Begroting 2022 - 2025 versie 7-10
Tekst van het document
2.4.2 Thema Bestuur Wat willen we bereiken? • •
Uitgangspunt voor onze werkzaamheden is, dat we de kracht van de samenleving stimuleren, benutten en ondersteunen. Waar mogelijk en gewenst maken we als partners deel uit van netwerken in de samenleving en geven zo vorm en inhoud aan het begrip 'van buiten naar binnen' werken.
Wat gaan we er voor doen? Verkiezingen en coalitievorming In 2022 zullen in ieder geval verkiezingen voor de gemeenteraad plaatsvinden. We houden hierbij rekening met het feit dat ook deze verkiezing mogelijk de nodige Covid-19 maatregelen met zich mee gaat brengen. Natuurlijk hopen we op verkiezingen zonder extra richtlijnen. Indien wij weer aan het experiment 'centraal stemmen tellen' willen meedoen, dan dient de raad hierover een besluit te nemen. De voor- en nadelen moeten in beschouwing worden genomen. De Stembureauapp is een waardevolle aanvulling gebleken en zal ook tijdens de gemeenteraadsverkiezing worden ingezet ter ondersteuning van het totale stemproces. Dit houdt bijvoorbeeld in: op afstand de stembureaus volgen, direct vragen beantwoorden of bij te springen waar nodig. Het gebruik van bordbusters (verkiezingsborden: n.a.v. motie plakken verleden tijd) zal als proef ingezet worden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen 2022. Na de verkiezingen voor de gemeenteraad volgt het proces van coalitievorming. Dat proces is aan de fracties met ondersteuning vanuit de griffie en de ambtelijke organisatie. Na afronding van de coalitievorming benoemt de gemeenteraad de wethouders en is daarmee het college van burgemeester en wethouders weer gevormd. Voor nieuwe benoemde wethouders wordt een introductieprogramma op maat samengesteld.
Vanuit de griffie wordt een introductieprogramma gemaakt voor nieuwe raadsleden. Participatie rondom de Omgevingswet Het vertrekpunt voor de doorontwikkeling van de participatie is het in december 2020 door de raad vastgestelde strategisch kader communicatie, participatie en dienstverlening en het in juli 2021 vastgestelde participatiebeleid. Omdat participatie onderhevig is aan ontwikkelingen is het belangrijk dat we binnen de gemeente ervaring blijven opdoen en leren van participatietrajecten. De komende jaren richten wij ons op kwalitatief goede participatieprocessen welke voldoen aan de uitgangspunten vermeld in het beleid. Ook anticiperen we actief op de komst van de Omgevingswet in juli 2022. De Omgevingswet stimuleert participatie. In het Omgevingsbesluit staan regels om participatie te borgen. Participatie is verplicht voor de gemeente als bevoegd gezag bij projecten, plannen en visies. Participatie is maatwerk daarom schrijft de wet niet voor hoe participatie moet plaatsvinden, maar wel dát het moet plaatsvinden. Er wordt vrijheid gegeven aan gemeente om eigen keuzes te maken voor de inrichting van het participatieproces.
Programmabegroting 2022-2025
49
Dorpsgericht werken In 2008 is de gemeente Nieuwkoop gestart met dorpsgericht werken. In 2015 is er tussentijds geëvalueerd. We zijn nu zes jaar later en er is sprake van diverse nieuwe ontwikkelingen. Een goed moment voor een evaluatie en een blik op een nieuwe visie, het Dorpsgericht werken 3.0 waarvan de uitvoering in 2022 zal worden opgepakt.
2.4.3 Thema Openbare orde en veiligheid Het handhavings- en veiligheidsbeleid is vastgesteld door de raad. In 2022 wordt meer specifiek geïnvesteerd op: • de BOA-Kerntaken • verkeersveiligheid • high impact crime • mensenhandel o.a. arbeidsmigranten • ondermijning • verslavingsproblematiek Wat willen we bereiken? Wonen en leven in veilige leefomgeving is van belang voor onze inwoners, ondernemers, bezoekers en tijdelijke bewoners (arbeidsmigranten). Zowel de fysieke veiligheid als ook de sociale veiligheid worden geborgd. Dit doen wij niet alleen, maar samen met onze sociale partners, de politie en het bedrijfsleven. We streven er naar om de strafrechtelijk feiten zoals ondermijning, (verkeers) overlast, inbraken en uitbuiting terug te dringen. Hierbij zetten we middelen in om dit in kaart te brengen en hierop te handelen. Dit willen wij terug zien in de periodieke misdaad cijfers, meldingen en klachten. Wat gaan we er voor doen? Beleidsplan Veiligheid en Handhaving In 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Naar goed gebruik wordt per raadsperiode een nieuw Beleidsplan Veiligheid en Handhaving vastgesteld. De voorbereidingen van dat proces starten vóór het aantreden van de nieuwe raad, de vaststelling van de beleidsnota voor de nieuwe raadsperiode daarna.
Bij de totstandkoming van het nieuwe veiligheids- en handhavingsbeleid worden uiteraard in elk geval ook inwoners en bedrijven betrokken, waarbij zeker ook gebruik gemaakt zal worden van vormen van digitale participatie. Ondermijning In opdracht van het Districtscollege is door het RIEC per gemeente in het district een Ondermijningbeeld opgesteld. Dat document is begin 2021 informeel besproken met meerdere raadsleden. Met het Ondermijningsbeeld als leidraad werken wij nadere maatregelen uit om actief bij te dragen aan de gezamenlijke aanpak van ondermijning, in allerlei vormen. Integraal toezicht op bedrijventerreinen en specifieke acties, samen met publieke partners, maakt daar onderdeel van uit. Criminaliteitsonderzoeken worden in verschillende gremia behandeld. De Regionale en Lokale Ondermijningstafel is er daar één van. Lokaal worden de casussen van Nieuwkoop behandeld. Het doel van de regionale overlegstructuur is informatie uit te wisselen en om verbanden tussen lokale dossiers te kunnen leggen. Ondermijning wordt een steeds groter onderdeel in het veiligheidsgebied. Steeds meer partnerorganisaties sluiten aan. Dit met één doel: de ondermijnende criminaliteit tegen te gaan, 'de onderwereld er onder krijgen'.
Programmabegroting 2022-2025
50
Integrale controles Elk jaar worden met verschillende publieke partners (voornamelijk politie, omgevingsdienst, brandweer en HEIT (Haags Economisch Interventieteam) gezamenlijke controles uitgevoerd op één of meer voor dat jaar geselecteerde gebieden. Deze activiteit richt zich hoofdzakelijk op bepaalde vormen van (voormalige) bedrijvigheid, waarvan het feitelijke gebruik niet precies (meer) duidelijk of zelfs volstrekt onbekend is. Doel van deze integrale controles is gebruiksvormen te reguleren of te handhaven, al naar gelang deze al dan niet verboden zijn. De gebiedskeuze wordt jaarlijks bestuurlijk gemaakt of in het lokale ondermijningsteam. Arbeidsmigranten (incl. arbeidsuitbuiting en woonfraude) De behoefte aan arbeidsmigranten en hun huisvesting neemt nog altijd toe. Dit speelt ook in de gemeente Nieuwkoop. Regelmatig krijgen wij signalen en meldingen van illegale huisvesting en overbewoning. In samenwerking met publieke partners zoals de brandweer, de politie, het AVIM, de Omgevingsdienst, het ISZW en marechaussee bespreken we de casussen en handelen we hierop. Veelal wordt meteen tijdens controles gekeken of er sprake is van arbeidsuitbuiting of woonfraude. De Regiegroep Arbeidsmigranten gaat in 2022 stevig inzetten op het bestrijden van arbeidsuitbuiting en woonfraude.
