Jaarstukken 2023 versie 27 juni 2024

In de eerste helft van 2024 zal de VOOR WAARMERKINGS24 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 25 gemeenteraad worden geïnformeerd over de uitwerking van het masterplan (inclusief amendement ) en vervolg van het project. Supermarkt Zevenhoven In 2023 ontstond een gelegenheid om het centrum van Zevenhoven een impuls te geven. Vanwege de pensioengerechtigde leeftijd van de supermarkt eigenaar, dreigde de winkel verloren te gaan. En met de winkel óók een ontmoetingsplek voor dorpsbewoners en een belangrijke voorziening. De Dorpsraad Zevenhoven heeft na het besluit van de eigenaar het initiatief genomen om een coöperatie op te richten, met als doel de supermarkt voor het dorp te behouden. Hierbij wordt de winkel deels gerund door vrijwilligers. Ook wordt de sociale functie van de winkel uitgebreid met een laagdrempelige ontmoetingsplek in de vorm van een ‘huiskamerfunctie’. Met het initiatief van de dorpsraad uit Zevenhoven wordt een bijzondere bijdrage geleverd aan de leefbaarheid en de brede welvaart van de kern. Een belangrijk deel van de benodigde financiën is opgebracht door sponsoren. Ook aan de gemeente is een financiële bijdrage gevraagd. Leefbaarheid in de kernen binnen de gemeente Nieuwkoop is een belangrijk thema binnen het college programma. De gemeenteraad heeft dan ook ingestemd met een bijdrage in de investeringen als in een geringe bijdrage voor de eerste drie jaar zodat de coöperatie goed kan opstarten.

De dorpswinkel heeft in januari 2024 de deuren geopend. Sterke, bruisende economie Ondernemersfonds Eind 2019 is het Ondernemersfonds Nieuwkoop opgericht voor een periode van vier jaar. Bij de oprichting was de afspraak om het fonds in 2023 te evalueren en een draagvlakmeting onder ondernemers uit te voeren. Conform afspraak heeft deze evaluatie en draagvlakmeting plaatsgevonden in 2023. Dit is gedaan door Bureau Blaauwberg. Bureau Blaauwberg heeft in de evaluatie een aantal aanbevelingen benoemd. Naar aanleiding van de evaluatie heeft de gemeenteraad in december 2023 besloten om het ondernemersfonds door te zetten voor een periode van 5 jaar. Met dit besluit is ook met ingang van 1 januari 2024 het OZB-tarief voor niet-woningen verhoogd met 10% voor deze vijf jaar. In 2024 wordt de nieuwe overeenkomst met het bestuur van het Ondernemersfonds ondertekend. Marktverordening Warenmarkten worden geregeld in de Marktverordening Nieuwkoop 2008. Omdat deze verordening niet meer voldoet aan Europese regelgeving, is in mei 2023 de Marktverordening geactualiseerd en vastgesteld. Een van de belangrijkste aanpassingen vanuit Europese regelgeving is dat vergunningen aan marktondernemers niet langer onbeperkt mogen worden afgegeven. In Nieuwkoop is ervoor gekozen om nieuwe marktvergunningen uit te geven voor 15 jaar.

Ook worden beschikbare marktplaatsen gepubliceerd, waardoor het gunningsproces duidelijker is voor ondernemers. Binnen het kader van de ruimtelijke ontwikkelingen in de centra Ter Aar en Nieuwkoop geeft de Marktverordening Nieuwkoop 2023 het college ook de ruimte om marktstandplaatsen opnieuw in te richten waar dat nodig is om te komen tot zo aantrekkelijk mogelijke centra voor bewoners, bezoekers en (markt)ondernemers. Zo draagt de nieuwe verordening bij aan leefbare, vitale dorpen. Arbeidsmigranten In 2023 hebben we een projectgroep opgezet met daarin alle disciplines die nodig zijn om tot een goede aanpak te komen. Het beleid voor arbeidsmigranten hangt namelijk nauw samen met een aantal andere beleidsvelden zoals burgerzaken (inschrijving), toeristen-/verblijfsbelasting, handhaving, etc. Daarnaast is een bureau geworven dat de gemeente ondersteunt bij de uitwerking van het beleid. In 2024 wordt het VOOR WAARMERKINGS25 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 26 beleidskader voor de huisvesting van arbeidsmigranten verder uitgewerkt en, met de daarmee samenhangende besluitvorming, aan de raad worden voorgelegd. Recreatie en Toerisme Nieuwkoop marketing In 2023 is heeft de gemeenteraad besloten om de samenwerking met Nieuwkoop marketing te continueren. Dit hebben we gedaan op het gebied van afspraken en financiële ondersteuning. De samenwerking is naast het delen van kennis en elkaars krachten vooral bedoeld om het netwerk rondom recreatie en toerisme verder te vergroten. In 2023 is een marktverkenning uitgevoerd bij gemeenten en marktpartijen om te komen tot een programma van eisen voor het invoeren van toeristenbelasting/verblijfsbelasting. Dit heeft er toe geleid dat eind 2023 een uitvraag is gedaan naar partijen. Begin 2024 verwachten we te komen tot opdrachtverlening. In de uitvraag is rekening houden met het thema visieontwikkeling arbeidsmigranten. De uitvoeringsagenda waarin de activiteiten voor het thema recreatie en toerisme zijn geactualiseerd naar aanleiding van de doelstellingen vanuit de Nota recreatie en toerisme. Er is verder samengewerkt met andere plassengemeenten en de provincie Zuid-Holland om de waterrecreatie verder te verbeteren en de plassen toegankelijker te maken. Ook is ingezet op het (elektrisch) sloepenvaren door het plaatsen van laadpalen en het verbeteren van de bewegwijzering.

Duurzaamheid Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Door middel van een voortgangsrapportage hebben wij de raad geïnformeerd over de voortgang van de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. In 2023 zijn verduurzamingsadviezen opgesteld voor de panden De Verbinding, De Vlijt en De Steupel. Daarnaast is, op verzoek van de raad, versneld gestart met een verduurzamingsonderzoek van het gemeentehuis in Nieuwveen. Over de verduurzaming van De Verbinding heeft de raad in 2023 een besluit genomen. Een raadsvoorstel over de mogelijke scenario’s voor De Steupel ligt begin 2024 bij de raad voor. Helaas heeft de verduurzaming van De Verbinding vertraging opgelopen doordat Liander op dit moment niet kan meewerken aan de benodigde verzwaring van de stroomaansluiting van dit gebouw. Ook hebben we met de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) afspraken gemaakt over de toekomst van de brandweerkazernes in onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat de drie kazernes in Nieuwkoop op termijn allen door de VRHM worden overgenomen en verduurzaamd. We gaan in 2024 verder met de VRHM in gesprek over de uitvoering hiervan. Rijksbeleid We anticiperen op het Rijksbeleid met bijbehorend maatregelpakket en daaraan gekoppelde subsidiemogelijkheden en benutten innovatieve kansen. Vanuit de rijksoverheid zijn er verschillende subsidies verkregen.

