. In de regionale visie is Nijkerk als één van de drie gemeenten genoemd die een deel van de overloop opvangt. Uit afbeelding 2, waarin de verhuisbewegingen naar Nijkerk vanuit omringende gemeenten, maar ook vanuit de randstad zijn weergegeven, blijkt dat de overloop ook nu al aanwezig is. Duidelijk is dat de verhuisbeweging voornamelijk plaatsvindt vanuit de gemeenten Utrecht, Amersfoort, Barneveld en Putten.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
7
Afbeelding 2: Verhuisbewegingen van en naar Nijkerk 2013-2016.
Gemaakte afspraken De regio FoodValley heeft voor de periode 2017-2027 kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Op basis van de Gelderse Prognose 2016, de Primos 2016, de ontwikkelingen in de FoodValley en de berekende overloop vanuit Amersfoort kwam Stec uit op een indicatieve woningvraag voor Nijkerk van tussen de 1.750 en 2.140 woningen. Dit zijn gemiddeld 200 woningen per jaar. Op basis van het onderzoek van Stec hebben de gemeenten in de Regio FoodValley kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Deze zijn vastgelegd in het uitvoeringsplan van de Regionale woonagenda 2.0. De verwachte woningbouwopgave per gemeente is door de regio FoodValley samen met het uitvoeringsplan regionale Woonagenda 2.0 aangeboden aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland. In de brief van 16 maart 2018 bevestigt de provincie dat de kwantitatieve opgave tot en met 2027 13.300 woningen (voor het Gelderse deel) bedraagt en dat zij instemt met de voorgestelde binnen-regionale verdeling.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
8
Afbeelding 3: Kwantitatieve woningbouw 2017-2027 (Bron: Uitvoeringsplan 2018-2021 Regionale woonagenda 2.0, Regio FoodValley).
Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit regio Foodvalley In 2017, 2018 en 2019 zijn in de regio Foodvalley circa 2.500 nieuwe woningen per jaar opgeleverd. Dit is ongeveer dubbel zo veel als het langjarig gemiddelde van 1.250 woningen in de regio. In alle gemeenten is meer gebouwd dan gepland. Dit komt voort uit de grote druk vanuit de eigen gemeente en daarnaast is er sprake van regionale en bovenregionale instroom. Deze instroom heeft effecten op de toegankelijkheid van de sociale huursector en het middensegment, en leidt mogelijk tot verdringing en oplopende woningprijzen in de koopwoningmarkt. Alle gemeenten verwachten dat de regionale programmering (woningbouwafspraken 2017-2029 uit het uitvoeringsplan Woonagenda 2018-2021) te krap is. Daarom is een inventarisatie van potentiële bouwcapaciteit uitgevoerd. Het doel van deze inventarisatie is te werken aan een gezonde pijplijn aan nieuwe plannen op middellange en lange termijn (2019-2027). De situatie dat landelijk sprake is van een hoge marktdruk, in combinatie met de economische groei in Foodvalley, maakt dat de regiogemeenten zich genoodzaakt voelen om meer woningen te realiseren. Om zo de toegankelijkheid van woningen voor alle inwoners blijvend te kunnen faciliteren. Nijkerk kiest er daarom voor om, passend bij de maat en de schaal van de gemeente, de woningbouw te verhogen van 200 naar 250 woningen per jaar.
De regio Foodvalley heeft dit document op 30 januari 2020 vastgesteld. Van regionale afspraken naar verantwoording van een lokale opgave Woningbouw in De Hofstee is één van de plannen die noodzakelijk is om in de woningopgave te kunnen voorzien. Bij het realiseren van de gemeentelijke woningbouwopgave gaat de Gemeente Nijkerk uit van een realistische koers, waarbij ook de realisatie van nieuwbouwwoningen in de afgelopen periode is betrokken. Voor de komende 10 jaar wordt, op basis van de regionale afspraken en gemeentelijke Woonvisie 2015+, uitgegaan van een woningbehoefte van 200 woningen per jaar.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
9
De woningbehoefte in de Gemeente Nijkerk wordt gerealiseerd op verschillende nieuwbouwlocaties, waarbij de ontwikkeling van de locatie Doornsteeg in Nijkerk (totaal 1200 woningen, waarvan reeds ruim 300 woningen zijn gerealiseerd) de grootste in omvang is. Daarnaast wordt op diverse andere locaties voorzien in een minder grote bouwplannen, zoals in Woonpark Hoevelaken (zo'n 150 woningen), Het Spaanse Leger in Nijkerk (350 woningen) en in de nieuwbouw van Nijkerkerveen (enkele honderden woningen). De totale plancapaciteit (harde en zachte plannen) voor de periode tot en met 2030 voor de Gemeente Nijkerk bedraagt momenteel zo'n 3.000 woningen, waarbij de ervaring leert dat er om diverse redenen sprake zal zijn van een beperkte mate van planvertraging en uitval (circa 10-20% over een periode van 10 jaar). Derhalve is het niet onaanvaardbaar dat er wordt uitgegaan van een beperkte overcapaciteit in de plancapaciteit. In een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 17 mei 2017 met zaaknummer 201609812/1 wordt dit onderwerp ook aan de orde gesteld. Het woningbouwprogramma voor De Hofstee past binnen de regionale behoefte zoals die door de Regio FoodValley is geformuleerd. De ontwikkeling past derhalve in trede 1 van de ladder.