De 'Wet bevoegdheid gemeente tegengaan en voorkomen ongewenste verhuurpraktijken' zal het kader zijn voor onze activiteiten. Ook zal in 2022 bekeken worden of een vergunningstelsel voor verhuur, zo mogelijk gekoppeld aan een heffing voor (nacht-) verblijf, mogelijk is. High Impact Crime De cijfers omtrent high impact crime (zoals inbraken, diefstal en vernielingen) laten een verbetering zien, mede te danken aan Covid-19. Meer mensen waren in en om het huis waardoor er meer sociale controle was. Om de vermogensdelicten nog verder terug te dringen blijven wij inzetten op een goede communicatie over deze soorten criminaliteit, van belang voor bewustwording bij de inwoners. Om de veiligheid in Nieuwkoop te blijven waarborgen moet en zal er verder ook actief op toegezien en gehandhaafd blijven worden. Buren-/Woonoverlast Meldingen van buren-/woonoverlast zijn in aantal sterk toegenomen. Veelal is sprake van een combinatie van elementen van zorg enerzijds en integrale veiligheid / openbare orde anderzijds. Bij de aanpak worden meerdere (publieke en semi-publieke) partijen betrokken, zoals de GGZ en de sociale contractpartners. Om de effectiviteit en de efficiëntie verder te verbeteren zal ook in 2022 de structuur van multidisciplinair overleg worden ingezet en waar nodig verbeterd. Voor onze inwoners is het van belang om een conflict sneller op te lossen.
Hiervoor zetten het middel van 'Buurtbemiddeling' in. Plassengebieden Bescherming en behoud van natuur- en ecologische waarden en ruimte voor recreatief en toeristisch gebruik zijn essentiële doelstellingen voor de Plassengebied. Gedegen toezicht en handhaving draagt daar aan bij. De huidige organisatie presteert met de beperkte middelen intensief. Het ontbreekt echter aan afdoende continuïteit. De bestaande structuur en de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving, voor zowel het Vaartoezicht als ruimtelijk gebruik, zijn ook niet in balans met de status, functies, ambities en doelstellingen voor de Nieuwkoopse en de Langeraarse Plassen. Wij denken daarom aan nadere voorstellen om het toezicht en de handhaving op de Plassengebieden meer structureel te borgen. Voor het Nieuwkoopse Plassengebied overwegen wij in samenhang daarmee tevens onderzoek te doen naar eventuele sanering van illegale ligplaatsen, met name ook in de zone van het Zuideinde tot het Noordse Kruis.
Programmabegroting 2022-2025
51
2.4.1 Financieel overzicht Rekening Thema
Begroting
Raming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Publiekszaken Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Openbare orde en veiligheid
1.190 844 1.615 2.287
2.007 959 2.065 2.325
1.054 1.039 1.617 2.355
1.057 976 1.594 2.360
1.051 976 1.594 2.360
1.051 976 1.594 2.360
Totaal Lasten
5.936
7.356
6.065
5.987
5.981
5.981
Publiekszaken Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Openbare orde en veiligheid
-295 -75
-241 -75
-239 -75
-239 -75
-239 -75
-239 -75
Totaal Baten
-370 5.568
-316 7.040
-314 5.752
-314 5.673
-314 5.667
-314 5.667
Toevoeging Reserves Onttrekking Reserves
910 -178
-40 -1.298
-
-
-
-
Saldo mutaties Reserves
732
-1.338
-
-
-
-
6.300
5.702
5.752
5.673
5.667
5.667
Lasten
Baten
Totaal saldo van lasten en baten
Geraamd resultaat
Programmabegroting 2022-2025
52
2.4.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Thema Publiekszaken € 953.000 lagere lasten Dit verschil is hoofdzakelijk het gevolg van incidentele budgetten 2021 voor het steunfonds voor corona (overgeheveld uit 2020) en zaakgericht werken; deze budgetten zijn vanaf 2022 niet meer geraamd. Thema Algemeen bestuur € 80.000 hogere lasten * € 15.000 introductie nieuwe raad. Dit betreft een incidenteel bedrag voor alleen 2022. Voor eventueel inschakelen van externe (in)formateur is niet eerder budget geraamd. Tijdens o.a. de algemene beschouwingen van november 2020 is aandacht gevraagd voor uitgebreider introductieprogramma voor de nieuwe raad. * € 16.000 hogere personeelslasten Dit is het gevolg van de stijging van premies en verzekeringen. * € 18.000 Bordbusters De raad heeft in zijn vergadering van 16 mei 2019 de motie ‘Plakken Verleden Tijd’ aangenomen. Vervolgens is met een brief van 18 augustus 2020 de raad geïnformeerd over het besluit dat het college heeft genomen naar aanleiding van de motie over het beplakken van de verkiezingsborden. Voor 12 Trotters is een bedrag van € 18.000 benodigd. Met een advies zal worden bezien of meerjarige middelen gewenst zijn.
* € 25.500 Conform raadsbesluit 2018-058 wordt elke 4 jaar (het jaar van de verkiezingen) een bedrag van € 25.500 geraamd om de fracties een vergoeding te geven voor de aanschaf van mobiele apparaten, bijvoorbeeld iPad’s, om papierloos te blijven vergaderen. Thema Dagelijks bestuur € 448.000 lagere lasten Vanuit het rijk hebben wij in 2020 en 2021 een bedrag voor corona compensatie ontvangen. De compensatie wordt gebruikt voor extra kosten welke ontstaan door Covid-19. Het ontvangen bedrag is een centraal budget en wordt in dit thema geboekt. Voor 2022 is het nog onzeker of we weer deze compensatie gaan ontvangen, hierdoor ontstaat het verschil in lasten tussen 2021 en 2022. Thema Openbare orde en veiligheid € 30.000 hogere lasten Dit bedrag is het saldo van een verhoging van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden met € 56.000 voor 2022 en iets lagere doorbelasting van personeelslasten.
Programmabegroting 2022-2025
53
2.5 Bedrijfsvoering Dit programma bestaat uit de volgende thema's: ➢ Huisvesting ➢ Bedrijfsondersteuning ➢ Management en staf
2.5.1 Thema Huisvesting Het thema huisvesting staat volop in de aandacht door Covid-19. Onze medewerkers geven in meerderheid aan een grote voorkeur te hebben voor hybride werken: een gedeelte van de tijd thuis werken en een gedeelte van de tijd op kantoor werken. Tegelijkertijd is er een groep medewerkers die een functie hebben waarvoor het noodzakelijk is op kantoor te zijn. Wat willen we bereiken? Hybride werken conform de wensen van onze medewerkers aan de ene kant en aan de andere kant de eisen die ons werk ons stelt. De dienstverlening blijft daarbij voorop staan. Wat gaan we er voor doen? Het plan van aanpak hybride werken (op te stellen in de loop van 2021) wordt uitgevoerd in 2022. Zie ook thema Bedrijfsondersteuning.
2.5.2 Thema Bedrijfsondersteuning Speerpunten bedrijfsondersteuning Bedrijfsondersteuning betreft alle faciliterende activiteiten die de gemeentelijke organisatie in staat stelt langdurig te presteren en maatschappelijke waarde te creëren. Denk aan personeelsbeleid, huisvesting, financiën, ICT, inkoop en de planning en control cyclus. Een goede bedrijfsvoering is een voorwaarde voor het uitoefenen van en het ‘in control’ zijn over onze primaire taken en bedrijfsprocessen. Wij werken samen volgens onze kernwaarden: dichtbij, doelgericht en lef. In ons werk zijn wij dagelijks bezig de wereld van de gemeente Nieuwkoop een beetje mooier te maken. De manier waarop wij dat samen doen bepaalt niet alleen de kwaliteit van onze gemeentelijke organisatie maar indirect ook van onze Nieuwkoopse samenleving. Dienstverlening aan de inwoner staat voorop. Voorwaarden hiervoor zijn werkplezier en autonomie in ons werk. Onze speerpunten in 2022: Het ondersteunen van de organisatie bij: • werkplezier • digitale vaardigheid van medewerkers • digitaal en zaakgericht werken • ontwikkeling datagedreven werken • optimaliseren van informatiebeveiliging • invoering van diverse nieuwe wet- en regelgeving (oa.
