Begroting 2024-2027 - Raadsversie

698.000 m2 874.000 m2 8.500 m2 5.800 m2

Bermen (incl. bloemrijk in de wijk)

1.000.000 m2

Hondenbeleid Bebording/palen

210 stuks

Straatmeubilair Prullenbakken Banken Picknicktafels Hekwerken

374 stuks 296 stuks 65 stuks 14 kilometer

Verkeer Verkeersborden Straatnaamborden Bewegwijzering Snelheidsdisplays Verkeerstellers

4.100 stuks 1.020 stuks 545 stuks 23 stuks 3 stuks

Elektrische oplaadpalen (geen eigendom) 77 stuks (waarvan 54 Allego en 23 PARKnCHARGE) Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan Wegen 2021 - 2025 is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Voor onkruidbestrijding op verharding zorgen we voor een adequate, functionele aanpak, waarbij onkruid cyclisch wordt bestreden van de verharding met heet water. Dit draagt bij aan een duurzame instandhouding van het wegareaal. De bermen maken onderdeel uit van de weg en kennen eveneens een onderhoudsregime. Het onderhoud van de bermen is gericht op de veiligheid van de weggebruikers. Daarnaast is het maaien van de bermen gericht, naast de veiligheid, op het vergroten van de biodiversiteit door het maaisel af

Programmabegroting 2024-2027

71

te ruimen. Hierdoor ‘verschraalt’ de bodem waardoor bloemen en kruiden beter kunnen groeien en bloeien. Maatschappelijke doelstellingen Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Beheerplan wegen 2021 - 2025 sluit aan op de maatschappelijke doelstelling. Met de vaststelling van dit beheerplan is ook het budget dat jaarlijks nodig is om de wegen op het vastgestelde niveau te onderhouden geactualiseerd. In de doorrekening van dit budget is extra rekening gehouden met beleidsuitgangspunten voor kwaliteit, geluidshinder en trillinghinder. Beheerplan Het beheer- en beleidsplan wegen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 vastgesteld. Bij het opstellen van dit beheerplan is invulling gegeven aan het levenscyclus beheer en is de projectplanning ingestoken op het borgen van integraliteit tussen de beheerdisciplines. Ook is invulling geven aan het verhelpen van de knelpunten die uit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) naar voren kwamen.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan zijn: • De wegen worden beheerd op kwaliteitsniveau; A: voor winkelgebieden en locaties met voorzieningen voor ouderen. B: voor alle overige wegen. • Voor de beheerstrategie is er invulling gegeven het levenscyclus beheer. Hierin is bepaald waar in de levenscyclus alle verhardingen zicht bevinden en het toekomstig onderhoud geprojecteerd voor de komende 25 jaar. Hiermee wordt het uit te voeren onderhoud geoptimaliseerd en de voorziening verantwoord. • Groot onderhoud en reconstructies worden zoveel mogelijk wijkgericht en integraal gepland. Dit levert kansen op voor verschillende beheerdisciplines om elkaar te versterken in maatschappelijke uitdagingen als klimaatadaptatie en duurzaamheid. Ook is de uitvoeringsplanning van het beheerplan integraal afgestemd met de waterschappen. • Door de integrale afstemming tussen wegen en verkeer wordt de slagkracht vergroot van de aanpak van verkeersonveilige situaties. Daarnaast wordt het beleid doorgezet om de essentiële herkenbaarheidskenmerken van de snelheidsregiems te borgen binnen ons wegareaal. De hoeveelheid grijze wegen waarvan niet geheel duidelijk is welk snelheidsregiem van toepassing is worden hiermee verminderd. • Er wordt invulling gegeven aan duurzaamheid door op de projecten maatwerk te leveren op het gebied van klimaatadaptatie en circulariteit.

In het beheerplan is budget opgenomen voor onderzoeken om dit maatwerk te kunnen leveren. Vanuit het 'Programma van eisen openbare ruimte' wordt aangestuurd op toepassing van duurzame materialen. • Door alle ontwerpen van het groot onderhoud en de reconstructies te toetsen op toegankelijkheid, wordt dit onderwerp beter geborgd binnen de projecten. De uitgangspunten voor het beheer van de bermen zijn opgenomen in het Beleids- en beheerplan Openbaar Groen 2021 - 2025. Wat gaan we doen? In het beheerplan wegen 2021-2025 is een uitvoeringsparagraaf opgenomen. Hierin staat een overzicht van de projecten welke binnen de betreffende planperiode worden uitgevoerd.

Programmabegroting 2024-2027

72

Onderstaand een overzicht van de op het moment actuele projecten. Er wordt onderscheid gemaakt in de voorbereiding en de uitvoering van projecten. Vaak vindt dit niet plaats in hetzelfde begrotingsjaar. Onderstaand groot- en planmatig klein onderhoud zijn gepland in 2024: • Park achter Julianalaan, Nieuwkoop (in voorbereiding) • Groot onderhoud kerkweg BUBEKO, Ter Aar, het vervangen van de deklaag en het nemen van maatregelen tegen het scheuren • Levensduur verlengende maatregel Grendel, Nieuwkoop • Planmatig klein onderhoud Langeraarseweg, Langeraar • Planmatig klein onderhoud Langeraar Oost, Langeraar • Planmatig klein onderhoud Schepenstraat, Langeraar • Planmatig klein onderhoud G. van Dijkstraat, Langeraar Reconstructies gepland in 2024: • De Schepengaten, Nieuwkoop • Hertog van Beijerenstraat, Ter Aar • Vosholstraat, Dr. A. Schweitzerstraat, MR. Jonkerpad, Vierambachtstraat, Ter Aar • Oude Nieuwveenseweg en A.H. Kooistrastraat, Nieuwveen • De Rietlanden, Nieuwkoop Financiële ontwikkeling Algemene opmerking: De opbrengsten uit vergunningen en/of instemmingsbesluiten vanuit het kabels en leidingen worden bij het afsluiten van de jaarrekening naar de voorziening wegen geboekt ter compensatie van de gemaakte onderhoudskosten. Wat kost het? Wegen

Regulier onderhoud Groot Onderhoud/rehabilitaties Rehabilitaties en vervangingsinvesteringen Kapitaallasten

Bedragen in € 1.000 Begroting in nieuw Beheerplan 255 2.086

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

255 516

255 532

255 1.857

2.692

2.517

928

2.714

391

471

510

529

Voorziening toereikend: ja Openbare verlichting Masten

6.177

st

Armaturen

6.202

st

Lampen

6.260

st

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee het gewenste kwaliteitsniveau van de Openbare Verlichting (OV) staat beschreven en is vastgelegd in het beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2024. De milieudoelstellingen zijn vastgelegd in het Energieakkoord Holland Rijnland. De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de instandhouding van het OV zijn: duurzaam en doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil te houden.

Programmabegroting 2024-2027

73

In de kadernota 2024 is de wens aangegeven om de hele gemeente te voorzien van LED-verlichting. Door het volledige areaal om te zetten naar LED bespaart de gemeente Nieuwkoop jaarlijks op energiekosten. Maatschappelijke doelstellingen Functionele en goed onderhouden openbare verlichting draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte, sociale veiligheid en de uitstraling van het openbaar gebied. We verlichten waar nodig en zeker niet overal. In het buitengebied is naast de veiligheid het ook van belang dat de flora en fauna zo min mogelijk wordt verstoord vanwege lichtvervuiling. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld waarbij de afgeschreven oude verlichting inzichtelijk wordt gemaakt. Jaarlijks wordt een deel vervangen voor duurzamere LED-verlichting en zo mogelijk van smart lighting voorzien. Op deze manier moderniseren we het areaal, besparen we (meer) op energie, beperken we de CO2-uitstoot en streven we naar de milieudoelstellingen. Beheerplan Het beheerplan openbare verlichting is op 23 april 2020 door de gemeenteraad vastgesteld, voor een periode van 5 jaar. Wij streven in deze beleidsperiode de volgende doelen na: duurzaam verlichten, doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil houden.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij vervangingen worden energie-efficiënte LED-armaturen toegepast met een lichtkleur die de sociale- of verkeersveiligheid verbeteren. In de nachtelijke uren worden deze gedimd. • Om het areaal op peil te houden, plannen we de vervangingen van masten en armaturen in op basis van de economische levensduur. • Wij passen bij vervanging of nieuwbouw het verlichtingsniveau aan welke minimaal is benodigd conform de ROVL-2011 richtlijn. • We verlichten in het buitengebied alleen daar waar noodzakelijk is vanuit (verkeers) veiligheid Wat gaan we doen? Vanaf 2024 gaan we verder met het led maken van het areaal zowel de masten als de armaturen worden vervangen wanneer deze economisch einde levensduur zijn. Wat kost het? Openbare Verlichting Regulier onderhoud Groot onderhoud Vervangingsinvesteringen Kapitaallasten

