Bijlage bij toelichting 1. Stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan Centrumlocatie Nieuwveen

Zorg voor een rustige, regelmatige vlakverdeling van wat grotere regelmatige rechthoeken. Breng de panelen in banen aan en vouw ze vooral niet in L-vorm om de dakkappelen of dakkappen heen, dit levert een onrustig beeld op. De kleurkeuze van de materialen afstemmen op de kleur van de zonnepanelen, geen panelen met een lichtgrijze (metaalkleurige) rand toepassen.

Schetsmaquette kapvorm als regelmatig ritme en referentiebeeld van een langskap met dakkappelen PAGINA 44

HOOFDSTUK 4 – BEELDKWALITEIT BEBOUWING

KOPGEVELS De verkaveling met woningen rond een hofje en woningen rond een plein heeft tot gevolg dat er kopgevels ontstaan aan de zijde van de A.H. Kooistrastraat en de Muggenlaan. De kopgevels aan de A.H. Kooistrastraat liggen aan een doorgaande route, het historische lint van Nieuwveen. Daarbij liggen ze tegenover zeer kleinschalige bebouwing, vaak 1 laag met kap. Een goede vormgeving van deze kopgevels is essentieel om ze goed te laten passen binnen het beschermde dorpsgezicht. •

• • • • •

De kopgevels zijn niet te groot, met name bij het blok tussen hofje en plein, dat door de corridor ontsluiting een grotere breedte heeft, is het van belang dat de kopgevel niet te fors wordt. Dit kan bijvoorbeeld worden bewerkstelligd door een deel terug te laten springen, waardoor een rankere, getande kopgevel wordt gecreëerd (schema ter illustratie) De kopgevels zijn gericht op de straat en hebben gevelopeningen richting de straat. De gevelopeningen zijn zodanig van grootte dat ze een aantrekkelijke gevelverdeling aan deze zijde opleveren en toch een normale woningindeling niet belemmeren Bij de kopgevels wordt extra aandacht besteed aan verfijnde detaillering. Te denken valt aan metselwerkbanden, verfijnde dakranden of plastiek in de gevel. Een rustig beeld blijft hierbij wel het uitgangspunt Er is enige ruimte voor metselwerk ornamenten of kunst in de kopgevel(s) Om de hoogte aan de A.H. Kooistrastraat te beperken zou hier ook gewerkt kunnen met een lager volume of met een lagere goothoogte aan de straat De kopgevels mogen van elkaar afwijken.

Referentiebeelden kopgevel PAGINA 45

HOOFDSTUK 4 – BEELDKWALITEIT BEBOUWING

GEVELS • • • Wat we niet willen: te vlakke of strakke gevel

•

•

Referentiebeelden gevels, de gevel moet passen bij de dorpse atmosfeer

PAGINA 46

Eenheid en rust in de architectonische uitstraling zijn sleutelbegrippen Er dient voor gezorgd te worden dat de gevelvlakken niet te saai of monotoon worden, enige afwisseling in de gevel is noodzakelijk Afwisseling kan gevonden worden in ritmisch geplaatste architectonische elementen, zoals bijvoorbeeld (fictieve) luiken, in het toepassen van gevelplastiek, of in variatie in materiaalgebruik Een voorbeeld van variatie in materiaalgebruik kan zijn: een baksteen gevel in een zacht-rode kleur die wordt afgewisseld met geveldelen in wit keimwerk. Zorg er wel voor dat het totaalbeeld rustig blijft door het gebruik van een beperkt aantal, bij de sfeer van het dorp passende materialen De gevel mag niet te vlak of strak zijn; dit is te modern om te passen bij de dorpse atmosfeer.

HOOFDSTUK 4 – BEELDKWALITEIT BEBOUWING

BALKONS EN GALERIJEN Omdat alle appartementen een goede buitenruimte dienen te krijgen zullen aan de zijde van het hofje en de zijde van het plein balkons toegepast worden. Deze zijn van flinke invloed op de uitstraling van de gebouwen. • • • • • •

• •

Het is dan ook van essentieel belang dat de balkons integraal ontworpen worden met het totaalbeeld van de architectuur Er moet gezorgd worden voor een mooi, evenwichtig, bij het dorpscentrum passend beeld, inclusief de balkons Voorkom te lange balkonlengtes of te lange galerijlengtes; grote afmetingen of repetitie voorkomen Zorg voor goede ritmiek en een goede vlakverdeling van de balkons binnen de compositie van de gevel; twee balkons samenvoegen tot één vorm indien mogelijk Zorg voor voldoende diepte van het balkon voor gebruik (2 meter diepte) Goede balans tussen privacy, inkijk en uitzicht: Goed zicht vanaf het balkon op het hofje of op het plein is het uitgangspunt Toepassen van een spijlenhek dat past bij de architectuur Te vrij zicht op rommelige balkons voorkomen Rank gedetailleerde vloerrand Eventueel zoeken naar het integreren van groen op de balkons.