Omgevingswet, Wet inburgering, Wet open overheid, Wet modernisering elektronisch bestuurlijk) • blijvende aandacht voor de uitvoering van de AVG (privacy) • de implementatie van het team woningbouw • hybride werken
Programmabegroting 2022-2025
54
Wat willen we bereiken? Informatisering en Automatisering Informatiebeleid Het Informatiebeleid schetst de relevante ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, ambities en technologie die van invloed zijn op de gemeentelijke informatievoorziening. Dit beleid stelt kaders voor de wijze waarop de gemeente de komende jaren haar informatievoorziening inricht en omgaat met informatie. We verwijzen op deze plaats naar het Informatiebeleidsplan 2020-2024. Het informatiebeleidsplan staat niet op zich. Informatiebeleid leidt tot afgeleid beleid, tot uitvoeringsplannen en in ons geval tot een ICT Beheerplan.
Informatiebeveiligingsbeleid Informatie is één van de belangrijkste bedrijfsmiddelen van de gemeente Nieuwkoop. Toegankelijke en betrouwbare overheidsinformatie is essentieel voor onze gemeente, de bescherming van waardevolle informatie is hetgeen waar het uiteindelijk om gaat. Hoe waardevoller de informatie is, hoe meer maatregelen er getroffen moeten worden. We verwijzen op deze plaats ook naar de beleidsnota 'het informatiebeveiligingsbeleid 2020-2024’ waarin wordt geschetst hoe de beveiliging van persoonsgegevens en andere informatie binnen de gemeente wordt geregeld. Cloudbeleid In lijn met het vigerend beleid en de trend volgend verhuizen ‘lokaal’ geïnstalleerde vak-applicaties naar de Cloud. Bij wijzigingen en nieuwe ontwikkelingen vindt toetsing plaats naar de mogelijkheid van een cloud-oplossing. De gemeente moet regie voeren op deze cloudoplossingen. Toezien op beveiliging van data en persoonsgegevens en het naleven van de archiefwet. We verwijzen op deze plaats ook naar de beleidsnota ‘Cloudbeleid 2020-2024’ waarin wordt geschetst hoe de beveiliging van persoonsgegevens en andere informatie binnen de gemeente wordt geregeld.
Programmabegroting 2022-2025
55
Financiën Basis op orde Het afgelopen jaar heeft de focus gelegen op de implementatie van het nieuwe financiële pakket. Nu deze werkzaamheden erop zitten is de focus verlegd naar de kwalitatieve verbetering van verschillende rapportages. Daarnaast wordt er ook ingezoomd op het opschonen van de stambestanden en verder gekeken naar optimalisering van de inrichting. De contracten van de financiële applicaties lopen wel af in 2023. Vandaar dat wij in 2022 de focus gaan leggen om de basis voor de komende jaren verder op orde te krijgen. Dit houdt in dat wij, door behoefte te peilen in de organisatie, het gehele financiële applicatie landschap Europees willen gaan aanbesteden. Dit om een langdurige continuïteit te waarborgen. In het team is in 2019 en 2020 veel verloop geweest. De situatie op de arbeidsmarkt voor financiële deskundigen was krap en blijft dit voorlopig. Dit betekent dat wij komende tijd nog te maken hebben met lastig vervulbare vacatures en tijdelijke inhuur om dit op te lossen. Daarnaast zijn op cruciale plekken nieuwe medewerkers die nog volop in hun inwerktraject zitten. Gemeente financiën is een bijzondere tak van sport die je in de praktijk werkende weg leert. Documentaire en facilitaire dienstverlening Digitaal en zaakgericht werken De gemeente werkt volledig digitaal en zaakgericht.
Dit betekent dat informatiesystemen een hoge mate hebben van beschikbaarheid (99%) en dat gebruikers tevreden zijn over de systemen die we inzetten om processen te ondersteunen. Personeel en Organisatie Team woningbouw In juli 2021 heeft de raad besloten de focus te leggen op woningbouw en daarvoor een team woningbouw op te richten. Hybride werken Het werken tijdens Covid-19 heeft geleid tot een permanente wijziging van onze werkwijze. Er is een tweetal onderzoeken gehouden onder onze medewerkers waaruit naar voren is gekomen dat de wens is voortaan hybride te gaan werken. Kenmerk van hybride werken is dat een gedeelte van de tijd thuis gewerkt wordt en een gedeelte van de tijd op kantoor. In 2022 willen wij stappen maken om hybride werken te verankeren in onze werkwijze, in onzen ondersteunende systemen en in de inrichting van onze kantoren en thuiswerkplekken. Algemeen Implementatie Wet open overheid (Woo) Deze wet heeft tot doel om overheden transparanter te maken en moet er voor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Bij inwerkingtreding vervangt deze wet de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De invoering van deze wet is al een paar keer uitgesteld. De verwachting is dat de invoering plaatsvindt in 2022. De projectleiding van dit project ligt bij de afdeling Bedrijfsvoering.
Programmabegroting 2022-2025
56
Wat gaan we er voor doen? Informatisering en Automatisering Zoals hierboven al geschetst leidt informatiebeleid uiteindelijk tot uitvoeringsplannen en een ICT beheerplan. Uitvoeringsplannen Het informatiebeleid en informatiebeveiligingsbeleid schetsen de relevante ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, ambities en technologie. In het Uitvoeringsplan informatiebeleid 2020-2024 en het Uitvoeringsplan informatiebeveiligingsbeleid 2020-2024 wordt beschreven hoe hier invulling aan wordt gegeven. ICT beheerplan Het ICT beheerplan 2021-2025 geeft inzicht in de financiële en projectmatige activiteiten die plaatsvinden. Het ICT beheerplan beoogt de kosten die de gemeente maakt ten aanzien van ICT inzichtelijk en transparant te maken en deze te beheersen en voorspelbaar te maken. Het beheerplan is een uitvloeisel van het Informatiebeleidsplan en wordt jaarlijks geactualiseerd. De exploitatiebedragen, vervangingsbedragen en investeringen voor uit te voeren plannen zijn verantwoord in het door de gemeenteraad vastgestelde ICT Beheerplan. Financiën Basis op orde In de jaren 2022 en 2023 zal de focus voornamelijk liggen in het verder optimaliseren van het financiële applicatielandschap en dit ook Europees aan te besteden zodat we voldoen aan alle aanbestedingsregels.
Kennis en ervaring Er zal meer geïnvesteerd gaan worden in het bevorderen van kennis en kunde van de financieel adviseurs. Er zal daarom meer gebruik worden gemaakt van het opleidingsbudget, maar ook de samenwerking met andere gemeenten kan worden benut om kennis te verrijken. Documentaire en facilitaire dienstverlening Digitaal en zaakgericht werken Najaar 2021 zal de organisatie overgegaan naar zaaksysteem. In 2021 is gewerkt om de implementatie zo ver mogelijk te krijgen. In 2022 zal zaakgericht werken doorontwikkeld worden zodat de organisatie en inwoners/bedrijven zo goed mogelijk ondersteund worden bij hun werkzaamheden/activiteiten. Een koppeling met Teams staat dan in de planning. Personeel en Organisatie Team woningbouw De focus van het team P&O ligt de eerste helft van 2022 op de werving en selectie voor het team Woningbouw.
Programmabegroting 2022-2025
57
Hybride werken In 2021 is per team geïnventariseerd wat de beste werkwijze is om te kunnen samenwerken en om binding te blijven houden met de organisatie. Al proberend zijn wij in 2021 aan het werk gegaan. Dit zal in 2022 doorlopen. Al werkende, met vallen en opstaan, zullen wij ervaren welke wijzigingen nodig zijn in onze werkwijze, in ondersteunende systemen en in de inrichting van onze kantoren en thuiswerkplekken. Een werkgroep bemenst vanuit Bedrijfsvoering aangevuld met een lid van de OR en een lid van de werkgroep die in 2021 een onderzoek heeft gedaan, zullen zich hiermee bezig houden. Algemeen Implementatie Wet open overheid Zodra bekend is wat de ingangsdatum van de nieuwe wet is zal een plan van aanpak worden opgesteld. Informatie dient actief bekend gemaakt te worden. Dit betekent wat voor onze werkprocessen en onze informatiehuishouding. Dit heeft invloed op de gehele organisatie. Een organisatiebrede werkgroep zal zorgen voor implementatie.