Begroting 2024 82 n.v.t. 251 55

Begroting 2025 82 n.v.t. 2.900 62

Geen voorziening Civiele kunstwerken Grotere kunstwerken

84

st

Elektrisch mechanisch beweegbare bruggen

4

st

Fiets- en voetgangersbruggen

130

st

Kleine duikers

100

st

Begroting 2026 42 n.v.t. 3.000 62

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 42 n.v.t. 0 121

Programmabegroting 2024-2027

74

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee het gewenste kwaliteitsniveau van de civiele kunstwerken staat beschreven en is vastgelegd in het beleids- en beheerplan Civiele kunstwerken 2021- 2025. Het beheerplan CKW is erop gericht de staat van civiele kunstwerken op het vastgesteld onderhoudsniveau te houden. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. De maatregelen die voortkomen uit de diverse inspecties worden bepaald op basis van dit kwaliteitsniveau. Dit is noodzakelijk om de functionaliteit, toegankelijkheid en veiligheid te garanderen. Maatschappelijke doelstellingen Kunstwerken zijn een essentieel onderdeel van de infrastructuur. Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan zijn de wettelijk benodigde inspecties uitgevoerd, ook voor beweegbare bruggen. Naar aanleiding van de resultaten zijn de benodigde maatregelen geprioriteerd en in het beheerplan opgenomen.

Beheerplan De gemeenteraad heeft op 10 december 2020 het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 - 2025 vastgesteld. De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan is het voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid om de civiele kunstwerken in de gemeente duurzaam in stand te houden. Het beheerplan omvat de volgende punten om hier aan te voldoen: • een inventarisatie van de civiele kunstwerken en de kwaliteit er van op basis van inspecties; • een beheerstrategie; • een overzicht van de te nemen maatregelen; • een overzicht van de kosten. Wat gaan we doen? Op basis van een aantal technische inspecties van alle kunstwerken (houten, stalen- betonnen en elektrisch- mechanische bruggen, duikers) is het beheerplan geactualiseerd met een bijbehorend meerjarig onderhoudsplan. De werkzaamheden die hieruit voortkomen zijn opgenomen in het uitvoeringsplan 2021 - 2025. Voor 2023/2024 staat de vervanging van de volgende bruggen op de planning: • Vervangen van de bovenlaag van de Westveensebrug, • Vervangen van de brug aan het Zaagmolenpad, • Vervangen fietsbrug Geerweg, • Vervangen bruggen in het wandelgebied nieuwkoop dorp, • Vervangen Houten brug Bernardlaan, • Vervangen Houten brug Karperstraat, • Vervangen R4 – gebied Speelveen, • Vervangen brug Iepenpad, • Vervangen brug Schoutstraat, • Vervangen brug Zuideinde.

Programmabegroting 2024-2027

75

Wat kost het? Civiele Kunstwerken

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2026 2027

Begroting 2024

Begroting 2025

Regulier onderhoud Groot onderhoud t.l.v. voorziening Vervangingsinvesteringen/rehabilitaties

74 288 580

74 341 162

74 162 176

74 78 187

Kapitaallasten

43

59

64

69

Voorziening toereikend: Ja Speelvoorzieningen Speelplekken

130

st.

Aantal speel- en sporttoestellen

580

st.

Skate voorzieningen BMX parcours Trapveldjes (voetbal)

4 1 21

st. st. st.

Basketbal veldjes

10

st.

Jeu de Boules banen

6

st.

Sport & Beweegplekken

9

st.

Tafeltennistafels

5

st.

Gewenst kwaliteitsniveau Als gemeente vinden wij buitenspelen voor kinderen heel belangrijk. Wij willen een gezonde en actieve leefstijl stimuleren bij onze kleine en grote inwoners in een veilige en aangename omgeving met voorzieningen die uitdagend en voor iedereen toegankelijk zijn. Een leven lang spelen en bewegen. Dit doen we door de buitenruimte veilig, toegankelijk en ook uitnodigend in te richten. De speelplaatsen worden onderhouden op het niveau A conform de CROW norm. Een onderhoudsniveau dat boven basisniveau ligt, betekent onder andere dat speelvoorzieningen er qua beeld comfortabel en schoon uitzien en qua technische kwaliteit goed in orde zijn. Bij de uitvoering van beheermaatregelen wordt een aantal uitgangspunten gevolgd: • de speelplaatsen zijn schoon, heel en veilig; • de speelplaatsen zijn aantrekkelijk en uitdagend; • waar mogelijk passen we meer groen toe op- en rond de speelplaatsen; • inwoners denken, ontwerpen en beslissen mee als het gaat om hun eigen woonomgeving; • we staan open voor inwonersinitiatieven; • waar mogelijk combineren we spelen en bewegen vanuit het vitaliteitsbeleid. Maatschappelijke doelstellingen De ambitie: Een leven lang spelen en bewegen Kinderen en jong volwassenen spelen en bewegen veel minder buiten dan voorheen, terwijl het van groot belang is voor de ontwikkeling en gezondheid.

Mensen die actief zijn hebben minder kans op overgewicht en bewegen bevordert de lichaamsmotoriek en daarmee de gezondheid. We maken in de openbare ruimte voorzieningen die uitnodigen tot actief bewegen voor iedereen. Bijvoorbeeld uitdagende speel- en beweegplekken voor alle leeftijden. In het (door)ontwikkelen van onze omgeving zorgen wij voor voldoende aandacht voor het aspect van gezondheid en aanzetten tot een actieve leefstijl, spelen, sporten en bewegen. Hier komen speelbeleid, gezondheidsbeleid en de sportvisie samen.

Programmabegroting 2024-2027

76

Voortgang in de realisatie van de doelstelling In nieuwe woonwijken en op bestaande speellocaties binnen de gemeente worden, in overleg met de omgeving, speelvoorzieningen gerealiseerd waar kinderen avontuurlijk kunnen spelen en die kinderen uitnodigen om buiten te spelen. Ook (jong) volwassen worden uitgedaagd om te bewegen in de openbare ruimte. Om kinderen meer te motiveren tot buitenspelen, kunnen kinderen meebeslissen over nieuwe speelvoorzieningen in hun buurt. Beheerplan Het beheerplan Spelen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 door de raad vastgesteld. Als gemeente vinden wij buitenspelen voor kinderen heel belangrijk. Wij willen een gezonde en actieve leefstijl stimuleren bij onze kleine en grote inwoners in een veilige en aangename omgeving met voorzieningen die uitdagend en voor iedereen toegankelijk zijn. Een leven lang spelen en bewegen. Dit doen we door de buitenruimte veilig, toegankelijk en ook uitnodigend in te richten. Vanuit het groenbeheerplan, gezondheidsbeleid, sportvisie en omgevingsvisie zijn er ook raakvlakken met spelen en bewegen. Onze ambitie is om de raakvlakken zoveel mogelijk te combineren bij beheer en renovatie van speelplaatsen.