Voor de uitvoeringskosten van klimaat en energiebeleid (personeel) is er voor het jaar 2023 €505.577 beschikbaar gesteld. Daarnaast is er €136.948, €222.212 en €114.919 beschikbaar gesteld voor het isoleren van woningen in 2023 (NIP). Tot slot is er €150.550 beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van huishoudens met energiearmoede met het verduurzamen van de woning. Uitvoering RES 1.0

VOOR WAARMERKINGS26 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 27 We werken regionaal mee aan de uitvoering RES 1.0 en stellen lokaal een afwegingskader voor zonnevelden op. In 2023 lag de focus op het uitwerken van de oriëntatiegebieden voor zonnevelden. Inwoners en lokale ondernemers hebben hun inbreng gegeven tijdens diverse bijeenkomsten. Deze gebieden zijn nader uitgewerkt in schetsontwerpen waarop inwoners hebben aangegeven wat zij belangrijk vinden met het oog op het toestaan en inpassen van zonnevelden in ons landschap. In het tweede helft van 2023 lag de nadruk op het schrijven van het beleidskader en onderzoek naar de verschillende routes naar lokaal eigendom. Transitievisie Warmte We werken aan de uitvoering van de Transitievisie Warmte (TVW) in verschillende wijkgerichte aanpakken. Waar nodig doen of ondersteunen we onderzoek naar de potentie van warmtebronnen, de mogelijkheden voor warmtenetten en duurzame gebiedssystemen.Er zijn twee haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd voor de kernen Langeraar en Woerdense Verlaat. Verder is er toegewerkt naar de ontwikkeling van WKO bronnen als warmtevoorziening voor het IKC de Poel. Deze kunnen worden uitgebreid naar een warmtenet voor bestaande bouw. Energie besparingen We zetten maximaal in op het isoleren van woningen en het ondersteunen van inwoners met adviezen (via Duurzaam Bouwloket en energiecoaches). Er zijn 137 huisbezoeken door energiecoaches uitgevoerd.

Door Duurzaam Bouwloket zijn 440 telefonische adviezen uitgebracht/vragen beantwoord. Daarnaast hebben 578 inwoners de subsidiechecker van Duurzaam Bouwloket ingevuld. We voeren een doeltreffende energiearmoede aanpak uit voor huishoudens met een hoge energierekening. In 8 straten zijn woningen van Woondiensten Aarwoude (WDA) bezocht door de energiecoaches. Dit heeft geresulteerd in een deelname van circa 50% van de bewoners (26 huisbezoeken). Zij zijn voorzien van kleine energiebesparende maatregelen die zijn aangebracht door WDA. We spannen ons in op het verduurzamen van bedrijven en werken hierin samen met ondernemers en brancheorganisaties. Er zijn 47 energiescans uitgevoerd voor bedrijven en maatschappelijk instellingen in samenwerking met Klimaatroute en de ODWH. GCN heeft in samenwerking met de VON onderzoeken uitgevoerd naar energiegebiedssystemen (Bovenland, De Olm). Maatschappelijk verantwoord ondernemen We hebben de mogelijkheden onderzocht voor het inrichten van een platform ter ondersteuning en inspiratie van ondernemers voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het oprichten van een apart platform voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is geen meerwaarde ten opzichte van de al bestaande structuren. Vanuit het ondernemersloket en accountmanagement (Economische Zaken) wordt dit voldoende opgepakt.

In het nieuwe op te stellen duurzaamheidsprogramma zal MVO als onderdeel terugkomen. Duurzaamheidsprogramma 2021-2024 De evaluatie van het duurzaamheidsprogramma 2021-2024 heeft plaatsgevonden en is behandeld in de gemeenteraad op 13 april 2023. Kleine windmolens We staan, op aanvraag en op basis van maatwerk, kleine windmolens voor (agrarische) bedrijven en ondernemers toe. Met de herziening van het bestemmingsplan landelijk gebied gemeente Nieuwkoop is ook het afwegingskader voor kleine windmolens in werking getreden. Hierdoor kunnen ondernemingen in VOOR WAARMERKINGS27 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 28 het buitengebied binnen de gestelde kaders een kleine windmolen plaatsen ten behoeve van de energievoorziening.

VOOR WAARMERKINGS28 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 29 4.1.4

BELEIDSINDICATOREN EN DASHBOARDS

Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop B2023

Nieuwkoop JR2023

Functiemenging

%

49,2 (2021)

49,4 (2022)

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners 50,2 (2022)

Vestiging(en) van bedrijven

Per 1.000 inwoners 15-64 jaar Per 1.000 inwoners 15-64 jaar € 1.000

173,7 (2021)

184,9 (2022)

167,6 (2022)

609,5 (2021)

621,3 (2022)

726,1 (2022)

CBS / LISA

345 (2021)

447 (2023)

362 (2023

CBS

Aantal per 1.000 woningen %

7,8 (2021)

6,0 (2022)

8,3 (2022)

ABF

74,0 (2022)

74,4 (2023)

79,1 (2023)

CBS

Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden

In Euro’s

854 (2021)

971 (2023)

867 (2023)

COELO

Gemeentelijke woonlasten Meerpersoonshuishouden

In Euro’s

966 (2021)

1.086 (2023)

949 (2023)

COELO

Aantal banen

Gemiddelde WOZ waarde Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk

Bron

CBS BAG / LISA LISA

Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 18-3-2024. Dashboards

VOOR WAARMERKINGS29 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 30

Startersleningen en budget Aantal verstrekte startersleningen Aantal uitstaande leningen bij Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) Beschikbaar budget bij SVn Schuldrest van de uitstaande leningen bij SVn

2018 3

2019 0

2020 4

2021 4

2022 7

2023 16

34 € 248.110

26 € 354.542

24 € 384.894

26 € 717.949

29 € 544.817

42 € 929.741

€ 642.954

€ 393.148

€ 408.628

€ 526.551

€ 702.740

€ 1.331.244

VOOR WAARMERKINGS30 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 31 4.1.5

FINANCIEEL OVERZICHT Ruimtelijke ontwikkeling

Begroting na wijziging 2023 Baten

Lasten

-25.106

Saldo

33.347

8.241

Lasten Thema

Rekening 2023 Baten -17.746

Lasten

Saldo

25.284

Begroting 2023

Verschil Baten

7.538

Begroting na wijziging 2023

Lasten

7.360

Saldo

-8.063

Rekening

-703

Verschil

Ruimtelijk beleid

2.359

2.927

2.670

-257

Grondzaken en vastgoed

10.443

17.812

9.082

-8.730

Economie, toerisme, natuur

1.996

2.383

2.415

31

Totaal Lasten

14.798

23.122

14.167

-8.956

Baten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

-1.254

-1.477

-1.917

-440

Grondzaken en vastgoed

-11.212

-17.349

-9.133

8.216

Economie, toerisme, natuur

-156

-669

-656

13

-12.622

-19.495

-11.706

7.789

Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

1.105

1.450

753

-697

Grondzaken en vastgoed

-769

463

-51

-513

Economie, toerisme, natuur

1.840

1.714

1.759

44

Totaal saldo van lasten en baten

2.176

3.627

2.461

-1.166

Toevoeging reserves

8.254

10.225

11.117

892

Onttrekking reserves

-687

-5.611

-6.040

-429

Saldo mutaties reserves

7.567

4.614

5.077

463

Gerealiseerd resultaat

9.743

8.241

7.538

-703

VOOR WAARMERKINGS31 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 32 Toelichting LASTEN Thema Ruimtelijk beleid (€ 257.000 voordeel) Bouw- en Woningtoezicht (BWT) De lasten voor Bouw- en Woningtoezicht vielen lager uit dan verwacht (€ 39.000). Bestemmingsplannen en Omgevingsvergunningen In aanloop naar de komst van de Omgevingswet, is de actualiseringsplicht voor bestemmingsplannen afgeschaft. Hierdoor is de ODWH minder om advies gevraagd voor de toetsing van bestemmingsplannen. De advieskosten waren hierdoor lager dan geraamd (€ 71.000). Voor de vergunningverlening waren juist meer adviesuren van de ODWH nodig (€ 39.000). In 2023 is tevens gewerkt aan de voorbereiding op de implementatie van het Omgevingsplan (per 1-1-2024), de kosten hiervoor vielen lager uit dan begroot (€ 63.000). De volledige implementatie kent echter een lange tijdshorizon en het project (en de kosten) lopen de komende jaren door. Monumenten Er zijn meer subsidies verleend voor renovatie en onderhoud van (gemeentelijke) monumenten, wat heeft geleid tot een overschrijding van het budget (€ 16.000). Juridische kosten Op het gebied van planschadeadviezen, proceskosten en overige juridische adviezen is minder uitgegeven dan geraamd (€ 41.000). Hier tegenover staan ook lagere baten doordat minder vergoedingen voor (verlegde) planschade zijn ontvangen.