2.5.3 Thema Management en staf Onze organisatie is continu in beweging om goed in te spelen op vragen uit en ontwikkelingen in de samenleving. Onze kernwaarden dichtbij, doelgericht en lef zijn leidend in ons handelen. Met name onze kernwaarden dichtbij en lef staan op de voorgrond in de uitdagingen die Covid-19 en de naweeën ervan ons brengen. Een goede dienstverlening aan onze burgers en bedrijven kunnen wij alleen bieden door medewerkers die hun vak verstaan en die plezier hebben in hun werk. Tevreden medewerkers leiden tot tevreden inwoners. Goed werkgeverschap vinden wij belangrijk voor het verbinden van talent aan onze organisatie. Wij bieden zoveel mogelijk vast werk verricht door medewerkers in eigen dienst. Daarnaast zien wij als werkgever een bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wij leveren een bijdrage aan het re-integreren van bijzondere doelgroepen uit de Participatiewet (voormalig WWB-ers, voormalig Wajongers, voormalig WSW-ers en statushouders). Ook in het kader van Social return on investment (SROI) leveren wij een bijdrage aan het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. Ook bieden wij jongeren (pas afgestuurde MBO, HBO- en WO-ers) zonder werkervaring de kans bij ons uitgebreid werkervaring op te doen door werkervaringsplaatsen aan te bieden. Wat willen we bereiken? • • •
Wij worden gezien als een goede werkgever die vrijheid geeft en volop kansen biedt om je verder te ontwikkelen in je werk en waar plezier in je werk voorop staat. Wij leveren een bijdrage aan opdoen van werkervaring van jongeren. Wij leveren een bijdrage aan het re-integreren van de bijzondere doelgroepen uit de Participatiewet (voormalig WWB-ers, voormalig Wajongers en voormalig WSW-ers, statushouders). In het kader van Social Return on Investment (SROI) leveren wij een bijdrage aan het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt.
Programmabegroting 2022-2025
58
Wat gaan we er voor doen? • • •
Regelmatig houden wij een medewerkersonderzoek onder onze medewerkers en gebruiken deze resultaten om ons werkgeverschap te verbeteren. Het aanbieden van werkervaringsplaatsen. Jaarlijks begroten wij hiervoor 3,3 fte. Het bieden van werkzaamheden aan de bijzondere doelgroepen uit de Participatiewet. In onze aanbestedingen nemen wij het in programma van eisen social return en investment op.
Programmabegroting 2022-2025
59
2.5.1 Financieel overzicht Rekening Thema
Begroting
Raming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Huisvesting Bedrijfsondersteuning Management en staf Kostenplaatsen
1.085 6.970 1.562 -
1.103 2.075 5.148 439
995 2.366 5.639 -
978 2.151 5.635 -
982 2.556 5.635 -
967 3.211 5.635 -
Totaal Lasten
9.617
8.765
9.000
8.764
9.173
9.813
Huisvesting Bedrijfsondersteuning Management en staf Kostenplaatsen
-18 -37 -262 -
-32 -176 -10
-34 -178 -
-34 -178 -
-34 -178 -
-34 -178 -
Totaal Baten
-317 9.301
-218 8.547
-212 8.789
-212 8.553
-212 8.961
-212 9.601
Toevoeging Reserves Onttrekking Reserves
99 -222
-97
-12
-12
-12
-12
Saldo mutaties Reserves
-123
-97
-12
-12
-12
-12
Geraamd resultaat
9.178
8.450
8.777
8.540
8.948
9.589
Lasten
Baten
Totaal saldo van lasten en baten
Programmabegroting 2022-2025
60
2.5.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Thema Huisvesting € 108.000 lagere lasten De lagere lasten worden veroorzaakt door de per saldo lagere lasten voor de nieuwe locatie van de gemeentewerf, het vervallen van de jaarlijkse huur lasten (€ 166.000) van de oude werf en het opvoeren van de hogere kapitaallasten van de nieuwe werf, per saldo € 56.000. Thema Bedrijfsondersteuning € 291.000 hogere lasten * € 106.000 Taakmutatie Deze mutatie heeft betrekking op de hiervoor beschikbaar gestelde middelen voor de implementatie en uitvoering van de Woo. Vooruitlopend op de besluitvorming in de Eerste Kamer over de Wet open overheid (Woo) heeft het kabinet bij de kabinetsreactie op het rapport ´Ongekend onrecht´ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) financiële middelen vrijgemaakt. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo. * € 565.000 Aanpassingen budgetten ICT Bij het opstellen van het ICT beheerplan 2021-2025 zijn de reguliere ICT budgetten beoordeeld. De hieruit voortkomende wijzigingen zijn in de begroting 2022-2025 verwerkt. * € 393.000 lagere lasten door toename doorbelasting van overhead aan grexen Door de gestegen formatie als gevolg van het raadsbesluit over Nieuwkoop bouwt! wordt een groter deel van de overheadkosten doorbelast naar programma 1.
Als gevolg hiervan dalen de lasten bij het thema Bedrijfsondersteuning. Thema Management en staf € 491.000 hogere lasten De hogere lasten worden veroorzaakt door hogere overhead kosten bij de afdelingen RO&G, BV en MO. Deze extra kosten zijn o.a. het gevolg van formatie uitbreiding bij RO&G, meer personeel bij andere afdelingen en verschuivingen in de overhead. Thema Kostenplaatsen € 439.000 lagere lasten Bij het samenstellen van de begroting worden alle baten en lasten op dit thema verdeeld over de andere thema’s in de begroting. De verdeling wordt in de loop van het jaar niet meer aangepast. De raming in 2021 is het gevolg van enkele begrotingswijzigingen uit de decembernota en voorjaarsnota. De belangrijkste is de incidentele inhuur van derden uit de voorjaarsnota 2021. Mutatie reserve € 85.000 lagere onttrekking De structurele onttrekking van € 70.000 i.v.m. huisvesting werf en KCC vervalt m.i.v. 2022. Verder in 2021 i.v.m. overheveling een budget van € 15.000 onttrokken.
Programmabegroting 2022-2025
61
2.6 Algemene dekkingsmiddelen Dit programma bevat het thema: ➢ Algemene dekkingsmiddelen Beoogde maatschappelijke effecten Een groot deel van onze activiteiten wordt bekostigd (gedekt) uit Algemene Dekkingsmiddelen. Dat zijn middelen die we binnenkrijgen van het Rijk, de belastingbetaler of uit andere bronnen, zonder dat daaraan een specifiek bestedingsdoel is verbonden. Onder algemene dekkingsmiddelen vallen de algemene uitkering, drie gemeentelijke belastingsoorten (OZB, precario en forensen) en de opbrengsten uit dividend. Het programma Algemene Dekkingsmiddelen kent drie belangrijke hoofddoelstellingen. Deze worden verder toegelicht in 2.6.1. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten • Oasen NV, Alliander NV, BNG Bank NV; • Gemeenschappelijke regeling Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW). Voor een toelichting, zie 3.6 Paragraaf verbonden partijen.
2.6.1 Thema Algemene dekkingsmiddelen Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen: •
•
• •
De eerste doelstelling van het thema Algemene Dekkingsmiddelen, een zorgvuldige planning en control op de besteding van de middelen, vertalen we in 2022, net als vorig jaar, naar de inzet van moderne technieken: digitalisering. De tweede doelstelling, het zoveel mogelijk beperken van de belastingdruk, vertalen we naar een terughoudend tarievenbeleid bij de Onroerende Zaakbelasting (OZB). Ook dit is niet anders dan vorig jaar. De derde doelstelling is om in te spelen op de aangekondigde herverdeling van het gemeentefonds. Laatste doelstelling is om, in onze rol als aandeelhouder, goed te bezien welke stappen Alliander in de toekomst gaat maken richting de energietransitie en welke impact dit heeft voor ons als aandeelhouder.
Wat gaan we er voor doen? In 2022 vindt de verdere doorontwikkeling plaats van het financiële systeem. Met deze doorontwikkeling willen wij een efficiency stap maken binnen onze financiële administratie. Daarnaast willen wij een stap zetten richting een uniforme wijze van digitaal factureren waarin wij externe partijen willen meenemen in dit proces.
Programmabegroting 2022-2025
62
De afgelopen jaren is er veel te doen geweest omtrent de herverdeling van het gemeentefonds. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn bezig met een nieuwe herverdeling van het gemeentefonds. De herverdeling kan ervoor zorgen dat wij als gemeente minder algemene uitkering zullen ontvangen van het rijk. Dit risico is meegenomen in de risico paragraaf van deze begroting. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en zullen dit met de gemeenteraad communiceren. Op het eerste gezicht lijkt het dat dit onderdeel voor Nieuwkoop negatief uitpakt. In 2021 heeft Alliander ons laten weten dat zij de komende jaren flinke investeringen zullen moeten gaan doen in het kader van de energietransitie. Zij hebben daarom een beroep gedaan op de aandeelhouders om te participeren in een reverse converteerbare hybride obligatielening. Wij volgen hierin de ontwikkelingen en kijken ook naar de reacties van de grotere aandeelhouders om ons heen. Aangezien dit onderdeel impact kan hebben op ons te ontvangen dividend, zullen wij dit ook opnemen in de risicoparagraaf van deze begroting.
Programmabegroting 2022-2025
63
2.6.1 Financieel overzicht Rekening Thema
2020
Begroting 2021
Raming
2022
2023
2024
2025
Lasten Algemene dekkingsmiddelen
936
695
876
828
948
891
Totaal Lasten
936
695
876
828
948
891
Baten Algemene dekkingsmiddelen
-44.237
-44.946
-47.128
-46.307
-45.827
-45.935
Totaal Baten
-44.237 -43.300
-44.946 -44.251
-47.128 -46.253
-46.307 -45.479
-45.827 -44.879
-45.935 -45.044
375 -
500 -
-960
-
-250
-900
Totaal saldo van lasten en baten
Toevoeging Reserves Onttrekking Reserves Saldo mutaties Reserves Geraamd resultaat
375
500
-960
-
-250
-900
-42.925
-43.751
-47.213
-45.479
-45.129
-45.944
Programmabegroting 2022-2025
64
2.6.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Thema algemene dekkingsmiddelen € 181.000 hogere lasten Dit heeft betrekking op hogere ICT kosten op basis van het ICT beheerplan 2021 2025 € 50.000. Per saldo is een stelpost van € 150.000 als hogere kosten voor indexatie ABP en hogere opleidingskosten opgenomen. € 2.182.000 hogere baten * € 2.535.000 hogere baten algemene uitkering € 1.894.000 wordt verklaard door mutaties door het verwerken van de meicirculaire 2021 en daarin opgenomen taakmutaties. Dit bedrag wijkt af van de Raadsbrief Meicirculaire 2021 en actualiteit gemeentefonds van 23 juli 2021 door actualisatie van het bedrag. Daarnaast verschilt de algemene uitkering jaarlijks door de mutatie in het accres. In de opgenomen cijfers is nog geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de herverdeling Gemeentefonds. * € 291.000 lagere baten belastingen Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een stijging van de OZB met € 266.000. Dit betreft areaaluitbreiding, indexatie en een stijging door het wegvallen van de precariobelasting. Door het wegvallen van de precariobelasting daalt de baten met € 534.000. Het wegvallen van de precariobelasting in 2022 is besloten bij het vaststellen van de begroting 2020 (7 november 2019). Dit naar aanleiding van ontwikkelingen op grond van landelijke wetgeving.
* € 62.000 lagere baten Nutsbedrijven Dividend Alliander daalt met € 62.000 doordat Alliander naar aanleiding van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders april 2021 het dividend eenmalig voor 2021 verhoogd had. Mutaties reserve Toevoeging reserves 500.000 lager Er wordt minder toegevoegd aan de algemene reserve dan bij de begroting 2021. De betreft jaarlijkse mutatie in de reserve duurzaamheid die uit de precariobelasting wordt gedekt, vervalt m.i.v. 2022. Vanaf 2022 wordt er geen precario meer geheven op nuts netwerken. Onttrekking reserves 960.000 hoger Dit bedrag is aan de algemene reserve onttrokken en toegevoegd aan de bestemmingsreserve Egalisatie Sociaal Domein. Zie ook de toelichting mutaties reserves bij programma 3 Sociaal Domein.
Programmabegroting 2022-2025
3 Paragrafen 3.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inkomsten uit lokale heffingen 2. Beleid ten aanzien van lokale heffingen 3. Kostendekkendheid 4. Lokale lastendruk 5. Kwijtscheldingsbeleid In Nieuwkoop kiezen we ervoor niet alle belastingen te heffen die van rechtswege geheven mogen worden. Hieronder de belastingen die we wel en niet heffen: In Nieuwkoop geheven belastingen
Wel
Onroerende zaakbelastingen
X
Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Afvalstoffenheffing Rioolheffing
X X X
Forensenbelasting
X
Precariobelasting Leges
Niet
X X
Baatbelasting
X
Niet-ingezetenen belasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Reclamebelasting
X X X X
Toeristenbelasting
X
65
Programmabegroting 2022-2025
66
Inkomsten Het volgende overzicht geeft een totaalbeeld van de begrote inkomsten uit lokale heffingen in 2022, gespecificeerd per belastingsoort. Omschrijving OZB Eigenaren woningen:
Geraamd 2022 x % van het totaal € 1.000 -5.148 30,1%
OZB Eigenaren niet-woningen:
-1.905
11,1%
OZB Gebruikers niet-woningen:
-1.310
7,7%
-29
0,2%
Totaal OZB/RZB
-8.392
49,1%
Rioolheffing
-2.751
16,1%
Afvalstoffenheffing
-3.659
21,4%
Totaal overige woonlastennota
-6.410
37,5%
Precariobelasting
0
0,0%
Forensenbelasting
-125
0,7%
Totaal overige belastingen
-125
0,7%
-1.187
6,9%
Wijziging bestemmingsplannen
-139
0,8%
Leges burgerzaken
-244
1,4%
Begraafplaatsrechten
-171
1,0%
Marktgelden en standplaatsvergoedingen
-39
0,2%
Leges kabels en leidingen
-305
1,8%
Leges overig Vaarvergunningen
-11 -73
0,1% 0,4%
Totaal overige publiekrechtelijke heffingen
-2.167
12,7%
Totaal inkomsten
-17.095
100,0%
RZB Roerende Zaakbelasting
Bouwleges
Beleid Algemeen Het Collegeprogramma 2019-2022 bevat de volgende uitgangspunten voor de gemeentelijke lasten: 1. de belastingtarieven worden in het algemeen de komende bestuursperiode met niet meer dan het inflatiepercentage verhoogd; 2. belastingtarieven waar individuele producten en diensten tegenover staan zijn niet hoger dan kostendekkend. Onroerendezaakbelasting De begroting van de onroerendezaakbelasting (OZB) gaat niet uit van een tarief, maar van een opbrengst. De uitwerking van de begrote opbrengst in een tarief volgt bij de jaarlijkse vaststelling van de belastingverordeningen en tarieven. De gedachte hierachter is dat de totale OZB-opbrengst niet mag veranderen als gevolg van waardefluctuaties op de onroerendgoedmarkt (WOZ-waarde). Algemeen uitgangspunt is een jaarlijkse indexering van de OZB-opbrengst met het inflatiepercentage (voor 2022; 1,1%). Daarnaast leidt een uitbreiding van het WOZ-areaal (omvang van de voorraad WOZ-objecten) tot een evenredige uitbreiding van de OZB-opbrengst;.
Programmabegroting 2022-2025
67
Vanaf het jaar 2022 heffen we geen precariobelasting op leidingen. Waterbedrijf Oasen belastte de precariobelasting door aan inwoners via de waterrekening. Vanaf 2022 daalt daarom de waterrekening. De raad heeft in de vergadering op 7 november 2019 besloten om met ingang van 2022 de wegvallende precario inkomsten van de waterrekening te compenseren door inbouw in de OZB. In totaal gaat het om € 142.000. Roerende zaakbelasting Wettelijk is bepaald dat de tarieven van de roerende zaakbelasting (RZB) gelijk moeten zijn aan die van de OZB. Voor de RZB tarieven geldt dan ook hetzelfde als voor de OZB tarieven. Rioolheffing Conform het algemene uitgangspunt uit het collegeprogramma stijgt de rioolheffing verhoogd met de inflatie (1,1%). Afvalstoffenheffing Het tarief voor de afvalstoffenheffing moet leiden tot een 100% dekking van de kosten. Door hogere kosten moet de opbrengst met € 242.000 meer dan de inflatie stijgen om kostendekkend te zijn. De exacte tariefsverhoging wordt later dit jaar berekend bij de vaststelling van de verordening afvalstoffenheffing. Precariobelasting Vanaf 2022 is de precariobelasting op leidingen niet meer toegestaan. Een gedeelte van de wegvallende opbrengst precariobelasting wordt gecompenseerd met een verhoging van de OZB, zie hiervoor onder het kopje OZB.