De speerpunten zijn: • meer groen op de speelplekken (klimaatadaptatie, verkoeling en biodiversiteit verbeteren) • actief spelen stimuleren en indien mogelijk een combinatie maken tussen spelen en bewegen (gezondheid, bewegen voor alle leeftijden) • toegankelijk voor iedereen (mensen met een beperking) Wat gaan we doen? We gaan op een aantal locaties extra voorzieningen realiseren om het bewegen voor alle leeftijden te stimuleren. Er worden nog drie schoolpleinen bij IKC’s gerealiseerd. Deze schoolpleinen worden onderdeel van de openbare ruimte en zorgen voor een uitbreiding van het areaal. Nieuwe aanleg: • Nieuwveen, Noordereiland • Nieuwveen, Zuidereiland • Nieuwkoop, Sport- en beweegplek • Ter Aar, Dorpsveld • Langeraar, IKC de Poel • Nieuwveen, IKC • Woerdense Verlaat, IKC • Nieuwveen, Teylerspark • Wandelroutes (alle kernen) • Nieuwkoop, Bernhardlaan (aanvulling beweegtoestellen) Renovatie speelplaatsen • Noorden, Anemonenstraat • Nieuwkoop, Natuurspeeltuin • Ter Aar, Hazelaarstraat • Zevenhoven, Witte Kwikstaart • Nieuwkoop, Wilhelminalaan

Programmabegroting 2024-2027

77

Wat kost het? Speelvoorzieningen Regulier onderhoud Groot onderhoud t.l.v. voorzieningen Vervangingsinvesteringen Kapitaallasten

Begroting 2024 104 58

Begroting 2025 104 201

Begroting 2026 104 44

0 n.v.t.

0 n.v.t.

0 n.v.t.

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 104 243 0 n.v.t.

Voorziening toereikend: Ja Waterpartijen Watergangen (schonen/Baggeren)

110

km

Beschoeiingen

55

km

Baggerdepot

1

st.

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht om te voldoen aan de plicht om de waterpartijen met de bijbehorende waterbouwkundige werken te onderhouden op het door de waterschappen vastgestelde niveau zoals is voorgeschreven in de Keur van het hoogheemraadschap. Maatschappelijke doelstellingen Bij renovatie van beschoeiingen en baggeren van watergangen wordt ingespeeld op de klimaatveranderingen. Daar waar mogelijk worden natuurvriendelijke oevers aangelegd om water te kunnen bufferen bij hevige regenval en de biodiversiteit te vergroten. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Elk jaar wordt een deel van de bestaande oeverbeschermingen vervangen en een deel van de watergangen gebaggerd middels een cyclus. Beheerplan Het beheerplan Waterpartijen 2020 - 2024 is op 6 februari 2020 vastgesteld Wat gaan we doen? De werkzaamheden worden volgens het beheerplan uitgevoerd. Voor 2024 staat er geen baggercluster op de planning. In 2024 worden geen stuwen vervangen. Op verschillende locaties wordt de bestaande oeverbescherming vervangen. De volgende locaties worden in ieder geval vervangen: • Beschoeiing Oude Nieuwveenseweg te Nieuwveen; • Beschoeiing Sluispad te Papenveer. Wat kost het? Water Regulier onderhoud Groot Onderhoud t.l.v. voorziening baggeren Investeringen oeverwerken Kapitaallasten oeverwerken

Begroting 2024 163 225

Begroting 2025 163 54

Begroting 2026 163 34

113 33

153 37

116 42

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 163 104 222 46

Programmabegroting 2024-2027

78

Voorziening toereikend: ja Nautisch- en vaarwegbeheer Vaarvergunningen verleend plassengebied Nieuwkoop

3.633

st.

Behoud vaardiepte watergangen (controleren, baggeren)

43.000

m2

Borden vaarregels en route

120

st.

Borden elektro en kanoroutes

97

st

Voorzieningen bij bruggen, bescherming/aanleggen

7

st.

Loswallen

3

st.

Betonning

14

st.

Bakens

3

st.

Gewenst kwaliteitsniveau Voor alle voorzieningen voor nautisch beheer en vaarwegbeheer staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Dit staat gelijk aan de CROW kwaliteitsindeling B, sober en doelmatig. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Door de natuurlijke omgeving is enige vorm van beschadiging en verval niet te voorkomen. Dit mag geen belemmering opleveren voor het gebruik van de voorziening. Maatschappelijke doelstellingen Nautisch- en vaarwegbeheer zorgt voor een kwalitatief goede infrastructuur op het water wat bijdraagt aan het welzijn en de veiligheid van de gebruikers. Als gebruikers het vaarwater in Nieuwkoop als prettig en veilig ervaren draagt dit bij aan een verdere recreatieve ontwikkeling van het gebied, daarom zullen de voorzieningen met een laag kwaliteitsniveau worden vervangen/aangepast. Een ander belangrijk onderdeel van het nautisch en vaarwegbeheer is het op diepte houden van de vaarwegen. Beheerplan De gemeenteraad heeft het (samengevoegde) beheerplan Recreatieve voorzieningen en vaarwegen 2022-2026 op 15 december 2022 vastgesteld. Wat gaan we doen? Komende beheerperiode wordt het tweede gedeelte van de Vlietsloot, de sleuf van Kemp gebaggerd. De andere watergangen worden gepeild en vervolgens (waar nodig) gebaggerd. Wat kost het? Nautisch- en vaarwegenbeheer Regulier onderhoud Onderhoud t.l.v.

voorziening Vervangingsinvesteringen en reconstructies Kapitaallasten Voorziening toereikend: ja

Begroting 2024 n.v.t. 9

Begroting 2025 n.v.t. 81

0 n.v.t.

0 n.v.t.

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2026 2027 n.v.t. n.v.t. 15 10 0 n.v.t.

0 n.v.t.

Programmabegroting 2024-2027 Riolering Vrijverval riolen

179

km

Persleiding gemalen

33

km

Vacuümleiding

4

km

Drukriolering buitengebied

80

km

Bergbezinkvoorzieningen

5

st.

Rioolpompen (minigemalen)

816

st.

Riool hoofdgemalen

63

st.

Straat/trottoirkolken

8.966

st.

79

Gewenst kwaliteitsniveau Voorzieningen voor inzameling (riolering), transport en zuivering vormen samen het afvalwatersysteem. Volgens de wet (Wet milieubeheer en Waterwet) heeft de gemeente de inzamelings- en transporttaak en het waterschap de zuiveringstaak. De wettelijke basis is nu gericht op de zorgplicht voor afval-, hemel- en grondwater. In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 2025 staat hoe wij omgaan met onze drie zorgplichten. Riolering moet optimaal en naar geldende weten regelgeving functioneren. Het streven is dit zo kostenefficiënt mogelijk te doen. Maatschappelijke doelstellingen Rioleringszorg draagt bij aan de volksgezondheid, het milieu en voorkomt financiële en maatschappelijke schade door wateroverlast of wateronderlast in bebouwd gebied. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het GRP beoogt een duurzame invulling van de rioleringszorg en maakt de benodigde maatregelen inclusief de financiële consequenties hiervan voor het in stand houden van het rioolstelsel op de korte en langere termijn inzichtelijk.

De hoofdlijnen uit het GRP zijn: • Zorgen voor inzameling van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerd afvalwater; • Zorgen voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (voor zover niet verzorgd door particulieren); • Beperken van structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand (te hoog, maar ook te laag) voor de aan de grond gegeven bestemming in het openbaar gebied; • Zorgen voor het transport van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; • Goed gebruik van de riolering; • Zorgen voor het klimaat adaptief maken van de riolering in samenhang met de inrichting van de openbare ruimte om waterover- en onderlast te beperken of te voorkomen. Bij de uitvoering van het GRP wordt uitdrukkelijk gezocht naar het realiseren van maatschappelijke meerwaarde door het benutten van meekoppelkansen, die zich voordoen bij het integraal uitvoeren van werkzaamheden die voortvloeien uit de verschillende beheerplannen (vooral Wegen en Openbaar Groen). Beheerplan Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 - 2025 is op 5 november 2020 vastgesteld. Wat gaan we doen? In de periode 2024-2027 zijn de volgende onderzoeken, werkzaamheden en projecten gepland: • Deelname en uitvoering geven aan de Operatie Steenbreek • Planmatig onderhoud (o.a. kolkenreinigen, hoofdgemalen reinigen, inspecties) • Samenwerking subregio Groene Hart