Energiebesparingsfonds Vanuit het Energiebesparingsfonds zijn in 2023 minder subsidies toegekend dan vooraf begroot (€ 94.000 voordeel). De regeling loopt de komende jaren door. Het overige verschil van € 4.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed (€ 5.756.000 voordeel) Grondexploitaties Dit voordeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2023. Daarnaast is in 2023 slechts een klein deel van het, bij de Kadernota 2024-2027 beschikbaar gestelde, budget voor het onderzoek centrumontwikkeling Langeraar gebruikt (€ 25.000 voordeel). De werkzaamheden voor dit project lopen door in 2024. Thema Economie, toerisme, natuur (€ 31.000 nadeel) Ondernemersfonds De doorbetaling (van de ondernemersfondstoeslag op de OZB-aanslag) aan het Ondernemingsfonds was, vanwege de afrekening over het jaar 2022, € 29.000 hoger dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Het Ondernemersfonds heeft een budgettair neutraal effect. Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. VOOR WAARMERKINGS32 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 33

BATEN Thema Ruimtelijk beleid (€ 440.000 voordeel) Bestemmingsplannen en Omgevingsvergunningen De legesinkomsten voor de toetsing van bestemmingsplannen en principeverzoeken vielen hoger uit dan verwacht (€ 25.000 voordeel), door het grote aantal behandelde verzoeken aan het eind van 2023. Ook de legesinkomsten voor omgevingsvergunningen waren hoger dan begroot (€ 334.000 voordeel). Het overgrote deel hiervan is het gevolg van de behandeling van de onvoorziene herbouwvergunningen voor bedrijfspanden op het bedrijventerrein Bovenland. De hogere baten leiden tot een storting in de egalisatiereserve omgevingsvergunningen van € 387.000. Juridische kosten Er zijn minder vergoedingen voor (verlegde) planschade ontvangen (€ 20.000 nadeel), er waren echter ook lagere juridische kosten (zie onder lasten). Baten woonfonds Voor het bestemmingsplan 'Noordenseweg 68, Nieuwkoop' (particulier initiatief) was een afdracht aan het Woonfonds verschuldigd. Door het onherroepelijk worden van dit bestemmingsplan, is aan het einde van 2023 de storting in het Woonfonds ontvangen (€ 168.000 voordeel). Genoemd bedrag wordt toegevoegd aan de reserve volkshuisvesting. Energiebesparingsfonds Vanuit het Energiebesparingsfonds zijn in 2023 minder subsidies toegekend dan vooraf begroot waardoor ook de Rijksbijdrage in 2024 e.v. zal worden verantwoord (€ 69.000 nadeel).

Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed (€ 8.216.000 nadeel) Grondexploitaties Dit nadeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2023. Thema Economie, toerisme, natuur (€ 13.000 nadeel) Dit verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. RESERVES Toevoeging reserves (€ 960.000 nadeel) Omgevingsvergunningen De hogere baten omgevingsvergunningen zoals toegelicht onder baten leidt tot een storting in de egalisatiereserve omgevingsvergunningen van € 387.000. Storting in het woonfonds De totale ontvangen baten voor het woonfonds (Landlustpad en Noordenseweg 68) worden toegevoegd aan de reserve volkshuisvesting (€ 285.000). VOOR WAARMERKINGS33 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 34

Winstneming grex Schoterhoek II Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 is verplicht winst genomen van € 261.000 voor de grondexploitatie Schoterhoek II. Deze winst is toegevoegd aan de reserve winstneming grondexploitaties. Overige verschillen toevoeging reserves € 27.000. Onttrekking reserves (€ 497.000 voordeel) Vrijval reserve onvoorzien grex Uit de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 is gebleken dat de reserve onvoorzien grondexploitaties met € 805.000 verlaagd kan worden. Egalisatiereserve omgevingsvergunningen In de begroting werd uitgegaan van een onttrekking aan de reserve van € 70.000. Op basis van de gerealiseerde baten omgevingsvergunningen konden we een storting doen van € 387.000 en was de onttrekking niet noodzakelijk. Dekkingsreserve kapitaallasten huisvesting Oekraïne De begrote onttrekking kapitaallasten Middelweg van € 107.000 heeft niet plaats gevonden omdat de afschrijving nog niet is gestart in het boekjaar 2023. Reserve duurzaamheid In verband met lagere verstrekkingen uit het energiebesparingsfonds was er ook een lagere onttrekking (€ 94.000) aan de reserve noodzakelijk. Overige verschillen toevoeging reserves € 37.000.

VOOR WAARMERKINGS34 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 35

4.2

PROGRAMMA RUIMTELIJK BEHEER

In het programma bevinden zich de volgende thema's: • Milieu • Beheer openbare ruimte Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Het afgelopen jaar is veel gerealiseerd wat bijdraagt aan de woonomgeving. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. We hebben onze inwoners betrokken bij de inrichting en het beheren van hun woonomgeving wat er voor zorgt dat zij verbonden zijn bij en zich verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Samenwerking verbonden partijen • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland (verkeer en vervoer) • Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) • Cyclus N.V. Zie voor een toelichting 5.6 Paragraaf Verbonden partijen.

VOOR WAARMERKINGS35 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 36 4.2.1

THEMA MILIEU

Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Riolering Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak, ook van de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Het Gemeentelijke RioolbeheerPlan (GRP) legt hiervoor de basis. Door de uitgevoerde stresstesten is inzicht verkregen in de locaties waar wateroverlast, droogte en hitte knelpunten veroorzaken. De in het GRP genoemde maatregelen dragen er aan bij dat de knelpunten worden opgelost of worden verminderd. Bodemtaken Wetswijziging van de Omgevingswet waarbij de bodemtaken van de provincie naar de gemeente zijn gegaan is verplaatst naar 1 januari 2024. Afval Met een circulaire economie als stip op de horizon streven wij naar een drastische vermindering van de hoeveelheid afval. De vorm die we hiervoor hanteren is het Diftar systeem. Het Diftar-systeem helpt aantoonbaar in het verminderen van afval. Het is een feit dat afvalverwerkingskosten zijn gestegen, maar door goed scheiden is de afvalstoffenheffing minder hard gestegen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Riolering In 2023 hebben we de deelname aan 'operatie Steenbreek' voorgezet. In 2023 zijn er diverse activiteiten rondom de voorlichting van het vergroenen van tuinen geweest. Een kleine greep uit deze activiteiten zijn; de prijsvraag 'tuin metamorfose', de vergroeningsquiz, activiteitenprogramma voor kinderen in samenwerking en de bibliotheek.

Voor alle activiteiten verwijzen wij u naar de paragraaf kapitaalgoederen in deze jaarrekening. Op het gebied van riolering hebben we ingezet op het planmatig onderhoud (o.a. kolkenreinigen, hoofdgemalen reinigen, inspecties) van ons rioolstelsel. Daarnaast is onder andere het rioolstelsel rondom de schoollocaties Ter Aar gerenoveerd. Ook hebben er renovaties van de hoofdgemalen plaatsgevonden, onder andere aan de Amstelkade en Jan Sassenstraat. Verder is het drukriool, aan onder andere de Westkanaalweg en de Schilkerweg, gerenoveerd. Aan de Hazeweg en Klaverveld in Nieuwveen is een extra Hemelwaterafvoer (HWA) aangelegd om toekomstige wateroverlast te voorkomen. Bodemtaken De beoogde wetswijziging van de Omgevingswet heeft in 2023 niet plaatsgevonden. Gevolg is dat dit bedrag niet is benut. De wet is nu op 1 januari 2024 in werking getreden. In de inmiddels vastgestelde ‘begroting 2024 Omgevingsdienst West-Holland’ is het benodigde budget meegenomen.

