Versie 28-6-23 AANGEPASTE Jaarrekening 2022 - Raadsversie na correcties accountantscontrole.pdf

Jaarstukken 2022

Gemeente Nieuwkoop 29 juni 2023

JAARSTUKKEN 2022 - 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 2. Leeswijzer ............................................................................................................................................ 3 3. Samenvatting ....................................................................................................................................... 5 4. Programmaverantwoording ................................................................................................................. 7 4.1 Programma Ruimtelijke ontwikkeling .......................................................................................... 7 4.2 Programma Ruimtelijk beheer .................................................................................................. 26 4.3 Programma Sociaal domein ...................................................................................................... 38 4.4 Programma Bestuur en dienstverlening ................................................................................... 59 4.5 Programma Bedrijfsvoering ......................................................................................................

68 4.6 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 78 5. Paragrafen ......................................................................................................................................... 82 5.1 Paragraaf Lokale heffingen ....................................................................................................... 82 5.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 88 5.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................. 93 5.4 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 111 5.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 115 5.6 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................. 116 5.7 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 126 5.8 Paragraaf Duurzaamheid ........................................................................................................ 132 6.

Jaarrekening .................................................................................................................................... 134 6.1 Waarderingsgrondslagen ........................................................................................................ 134 6.2 Balans ..................................................................................................................................... 139 6.3 Toelichting op de balans ......................................................................................................... 141 6.4 Overzicht baten en lasten ....................................................................................................... 162 6.5 Toelichting op baten en lasten ................................................................................................ 164 6.6 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................. 165 6.7 Overzicht incidentele baten en lasten ..................................................................................... 166 6.8 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves .............................................. 169 7. Bijlagen ............................................................................................................................................

170 7.1 Uitvoeringsinformatie .............................................................................................................. 170 7.2 Controleverklaring ................................................................................................................... 179 7.3 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ................................................................. 180 7.4 Rapportage Interbestuurlijk Toezicht ...................................................................................... 184 7.5 Investeringen ........................................................................................................................... 187 7.6 ENSIA verantwoording ............................................................................................................ 193

JAARSTUKKEN 2022 - 3

2. Leeswijzer Opbouw van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen, de jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten (de exploitatie) en de uiteenzetting van de financiële positie (de balans). Schematisch ziet dat er als volgt uit:

De programmaverantwoording De programmaverantwoording is de beleidsverantwoording van de verzamelde programma's. Een programma is een afgebakend beleidsterrein waarop de gemeente actief is. De programma-indeling (afbakening van beleidsterreinen) is bepaald in de begroting. De gemeente Nieuwkoop kent de volgende zes programma's: 1. Ruimtelijke ontwikkeling 2. Ruimtelijk beheer 3. Sociaal domein 4. Bestuur en dienstverlening 5. Bedrijfsvoering 6. Algemene dekkingsmiddelen Het beleid op de programma's is geformuleerd op verschillende abstractieniveaus, te weten het programmaniveau, het themaniveau en het productgroepsniveau. Op programmaniveau hebben we in de begroting beleid geformuleerd aan de hand van beoogde maatschappelijke effecten. Een niveau lager (themaniveau) zijn in de begroting beleidsdoelstellingen geformuleerd. Weer een niveau lager (productgroepen) zijn activiteiten benoemd. In de programmaverantwoording rapporteren we over de realisatie op al deze niveaus. Schematisch ziet dat er zo uit: Niveau Programma Thema Productgroep

Beleid Maatschappelijke effecten Beleidsdoelstellingen Activiteiten

Programmaverantwoording Rapportage op maatschappelijke effecten Rapportage op beleidsdoelstellingen Rapportage op activiteiten

Verder kent ieder programma een aantal beleidsindicatoren en dashboards. Ook hierop wordt verantwoord. Een programma sluit af met een overzicht van de gerealiseerde baten en lasten op dat programma.

JAARSTUKKEN 2022 - 4

De paragrafen De programmaverantwoording geeft een overzicht van het totale beleid van de gemeente. De paragrafen geven op een beperkt aantal onderwerpen een 'beleidsdwarsdoorsnede'. Het gaat daarbij om programma-overstijgende onderwerpen. In de begroting 2022 is in 8 paragrafen (7 verplichte en 1 zelf toegevoegde) beleid geformuleerd, waarop in de jaarstukken 2022 wordt gerapporteerd: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Duurzaamheid Het overzicht van baten en lasten Uit de financiële jaarrekening blijkt wat de gerealiseerde baten en lasten in 2022 per programma zijn geweest en hoe deze zich verhouden tot de baten en lasten volgens de laatste stand van de begroting 2022. De verschillen tussen de begrote en de gerealiseerde baten en lasten zijn in de jaarstukken voorzien van een toelichting. Afwijkingen op productniveau > x% met een minimum van € xx.xxx worden toegelicht. De balans De jaarrekening laat zien welke gevolgen de gerealiseerde baten en lasten hebben voor de financiële positie van de gemeente. Naast de balans per 31 december 2022 maken hiervan onder andere het overzicht van investeringen en het overzicht van de reserves en voorzieningen deel uit.

JAARSTUKKEN 2022 - 5

3. Samenvatting Het jaar 2022 was een bijzonder jaar waarin we te maken kregen met diverse crises. De oorlog in Oekraïne, de asiel-, de energie-, de stikstofcrisis en de crisis op de woningmarkt het zijn met elkaar verweven problemen die de politieke agenda in 2022 domineerden. Toen het einde van de coronapandemie in zicht kwam, brak de oorlog in Oekraïne uit. Een verschrikkelijke oorlog die leidde tot een grote vluchtelingencrisis. Ook de gemeente Nieuwkoop heeft haar aandeel geleverd in de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Daarnaast heeft de verhoogde instroom van reguliere asielzoekers in Nederland veel gevraagd van de organisatie en de flexibiliteit van onze inwoners. Om het COA te ontlasten werd door de veiligheidsregio samen met de gemeente gedurende drie maanden (juli t/m september) crisisnoodopvang uitgevoerd in sporthal De Vlijt in Zevenhoven. Dit verliep goed. Een gevolg van de Russische invasie was dat de energieprijzen (en de inflatie) de pan uit rezen. Voor onze inwoners met een laag inkomen hebben we geregeld dat zijn in aanmerking konden komen voor een energietoeslag. Dan was en is er ook nog de woningcrisis. Ter uitvoering van de raadsbesluiten van 2021 hebben we in 2022 een start gemaakt met de versnelling van de woningbouw. Om te bouwen moeten er geschikte locaties zijn, voldoende betaalbare bouwmaterialen, genoeg bouwvakkers en stikstofruimte.

Al met al een uitdaging. De jaarrekening 2022 sluit met een positief financieel resultaat van 4,3 miljoen euro. Dit oogt in eerste instantie fors, maar is grotendeels het gevolg van een klein aantal relatief grote incidentele voordelen die niet eerder gemeld konden worden. 1.

De eerste is het resultaat van de grondexploitaties. Dit jaar was dit € 1,1 miljoen positief. Dit is een jaarlijks terugkerend fenomeen omdat dit resultaat pas bepaald kan worden bij de actualisatie van de grondexploitaties per einde van het jaar. Dat er een resultaat zal zijn is bekend, hoe hoog en zelfs of dit positief of negatief zal zijn kan niet eerder worden aangegeven. Het is belangrijk de kanttekening te plaatsen dat het positieve resultaat van de grondexploitaties zeker geen automatisme is. Het jaarlijkse resultaat hangt af van de programma’s van de grondexploitaties maar zeker ook van diverse andere factoren zoals bouwkosten en de doorlooptijd van juridische procedures.