Programmabegroting 2024-2027 • • • • • • • • • • •

80

Vergroten inzicht hydraulisch functioneren van het rioolstelsel (inmeten van riolering en hoofdgemalen) Onderzoek riolering bedrijventerrein Bovenland (in combinatie met hte herstel van het gebied na de brand) Vervangen/renoveren vrijverval riool o.a. Oude Nieuwveenseweg, Lindelaan, De Schepegaten. Uitvoeren hemelwaterbeleid incl. hemelwaterverordening en grondwaterbeleid Aanleg HWA (hemelwaterriool) riool Hoogerheijdestraat en omgeving Aanleg HWA riool Lijsterbeslaan en Acaciastraat Aanleg HWA riool Noordeinde en Dorpsstraat Zevenhoven Aanleg HWA riool Zuideinde Nieuwkoop Renovatie hoofdgemalen o.a. gemaal Amstelkade, Dorpsstraat Nieuwveen, Noordse Dorpsweg. Renovatie drukriolering o.a. deel Westkanaalweg, Hogedijk Zevenhoven, Molenkade Verbeteren HWA afvoer wijk Rietlanden Nieuwkoop

Wat kost het? Riolering Regulier onderhoud Onderhoud t.l.v. voorziening

Begroting 2024 173 n.v.t.

Begroting 2025 173 n.v.t.

Begroting 2026 173 n.v.t.

320 779

2.150 805

1.808 882

Vervangingsinvesteringen en reconstructies Kapitaallasten

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 173 n.v.t. 1.554 880

Voorziening toereikend: Ja Recreatieve voorzieningen Knooppuntenroute wandelen

1

st.

Knooppuntenroute fietsen

1

st.

Knooppuntenroute varen

1

st.

Vrije aanlegplaatsen plassengebied Nieuwkoop

6

st.

Toiletten vrije aanlegplaatsen

4

st.

Drijvend toilet

2

st.

Zwemstrand (strand Zomer)

1

st.

Pomp t.b.v. waterkwaliteit zwemlocatie

1

st

Buitendouche zwemlocatie

1

st

Aanleghaven (Meijehaven)

1

st.

Trailerhelling (Langeraar)

1

st.

Recreatie eiland Langeraar (Papeneiland)

1

st.

Zelfreinigend toilet Langeraar

1

st.

Aanleg- / vissteigers

40

st.

Watertappunten

7

st.

Gewenst kwaliteitsniveau Voor alle voorzieningen voor recreatieve voorzieningen staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Maatschappelijke doelstellingen Kwalitatief goed onderhouden recreatieve voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van zowel de inwoners van Nieuwkoop als de gewenste bezoekers van onze gemeente.

Programmabegroting 2024-2027

81

Een pakket van voorzieningen dat aansluit bij de belangrijkste recreatieve speerpunten van Nieuwkoop: fietsen, wandelen en varen. Daarnaast zijn er recreatieve voorzieningen die ook bijdragen aan de leefbaarheid van kernen, zoals zwemlocaties. Beheerplan De gemeenteraad heeft het (samengevoegde) beheerplan Recreatieve voorzieningen en vaarwegen 2022-2026 op 15 december 2022 vastgesteld. Wat gaan we doen? Het doel is om de komende beheerperiode de beschoeiing van de vrije aanlegplaatsen: Brampjesgat, Schepengaten en Machinesloot te vervangen. Daarnaast wordt van een aantal steigers de onderbouw en het dek of alleen het dek vervangen. Ook worden de kano rustplaatsen worden vervangen. In 2022 is er een pomp geplaatst bij de zwemlocatie Meijepark, die vers water aanvoert vanuit de gemeentevaart. Dit heeft effect gehad want de waterkwaliteit is het hele jaar in orde geweest. Er is nu een nieuwe meetreeks gestart. 2023 wordt nog gebruikt als testjaar en dan wordt er in 2024 een blijvend (speel)element gerealiseerd. Het doel is om komende beheerperiode van een aantal vrije aanlegplaatsen de beschoeiing te vervangen samen met Natuurmonumenten. Deze vrije aanlegplaatsen zijn in eigendom van Natuurmonumenten, daarom wordt er momenteel een bruikleenovereenkomst opgesteld. Wat kost het? Recreatieve voorzieningen

Begroting 2024 126 10 0 13

Regulier onderhoud Groot Onderhoud t.l.v. voorziening Vervangingsinvesteringen Kapitaallasten

Begroting 2025 126 0 0 13

Begroting 2026 126 0 0 13

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 126 12 0 13

Voorziening toereikend: Ja Gebouwen Gemeentehuis Sporthal Zwembad Brandweerkazernes Kinderopvang/scholen Overige openbare gebouwen Overig niet openbare gebouwen Overige objecten

2 3 1 3 7 20 7 11

st. st. st. st. st. st. st. st.

Gewenst kwaliteitsniveau Het standaard uitgangspunt voor de kwaliteit van het onderhoud is het duurzaam in stand houden van de gebouwen. Vrij vertaald wordt hieronder verstaan dat een pand de ‘normale veroudering en slijtage’ mag vertonen en dat defecte bouwkundige- en installatietechnische onderdelen door eenzelfde kwaliteitsniveau worden vervangen als reeds aanwezig is. Voor een aantal locaties wordt onderbouwd afgeweken van het standaard kwaliteitsniveau. Maatschappelijke doelstellingen • Kwalitatief goede sportcomplexen dragen bij aan het welzijn en de gezondheid van inwoners. • Kwalitatief goede monumenten, musea, kinderopvang- en verenigingsgebouwen dragen er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen en te recreëren.

Programmabegroting 2024-2027 • •

82

Kwalitatief goede huisvesting voor de brandweer draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een veilige plaats is om te wonen. Kwalitatief goede gebouwen voor de eigen organisatie dragen er toe bij dat de eigen medewerkers en het bestuur op een goede manier hun taken kunnen uitvoeren en dat de gemeente een aantrekkelijke plaats is om te werken.

Voortgang in de realisatie van de doelstelling De vastgestelde kwaliteitsniveaus in het Beheerplan Gebouwen 2019 - 2028 sluiten aan op de maatschappelijke doelstellingen. Het budget dat jaarlijks beschikbaar is om de gebouwen op het vastgestelde niveau te onderhouden is toereikend. Er zijn geen achterstanden in onderhoud. Beheerplan Het Meerjaren Onderhoudsplan Gebouwen voor de periode 2019 tot en met 2028 is door de raad op 14 november 2019 vastgesteld. In 2024 wordt het plan geactualiseerd opnieuw aangeboden aan de raad. Wat gaan we doen? Een aantal belangrijke zaken waar we ons mee bezig gaan houden naast de dagelijkse onderhoudswerkzaamheden zijn onder andere: • Gedeeltelijk vervanging sanitair gemeentehuis Ter Aar • Vervanging gedeelte marmoleum De Schakel • Schilderwerk toegangspartij ’t Oude Erf • Schilderwerk en houtrotherstel gymzaal Noorden • Schilderwerk De Steupel • Schilderwerk zwembad De Wel • Schilderwerk De Zon • Schilderwerk Maarten Freeke Wije 2D • Schilderwerk Openbare Liftinstallaties Nieuwkoop • Schilderwerk Dorpsstraat 115 Nieuwkoop • Vervanging (gedeeltelijk) keukenvoorzieningen De Verbinding • Vervanging luchtbehandelingskasten Maarten Freeke Wije 2D • Op basis van externe onderzoeken verduurzamen van het gemeentelijk Vastgoed • Op basis van de informatieplicht energiebesparing, het uitvoeren van een aantal verplichte besparingsmaatregelen met een

terugverdientijd binnen 5 jaar. • Diverse NEN3140 elektrische installatie keuringen Wat kost het? Gebouwen Dagelijks onderhoud Groot Onderhoud t.l.v de voorziening Kapitaallasten Voorziening toereikend: ja

Begroting 2024 386 175

Begroting 2025 375 353

Begroting 2026 366 488

0

0

0

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 366 333 0

Programmabegroting 2024-2027 Openbaar groen Bomen Beplanting Gazons Grasbermen en bloemrijke bermen Gras voetbalveld Afrastering Bloembakken

12.000 354.000 360.800 1.000.000 26.670 6.740 175

83

st. m2 m2 m2 m2 m1 st.