VOOR WAARMERKINGS36 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 37 4.2.2

THEMA BEHEER OPENBARE RUIMTE

Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. De openbare ruimte moet onze inwoners, bezoekers en in het bijzonder de jeugd, uitdagen om buiten te spelen, te recreëren en te ontmoeten. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Door de inwoners te betrekken bij de inrichting en het beheren van hun woonomgeving willen wij bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? In de begroting 2023 hebben wij doelen beschreven die in 2023 zijn afgerond of opgestart. Voor een gedetailleerde lijst van activiteiten die zijn gerealiseerd, per beheerelement, verwijzen wij naar de Paragraaf Kapitaalgoederen verderop in deze jaarrekening. Bij nieuwe woonwijken meten we het effect van de te verwachte mobiliteitsvraag. Uitgangspunt is de verkeersveiligheid van bestaande wijken behouden. Bij de ontwikkelingen rondom Driekoppenland, Ter Aar Oost en Langeraar zijn verkeerskundige studies uitgevoerd die als randvoorwaarden zijn meegenomen in de planvorming. In Ter Aar Zuid-Oost is een verkeerskundige studie uitgevoerd om een rondweg te ontwikkelen.

Deze studie is afgerond en wij zijn momenteel in gesprek met de Provincie en de grondeigenaren om de rondweg te realiseren. We hebben de contacten met het platform Gehandicapten en Senioren Nieuwkoop en dorpsraden gecontinueerd om in overleg openbare ruimten, waar mogelijk, te verbeteren. Dit heeft geresulteerd in het wegnemen van obstakels en er is een inclusieve openbare ruimte gecreëerd. Dit blijft een doorlopend proces. Het, waar mogelijk, uitbreiden van wandelpaden voorzien van fitnessmogelijkheden en extra watertappunten heeft geresulteerd in het 'Rondje Ter Aar'. De voorbereidingen voor het 'Rondje Nieuwkoop' zijn afgerond. In 2023 zouden we het periodiek flora- en fauna onderzoek uitvoeren, in navolging van 2022. Hiermee meten we de effecten van het ecologisch groenbeheer en maken deze inzichtelijk. Omdat dit onderzoek (te) kort op het onderzoek uit 2022 is, wordt deze in 2024 uitgevoerd. In overleg met IVN hebben we de motie ‘maai mei niet’ doorgezet. In samenspraak zijn dertig locaties geselecteerd waar het gras in de maand mei niet, of beperkt, is gemaaid. In 2023 is ook uitvoering gegeven aan de activiteiten vanuit het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP). Hierover hebben wij u uitgebreid geïnformeerd bij raadsbrief d.d. 21 november 2023. Zo is de fietsoversteek Langeraarseweg/Geerweg veiliger gemaakt.

Ook is de Uiterbuurtweg in samenspraak met de inwoners opgeknapt. Voor de oversteekbaarheid van de Nieuwveenseweg is de voorbereiding in 2023 gestart. Dit wordt in 2024 uitgevoerd. De overname van de Oostkanaalweg-Westkanaalweg (binnen de

VOOR WAARMERKINGS37 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 38 bebouwde kom) van de Provincie is nagenoeg afgerond. Na de overname kan er een vrachtwagenverbod worden ingesteld om het gebiedsvreemd verkeer te weren. We hebben het openmarktmodel voor het uitbreiden van laadpalen verder gecontinueerd. Dit heeft er toe geleid dat er nu 77 laadpalen in onze gemeente staan. In 2023 heeft er een pilot plaatsgevonden voor zogeheten Privaat Verlengde Aansluitingen (PVA's). De pilot wordt geëvalueerd en meegenomen in de herziening van het laadbeleid. Het laadbeleid wordt in het eerste kwartaal van 2024 aan de gemeenteraad aangeboden. Het afgelopen jaar hebben we de samenwerking met Natuurmonumenten verder opgezocht. Dit heeft erin geresulteerd dat we gezamenlijk de recreatie eilanden gaan opknappen. Zo zijn de eilanden weer veilig en toegankelijk voor onze inwoners en toeristen. Daarnaast hebben we met het Gebruikersbelang Nieuwkoop, Natuurmonumenten en de roeivereniging afspraken gemaakt over de omgang met veenbonken. Dit zal in de begroting van 2024 of 2025 geëffectueerd worden. In overleg met GPN en Natuurmonumenten is een schouw gehouden om de vaarroutes verder te verbeteren. Het afgelopen jaar zijn we verder gegaan met de verkenning van een zwemlocatie in Noorden. Hiervoor zijn we in gesprek gegaan met het kerkbestuur. Wij blijven zoeken naar een mogelijk invulling.

Door het ontbreken van grondeigendommen zijn we hierin afhankelijk van derden. In het beheerplan Spelen is een koppeling gemaakt met het gezondheidsbeleid. Bij vervanging van speeltuinen en elementen zetten we in overleg met de doelgroepen in op een uitdagende inrichting. Zo is in 2023 invulling gegeven door drie uitdagende speelplaatsen te realiseren in de nieuwbouwwijk De Verwondering. De speelplek in de Anemonenstraat in Noorden is geheel vernieuwd gelijktijdig met het ophogen van de wijk. Er zijn voorzieningen voor jonge kinderen en voor de oudere kinderen.

VOOR WAARMERKINGS38 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 39 4.2.3

BELEIDSINDICATOREN EN DASHBOARDS

Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Fijn huishoudelijk restafval

kg/inw

Nieuwkoop BG 2023 170,3 (2019)

Nieuwkoop JR 2023 93 (2022)

Hernieuwbare % 11,6% 15,9% elektriciteit (2020) (2021) Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 11 januari 2024

Gemeenten weinig stedelijk 148 (2022)

Bron

34,0% (2021)

Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

CBS- Statistiek Huishoudelijk afval

Dashboards Inzamelresultaten huishoudelijk afval 2020 t/m 2023

VOOR WAARMERKINGS39 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 40 4.2.4

FINANCIEEL OVERZICHT Ruimtelijk beheer

Begroting na wijziging 2023 Baten -9.529

Lasten 16.595

Saldo 7.066

Lasten Thema

Rekening 2023 Baten -10.504

Lasten

Saldo

18.046

Begroting 2023

Verschil Baten

7.542

Begroting na wijziging 2023

Lasten

-975

Saldo

1.451

Rekening

476

Verschil

Milieu

6.619

6.437

6.634

197

Beheer Openbare Ruimte

8.510

8.874

9.916

1.042

Totaal Lasten

15.130

15.311

16.550

1.239

Baten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Milieu

-7.512

-7.349

-7.620

-271

Beheer Openbare Ruimte

-1.041

-1.066

-1.716

-650

Totaal Baten

-8.553

-8.415

-9.336

-921

Saldo Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Milieu

-893

-912

-986

-74

Beheer Openbare Ruimte

7.470

7.808

8.200

392

Totaal saldo van lasten en baten

6.577

6.896

7.214

318

Toevoeging reserves

554

1.284

1.496

212

Onttrekking reserves

-310

-1.114

-1.168

-54

Saldo mutaties reserves

244

170

328

158

Gerealiseerd resultaat

6.821

7.066

7.542

476

VOOR WAARMERKINGS40 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 41 Toelichting LASTEN Thema Milieu (€ 197.000 nadeel) Milieu (€ 33.000 voordeel) De eindafrekening van de ODWH over 2022 heeft in 2023 plaatsgevonden. We hebben een bedrag van € 38.000 terugontvangen. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Afvalverwijdering en verwerking (€ 171.000 voordeel) De bijdrage aan Cyclus is lager uitgevallen dan geraamd (€ 70.000 voordeel). Daarnaast heeft een afrekening van 2022 plaatsgevonden voor papier/glas/ijzer. Geraamd was een teruggaaf van € 72.000. De werkelijke teruggaaf bedraagt € 208.200. Dit betekent een voordeel van € 136.000. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Riolering en waterzuivering (€ 401.000 nadeel) Er heeft een extra storting in de voorziening riolering plaatsgevonden omdat de voorziening niet langer toereikend is voor de berekende uitgaven in het beheerplan (€ 238.000 nadeel). De kapitaallasten zijn hoger dan begroot (€ 55.000 nadeel). Er is € 150.000 extra besteed aan energiekosten en onderhoud. Tot slot is € 45.000 minder besteed aan de 'Operatie Steenbreek'. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Thema Beheer Openbare Ruimte (€ 1.042.000 nadeel) Er is € 113.000 meer besteed aan het onderhoud van wegen in verband met diverse herstelwerkzaamheden.

