Duurzaamheidsprogramma gemeente Nieuwkoop 2025-2028

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 25 van 32

7. PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Participatie om iedereen te stimuleren mee te denken en mee te doen Bij het realiseren van onze duurzaamheidsambities zijn veel partijen betrokken en nodig. We werken daarom met veel partijen samen. De participatie en samenwerking op het gebied van duurzaamheid geven we vorm vanuit de verschillende projecten. Bij de projecten brengen we het interne en externe netwerk aan betrokken en te betrekken partijen in kaart. Dat doen we door omgevingsgericht te werken (Factor-C methode). De participatie en communicatie stemmen we af op de behoefte van de verschillende doelgroepen. Zo zetten we ons in om inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties op de juiste wijze te betrekken. Communicatie die iedereen begrijpt We zorgen dat onze communicatie duidelijk en begrijpelijk is. Dit betekent dat we in eenvoudige, heldere taal schrijven (B1-niveau). Zo maken we de informatie over duurzaamheid toegankelijk voor zo veel mogelijk inwoners. Het doel is dat inwoners en ondernemers zich bewuster worden, meer kennis opdoen en openstaan voor positieve gedragsveranderingen die bijdragen aan een duurzamer Nieuwkoop. We maken een communicatieplan dat geldt voor het gehele programma en waar ook de afzonderlijke thema's en projecten op kunnen aansluiten.

Een heldere boodschap die iedereen bereikt Veel inwoners, ondernemers en organisaties in Nieuwkoop zetten zich al in voor duurzaamheid, vanuit verschillende motivaties. Onze communicatie richt zich op het stimuleren en motiveren om duurzame keuzes te maken en duurzame stappen te zetten. Dat maken we zo begrijpelijk en makkelijk mogelijk. We werken met één overkoepelende kernboodschap voor het programma, aangevuld met kernboodschappen per thema. Deze boodschap passen we waar nodig aan, zodat het aansluit bij de verschillende groepen die we willen bereiken. Bij elk project en/of elke activiteit maken we een koppeling met deze kernboodschappen. Zo vertellen we een duidelijk en eenduidig verhaal. Een strategische aanpak die verbindt Het communicatieplan richt zich op zowel interne communicatie binnen de organisatie als extern op de communicatie met onze omgeving. Zo willen we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties informeren en inspireren. We motiveren en stimuleren ze om zelf stappen te zetten voor een duurzamer Nieuwkoop. Om dit doel te bereiken, communiceren wij proactief. We zorgen dat onze informatie altijd duidelijk en toegankelijk is en dat we op het juiste moment met de juiste boodschap komen.

Bij de uitvoering van ons communicatieplan houden we ons aan de volgende principes: “In onze communicatie staat de behoefte van de doelgroep centraal.” “We sluiten aan bij bestaande initiatieven en versterken wat er al is.” ” “We delen regelmatig onze resultaten en voortgang.” “We laten de verhalen van inwoners in onze gemeenschap zien om anderen te inspireren.” “We werken samen met de regio en andere partners om zo veel mogelijk impact te maken.”

Onderdeel van het communicatieplan is een communicatiekalender. De verschillende thema’s en acties komen daarin terug.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 26 van 32

Algemene Kernboodschap De gemeente Nieuwkoop zet zich in voor een duurzame toekomst waarin we de natuur beschermen en klimaatverandering tegengaan. We willen dat Nieuwkoop een fijne plek blijft om te wonen, werken en leven – nu én voor toekomstige generaties. Daarom werken we samen met inwoners, bedrijven en organisaties aan een Duurzaam Nieuwkoop. In dit nieuwe programma voor 2025-2028 richten we ons op het overstappen naar schone energie, de transitie naar een circulaire economie, het verduurzamen van onze eigen bedrijfsvoering en het vergroenen van de openbare ruimte. Door samen aan de slag te gaan, maken we duurzaamheid een steeds vanzelfsprekender onderdeel van ons dagelijks leven.

Kernboodschappen perthema Thema Kernboodschap per Energietransitie Nieuwkoop maakt de overstap van fossiele energiebronnen, zoals olie, kolen en aardgas, naar schone energiebronnen zoals zon en wind. We stimuleren en ondersteunen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om energie te besparen, woningen en gebouwen beter te isoleren en aardasvrij te verwarmen en koelen. Zo verlagen we onze CO₂-uitstoot en het maakt ons minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. Waar mogelijk wekken we onze energie duurzaam op. Zo maken we samen de energietransitie mogelijk. Circulaire Economie Nieuwkoop werkt aan een circulaire economie. Daarin staat afval verminderen en hergebruik centraal. In een circulaire economie gooien we producten en materialen niet zomaar weg. We repareren, recyclen of gebruiken het opnieuw. We streven naar het hergebruik van minstens 60% van het huishoudelijk afval in 2030. Onze inwoners en ondernemers helpen we actief met afvalscheiding en hergebruik. Ook bij onze eigen inkoop en bouwprojecten kiezen we voor duurzame, herbruikbare materialen. Zo bouwen we samen aan een circulaire economie, vermindert onze afvalstapel én verkleint onze ecologische voetafdruk. Verduurzaming van de Gemeentelijke Organisatie Nieuwkoop zet zelf ook stappen door in te zetten op het verduurzamen van de eigen organisatie.

We verminderen onze CO₂-uitstoot en beperken onze impact op het milieu door het aanpassen van onze gebouwen, inkoop en werkwijzen. We maken onze gemeentelijke gebouwen energiezuiniger en kiezen voor duurzame materialen. Daarmee laten we zien dat we zelf verantwoordelijkheid nemen en ons inzetten voor een duurzame, gezonde gemeente. Zo zorgen we er samen voor dat duurzaamheid een vanzelfsprekend onderdeel is van alles wat we doen. Klimaatadaptatie Het klimaat verandert en dat merken we ook in Nieuwkoop. Om hier beter op voorbereid te zijn, werken we aan klimaatadaptatie. We maken de openbare ruimte meer waterbestendig en zorgen ervoor dat bij hevige regenval water makkelijker de grond in kan zakken. Groene plekken en bomen helpen daarnaast om hitte tegen te gaan. Samen met inwoners en bedrijven willen we de gevolgen van klimaatverandering tegengaan. Waar mogelijk ondersteunen we ze daarbij. Zo zorgen we er samen voor dat Nieuwkoop een veilige en prettige plek blijft om te wonen, werken en recreëren. Vergroten Biodiversiteit Nieuwkoop wil een gezonde en groene omgeving waarin we de natuur ruimte geven. Daarmee herstellen én versterken we de biodiversiteit – de verschillende soorten planten en dieren. In de openbare ruimte kiezen we voor divers groen. Dat zijn bloemen en planten die insecten en vogels aantrekken.

We werken samen met inwoners en natuurorganisaties om te helpen bij het behoud van natuur in tuinen en buurten en om bewustwording te vergroten. Zo zorgen we samen voor het behoud van onze groene omgeving. Duurzame Mobiliteit Nieuwkoop wil duurzame mobiliteit stimuleren door inwoners te helpen kiezen voor schone en energiezuinige vormen van vervoer. Daarom plaatsen we meer elektrische laadpalen en we moedigen inwoners aan vaker de fiets of het openbaar vervoer te gebruiken. We zetten in op deelmobiliteit om inwoners te stimuleren om bijvoorbeeld een auto te delen. We werken aan een betere bereikbaarheid van onze gemeente. Door duurzame mobiliteit dragen we samen bij aan minder uitstoot, een schonere lucht én een gezondere leefomgeving voor iedereen.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 27 van 32

8. MONITORING EN EVALUATIE

Dit programma richt zich op duidelijke en haalbare doelen. Monitoring en evaluatie zijn daarbij van groot belang. Door de voortgang en resultaten te volgen, houden we focus en blijven we op koers. Zo kunnen we snel aanpassingen maken als dat nodig is. Deze aanpak zorgt ervoor dat we continu verbeteren, ervaringen delen en inwoners en partners betrekken bij duurzaamheid. 8.1 Beleidscyclus De beleidscyclus bestaat uit vijf stappen: agendavorming, beleid formuleren, vaststellen, uitvoeren en evalueren. Na de evaluatie passen we het beleid waar nodig aan en begint de cyclus opnieuw. Voor het doorlopen van de cyclus kiezen we een periode van vier jaar. We formuleerden de duurzaamheidsambities voor dit programma op basis van het Beleidskader Duurzaamheid uit 2020 en de evaluatie van het Duurzaamheidsprogramma 2021-2024. Tijdens de uitvoering volgen wij nauwkeurig de voortgang van projecten en activiteiten. Na twee jaar maken we een tussenrapportage. Deze rapportage geeft een overzicht van de status van de acties en projecten, zodat de gemeenteraad goed geïnformeerd blijft. Zo is tijdige bijsturing mogelijk als blijkt dat de uitvoering niet volgens plan verloopt, kan er tijdig bijgestuurd worden. Bij de eindevaluatie in 2028 koppelen we het beleid aan de uitvoering.

Ook bekijken we andere ontwikkelingen die invloed hebben gehad, zoals wetgeving of maatschappelijke trends, en of deze de voortgang versneld of vertraagd hebben. 8.2 Monitoring De voortgang van het programma wordt gemeten met beleidsmonitoring en prestatiemonitoring: •

•

Beleidsmonitoring: Hierbij meten we de voortgang van de hoofd- en subdoelen. De doelen zijn zo SMART mogelijk geformuleerd: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Dit maakt het mogelijk de voortgang goed te meten en waar nodig bij te sturen. De monitoring laat zien waar Nieuwkoop nu staat en hoe ver de gemeente van de einddoelen af is. Soms zijn er geen landelijke meetmethoden beschikbaar, bijvoorbeeld bij het thema circulaire economie. In dat geval kijken we naar de behaalde resultaten van acties die de meeste impact hebben, zoals het stimuleren van circulair inkopen en het ondersteunen van lokale bedrijven met circulaire initiatieven. Prestatiemonitoring: Dit richt zich op de uitvoering van specifieke acties en projecten. We houden bij of we ze op tijd afronden en of ze bijdragen aan de gestelde subdoelen. Dit houdt team Duurzaamheid elk jaar bij. Monitoring en evaluatie zien we als een gezamenlijke taak. Team Duurzaamheid werkt samen met andere afdelingen binnen de gemeente, externe partners en inwoners om informatie te verzamelen, te analyseren en mogelijke verbeteringen door te voeren.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 28 van 32

BIJLAGE 1: Ambities, opgaven, acties en planning ENERGIETRANSITIE Hoofdopgave (ambitie)

Planning Speerpunten

1. Energiebesparing: efficiënter gebruik van energie en energiezuinigere apparatuur

Sub-opgaven (doelstellingen)

• 25% energiebesparing t.o.v. 2014

• 20% energiebesparing in de gebouwde omgeving t.o.v. 2014

55% CO2reductie in 2030 t.o.v. 1990

2. Toewerken naar aardgasvrij(gereed): isoleren en overstappen op duurzame warmtebronnen

• 35% aardgasreductie bij woningen t.o.v. 2020 • Minimaal 60% van de koopwoningen en 100% van de huurwoningen rondom het IKC in Langeraar aansluiten op het warmtenet

Acties

‘25

3. Duurzame opwek: Opwekken van energie uit hernieuwbare bronnen

4. Toegankelijke energietransitie: energietransitie bereikbaar voor iedereen

‘28 ⟳

Aanbieden subsidie energiebesparingsfonds

⟳

Ondersteunen/ faciliteren ondernemers bij verduurzaming

⟳

Aanbieden van een gemeentelijk energieloket

⟳

Onderzoek mogelijkheden proefopstellingen energieopslag binnen de gemeente

⟳

Herijking Transitievisie warmte

✓

Opstellen van het Warmteprogramma

✓

Opstellen/ uitvoeren wijkaanpak Woerdense Verlaat

⟳

Opstellen/ uitvoeren wijkaanpak Langeraar

⟳

Opstellen/ uitvoeren wijkaanpak Ter Aar

⟳

Opstellen/ uitvoeren warmteonderzoek wijkaanpak Zevenhoven

⟳

Warmtenet realiseren in Langeraar omtrent het IKC

‘30 ✓

Prestatieafspraken over verduurzaming bij woningcorporaties

⟳

Deel van 60 hectare zonnepanelen

⟳

Deel van 20 hectare zonnepanelen

⟳

• 20 hectare zonnepanelen op bedrijfsdaken

Opstellen Zonopwek-potentiekaart

• 3.400 woningen met zon op dak

Geen verdere actie, doel gehaald, ook vanwege netcongestie geen verdere inzet hierop

• 60% van de huurders heeft een energie coach en/ of een fix brigade aan huis gehad

‘27

Aanbieden energiecoaches

Uitvoeren onderzoek beschikbare ruimte in de ondergrond

• 60 hectare zonnepanelen in grote opstellingen

‘26

Aanpak energiearmoede

✓

⟳

• 70% van de woningeigenaren heeft gebruik gemaakt van een aanbod voor een grote maatregel

LEGENDA ⟳ = doorlopende actie ✓ = actie afgerond in dat jaar Als er geen van bovenstaande symbolen staan dan wordt de actie na 2028 afgerond.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 29 van 32

CIRCULAIRE ECONOMIE Hoofdopgave (ambitie)

Planning Speerpunten

Sub-opgaven (doelstellingen)

1. Circulaire gemeentelijke strategie: ontwikkelen en uitvoeren van een integrale circulaire aanpak binnen de gemeente Bijdragen aan Nederland 50% circulair in 2030

• Een circulaire strategie voor de gemeente Nieuwkoop

2. Ondersteunen circulariteit bij inwoners: inwoners helpen bij het verminderen van afval en stimuleren van hergebruik van doe het zelf materialen

• 60% van het huishoudelijk afval is recyclebaar in 2030 en 65% in 2035

• Behalen van de ambities uit 'MKB Deal Circulaire MKB Maakindustrie Metaal, Gemeenten Alphen aan den Rijn, Waddinxveen en Nieuwkoop'

3. Ondersteunen circulariteit bij ondernemers: ondersteunen van ondernemers bij afvalreductie en circulaire bedrijfsmodellen

Acties

‘25

‘26

‘27

‘28

Integraliteit tussen teams opzoeken om circulariteit te bevorderen

⟳

Bijwonen en leren van regionale circulaire samenwerkingsverbanden en kennissessies

⟳ ✓

Realiseren van een demontagehal voor afval.

⟳

Informeren en communiceren over 'hoe afval scheiden' Zie 'MKB Deal Circulaire MKB Maakindustrie Metaal, Gemeenten Alphen aan den Rijn, Waddinxveen en Nieuwkoop'

✓ ⟳

Ondersteuning bieden bij lokale circulaire initiatieven

VERDUURZAMING EIGEN ORGANISATIE Hoofdopgave (ambitie)

Planning Speerpunten

Sub-opgaven (doelstellingen)

Acties

• Inzicht in de CO₂-uitstoot van de organisatie, nu en in de komende jaren

Implementeren CO2-managementysteem volgens methodiek van de CO2-prestatieladder Opstellen routekaart verduurzamen vastgoed

80% CO2reductie in de gemeentelijke organisatie t.o.v. 2019

1. CO₂-reductie in de eigen organisatie: verminderen van de CO₂-uitstoot binnen gemeentelijke activiteiten en faciliteiten

• Energieneutrale gemeentelijke gebouwen

• 50% energiereductie openbare verlichting t.o.v. 2013

Circulair en klimaatbestendig handelen in de eigen organisatie

2. Duurzaam inkopen en aanbesteden: toepassen van duurzame criteria bij inkoop en aanbesteding van producten en diensten

3. Duurzaamheid in gemeentelijke projecten: integreren van duurzaamheidscriteria in alle projecten binnen de openbare ruimte

‘28

⟳ ✓

⟳

✓

Bij aanschaf nieuwe voertuigen duurzame opties meenemen

⟳

Alle openbare verlichting vervangen voor (dimbare) LED

✓

Alle openbare verlichting dynamisch opstellen

✓

Opstellen plan van aanpak circulaire gemeentelijke organisatie

• Bij vervanging/ nieuwe openbare verlichting, is deze altijd circulair.

Certificaat openbare verlichting bij vervanging Uitvoeren nulmeting MVOI

• Klimaatbestendigheid is een standaard eis bij projecten in de openbare ruimte.

‘27

Starten met eerste gebouwen verduurzamen a.d.h.v. routekaart

• Een circulaire strategie voor de eigen organisatie

• Bij productgroepen waar dit toepasbaar is, is MVOI toegepast

‘26

DMJOP's opstellen o.b.v. de routekaart verduurzamen vastgoed

Onderzoek mogelijkheden aardgasvrij gemeentehuis • Stapsgewijs het wagenpark verduurzamen

‘25

Actieplan MVOI opstellen

✓ ⟳ ✓ ✓

Starten met het uitvoeren van de acties uit het Actieplan MVOI

⟳

Verbinding zoeken tussen de teams duurzaamheid, woningbouw, PGV en de afdeling BOR

⟳

Per elk woningbouwproject standaard collectieve energievoorziening afwegen, houtbouw stimuleren en standaard natuurinclusief bouwen

⟳

LEGENDA ⟳ = doorlopende actie ✓ = actie afgerond in dat jaar Als er geen van bovenstaande symbolen staan dan wordt de actie na 2028 afgerond.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 30 van 32

KLIMAATADAPTATIE Hoofdopgave (ambitie)

Planning Speerpunten

Sub-opgaven (doelstellingen)

Acties

‘25

‘26

‘27

‘28

⟳

Uitvoeren project groenere straten Buytewech-Noord: Groene en Ecologische wijk

De gemeente is klimaatbestendig en waterrobuust

1. Hittebestendige openbare ruimte: een openbare ruimte met voldoende schaduw, groen en water.

2. Wateropslag en infiltratie: implementeren van systemen voor wateropslag en infiltratie ter vermindering van wateroverlast en droogte.

• De openbare ruimte is klimaatbestendig en waterrobuust

• Vergroten van het aandeel groen in tuinen volgens de stichting Steenbreek richtlijnen

Uitvoeren vergroeningsprojecten: Schoterhoek 1 en Gemeentehuis

✓

Acties uitvoeren uit beleidsplan bomen gericht op klimaatadaptatie

⟳

Opstellen Beleids- en Beheerplan openbaar groen 2026 - 2031

✓

Opstellen Beleids- en Beheerplan openbaar water 2025 - 2030

✓

Inwoners stimuleren meer groen in hun tuin aan te leggen, waaronder de actie ‘tegel eruit, plant erin.’

⟳

DUURZAME MOBILITEIT Hoofdopgave (ambitie)

55% CO2reductie t.o.v. 1990

Planning Speerpunten

Sub-opgaven (doelstellingen)

Acties

‘25 1. Nationale Agenda Laadinfrastructuur: Verbeteren van de laadinfrastructuur voor inwoners en ondernemers binnen de gemeente

• 500 laadpunten binnen de gemeente in 2030

250 extra laadpunten plaatsen

• Een integrale laadvisie voor logistiek vervoer

Input leveren voor de integrale laadvisie voor de regio Holland Rijnland

✓

Uitvoeren interessescan deelmobiliteit

✓

2. Deelmobiliteit: Inwoners en ondernemers informeren over deelauto’s

• Per dorpskern zijn er in 2028 minimaal 2 deelauto's beschikbaar

3. Openbaar Vervoer: Duurzaam en voor iedereen toegankelijke OV

• Alle OV bussen bestaan in 2028 uit zero-emissievoertuigen.

4. Stimuleren duurzaam vervoer: Inwoners en ondernemers stimuleren voor het gebruik van duurzaam vervoer

• De gemeente Nieuwkoop zet zich continu in om inwoners en ondernemers te informeren over duurzame mobiliteit

‘26

‘27

‘28

Informeren over deelauto’s naar bewoners

⟳

Deelauto's onderdeel nieuwbouwprojecten

⟳

Invloed uitoefenen op de provinciale aanbesteding openbaar vervoer Subsidies aanvragen bij het regional investeringsfonds mobiliteit

⟳

Inwoners en ondernemers informeren over duurzame mobiliteit

⟳

LEGENDA ⟳ = doorlopende actie ✓ = actie afgerond in dat jaar Als er geen van bovenstaande symbolen staan dan wordt de actie na 2028 afgerond.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 31 van 32

VERGROTEN BIODIVERSITEIT Hoofdopgave (ambitie)

Planning Speerpunten

Sub-opgaven (doelstellingen)

Acties

‘25

1. Biodiverse openbare ruimte: integreren van biodiversiteit in projecten en beleidsplannen binnen de gemeente

Behouden en vergoten van de biodiversiteit

• Versterken van de ecologische verbindingen in landelijk en stedelijk gebied • Vergroten van de biodiversiteit in de openbare ruimte

• Samenwerken met inwoners en ondernemers voor het vergoten van biodiversiteit

3. Stikstof aanpak: inwoners en ondernemers informeren, adviseren en ondersteunen omtrent de stikstofproblematiek

• Ervoor inzetten dat ontwikkelingen geen negatief effect (o.a. stikstof) hebben op de natuur

‘28

Acties uitvoeren uit Beleidsplan Bomen en Beleids- en Beheerplan openbaar groen gericht op biodiversiteit

⟳

Monitoren biodiversiteit bermen

⟳

Onderzoeken locatie nieuw Tiny Forest

✓

Aanleggen Tiny Forest Nieuwveen Aanleggen Tiny Forest Buytewech-Noord

✓

Soortenmanagementplan (SMP) 2. Betrekken inwoners en ondernemers voor biodiversiteit: betrekken inwoners en ondernemers om biodiversiteit binnen de gemeente te behouden en te vergoten

‘27

✓

Afronden aanleg bos in Noordse Buurt • Meer ruimte bieden aan natuur en biodiversiteit als waardevolle onderdelen van de fysieke leefomgeving

‘26

Actie: bomen uitdelen aan bewoners

✓

Aanbieden Natuur- en milieu educatieprogramma

✓

Inwoners en ondernemers informeren over de stikstofproblematiek

⟳

Adviseren over de stikstofproblematiek bij intiatieven binnen de invloedsfeer van de natuur

⟳

Ondersteuning bieden tijdens initiatieven met (potentieel) invloed op de natuur

⟳

LEGENDA ⟳ = doorlopende actie ✓ = actie afgerond in dat jaar Als er geen van bovenstaande symbolen staan dan wordt de actie na 2028 afgerond.

Duurzaamheidsprogramma 2025 -2028

pagina 32 van 32