Forensenbelasting Conform het algemene uitgangspunt uit het collegeprogramma stijgt de forensenbelasting in 2022 met het inflatiepercentage (1,1%). Leges Algemeen uitgangspunt bij de leges is de jaarlijkse indexering met het inflatiepercentage (1,1%). Uitzonderingen hierop zijn leges die gebonden zijn aan wettelijke tarieven en leges waarvoor uitdrukkelijk voor een ander beleid is gekozen. Een dergelijke uitdrukkelijke keuze is gemaakt voor de begraafplaatsrechten. In 2015 is besloten om stapsgewijs toe te werken naar kostendekkende tarieven. In 2021 wordt een vervolg gegeven aan het groeien naar kostendekkende tarieven en worden de tarieven naast de indexatie voor inflatie (1,1%) verhoogd met een percentage van 5%. De lasten van het product Ambulante handel, omvatten meer dan de kosten die direct verband houden met de organisatie en instandhouding van de weekmarkten en standplaatsen. Een deel van de inzet aan uren is beleidsmatig van aard en betreft ook de bevordering van de lokale economie. Gelet op de hoogte van de tarieven in de regio is volledige kostendekkendheid voor dit product geen uitgangspunt. Verder continueren we voor de omgevingsvergunningen (bouw) het egalisatiebeleid waarin we de invloed van fluctuaties van kosten en opbrengsten op de tarieven enigszins proberen te matigen.
Dit doen we door stortingen in en onttrekkingen aan de egalisatiereserve omgevingsvergunningen.
Programmabegroting 2022-2025
68
Kostendekkendheid Rente kostendekkende tarieven Voor tarieven die niet meer dan kostendekkend mogen zijn, geldt dat voor de berekening van de kapitaallasten een bedrijfseconomisch verdedigbaar rentepercentage moet worden gehanteerd. Voor zover sprake is van rentetoerekening, kiezen wij voor een percentage van 1,5%. Dit percentage ligt boven de actuele rente op kortlopende leningen en gelijk met het gemiddelde rentepercentage over langlopende leningen dat 1,5 % bedraagt. Kostendekkendheid van de rioolheffing De kosten van riolering bestaan uit de volgende onderdelen: Nr. Omschrijving 1 Kosten aanleg, onderhoud en beheer gemeentelijke riolering
Begroting 2022 1.864
2 Toerekenbare BTW
151
3 Kosten van overhead
450
4 Toerekening rente
273
5 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
13
6 Totaal kosten
2.751
7 Opbrengsten belastingen / leges
-2.736
8 Overige opbrengsten 9 Totaal opbrengsten 10 Verschil 11 Kostendekkendheid
-15 -2.751 0 100%
Kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing De kosten van de dienstverlening op afvalgebied bestaan uit de volgende onderdelen: Begroting 2022 Nr. Omschrijving 1 Kosten van inzameling en verwerking van afval
3.390
2 Toerekenbare BTW
609
3 Kosten van overhead
304
4 Toerekening rente
0
5 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
33
6 Totaal kosten
4.336
7 Opbrengsten belastingen / leges
-3.901
8 Overige opbrengsten
-434
9 Totaal opbrengsten
-4.335
10 Verschil 11 Kostendekkendheid
1 100%
Kostendekkendheid van de begraafrechten De kosten van de dienstverlening rondom de gemeentelijke begraafplaats bestaan uit de volgende onderdelen: Nr. Omschrijving
Begroting 2022
1 Kosten taakveld begravingen
182
2 Kosten van overhead
66
3 Toerekening rente
5
Programmabegroting 2022-2025
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
5 Totaal kosten
254
6 Opbrengsten belastingen / leges
-171
7 Overige opbrengsten 8 Totaal opbrengsten 9 Verschil 10 Kostendekkendheid
0 -171 83 67%
Kostendekkendheid van de Leges onder Titel 1: persoons- en reisdocumenten en commerciële vergunningen Begroting 2022 Nr. Omschrijving 1 Kosten van de dienstverlening gericht op: 1.1. burgerlijke stand 1.2. reisdocumenten 1.3. rijbewijzen 1.4. verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen 1.5. verstrekkingen uit het Kiezersregister 1.6. verstrekkingen op grond van Wet bescherming persoonsgegevens 1.7. bestuursstukken 1.8. vastgoedinformatie 1.9. overige publiekszaken 1.10. gemeentearchief 1.11. huisvestingswet 1.12. leegstandwet 1.13. gemeentegaranties 1.14. marktstandplaatsen 1.15. winkeltijdenwet 1.16. kansspelen 1.17. kinderopvang 1.18. telecommunicatie, kabels en leidingen 1.19. verkeer en vervoer 1.20. diversen
828
2 Kosten van overhead
700
3 Toerekening rente
1
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
5 Totaal kosten
1.529
6 Opbrengsten belastingen / leges
-547
7 Overige opbrengsten
-284
8 Totaal opbrengsten
-831
9 Verschil
698
10 Kostendekkendheid
54%
69
Programmabegroting 2022-2025
Kostendekkendheid van de Leges onder titel 2: omgevingsvergunningen Begroting 2022 Nr. Omschrijving 1 Kosten taakvelden titel 2
1.033
2 Kosten van overhead
584
3 Toerekening rente
0
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
5 Totaal kosten
1.617
6 Opbrengsten belastingen / leges
-1.207
7 Overige opbrengsten 8 Totaal opbrengsten
0 -1.207
9 Verschil
411
10 Kostendekkendheid
75%
11 Storting in egalisatiereserve
108
12 Kostendekkendheid incl. storting
70%
Kostendekkendheid van de Leges onder titel 3: dienstverlening Europese richtlijnen en APV Begroting 2022 Nr. Omschrijving 1 Kosten taakvelden titel 3: 3.1 horeca 3.2 evenementen of markten 3.3 prostitutiebedrijven 3.4 smart-, head-, of growshops 3.5 huisvestingwet 2014 3.6 leefmilieuverordening 3.7 brandbeveiligingsverordening 3.8 standplaatsen en gebruik van de (openbare) weg 3.9 in deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking 3.10 diversen
115
2 Kosten van overhead
115
3 Toerekening rente
0
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
5 Totaal kosten
230
6 Opbrengsten belastingen / leges
-10
7 Overige opbrengsten
0
8 Totaal opbrengsten
-10
9 Verschil
219
10 Kostendekkendheid
5%
70
Programmabegroting 2022-2025
71
Lokale lastendruk Algemeen In de onderstaande tabel geven wij de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden weer. Onder een gemiddeld huishouden verstaan wij het volgende: • de gemiddelde WOZ-waarde van een woning stellen we op € 321.000 (Jaar 2020, bron https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bouwen-en-wonen/; • een gemiddeld huishouden bestaat uit twee of meer personen • De gemeente Nieuwkoop, Kaag en Braassem en Bodegraven-Reeuwijk werken met gedifferentieerde tarieven. Om het variabele deel van de tarieven te kunnen berekenen en te vergelijken gaan we bij alle drie de gemeenten uit van de volgende aannames: Verdeling gebruik huishoudens over soorten containers; 66% maakt gebruik van een 140 liter container 19% maakt gebruik van een 240 liter container 15% maakt gebruik van een ondergronds container Aantal aanbiedingen/inworpen per jaar 11,2 aanbiedingen bij een 140 liter container 12,2 aanbiedingen bij een 240 liter container 35,5 inworpen bij een ondergrondse container Ontwikkeling van de woonlasten 2021
2022
2023
2024
2025
OZB
393
404
404
404
404
Rioolheffing
212
214
214
214
214
Afvalstoffenheffing
326
351
351
351
351
Totale woonlasten
931
970
970
970
970
4,16%
4,16%
4,16%
4,16%
Wijziging t.o.v. 2021
OZB stijgt naast de inflatie (1,1%) ook met het wegvallende precario inkomsten. OZB stijgt hierdoor met 1,75% extra. Afvalstoffenheffing stijgt naast de inflatie (1,1%) ook met 6,615% om kostendekkend te zijn. De genoemde tarieven zijn een inschatting, de exacte tariefsverhoging wordt later dit jaar berekend bij de vaststelling van de belastingverordeningen.
Programmabegroting 2022-2025
72
Regionale vergelijking woonlastendruk In onderstaande tabel worden de woonlasten voor een gemiddeld huishouden van Nieuwkoop vergeleken met die van andere gemeenten in de Rijnstreek. Tarieven 2021 van Nieuwkoop en vergelijkbare gemeenten Bedragen x € 1.000 Percentage Bedrag OZB Afvalstoffen Rioolheffing OZB heffing
Gemiddelde waarde woning
Totaal woonlasten
Alphen a/d Rijn
0,0961%
254
303
242
264.000
798
Kaag en Braassem
0,1039%
342
319
277
329.000
938
Nieuwkoop BodegravenReeuwijk
0,1225%
393
326
212
321.000
932
0,1225%
402
323
243
328.000
968
Gemiddeld
0,1113%
348
318
243
310.500
909
Bron tarieven omliggende gemeenten: COELO Atlas van de lokale lasten 2021 (www.coelo.nl) en voor de tarieven afvalstoffenheffing de verordening afvalstoffenheffing van de betreffende gemeenten op overheid.nl. Bron WOZ-Waarde woningen: (https://waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bouwen-en-wonen) Uitgangspunt gezinssamenstelling; twee persoonshuishouden Kwijtscheldingsbeleid In de beleidsregels voor kwijtscheldingen van de gemeente Nieuwkoop is onder andere geregeld dat: • kwijtschelding van opgelegde heffingen kan worden verleend voor afvalstoffenheffing (regulier huishoudelijk afval) en rioolheffing; • in afwijking van artikel 16, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990, het percentage voor de berekening van de kosten van bestaan wordt vastgesteld op 100 procent; • kwijtschelding ook kan worden verleend aan natuurlijke personen die ene bedrijf of zelfstandig beroep uitoefenen. Verder is in de beleidsregels de mogelijkheid opgenomen voor automatische kwijtschelding. In Nieuwkoop laten we de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets uitvoeren door het Inlichtingenbureau, dat diverse bestanden met elkaar combineert. Met de toets is eenvoudig vast te stellen of iemands inkomen en vermogen zijn veranderd ten opzichten van het voorgaande jaar. Wordt geen verandering waargenomen, dan kan direct opnieuw kwijtschelding worden verleend.
De burger hoeft dan niet zelf opnieuw kwijtschelding aan te vragen, vandaar de term 'automatische kwijtschelding'. De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is uitbesteed aan de SVHW en maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst (DVO). Over het jaar 2020 is € 104.000 aan opgelegde heffingen kwijtgescholden. In de begroting 2022 wordt rekening gehouden met € 115.000.
Programmabegroting 2022-2025
73
3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Met de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de mate waarin de gemeente in staat is om (grote) risico’s of samenloop van risico’s op kan vangen. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bestaat uit drie onderdelen: 1. Een berekening van de beschikbare middelen om risico's op te vangen, de zogenaamde beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Een inventarisatie van de financiële risico's die de gemeente loopt, de zogenaamde benodigde weerstandscapaciteit. 3. Een beeld van de financiële positie van de gemeente, weergegeven aan de hand van een verzameling ratio's. Mede naar aanleiding van opmerkingen van de accountant en de informatie-avond van de raad is de meer aandacht besteed aan de inventarisatie van de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Bij de risico-inventarisatie moet aangetekend worden dat dit een doorlopend proces is waarbij onzekerheid een kernbegrip is; het gaat om inschattingen van situaties die zich mogelijk in de toekomst kunnen gaan voordoen. Naast een indicatie van de financiële omvang van die risico’s en de mogelijkheden van de gemeente om die op te vangen is de inventarisatie ook van belang voor het versterken van het risico bewustzijn van de organisatie.
Actuele weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat kan worden ingezet om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen zodra die zich voordoen. Bij het samenstellen van deze paragraaf is van de reserves, veruit de belangrijkste bron van de weerstandscapaciteit, opnieuw beoordeeld of deze als onderdeel van de weerstandscapaciteit benoemd moeten en kunnen worden. In de begroting 2021 werden tien reserves benoemd als onderdeel van de weerstandscapaciteit. Enkele van deze reserves hadden een omvang van minder dan € 100.000. Strikt formeel is het terecht om deze mee te nemen maar de praktische bijdrage aan het opvangen van risico’s is uiteraard marginaal. Door deze reserves buiten de scope te laten ontstaat een overzichtelijker beeld. Hierbij wordt zowel gekeken naar de stand aan het begin van het begrotingsjaar als na verwerking van de geraamde mutaties. Na het samenstellen van de begroting 2021 is in 2021 het duurzaamheidsprogramma vastgesteld. Daarmee zijn concrete aanwendingen van de reserve duurzaamheid in de begroting verwerkt waardoor deze middelen niet meer beschikbaar zijn voor de weerstandscapaciteit. Nieuw in dit overzicht is de reserve herwaardering investeringen maatschappelijk nut. Op termijn zou deze reserve omgezet kunnen worden in een reserve dekking kapitaallasten maar dat is op korte termijn nog niet aan de orde.
Ook nieuw is de reserve volkshuisvesting, het voormalig woonfonds. Bij de jaarrekening 2020 heeft de accountant geconstateerd dat het woonfonds ten onrechte als voorziening in de jaarstukken was opgenomen, met als argumentatie dat er geen verplichtingen aan ten grondslag liggen. Per saldo is de omvang van de weerstandscapaciteit nauwelijks gewijzigd.
Programmabegroting 2022-2025
74
De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat kan worden ingezet om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen. Hiertoe behoren: Omschrijving Algemene reserve vrij besteedbaar Reserve weerstandsvermogen Reserve Frictiekosten personeel Reservering woningbouw Reserve Herwaardering investeringen maatschappelijk nut Reserve frictiekosten omgevingsdienst West-Holland Reserve volkshuisvesting (woonfonds) Saldo meerjarenbegroting Onvoorzien Weerstandscapaciteit (x € 1.000)
Begroting 2022 16.311 3.000 213 3.460 6.239 17 1.298 218 20 30.776
Volgens de begroting 2022 heeft de gemeente Nieuwkoop op 31 december 2022 een weerstandscapaciteit van € 30.776 mln. Risico inventarisatie De risico inventarisatie bevat alleen risico's die financieel gekwantificeerd kunnen worden. Om een beeld te geven van de aard en de omvang van de risico's zijn hieronder de grootste risico's kort omschreven. Het gaat om risico's die financiële gevolgen kunnen hebben van meer dan € 50.000. In bijlage 5.4 is de Risicokaart met risico’s lager dan € 50.000 opgenomen. Bij de risico-inventarisatie is een begin gemaakt met een meer gestructureerde wijze van kijken naar risico’s. Daarbij is ook meer aandacht voor beheersmaatregelen en de kans dat bepaalde risico’s zich gaan voordoen. Ook wordt er aandacht besteed aan risico’s die niet primair financieel van aard zijn. Kijkend naar het rekenkundige resultaat van de inventarisatie lijkt het benodigde weerstandsvermogen kleiner geworden, dus de gemeente lijkt minder risico’s te hebben. Het is nog te vroeg om deze conclusie te trekken. Een van de gevolgen van de grotere aandacht is dat een aantal risico’s bij nader inzien toch minder groot zijn, of helemaal geen plek in deze inventarisatie verdienen. Aan de andere kant zijn er niet of nauwelijks nieuwe risico’s benoemd, waarmee de kans bestaat dat er nog sprake is van blinde vlekken; risico’s die we nog niet goed op waarde kunnen schatten.