We hebben € 181.000 meer uitgegeven aan het onderhoud van kabels en leidingen. Hier staan fors hogere degeneratievergoedingen tegenover. Het extra overschot van € 392.000 op de degeneratievergoedingen is gestort in de voorziening wegen. De afrekening van Achttienkavels bedroeg € 310.000 terwijl € 155.000 was geraamd. Hiertegenover staat een inkomsten post van een gelijk bedrag. Ook was het noodzakelijk € 146.000 extra te besteden aan groenbeheer. Ten slotte is een bedrag van € 94.000 verantwoord voor het Centrumplan Nieuwkoop (Regthuysplein). In de raadsvergadering van 23 februari 2023 is besloten hiervoor een budget van € 126.400 beschikbaar te stellen. Verzuimd is de desbetreffende begrotingswijziging in de financiële administratie te verwerken. Het ontstane verschil is gedekt door het raadsbesluit. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. BATEN Thema Milieu (€ 271.000 voordeel) Riolering en waterzuivering € (252.000 voordeel) Het voordeel ontstaat door een hogere onttrekking uit de voorziening riolering (€ 289.000). Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf lokale heffingen. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Thema Beheer Openbare Ruimte (€ 650.000 voordeel) We hebben een hogere degeneratievergoeding voor kabels en leidingen ontvangen van € 295.000.

Zie hiervoor ook de toelichting bij de lasten op dit onderdeel. Ook hebben wij een hogere opbrengst van € 13.000 uit vaarvergunningen. We hebben in 2023 een bijdrage van de gemeente Alphen aan den Rijn ontvangen van € 15.000 voor de bevaarbaarheid van de Langeraarse Plassen. Verder hebben wij een niet VOOR WAARMERKINGS41 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 42 begrote bijdrage van Hoogheemraadschap Rijnland voor dijkverbetering Hogedijk groen Aarweide ontvangen (€ 35.000). Ook de subsidie voor Achttienkavels (€ 155.000) hebben we in 2023 ontvangen. De leges voor begraven hebben € 111.000 meer opgebracht. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. RESERVES Toevoegingen reserves € 212.000 Budgetoverhevelingen De hogere stortingen worden enerzijds veroorzaakt door de budgetoverhevelingen van de middelen van de recreatieve voorzieningen (€ 170.000) en de speelvoorziening aan het Mr. Jonkerpad (€ 100.000) en een niet bestede budgetoverheveling uit 2022 (- € 46.000). Onttrekkingen reserves € 54.000 Er heeft een lagere onttrekking uit de reserve GVVP plaatsgevonden van € 59.000. Daarnaast heeft een storting in de reserve egalisatie afvalstoffenheffing plaatsgevonden. Dit is € 119.000. Voor het overige hebben enkele kleine mutaties in de onttrekkingen plaatsgevonden.

VOOR WAARMERKINGS42 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 43

4.3

PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN

In het programma bevinden zich de volgende thema’s: • Zorg en Leefstijl • Werk en Inkomen • Vrije tijd en Cultuur • Onderwijs en Ontwikkeling Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Landelijk staan binnen het sociaal domein drie opgaven centraal, die de komende jaren ook in Nieuwkoop de volle aandacht vragen: 1. het herstellen van bestaanszekerheid; 2. het vergroten van kansengelijkheid en; 3. het makkelijker maken van gezond leven. Deze grote opgaven hangen sterk met elkaar samen. Stabiliteit in de hulpverlening is nodig om kwetsbare inwoners het beste te kunnen ondersteunen, te motiveren meer mee te doen en te stimuleren om eigen regie en verantwoordelijkheid te nemen, is stabiliteit in de hulpverlening nodig. Dit geldt specifiek voor zekerheid over de woonsituatie, het inkomen en/of de ondersteuning. Tegelijk is juist het sociaal domein altijd in beweging, met continue veranderende wetgeving. Daardoor is een stabiele dienstverlening richting onze meest kwetsbare inwoners moeilijk. We zetten daarom in op een langdurige samenwerking met onze partners, zodat we samen de kwetsbare inwoners beter kunnen ondersteunen en continuïteit kunnen waarborgen. We ondersteunen samen met onze partners allerlei mensen in verschillende levensfases: van jongeren met een licht verstandelijke beperking, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot ouderen met dementie.

Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Het sociaal domein biedt wat nodig is. Vaak eventjes, soms structureel. Hulp zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Zeven jaar na de decentralisaties weten we wat werkt en waar verbetering nodig is. Inwoners zijn in toenemende mate tevreden én de kosten stijgen minder hard dan elders in het zorglandschap. Gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte of een gebrek. Het gaat over lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. We richten ons daarnaast op het voorkomen van problemen en het versterken van de sociale basis. Dit biedt een mooie basis om de uitdagingen in het sociaal domein samenhangend en dichtbij te benaderen. Samenwerking in de regio Voor de specialistische- en hoog specialistische vormen van ondersteuning werken we samen met andere gemeenten in de regio, waar mogelijk in Rijn- en Veenstreek of in Holland Rijnland verband. We durven hierin de ambtelijke verantwoordelijkheid te delen met andere gemeenten. Door die samenwerking krijgen onze medewerkers meer ruimte om lokaal in te zetten op welzijn en preventie.

Voor hoogspecialistische(re) voorzieningen zijn wij een betrouwbare samenwerkingspartner in de regio. Samenwerking verbonden partijen • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland VOOR WAARMERKINGS43 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 44 • Hecht Hollands Midden (voorheen RDOG) • Regiotaxi Holland Rijnland Zie voor een toelichting 5.6 Paragraaf verbonden partijen.

VOOR WAARMERKINGS44 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 45 4.3.1

THEMA ZORG EN LEEFSTIJL

Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Wet maatschappelijke ondersteuning • Welzijnsbezoeken doorzetten en mogelijkheden inventariseren voor een welzijnsbezoek op maat voor iedereen die hier behoefte aan heeft. • Inkomensafhankelijke verstrekkingen, indien rechtmatig. • Contractmanagement TOM in de Buurt. • Actief aandacht voor welzijn en taken van de mantelzorger. • Introductie ‘welzijn op recept’. • Nieuw klanttevredenheidsonderzoek Wmo. • Investeren in de ondersteuning van vrijwilligerswerk in de gemeente door de inzet van een sociaal makelaar. Jeugdzorg • Tot 2024 werken we samen in Holland Rijnland verband voor de brede jeugdhulp. • De samenwerking van het lokale jeugdteam met andere lokale partners verder verstevigen. • We bereiden (met partners) de inkoop voor van jeugdhulp Rijnstreek en onderzoeken mogelijkheden voor een subregionale stichting. • Door actieve inzet op vroegsignalering en preventie willen we de instroom in jeugdzorg verlagen in samenwerking met maatschappelijk partners en eerstelijnszorg. • Binnen de jeugdzorg de kosten beheersen door kostenbewust te gaan werken. Hierbij is het uitgangspunt dat elk kind de zorg krijgt die nodig is. Welzijn en preventie • Verzamelen en analyseren van kengetallen van onze gemeente. • Opstellen integrale lokale preventieagenda.