Gewenst kwaliteitsniveau De gemeente Nieuwkoop kiest er voor om het groen en straatmeubilair op kwaliteitsniveau B (basis) te onderhouden. Dit komt er op neer dat het groen en straatmeubilair moet voldoen aan hun functie. Voorbeelden hiervan zijn een bank waar je veilig en goed kan zitten, een trapveldje waar je op kan voetballen en een plantvak dat de straat vergroent en er mooi uit laat zien. Maatschappelijke doelstellingen De waarde van groen in de buurt is erg groot. Groen zorgt voor inspiratie, plezier en ontspanning. Anderzijds zorgt groen voor het beperken van wateroverlast, hittestress en de hoeveelheid fijnstof in de lucht. En een groenere omgeving stimuleert de biodiversiteit. Al met al is groen gezond voor mens, dier en natuur. Daar komt ook de naam van het beheerplan ‘gezond groen’ vandaan. Al het (openbaar)groen heeft een positief effect op de gezondheid van mens, dier en natuur. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Jaarlijks worden er verspreid door de gemeente plantvakken gerenoveerd. Hierbij wordt de oude beplanting verwijderd en worden er nieuwe, vaak bloemrijke, planten terug geplant. Daarnaast lift groen mee op andere integrale projecten. Dit biedt de kans om verharding die niet wordt gebruikt om te vormen tot groenvak. Hiermee maken we een klimaat robuuste buitenruimte.

We hebben in het verbeteren van de biodiversiteit al veel bereikt, maar het kan nog beter en meer. Nog niet alle plantvakken zijn biodivers ingericht en we kunnen nog meer natuurvriendelijke oevers aanleggen. Daarom blijven we doorgaan met het natuurlijk en ecologisch inrichten en onderhouden van het openbare groen. Beheerplan Het nieuwe beleids- & beheerplan Openbaar Groen ‘Gezond Groen’ 2021 - 2025 is op 22 april 2021 door de raad vastgesteld. Wat gaan we doen? De openbare ruimte wordt klimaatadaptief ingericht en onderhouden. Dit betekent dat we zo min mogelijk verharding hebben en zo veel mogelijk (openbaar) groen. Bij renovatie van woonwijken en nieuwe ontwikkelingen kijken we kritisch naar de waarde en functie van verhardingen. Is deze er niet, dan komt deze te vervallen en wordt er beplanting aangebracht. Daarnaast gaan we door met het versterken van de biodiversiteit. We planten een variatie van bomen en planten aan die voor voedsel en schuilplekken voor dieren en insecten zorgen. We blijven ons inzetten om een bijenlandschap te krijgen en te behouden buiten én binnen de bebouwde kom. Daarnaast wordt er een bomenbeleid opgesteld en deze wordt in 2024 aan de raad aangeboden.

Programmabegroting 2024-2027

84

Wat kost het? Openbaar Groen Regulier onderhoud Groot Onderhoud Kapitaallasten

Begroting 2024 617

Begroting 2025 617

Begroting 2026 617

n.v.t. 0

n.v.t. 0

n.v.t. 0

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 617 n.v.t. 0

Geen voorziening aanwezig. Begraafplaatsen/lijkbezorging Begraafplaatsen in gemeentelijk beheer

4

st.

Gewenst kwaliteitsniveau De algemene begraafplaatsen moeten attractief zijn en een respectvolle uitstraling hebben. Een uitvaart, herdenking of bezoek moet zonder problemen kunnen plaatsvinden. De inwoners en nabestaanden moeten tevreden zijn over de kwaliteit. Om de kwaliteit objectief te kunnen beoordelen is in dit beheerplan gekozen om gebruik te maken van de algemeen aanvaarde ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte’ (CROW, 2018). Maatschappelijke doelstellingen Iedere inwoner, maar ook geïnteresseerden buiten onze gemeente, die na zijn overlijden begraven wenst te worden op een openbare begraafplaats dan wel na crematie bijgezet wil worden, moet hiervoor in de gelegenheid zijn. De kracht van een begraafplaats is dat het een gedenkplek is, een fysieke plek waar je naar toe kunt gaan. Het is er groen en biedt ruimte voor rust en bezinning. De kansen liggen in klantgerichtheid, aansluiten op de vraag die er is, meer mogelijkheden voor asbestemming creëren, het integreren van een vorm van natuur begraven, het creëren van een gedenkplek en de communicatie rondom begraafplaatsen Voortgang in de realisatie van de doelstellingen Om goed vorm te kunnen geven aan de doelstelling is in 2021 het eerste beleids- en beheerplan Begraafplaatsen opgesteld.

Dit beleids- en beheerplan is de leidraad voor de komende vijf jaar (2026) en geeft concreet vorm aan de realisatie door het uitvoeringsprogramma dat aansluit bij de doelstellingen. Beheerplan Op 16 december 2021 is het beheerplan Begraafplaatsen 2022 - 2026 vastgesteld door de raad. Dit beheerplan geeft voor de komende vijf jaar nieuwe richting geven aan begraven binnen de gemeente. Hiermee is het beleid, het onderhoud en de nodige financiële middelen geregeld. De speerpunten van het beheerplan zijn: • Meer groen op de begraafplaatsen is goed voor klimaatadaptatie, verkoeling en verbetering van de biodiversiteit. Het draagt bij aan de sfeer op de begraafplaatsen en creëert een meer parkachtige omgeving. • Meer ruimte bieden voor ontmoeting en gedenken door bijvoorbeeld het maken van meer zitgelegenheid. • Goede toegankelijkheid voor iedereen (mensen met een rolstoel of rollator)

Programmabegroting 2024-2027

85

Wat gaan we doen? Inmiddels wordt er volop begraven op het nieuwe gedeelte van de begraafplaats in Nieuwkoop er is een pad aangelegd. Er is veel aandacht voor het aanbrengen van beplanting op de begraafplaats die bijdraagt aan het verbeteren van de biodiversiteit. In de toekomst worden er meer mogelijkheden voor asbestemming mogelijk gemaakt op de begraafplaatsen. In 2023 is er een inhaalslag gemaakt met het op orde krijgen van de begraafadministratie. Veel mensen zijn aangeschreven en er is gezocht naar nieuwe rechthebbenden wanneer een rechthebbende is overleden. Ook zijn veel mensen aangeschreven voor het verlengen van grafrechten. • Er staan 2 ruimingen op het programma in Nieuwveen en Ter Aar (maart 2024). • Vernieuwing van de paden in Ter Aar en herinrichting van het geruimde deel in Ter Aar (2023). • Het opknappen en uitbreiden van de urnenmuur in Nieuwkoop • Het creëren van gedenkplekken met een gedenkboom op iedere begraafplaats Wat kost het? Begraafplaatsen Regulier onderhoud Groot Onderhoud Kapitaallasten

Begroting 2024 48

Begroting 2025 48

Begroting 2026 48

20 15

39 11

19 11

Voorziening toereikend: Ja

Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 48 50 11

Programmabegroting 2024-2027

86

3.4 Paragraaf Financiering Algemeen De paragraaf financiering geeft inzicht in het financieringsbeleid. In deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op bestaand beleid, het risicobeheer, schatkistbankieren, de financieringsbehoefte, de ontwikkeling van de leningenportefeuille, de rente-toerekening, onze rentevisie, het EMU-saldo en tenslotte de liquiditeitsplanning. Bestaand beleid In de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) zijn kaders gesteld voor een verantwoorde en prudente inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie bij decentrale overheden. De Wet Fido verplicht de gemeente tot het opstellen van twee instrumenten op het gebied van treasury, te weten een treasurystatuut en een treasuryparagraaf. Het treasurystatuut is onderdeel van de Financiële verordening gemeente Nieuwkoop 2023. In het treasurystatuut is de beleidsmatige infrastructuur van de treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten. Risicobeheer Het risicobeheer is gericht op het beperken van financiële risico’s. In het treasurystatuut zijn richtlijnen en limieten opgenomen, die de basis vormen voor alle transacties op dit gebied. Daarnaast geeft de Wet Fido normen voor het beperken van risico’s. De belangrijkste risicocategorie is het renterisico. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm zijn belangrijke richtlijnen om renterisico’s te beperken.