De reguliere exploitatie, waarbij grondexploitaties buiten beschouwing worden gelaten, kende in 2022 een positief resultaat van € 3,2 miljoen. 2.

De twee andere belangrijke verklaring is een hoger bedrag aan vergoeding dan aan kosten in verband met de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Het rijk heeft alle gemeente een standaard vergoeding toegekend per gerealiseerde gemeentelijk opvang voor vluchtelingen Oekraïne. Onze werkelijke kosten zitten onder dit niveau, omdat Nieuwkoop ten opzichte van andere gemeenten een andere aanpak heeft gekozen, waardoor bijvoorbeeld geen kosten voor bewaking noodzakelijk waren. Ook hebben we de projectleiding met eigen capaciteit ingevuld. Dit betekende veel extra werk voor met name Maatschappelijke Ontwikkeling en Vastgoed zonder dat dit tot veel hogere kosten leidde. Een groot deel van de vergoeding voor kosten uit 2022 hebben we in januari 2023 ontvangen. In totaal komen we voor dit onderdeel uit op een positief bedrag van ongeveer € 1.200.000,-

JAARSTUKKEN 2022 - 6

3.

Tenslotte heeft het Rijk in de decembercirculaire van het gemeentefonds voor Nieuwkoop nog een voordeel van € 860.000 vermeld.

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen is te vinden aan het einde van ieder programma In totaal een goed financieel resultaat, maar met die kanttekening dat een zeer belangrijk deel daarvan incidenteel is. Het positieve resultaat kunnen we goed gebruiken om onze reserves te versterken of om een voorschot te kunnen nemen om de afgesproken ambities te realiseren. We zijn een financieel gezonde gemeente en dat moeten we ook vooral blijven. Financiële stabiliteit is een van de hoekstenen voor een stabiele en productieve gemeente. Met het jaar 2022 sluiten we een bewogen jaar waarin we met een nieuwe raad en een nieuw college een groot deel van de reguliere opgaven hebben kunnen realiseren, maar ook de extra niet voorziene opgaves op een goede wijze kunnen invullen. Mede door de grote interne inzet hebben we de extra kosten weten te beperken, waardoor het naast goede resultaten ook een positief financieel resultaat hebben kunnen boeken.

Programma's

Begroting na wijziging 2022 Baten Lasten Saldo

Jaarrekening 2022 Baten

Verschil

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

890

27

-1.739

-1.713

Ruimtelijke ontwikkeling

-19.885 22.488

2.603 -19.859 20.749

Ruimtelijk beheer

-10.377 15.472

5.095

-9.682 15.406

5.723

694

-67

627

Sociaal domein

-9.700 37.971 28.271 -10.500 37.464

26.964

-799

-507

-1.306

Bestuur en dienstverlening

-1.037

Bedrijfsvoering

6.651

5.614

-732

6.133

5.402

305

-518

-213

-428 10.262

9.834

-273 10.223

9.950

155

-39

114

840 -53.202

-1.147

-447

-1.593

-765

-3.317

-4.082

Algemene dekkingsmiddelen

-52.896

Totaal

-94.323 94.132

-=

1.287 -51.609 -54.042

-191 -95.087 90.816

-4.271

JAARSTUKKEN 2022 - 7

4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Ruimtelijke ontwikkeling Dit programma bestaat uit de volgende thema's: - Thema Ruimtelijke Beleid - Thema Grondzaken en Vastgoed - Thema Economie, Toerisme en Natuur Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten In 2022 hebben we ingezet op een versnelling van de woningbouw gericht op het realiseren van in totaal 1900 woningen in de periode 2019-2030. Hiermee willen we voorzien in de woningbehoefte van onze inwoners. Het verhogen van de woningbouwproductie in onze gemeente kan niet los gezien worden van de krapte op en dynamiek van de woningmarkt. Dit vraagt constante alertheid en de bereidheid om, als dat nodig is, het beleid aan te passen en nieuwe instrumenten in te zetten. Het is een markt die wij als Nieuwkoop niet kunnen veranderen; we kunnen ons er alleen zo goed mogelijk op aanpassen. Niet alleen lokaal maar ook landelijk had versnelling van de woningbouw in 2022 veel aandacht. Met Woondeals en uitvoeringsagenda’s maakte het Rijk, Provincies en de sector (woningbouwcorporaties, bouwers), afspraken over het versnellen van de woningbouwproductie. Deze afspraken zijn in de tweede helft van 2022 vertaald naar regionale afspraken waarin ook onze gemeente een rol heeft. Als Nieuwkoop willen we graag bijdragen maar we moeten ook (letterlijk) de ruimte krijgen om dat te doen.

We hebben daarom op verschillende manieren geprobeerd onze ‘zachte’ woningbouwplannen een stap verder te brengen en een meer ‘harde’ status te geven. Dit doen we bijvoorbeeld bij de jaarlijkse actualisatie van de provinciale planlijst, door onze belangen te verdedigen in Holland Rijnland en middels regulier overleg op projectniveau met de provincie en specifiek voor Langeraar West door het indienen van een zienswijze bij de actualisatie van het provinciaal omgevingsbeleid Wonen. 2022 was ook het eerste uitvoeringsjaar van onze nieuwe Omgevingsvisie. De meerwaarde van de Omgevingsvisie Nieuwkoop heeft zich de afgelopen anderhalf jaar al op diverse vlakken bewezen. Deze is gebruikt bij visie- en beleidsvorming binnen de brede scope van de fysieke leefomgeving. Concreet bij projecten en initiatieven, aan regionale en provinciale tafels, maar bijvoorbeeld ook bij de totstandkoming van het gemeentelijke participatiebeleid. De invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen werd echter opnieuw uitgesteld. In de regio vormden de in 2021 vastgestelde regionale strategieën onze leidraad, waaronder de strategische visie van de Rijnstreek ‘de Groene Poort naar de Randstad, landschap als motor voor ontwikkeling’, de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland, de Regionale Strategie Mobiliteit en de Regionale Energiestrategie (RES).

Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2022 - 8

4.1.1 Thema Ruimtelijk beleid Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Ruimtelijk Beleid • Een prettige woon- en werkomgeving door een goede ruimtelijke ordening voor ons gehele grondgebied. • Een integraal ruimtelijk beleidskader. • Soepele invoering van de Omgevingswet. • Het actief betrekken van inwoners en andere belanghebbenden bij de keuzes op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling die hen raken. • Behoud van de natuur- en landschappelijke waarde van onze gemeente. Wat wilden we bereiken? Wonen • Een passend en gevarieerd woningaanbod dat tegemoetkomt aan de wensen en behoeften van onze inwoners. • Een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad. • Goede samenwerking met de woningbouwcorporaties voor realisatie van doelstellingen op het gebied van huisvesting en uitvoering van de prestatieafspraken. • Voldoende kansen voor doelgroepen waaronder starters op de woningmarkt. • Ruimte (aantallen) zodat we voldoende woningbouw kunnen realiseren om onze doelstellingen te bereiken.

Regio (Rijn en Veenstreek & Holland Rijnland) • Verankering Nieuwkoop in de diverse strategische (sub) regionale agenda's waar onder de 'De Groene Poort naar de Randstad', Hart van Holland, Woonvisie, Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) en de Regionale Energie Strategie (RES) • Aan de hand van de gezamenlijke strategische agenda Ruimte ervoor zorgen dat Nieuwkoop aansluiting vindt op bovenregionale agenda’s en lobbytrajecten, zoals het Groeifonds, MIRT en verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland 2.0. Energietransitie • Uitvoeren maatregelen Klimaatakkoord. • Aardgasvrij maken gebouwde omgeving waaronder ook ons eigen vastgoed. • Leveren van een bijdrage aan het opstellen van een regionale energiestrategie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Ruimte Implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen Aan de hand van het 'Programmaplan invoering Omgevingswet' zijn de voorbereidingen getroffen om op 1 juli 2023 (na opnieuw uitstel van 1 juli 2022 tot in eerste instantie 1 januari 2023 en later 1 januari 2024) te kunnen werken volgens de Omgevingswet. Belangrijk is om ondanks het uitstel de doelstellingen van de Omgevingswet niet uit het oog te verliezen. We blijven prioriteit geven aan het zoveel mogelijk voorkomen van een ‘dip’ in de dienstverlening bij de overgang naar het nieuwe stelsel. Het is in 2022 gelukt om de software tijdig goed werkend te krijgen.

Als tweede gemeente van Nederland zijn we april 2022 live gegaan met vergunningensoftware die Omgevingswetproof is. Ook

JAARSTUKKEN 2022 - 9

de koppeling met de testomgeving van het nieuwe DSO is gelegd en werkend. Naast vergunningssoftware is ook de implementatie van plansoftware voor bestemmings- en omgevingsplan in vergevorderde fase. De noodzakelijke verordeningen zijn aangepast en de gemeenteraad heeft besloten over wanneer hij gebruik wil maken van het adviesrecht bij omgevingsvergunningsaanvragen. In februari staat nog de vaststelling van de participatieverordening gepland. Het doorlopend uitstellen van de wetten leidt echter ook tot extra werk. Zo komt er een nieuwe planning voor bijscholingscursussen voor de organisatie en moeten de financiële consequenties van het uitstel, voor vooral de legesinkomsten, opnieuw worden bekeken. Ook zal de raad tussentijds aanpassingen moeten doen op de legestarieventabel waarbij was uitgegaan van implementatie per 17-2023. Openbaar vervoer Het aantal reizigers is na de Corona-dip nog niet terug op het niveau van 2019 en de nieuwe concessie Zuid-Holland Noord heeft twee jaar vertraging opgelopen. In augustus 2022 hebben Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland aan vervoerder Arriva een noodconcessie verleend om zo de continuïteit van het Openbaar Vervoer te waarborgen. Deze noodconcessie loopt van half december 2022 tot half december 2024. In het tweede kwartaal van 2022 heeft de provincie Zuid-Holland de procedure voor de nieuwe concessie weer opgepakt.

In oktober 2022 is het Programma van Eisen Concessie Zuid-Holland Noord door Gedeputeerde Staten vastgesteld. Daarna is de inschrijvingsfase van de openbare aanbesteding van start gegaan. Naar verwachting wordt rond de zomer van 2023 de nieuwe vervoerder bekend gemaakt. In 2022 overlegden we met Arriva. Er is door Arriva voor de dienstregeling van 2023 gekeken naar kleine verbeteringen van de lijn tussen Nieuwkoop en Alphen aan den Rijn voor met name middelbare scholieren. Recreatieparken In september 2021 nam Provinciale Staten de Motie ‘Permanente bewoning woonparken gemeente Nieuwkoop’ aan. De provincie toetst de parken aan de provinciale meetlatprocedure. De gemeente heeft nogmaals gevraagd om snelle besluitvorming door een zienswijze in te dienen bij de provinciale herziening van de ‘Module Ruimte en Wonen’. De reactie van de provincie was dat besluitvorming met betrekking tot de recreatieparken met een afzonderlijk voorstel aan Provinciale Staten wordt voorgelegd. Besluitvorming wordt in 2023 verwacht. Wonen Versnellen woningbouw Op 1 oktober 2021 is, in het kader van Nieuwkoop Bouwt, het nieuwe team Woningbouw van start gegaan. Direct bij aanvang is ingezet op het aanbrengen van focus, op het tot stand brengen van een goede samenwerking, het opdoen en delen van kennis en het optimaliseren van processen gericht op het versnellen van de woningbouwopgave.

Om te kunnen versnellen zijn raamcontracten aanbesteed en is ingezet op het vergroten van kennis op het gebied van planselectie. Een belangrijk evenement hierbij was de leerzame netwerkmeeting met een groot aantal marktpartijen. Er is veel kennis opgehaald gericht op het succesvol organiseren van planselecties in een overspannen markt. Ook hebben wij hiermee Nieuwkoop als aantrekkelijke opdrachtgever op de kaart gezet. De organisatorische randvoorwaarden voor een versnelling zijn op orde. Waar mogelijk wordt versneld (zie voor een nadere toelichting per woningbouwproject het thema Grondzaken en Vastgoed).

JAARSTUKKEN 2022 - 10

Anticiperen woningmarkt De ontwikkelingen op de woningmarkt laten zich moeilijk voorspellen. Wij zetten ons er desondanks voor in om woningen in de gemeente zo (financieel) bereikbaar en betaalbaar mogelijk te houden en te maken. In 2022 heeft de raad, voortbordurend op de ‘verkenning instrumenten betaalbare woningen voor jongeren en starters’, het maximumbedrag van de starterslening verhoogd naar € 50.000 en de prijsgrenzen in de doelgroepenverordening aangepast. Hiermee blijft het tot op zekere hoogte mogelijk om te sturen op betaalbaarheid, ondanks de prijsstijgingen van de afgelopen jaren. We blijven daarnaast zoeken naar mogelijkheden om instrumenten zoals koop- en erfpachtconstructies in te zetten. Via tenders voor woningbouwprojecten hebben we ontwikkelaars gevraagd hierin actief mee te denken over (on)mogelijkheden. Actualiseren Regionale Woonagenda en Huisvestingsverordening Onderzoeksbureau Companen werkte in 2022 in opdracht van de regio Holland Rijnland verder aan het actualiseren van de Regionale Woonagenda (RWA) en de Huisvestingsverordening (HVV). Hierin maken we als regio afspraken over respectievelijk de woningbouw en de woonruimteverdeling. De stukken zijn ter inzage gelegd door het Dagelijks Bestuur van Holland Rijnland, zodat onder andere gemeenteraden kunnen reageren met een zienswijze.

Nationale Woon- en Bouwagenda Ook de Rijksoverheid heeft zich in 2022 geroerd via de Nationale Woon- en Bouwagenda (NWBA). Het Rijk pakt hiermee meer regie op het gebied van volkshuisvesting. In de NWBA worden financiële regelingen, instrumentarium en wetgeving aangekondigd, met als doel de woningbouw vlot te trekken en zoveel mogelijk te zorgen voor passende en betaalbare huisvesting. De uitgangspunten in de programma’s beïnvloeden het toekomstige regionale en lokale woonbeleid. We noemen hieronder een aantal voorbeelden: • Woningbouwprogrammering met tweederde betaalbare woningbouw; • Streven tot toegroeien naar 30% sociale huurwoningen per gemeente; • Verplichting voor gemeenten om een woonzorgvisie op te stellen; • Voorstel tot aanpassing van de huisvestingswet, onder andere met betrekking tot toewijzing van woningen aan woningzoekenden met lokale binding; • Voorbereiding Wet versterken regie volkshuisvesting met onder andere definities van sociale en midden huurwoningen. Regionale Realisatieagenda Wonen Op basis van de NWBA heeft het Rijk in 2022 Samenwerkingsafspraken Woningbouw gemaakt met de provincies. De Regionale Realisatieagenda Wonen (RRAW) Holland Rijnland is een doorvertaling hiervan naar de gemeenten in onze regio. In 2022 is een concept van de RRAW geschreven. Het doel is het versnellen van de woningbouw in de regio.

De RRAW biedt kansen om afspraken te maken met het Rijk en de Provincie over knelpunten en randvoorwaarden die we tegenkomen in onze eigen woningbouwprojecten. De uitwerking daarvan vindt plaats aan zogenaamde 'versnellingstafels'. Aan deze versnellingstafels overleggen overheden, woningcorporaties en marktpartijen over de voortgang van de realisatie van de woningbouwopgave. Hierbij worden mogelijke knelpunten besproken en oplossingen gecreëerd. Hier kunnen wij bijvoorbeeld de opname van Langeraar-West op de planlijst bepleiten. Samenwerking woningcorporaties In samenwerking met woningcorporaties Woondiensten Aarwoude, Woningstichting Nieuwkoop en hun huurdersorganisaties hebben wij in 2022 uitvoering gegeven aan de prestatieafspraken 20222025. Eén van de hoogtepunten hiervan was de ontwikkeling van 16 nieuwe sociale huurwoningen door Woondiensten Aarwoude op de voormalige locatie van basisschool De Vosseschans in Ter Aar. Voor de periode 2023-2025 hebben we nieuwe afspraken vastgelegd in een addendum. In het addendum op de lokale prestatieafspraken in Nieuwkoop hebben we een doorvertaling gegeven aan

JAARSTUKKEN 2022 - 11

de nationale prestatieafspraken. De onderwerpen waarover nieuwe afspraken zijn gemaakt zijn: duurzaamheid, monitoring van de afspraken, beschikbaarheid en nieuwbouw, doorstroming en het vergemakkelijken van de overstap naar een levensloopbestendige woning en het opstellen van een Woon-zorgvisie. Met Vestia waren er geen lopende prestatieafspraken in 2022. Woningstichting Vestia is per 1 januari 2023 opgesplitst in drie lokale corporaties. De woningen in Nieuwkoop zijn onderdeel van de nieuwe woningcorporatie Hof Wonen, die voornamelijk woningen heeft in de gemeente Den Haag. De insteek voor de woningen in de gemeente Nieuwkoop is niet veranderd. Het doel van Hof Wonen is de woningen in Nieuwkoop te verkopen. Sinds het najaar van 2022 is er sprake van overleg tussen Woondiensten Aarwoude en Hof Wonen over de overname van 'Vestia bezit'. Wonen met zorg Companen presenteerde in 2022 de resultaten van hun behoefteonderzoek naar ouderenhuisvesting in Nieuwkoop aan de gemeenteraad. Wij hebben hierover nadere afspraken gemaakt met de woningcorporaties. Ook zetten we in op realisatie van woonzorgconcepten in onze gemeentelijke woningbouwprojecten, bijvoorbeeld in Buytewech-Noord en Vrouwenakker-West. Tot slot heeft de portefeuillehouder het startsein gegeven voor de bouw van een nieuwe locatie van Futura Zorg op de oude locatie van Het Kompas in Ter Aar.

Flexwoningen In september beoordeelde de raad de plannen voor de plaatsing van achttien flexwoningen als onvoldoende uitgewerkt. De woningen waren in eerste instantie bedoeld voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne om daarna beschikbaar te komen voor andere doelgroepen. Daarop is besloten een aantal stappen terug te zetten en eerst het eerder aangekondigde onderzoek naar flexwonen af te ronden. Dit spoor is gericht op het snel toevoegen van (tijdelijk) sociale huurwoningen voor een brede doelgroep zoals starters en jongeren. Op basis van een opgesteld plan van aanpak is gestart met het onderzoek. Daarbij is ook het Expertteam Woningbouw van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland om advies gevraagd. Schiphol In oktober 2022 is de Bestuursovereenkomst Intenties Samenwerking Novex Schipholregio ondertekend door diverse ministers en de voorzitter van de Bestuurlijke Regie Schiphol. Bedoeling is een betere samenwerking tussen het Rijk, provincies en gemeenten in de Schipholregio. Aanvullingswet geluid (cumulatie van vliegtuiggeluid) Het was de bedoeling dat gelijktijdig met de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024) ook de Aanvullingswet geluid in werking zou treden. Deze aanvullingswet formuleert nieuwe rekenregels voor vliegtuiggeluid die veel strenger zijn dan nu het geval is.

Hierdoor wordt het moeilijker om woningbouwplannen in de nabijheid van de luchthaven Schiphol te ontwikkelen. Deze wet heeft dan ook tot veel bezwaren geleid bij alle gemeenten rondom Schiphol en andere belangengroepen. Ook Nieuwkoop heeft gereageerd. Het onderdeel in de wet over de strengere rekenregels voor luchtvaartgeluid is door het Rijk in de pauzestand gezet. De regels treden dus niet automatisch in werking als de nieuwe Omgevingswet ingaat. Herziening provinciaal Omgevingsbeleid 2022 De herziening van het provinciaal Omgevingsbeleid Ruimte en Wonen 2022 omvatte een vijftal onderwerpen rondom de thema’s ruimte en wonen. Zowel de gemeente als de regio Holland Rijnland dienden in juni 2022 een zienswijze in op het beleid en hebben ingesproken tijdens de provinciale hoorzitting. Hierin is gevraagd de locatie Langeraar Noordwest uit te breiden met Langeraar West. Deze locaties kunnen dan als één integraal plan worden ontwikkeld. De provincie heeft aangegeven dat er op dit moment meer dan voldoende woningbouwplannen zijn in de regio. In de eerste helft van

JAARSTUKKEN 2022 - 12

2023 kijkt de provincie of er nieuwe programmeerruimte is, dan kan deze locatie opnieuw regionaal afgewogen worden.

JAARSTUKKEN 2022 - 13

4.1.2 Thema Grondzaken en Vastgoed Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? • Goede invulling van ons ruimtelijk beleid en realisatie van ruimtelijke doelstellingen. • Verlaging van de risico’s die onze grondposities en projecten met zich mee brengen. • Doelmatig gebruik van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Wat hebben we daarvoor gedaan? Grondzaken Woningbouwprojecten In 2022 is gewerkt aan veertien woningbouwprojecten verdeeld over zeven kernen in onze gemeente. Bij twee projecten voert de Woning Stichting Nieuwkoop (WSN) regie; de overige twaalf projecten worden onder regie van de gemeente voorbereid en uitgevoerd. Eigen projecten Nieuwkoop De realisatie van Buytewech-Noord is gestart met het aanbrengen van een voorbelasting voor de aan te leggen rotonde. De voorbereidingen voor de planselectie voor de bouw van de koop- en middenhuurwoningen zijn gestart. Met Woningstichting Nieuwkoop overleggen we over de realisatie van de 66 huurwoningen in het project. Eind 2022 zijn ook de onderhandelingen afgerond met de ontwikkelaar die samen met de gemeente grondpositie heeft binnen dit project. Hiermee kunnen de komende jaren alle 290 geplande woningen gerealiseerd worden. Helaas is het bestemmingsplan Buytewech-Noord nog niet onherroepelijk, doordat de beroepsprocedure bij de raad van State (nog geen zittingsdatum bekend) op zich laat wachten.

Voor de bouw van 65 woningen aan de Lindelaan is met succes een planselectie doorlopen. Een lokale ontwikkelende bouwer heeft de tender gewonnen. Op de locatie van het voormalig Ashram College komen drie gebouwen van drie tot vijf bouwlagen met sociale huur-, middenhuur- en koopwoningen. Ter Aar Voor de ontwikkeling van Ter Aar Noordoost, met naar schatting zo’n 300 woningen, zijn gesprekken gevoerd met alle grondeigenaren. Vervolgens is op een aantal percelen een gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd. Ook is een aantal keer met de ontwikkelaars met een grondpositie ter plaatse gesproken over een exploitatiemodel. Voor de bepaling van de grondwaarde zijn taxaties uitgevoerd. Verder is overlegd met de dorpsraad en aanwonenden en zijn diverse voorbereidende onderzoeken uitgevoerd. De ontwerpopgave wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontsluiting van de nieuwe woonwijk in relatie tot de huidige problematiek op de Kerkweg. Voor het Dorpshart Ter Aar is een partnerselectie georganiseerd en na afronding daarvan halverwege 2022 een partnerovereenkomst ondertekend. De ontwikkelaar en de gemeente hebben gezamenlijk gewerkt aan het opstellen van een masterplan. We hebben uitgebreid geparticipeerd met ondernemers, eigenaren in het centrum, omwonenden, de begeleidingsgroep en de dorpsraad.

Daarnaast voerde de ontwikkelaar gesprekken met individuele ondernemers, eigenaren en bewoners. Op de (voormalige) basisschoollocaties in Ter Aar zijn zestien sociale huurwoningen opgeleverd en is gestart met de bouw van 22 koopwoningen.

JAARSTUKKEN 2022 - 14

Nieuwveen Project de Verwondering loopt richting afronding, De laatste kavels worden bebouwd waarna de inrichting openbare ruimte wordt afgerond. Tegen het vastgestelde bestemmingsplan Teylerspark II, dat de bouw van 61 woningen mogelijk maakt, is geen beroep ingesteld. Daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk en de weg vrij voor de partnerselectie waarvoor de voorbereidingen zijn opgestart. Woningstichting Nieuwkoop heeft de bouw van 48 woningen aan het Weteringplein aanbesteed. De plannen voor de inrichting van het openbaar gebied en de gebouwen zijn in Nieuwveen met veel enthousiasme ontvangen. Vrouwenakker Begin 2022 heeft de raad de 'Visie op wonen in Vrouwenakker West 2025' vastgesteld. Tevens is in het eerste half jaar de grondaankoop afgerond voor de ontsluiting van de nieuwe woonwijk op het Nieuwveens Jaagpad. Zoals bekend is de tijdsdruk om te komen tot realisatie van 70 tot 90 woningen als gevolg van beperkingen vanuit het Luchthaven Indelingsbesluit (Lib) Schiphol hoog. Daarom is gekozen voor een ontwikkeltraject waarbij de grond vroegtijdig wordt aanbesteed. Deze planselectie is in het vierde kwartaal gestart. Noordeinde Halverwege 2022 stelde de raad het bestemmingsplan voor de bouw van 42 woningen binnen het woningbouwproject Tochtpad Noordeinde vast. Tegen het bestemmingsplan is beroep aangetekend bij de Raad van State.

Er is nog geen zittingsdatum bepaald. In samenspraak met Woondiensten Aarwoude is de voorbereiding voor de planselectie opgestart. Verschillende opties worden bezien om de vertraging als gevolg van het beroep zoveel mogelijk te beperken. Noorden In het derde kwartaal is gestart met de planverkenning voor project Land van Koppen fase 3. Op basis van deze planverkenning is een aantal verkennende onderzoeken in gang gezet en zijn drie project start-ups georganiseerd. Onder andere een start-up met de raad eind januari 2023. Vooralsnog wordt uitgegaan van 54 woningen. Langeraar Bij de provincie is tevergeefs aangedrongen op uitbreiding van de woningbouwlocatie Langeraar Noordwest met Langeraar West. Ook een positieve, specifiek geformuleerde zienswijze namens de regio Holland Rijnland bracht de provincie niet op andere gedachten. We blijven de uitbreiding van het plangebied agenderen. Grondaankoop Kaag en Braassem Gelet op de mogelijke woningbouwontwikkelingen in Langeraar is besloten in te schrijven op te koop staande gronden gelegen aan de Kerkweg te Rijnsaterwoude. De koop werd aan de gemeente gegund en in december 2022 overgedragen aan de gemeente. In afwachting van de ontwikkelingen in Langeraar worden de gronden kortdurend verpacht. De opbrengst is voldoende om de beheerkosten te dekken.

Projecten Woning Stichting Nieuwkoop (WSN) Het bestemmingsplan voor het woningbouwplan op de locatie van het voormalige Koesthuis werd in 2022 onherroepelijk. Daarmee is de weg vrij voor de bouw van 31 woningen. Aan de Grendel is de bouw van de twee appartementengebouwtjes met twee keer acht woningen gestart in het derde kwartaal. De appartementen worden in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd.

JAARSTUKKEN 2022 - 15

Vervallen stikstofvrijstelling In november 2022 oordeelde de Raad van State dat de bouwvrijstelling in de Wet natuurbescherming in strijd is met het hogere Europese natuurbeschermingsrecht. Het onderliggende maatregelenpakket is te algemeen, te onzeker en bovendien grotendeels nog niet uitgevoerd. Net als voor de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) geldt ook hier: stikstofruimte op krediet mag niet (meer). Door deze uitspraak zijn direct de consequenties voor lopende (woning)bouwprojecten bekeken. Voor een aantal projecten met een onherroepelijk bestemmingsplan is stikstof een aandachtspunt tijdens de omgevingsvergunningsprocedure en zijn er mogelijk maatregelen noodzakelijk. Voor een aantal projecten die nog in de opstartfase zijn moeten de consequenties van het vervallen van de bouwvrijstelling verder onderzocht worden. De voorlichting rond initiatieven van derden is in dezelfde lijn aangescherpt. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is meegegeven om bij het Rijk aan te dringen op een sluitende oplossing voor het stikstofprobleem, om (nieuwe) onzekerheden en vertraging bij de bouwopgave te voorkomen. Vastgoed Opvang Ontheemden Oekraïne Vanaf begin maart 2022 kregen alle gemeenten in Nederland de opgave vluchtelingen (ontheemden) uit Oekraïne op te vangen. De coördinatie is belegd bij de Veiligheidsregio en aan gemeenten de taak om te voorzien in noodopvang.

Naast de opgedragen 123 gemeentelijke huisvestingsplaatsen zijn er ook in onze gemeente particuliere opvangplaatsen. Binnen onze gemeente is gekozen voor kleinschalige opvang op diverse locaties. Daarbij werden ook leegstaande gemeentelijke gebouwen omgevormd tot noodopvang. Met deze aanpak heeft de gemeente Nieuwkoop voldaan aan haar taakstelling en konden we de vluchtelingen passende opvang bieden. Beukenpad 1 Ter Aar (voormalige bibliotheek De Aarlezer) Na opening van het IKC De Vaart is ook de bibliotheek verhuisd en kwam de oude locatie leeg te staan. Een herbestemming voor de langere termijn is onderdeel van het project Dorpshart Ter Aar. De gemeenteraad heeft een krediet beschikbaar gesteld om de ruimte voorlopig te verbouwen naar zeven onzelfstandige woonunits, geschikt voor de opvang van 20 tot 25 ontheemden. Het uitwerken van een plan en het vinden van een aannemer heeft door krapte op de aannemersmarkt enige tijd gekost. De verwachting is dat medio 2023 de locatie in gebruik genomen kan worden. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2022 hebben we opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de gemeentelijke gebouwen De Verbinding (Nieuwkoop), De Steupel (Nieuwkoop) en De Vlijt (Zevenhoven) verduurzaamd kunnen worden. De uitkomsten hiervan worden in 2023 gedeeld met de gemeenteraad.

Stijgende energiekosten gemeentelijke panden Zoals vele particulieren en bedrijven werd de gemeente Nieuwkoop geconfronteerd met sterk gestegen gasprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. In opdracht van de Rijksoverheid moest ook onze gemeente het contract met een dochter van het Russische Gazprom verbreken. De nieuwe aanbesteding betekende een sterk gestegen energietarief. De Minister kijkt, op verzoek van de Tweede Kamer, nog naar hoe gemeenten gecompenseerd kunnen worden voor de extra kosten die het openbreken van het contract en tussentijds opnieuw aanbesteden met zich meebrachten.

JAARSTUKKEN 2022 - 16

4.1.3 Thema Economie, Toerisme, Natuur Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Economie • Een ondernemende gemeente met een gezonde en duurzame lokale economie en een goed vestigingsklimaat. • Voldoende werkgelegenheid voor onze inwoners. • Geen onnodige regels en beperkingen die ondernemen lastiger maken. Detailhandel • Een gezond, divers en bereikbaar winkelaanbod dicht bij onze inwoners. • Regionale aantrekkingskracht van de kern Nieuwkoop. • Een vitaal centrum in Ter Aar. Recreatie en Toerisme • Nieuwkoop is een toeristisch centrum. • Goede mogelijkheden voor onze inwoners en toeristen om in Nieuwkoop te recreëren en van de natuur te genieten. • Een breed en gevarieerd aanbod van toeristische attracties. • Goede bereikbaarheid van onze toeristische trekpleisters en plassen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Economie Economie (algemeen) Voor veel ondernemers was 2022 een roerig jaar. Met de coronacrisis net achter de rug werden zij geconfronteerd met sterk stijgende energiekosten, toenemende inflatie en een grote krapte op de arbeidsmarkt. Wij willen voor ondernemers goed bereikbaar zijn en door middel van 'accountmanagement' meer proactief met hen in gesprek. Greenport Aalsmeer (GPA) 2022 was voor veel tuinders en kwekers een bewogen jaar vanwege de sterk gestegen energie prijzen.

In een gezamenlijke adhesiebetuiging hebben wij in GPA-verband onze zorgen over de impact van de hoge energieprijzen aan de Minister geuit en hem gevraagd om perspectief te bieden. Verder is in 2022 door de GPA gebouwd aan de gekozen langjarige themaprogramma’s: Duurzame Gebiedsontwikkeling, Arbeid & Onderwijs, en Circulariteit. Daarnaast is door GPA uitvoering gegeven aan een kennisknooppunt dat ondernemers verbindt met de juiste overheden, opleidingen of kennisen onderzoeksinstanties. Ook is er een Taskforce ingericht die zich bezig houdt met de huisvesting van internationale medewerkers (arbeidsmigranten). Visie maatwerkgebieden In 2022 hebben gesprekken plaatsgevonden met stakeholders om te komen tot een Visie op ‘het maatwerkgebied’. Het maatwerkgebied is onderdeel van het huidige glastuinbouwgebied en de visie moet het kader gaan vormen waaraan we ruimtelijke initiatieven voor dit gebied in de toekomst zullen toetsen. Vervolgens is een inloop- en informatieavond georganiseerd. Conceptvisie op het maatwerkgebied.

JAARSTUKKEN 2022 - 17

Schoterhoek II Het warmtenet is afgerond en in gebruik genomen, de reeds gerealiseerde bedrijfspanden zijn aangesloten en ontvangen koude en warmte. In 2022 zijn weer vijf bedrijfskavels geleverd, er volgen nog vijf kavels in 2023. Hierna is de kaveluitgifte afgerond. Arbeidsmigranten We hebben input geleverd binnen de Greenport Aalsmeer over de huisvesting van arbeidsmigranten. De planning voor het opstellen van een lokaal beleidskader arbeidsmigranten heeft vertraging opgelopen. Dit als gevolg van veel, urgent, extra werk ten aanzien van de opvang van ontheemden uit Oekraïne en statushouders. Eind 2023 willen we de raad een beleidskader ter vaststelling voorleggen. MKB-deal Rijnstreek Vanuit het programma MKB-deal zijn in 2022 verschillende activiteiten georganiseerd. Het programma van de MKB-deal bestaat uit drie hoofdonderdelen: Communicatie en bewustwording, Masterclasses en Individuele MKB-hulp bij praktijkcases. Zo is bijvoorbeeld het programma Boost Your Digital Business gestart, om een impuls te geven aan digitalisering in het MKB. Detailhandel Detailhandel/centrummanagement/ondernemersfonds We hebben de actie Koop Lokaal (financieel) ondersteund om ondernemers een handje te helpen in tijden van stijgende kosten en een teruglopend bestedingspatroon van consumenten. Daarnaast is de Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) Reghthuysplein verlengd voor de periode 2023-2027.

De centrummanager heeft bewezen een gewaardeerde verbindende rol te spelen in het contact tussen gemeente en ondernemers. Daarnaast draagt de centrummanager bij aan de totstandkoming en uitvoering van de centrumplannen. Verschillende projectvoorstellen zijn bij het Ondernemersfonds ingediend en met financiering vanuit het fonds tot uitvoering gekomen. Centrumplan Nieuwkoop In maart 2022 zijn we gestart met de uitvoering van verkeersmaatregelen in het centrum Nieuwkoop. Een deel van het Reghthuysplein wordt autovrij met bijbehorende belijning en bebording. Gesprekken over het gebruik van de buitenruimte door markt en horeca waren eind 2022 in een afrondende fase. In 2022 is de centrumvisie vertaald naar een uitvoeringsplan voor het centrum van Nieuwkoop. Dit uitvoeringsplan is ter besluitvorming aangeboden aan de Raad. Recreatie en Toerisme Waterrecreatie Met het oog op verdere (duurzame) ontwikkeling van waterrecreatie is voor drie projecten in 2022 provinciale subsidie ontvangen. Het project Marketing onderzoek om de “Hollandse Plassen” meer naamsbekendheid te geven, het realiseren van een (tweede) drijvend toilet voor gebruik op de Nieuwkoopse Passen en het plaatsen van twee elektrische laadvoorzieningen voor elektrische vaartuigen. Dit laatste project wordt in 2023 afgerond.

Nieuwkoop Marketing - Ontdek Nieuwkoop Nieuwkoop Marketing (NM) heeft in 2022 in het kader van 'Nieuwkoop Herstelt' een subsidie ontvangen om een accountmanagementronde te doen waarbij vrijwel alle toeristisch ondernemers persoonlijk bezocht werden. Nieuwkoop Marketing heeft een nieuwe website gemaakt en een nieuw logo, de otter. De activiteiten en projecten van 2022 zijn verantwoord in hun jaarverslag 2022. Natuur

JAARSTUKKEN 2022 - 18

Gebiedsgerichte aanpak (GGA) Nieuwkoop Onder regie van de provincie Zuid-Holland hebben ook in 2022 overheden en gebiedspartijen samengewerkt aan de gerichte aanpak voor het Natura2000-gebied Nieuwkoopse Plassen en De Haeck. Uitgangspunt blijft een haalbare combinatie van maatregelen en natuurherstel. Het doel is een gezondere staat van de natuur, die ook ruimte biedt voor nieuwe ontwikkelingen. Parallel hieraan wordt de actualisatie van het beheerplan in de loop van 2023 afgerond. Het lopende GGA-proces heeft in 2022 een bredere context gekregen. Dit heeft dus aanzienlijk meer bestuurlijke en ambtelijke inzet vereist. Gouwe Wiericke De interbestuurlijke samenwerking Gouwe Wiericke richt zich op de integrale afronding van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Beleefbaarheid, betrokkenheid en draagvlak zijn hierbij belangrijke randvoorwaarden. De provincie Zuid-Holland heeft formeel de rol van opdrachtgever. De stuurgroep Gouwe Wiericke, waarin ook Nieuwkoop is vertegenwoordigd, is in beginsel verantwoordelijk voor de realisatie. Oplopende tijdsdruk, die vooral provinciaal op het proces werd gelegd, heeft eind 2022 geleid tot een besluit van Provinciale Staten om in Westveen voor alle nog niet verworven percelen onteigening mogelijk te maken. Noordse Buurt De 1e herziening van het bestemmingsplan Noordse Buurt is onherroepelijk geworden in 2022.

Onder regie van de Stuurgroep Gouwe-Wiericke is verder gewerkt aan de ontwikkeling van een dynamisch moeras en overgangszone (27 hectare) en gevarieerd bos en overgangszone (6 hectare) binnen Natuurnetwerk Nederland (NNN). De gronden voor deze ontwikkeling zijn door de gemeente verkocht aan de Provincie Zuid-Holland. De levering vindt naar verwachting in 2023 plaats. De gemeentelijke bosontwikkeling van 5,5 hectare buiten NNN is ook onderdeel van het ontwerp. De nog resterende woonkavel in eigendom van de gemeente is verkocht. De geplande ontwikkeling van een visvijver is door de initiatiefnemers geannuleerd door sterk gewijzigde persoonlijke omstandigheden.

JAARSTUKKEN 2022 - 19

4.1.4 Beleidsindicatoren en dashboards Waar staat je gemeente Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop Nieuwkoop Gemeenten Bron MJ2022 JR2022 25.000 50.000 inwoners

Functiemenging

%

49,6 (2019) 49,2 (2021) 49,6 (2021) CBS

Vestiging(en) van bedrijven

Per 1.000 inwoners 1564 jaar 160,3 (2019) 173,7 (2021) 158,5 (2021) LISA

Aantal banen

Per 1.000 inwoners 1564 jaar 610,8 (2019) 609,5 (2021) 704,0 (2021) CBS

Gemiddelde WOZ waarde

Maal € 1.000 324 (2020)

378 (2022)

313 (2022)

CBS

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 inwoners

10,8 (2019

7,8 (2021)

8,0 (2021)

ABF

Demografische druk

%

57,3 (2021) 74 (2022)

79 (2022)

CBS

Gemeentelijke woonlasten Eenspersoonshuishoudens

€

839 (2020)

Geen data

COELO

Gemeentelijke woonlasten Meerpersoonshuishoudens € 952 (2020) 1051 (2022) Geen data Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 10-02-2023.

COELO

940 (2022)

Toelichting Van het bovenstaande spreekt niet alles voor zich. Daarom hieronder een toelichting op enkele begrippen: Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Vestiging van bedrijven / LISA LISA staat voor Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen en is een databestand met gegevens over alle vestigingen in Nederland waar betaald werk wordt verricht. Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. Het aantal niet-werkenden ligt in Nieuwkoop hoog naar verhouding (ten opzichte van de werkenden).

JAARSTUKKEN 2022 - 20

Ontwikkeling inwonersaantal gemeente Nieuwkoop per 1 januari

Bron: CBS Geboorte/ sterfte

Bron: CBS

JAARSTUKKEN 2022 - 21

Vestigers en vertrekkers

Bron: CBS Startersleningen Startersleningen en budget (* € 1.000) Aantal verstrekte startersleningen Aantal uitstaande leningen bij Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

10

8

3

3

0

4

4

7

28

36

34

34

26

24

26

27

Beschikbaar budget bij SVn

€ € € € € € 350.440 € 229.810 245.202 248.110 € 354.542 384.894 717.949 245.006

Schuldrest van de uitstaande leningen bij SVn

€ € € € € 591.308 € 712.035 659.673 642.954 € 393.148 408.628 526.551 € 671.646

Investeringsbudget sociale woningbouw Per 31 december

2014

2015

2016 2017

2018

2019 2020

2021

2022

Reservering volkshuisvesting (Woonfonds)*

106

300

360

382

856

962 1.298

1.298

1.298

2.262 2.262

2.833

2.833 2.833

3.460

1.949

Reservering Woningbouw

5.000 4.406

* Hier werd voorheen 50% van het Woonfonds opgenomen, omdat de andere helft was gereserveerd voor startersleningen. Sinds 10 december 2020 geldt dat het volledige bedrag in het Woonfonds voor de doeleinden van het Woonfonds zelf wordt besteedt.

JAARSTUKKEN 2022 - 22

Leges omgevingsvergunningen

Begroot 2022 na tussentijdse bijstelling Oorspronkelijke prognose voor 2022

1.237 1.187

Gerealiseerd

1.277

Procentueel t.o.v. prognose

107,58%

Procentueel t.o.v. begroting

103,23%

JAARSTUKKEN 2022 - 23

4.1.5 Financieel overzicht Ruimtelijke ontwikkeling Begroting na wijziging 2022 Baten

Lasten

-19.885

Saldo

22.488

Rekening 2022 Baten

2.603

Lasten Thema

-19.859

Lasten

Saldo

20.749

Begroting 2022

Verschil Baten

890

Begroting na wijziging 2022

Lasten

27

Saldo

-1.739

Rekening

-1.713

Verschil

Ruimtelijk beleid

2.132

2.138

2.111

-27

Grondzaken en vastgoed

11.981

16.607

12.951

-3.656

Economie, toerisme, natuur

1.520

1.826

1.633

-193

Totaal Lasten

15.633

20.571

16.695

-3.876

Baten Thema

Begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

-1.346

-1.408

-1.436

-29

Grondzaken en vastgoed

-11.855

-15.120

-14.243

877

-71

-641

-481

160

-13.272

-17.168

-16.160

1.008

Economie, toerisme, natuur Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

786

730

675

-55

Grondzaken en vastgoed

126

1.488

-1.292

-2.780

Economie, toerisme, natuur

1.449

1.185

1.152

-33

Totaal saldo van lasten en baten

2.361

3.403

535

-2.868

Toevoeging reserves

108

1.917

4.054

2.137

Onttrekking reserves

-782

-2.717

-3.699

-982

Saldo mutaties reserves

-674

-800

355

1.155

Gerealiseerd resultaat

1.687

2.603

890

-1.713

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN Thema Ruimtelijk beleid voordeel € 27.000 Er is minder uitgegeven aan projectmatige inhuur voor de behandeling van omgevingsvergunningsaanvragen (€ 17.000 voordeel). Door vertraging bij de invoering van de

JAARSTUKKEN 2022 - 24

Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen vielen de licentiekosten voor software lager uit (€ 24.000 voordeel). Er waren lagere lasten voor (advisering bij) planschade (31.000 voordeel). De lasten voor het onderzoek naar flexwonen waren juist hoger dan verwacht, omdat het onderzoek na het stopzetten van de initiële projecten versneld is opgepakt. Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed voordeel € 3.657.000 Dit voordeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2022. Thema Economie, Toerisme en Natuur voordeel € 193.000 Voor de aanleg van aansluitingen op het warmtenet van Schoterhoek II waren in 2022 minder kosten (€ 20.000 voordeel) omdat in 2022 enkele aansluitingen minder zijn gemaakt dan verwacht. Hierdoor zijn ook minder vergoedingen voor deze werkzaamheden ontvangen (zie baten). De subsidies voor de Leader-projecten met betrekking tot de Hollandse Waterlinie, Vosseburch en Hihahut zijn toch al in 2022 uitbetaald. De verwachting was dat de subsidie pas in 2023 zou worden uitgekeerd, daarom was het budget bij de Najaarsnota reeds overgeheveld (€ 32.000 nadeel).

De lasten voor het RES-traject vielen lager uit omdat dit jaar niet de begrote bijdrage aan Holland Rijnland betaald hoefde te worden, zij ontvingen voldoende middelen vanuit het Nationaal Programma RES (€ 28.000 voordeel). Tot slot waren er lagere lasten op het gebied van duurzaamheid door minder zelfbouw consulten en verduurzamingsadviezen voor monumenten en schoof een deel van de kosten voor verduurzamingsadvies van gemeentelijk vastgoed door naar 2023 (totaal € 37.000 voordeel). Rijksbijdrage voor Energiearmoede zijn niet geheel besteed, deze worden meegenomen naar 2023 (voordeel 113.000). Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. BATEN Thema Ruimtelijk beleid voordeel € 29.000 De legesinkomsten voor omgevingsvergunningen zijn hoger uitgevallen dan begroot (€ 40.000 voordeel). Er was echter geen sprake van verhaalbare planschadekosten (€ 20.000 nadeel). Tot slot is een bedrag ontvangen voor de afkoop van erfpacht onder een woning die door Vestia is verkocht (€ 21.000 voordeel). Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed nadeel € 878.000 Dit nadeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties.

Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2022. Thema Economie, Toerisme en Natuur nadeel € 160.000 Er zijn enkele aansluitingen minder gemaakt op het warmtenet van Schoterhoek II dan verwacht. Hierdoor zijn minder vergoedingen voor deze werkzaamheden ontvangen (€ 25.000 nadeel). Per abuis zijn ontvangen bijdragen Ènergiearmoede dubbel geraamd in dit programma. (€ 424.000 nadeel). In 2016 is ten laste van de reserve recreatie en toerisme een voorziening gevormd van € 300.000 om de kosten van het meerjarenprogramma Rijn- en Veenstreek te kunnen financieren. Het grootste project die onze gemeente binnen dit programma heeft ingebracht was de aanleg van het Papeneiland in Langeraar. Aangezien we volgens de BBV verplicht zijn de investering af te schrijven en niet rechtstreeks ten laste van deze voorziening mogen brengen en er verder ook geen verplichtingen op deze voorziening rusten zijn we verplicht deze voorziening (met een restantsaldo per 31-12-2022 van € 289.000) vrij te laten vallen.

JAARSTUKKEN 2022 - 25

RESERVES Toevoeging reserves € 2.137.000 verschil Er is een hoger bedrag gestort in de Reserve Egalisatie baten omgevingsvergunningen doordat de legesinkomsten hoger waren dan geraamd (€ 57.000). Ontvangen bijdragen Klimaatakkoord worden in 2023 besteed (€ 221.000). Overig verschil betreffen stortingen in de reserves van grondexploitaties. Onttrekking reserves € 982.000 verschil Er is € 57.000 minder aan de reserve Duurzaamheid onttrokken omdat een aantal uitgaven vanuit het duurzaamheidsprogramma die hiertegenover stonden lager uitvielen dan begroot. Voor een deel komt dit door slim gebruik van landelijke subsidies (energiearmoede, RREW), maar ook door het vervallen van de RES bijdrage aan Holland Rijnland in 2022 (zie onder lasten). Tot slot waren de personele lasten van de tijdelijke formatie vanuit het duurzaamheidsprogramma lager (€ 21.000). Overig verschil betreffen onttrekkingen uit de reserves van grondexploitaties.

JAARSTUKKEN 2022 - 26

4.2 Programma Ruimtelijk beheer Dit programma bestaat uit de volgende thema's: - Milieu - Beheer openbare ruimte Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Door de inwoners te betrekken bij de inrichting en het beheer van hun woonomgeving willen wij bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Ook in 2022 hebben diverse actuele thema's gespeeld die van invloed zijn op de openbare ruimte, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, duurzaamheid, biodiversiteit en bodemdaling. Een goede integratie van die thema’s in de beheerplannen hebben in 2022 bijgedragen aan de kwaliteit van de woon- en leefomgeving van onze inwoners. Verkeersveiligheid is en blijft een speerpunt. Het Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) vormt een belangrijke basis om onveilige situaties aan te pakken en onder meer overlast en gevaar door doorgaand verkeer, waaronder vracht- en landbouwverkeer, aantoonbaar te verminderen. Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak. Ook van de inrichting en het beheer van de openbare ruimte.

Het Gemeentelijke RioolbeheerPlan (GRP) legt hiervoor de basis. Door de uitgevoerde stresstesten is inzicht verkregen in de locaties waar wateroverlast, droogte en hitte knelpunten veroorzaken. In het GRP worden deze locaties vertaald naar maatregelen. Deze, maar ook andere maatregelen, moeten ervoor zorgen dat de gevolgen van klimaatverandering niet leiden tot meer overlast, bijvoorbeeld door wateroverlast en droogte of vermindering van de leefbaarheid van de openbare ruimte. Met meer natuurlijk en ecologisch groenbeheer, willen wij een bijdrage leveren aan een duurzame woonomgeving en een lokale verbetering van de biodiversiteit. Steeds meer zetten wij ons in om maaisel te gebruiken voor circulaire stromen. Denk hierbij aan Bokashi (goed gefermenteerd organisch materiaal), voeding voor meelwormen en als basis product voor bouwmaterialen. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland (verkeer en vervoer) Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Cyclus N.V. Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2022 - 27

4.2.1 Thema Milieu Realisatie van het beleid In de gemeente werken wij met het afvalinzamelsysteem, gebaseerd op diftar (gedifferentieerd tarief). Het doel van dit afvalinzamelsysteem is een duurzame afvalinzameling met draagvlak onder onze inwoners. Door actief in te zetten op het verminderen van de hoeveelheid restafval hebben we de doelstelling van honderd kilogram of minder restafval per inwoner behaald. Ook het percentage hergebruik van afvalstoffen is behaald. Voor de percentages verwijzen wij u graag naar 4.2.3 Beleidsindicatoren. In de samenwerking Holland Rijnland zijn besluiten genomen naar aanleiding van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (klimaatbestendige planontwikkeling). Als vervolg hierop is een traject uitgewerkt voor de eerste drie stappen van het Deltaplan: de (regionale) stresstesten, de te voeren risicodialogen en een uitvoeringsagenda. In het nieuwe GRP zijn deze drie stappen vormgegeven en is een uitvoeringsagenda vastgesteld. In 2022 is hier uitvoering aan gegeven. De ODWH voert voor Nieuwkoop de wettelijke milieutaken (vergunningen, toezicht en handhaving ) uit plus een aantal specialistische milieutaken, waaronder Geluid, Asbest en Bodem. In 2022 is de nieuwe strategie 2022-2025 door de ODWH ingevoerd. De strategie geeft richting aan de toekomstige ontwikkelingen van de dienst.

Wat hebben we bereikt? Het diftarsysteem heeft geleid tot een sterke afname van de hoeveelheid restafval en een toename van het scheidingspercentage. Onze prioriteit voor 2022 was het verder optimaliseren van de inzameling, met als doel de hoeveelheid restafval verder terug te brengen tot maximaal 100 kg per inwoner per jaar. In 2022 hebben we de kwantitatieve inzameling van oud papier, in samenwerking met Cyclus en de verenigingen verbeterd. Dit is bereikt door het herzien van de ophaalroutes en het weghalen van de zeecontainers voor papierinzameling op diverse locaties. De laatste jaren zien wij een toename van 10% in het aanbod van grof huisafval op de milieustraat. Om die toename van hoeveelheden te beheersen hebben wij onderzocht wat de oorzaak is van die toename. Door te meten wie, welk afval aanbiedt zijn wij tot de conclusie gekomen dat er ook bedrijfsafval werd aangeboden. Door het introduceren van het afsprakensysteem (registratie) is er een afname ontstaan, zonder een toename van zwerfvuil in de openbare ruimte. In overleg en samenspraak met Cyclus hebben we in 2022 een onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid en mogelijkheden voor het inzamelen en (laten) verwerken van luiers. De uitkomsten van het onderzoek worden in het najaar van 2023 met de gemeenteraad besproken, waarna de gemeenteraad een beslissing kan nemen.