Referentiebeelden balkons aan de zijde van het hofje en het plein

PAGINA 47

HOOFDSTUK 4 – BEELDKWALITEIT BEBOUWING

BERGINGEN • •

Bergingen zijn in de hoofdvolumes opgenomen. Dus geen losse bergingen in de openbare ruimte. Lange dichte gevelvlakken moeten hierbij worden voorkomen.

KLEUR- EN MATERIAALGEBRUIK Een evenwichtig en samenhangend palet van materialen en kleuren moet het uitgangspunt zijn. De architect dient een (digitaal) monsterbord van de toe te passen materialen te laten zien. Dit dient tevens afgestemd te worden op de materialen die gebruikt worden in het inrichtingsplan.

Referentiebeelden mogelijk te gebruiken kleuren en materialen

PAGINA 48

Uitgangspunten kleur- en materiaalgebruik: • Het kleur- en materiaalgebruik dient te passen bij de dorpse setting. Er dient gekozen te worden voor materialen en kleuren die in de historische dorpslinten (Dorpsstraat, A.H. Kooistrastraat, Kerkstraat) (ook) al gebruikt worden • Terughoudend materiaal- en kleurgebruik, geen felle kleuren of (te) grote contrasten • Materialen dienen duurzaam te zijn en mooi te verouderen • Materiaal gevel: - Handvorm baksteen in zachte, natuurlijke rode of beige kleur, gemêleerd of in een sortering - Een metselwerk plint kan onderdeel van de gevel zijn - Wit keimwerk - Geen plaatmateriaal in de gevels gebruiken; dat past niet in het beschermd dorpsgezicht en de uitstraling is te hard en te modern - Geen hout toepassen, dat vergt te veel onderhoud - Een afwisselende toepassing van materialen of kleurnuances in de gevel kunnen zorgen voor de gewenste variatie en ritmiek • Materiaal kap: - Keramische pannen of leien - Zorgen dat de zonnepanelen in een mooie regelmatige rechthoek kunnen worden opgenomen die compositorisch goed binnen het dakvlak is gelegen - In het gehele plan worden de daken in hetzelfde materiaal en dezelfde kleur uitgevoerd, dit vormt een bindende factor in het plan • Kozijnen in een rustige, lichte kleur, eventueel plaatselijk voorzien van een accent in de vorm van een omranding.

Draaiende delen in dezelfde lichte kleur of in donker groen. Kunststof of hout zijn beide mogelijk, maar niet gemixt • Dakranden, boeiboorden, dakoverstekken, luifels en andere ondergeschikte bouwdelen mogen wel in hout of onderhoudsvrij plaatmateriaal worden uitgevoerd.

HOOFDSTUK 4 – BEELDKWALITEIT BEBOUWING

DETAILLERING • • • • • •

Juist door een verfijnde detaillering, liefst met een verwijzing naar het verleden, kan een link naar de rest van het dorpscentrum worden gelegd. Zo is het mogelijk om architectuur die nu gebouwd wordt te laten passen in een dorpse setting Een strakke, vlakke, te moderne detaillering is niet toegestaan Details niet wegstoppen of wegwerken, maar juist uitwerken, zichtbaar maken of accentueren (materiaalgebruik) Goed en rank gedetailleerde goten en dakaansluitingen Gebruik maken van neggen, de gevel mag niet te vlak worden Gebruik maken van metselwerkdetails zoals bijvoorbeeld siermetselwerkbanden.

Referentiebeelden verfijnde detaillering, verwijzing naar het verleden, metselwerkdetails

PAGINA 49

HOOFDSTUK 5 - DUURZAAMHEID

KADER

ENERGIE - OPWEKKING

Duurzaamheid leeft op allerlei niveaus: bij inwoners, bedrijven, instanties en overheden. Er zijn allerlei initiatieven van inwoners en bedrijven, die duurzaamheid zien als een kans en hierin willen investeren. Ook de overheid voelt de urgentie om hier een actieve rol in te spelen. Dit is de reden dat er voor het Centrumplan, naast participatie, nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan duurzaamheid, zowel bij de gebouwen als bij de openbare ruimte.

De doelstelling voor het Centrumplan is een positieve bijdrage te leveren aan de doelstelling van de gemeente om in 2050 een vrijwel energieneutrale gemeente te zijn. Uitgangspunt voor het Centrumplan is om te verwarmen met bodemwarmtepompen. Onderzocht wordt of deze individueel per woning of collectief ingezet zullen worden.

ENERGIEBESPARING EN HITTESTRESS VISIE De Gemeente Nieuwkoop wil de dorpskernen zodanig inrichten dat deze vanuit economisch, ecologisch en menselijk oogpunt gezond, aantrekkelijk en toekomstbestendig zijn, geredeneerd vanuit nieuwe maatschappelike opgaven waar de gemeente mee te maken krijgt nu, en voor de komende jaren. Dit gaat meer dan ooit het straatbeeld zoals in nieuwbouwlocaties veranderen. In een gezonde dorpskern is ruimte voor duurzame energie-, water-, voedsel-, grondstoffen- en afvalkringlopen. Daarbij wordt gestreefd naar een samenhangende, duurzame ontwikkeling met een goede balans tussen economie, ecologie en de mens. Het duurzaamheidsbeleid van de Centrumlocatie Nieuwveen focust daarom op de volgende speerpunten om aan deze visie bij te dragen.