De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een rentetypische looptijd tot één jaar en de renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een rentetypische looptijd langer dan één jaar. Het doel van deze normen van de Wet Fido is te voorkomen dat bij (her)financiering van de leningen bij (aanzienlijk) hogere rente grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. De normen beperken de budgettaire risico's. Het niveau van de kasgeldlimiet is gelimiteerd op 8,5% van de begrote lasten. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer dan 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het wettelijk maximum aan leningen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De kasgeldlimiet staat de gemeente Nieuwkoop momenteel toe de financieringsbehoefte tot een bedrag van € 8.491 miljoen (2024) te dekken met kortlopende geldleningen. Zodra de verwachting is dat deze limiet langer dan twee kwartalen wordt overschreden moet een langlopende geldlening worden aangetrokken.

De kasgeldlimiet is voor de jaren 2023-2026 als volgt te berekenen: Kasgeldlimiet (x € 1.000,--) 1 Lasten primitieve begroting 2 Begrotingswijzigingen 3 Begrote lasten 4 Maximaal toegestane kasgeldlimiet (8,5%) 5 Gemiddeld saldo vlottende middelen Overschot t.o.v kasgeldlimiet

2024 99.890 0 99.890 8.491 13.128

2025 88.053 0 88.053 7.485 -6.872

2026 79.897 0 79.897 6.791 -6.295

2027 76.204 0 76.204 6.477 -2.298

21.619

613

496

4.179

Renterisiconorm De renterisiconorm geeft het feitelijke renterisico weer op de door de gemeente aangetrokken langlopende geldleningen. Jaarlijks mogen de renterisico’s van renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Voor de periode 2024-2027 is voor Nieuwkoop de volgende ruimte onder de risiconorm te berekenen:

Programmabegroting 2024-2027

Renterisiconorm (x € 1.000) 1 Renteherziening 2 Aflossingen 3 Renterisico (1+2) 4 Renterisiconorm (20% van begrotingstotaal) Ruimte onder renterisiconorm (4 - 3)

2024 0 1.646 1.646 19.978 18.332

2025 0 1.571 1.571 17.611 16.040

2026 0 1.571 1.571 15.979 14.408

87

2027 0 1.571 1.571 15.241 13.670

Koersrisico De doelstelling van het koersrisicobeheer is het beheersen van de risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de gemeente in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. De gemeente Nieuwkoop bezit de volgende aandelen: Deelneming

Aantal aandelen

Alliander Cyclus BNG Oasen Totaal

Boekwaarde 1-12023 (x € 1.000) 673.371 40.303 36.348 29

48 282 75 5 410

Het risico dat de intrinsieke waarde van de aandelenportefeuille daalt tot onder de boekwaarde is verwaarloosbaar klein. Liquiditeitsrisico De doelstelling van het intern liquiditeitsbeheer is het beheersen van de risico's van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitsplanning en meerjareninvesteringsplanning waardoor als gevolg daarvan de financieringskosten hoger kunnen uitvallen. De gemeente Nieuwkoop beschikt over een meerjarige liquiditeitsplanning. Er wordt gewerkt met een jaarplanning van de liquide middelen, waarbij per maand een prognose wordt afgegeven. Kredietrisico / Debiteurenrisico De doelstelling van het kredietrisicobeheer is het beheersen van de risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid van een waardedaling van de vorderingspositie als gevolg van het niet tijdig nakomen van de verplichtingen van de tegenpartij als gevolg van insolventie of deficit (niet in staat om schulden af te betalen). De gemeente Nieuwkoop heeft zich garant gesteld voor diverse geldleningen van derden. Per 1-1-2024 is de situatie als volgt: Risico op borgstellingen (x € 1.000,--) a Totale volume van in de borgstelling betrokken geldleningen b Borgstelling gemeente Nieuwkoop Percentage (b/a)

1-1-2024 67.550 34.341 51%

Het totale bedrag van de door de gemeente verleende garantstellingen is aanzienlijk. De grootste borgstelling is afgegeven ten behoeve van leningen aan woningbouwverenigingen ad € 58 miljoen. Hiervan staat de gemeente Nieuwkoop garant voor 50%. Het betreft een tertiaire zekerheidstelling (achtervang na WSW), waardoor het risico voor de gemeente gering is. Het saldo van de door de gemeente Nieuwkoop verstrekte geldleningen is per 1-1-2024 als volgt:

Programmabegroting 2024-2027

Kredietrisico op verstrekte gelden (x € 1.000,--) a Geldleningen ten behoeve van woningbouw b Alliander reverse converteerbare aandeelhouderslening c Overige geldleningen Totale volume van verstrekte geldleningen (a + b + c)

88

1-1-2024 0 2.976 1.260 4.236

De twee grootste posten van de overige geldleningen betreffen de reverse converteerbare lening aandeelhouderslening van Alliander (€ 2.976.000) en de verstrekte leningen aan sportverenigingen en aan starters in het kader van huisvesting (€ 1.260.000). De relatief kleine leningen aan sportverenigingen vormen samen met de leningen aan starters een groter risico dat de lening niet wordt afgelost (en/of de verschuldigde rente niet wordt betaald). De converteerbare lening kan omgezet worden naar aandelen en vormt derhalve geen risico voor de gemeente. Schatkistbankieren Voor decentrale overheden betekent schatkistbankieren dat zij hun overtollige liquide middelen niet mogen aanhouden bij banken maar in de schatkist bij het ministerie van Financiën. Gelden tot het drempelbedrag mogen buiten de schatkist worden gehouden. Dit drempelbedrag bedraagt 2% van het begrotingstotaal voor openbare lichamen met een begrotingstotaal kleiner dan € 500 miljoen met een minimum van € 1 miljoen. Dit minimumbedrag van € 1 miljoen is op de gemeente Nieuwkoop van toepassing. Op geld dat bij de schatkist in rekening-courant staat, werd de afgelopen jaren geen rente vergoed; op dit moment (zomer 2023) ligt de dagelijks fluctuerende rentevergoeding op ongeveer 3,5%. Financieringsbehoefte Per 1 januari 2024 spreken we van een financieringsoverschot van € 13,1 miljoen.

Dit is het verschil tussen enerzijds de beschikbare vaste financieringsmiddelen, die bestaan uit de opgenomen geldleningen, het eigen vermogen en de voorzieningen (totaal € 116 miljoen) en anderzijds de boekwaarde van de investeringen en de grondexploitaties (totaal € 102 miljoen). De oorzaak hiervan is het verschuiven van een groot aantal investeringen in de tijd. De planningen hiervan zijn achterhaald door onder meer gebrek aan interne capaciteit en gebrek aan capaciteit in de markt. Financieringsbehoefte (x € 1.000) Vaste financieringsmiddelen: Reserves Voorzieningen Opgenomen leningen Totaal (a)

2024

2025

2026

2027

63.264 25.309 27.432 116.005

64.927 25.553 35.861 126.341

62.828 24.829 63.290 150.947

61.185 23.968 71.719 156.872

Te financieren Vaste activa Grondexploitaties Totaal (b)

114.742 -11.865 102.877

138.814 -5.601 133.213

153.151 4.091 157.242

154.358 4.812 159.170

Financieringstekort (a-b)

13.128

-6.872

-6.295

-2.298

In de afgelopen jaren was de korte rente lager dan de lange rente; voor kort geld was de rente regelmatig zelfs negatief. Om die reden dekken we de financieringsbehoefte tot het bedrag van de kasgeldlimiet zoveel mogelijk met kortlopende leningen.