Het bestaand stedelijk gebied wordt in het Besluit omgevingsrecht gedefinieerd als: bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Gelet op de mate van verstedelijking vormt De Hofstee onder deel van het bestaand stedelijk gebied. De voorgenomen ontwikkeling van het gebied voldoet aan de stappen zoals opgenomen in de ladder duurzame verstedelijking. 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland die op 24 september 2014 door Provinciale Staten is vastgesteld, is op 18 oktober 2014 in werking is getreden. Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Gelderland voor het laatst gewijzigd vastgesteld. In de omgevingsverordening is de herijkte Ecologische Hoofdstructuur (EHS) ruimtelijk vastgelegd en gaat het in Gelderland verder onder een andere naam. Voor de EHS komen twee nieuwe natuurcategorieën in de plaats: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Het onderhavige plangebied maakt geen onderdeel uit van het GNN en de GO.
2.3.
Gemeentelijk beleid
2.3.1. Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 Op 30 juni 2011 heeft de gemeenteraad van Nijkerk de Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 vastgesteld. In deze structuurvisie geeft de gemeente haar ambities voor de toekomst weer. Deze visie gaat uit van de bestaande kracht van de kernen Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken onder de noemer 'Ontwikkelen, koesteren, verwelkomen'.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
10
Op de integrale toekomstvisiekaart is Doornsteeg aangegeven als 'nieuwbouwlocatie'. Dit bestemmingsplan maakt de ontwikkeling van die nieuwbouwlocatie mogelijk. De belangrijkste pijler van de structuurvisie is de keuze voor drie herkenbare en door het landschap met elkaar verbonden woonplaatsen met elk hun eigen cultuur en samenleving. Ten aanzien van wonen stelt de structuurvisie dat moet worden ingezet op een realistisch bouwprogramma met onderscheidende kwaliteit. In dit kader moet worden ingespeeld op de kwalitatieve wensen van de eigen inwoners en vestigers. Inbreiding gaat daarnaast voor uitbreiding waarbij transformatie kansen biedt voor wonen in combinatie met andere functies als voorzieningen, detailhandel en cultuurhistorie. Daarbij wordt gestreefd naar het afronden van de kernen met onderscheidende woonmilieus. Eén daarvan is Doornsteeg waar ruimte is voor inbreiding. Afbeelding 4: Fragment Integrale toekomstvisiekaart structuurvisie.
Op het gebied van verkeer en vervoer wordt het behoud van de bereikbaarheid van de drie kernen nagestreefd. Zowel voor het doorgaande als het bestemmingsverkeer moeten meer logische routes gemaakt worden. Nijkerk wil daarbij een duurzame gemeente zijn. Centraal in dit concept staat het bieden van een antwoord op de klimaatproblematiek. Het concept richt zich op het gebruik van energie en daarmee op de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2. Daarnaast richt het concept zich op het
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
11
klimaatbestendig maken van de hele gemeente. Beoogd wordt energiebesparingen te stimuleren en het aandeel duurzame energie tot 2020 tot 20% te vergroten. Voor de duurzaamheidsambitie zal worden aangesloten bij de visie van Doornsteeg fase 2. Waarbij woningen in ieder geval conform BENG 2020 met een EPC=0 ontwikkeld zullen worden en niet zullen worden aangesloten op het (aard)gasnet. Als optie kunnen toekomstige bewoners kiezen voor Nul-opde-meter (NOM). Op basis van het bovenstaande is te concluderen dat onderhavig plan aansluit bij de beleidsambities uit de gemeentelijke structuurvisie. 2.3.2. Welstandsnota 2014 Met ingang van 1 januari 2014 is de nieuwe welstandsnota in werking getreden. In de welstandsnota wordt vastgelegd hoe het welstandstoezicht in de gemeente Nijkerk is geregeld. De nota geeft tevens uitgangspunten en criteria voor het welstandsoordeel. Het doel van het welstandstoezicht is om een bijdrage te leveren aan de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de (bebouwde) omgeving. Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente in alle openheid een effectief en inzichtelijk welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen. Afbeelding 5: Fragment welstandskaart.
In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes: welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de commissie Ruimtelijke kwaliteit; beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving (de stedenbouwkundige benadering);
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
12
regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de architectonische benadering); bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de esthetische benadering); beeldkwaliteitplan: voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd. Daarnaast is een beeldkwaliteitplan nodig, liefst in combinatie met supervisie. In zo'n beeldkwaliteitplan wordt vooruitgelopen op de nieuwe structuur en aangegeven hoe de bebouwing een plaats moet krijgen in het nieuwe, stedenbouwkundig plan. De welstandskaart geeft een overzicht waar welk welstandsregime van toepassing is. In afbeelding 5 is een fragment van de welstandskaart weergegeven. Hieruit blijkt dat voor De Hofstee een beeldkwaliteitplan vervaardigd dient te worden. Gelet op het feit dat De Hofstee wordt ingesloten door Doornsteeg, fase 1, gelden voor het plandeel achter de Doornsteeg (weg) dezelfde uitgangspunten als voor Doornsteeg, fase 1. Voor de kavels aan de Doornsteeg (weg) dezelfde uitgangspunten als voor Doornsteeg, fase 2.