PAGINA 50

Voor het Centrumplan wordt ingezet op maximale energiebesparing, door te investeren in een hoge warmteweerstand van de schil, goede kierdichting en luchtdichtheid. Ook wordt ingezet op terugwinning van restwarmte uit ventilatielucht en stroomopwekking door zonne-energie. Tot slot wordt er bij het ontwerpen van de woningen aandacht besteed aan het terugdringen van temperatuuroverschrijding in de zomer (TO-juli), door het toepassen van actieve koeling of buitenzonwering.

COMFORTABEL WONEN Per 1 januari 2021 is de BENG-eis voor nieuwbouw van toepassing (bouwbesluit). De gebouwen worden volgens de nieuwe norm ‘Bijna Energieneutraal Gebouw’ gerealiseerd. Dit uitgangspunt resulteert in zeer energiezuinige woningen met een geringe warmtebehoefte. Er wordt specifiek aandacht besteed aan het informeren van de nieuwe bewoners over het gebruik van de technische installaties en het correct en zuinig omspringen met de benodigde energie. Uitgangspunt daarbij is dat de installatie zodanig wordt ontworpen dat deze op een eenvoudige en begrijpelijke wijze door bewoners kan worden bediend en een comfortabel woonklimaat oplevert.

HOOFDSTUK 5 - DUURZAAMHEID

DUURZAAM MATERIAALGEBRUIK

LEEFBAARHEID

Bij de uitvraag voor het ontwerpen en realiseren van de gebouwen wordt naar de ontwerpende en uitvoerende partijen opgenomen dat het toepassen van duurzame, onderhoudsarme materialen en installaties het uitgangspunt is. Voor toekomstig onderhoud en vervanging dienen de installaties goed bereikbaar gerealiseerd te worden.

Het gebied Centrumlocatie Nieuwveen wordt zodanig opgezet dat een aantrekkelijk, levendig woon- en leefklimaat ontstaat, passend in een dorpscentrum. Met het oog op leefbaarheid en veiligheid wordt het wandel- en fietsverkeer gescheiden van het autoverkeer. De ambitie is om een nieuw dorpsplein te realiseren, een centrale plek voor informele ontmoeting, activiteit en ontspanning. Bij het ontwerpen daarvan is er aandacht om (geluids-) overlast zoveel mogelijk te beperken door o.a. het toevoegen van groen en bomen.

ZONNEPANELEN De woongebouwen worden voorzien van zonnepanelen. Aangezien het Centrumplan gestapelde bouw betreft moet het beschikbare dakoppervlak worden verdeeld over de onderliggende woningen. De zonnepanelen worden daarom naar verwachting primair ingezet voor de algemene voorzieningen (eventuele lift, algemene verlichting, etc). Daarna wordt de zonne-energie gebruikt om het stroomverbruik van de huishoudens te verminderen, waarbij het streven is te ontwerpen op zoveel mogelijk energie neutrale woninginstallaties.

WATERHUISHOUDING

De woningen worden zodanig ontworpen dat deze geschikt zijn voor een brede doelgroep. Hiermee wordt voorkomen dat, bij wijziging van doelgroep of behoefte in de toekomst, verbouwingen en aanpassingen noodzakelijk zijn. Daarnaast is het uitgangspunt om de woningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te ontwerpen.

Sinds 2003 is het uitvoeren van de watertoets bij bouwplannen wettelijk verplicht. De watertoets heeft betrekking op alle grond- en oppervlaktewateren en behandelt alle van belang zijnde waterhuishoudkundige aspecten (naast veiligheid en wateroverlast bijvoorbeeld ook de waterkwaliteit of verdroging). De watertoets is een belangrijk procesinstrument om water een evenwichtige plaats te geven in de ruimtelijke ordening. Uit de waterparagraaf blijkt de betrokkenheid van de waterbeheerder in het planproces en de wijze waarop het wateradvies van de waterbeheerder is meegenomen in de uitwerking van het plan. In dit kader zal worden gekeken naar bijvoorbeeld het aanbrengen van molgoten langs rijbanen ten behoeve van de afvoer van regenwater. In het kader van klimaatadaptief beheer van de openbare ruimte krijgt met name de voor te stellen materialisering de nodige aandacht. Voorbeelden hiervan zijn het uitvoeren van de rijstroken in half verharding en de toepassing van waterdoorlatende bestratingen/verhardingen ten behoeve van de parkeerplaatsen.

GELUIDSADAPTATIE

AFVAL EN GRONDSTOFFEN

De locatie ligt binnen de 20-Ke contour van Schiphol, waardoor er in beginsel buiten bestaand stedelijk gebied niet mag worden gebouwd. De locatie valt echter onder de uitzonderingen, waardoor er wel gebouwd mag worden. Met de toekomstige woningbouwontwikkeling moet rekening gehouden worden met mogelijke geluidsoverlast in verband met de ligging binnen de 20-Ke contour van Schiphol.

Ten behoeve van afvalinzameling worden in het gebied ondergrondse containers gerealiseerd. Uitgangspunt hierbij is het zoveel mogelijk gescheiden inzamelen van afval, conform het vigerende beleid van de gemeente. Met betrekking tot de bouw wordt aan de uitvoerende partijen verzocht bij de realisatie aandacht te besteden aan het zoveel mogelijk voorkomen c.q. minimaliseren van afvalstromen (zowel tijdens de bouw als bij de sloop aan het einde van de levensduur van de gebouwen), waarbij tevens wordt gestreefd naar hergebruik van deze materialen (van afval naar grondstof). Doel hierbij is het zoveel als mogelijk sluiten van de grondstoffenkringloop.

BREDE DOELGROEP

PAGINA 51

HOOFDSTUK 5 - DUURZAAMHEID

NATUUR EN LANDSCHAP Bij elk ruimtelijk plan dient, met het oog op de natuurbescherming, rekening te worden gehouden met de Wet Natuurbescherming. Het projectgebied ligt niet binnen en ook niet in de buurt van Natura 2000-gebieden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Nieuwkoopse Plassen & De Haeck) ligt op een afstand van meer dan 5 kilometer. Het aspect gebiedsbescherming geeft, gezien de aard van de ontwikkeling en de afstand tot het Natura 2000-gebied, geen belemmeringen. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling wordt een quickscan uitgevoerd. Mogelijk kan deze quickscan aanleiding geven tot nader ecologisch onderzoek. Verder is het uitgangspunt bij deze ontwikkeling het zoveel als mogelijk handhaven en versterken van de groenstructuur.

NATUURINCLUSIEF BOUWEN Bij het ontwerpen en realiseren van de woongebouwen en de openbare ruimte worden natuurinclusief aspecten geïntegreerd ter behoud en ontwikkeling van biodiversiteit. Gedacht wordt aan bijvoorbeeld nestvoorziening voor vogels en vleermuizen in de gebouwen, maar ook om bij het beplantingsplan van de groenvoorziening rekening te houden met jaarrond voldoende voedsel en bescherming voor vogels, insecten en amfibieën.

MOBILITEIT In de ruimtelijke structuur is de centrale ligging van de locatie in het dorp een ruggengraat voor het nieuwe plan. Dit maakt dat het Centrumplan uitstekend bereikbaar is voor langzaam verkeer en dat er is aangehaakt op het fietsknooppunten- en streekbusnetwerk. Het parkeren is georganiseerd in een centraal parkeerveld bij de gebouwen, waarbij de looplijn naar de woningen minimaal is. Onderzoek naar het toepassen van laadpalen ten behoeve van elektrische auto’s is onderdeel van het plan, om schone mobiliteit te stimuleren. Er worden voorzieningen (loze leidingen) in de bestrating opgenomen ten behoeve van toekomstige realisatie. Bij het ontwerpen van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met mindervaliden.

Voorbeeld natuurinclusief bouwen: Bloemen bijenhotel PAGINA 52

COLOFON

COLOFON Gemeente Nieuwkoop: Richard Bosboom Jacqueline van der Salm Angelien Stokman WSN: Frank Swager HBN architecten: Hans Hoppenbrouwers ARKUS: Carla van Hooff

PAGINA 53

PAGINA 54

BIJLAGEN

PAGINA 55

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

TERUGKOPPELING EN CONCLUSIES STARTBIJEENKOMST, 10 DECEMBER 2019 In deze sessie ging het er vooral om samen met de inwoners en belangstellenden een nieuwe start te maken door de vertrekpunten vanuit de gemeente en WSN te presenteren en te inventariseren wat er aan wensen en eisen leeft onder de bevolking. Tijdens deze bijeenkomst werd uitgebreid gediscussieerd over de volgende vragen: • Waar moeten we rekening mee houden, • Welke ideeën heeft u zelf over deze locatie, • Wat zijn uw zorgen mbt de eventuele bouwplannen op deze locatie? Door de enthousiaste medewerking van ruim 130 aanwezigen, verdeeld over 12 tafels, is veel informatie opgehaald. De participanten zagen dit als een geslaagde bijeenkomst en riepen op om goed te blijven communiceren.

Atelier 1: enthousiaste bijdragen van meer dan 100 participanten

PAGINA 56

P

*

INHOUDELIJKE SAMENVATTING VAN DE INBRENG VAN DE BEVOLKING

•

• • •

lijn

*

aansluiten op dorpse schaal en maat 2L(^)

A

accent aan plein 3L(^)

B parkeren binnentuin

parkeren binnentuin

groen

binnentuin dorpsplein

binnentuin groen

verlengd dorpsplein

parkeren

•

behoud boom

zicht

vergroot dorpsplein

•

evt. accent 3L(^)

P

dorpsplein

afstand tot A.H. Kooistrastraat

Plein aan de A.H. Kooistrastraat

Dorpsplein aan de Muggenlaan

C

D parkeren

parkeren binnentuin

bestaande boom groen

parkeren

binnentuin

groen

dorpsplein

groen A.H. Kooistrastraat

Centraal groengebied, bestaande boom

klein binnenhof

groen

klein binnenhof

parkeren

•

Het plan moet aansluiten op kleinschalige centrum dorpse sfeer De nieuwe woningen op voldoende afstand van de bestaande woningen aan de A.H. Kooistrastraat en de Muggenlaan plaatsen Suggestie: groenstrook toevoegen langs de A.H. Kooistrastraat en groenstrook met of bomen (niet te groot en breed) toevoegen langs de Muggenlaan De nieuwe woningen aan de zijde A.H. Kooistrastraat laag houden, maximaal 2 lagen + kap Naar achteren toe kan hoger gebouwd worden, maximaal 3 lagen hoog Goede koppeling met het bestaande centrum. Het huidige dorpsplein is te klein, dit graag uitbreiden door het doortrekken van het plein op de locatie zodat daar een echt dorpsplein ontstaat, zonder geparkeerde auto’s Juist geen bebouwingsaccent op hoek zoals op één van de inventarisatieschetsen was voorgesteld; de hoek moet juist open blijven! Een plaats om te zitten, een “seniorenhangplek” in de buurt van de kruising? Monumentale plataan Wisselende meningen: de boom behouden zou mooi zijn, maar hij is niet heilig en mag een goede planvorming niet in de weg staan De plataan handhaven of verplaatsen, of een vervangende grote boom op de juiste plek plaatsen De boom gebruiken als ontmoetingspunt Bankjes rond of in de buurt van de boom plaatsen De geschetste groene verbinding dwars over de locatie, van de A.H.

Kooistrastraat naar landgoed Ursula, voegt naar de mening van de bevolking niets toe: de hoofdentree bij de Viersprong en Muggenlaan zijn voldoende als verbinding en ontsluiting voor Ipse de Bruggen Wel: Groene plek met bankjes in het plan, plek waar je contact maakt Wel: Samenwerking met Ursula positief (bijvoorbeeld vrijwilligers groenonderhoud) Gebruik maken van de voorzieningen van Ursula, restaurant het Trefpunt De Muggenlaan is een goede langzaam verkeersverbinding naar Ipse de Bruggen Geen (slecht onderhouden) tuinen in het zicht Suggestie voor gemeenschappelijke, goed onderhouden tuinen (Ipse daarin betrekken) Suggestie voor groene hofjes aan de binnenzijde van de blokken Parkeren langs de randen, aan de achterzijde of aan de zijde Muggenlaan Parkeren tussen groen Zorgen dat je met rollators en scootmobiel goed bij de woningen kunt komen

parkeren

• •

brede verbinding naar landgoed

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

dorpsplein

afstand tot A.H. Kooistrastraat

Bestaand dorpsplein, diagonale looplijn

Basiskaart en diverse invalshoeken (combineerbaar en uitwisselbaar) gemaakt naar aanleiding van de opmerkingen uit de eerste bijeenkomst PAGINA 57

PARKEREN 3L + K

2L + K

parkeren

AFS TAN D

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

PLEIN

AFS TAN D

TERUGKOPPELING EN CONCLUSIES TWEEDE BIJEENKOMST, ATELIER 1 - SFEER EN BELEVING, 21 JANUARI 2020 Ook voor deze bijeenkomst was er grote belangstelling. Er werd een actieve bijdrage gevraagd van de deelnemers over het onderwerp ‘sfeer en beleving’ met behulp van referentiebeelden van stijlen en inrichting van de openbare ruimte. Voor deze bijeenkomst waren op basis van de ingebrachte ideeën op 10 december 2019 een viertal vlekkenplannen voor de openbare ruimte geschetst waar op gereageerd kon worden. De reacties zijn weer verzameld en samengevat: • Het dorpsplein vergroten, een plein realiseren op de hoek MuggenlaanA.H. Kooistrastraat, in aansluiting op het bestaande dorpsplein • Uitgaan van woningen geordend in hofjes Hofjes zichtbaar vanaf de A.H. Kooistrastraat Goede bezonning hofje en woningen • Passend bij het dorpse karakter, bebouwingshoogte: 2 (zijde A.H. Kooistrastraat) tot 3 lagen met kap (zijde landgoed Ursula) Variatie in de woningen • Voldoende afstand tot de bestaande woningen aan A.H. Kooistrastraat en Muggenlaan (’t Liemerhof) Groenstrook langs de A.H.

Kooistrastraat Groen, bomen en wandelroute langs Muggenlaan • Parkeren achter de bebouwing • Een door een inwoner opgestelde brief om de boom te behouden sprak erg aan (zie bijlage 2, inpassing monumentale plataan) Op stedenbouwkundig niveau is onderzocht of de boom, met in achtneming van alle overige inbreng, zou kunnen worden ingepast. Dat bleek het geval te zijn. • Woningen in open hofjes (gedraaid), goede bezonning • De in de inventariseringsschets opgenomen diagonale voet/fietspad voegt niets toe, eventuele looproutes door het plan wel • Rommeligheid en overlast voorkomen, geen privétuinen aan de straatzijde • Goede buitenruimtes bij woningen • Denk bij de inrichting ook aan de oudere gebruikers. In de gepresenteerde terugkoppeling van de eerste bijeenkomst konden de aanwezigen zich goed vinden.

Terugkoppeling atelier 1 - sfeer en beleving, 21 januari 2020 PAGINA 58

Wonen aan het dorpsplein

Wonen aan een hofje

grote boom

Groen en afstand

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

Plein Groen en afstand

Terugkoppeling atelier 1 - sfeer en beleving, 21 januari 2020 PAGINA 59

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

TERUGKOPPELING EN CONCLUSIES DERDE BIJEENKOMST, ATELIER 2 – VORMGEVING EN ARCHITECTUUR, SEPTEMBER 2020 Vanwege het COVID-19 virus is dit atelier belegd in kleine groepen; 3 groepen hebben live en 3 groepen hebben via digitale sessies deelgenomen aan de bijeenkomst. De in de vorige bijeenkomst benoemde gebieden, het hofje en het dorpsplein, worden in dit atelier aan de hand van een zestal thema’s bevraagd op de gewenste architectonische uitstraling en de vormgeving die men zich hierbij voorstelt. Hieronder een samenvatting van de geleverde input, aan de hand van de vragen die we de deelnemers hebben voorgelegd: Wat vindt u kenmerkend voor de architectuur van een hofje? • Eenheid en rust • Sfeervolle uitstraling • Knipoog naar het verleden - geen nieuwbouwwijk uitstraling (niet te strak/vlak) Eenheid en rust worden unaniem het meest belangrijk gevonden, tegelijkertijd wil men wel graag dat de uitstraling van het hofje niet te monotoon of strak zal zijn. Dit kan bereikt worden door het gebruik van een beperkt aantal, bij de sfeer van het dorp passende materialen. Afwisseling van materiaal zorgt voor ritmiek in de gevel. Als gevelmateriaal wordt hierbij gedacht aan een zachte, rode baksteen en/of gevels in wit stuc- of keimwerk. Maar ook bijvoorbeeld het gebruik van luiken of andere details kunnen voor een genuanceerde afwisseling in de gevel zorgen.

Een te moderne uitstraling of juist een te historiserende stijl worden beide niet passend geacht. Door een ‘knipoog naar het verleden’ te maken, elementen uit historische architectuur te vertalen naar het heden, en met name door verfijning in de detaillering van de gevel kan op gepaste wijze aangesloten worden op de sfeer van het dorpscentrum. Dus wel architectuur van nu maar niet de uitstraling van een nieuwbouwwijk. De architectuur mag niet te strak of vlak zijn.

Terugkoppeling atelier 2 – vormgeving en architectuur, september 2020 Aangewezen voorbeelden van een mooi hofje PAGINA 60

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

Wat vindt u kenmerkend voor de architectuur van woningen rondom een dorpsplein? • Qua architectuur aansluiting zoeken op het bestaande Dorpsplein maar ook met het nieuwe hofje daarnaast • Variatie en tegelijkertijd rust in de bouwstijl • Vriendelijke uitstraling en aansluiting op een centrum dorpse sfeer. Bij dit item werd als meeste benoemd dat de bebouwing qua sfeer moet aansluiten bij de bestaande bebouwing aan het huidige dorpsplein (‘t Liemerhof), en tegelijkertijd bij die van het nieuwe hofje. Met andere woorden; de toe te voegen woningen moeten wel samenhangend zijn, één plan vormen. Afwisseling en tegelijkertijd rust in de architectuur werd ook hier veel genoemd. Een architectuur met een warme uitstraling en het gebruik van zacht, rood/beige baksteen, eventueel afgewisseld met huizen in wit stuc- of keimwerk wordt passend gevonden. Een samenhangend ensemble rond een gezellig autovrij plein. Wat vindt u belangrijk als het gaat om de dakvorm en de kopgevels? • Woningen met kap, geen-, of eventueel een beperkt aantal platte daken • Kapverdieping als woonverdieping • Variatie in dakvormen, maar tevens niet te druk qua vormgeving. Variatie door bijvoorbeeld draaiing van kaprichting • Kopgevels met gevelopeningen en extra aandacht voor detaillering middels bijvoorbeeld siermetselwerkbanden • Aan de zijde van de A.H.

Kooistrastraat kan de goothoogte ook laag (eerste of tweede verdiepingsvloer) beginnen. Het merendeel van de participanten had een voorkeur voor bebouwing met een kap. Daarbij is de kap zodanig vormgegeven dat er op deze verdieping ook werkelijk gewoond kan worden. Dat betekent een wat hogere kap, aangevuld met dakkapellen die evenwichtig zijn verdeeld over het dakvlak. Ook bij de dakvorm wordt een rustige uitstraling belangrijk gevonden; geen verschillende hellingshoeken en een regelmatige indeling. Afwisseling kan eventueel verkregen worden door de kaprichting af en toe te draaien. Bij de kopgevels aan de A.H. Kooistrastraat en Muggenlaan worden gevelopeningen (ramen) en aandacht voor de metselwerkdetaillering genoemd.