Programmabegroting 2024-2027

89

Recentere ontwikkelingen op de geld-en kapitaalmarkt maken het uitgangspunt om de financieringsbehoefte tot het maximum van de toegestane kasgeldlimiet met kortlopende leningen te dekken echter minder vanzelfsprekend. Op dit moment (zomer 2023) lopen de rentetarieven voor kortlopende en langlopende leningen niet ver uiteen. We blijven de marktontwikkelingen volgen de financieringskosten zo laag mogelijk te houden. Leningenportefeuille Het volume van de leningenportefeuille stijgt naar verwachting van € 29 miljoen per begin 2024 naar € 72 miljoen per eind 2027 (zie onderstaande tabel leningenportefeuille). Leningenportefeuille (x € 1.000,--) Restantbedrag begin boekjaar Aflossingen Op te nemen geldleningen Restantbedrag einde boekjaar

2024 29.078 -1.646 0 27.432

2025 27.432 -1.571 10.000 35.861

2026 35.861 -1.571 29.000 63.290

2027 63.290 -1.571 10.000 71.719

De aflossingen betreffen reguliere aflossingen. In de jaren 2024-2027 vinden geen renteherzieningen plaats. De gemiddelde rente op de leningen bedraagt per 1-1-2024 0,97% en per 1-1-2027 1,6%. Op basis van de verwachte investeringsvolumes denken we in de jaren 2024, 2025 en 2027 in totaal € 49 miljoen aan langlopende leningen tegen een door ons ingeschatte rente van € 2% te moeten aantrekken. Renteresultaat en wijze van toerekening Het verschil tussen de financieringslasten en -baten (rente) enerzijds en de toerekening daarvan aan producten anderzijds vormt het renteresultaat. Voor 2024-2027 ziet dit er als volgt uit: Rente toerekening (x € 1.000,--) 2024 2025 2026 2027 Externe rentelasten a. Over lange externe financiering 284 260 238 215 Over korte externe financiering -263 137 126 46 Over toekomstige financiering 0 100 490 880 b. De externe rentebaten -5 -5 -5 -5 Totaal door te rekenen rente 16 492 849 1.136 c. De rente die aan grondexploitaties moet worden doorberekend 62 29 -21 -25 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 0 0 0 0 Saldo door te rekenen externe rente 78 522 828 1.111 d1 Rente over eigen vermogen 0 0 0 0 d2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) 0 0 0 0 De aan taakvelden toe te rekenen rente 78 522 828 1.111 e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente 0 0 0 0 f.

Rente resultaat op het taakveld treasury

78

522

828

1.111

Rentevisie Renterisico’s bij het aantrekken en uitzetten van gelden worden beperkt door de overeen te komen rentepercentages bij deze transacties te baseren op een rentevisie. In tegenstelling tot de afgelopen

Programmabegroting 2024-2027

90

jaren is op dit moment, zomer 2023, niet langer sprake van negatieve korte rente. Ook is de korte rente op dit moment niet lager dan de lange rente. Het eerdere uitgangspunt om de financieringsbehoefte eerst te dekken met de maximaal toegestane kasgeldlimiet en de resterende behoefte te dekken met langlopende leningen is minder vanzelfsprekend geworden. De in deze begroting gehanteerde rentepercentages voor kort en lang geld hebben we aan elkaar gelijk gehouden, 2%. Met deze aanpak gaan we ervan uit dat – rekening houdend met het risicoprofiel – de financieringskosten zo laag mogelijk blijven. EMU-saldo Het EMU-saldo is het financieringssaldo van de totale Nederlandse overheid. Overschrijdt het EMUtekort in enig jaar de 3% van het BBP (Bruto Binnenlands Product) dan is een €uro-land verplicht maatregelen te nemen om het tekort terug te dringen. Om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van het EMU-saldo moeten gemeenten in de begroting een prognose opnemen van het EMU-saldo van de eigen gemeente. Dit EMU-saldo wordt berekend op kasbasis. Omdat de gemeentelijke begroting moet worden opgesteld op basis van het stelsel van lasten en baten moet het begrotingssaldo van de gemeente worden omgezet naar het begrotingsresultaat op kasbasis. Voor Nieuwkoop ziet de prognose er als volgt uit: EMU-saldo (x € 1.000) 1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q.

onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) 2 Mutatie (im)materiële vaste activa 3 Mutatie voorzieningen 4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) 5 Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa Berekend EMU-saldo

Realisatie 2022

Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025

Begroting Begroting 2026 2027

-6.531

-1.726

-1.217

-1.590

-2.712

-3.230

3.000

14.832

8.581

17.259

9.570

2.061

-2.477

-2.271

604

-1.267

-724

-861

2.028

227

-11.865

-5.601

4.091

4.812

0

0

0

0

0

0

-14.036

-19.056

2.671

-14.515

-17.097

-10.964

Het geprognosticeerde EMU-saldo over 2024 van de gemeente Nieuwkoop is positief. Dit verlaagt het landelijk EMU-tekort.

Programmabegroting 2024-2027 Liquiditeitsprognose Liquiditeitsplanning 2024 t/m 2027 (Alle bedragen x € 1.000) Beginsaldo 1-1

2024 18.542

2025 33.806

2026 26.275

2027 33.788

47.126 8.286 15.325 5.974 23.126 1.106 10.975

43.030 5.038 15.553 5.974 -584 0 4.557 29.000 0 102.569

44.045 5.183 15.553 5.974 0 0 6.486 10.000 0 87.242

Ingaande kasstroom Algemene uitkering Rijksvergoedingen soc.zaken Belastingen en heffingen Btw-compensatiefonds Grondexploitatie, verkopen Grondexploitatie, subsidie/bijdr. Overige facturen Geldlening o/g (lang) Incidenteel totaal inkomsten

111.919

47.592 8.471 15.453 5.974 -201 1.787 8.578 10.000 0 97.655

Uitgaande kasstroom Salarissen Grondexploitatie, aankopen Grondexpl., overige uitgaven Aflossing/rente leningen (lang) Overige uitgaven (incl. btw) Incidenteel totaal uitgaven

23.904 0 -1.242 1.936 68.427 3.630 96.655

23.872 0 5.085 1.738 74.333 158 105.187

23.672 0 282 2.133 68.710 259 95.056

23.672 0 -4.734 2.231 61.487 -300 82.357

Geprognostiseerd eindsaldo 31-12

33.806

26.275

33.788

38.673

91

Programmabegroting 2024-2027

92

3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering Collegeprogramma Huisvesting Om onze panden te verduurzamen zijn forse investeringen nodig. Natuurlijk gaan ook wij onze panden verduurzamen vanuit onze voorbeeldfunctie en vanuit goed werkgeverschap. Verwijzing aanbrengen. Bedrijfsvoering Wij blijven een financieel gezonde organisatie, zonder in te boeten op de benodigde investeringen die de maatschappelijke opgaven vragen en zonder de lasten te verhogen richting de samenleving. De werkorganisatie werkt efficiënt en effectief. Onze ICT-systemen zijn dusdanig ingericht en beveiligd dat inwoners terecht op ons kunnen vertrouwen dat privacygevoelige informatie veilig is. Hiervoor gaan wij de volgende stappen ondernemen: • Wij vereenvoudigingen de P&C cyclus • Wij koppelen beheerplannen organisatiebreed aan de P&C cyclus • Wij automatiseren processen verder via het jaarlijkse ICT beheerplan • Wij blijven veilig digitaal werken versterken met behulp van gerichte trainingen • Wij ontwikkelen het zaakgericht werken door • Wij richten datagedreven werken in om beleidskeuzes te onderbouwen Datagedreven werken vraagt jaarlijks een structurele investering van EUR 142.500. De overige punten worden uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (WOO) in werking getreden. De Woo vervangt de wet openbaarheid van bestuur.

Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. De Woo kent 3 pijlers: • Actieve openbaarmaking • Passieve openbaarmaking • Verbetering van de informatiehuishouding. Actieve openbaarmaking De wet noemt 17 informatiecategorieën die wij gefaseerd openbaar dienen te maken. Het is nog niet bekend wanneer welke categorie openbaar moet worden. Dit wordt voor elke categorie vastgesteld door middel van een koninklijk besluit. In 2023 en volgende wordt uitvoering gegeven aan het opgestelde plan van aanpak en zal per categorie de informatie actief openbaargemaakt worden. Overigens maken wij al diverse zaken actief openbaar. Denk aan de raadsstukken, vastgestelde verordeningen, beleidsregels. Passieve openbaarmaking Naast het actief openbaar maken kan iedereen altijd vragen om bepaalde informatie op verzoek openbaar te maken. Hiervoor hebben wij een WOO-coördinator aangewezen. Verbetering van de informatiehuishouding Eén van de uitgangspunten van de Woo is dat de informatiehuishouding op orde is. Jaarljjks worden hierin stappen gezet, door de invoering en doorontwikkeling van het zaakgericht werken. De kosten die wij maken voor de implementatie van deze omvangrijke wet bekostigen wij uit het budget dat wij hiervoor ontvangen van het Rijk.

Programmabegroting 2024-2027

93

Specifieke ontwikkelingen Organisatieontwikkeling Begin 2023 is er een organisatievisie opgesteld. De visie is het vertrekpunt en de koers voor de komende jaren Zowel ambtelijk als bestuurlijk beschikken we over een behoorlijke slagkracht. De organisatie kenmerkt zich als een ‘no-nonsense’ organisatie met echte doeners, die graag de handen uit de mouwen steken. Er heerst een prettige werksfeer en we gaan op een informele manier met elkaar om. De lijntjes zijn kort en de onderlinge betrokkenheid is groot. Mooie uitgangspunten om de komende jaren te blijven behouden, maar ook om verder mee aan de slag te gaan. Om zo goed mogelijk aan te sluiten op de veranderende samenleving en gebruik te maken van de sterke punten binnen de organisatie, formuleren wij de volgende vijf pijlers: 1. Werkgeluk 2. Samen werken aan samenwerken 3. Weet wat er speelt in de samenleving 4. Focus aanbrengen 5. Aandacht voor duidelijke processen en systemen Deze pijlers bevatten de focus voor de komende jaren en geven richting aan ons werken. Ze zijn gebaseerd op de drie kernwaarden van onze gemeente: • we werken met Lef, • we werken Doelgericht en • we werken Dichtbij Om de organisatieontwikkeling uit te voeren en te onderhouden ramen wij om het jaar € 100.000. Deze lasten dekken wij uit de Algemene Reserve.

Huisvesting Nieuwveen Het herinrichten van de hal en de burgerzaken balies is noodzakelijk vanwege het creëren van een veilige werkomgeving en het laagdrempeliger maken van onze dienstverlening voor de inwoners. We richten een werkcafé in om de ontmoeting en verbinding te faciliteren (met name ook voor Loket 1) tussen onze inwoners en medewerkers en medewerkers onderling. Daarnaast dient de raadszaal aangepast te worden aan de eisen van deze tijd, zowel wat betreft meubilair als wat betreft apparatuur. Dit leidt tot een verbetering voor onze inwoners om de uitzendingen van de raadsvergaderingen te volgen. Er zijn nu veel storingen. Dit betekent een eenmalige investering van € 700.000. Informatievoorziening Gemeenten hebben een nieuwe, moderne, gezamenlijke informatievoorziening (Common Ground) nodig voor het uitwisselen van gegevens. Het huidige stelsel voor gegevensuitwisseling maakt het lastig om snel en flexibel te vernieuwen, te voldoen aan privacywetgeving en efficiënt om te gaan met data. Dit staat de verbetering van de gemeentelijke dienstverlening in de weg. De VNG heeft hiervoor een meerjarige transitiestrategie Common Ground vastgesteld. Door technologische ontwikkeling (artificial intelligence) wordt een verandering in de samenleving voorzien vergelijkbaar met de opkomst van elektriciteit of de computer.

De VNG ontwikkelt een agenda digitale grondrechten en ethiek om invulling te geven aan meerdere opgaven die door de WRR zijn genoemd.

Programmabegroting 2024-2027 Het is nog niet bekend welke stappen door ons genomen moeten worden en welke investeringen hiervoor nodig zijn

Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten * Externe inhuur Totaal

Overhead**

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Nieuwkoop JR 2022 8,4

Nieuwkoop B 2023 8,1

Nieuwkoop B 2024 8,1

8,3

7,8

7,8

€ 517

€ 507

€ 885*

5,96% € 1.100.687

1,40% € 281.000

1,4% € 281.000

10,86%

10,64%

12,02%

* Onder apparaatskosten wordt verstaan: de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. ** Onder 'overhead' wordt verstaan: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De lasten van overhead worden hier afgezet tegen de totale lasten op de begroting (inclusief grexen). De geraamde loonsom voor 2023 bedraagt € 22.509.373. Dashboards R2022

B 2023

B2024

Opleidingskosten als percentage van de loonsom

1,67%

2%

2%

Ziekteverzuimpercentage

5,25% 4,5%

4,5%

1

1

Streefpercentage ziekteverzuim Meldingsfrequentie ziekteverzuim Streefcijfer meldingsfrequentie ziekteverzuim

0,97

94

Programmabegroting 2024-2027

95

3.6 Paragraaf Verbonden partijen Algemeen Uitwerking voorgeschreven indeling lijst Paragraaf Verbonden partijen op grond van artikel 15 BBV: 1. Gemeenschappelijke regelingen, 2. Vennootschappen en coöperaties, 3. Stichtingen en verenigingen en 4. Overige verbonden partijen. Als gemeente werken we in de uitvoering van onze taken samen met andere partijen, zoals gemeenschappelijke regelingen, bedrijven, stichtingen, verenigingen etc. Op de programma's laten we zien welke verbonden partijen op een programma actief zijn en wat de maatschappelijke doelstellingen van de samenwerking zijn. In de paragraaf verbonden partijen laten we in een totaaloverzicht zien met welke partijen we samenwerken. Per verbonden partij laten we zien: a. de rechtsvorm, de doelstelling en een antwoord op de vraag hoe het openbaar belang gediend wordt; b. het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft; c. de omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij; d. het verwachte financiële resultaat van de verbonden partij; e. de eventuele risico’s van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente. Ad. 1 •

Holland Rijnland

•

ODWH

•

Hecht

• • •

Regionale Brandweer en GHOR Hollands Midden (VRHM) SVHW SOZ

Ad. 2 •

Cyclus N.V.

•

Alliander N.V.

•

Oasen N.V.

•

BNG Bank N.V.

Ad. 3 •

VNG

•

Vereniging Zuid-Hollandse gemeenten

Ad.4 •

Regiotaxi Holland Rijnland

Overzicht Gemeenschappelijke regelingen

Programmabegroting 2024-2027

96

Overzicht Gemeenschappelijke regelingen Naam Programma Rechtsvorm Vestigingsplaats Doelstelling

Openbaar belang

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

Ambtelijke verantwoordelijkheid Financieel belang

Bijdrage voorgaand jaar Kerncijfers

Risico’s en ontwikkelingen

Holland Rijnland 1. Ruimtelijke ontwikkeling / 2. Ruimtelijk beheer / 3. Sociaal Domein Gemeenschappelijke Regeling Leiden De organisatie Holland Rijnland stimuleert en faciliteert de samenwerking tussen dertien gemeenten om de gelijknamige regio toekomstbestendig en leefbaar houden. Dit doen we met behulp van een gezamenlijke regionale investeringsagenda. Met de investeringsagenda geven we invulling aan de opgaven die op ons afkomen zoals verstedelijking, klimaatadaptatie, mobiliteit en de energietransitie. Leidraad voor de invulling van de regionale investeringsagenda zijn de ambities uitgesproken in de Regionale Omgevingsagenda (ROA), de Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) en de Regionale Energiestrategie (RES), allen vastgesteld in juni 2021. Via de agenda bundelen we onze krachten en trekken we samen op richting Provincie en Rijk. De investeringsagenda moet met ingang van 2025 effectief zijn. De organisatie Holland Rijnland stimuleert en faciliteert de samenwerking tussen dertien gemeenten in de regio. Daar samen te werken aan de maatschappelijke opgaven dragen we bij aan de brede welvaart in de regio. De samenwerkende gemeenten zijn Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude.