Versie 28-6-23 AANGEPASTE Jaarrekening 2022 - Raadsversie na correcties accountantscontrole.pdf

Naast het bedrag per huishouden zijn er variabele tarieven per inworp in ondergrondse containers en per aanbieding van een minicontainer. Rioolheffing Conform het algemene uitgangspunt uit het collegeprogramma stijgt de rioolheffing met de inflatie (1,1%). Precariobelasting Deze belasting was toegestaan tot en met 2021, waarna deze belastingsoort (voor kabels en leidingen) is afgeschaft. Forensenbelasting Deze belastingsoort is geïndexeerd met 1,1%. Begraafplaatsrechten Deze belastingsoort is geïndexeerd met 1,1%. Met het amendement bespreken verhoging begraafplaatsrechten is op 16 december 2021 besloten om de doorgevoerde verhoging met 6,1% terug te brengen naar een verhoging met 1,1%.

JAARSTUKKEN 2022 - 84

Leges Algemeen uitgangspunt bij de leges is de jaarlijkse indexering met het inflatiepercentage (in 2022 1,1%). Uitzonderingen hierop zijn leges die gebonden zijn aan wettelijke tarieven en leges waarvoor uitdrukkelijk voor een ander beleid is gekozen. Kostendekkendheid Beleid is dat heffingen voor individueel verstrekte diensten in onze gemeente kostendekkend zijn. Het gaat om de volgende heffingen: · afvalstoffenheffing · rioolheffing · begraafrechten · leges vallend onder titel 1 · leges vallend onder titel 2 · leges vallend onder titel 3 Uit de kostendekkendheid-berekeningen blijkt dat een deel van deze belastingen minder dan 100% kostendekkend is. Het gaat om de tarieven voor begraafrechten en leges. Voor de leges geldt dat we de tarieven bewust lager houden om in de tariefstelling niet al te veel af te wijken van gemeenten in de regio. Afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn meer dan 100% kostendekkend, hiervoor is een storting gedaan in de reserve van afvalstoffenheffing en voorziening van riool. Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

Begraafrechten

JAARSTUKKEN 2022 - 85

De Leges onder Titel 1: persoons- en reisdocumenten en commerciële vergunningen

De Leges onder titel 2: omgevingsvergunningen

JAARSTUKKEN 2022 - 86

De Leges onder titel 3: dienstverlening Europese richtlijnen en APV

Lokale lastendruk Algemeen In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden. Onder een gemiddeld huishouden verstaan wij het volgende: • De gemiddelde WOZ-waarde per gemeente van een woning in het jaar 2022, bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/bouwen-en-wonen • Een gemiddeld huishouden bestaat uit twee of meer personen. • De gemeente Nieuwkoop, Kaag en Braassem en Bodegraven-Reeuwijk werken met gedifferentieerde tarieven. Om het variabele deel van de tarieven te kunnen berekenen en te vergelijken gaan we bij alle drie de gemeenten uit van de volgende aannames:  Verdeling gebruik huishoudens over soorten containers; 65% maakt gebruik van een 140 liter container 19% maakt gebruik van een 240 liter container 16% maakt gebruik van een ondergronds container

JAARSTUKKEN 2022 - 87 

Aantal aanbiedingen/inworpen per jaar 10,1 aanbiedingen bij een 140 liter container 12,3 aanbiedingen bij een 240 liter container 29,5 inworpen bij een ondergrondse container

Tarieven 2022 van Nieuwkoop en vergelijkbare gemeenten Bedragen x € 1.000

Percentage OZB

Bedrag OZB

Afvalstoffen heffing

Rioolheffing

Alphen a/d Rijn

0,0893%

323

330

254

362.000

907

Kaag en Braassem

0,0978%

429

318

277

439.000

1.025

Nieuwkoop

0,1176%

495

332

214

421.000

1.042

Bodegraven-Reeuwijk

0,1162%

496

324

267

427.000

1.087

Gemiddeld

0,1052%

436

326

253

412.250

1.015

Gemiddelde Totaal waarde woning woonlasten

Kwijtscheldingsbeleid De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is sinds begin 2012 uitbesteed aan SVHW en maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst (DVO). In onderstaande tabel zijn de financiële effecten van kwijtscheldingen over 2022 vermeld: Begroting Begroting na Rekening Verschil Kwijtscheldingen (x € 1.000) 2022 wijziging 2022 2022 Afvalstoffenheffing

60

60

59

1

Rioolheffing

55

55

44

11

JAARSTUKKEN 2022 - 88

5.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen in de jaarstukken 2022 is een rapportage op de paragraaf zoals die is opgenomen in de begroting 2022. In de jaarstukken 2022 bestaat de paragraaf uit: 1. Een berekening van de beschikbare middelen om risico's op te vangen, de zogenaamde beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Een inventarisatie van de financiële risico's die de gemeente loopt, de zogenaamde benodigde weerstandscapaciteit. 3. Een beeld van de financiële positie van de gemeente, weergegeven aan de hand van een verzameling ratio's. Actuele weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat kan worden ingezet om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen. Hiertoe behoren: Omschrijving Algemene reserve vrij besteedbaar Reserve weerstandsvermogen Reserve Frictiekosten personeel Reserve Woningbouw Reserve Herwaardering investeringen maatschappelijk nut Reserve Frictiekosten omgevingsdienst West-Holland Reserve Volkshuisvesting (Woonfonds) Reserve dekking risico's Woningbouw Saldo Meerjarenbegroting Onvoorzien Weerstandscapaciteit (x € 1.000)

Begroting 2022 16.311 3.000 213 3.460 6.239 17 1.298 0 218 20 30.776

Rekening 2022 20.162 3.000 63 1.949 6.239 17 1.298 2.000 0 0 34.728

De begroting 2022 voorspelde per 31 december 2022 een weerstandscapaciteit van ruim € 30 mln. Deze komt volgens deze jaarrekening uit op ruim € 34 mln. Bij paragraaf 6.3 Toelichting op de balans zijn de mutaties op de reserves toegelicht. Risico inventarisatie De risico inventarisatie bevat de risico's die financieel gekwantificeerd kunnen worden. Om een beeld te geven van de aard en de omvang van de risico's zijn hieronder de grootste risico's kort omschreven. Het gaat om risico's die financiële gevolgen kunnen hebben van meer dan € 50.000. Bij het opstellen van de risico inventarisatie bij de begroting 2022 is een begin gemaakt met een meer gestructureerde wijze van kijken naar risico’s. Daarbij is ook meer aandacht besteed aan beheersmaatregelen en de kans dat bepaalde risico’s zich daadwerkelijk zullen voordoen. Ook is er aandacht besteed aan risico’s die niet primair financieel van aard zijn. Een van de gevolgen van de grotere aandacht was dat een aantal risico’s bij nader inzien toch minder groot zijn, of helemaal geen plek in deze inventarisatie verdienen. Aan de andere kant zijn bij het opstellen van de begroting niet of nauwelijks nieuwe risico’s benoemd, waarmee de kans bestaat dat er nog sprake is van blinde vlekken; risico’s die we nog niet goed op waarde kunnen schatten.

Bij het opstellen van de jaarstukken 2022 is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de risicoinventarisatie van de begroting 2023.

JAARSTUKKEN 2022 - 89

Gebeurtenis / Situatie

Programma

Risico-bedrag

1

Invoering Wet kwaliteitsborging bouwen

1. Ruimtelijke ontwikkeling

€ 90.000

2

Benodigd weerstandsvermogen grondexploitaties 1. Ruimtelijke ontwikkeling

€ 2.671.500

3

Gevolgen voor grondexploitaties en projecten van 1. Ruimtelijke aangescherpte rekenregels gecumuleerd ontwikkeling geluid voor woningbouw. De gemeente Nieuwkoop ligt onder de aanvliegroutes van Schiphol en de rijksoverheid wil (groei)perspectief blijven bieden aan de luchthaven. Dit betekent dat het bouwen van woningen mogelijk nog verder wordt beperkt en Nieuwkoop min of meer 'op slot' gaat. Een en ander is afhankelijk van de ministeriële keuzes die worden gemaakt met de Luchtvaartnota 2020-2050 en de aanvullingsregeling Geluid Omgevingswet.

€ 1.335.750

4

Na het vervallen van het Programma Aanpak 1. Ruimtelijke Stikstof (eind mei 2019) is sprake van een nieuwe ontwikkeling realiteit: nieuw generiek stikstofbeleid en kaders van Rijk en provincie, en maatwerkoplossingen op gebieds- en projectniveau.

€ 1.335.750

5

Risico's Jeugdwet

3. Sociaal domein

€ 500.000

6

Toename van de kosten van de Wmo door de vergrijzing en abonnementstarief

3. Sociaal domein

€ 90.000

7

Niet in aanmerking komen voor compensatie regeling Participatiewet bij overschrijding boven de 7,5% van het Buigbudget. Daarnaast is het eigen risico voor een tekort op het buigbudget voor de helft afgeraamd

3. Sociaal domein

€ 60.000

8

Risico's participatie zoals Rijnvicus, beschut werk 3. Sociaal domein

€ 70.000

9

Kosten en claims na ramp

5. Bedrijfsvoering

€ 100.000

10 Uitval technische voorzieningen (ict ruimtes, bekabeling, datalijnen). 11 Informatiebeveiligingsincident, digitale informatie onvoldoende toegankelijk, of digitale informatie wordt oneigenlijk gebruikt of verstrekt

5. Bedrijfsvoering

€ 125.000

5. Bedrijfsvoering

€ 500.000

12 Leveranciers kunnen producten voor genoemde ontwikkelingen in het ict beheerplan niet snel genoeg leveren

5. Bedrijfsvoering

€ 70.000

13 Moeite met werven goed gekwalificeerde 5. Bedrijfsvoering medewerkers door krapte op de arbeidsmarkt. Bij resterende financiële impact is een bedrag opgenomen voor de extra werving en selectiekosten die komen kijken bij de inzet van een searchbureau.

€ 70.000

JAARSTUKKEN 2022 - 90

14 Te ontvangen dividend Alliander

6. Algemene dekkingsmiddelen

€ 200.000

15 Verlaging van uitkering gemeentefonds

6. Algemene dekkingsmiddelen

€ 675.000 € 7.893.000

Totaal

Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen, ook wel de weerstandsratio genoemd, wordt als volgt berekend: Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Op basis van het voorgaande is de actuele weerstandsratio van de gemeente Nieuwkoop: Ratio weerstandsvermogen =

34.728 7.893

= 4,4

Waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) Waarderingscategorie Ratio weerstandsvermogen Betekenis A > 2,0 Uitstekend B 1,4 < x < 2,0 Ruim voldoende C 1,0 < x < 1,4 Voldoende D 0,8 < x < 1,0 Matig E 0,6 < x < 0,8 Onvoldoende F < 0,6 Ruim onvoldoende Volgens de waarderingstabel plaatst de berekende ratio onze gemeente in de categorie A Uitstekend. Beeld van de financiële positie Met de ratio weerstandsvermogen is nog niet alles gezegd over de financiële positie van de gemeente in brede zin. Om daarvan een nauwkeuriger beeld te krijgen is een aantal andere ratio's beschikbaar. Het BBV reikt de volgende ratio's aan:

Omschrijving

Jaarrekening Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2022 2022 2020 2021

Netto schuldquote

12,34%

19,88%

48,82%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

14,98%

10,41%

14,20%

46,57%

Solvabiliteitsratio

54,11%

47,86%

44.02%

50,92%

Structurele exploitatieruimte

0,02%

2,97%

1,32%

4,62%

Belastingcapaciteit

125,66%

119,26%

119,48%

116,26%

Grondexploitatie

49,22%

44,11%

47,84%

46,18%

9,41%

De ratio's brengen de financiële ontwikkelingen van de gemeente in kaart. Ieder besluit met financiële gevolgen en ook autonome ontwikkelingen beïnvloeden de (toekomstige) financiële positie van de gemeente en dus ook de ratio's die daar uitdrukking aan geven.

JAARSTUKKEN 2022 - 91

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft een indicatie van de mate waarin de inkomsten van de gemeente toereikend zijn om aan de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote is een percentage dat tot stand komt door het totale vreemde vermogen te delen door de totale baten. Bij een netto schuldquote hoger dan 130% is sprake van een hoge schuld. Onder de 100% is sprake van een gemiddelde tot lage schuld. De netto schuldquote in de begroting 2022 was berekend op 48,82%. In de jaarrekening bedraagt de netto schuldquote 14,98%. Oorzaak van het verschil is dat we grote investeringen iets later realiseren dan gepland en daardoor minder financiering hebben aangetrokken. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij de berekening van de 'Netto Schuldquote Gecorrigeerd Voor Alle Verstrekte Leningen' wordt het vreemde vermogen verminderd met de doorgeleende gelden (leningen van de gemeente aan derden). Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd met eigen middelen. De ratio wordt berekend door het Eigen Vermogen te delen door het totale vermogen. In de begroting 2016 heeft de raad besloten dat de solvabiliteitsratio minstens 40% bedraagt. Eind 2022 is de solvabiliteit 50,92%.

Grondexploitatie Deze indicator geeft de relatieve hoogte van de voorraad bouwgrond en het onderhanden werk (de grondpositie) in de grondexploitaties aan. De waarde van de grondpositie wordt gedeeld door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Hoe groter de grondpositie in verhouding tot de totale gemeentelijke baten, hoe groter het verhoudingsgewijze risico dat de gemeente loopt. In 2022 zien we dat het percentage grondexploitatie ten opzichte van 2021 iets is gestegen, maar iets achter blijft bij wat we hadden begroot. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal ’structurele exploitatieruimte’ geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Als norm voor gezond begrotingsevenwicht kan 0,6% van de algemene dekkingsmiddelen gehanteerd worden. Deze norm is gebaseerd op de vuistregel die bij art. 12 gemeenten gehanteerd wordt voor de bepaling van de ruimte in de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. In de jaarrekening is een percentage van 4,62% gerealiseerd. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten.

Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en de uitkomst uit te drukken in een percentage. De relevante informatie vinden wij in de tabel met de regionale vergelijking in de paragraaf Lokale Heffingen en de Atlas lokale heffingen van COELO. Uit berekening blijkt dat de belastingcapaciteit in 2022 een omvang heeft van 116,26% uitkomt. Dat betekent dat Nieuwkoop 16,26% boven het landelijk gemiddelde ligt. Dat was in de jaarrekening 2021 nog 3% hoger. Ratio's in samenhang De verschillende ratio's laten in samenhang zien dat de financiële positie van de gemeente Nieuwkoop gezond is. De solvabiliteit en de ratio weerstandsvermogen zijn ruim voldoende tot uitstekend. Dit neemt echter niet weg dat de belastingcapaciteit met 116,26% aan de hoge kant is.

JAARSTUKKEN 2022 - 92

Ook het percentage grondexploitatie is stevig. Het blijft dan ook belangrijk om bij het opstarten en het actualiseren van grondexploitaties juist in te schatten. Het financiële beleid is erop gericht niet in een situatie te komen waarin beleidsinhoudelijke concessies (bezuinigingen) moeten worden gedaan als gevolg van externe ontwikkelingen, zoals die op de geldmarkt, de onroerend goed markt of de financiële verhouding met het Rijk. Dat beleid krijgt vorm in het streven naar een gezonde schuldpositie, een stevige solvabiliteit, voldoende structurele ruimte in de exploitatie en een verstandige omgang met de verhoudingsgewijs omvangrijke gemeentelijke grondexploitaties.

JAARSTUKKEN 2022 - 93

5.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente. Deze ruimte bepaalt mede of er sprake is van een aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat. Voor bedrijven en inwoners is de kwaliteit van de buitenruimte een reden om zich wel of niet ergens te vestigen. De kwaliteit van de woonomgeving beïnvloedt, bewust of onbewust, zelfs het gedrag van mensen. Bovendien is bekend dat de economische waarde van de gemeente mede afhankelijk is van de kwaliteit en uitstraling van het openbaar gebied. Al met al voldoende redenen om goed voor onze openbare ruimte te zorgen. Een zorg waarbij veel partijen betrokken zijn en waarmee nogal wat geld gemoeid is. Een zorg die vraagt om afstemming, doelmatige besteding van middelen en een planmatige aanpak. De dashboards vanuit 'waar staat je gemeente' dienen als sturingsmiddel voor het planmatig onderhoud. Waar mogelijk zetten we in op een integrale wijkaanpak waarin we actuele thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en duurzaamheid meenemen. Als gemeente hebben we een groot aantal kapitaalgoederen in eigendom, beheer en onderhoud. Voor een groot deel van deze kapitaalgoederen is een reserve en en zijn er voorzieningen in beheer. Het merendeel van de voorzieningen is ingesteld voor de financiering van de verschillende beheerplannen.

We actualiseren de beheerplannen periodiek (4 jaarlijks). De beheerplannen zijn integraal op elkaar afgestemd om zo het beheer van de gehele openbare ruimte efficiënt en effectief te beheren. De stortingen en onttrekkingen zijn hierop aangepast. Algemeen Deze paragraaf geeft aan hoe we de kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom beheren. De beheervisie openbare ruimte vormt het beleidskader voor het beheer en het beoogde onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Uitvoering van dit beleidskader moet leiden tot een bestendige situatie waarin we deze kapitaalgoederen onderhouden volgens de vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (schoon, heel en veilig), waarbij we de totale kosten in beeld brengen. Het beleidskader voor de kapitaalgoederen bevat per kapitaalgoed: • De grootte van het areaal. • Besloten onderhoudsniveau. • De huidige staat van onderhoud, zoals de technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed. • De werkzaamheden die we voor de instandhouding van het kapitaalgoed moeten doen. • Het scenario voor onderhoud van kapitaalgoederen. • De kosten van de instandhouding van het kapitaalgoed, zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten. Beleidskader De beheerplannen zijn er op gericht om het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen.

Bij winkelcentra en ouderencentra is het kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Wat kost het? Het onderhoud van kapitaalgoederen verdelen we in regulier onderhoud, groot onderhoud en rehabilitatie/reconstructie. De huidige bedragen in de begroting zijn gebaseerd op de nu vastgestelde plannen inclusief eventuele mutaties. Bij de actualisatie of bij het opstellen van nieuwe beleids- en beheerplannen stellen we de financiële kaders opnieuw vast. Zodoende stemmen we de activiteiten en de middelen op elkaar af om de kapitaalgoederen in de openbare ruimte duurzaam in de tijd te onderhouden.

JAARSTUKKEN 2022 - 94

Door de oorlog in Oekranie zijn de energieprijzen gestegen. Dit heeft ook effect op de energiekosten voor de openbare ruimte. Denk hierbij aan de openbare verlichting, beweegbare bruggen en rioolpompen. De hogere energiekosten zijn eerder verwerkt in de najaarsnota. Regulier onderhoud Dit betreft werkzaamheden en maatregelen van kort cyclisch karakter, zoals het verhelpen van meldingen en schadeherstel. Goed, consequent uitgevoerd regulier onderhoud is levensduur verlengend. De kosten dekken we uit de beheer- en onderhoudsbudgetten, die jaarlijks in de begroting beschikbaar worden gesteld. Groot Onderhoud Hieronder vallen de werkzaamheden die ervoor zorgen dat de kapitaalgoederen tijdens hun levensduur in goede staat blijven. De kosten voor deze werkzaamheden dekken we uit de verschillende voorzieningen. Deze voorziening wordt jaarlijks gevoed met een dotatie uit de begroting, waarmee we pieken en dalen in de uitgaven egaliseren binnen die voorzieningen. Bij de actualisatie van de beheerplannen kan de omvang van de dotatie wijzigen. Rehabilitaties/reconstructies Dat is het totaal van een kapitaalwerk aan het eind van de levensduur of het uitvoeren van levensduur verlengende maatregelen. Deze investeringen van maatschappelijk activeren we schrijven we in een aantal jaren af.

Op basis van het investeringsplan 2022 - 2026 zijn de investeringsbedragen geraamd en de cumulatieve kapitaallasten berekend. Wegen Asfaltwegen Klinkerwegen Cementbeton Half verharding

698.000 m2 874.000 m2 8.500 m2 5.800 m2

Bermen (incl. bloemrijk in de wijk)

1.000.000 m2

Hondenbeleid Bebording/palen

210 stuks

Straatmeubilair Prullenbakken Banken Picknicktafels Hekwerken

374 stuks 296 stuks 65 stuks 14 kilometer

Verkeer Verkeersborden Straatnaamborden Bewegwijzering Elektrische oplaadpalen Snelheidsdisplay’s Verkeerstellers

4.100 stuks 1.020 stuks 545 stuks 77 stuks (waarvan 54 Allego en 23 PARKnCHARGE) 23 stuks 3 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘heel en veilig’, vergelijkbaar met beeldkwaliteit B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed’, vergelijkbaar met beeldkwaliteit A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding.

JAARSTUKKEN 2022 - 95

Voor onkruidbestrijding op verharding zorgen we voor een adequate, functionele aanpak, waarbij we onkruid cyclisch bestrijden van de met heet water. Ook dit draagt bij aan een duurzame instandhouding van de wegen. De bermen maken onderdeel uit van de weg en kennen eveneens een onderhoudsregime. Het onderhoud van de bermen is gericht op de veiligheid van de weggebruikers. Daarnaast is het maaien van de bermen gericht, naast de veiligheid, op het vergroten van de biodiversiteit door het maaisel af te ruimen. Hierdoor ‘verschraalt’ de bodem waardoor bloemen en kruiden beter kunnen groeien en bloeien. Maatschappelijke doelstellingen Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat onze gemeente een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren. Doordat wegen het grootste deel van de openbare ruimte beslaan hebben deze een grote impact op het leefklimaat van aanwonenden. Er is diverse wetgeving met als doel het ontstaan van bovenmatige overlast of schade door geluid en trillingen te voorkomen. Ook is wettelijk geregeld dat weggebruikers de verharding veilig kunnen gebruiken, zonder dat deze ongelukken of schades veroorzaakt.

Wij passen deze wetgeving op juiste wijze toe en gaan zo op verantwoorde wijze om met het leefklimaat van onze inwoners. Bloemrijke bermen dragen bij een biodiverse beleving van het wegareaal. Voortgang in het behalen van de doelstelling Het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Beheerplan wegen 2021 - 2025 sluit aan op de maatschappelijke doelstelling. Met de vaststelling van dit beheerplan is ook het budget dat jaarlijks nodig is om de wegen op het vastgestelde niveau te onderhouden geactualiseerd. In de doorrekening van dit budget is extra rekening gehouden met beleidsuitgangspunten voor kwaliteit, geluidshinder en trillinghinder. Beheer- en beleidsplan Wegen Het beheer- en beleidsplan wegen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 vastgesteld. Bij het opstellen van dit beheerplan is invulling gegeven aan het levenscyclus beheer en is de projectplanning ingestoken op het borgen van integraliteit tussen de beheerdisciplines. Ook is invulling geven aan het verhelpen van de knelpunten die uit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) naar voren kwamen. De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan zijn: • We beheren de wegen op kwaliteitsniveau; A: voor winkelgebieden en locaties met voorzieningen voor ouderen. B: voor alle overige wegen. • Voor de beheerstrategie is invulling gegeven aan het levenscyclus beheer.

Hierin is bepaald waar in de levenscyclus alle verhardingen zich bevinden en het toekomstig onderhoud geprojecteerd voor de komende 25 jaar. Hiermee optimaliseren we het uit te voeren onderhoud en verantwoorden we de voorziening. • Groot onderhoud en reconstructies plannen we zoveel mogelijk wijkgericht en integraal. Dit levert kansen op voor verschillende beheerdisciplines om elkaar te versterken in maatschappelijke uitdagingen als klimaatadaptatie en duurzaamheid. Ook is de uitvoeringsplanning van het beheerplan integraal afgestemd met de waterschappen en woningbouwvereniging. • Door de integrale afstemming tussen wegen en verkeer vergroten we de slagkracht van de aanpak van verkeersonveilige situaties. Daarnaast zetten we het beleid door om de essentiële herkenbaarheidskenmerken van de snelheidsregiems te borgen binnen ons wegareaal. De

JAARSTUKKEN 2022 - 96

•

• •

hoeveelheid grijze wegen waarvan niet geheel duidelijk is welk snelheidsregiem van toepassing is verminderen we hiermee. We geven invulling aan duurzaamheid door binnen projecten maatwerk te leveren op het gebied van klimaatadaptatie en circulariteit. In het beheerplan is budget opgenomen voor onderzoeken om dit maatwerk te kunnen leveren. Het handboek openbare ruimte stuurt aan op toepassing van duurzame materialen. Door alle ontwerpen van het groot onderhoud en de reconstructies te toetsen op toegankelijkheid, wordt dit onderwerp beter geborgd binnen de projecten. In overleg met de omgevingsdienst is besloten het deel van de Geerweg gelegen tussen de Paradijsweg en de gemeentegrens en het deel van de A.H. Kooistrastraat gelegen tussen de Kerkstraat en de Viergang te voorzien van geluidsreducerend asfalt. Hiermee gaven we invulling aan het restant van de locaties die bij eerste inventarisatie naar voren kwamen vanuit de bronaanpak.

De uitgangspunten voor de bermen zijn opgenomen in het Beleids- en beheerplan Openbaar Groen 2021 - 2025. Wat hebben we hiervoor gedaan In het beheerplan wegen 2021-2025 staat een uitvoeringsparagraaf. Hierin staat een overzicht van de projecten welke we binnen de betreffende planperiode uitgevoeren. De projecten in de planperiode 2026-2030 stellen we in 2025 vast in het beheer en beleidsplan wegen voor de betreffende periode. Onderstaande projecten uit het vorige beheerplan zijn in 2022 afgerond: • Reconstructie Langeraarseweg van dorpscentrum tot Vivero • Reconstructie Venenbuurt • Groot onderhoud van de Gerberastraat De onderstaande groot, en planmatig klein onderhoud projecten zijn in 2022 afgerond: • Groot onderhoud Oostkanaalkade • Dijkverzwaring Westveense kade • Deelreparatie rijbaan Harsweg • Planmatig klein onderhoud aan het Grutto en Akkermuntpad • Planmatig klein onderhoud aan Wandelpad de rietlanden • Onderhoud Rotonde Achterweg Nieuwkoop • Klein onderhoud Langeraar Zuid-Oost • Levensduur verlengende maatregelen T.W. Emmerikstraat • Levensduur verlengende maatregelen tussen Kolfbaan en Kennedylaan • Planmatig klein onderhoud diverse straten Nieuwveen • Levensduur verlengende maatregelen Hogedijk ten noorden van de W.P.

Speelmanweg • Pad door de Noordse Buurtpolder • Levensduur verlengende maatregelen Zevenhovenseweg • Levensduur verlengende maatregelen Oude Kerkpad Van de onderstaande groot onderhoud projecten zijn we gestart met de voorbereiding, maar loopt de uitvoering over naar 2023: • Groot onderhoud Geerweg. Hierbij is het van belang dat de baggerwerkzaamheden aan de Langeraarse plassen, en de wegwerkzaamheden elkaar niet uit sluiten. Daarom zochten we samenwerking met hoogheemraadschap van Rijnland en hun aannemer naar een moment om de werkzaamheden aan de Geerweg uit te voeren. Dit moment is gevonden direct na de bouwvakantie 2023.

JAARSTUKKEN 2022 - 97 •

Groot onderhoud Hazeweg. Dit bestaat uit een deel werkzaamheden voor het GVVP, asfalt onderhoud en groot onderhoud aan de elementenverharding. De werkzaamheden vanuit het GVVP en het asfalt zijn in 2022 afgerond. De werkzaamheden aan de elementenverharding voeren we in 2023 uit.

De onderstaande reconstructie zijn in 2022 afgerond: • Reconstructie Vogelenbuurt • Reconstructie restant Vijverhofpad • Dijkverzwaring Hogedijk Noord • Noordeinde Zuid Onderstaande reconstructies zijn in 2022 opgestart, maar gaan verder in 2023: • Uiterbuurtweg Blokland. Van dit project is het deel Blokland al uitgevoerd. Doordat wachten op de werkzaamheden van de waterleiding is de verwachting dat we de Uiterbuurtweg in de tweede helft van 2023 uitvoeren. • Restant Noorden. Hiermee gaan we verder in 2023. • Dijkverzwaring traject Dorpsstraat Zevenhoven tot Uiterbuurtweg. De samenhang van belangen en disciplines in samenwerking met Rijnland blijkt meer complex dan van te voren is ingeschat. Ook hier levert de vervanging van de waterleiding problemen op met de planning. De uitvoering start begin 2024. • Kousweg Molenweg. De uitvoering van dit werk gaat verder in 2023. • Groot onderhoud asfaltwegen Korteraar. Dit werk gaat door in 2023 doordat er voor de stroomvoorziening een middenspanningkabel en onderstation moet worden aangelegd. In de bermen is hier geen ruimte voor, dus deze kabels komen onder het huidige asfalt te liggen. Met het oog hierop wachten we met de uitvoering tot de kabelwerkzaamheden in 2023 uitgevoerd zijn. • Dijkverzwaring Hoekse Aarkade en Schilkkade is afhankelijk van de voortgang van het dijkverzwaringsproject. Dit werk is medio 2023 afgerond.

• Levensduur verlengende maatregelen Roggeveldweg, Clantsstraat en Blankenpad zijn uitgesteld omdat de omleiding van de Oude Nieuwveenseweg over dit plangebied reed. Deze werkzaamheden voeren we in 2024 uit. • Aanpak bermen Achttienkavelseweg is uitgesteld omdat voor deze werkzaamheden een apart aanbestedingstraject gevolgd moet worden. Deze werkzaamheden konden we, tegen de verwachting in, niet vanuit de lopende onderhoudscontracten uitvoeren. • Van het project Groot onderhoud Stationsweg is de voorbereiding gestart. Met het oog op de dijkreconstructie Liemeer Noordeinde Dorpsstraat is het noodzakelijk dit werk in 2023 gereed te hebben. Financiële ontwikkeling Algemene opmerking: De opbrengsten uit vergunningen en/of instemmingsbesluiten vanuit kabels en leidingen worden bij het afsluiten van de jaarrekening naar de voorziening Wegen geboekt ter compensatie van de gemaakte onderhoudskosten. Stand voorziening onderhoud wegen Grootboeknummer

Omschrijving

Omschrijving

Werk. bedr. saldo

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Stand van de voorziening 1-1-2022

€ 9.768.618

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Uitgaven 2022 tlv de voorziening

€ 679.586

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Storting in voorziening 2022

€ 1.439.668

Stand van de voorziening 1-1-2023

€ 10.529.000

JAARSTUKKEN 2022 - 98

Voorziening toereikend: Ja Openbare verlichting Masten

6.272

st

Armaturen

6.306

st

Lampen

6.061

st

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee de kwaliteit van de Openbare Verlichting (OV) staat beschreven in het beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2024. De milieudoelstellingen zijn vastgelegd in het Energieakkoord Holland Rijnland. De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de instandhouding van de OV zijn: duurzaam en doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil te houden. Het gewenste kwaliteitsniveau is vastgelegd in het beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2020 2024. Maatschappelijke doelstellingen Functionele en goed onderhouden openbare verlichting draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte, sociale veiligheid en de uitstraling van het openbaar gebied. We verlichten daar waar nodig is, en dus niet overal. In het buitengebied is het naast veiligheid ook van belang dat de flora en fauna niet verstoren. Voortgang in het behalen van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan is een uitvoeringsprogramma opgesteld waarbij we de afgeschreven oude verlichting inzichtelijk maken. Jaarlijks vervangen we een deel door duurzamere Ledverlichting. Op deze manier moderniseren we het areaal, beperken we de CO2-uitstoot en streven we naar de milieudoelstellingen. Beheerplan Het beheerplan openbare verlichting is op 23 april 2020 door de gemeenteraad vastgesteld, voor een periode van 5 jaar.

Wij streven in de komende beleidsperiode de volgende doelen na: duurzaam verlichten, doelmatig, verlichten en de installatie kwaliteit goed op peil houden. De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij vervangingen passen we energie-efficiënte LED-armaturen toe met een lichtkleur die de sociale- of verkeersveiligheid verbeteren. In de nachtelijke uren dimmen we deze. • Om het areaal op peil te houden, plannen we de vervangingen van masten en armaturen in op basis van de economische levensduur. Vanwege integraal werken bekijken we per project of we de verlichting kunnen vervangen in het kader van verduurzaming en energiebesparing. Vanwege uitfasering van de compact fluorescentie lampen vanaf 2023 moeten we in de nabije toekomst op meerdere locaties de verlichting versneld vervangen. • Wij passen bij vervanging of nieuwbouw het verlichtingsniveau aan welke minimaal is benodigd conform de ROVL-2011 richtlijn. • We verlichten in het buitengebied alleen daar waar noodzakelijk is vanuit (verkeers)veiligheid. • Vanaf 2023 is ook de wens om alle nieuw geplaatste armaturen digitaal te kunnen monitoren. Wat hebben we gedaan? Het groot onderhoud van 2021 en 2022 is samengevoegd in één aanbesteding. Alle werkzaamheden zijn in 2022 uitgevoerd. In 2022 waren er meerdere langdurige storingen in een deel van het areaal openbare verlichting.

De netbeheerder Liander kon niet adequaat op alle storingen reageren door het gebrek aan capaciteit binnen hun organisatie. De gesprekken tussen de gemeente en Liander blijven punt van aandacht.

JAARSTUKKEN 2022 - 99

Financiële ontwikkeling Vanaf 2017 brengen we investeringen voor groot onderhoud en vervangingen niet langer ten laste van een voorziening. Op grond van het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) activeren we de investeringen. Dat betekent dat de kapitaallasten vanaf het jaar na de investering ten laste komen van de exploitatie. De financiering voor het huidige beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2024 is in de begroting geregeld. In 2021 is een nieuw onderhoudscontract voor regulier onderhoud gestart. Civiele kunstwerken Grotere kunstwerken

84

st

Elektrisch mechanisch beweegbare bruggen

4

st

Fiets- en voetgangersbruggen

130

st

Kleine duikers

100

st

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan Kunstwerken is erop gericht de staat van civiele kunstwerken op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau 4 (dit komt overeen met onderhoudsniveau B sober en doelmatig - volgens CROW). De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. De maatregelen die voortkomen uit de diverse inspecties bepalen we op basis van dit kwaliteitsniveau. Dit is noodzakelijk om de functionaliteit, toegankelijkheid en veiligheid te garanderen. In 2019 zijn nieuwe inspecties uitgevoerd over het gehele areaal. Hieruit kwam naar voren dat circa 2% van de geïnspecteerde bouwdelen in een mindere staat waren dan op basis van het gemeentelijk beleid gewenst is. De veiligheid was hierbij niet het geding. In het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 - 2025 hebben deze bouwdelen een hogere prioriteit voor onderhoud gekregen. Deze werkzaamheden zijn in 2022 uit gevoerd, waardoor het areaal nu weer op het gewenste niveau is. Maatschappelijke doelstellingen Kunstwerken zijn een essentieel onderdeel van de infrastructuur. Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Voortgang in het behalen van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan zijn de wettelijk benodigde inspecties uitgevoerd, ook voor beweegbare bruggen.

Naar aanleiding van de resultaten zijn de maatregelen geprioriteerd en in het beheerplan opgenomen. In 2022 zijn bij vijf bruggen op de meest cruciale punten die voortkwamen uit inspectierapport levensduur verlengende maatregelen getroffen om vervanging uit te kunnen uitstellen. De veiligheid van het civiele kunstwerken bestand houden we hierbij goed in de gaten. Zo nodig voeren we weer tussentijdse maatregelen uit. Beheerplan De gemeenteraad heeft op 10 december 2020 het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 - 2025 vastgesteld. Het belangrijkste beleidsuitgangspunt uit het beheerplan is het voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid om de civiele kunstwerken in de gemeente duurzaam in stand te houden. Het beheerplan omvat de volgende punten om hier aan te voldoen: • inventarisatie van de civiele kunstwerken en de kwaliteit er van op basis van inspecties; • beheerstrategie; • overzicht van de te nemen maatregelen; • overzicht van de kosten. Financiële ontwikkeling Stand voorziening civiele kunstwerken

JAARSTUKKEN 2022 - 100

Grootboeknummer Omschrijving

Omschrijving

Werk. bedr. saldo

0922099 - V016

Stand van de voorziening 1-1VZ Onderhoud civiele kunstwerken 2022

€ 1.134.305

0922099 - V016

VZ Onderhoud civiele kunstwerken Uitgaven 2022 tlv de voorziening

€ 814.519

0922099 - V016

VZ Onderhoud civiele kunstwerken Storting in voorziening 2022

€ 207.000

Stand van de voorziening 1-12023

€ 526.786

Voorziening toereikend: Ja Speelvoorzieningen Speelplekken

127

st.

Aantal speel- en sporttoestellen

374

st.

Skate voorzieningen

4

st.

Trapveldjes (voetbal)

19

st.

Basketbal-veldjes

8

st.

Jeu de Boules banen

6

st.

Sport & Beweegplekken

6

st.

Tafeltennistafels

6

st.

Gewenst kwaliteitsniveau Er is voor speelvoorzieningen geen kwaliteitsindeling beschikbaar. In het beheerplan is bepaald dat het onderhoudsniveau uitgaat van doelmatig onderhoud waarbij veiligheid en speelkwaliteit voorop staat. Dit is vastgesteld in het wettelijke kader van het WAS. Het onderhoudsniveau is vergelijkbaar met CROW kwaliteitsniveau A, een kwaliteitsniveau boven sober en doelmatig. De materialen die wij gebruiken zijn hoogwaardig. De toegepaste materialen verschillen per locatie. Zo hebben we speelplekken met een natuurlijke uitstraling waarbij hout is toegepast, maar we passen op veel locaties ook staal en kunststof toe. Wat willen we bereiken? De kwaliteit van de openbare ruimte speelt een rol in het woonplezier van inwoners en heeft invloed op het gedrag van gebruikers van deze ruimte. Spelen en bewegen is daarin een belangrijk onderdeel. Dit is ook vastgesteld in het beleidsplan Spelen en Bewegen van de gemeente Nieuwkoop. De openbare ruimte is schoon, heel, veilig en goed toegankelijk voor onze kinderen, sporters, inwoners en bezoekers van diverse leeftijden. Wij vinden het dan ook belangrijk dat de kwaliteit van onze speelruimte goed is. Bij een uitgangspunt dat speelvoorzieningen naast veilig, voldoende functioneel en aantrekkelijk moeten zijn, behoort een onderhoudsniveau dat ligt boven het basisniveau.

Beheer op basisniveau betekent dat speeltoestellen technisch en functioneel zodanig worden onderhouden dat ze aan de veiligheidseisen voldoen en kwalitatief niet achteruitgaan. Het reguliere onderhoud is daarbij minimaal. Een onderhoudsniveau dat daar net boven ligt, betekent onder andere dat speelvoorzieningen er qua beeld comfortabel en schoon uitzien en qua technische kwaliteit goed in orde zijn. Maatschappelijke doelstellingen Meer spelen, meer bewegen Kinderen en jongvolwassenen spelen en bewegen veel minder buiten dan voorheen, terwijl het van groot belang is voor de ontwikkeling en gezondheid. Mensen die actief zijn hebben minder kans op overgewicht en bewegen bevordert de lichaamsmotoriek en daarmee de gezondheid.