• Het verder uitvoeren van de speerpunten uit de gezondheidsnota, sportvisie, plannen van aanpak eenzaamheid en coronagelden jeugd. • We ontwikkelen nieuw subsidiebeleid/verordening in lijn met de lokale preventie agenda. In Q3 2024 wordt deze voor besluitvorming naar de gemeenteraad gebracht. Lokale uitvoering • Versterking en doorontwikkeling team De Verbinding. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wet maatschappelijke ondersteuning Welzijnsbezoek doorzetten In 2023 zijn 835 inwoners van 75 jaar of ouder bezocht door een duo van vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers dat zich inzet voor de welzijnsbezoeken is stabiel rond de 40. Inkomensafhankelijk verstrekkingen, indien rechtmatig Het inkomensafhankelijk maken van Wmo verstrekkingen, en dan met name de huishoudelijke hulp, is vanuit de huidige Wmo niet toegestaan. In 2026 zal een nieuw wetsvoorstel ingaan waarbij er weer een inkomensafhankelijk eigen bijdrage wordt geheven voor alle Wmo voorzieningen. VOOR WAARMERKINGS45 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 46

Contractmanagement Tom in de Buurt Tom in de buurt is in Nieuwkoop de uitvoerder van de Wmo ondersteuning en maatwerkvoorzieningen. Zij zijn een belangrijke samenwerkingspartner. 2023 is het tweede contractjaar van de nieuwe opdracht ondersteuning. Waar in 2022 de aandacht nog al eens op de interne bedrijfsvoering lag, is in 2023 de blik meer op buiten gericht. Zo is bijvoorbeeld de samenwerking met team De Verbinding, het Servicepluspunt en de eerstelijnszorg sterk verbeterd. Daarnaast is er veel aandacht geweest voor doorontwikkeling en verfijning van de opdracht met aandacht voor de specifieke eigenschappen en behoeften van Nieuwkoop. Opvang en Ondersteuning met wonen In 2023 is de nieuwe taak om Opvang en Ondersteuning met wonen te verzorgen, voor de gemeenten in Holland Rijnland gestart, ook in Nieuwkoop. In Rijnstreek- en Holland Rijnlandverband zijn de lokale teams voor de toegang (hier Tom in de buurt) gestart met hun opdracht. De uitvoerende partners maatschappelijke zorg werken sinds 2023 met de subregionale afspraken aan subregionale doelen. Ook is er voor de Rijnstreek een berekening gemaakt hoeveel plekken voor Opvang en Ondersteuning met wonen er komend decennium moeten worden gerealiseerd.

Deze berekening is een van de bouwstenen van de ontwikkelagenda waaraan de drie gemeenten, Tom in de buurt, en de partners van de maatschappelijke zorg de komende periode werken. Mantelzorg Naast de specialist mantelzorg binnen Tom in de buurt zijn ook alle medewerkers van Tom in de buurt meer geschoold op het thema mantelzorg. Voordelen zijn dat iedereen die zich meld bij Tom in de buurt voor ondersteuning ook aandacht krijgt op het stukje mantelzorg. Zo zijn er in 2023 meer mantelzorgers bereikt en meer mantelzorgwaarderingen gegeven ten opzichte van 2022. Daarnaast heeft Tom in de buurt het mantelzorgteam uitgebreid en is er een speciale mantelzorgondersteuner voor jonge mantelzorgers aangesteld. Klanttevredenheidsonderzoek In 2023 hebben de Rijnstreekgemeenten een nieuw Wmo cliëntervaringsonderzoek opgestart. De afspraken met het onderzoeksbureau lopen in elk geval tot 2027. Halverwege 2024 zal de eerste jaarrapportage worden opgeleverd en worden doorgesproken met belanghebbenden. Investeren ondersteuning vrijwilligerswerk In 2023 zijn de sociaal makelaars aan de slag gegaan met het matchen van vraag en aanbod op het gebied van vrijwilligerswerk. Er is een start gemaakt met het opzetten van een online platform (vacaturebank) dat daarbij gaat ondersteunen.

Welzijn op Recept In 2023 is het proces van Welzijn op Recept in Nieuwkoop ontwikkeld samen met het wijksamenwerkingsverband WelzoCompleet en de sociaal makelaars. De sociaal makelaars hebben de basistraining Welzijn op Recept gevolgd van het landelijk kennisinstituut. Drie huisartsenpraktijken hebben zich aangemeld om mee te doen met de ontwikkelfase van Welzijn op Recept in 2024. Daarnaast zijn er in 2023 vrijwilligers geworven en opgeleid voor de uitvoering van Welzijn op Recept. Jeugdzorg Regionale samenwerking Jeugd

VOOR WAARMERKINGS46 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 47 De verwachting was dat in 2023 de voorbereidingen zouden worden getroffen een deel van de jeugdhulp binnen de Rijn- en Veenstreek te organiseren. Ondanks de inspanning van alle betrokken partijen bleek de realisatie van de beoogde samenwerking voor Nieuwkoop niet wenselijk. In 2023 is vervolgens ingezet op het continueren van de jeugdhulp op basis van de bestaande structuur. Hiervoor zijn in 2023 afspraken gemaakt met het Jeugd-gezinsteam over verlenging van bestaande afspraken voor 2024. De overige jeugdhulp wordt geleverd op basis van bestaande regionale contracten via de Service Organisatie Zorg Holland Rijnland. De komende tijd wordt gekeken op welke wijze samenwerking met de gemeente Kaag en Braassem binnen het sociaal domein kan worden versterkt. De impact van het niet doorgaan van de beoogde samenwerking binnen de Rijn -en Veenstreek is hierdoor beperkt gebleven. In 2023 is verder inhoudelijk het volgende gerealiseerd. • Versterking samenwerking tussen onderwijs, huisartsen, Maatschappelijke zorg ( Tom in de Buurt), jongerenwerk en het JGT. • Het bieden van overbruggingszorg door het jeugd- en gezinsteam voor jeugdigen die op een wachtlijst staan. • Een daling van het aantal jeugdigen met specialistische zorg met 7% t.o.v. 2022.

Welzijn en preventie Preventie agenda In 2023 is gewerkt aan een brede preventie agenda, die een samenhangend overzicht geeft van al het reeds bestaande en nieuwe beleid op het gebied van preventie. Het doel ervan is het bevorderen van gezondheid en welzijn van inwoners en het waar mogelijk terugdringen van zorgkosten. Het dient daarnaast als plan voor het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De gemeente heeft in 2023 met succes een aanvraag ingediend voor financiële middelen vanuit het Rijk op alle onderdelen van het GALA. De preventie agenda is in februari 2024 vastgesteld aan de gemeenteraad. De preventie agenda bevat ook allerlei kengetallen van de gemeente op het gebied van sport, bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis. De thema's uit het gezondheidsbeleid zijn in 2023 verwerkt in de Lokale Preventie agenda en verder geconcretiseerd. In 2023 is sterk ingezet op de ontwikkeling van een sociale kaart en welzijn op recept, een rookvrije omgeving en een gezonde leefstijl. Ter bestrijding van eenzaamheid is in 2023 de cursus Creatief Leven aangeboden aan inwoners en zijn medewerkers van Tom in de Buurt en de gemeente gestart met de opleiding tot specialist eenzaamheid. In 2023 is ook een start gemaakt met een nieuwe subsidieverordening en -regeling. Deze wordt ingericht op basis van de in februari vastgestelde preventie agenda.

JOGG Nieuwkoop is aangesloten bij JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst). JOGG heeft als doel de omgeving van het kind gezond te maken, zodat een gezonde keuze steeds makkelijker wordt. In 2023 heeft JOGG samen met team de Verbinding de Nieuwkoop Actief weken georganiseerd. Tijdens vier sport- en activiteitenmarkten brachten we clubs, verenigingen en ondernemers in contact met onze inwoners. Op het Ashram Nieuwkoop is in samenwerking met een lokale ondernemer een fruitproject gerealiseerd. In samenwerking met het JGZ is het project Trommel zonder Rommel opgezet. In 2023 is JOGG de actie 'Op weg naar een rookvrije generatie' gestart en inmiddels is 75% van de verenigingen en clubs (gedeeltelijk) rookvrij.

VOOR WAARMERKINGS47 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 48 Lokale uitvoering Het team De Verbinding is versterkt met een cultuurcoach voor 15 uur in de week en er is een sportmakelaar voor 36 uur in de week overgestapt van team beleid naar het team De Verbinding. Daarnaast is een start gemaakt met 'Nieuwkoop Actief'. Onder deze noemer hebben wij in 2023 in vier kernen van de gemeente een informatiemarkt georganiseerd waar inwoners kennis konden maken met wat er in de gemeente allemaal te doen is op het gebied van sport, bewegen, cultuur en ontmoeten.

VOOR WAARMERKINGS48 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 49 4.3.2

THEMA WERK EN INKOMEN

Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Werk en inkomen • We ontwikkelen Nieuwkoop Werkt door naar een actieagenda. • Samen met ondernemers en Rijnvicus onderzoeken we hoe we kunnen bijdragen aan het verminderen van personeelstekort door de inzet van Nieuwkoopse werkzoekenden. • We versterken de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’. • We brengen armoederegelingen actief onder de aandacht. • Koppeling project energiearmoede/duurzaamheid. • We koppelen verschillende armoederegelingen en gaan meer samenwerken met fondsen. • We breiden de financiële regelingen kind en gezin uit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Werk en inkomen Nieuwkoop Werkt en het verminderen van personeelstekort Nieuwkoop Werkt is geschreven in de periode 2020-2021. Door corona is de arbeidsmarkt enorm veranderd. De acties uit Nieuwkoop Werkt sluiten niet meer goed aan bij de veranderde arbeidsmarkt. Binnen Rijnvicus is een eigen accounthouder die zich inzet voor- en contacten onderhoud met werkgevers in onze gemeente. De accountmanager voor Nieuwkoop heeft het afgelopen jaar regelmatig contact gehad met ondernemers binnen onze gemeente. Binnen Rijnvicus worden bijstandsgerechtigden uit Nieuwkoop opgeleid voor de tekortsectoren, en daarmee dus voor bedrijven in Nieuwkoop die kampen met personeelstekort.

Rijnvicus leidt op via de interne leerwerkomgeving, maar ook op externe leerwerkplekken bij ondernemers in de regio. Kandidaten kunnen deelcertificaten halen, praktijkverklaringen en hun MBO-diploma. Rijnvicus werkt hiervoor nauw samen met onderwijs en ondernemers. Ook is afgelopen jaar het "Werkcafé" geopend. Hier kunnen werkzoekenden (met en zonder werk) o.a. terecht voor advies over- en ondersteuning bij omscholing naar tekort sectoren. Versterken van de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’ Landelijk wordt er -onder andere naar aanleiding van de toeslagenaffaire- anders gekeken naar handhaving, met meer aandacht voor de menselijke maat. De P-wet wordt daarop aangepast. Deze werkwijze wordt gehanteerd door Alphen aan den Rijn, die voor Nieuwkoop de gehele uitvoering van de Pwet, dus ook de handhaving, doet. Tijdens intake en tussentijdse gesprekken zijn consulenten alert op mogelijke fraude. Daarnaast vindt er jaarlijks een thema controle plaats. In 2022 en 2023 was de themacontrole ‘instroom tijdens Corona". De resultaten hiervan leest u dit jaar in de jaarrapportage van de DVO. De afgelopen jaren is er geen aanleiding geweest om naast de reguliere inzet en de thema controles extra in te zetten op handhaving. Voorzieningenboekje In 2023 hebben we het voorzieningenboekje uitgebracht.

In dit boekje staan alle inkomensondersteunende regelingen die wij uitvoeren voor huishoudens met een klein inkomen. Het boekje is ook breed verspreid onder al onze samenwerkingspartners. Daarnaast brengen we al onze regelingen doorlopend onder de aandacht via Nieuwkoop Nieuws en social media.

VOOR WAARMERKINGS49 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 50 Project energiearmoede/duurzaamheid In 2022 en 2023 hebben we extra middelen ontvangen ter ondersteuning van huishoudens met een laag inkomen die te maken hebben met hoge energielasten als gevolg van gestegen energieprijzen in combinatie met de lagere energetische kwaliteit van de woningen. We zijn hiervoor aangesloten bij een lopend project binnen de gemeente. De huishoudens die in 2023 de energietoeslag hebben ontvangen worden (gefaseerd) aangeschreven. Deze huishoudens kunnen gebruik maken van gratis advies van een energiecoach. Naast advies en tips om energie te besparen, worden deze huishoudens ook voorzien van de nodige gratis kleine energiebesparende aanpassingen (radiatorfolie, tochtstrippen, led verlichting etc.). Armoederegelingen en samenwerken met fondsen We werken al vele jaren met verschillende fondsen. In 2013 gestart met Jeugdfonds Sport & Cultuur. In 2018 volgde het volwassenenfonds Sport & Cultuur en de samenwerking met stichting Leergeld. Nieuwkoop kent ook al jaren een zeer uitgebreid pakket regelingen voor kinderen. Sinds 2023 hebben we de Kindpas structureel opgenomen in de voorzieningen van Stichting Leergeld. De Kindpas is een betaalpas (€60), waarmee kleding, jassen, schoenen en leesboekjes gekocht kunnen worden. De Kindpas kan één keer per kalenderjaar aangevraagd worden.

Daarnaast hebben we een samenwerkingsovereenkomst met de Kledingbank Groene Hart. Hierdoor ontvangen gezinnen met een laag inkomen 2x per jaar een kledingpakket. Inburgering en opvang Oekraïners Statushouders Door de hoge instroom van asielzoekers in Nederland, was er ook in 2023 sprake van een hoge taakstelling voor huisvesting van statushouders (66 voor Nieuwkoop). Er zijn 68 statushouders gehuisvest in 2023. Dit was mogelijk binnen het aanbod van de woningcorporaties voor deze doelgroep. Alle statushouders vallen onder de Wet Inburgering 2021 en met hen is een inburgeringsplan gemaakt. De inburgering wordt door de gemeente begeleid en gemonitord in samenwerking met het taalonderwijs. Oekraïense vluchtelingen Sinds 4 maart 2022 heeft de gemeente Nieuwkoop meer dan 160 Oekraïense vluchtelingen gehuisvest op diverse kleinschalige opvanglocaties. Deze locaties zijn gerealiseerd in gemeentelijk vastgoed maar ook verschillende particulieren hebben (tijdelijk) locaties beschikbaar gesteld. De gemeente heeft in 2023 een aantal panden gehuurd en daarnaast de voormalige gemeentewerkplaats en de voormalige bibliotheek in Ter Aar verbouwd. Enerzijds als vervanging voor locaties die terug werden gegeven aan particulieren. Anderzijds om aan de stijgende taakstelling te voldoen. In 2023 is er Nederlandse les gerealiseerd voor de Oekraïners (op locatie in Nieuwkoop en Ter Aar).

Dit leidt op voor taalniveau B1. Een groep van 35 mensen maakt hier gebruik van. Hierdoor hebben de Oekraïners betere kansen op de arbeidsmarkt. Onderwijs voor nieuwkomers Alle kinderen van nieuwkomers in de basisschoolleeftijd bezoeken de basisscholen in Nieuwkoop. De kinderen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar leren eerst de Nederlandse taal op de ISK (Internationale Schakelklas) voordat ze instromen in het reguliere onderwijs. De hoge instroom van nieuwkomers geeft veel druk op de basisscholen. Daarom zijn we in 2023 gestart met een onderzoek naar de mogelijkheid van een schakelklas voor de basisscholen.

VOOR WAARMERKINGS50 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 51 Financiën Oekraïne De gemeente ontvangt een specifieke uitkering (SPUK) voor de opvang van de Oekraïners. Dit bedraagt in 2023 € 4.121.000. Op dit bedrag is in 2023 ruim € 2,5 miljoen uitgegeven. Dit bedrag bestaat uit de nettouitgaven, de betaalde BTW, de toegerekende interne uren en de kosten voor het vastgoed. Een deel van de niet besteedde middelen is eind 2023 al toegevoegd aan de reserve. Naast de kosten van verbouwing en huur van panden, waren er kosten voor inrichting, een goede internetverbinding, leefgeld en ambtelijke inzet.

VOOR WAARMERKINGS51 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 52 4.3.3

THEMA VRIJE TIJD EN CULTUUR

Realisatie van het beleid Wat wilden we bereiken? Verenigingsleven, inclusie, sport en cultuur • Inzet op sterke verenigingen, onder ander door lastenverlichting voor besturen. • Samenwerking verenigingen stimuleren. • Beperken administratieve lasten subsidies/vergunningen verenigingen/evenementen. • Herijken rol/positionering buurtsportcoaches. • Initiatieven bundelen op het gebied van integratie en inclusie en het maken van een actieplan. • Het gesprek over integratie en inclusie aangaan met maatschappelijke partners en verenigingen. • We stellen cultuurbeleid op als onderdeel van de preventie agenda. • We kijken naar mogelijkheden om de functies jongerenwerk en sportcoaches uit te breiden met cultuur. Zwembad de Wel • Basis op orde en behoud keurmerken Zwembad de Wel. • Wachtlijst zwemles terugdringen. • Consequenties in kaart brengen voor nieuwbouw of renovatie van De Wel met een realistische planning. • We onderzoeken verschillende exploitatievormen en de organisatorische inbedding van De Wel. Wat hebben we daarvoor gedaan? Verenigingsleven, inclusie, sport en cultuur Verenigingsondersteuning Sportverenigingen hebben in 2023 dertien keer ondersteuning aangevraagd en toegekend gekregen vanuit het Sportakkoord. Eén van de aanvragen betrof een begeleidingstraject bij biljartvereniging Harago.

Daarnaast heeft de sportmakelaar ondersteund bij de fusie van turnverenigingen Advendo en Kwiek. JOGG heeft een groot aantal verenigingen begeleid naar een rookvrije omgeving. Inmiddels is 75% van de verenigingen in Nieuwkoop (gedeeltelijk) rookvrij. Eén vereniging is aan de slag gegaan met de gezonde sportkantine. Het Sportpunt heeft een netwerkbijeenkomst voor de binnensport georganiseerd en een inspiratiesessie voor een herijking van het Vitaliteitsakkoord. Met input van de inspiratiesessie is het Vitaliteitsakkoord 2.0 opgesteld. VWS heeft in augustus akkoord gegeven op het nieuwe akkoord en de daarbij behorende financiële middelen toegezegd. In het Vitaliteitsakkoord 2.0 zijn sport en gezondheid nauw verweven en staat sport vooral in dienst van de gezondheidsdoelen uit het GALA. Nieuwe invulling buurtsportcoachregeling In 2023 zijn de buurtsportcoachactiviteiten voor jeugd tot 12 jaar aanbesteed en voor de hele gemeente belegd bij één partij, de Beweegpartner. De Beweegpartner werkt samen met het onderwijs bij de invulling van de buurtsportcoachactiviteiten. De Beweegpartner is in het schooljaar 2023/2024 begonnen met het afnemen van een motorische vaardigheidstest (de MQ-scan) en organiseert extra ondersteuning bij gebleken motorische achterstanden. In elke kern worden laagdrempelige naschoolse buurtsportactiviteiten opgezet met gratis deelname.

De buurtsportcoachactiviteiten voor 12 jaar en ouder zijn ondergebracht bij het gemeentelijke team De Verbinding. Op deze manier kan nauw worden samengewerkt met het jongerenwerk, de sportmakelaar en de sociaal makelaars.

VOOR WAARMERKINGS52 DOELEINDEN

Jaarstukken 2023

Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 27/06/2024 ...................

JAARSTUKKEN 2023 - 53 Inclusie In 2023 is er gewerkt aan het bundelen van initiatieven op het gebied van integratie en inclusie en het maken van een actieplan. Deze voornemens zijn ook opgenomen in de preventie agenda. In 2024 werken we voornemens verder uit en zetten we gesprekken over integratie en inclusie voort met maatschappelijke partners en verenigingen. Meer aandacht voor cultuur September 2023 is een cultuurcoach gestart bij team De Verbinding vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties (buurtsportcoachregeling). De cultuurcoach heeft als opdracht cultuurdeelname te bevorderen onder inwoners en cultuuraanbieders te ondersteunen bij financiële vragen, subsidieaanvragen, nieuwe ontwikkelingen en ledenwerving. De cultuurcoach brengt culturele activiteiten meer onder de aandacht brengt samenwerking tot stand tussen culturele aanbieders en helpt bij ondersteuningsvragen van culturele aanbieders. Meer aandacht voor cultuur is ook opgenomen als doel in de preventie agenda. Het cultuurbeleid wordt in 2024 aan de raad voorgelegd. Digitaal informatiepunt bibliotheek Bibliotheek Rijn en Venen heeft de digitale informatiepunten in 2023 verder ontwikkeld. Er is een inloopspreekuur in de vestiging in Nieuwkoop. Daarnaast kunnen inwoners telefonisch via de DigiLijn geholpen worden. Het eerste half jaar zijn er 43 inwoners geholpen via het informatiepunt digitale overheid.

Zwembad de Wel Reguliere exploitatie de Wel Ondanks een zeer ingewikkelde arbeidsmarkt voor zwemonderwijzers lukt het om de dienstverlening bij Zwembad de Wel op peil te houden en verder te professionaliseren. Ook is het gelukt om in tijden van steeds strenger wordende wet en regelgeving het Keurmerk Veilig & Schoon te behouden. Het keurmerk is in 2023 behouden zonder op- of aanmerkingen. Keuze nieuwbouw of renovatie zwembad De Wel In februari 2022 heeft de gemeenteraad besloten te kiezen voor vervangende nieuwbouw van zwembad De Wel, op de locatie van veld 2 van voetbalvereniging Nieuwkoop. Sindsdien zijn er voorbereidende werkzaamheden verricht voor realisatie van het nieuwe zwembad. In september 2023 heeft de gemeenteraad krediet beschikbaar gesteld voor de aanleg van twee kunstgrasvelden bij voetbalvereniging Nieuwkoop, om veld 2 vrij te maken voor de bouw van het zwembad. De huidige planning is dat medio 2025 gestart wordt met de bouw. In 2023 heeft de gemeente onderzocht of het ook wenselijk en haalbaar zou zijn om een nieuwe sporthal aan het zwembad te bouwen ter vervanging van sporthal De Steupel, ofwel direct, ofwel op langere termijn. Een voorstel op dit gebied ligt in 2024 voor in de gemeenteraad.