Deze zijn uitgewerkt in het Beeldkwaliteitsplan Doornsteeg De Hofstee dat uitgangspunten bevat voor stedenbouwkundige aspecten, de architectuur en de buitenruimte.. 2.3.3. Woonvisie 2015+, Samen wonen in Nijkerk In de Woonvisie legt Nijkerk haar lange termijn ambitie op het gebied van woningbouw vast. Op 24 september 2015 heeft de gemeenteraad van Nijkerk de Woonvisie 2015+ vastgesteld. Kern van de visie op het wonen in Nijkerk is het tegemoetkomen aan de woonwensen van de huidige en toekomstige inwoners. Dit betekent dat de volgende lange termijnambities worden nagestreefd: Voldoende woningen voor onze huidige en toekomstige inwoners Nijkerk heeft voor de komende jaren nog een stevige nieuwbouwambitie: in de periode tot en met 2030 willen wij nog 3.000 woningen realiseren. Door voldoende woningen toe te voegen willen wij zorgdragen voor de woningbehoefte van onze eigen inwoners. De woningmarkt beperkt zich niet tot de grenzen van de gemeente Nijkerk. Wij willen ook voor een deel in de regionale woningbehoefte voorzien. Voldoende kwaliteit van de woningvoorraad en de woonomgeving Het tegemoetkomen aan de woonwensen betekent dat er aandacht moet zijn voor de kwaliteit van de woningvoorraad en woonomgeving. Kwaliteit gaat over energiegebruik, duurzaam materiaal gebruik, vormgeving en gebruikskwaliteit. Kwaliteit van de woonomgeving gaat over veilig, schoon en toegankelijk.
Kwaliteit wil zeggen dat de woning en de woonomgeving zo lang mogelijk kan voldoen in de behoefte. Voldoende keuzemogelijkheden voor onze huidige en toekomstige inwoners Keuzevrijheid is meer dan alleen zorgen voor voldoende kwalitatief aanbod. Keuzevrijheid betekent ook dat vraag en aanbod op elkaar afgestemd zijn en dat de inwoners in de positie zijn om zelf te kunnen bepalen hoe en waar ze willen wonen. Dit betekent dat het aanbod
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
13
transparant moet zijn, maar ook dat de vraag en aanbod op het niveau van de drie kernen met elkaar in evenwicht moeten zijn. De lange termijnambitie wordt ingevuld op basis van een strategie die bestaat uit een drietal uitgangspunten welke focus in de woonopgaven aangebracht moeten worden en welke rol of positie de gemeente wil innemen bij de uitwerking van de woonopgaven: (1) focus op kwetsbare mensen, (2) doorstroming stimuleren en (3) samenwerken en anticiperen op ontwikkelingen. Deze strategie sluit aan bij de rolverdeling in de nieuwe Woningwet, die op 1 juli 2015 in werking is getreden. De komende jaren wordt de focus gelegd op een viertal woonopgaven: (1) voldoende huurwoningen beschikbaar voor inwoners met een laag inkomen, (2) meer woningen voor de middeninkomens, (3) voldoende mogelijkheden om (langer) zelfstandig te wonen en (4) aandacht voor de kwaliteit van bestaande woningen en de woonomgeving. Deze opgaven vormen de sleutels tot de lange termijnambitie. Die woonopgaven zijn in de Woonvisie 2015+ globaal geformuleerd. Dit doet recht aan de constatering dat de gemeente Nijkerk altijd afhankelijk is van de inzet en medewerking van anderen voor het realiseren van de woonopgaven. Door voor een hoog abstractieniveau te kiezen, geeft de gemeente haar externe partners de ruimte om vanuit de eigen professionaliteit hun bijdrage te bepalen.
Door snel samen te schakelen kan de gemeente, voor zover dat mogelijk is op een beleidsterrein als wonen, snel reageren op gewijzigde omstandigheden. Uit de evaluatie van de Woonvisie 2012+ bleek de meerwaarde van goede onderlinge samenwerking in Nijkerk en dat is dan ook als uitgangspunt in de gemeentelijke strategie verankerd. De realisatie van de Woonopgaven wordt vastgelegd in (samenwerkings)afspraken. De corporaties wordt gevraagd om op basis van de Woonvisie een 'bod' uit te brengen, waarna in overleg met de corporaties en de huurdersbelangenorganisaties prestatieafspraken over de realisering van de woonopgaven moeten worden gemaakt. Hierbij streeft de gemeente naar een uitgebalanceerde set van afspraken wat betreft investeringen in nieuwbouw en de bestaande woningvoorraad. De Woonvisie wordt ook geborgd in de ontwikkelingsovereenkomsten met de projectontwikkelaars, inkoopafspraken in het kader van het Sociaal Domein en regionale afspraken over onder andere de woningbouwprogrammering en de woonruimteverdeling. In het plangebied zijn de uitgangspunten uit de Woonvisie 2015+ gehanteerd. De woningbouwprogrammering zoals die in paragraaf 3.4 wordt verwoord, past zodoende binnen de eerder genoemde uitgangspunten. 2.3.4. Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) Op 26 mei 2011 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan vastgesteld.
Deze is tegelijk met de Structuurvisie tot stand gekomen. Het GVVP is geschreven met de Structuurvisie als overkoepelend kader. Het GVVP heeft een planhorizon tot 2020, met af en toe een doorkijk naar 2030.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
14
De ambitie van de gemeente is om goed en veilig bereikbaar te blijven via zowel de weg als het spoor voor haar bewoners en vanuit haar omgeving. Daarbij moet de doorstroming op het lokale hoofdwegennet verbeterd en het sluipverkeer voorkomen worden. De kernen blijven ook de komende jaren onderling goed met elkaar verbonden en nieuwe ontwikkelingen worden goed en duurzaam ontsloten op het (lokale) hoofdwegennet. Nijkerk zet in op het reduceren van het aantal korte ritten met de auto. Door te investeren in de fiets en in flankerend beleid ten aanzien van openbaar vervoer wil Nijkerk het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer bevorderen en (subjectief) onveilige locaties aanpakken. Door het verbeteren van de leefbaarheid in en de bereikbaarheid van de binnenstad creëert Nijkerk een aantrekkelijk centrum voor Nijkerk en haar omgeving. De Hofstee gaat onderdeel vormen van Doornsteeg. Doornsteeg ligt op relatief korte afstand van de binnenstad. In Doornsteeg zal het fietsverkeer worden gestimuleerd boven het autoverkeer. Oriëntatie, herkenning en identiteit zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. Uiteraard is de wijk door de ligging aan en ontsluiting via de Arkemheenweg en de Ambachtsstraat ook per auto goed bereikbaar. Op de verkeerskundige opzet van Doornsteeg wordt nader ingegaan in paragraaf 3.3.2 van deze toelichting. 2.3.5.