Terugkoppeling atelier 1 - sfeer en beleving, 21 januari 2020

Terugkoppeling atelier 2 – vormgeving en architectuur, september 2020 Aangewezen voorbeelden van wonen rond een dorpsplein PAGINA 61

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

Wat vindt u belangrijk bij de materialisatie en kleurgebruik van het plan? • (Afwisseling van) zacht rood/beige baksteen en stucwerk • Geen hout (veel onderhoud), geen plaatmateriaal (niet passend bij het dorp) • Metselwerkdetails • Witte kozijnen en/of witte omrandingen Als materiaal wordt unaniem benoemd het gebruik van een zacht kleur rode baksteen en wit stuc- of keimwerk. Een afwisseling van deze gevelmaterialen kan zorgen voor de gewenste variatie en ritmiek in de gevel. Er wordt expliciet benoemd dat een houten gevel niet gewenst is omdat deze in de tijd gezien niet mooi verouderd en teveel onderhoud vergt. Een zorgvuldige detaillering die passend is bij de dorpse uitstraling, zoals het gebruik van siermetselwerkbanden, is veel genoemd. Wat vindt u belangrijk voor de buitenruimte van de woningen? • Zicht op het hofje of het plein • Geen zichtbare rommel op het balkon Een goede buitenruimte wordt belangrijk gevonden. Voor de buitenruimte van de woningen wordt zicht op het hofje en zicht op het plein als belangrijkste aspect gezien. Dat betekend geen dichte balkonhekken. Daarentegen moet zicht op rommelige balkons vanaf de buitenruimte wel worden voorkomen.

Terugkoppeling atelier 2 – vormgeving en architectuur, september 2020 Aangewezen voorbeelden van materialisatie, detaillering en kleurgebruik en van buitenruimtes bij de woningen PAGINA 62

BIJLAGE 1– SAMENVAT TING PATICIPATIEAVONDEN

3L + k

3L + k

HOFJE 2L +k

2L +k

DORPSPLEIN

Terugkoppeling atelier 2 – vormgeving en architectuur, september 2020 Beelden architectuur; wonen aan het hofje / wonen aan het dorpsplein Aansluiten op uitstraling dorp en dorpscentrum PAGINA 63

BIJLAGE 2 - DE MONUMENTALE PLATAAN

DE PLATAAN NIET KAPPEN MAAR KOESTEREN Een door een dorpsbewoner, een ‘bevriende tuinman’ opgestelde brief over de plataan sprak erg aan. Hieronder een samenvatting van deze brief. De plataan: niet kappen maar koesteren De centrumlocatie van Nieuwveen gezien door het “oog van de Plataan”. Mag ik mij even voorstellen? Mijn geschatte leeftijd is tussen de 80 en 100 jaar. De naam is Plataan. Een tuinman heeft mij met enkele bewoners samen geplant in de binnentuin van de Johannes Stichting. Toen de Stichting verhuisde naar Zwammerdam werden de gebouwen gesloopt. Ik bleef alleen als boom over op een kale vlakte. In de loop der jaren ben ik flink gegroeid, mijn stam heeft een doorsnede van één meter en mijn kroon een spanwijdte van ruim 15 meter. Als het zomer is zorgen mijn ongeveer twintig centimeter grote bladeren voor veel schaduw. Dit “behaarde” blad vangt veel stof op uit de lucht. Het schijnt dat er in Zuid Frankrijk op karakteristieke dorpspleintjes platanen geplant worden. Men geniet daar in de schaduw van een goed glas wijn en speelt jeu de boules. Gelukkig dat er weer gebouwd gaat worden. Veel inwoners hebben de ingebrachte ideeën kunnen bespreken. Ook de mogelijkheid tot het behoud van de plataan.

Hierbij nog wat ideeën en wetenswaardigheden die tot nadenken kunnen stemmen: • Deze boom is door de Gemeente uitgeroepen tot een monumentaal beschermde boom • We kunnen genieten van een boom die ver in de vorige eeuw is geplant • Door zijn grootte, vorm en plaats op het dorpsplein kan hij voor verbinding zorgen tussen de inwoners van Nieuwveen • In de steeds warmer wordende zomers is schaduw heel belangrijk • Voor de vogels is deze boom een geweldige plek als rust- en slaapplaats • Een boom van deze omvang produceert veel zuurstof voor mens, plant en dier. De Plataan dankt u voor uw aandacht.

Pleidooi voor het behoud van de monumentale plataan PAGINA 64

BIJLAGE 3– ERFGOEDCOMMISSIE ADVISEURS RUIMTELIJKE KWALITEIT

Groothandelsgebouw Stationsplein 45 Postbus 29129 3001 GC Rotterdam T 010 - 280 94 45 E info@dorpstadenland.nl

VERSLAG VOOROVERLEG ERFGOEDCOMMISSIE De Centrale Erfgoedcommissie Stichting Dorp, Stad en Land verzorgd sinds 2020 de rol van erfgoedcommissie voor de Gemeente Nieuwkoop. Het concept van dit stedenbouwkundig plan / inrichtingsplan / beeldkwaliteitsplan is aan deze commissie voorgelegd. Het verslag van het vooroverleg met de Erfgoedcommissie is hierbij opgenomen.

datum ons kenmerk

: 18 december 2020 : NKP20-0010 2

ERFGOEDADVIES op verzoek van de gemeente Nieuwkoop over het ondervermeld bouwplan: betreft : vooroverleg beschermd dorpsgezicht nummer gemeente : omschrijving werkzaamheden : Centrumplan Nieuwveen adres : , 2441DD, Nieuwveen monumentenstatus : vooroverleg beschermd dorpsgezicht datum vergadering : 14 december 2020 erfgoedadviseur : A.M. van den Bulk MA De Centrale Erfgoedcommissie baseert haar advies op de Wabo, de Erfgoedwet, het gemeentelijk erfgoedbeleid, de publicatie ‘10 uitgangspunten voor het omgaan met monumenten’ (Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, 2009) en de Technische Criteria planbeoordeling monumenten (DSL, 2006). Vooraf Voor de Centrumlocatie Nieuwveen is een stedenbouwkundig plan met beeldkwaliteitsplan opgesteld. De nieuwbouwlocatie is gelegen binnen het gemeentelijk beschermde gezicht van Nieuwveen. Bij de behandeling zijn de architect, opdrachtgever en gemeente aanwezig. De architect presenteert de historisch ruimtelijke analyse en geeft een toelichting hoe het stedenbouwkundig plan hierop aansluit en welke wijzigingen zijn aangebracht naar aanleiding van het vorige advies van de erfgoedcommissie d.d. 1 december 2020 (NKP20-0010-1). Conclusie De commissie is in principe akkoord met het voorstelde stedenbouwkundig plan.

Motivering Stedenbouwkundig plan De commissie is positief over de gepresenteerde heldere en zorgvuldige historisch ruimtelijke analyse en de wijze waarop deze is aangewend om de nieuwbouw in te passen in het historisch lint. De analyse en daarmee aangebrachte wijzigingen in het stedenbouwkundig plan zorgen voor een betere en logische aansluiting van de nieuwbouw op de omgeving. De inpassing van de historische wetering in het stedenbouwkundig plan als verwijzing naar een historisch landschappelijke situatie, draagt bij aan schaalverkleining en accentuering van de kavelrichting. De dubbele bomenrij aan het plein bij de A.H. Kooistrastraat zorgt voor voldoende massa, en voldoet daarmee aan de vraag van de commissie naar een duidelijke begrenzing van het plein. De architect doet aanvullend de toezegging dat de woningen op de koppen georiënteerd worden op de A.H. Kooistrastraat. Het stedenbouwkundig plan laat dat op dit moment nog niet zien. De commissie ziet dit graag nader uitgewerkt in een volgend stadium van het proces. P1/2

PAGINA 65

BIJLAGE 3– ERFGOEDCOMMISSIE ADVISEURS RUIMTELIJKE KWALITEIT

Groothandelsgebouw Stationsplein 45 Postbus 29129 3001 GC Rotterdam T 010 - 280 94 45 E info@dorpstadenland.nl

Aan de eerdere opmerkingen van de commissie is daarmee voldoende tegemoet gekomen en er wordt in voldoende mate aansluiting gezocht bij de waarde van de historisch ruimtelijke structuur van het gemeentelijk beschermd gezicht van Nieuwveen. Voor de nadere uitwerking vraagt de commissie nog aandacht voor de volgende aspecten: Het terugbrengen van de structuur van de wetering biedt mogelijkheden om het verhaal van de plek en de aansluiting op het landschap te verbeelden, bijvoorbeeld in de bestrating, door middel van goten (water) en eventueel informatieborden. Geadviseerd wordt het parkeren aan de achterzijde van het plan lager te leggen, zodat de zichtlijn van de toekomstige bewoners hier overheen geleid wordt naar het achtergelegen landgoed Ursula. Het toepassen van volwassen bomen, in plaats van jonge bomen, komt de kwaliteit van het plein ten goede. Beeldkwaliteitsplan De architect geeft een aanvullende toelichting op het beeldkwaliteitplan, toegespitst op de balkons. De commissie adviseert de architect nog eens kritisch naar de omschrijving en de referentiebeelden te kijken in het beeldkwaliteitsplan, om te bepalen of deze uiteindelijk zullen leiden tot het gewenste beeld en de kwaliteit van de nieuwbouw. De commissie begrijpt dat inpandige balkons op dit moment niet haalbaar zijn; zij heeft in dat geval een sterke voorkeur voor het toepassen van half inpandige balkons.

Gevraagd wordt de mogelijkheden hiervoor nader te onderzoeken. De commissie ziet het plan graag tegemoet in een volgende fase. Namens de erfgoedcommissie, A.M. van den Bulk MA

P2/2

PAGINA 66