Archeologische beleidskaart In 2016 is de Erfgoedwet van kracht geworden. In het kader hiervan dient een gemeente ruimtelijke planvorming te toetsen op archeologische waarden. Indien potentiële archeologische waarden worden verstoord, dient hier nader onderzoek naar te worden verricht. Het belangrijkste doel is de bescherming van archeologische waarden in de bodem (in situ) omdat de bodem doorgaans de beste garantie biedt voor een goede conservering. Vooronderzoek moet duidelijk maken welke archeologische waarden verwacht kunnen worden. Wie de bodem in wil, bijvoorbeeld om te bouwen, kan verplicht worden om een archeologisch vooronderzoek te (laten) uitvoeren. De onderzoeksresultaten bepalen het verdere vervolg; een aanpassing van de bouwplannen of het opgraven van archeologische vondsten. Er wordt uitgegaan van het basisprincipe dat de "verstoorder" betaalt voor het opgraven en het documenteren van de aangetroffen waarden als behoud in de bodem niet tot de mogelijkheden behoort. Het is verplicht om met nieuwe bestemmingsplannen rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden. Ter ondersteuning van het gemeentelijk beleid ten aanzien van de archeologische monumentenzorg heeft de gemeente Nijkerk een archeologische waarden- en verwachtingskaart en een archeologische beleidskaart (vastgesteld bij raadsbesluit van 17 februari 2011) vervaardigd.
De kaarten bieden inzicht in de bestaande archeologische toestand van zowel het landelijke als het bebouwde gebied van de gemeente Nijkerk. Dit inzicht is noodzakelijk voor een weloverwogen omgang met archeologie in de beleidsuitvoering. Binnen het plangebied liggen geen zones met bekende archeologische waarden, zoals bekende archeologische vindplaatsen of archeologische monumenten. Conform de Archeologische Verwachtings- en Beleidskaart liggen binnen het plangebied twee verschillende verwachtingswaarden. De voorkomende archeologische verwachtingswaarden van de archeologische beleidsadvieskaart zijn door de gemeente ver-
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
15
deeld in 11 verschillende (verwachtings)waarden. Voor alle gronden met een te beschermen archeologische verwachtingswaarde is de dubbelbestemming "Waarde - Archeologie" opgenomen. Binnen deze dubbelbestemming wordt door middel van functieaanduidingen aangegeven om welke verwachtingswaarde het gaat en welke beleidsadviezen van toepassing zijn. In paragraaf 6.2 wordt ingegaan op de juridische kant van de in het plangebied voorkomende archeologische verwachtingswaarden. Omdat het nooit met zekerheid is uit te sluiten dat toch enkele archeologische waarden aanwezig zal de gemeente Nijkerk bij het verlenen van omgevingsvergunningen de vergunninghouder wijzen op haar plicht om archeologische vondsten te melden bij de gemeente Nijkerk. In het plangebied is archeologisch onderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn samengevat in paragraaf 4.5.1 van deze toelichting. Indien een aantal aanbevelingen in acht wordt genomen, vormt de archeologische situatie geen belemmering vormt voor het realiseren van woningbouw. 2.3.6. Beleidsregel "aan huis gebonden beroepen of bedrijven" Omdat er regelmatig verzoeken werden ontvangen voor de uitoefening van een beroep of bedrijf aan huis, bijvoorbeeld verzoeken voor de vestiging van een kapsalon of een fysiotherapeut in de garage of een bijgebouw, is in september 2008 de beleidsregel "aan huis gebonden beroepen of bedrijven" opgesteld.
Deze beleidsregel dient om de uitgangspunten voor het al dan niet toestaan van activiteiten aan huis eenduidig en helder vast te leggen. Door het overgrote deel van de gemeentes in Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen de uitoefening van traditionele vrije beroepen en beroeps- en bedrijfsmatige activiteiten aan huis. Het uitoefenen van een traditioneel vrij beroep is rechtstreeks toegestaan, terwijl beroeps- en/of bedrijfsmatige activiteiten aan huis via een omgevingsvergunning (voorheen ontheffing) van het bestemmingsplan zijn toegestaan. Hoewel de traditionele vrije beroepen rechtstreeks zijn toegestaan, zullen zij ook aan dezelfde voorwaarden moeten voldoen als de beroeps- en/of bedrijfsmatige activiteiten. Omdat het vooral gaat om deze voorwaarden is onderscheid tussen de traditionele vrije beroepen en de beroeps- en/of bedrijfsmatige activiteiten aan huis onnodig. Voor het verlenen van de omgevingsvergunning worden voorwaarden gesteld die ook in de bij dit bestemmingsplan behorende regels zijn opgenomen. In 2011 is de beleidsregel geactualiseerd door middel van de notitie "Niet-woonactiviteiten aan huis". Met niet-woonactiviteiten aan huis worden alle activiteiten bedoeld, die vallen onder milieucategorie 1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten, of die daarmee gelijk te stellen zijn, gelet op de aard van die activiteiten en de invloed hiervan op de omgeving.
Er zijn in deze notitie regels geformuleerd die duidelijk maken onder welke voorwaarden voor niet-woonactiviteiten aan huis een omgevingsvergunning kan worden verkregen en welke voorwaarden de bewoner daarbij in acht moet nemen. De regels maken duidelijk welke niet-woonactiviteiten aan huis zonder vergunning zijn toegestaan.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
16
2.3.7. Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk De gemeenteraad van Nijkerk heeft op 23 augustus 2011 de Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk vastgesteld. Deze beleidsregels zijn opgesteld voor het toekennen van hogere waarden. Daarbij zijn de volgende aspecten opgenomen die van belang zijn voor de realisatie van nieuwe woonbestemmingen: voor 30 km/uur wegen moeten dezelfde stappen doorlopen worden als voor gezoneerde wegen. Als de geluidbelasting 5 dB boven de voorkeurswaarde ligt (53 dB of hoger), moet de geluidbelasting meegenomen worden bij de bepaling van de geluidwering; als een hogere grenswaarde procedure gestart moet worden, moeten maatregelen ter reductie van het geluid tot de voorkeurswaarde onderzocht worden; er gelden aanvullende criteria in welke gevallen een hogere waarde procedure kan worden doorlopen (onder andere voor woningen die in een uitbreidingsplan zijn opgenomen) en criteria wanneer (onder andere bij wegen die een noodzakelijke verkeers- en vervoerfunctie vervullen) die hogere waarden verleend kunnen worden; de woning moet minstens één geluidluwe gevel hebben.
De buitenruimte moet aan deze gevel gelegen zijn; indien het voorgaande punt niet haalbaar is, geldt als geluidluw 'de hogere waarde minus 5 dB' voor de centrumgebieden en 'de hogere waarde minus 10 dB' voor de overige gebieden (kaart opgenomen in geluidbeleid). Het plangebied is opgenomen in het centrumgebied van Nijkerk; indien de geluidbelasting hoger is dan de voorkeurswaarde + 5 dB, gelden er woningindelingseisen; dove gevels dienen zoveel mogelijk te worden vermeden. Er zijn geen ten hoogst toelaatbare geluidbelastingen opgenomen die strenger zijn dan de Wet geluidhinder. De gemeente Nijkerk is van oordeel dat er geen sprake is van een onaanvaardbare geluidhinder indien voldaan wordt aan de volgende drie punten: voor maximaal één geluidbron kan een ten hoogst toelaatbare geluidbelasting worden vastgesteld, zoals toelaatbaar volgens de Wet geluidhinder. Indien er sprake is van meerdere geluidbronnen, geldt voor de overige bronnen een maximum van +5 dB boven de voorkeursgrenswaarde van die geluidbron.
bij de realisatie van een geluidgevoelig gebouw, moet voldaan worden aan de eisen uit het Bouwbesluit ten aanzien van de karakteristieke geluidwering van de gevels, waarbij voor de geluidbelasting wordt uitgegaan van de gecumuleerde geluidbelasting overeenkomstig de methode van het "Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012", bijlage I, hoofdstuk 2; er moet minimaal 1 geluidluwe gevel zijn ten gevolge van alle geluidbronnen. Daar waar, in uitzonderlijke gevallen, niet voldaan kan worden aan het gestelde in het geluidbeleid, kunnen burgemeester en wethouders besluiten om geen uitvoering te geven aan het gemeentelijk geluidbeleid.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
17
3.
Planbeschrijving
3.1.
Geschiedenis De 'nieuwe kerk' waaraan Nijkerk haar naam dankt is voor 1313 gesticht als dochterkerk van de kerk van Putten. Nijkerk lag in de middeleeuwen op de grens tussen het hertogdom Gelre en het Sticht (Utrecht). In 1412 leidde dit tot de verwoesting van het dorp tijdens een uitloper van de Arkelse Oorlogen. Dit vormde voor hertog Reinoud IV van Gelre aanleiding om Nijkerk op 27 maart 1413 stadsrechten en vrijstelling van tolgeld te verlenen. De nieuwe stad moest zich dan wel op eigen kosten ommuren. Omdat stadsmuren in 1413 al militair nutteloos waren geworden werd de stad omwald (de Vest) in plaats van ommuurd. De Doornsteeg vormde vanuit Nijkerk in noordelijke richting de verbinding tussen de Vest, de Holkerweg en de Bremerseweg. In de achttiende eeuw werd Doornsteeg steeds meer buurtschapsnaam en kreeg de weg de naam Olevoortse- of Holevoortseweg. Door de aanleg van de autoweg A28 begin jaren zestig werd de Doornsteeg doormidden gedeeld. Het gedeelte tussen de Holkerweg en de A28 kreeg opnieuw de naam Doornsteeg; het deel ten westen behield de naam Olevoortseweg (Hagoort, 2002). De Holker-/Bunschoterweg en de Doornsteeg waren van oudsher de westelijke ontsluiting van Nijkerk. Oorspronkelijk vormden de Doornsteeg en Bontepoort de verbinding met Bunschoten, tot de Holkerweg eind negentiende eeuw werd doorgetrokken langs de Zeggesloot.
Tot die tijd eindigde de Holkerweg bij de (huidige) Keienweg/Groene Wegje. Van de twee historische wegen in het plangebied, Doornsteeg en Holkerweg, heeft alleen de eerste nog het karakter van een plattelandsweg door de polder. Het karakteristieke profiel bestaat uit een smal wegdek, bermen met laanbeplanting en ter weerszijden een sloot. De verkaveling ten noorden van de Doornsteeg had oorspronkelijke een onregelmatig karakter. Van de oude kavelverdeling is nauwelijks iets bewaard gebleven. In het begin van de 19e eeuw was het plangebied grotendeels in gebruik als tabaksland. In het plangebied was destijds weinig bebouwing aanwezig. Halverwege de jaren '30 van de 20e eeuw, is het landgebruik is gewijzigd van tabaks-/bouwland naar graslanden die omzoomd zijn door boomranden. De bebouwing langs de Doornsteeg is in de loop van de 20e eeuw geleidelijk verdicht. De oudste bebouwing in/om het plangebied dateert uit 1922 (bron: BAG viewer). Het gaat om de (voormalige) boerderij Doornsteeg 11. Deze boerderij maakt echter geen deel uit van het plangebied. De huizen en schuren aan de Doornsteeg 9 (oostelijk deel van het plangebied) dateren uit 1957. De bebouwing op Doornsteeg 21 (westelijk deel van het plangebied) is gebouwd in 1935.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
18
Afbeelding 6: Historische topografie
3.2.
Bestaande situatie Het plangebied van De Hofstee wordt ingesloten door de lintbebouwing van de Doornsteeg (weg) en de nieuwbouwwijk Doornsteeg (fase 1a). Langs de Doornsteeg (weg) staan vrijstaan-
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
19
de woningen, waarvan een aantal voormalige boerderijen, op ruime percelen. Met name bij de voormalige boerderijen is een ruim areaal aan voormalige agrarische opstallen aanwezig. Het oude lint de Doornsteeg wordt gemarkeerd door hoge populieren en enkele monumentale eiken in de houtwal haaks op de Doornsteeg. De populieren zijn inmiddels gekapt en vervangen door nieuwe aanplant. In het plangebied is geen open water meer aanwezig. Het tracé van de Breede Beek die langs de westzijde van Doornsteeg 9 liep, is verlegd in verband met de realisatie van Doornsteeg, fase 1a. Afbeelding 7: Bestaande situatie.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
20
Het plangebied van De Hofstee bestaat voornamelijk uit weidegronden tussen de achtertuinen van de lintbebouwing langs de Doornsteeg en die van de nieuwe woonwijk. Daarnaast zijn de percelen Doornsteeg 9 en 21 (met uitzondering van de bestaande woning en een perceel daaromheen) in het plangebied opgenomen. Voor de woning en bijgebouwen op het perceel Doornsteeg 9 is inmiddels een sloopvergunning verleend. De eigenaar van het perceel Doornsteeg 21 heeft een deel van zijn achtertuin verkocht ten behoeve van de ontwikkeling van De Hofstee. Met de eigenaar van Amandel 24 is een grondruil overeengekomen, waarbij de voortuin wordt verruimd en een gedeelte van de achtertuin wordt ingeleverd. De kruising van de Doornsteeg met de Holkerweg ligt heel dicht tegen de kruising van de Holkerweg en de Ambachtsstraat. Uit verkeerstechnisch oogpunt is dat uiteraard geen ideale situatie, met name voor verkeer dat vanaf de Doornsteeg in oostelijke richting de Holkerweg op wil draaien. Wanneer er op dat moment auto's voor de verkeerslichten op de Holkerweg staan, is invoegen vanaf de Doornsteeg niet zonder meer mogelijk. Daarom maakt het oostelijk deel van het perceel Holkerweg 17 onderdeel uit van het plangebied De Hofstee, zodat ter plaatse een reconstructie van die kruising mogelijk gemaakt kan worden.
3.3.
Ruimtelijke beschrijving van het plan
3.3.1. Stedenbouw Het plangebied van De Hofstee heeft een grillige vorm. Het kenmerkt zich doordat de randen aan de noord- en zuidzijde worden bepaald door achtertuinen van bestaande woningen. Aan de oostzijde worden de geluidswal en de wadi langs de N301 (Ambachtsstraat) verlengd. De vrijkomende plekken in het lint langs de Doornsteeg worden ingevuld met in totaal 3 (half)vrijstaande woningen. Om geen sluipverkeer voor autoverkeer mogelijk te maken is ervoor gekozen om het plangebied daarachter in twee delen te verdelen: 'Wonen rond het Erf' en 'Wonen rond de Brink'. Beide gebieden krijgen een eigen ontsluiting en architectonische uitwerking. Er zal wel een langzaamverkeersroute worden aangelegd die beide deelgebieden onderling verbindt. Het deelgebied 'Wonen rond het Erf' wordt ontsloten vanaf de Doornsteeg. Rondom een woonerf worden hier in totaal 9 woningen gebouwd. Het woonerf zal worden ingericht als verblijfsgebied. Auto's zijn hier te gast en zullen hier alleen van en naar de openbare parkeerplaatsen rijden. De woningen krijgen geen voortuin. Het deelgebied 'Wonen rond de Brink' wordt voor autoverkeer ontsloten vanaf de Moerbei. Deze ontsluitingsweg eindigt op een 'brink', en ruime groene plek met daaromheen woningen. Langs de zuidkant van de ontsluitingsweg worden in totaal 12 twee-aaneengebouwde en vrijstaande woningen gebouwd.
Daar tegenover komen 2 korte blokken van 4 rijwoningen met daartussen een parkeerkoffer. In de zone tussen de 'brink' en de geluidwal worden 3 rijwoningen en 12 be-
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
21
neden-boven-woningen (bebo's) gebouwd en een parkeerkoffer aangelegd. Tenslotte wordt er een rij van drie woningen aan de zuidkant van de driehoekige ruimte aan de Amandel gebouwd en maakt dit pleintje af. Deze woningen worden ook ontsloten vanaf de Amandel. Afbeelding 8: Indicatieve verkaveling.
3.3.2. Verkeersstructuur De kruising van de Holkerweg en de Doornsteeg wordt gereconstrueerd. De huidige aansluiting wordt uitsluitend als inrit ten behoeve van de bevoorrading van het tankstation de Nuul gehandhaafd. Voor het overige verkeer wordt de kruising ongeveer 20 meter in westelijke richting verplaatst. Hierdoor wordt het uit het oogpunt van verkeersveiligheid overzichtelijker om aan te sluiten als er een wachtrij voor de verkeerslichten op de Holkerweg staat.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
22
Het woningbouw plan van De Hofstee is verdeeld in twee delen met een eigen ontsluiting. Het deelgebied 'Wonen rond het Erf' wordt ontsloten vanaf de Doornsteeg. Dit doodlopend gebied wordt ingericht als 'erf' (stapvoets rijden). Het deelgebied 'Wonen rond de Brink' wordt door middel van een nieuwe straat aangesloten op de Moerbei. De kruising van het fietspad verdiend in de uitwerking aandacht. Autoverkeer vanaf 'Wonen rond het Erf' naar 'Wonen rond de Brink' zal niet mogelijk zijn. Eventueel kan hier wel een sluis voor calamiteitenverkeer en afvalophaaldiensten worden aangelegd. Langzaam verkeer vanaf het deelgebied 'Wonen rond het Erf' krijgt wel de mogelijkheid om via het deelgebied 'Wonen rond de Brink' en over de Amandel de fietstunnel richting binnenstad te bereiken. De aansluiting van de Doornsteeg op de Holkerweg zal verbeterd worden waardoor de huidige bewoners van de Doornsteeg makkelijker de Holkerweg op kunnen rijden. Parkeren vindt waar mogelijk plaats op eigen erf. Bij de parkeerplaatsen in het openbaar gebied wordt zo min mogelijk geparkeerd langs de straat en zo veel mogelijk in parkeerkoffers die aan het zicht onttrokken worden door middel van groene hagen. 3.3.3. Groen- en waterstructuur Groen Niet alleen de architectuur maar ook de groeninrichting krijgt voor beide deelgebieden een eigen karakter.
In het deelgebied 'Wonen rond het Erf' hebben de woningen geen voortuin. Op het erf daarvoor worden mogelijk leilindes ingeplant. Daarnaast wordt onderzocht of het mogelijk is om een kleine boomgaard of een kruidentuin aan te leggen. De weg die het deelgebied 'Wonen rond de Brink' ontsluit, zal aan één zijde begeleid worden door een rij bomen. Ook tussen het fietspad en de bebo's zal een rij bomen worden ingeplant. De Brink zelf zal in combinatie met de mogelijke wadi nader uitgewerkt worden door een landschapsarchitect. Daarbij zal onder meer gekeken worden hoe hier een speelplek kan worden ingepast. De woningen in dit deelgebied hebben wel voortuinen. De groene erfscheidingen bestaan uit hagen of eenvoudige hekwerken, begroeid met klimplanten. Erfscheidingen bij woningen die met hun voorzijde aan de openbare weg liggen zijn maximaal 60 cm hoog. Indien zij- of achtererven grenzen aan de openbare ruimte wordt er een haag geplant op eigen terrein (door de ontwikkelaar). Hagen zijn inheems en passen bij het oorspronkelijke landschap, zoals haagbeuk of liguster.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
23
Waterhuishouding In het plangebied dient voldoende waterberging te worden gerealiseerd. Hierin wordt voorzien door op een aantal plekken wadi's en greppels aan te leggen. De bestaande wadi aan de oostzijde van de Amandel zal met hetzelfde profiel worden doorgetrokken in zuidelijke richting. Een deel van de Brink wordt gereserveerd voor een wadi. Ook de strook grond tussen de bestaande woningen aan de Amandel en de nieuwe rijwoningen ten noorden van de ontsluitingsweg kan worden ingericht als wadi. Tussen de bestaande woningen aan de Doornsteeg en de nieuwe woningen die met hun achtertuinen daaraan grenzen zal een greppel of een vergelijkbare voorziening worden aangelegd om wateroverlast op de kavels van de woningen aan de Doornsteeg te voorkomen. Deze kavels liggen circa 50 cm lager dan de nieuwe kavels van het plan De Hofstee. De greppel zal zo worden uitgewerkt dat dit hoogteverschil hierin opgenomen is. 3.3.4. Duurzaam bouwen Nijkerk ambieert een duurzame gemeente te zijn. Centraal in dit concept staat het bieden van een antwoord op de klimaatproblematiek. Het concept richt zich op het gebruik van energie en daarmee op de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2. Duurzaamheid is echter een breed begrip en speelt op alle schaalniveaus, van woonomgeving tot woning, een rol.
Ter zekerstelling van de duurzaamheidsambitie bij het planvoornemen voor De Hofstee wordt een duurzaamheidsvisie voor het plangebied vastgesteld waarin blijkt op welke wijze de initiatiefnemers invulling geven aan het realiseren van een duurzaam woningbouwplan. Gelet op de recente regelgeving zullen de woningen in het plangebied De Hofstee gasloos zijn. Voor het project De Hofstee dient verder rekening te worden gehouden met de volgende uitgangspunten: Energie: de woningen worden gasloos gebouwd, met warmtepomp, lucht- en/of bodemventilatie met warmteterugwinning, nul-op-de-meter optioneel; de woningen worden gemiddeld energieneutraal met een EPC 0,00 of beter; het toepassen van zonnepanelen op woningen is toegestaan maar dient integraal te worden meegenomen in het ontwerp van de woning; Water: het regenwater zoveel mogelijk afkoppelen en indien mogelijk infiltreren in het gebied (zie paragraaf 4.1.4; het regenwater van dakvlak kan ook worden hergebruikt voor bijvoorbeeld het sproeien van de tuin, enzovoort. Flexibiliteit: een overmaat in woningen biedt meer flexibiliteit op termijn; in het ontwerp dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheden van werken aan huis; aanpasbare woningen of levensloopbestendige woningen bouwen zodat senioren zo lang mogelijk thuis kunnen wonen en zorg aan huis kunnen krijgen;
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
24
op- en aanbouwen mee ontwerpen om woning te vergroten in de toekomst. Materialen: er moet gebouwd worden met duurzame materialen; bij materiaalkeus dient ook de onderhoud- en beheerfase te worden bekeken. Duurzaamheid in de openbare ruimte: bij het bouwrijpmaken is een gesloten grondbalans het uitgangspunt; in de openbare ruimte worden duurzame materialen toegepast; het gebruik van recyclebare materialen; het openbare verlichtingsnet wordt uitgevoerd in LED verlichting.
3.4.
Programmatische beschrijving van het plan In het plangebied worden 50 woningen gerealiseerd. Daarvan dienen er twee ter vervanging van bestaande woningen aan de Doornsteeg. In totaal komen er derhalve 48 woningen bij, waarvan 21 levensloopbestendig met een slaapkamer en badkamer op de begane grond: 12 sociale huur = 25,0%; 6 sociale koop = 12,5%; 7 koop: middenduur / laag = 14,6%; 8 koop: middenduur /hoog = 16,7%; 15 vrije sector = 31,3%.
3.5.
Beeldkwaliteit Gelijktijdig met het onderhavige bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee wordt een beeldkwaliteitplan in procedure gebracht. Dit beeldkwaliteitplan bevat spelregels die betrekking hebben op stedenbouwkundige aspecten, de architectuur en de buitenruimte. Het bestemmingsplan en beeldkwaliteitplan zullen, tegelijkertijd ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De beeldkwaliteit richt zich op de toepassing van authentieke kenmerken om te komen tot een dorpse en landelijke uitstraling passend bij Nijkerk. De belangrijkste themas zijn: de nadrukkelijke toepassing van kappen.; dorpse uitstraling; landelijke uitstraling; authentieke details.
vastgesteld Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Doornsteeg, De Hofstee
25
4.
Randvoorwaarden
4.1.
Waterhuishouding
4.1.1. Algemeen Het plangebied De Hofstee ligt binnen het beheersgebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. Dit waterschap is in dit gebied verantwoordelijk voor de waterhuishouding: het waterkwaliteits- en -kwantiteitsbeheer en de zorg voor de waterkeringen. Sinds 1 november 2003 is de watertoets verplicht bij ruimtelijke plannen. Daarom is een watertoets4 uitgevoerd. De watertoets heeft tot doel om in een vroegtijdig stadium de waterbelangen te laten meewegen, af te stemmen met de betreffende betrokken partijen en te komen tot een hydrologisch neutraal plan. In de watertoets is bepaald hoe de hoeveelheid te bergen hemelwater in de toekomstige situatie toeneemt ten opzichte van de huidige situatie en op welke wijze dit water het beste geborgen kan worden, zodat een hydrologisch neutrale situatie ontstaat. 4.1.2. Riolering In het gebied wordt een gescheiden rioolstelsel aangelegd. In het deelgebied 'Wonen rond de Brink' wordt het hemelwater afgevoerd naar de wadi's door middel van een overstort. De greppel ten noorden van de te handhaven kavels wordt gebruikt om hemelwater van de aangelegen woningen af te voeren naar de Brede Beek. In de greppels en wadi's worden drainageleidingen aangelegd. Het vuilwater wordt gescheiden opgevangen en afgevoerd naar het bestaande stelsel in de Amandel aan de noordzijde van het gebied.
Hemelwater in het deelgebied 'Wonen rond het Erf' wordt afgevoerd naar de wadi's door middel van een overstort. Het vuilwater wordt gescheiden opgevangen en afgevoerd naar de noordzijde op het vuilwaterstelsel in deelgebied 'Wonen rond de Brink'. 4.1.3. Grondwater Aangezien de grondwaterstand hoog is voor de vereiste ontwateringsdiepte, worden er drainageleidingen met een diameter van 125 mm aangelegd onder het wegdek op gelijke hoogte als de bestaande drainage van Doornsteeg, fase 1 en zullen hier ook op afvoeren. De drainageleidingen worden gelegd in een bed van 50*50cm drainzand. Deze ligging is afgeleid uit het ontwerp voor Doornsteeg, fase 1. De maximale afstand is berekend met behulp van de grondwatertoolbox en deze is geconstateerd op circa 35 meter. Dit wordt gerealiseerd in combinatie met het gebruik van drainage in de wadi's. 4.1.4. Benodigde berging Vanuit het Waterschap Vallei en Veluwe wordt een bergingseis gesteld van 60mm. Dit komt neer op een neerslag gebeurtenis die 1 keer per 100 jaar voorkomt. Hierbij mag extra afvoer buiten het plangebied meegerekend worden. Wel kan, indien de statische berging niet voldoet, een dynamische berging berekend worden waarbij wordt aangetoond dat door middel van infil-