Gebeurtenis / Situatie
Programma
Risico-bedrag 2022
Omgevingswet
1. Ruimtelijke ontwikkeling
€ 3.150.000
Invoering Wet kwaliteitsborging bouwen
1. Ruimtelijke ontwikkeling
€ 90.000
Verlies op grondexploitaties
1. Ruimtelijke ontwikkeling
€ 3.594.000
Gevolgen voor grondexploitaties en projecten van 1. Ruimtelijke ontwikkeling aangescherpte rekenregels gecumuleerd geluid voor woningbouw. De gemeente Nieuwkoop ligt onder de aanvliegroutes van Schiphol en de rijksoverheid wil (groei)perspectief blijven bieden aan de luchthaven. Dit betekent dat het bouwen van woningen mogelijk nog verder wordt beperkt en Nieuwkoop min of meer 'op slot' gaat. Een en ander is afhankelijk van de ministeriële keuzes die worden gemaakt met de Luchtvaartnota 20202050 en de aanvullingsregeling Geluid Omgevingswet.
€ 3.594.000
Programmabegroting 2022-2025
Na het vervallen van het Programma Aanpak Stikstof 1. Ruimtelijke ontwikkeling (eind mei 2019) is sprake van een nieuwe realiteit: nieuw generiek stikstofbeleid en kaders van Rijk en provincie, en maatwerkoplossingen op gebieds- en projectniveau.
75 € 1.797.000
Met het opzetten van team Woningbouw
1. Ruimtelijke ontwikkeling
€ 180.000
Risico's Jeugdwet
3. Sociaal domein
€ 500.000
Toename van de kosten van de Wmo door de vergrijzing 3. Sociaal domein en abonnementstarief
€ 90.000
Niet in aanmerking komen voor compensatie regeling 3. Sociaal domein Participatiewet bij overschrijding boven de 7,5% van het Buigbudget. Daaarnaast is het eigen risico voor een tekort op het buigbudget voor de helft afgeraamd
€ 60.000
Risico's participatie zoals Rijnvicus, beschut werk
3. Sociaal domein
€ 70.000
Kosten en claims na ramp
5. Bedrijfsvoering
€ 100.000
Uitval technische voorzieningen (ict ruimtes, bekabeling, datalijnen). Informatiebeveiligingsincident, digitale informatie onvoldoende toegankelijk, of digitale informatie wordt oneigenlijk gebruikt of verstrekt
5. Bedrijfsvoering
€ 125.000
5. Bedrijfsvoering
€ 500.000
Leveranciers kunnen producten voor genoemde ontwikkelingen in het ict beheerplan niet snel genoeg leveren Te ontvangen dividend Alliander
5. Bedrijfsvoering
€ 70.000
6. Algemene dekkingsmiddelen
€ 200.000
Verlaging van uitkering gemeentefonds
6. Algemene dekkingsmiddelen
€ 675.000
Totaal
€14.795.000
Programmabegroting 2022-2025
76
Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen, ook wel de weerstandsratio genoemd, wordt als volgt berekend: Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
Ratio weerstandsvermogen =
Op basis van het voorgaande is de actuele weerstandsratio van de gemeente Nieuwkoop: 30.776 14.795
Ratio weerstandsvermogen =
= 2,08
Waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) Waarderingscategorie Ratio weerstandsvermogen Betekenis A > 2,0 Uitstekend B 1,4 < x < 2,0 Ruim voldoende C 1,0 < x < 1,4 Voldoende D 0,8 < x < 1,0 Matig E 0,6 < x < 0,8 Onvoldoende F < 0,6 Ruim onvoldoende Volgens de waarderingstabel plaatst een ratio van 2,08 de gemeente Nieuwkoop in de categorie A Uitstekend. Beeld van de financiële positie Met de weerstandsratio is nog lang niet alles gezegd over de financiële positie in brede zin. Om daarvan een beeld te krijgen kunnen we een aantal andere ratio's raadplegen. Het BBV schrijft voor dat doel de volgende ratio's voor. Ratio
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit Netto schuld per inwoner
Jaarrekening 2020
Begroting 2022
Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025
12,34%
Begrotin g 2021 38,82%
48,82%
38,75%
79,91%
95,28%
10,41%
37,06%
46,57%
37,20%
77,22%
92,57%
52,87% 49,22%
47,99% 48,93%
44,02% 47,84%
42,77% 2,93%
39,25% 6,31%
36,21% 7,59%
0,02%
0,68%
1,32%
-1,28%
-1,58%
-0,86%
125,66%
119,85%
119,48%
119,48%
119,48%
119,48%
€ 362
€ 977
€ 1.213
€ 1.402
€ 1.680
€ 2.002
Het verloop van de ratio's ontwikkelt zich naarmate de gemeente zich financieel ontwikkelt. Ieder besluit met financiële gevolgen verandert iets aan de (toekomstige) financiële positie van de gemeente en dus ook aan een ratio die daar uitdrukking aan geeft. De ratio’s zijn berekend met het door de provincie beschikbaar gestelde Rekenmodel financiële kengetallen begroting 2022.
Programmabegroting 2022-2025
77
Netto schuldquote De netto schuldquote zegt iets over de mate waarin het inkomen van de gemeente toereikend is om aan de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote is een percentage dat tot stand komt door het totale vreemde vermogen te delen door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Bij een netto schuldquote hoger dan 130% is sprake van een hoge schuld. Onder de 100% is sprake van een gemiddelde tot lage schuld. De schuldquote en de netto schuld per inwoner geven een sterk fluctuerend beeld. De oorzaak hiervan is vooral gelegen in de financiering van grondexploitaties. Met name 2023 is een afwijkend jaar omdat o.a. de grondexploitatie Noordse Buurt financieel wordt afgesloten. Door verkoop van gronden en het afsluiten van grondexploitaties daalt de financieringsbehoefte, maar door nieuwe investeringen, o.a. scholen, ontstaat nieuwe financieringsbehoefte. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij de 'Netto Schuldquote Gecorrigeerd Voor Alle Verstrekte Leningen' wordt het vreemde vermogen verminderd met de doorgeleende gelden (leningen van de gemeente aan derden). De begrote netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen wijkt nauwelijks af van de netto schuldquote. Dat komt omdat we maar weinig lening aan derden hebben verstrekt.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd met eigen middelen. De ratio wordt berekend door het Eigen Vermogen te delen door het totale vermogen. De begrote solvabiliteitsratio aan het einde van 2022 bedraagt 44% en voldoet aan het bij de begroting 2016 door de raad genomen besluit dat deze meer dan 40% moet bedragen. Vanaf 2024 gaat de ratio onder de 40%. Dit komt door de nieuwe investeringen (onder andere scholen). Grondexploitatie Deze indicator geeft de relatieve hoogte van de voorraad bouwgrond en het onderhanden werk (de grondpositie) in de grondexploitaties aan. De waarde van de grondpositie wordt gedeeld door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Hoe groter de grondpositie in verhouding tot de totale gemeentelijke baten, hoe groter het verhoudingsgewijze risico dat de gemeente loopt in de grexen. De begrote ratio grondexploitatie aan het einde van 2022 bedraag 48%. Na 2023 neemt de ratio door het afsluiten van grondexploitaties sterkt af. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal ’structurele exploitatieruimte’ geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Als norm voor gezond begrotingsevenwicht kan 0,6% van de algemene dekkingsmiddelen gehanteerd worden.
Deze norm is gebaseerd op de vuistregel van de Commissie BBV die bij art. 12 gemeenten gehanteerd wordt voor de bepaling van de ruimte in de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. We zetten de structurele ratio af tegen de hiervoor genoemde 0,6%. In 2022 bedraagt de begrote structurele exploitatieruimte 1,32%. Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de begrippen incidentele en structurele baten en lasten meer in lijn gebracht met de benadering die de provincie hanteert. In het meerjarenperspectief wordt nu een negatieve structurele exploitatieruimte voorzien.
Programmabegroting 2022-2025
78
Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om de belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het COELE (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en de uitkomst uit te drukken in een percentage. De relevante informatie vinden wij in de tabel met de regionale vergelijking in de paragraaf Lokale Heffingen en de Atlas lokale heffingen van het COELO. Uit berekening blijkt dat de belastingcapaciteit in 2022 een omvang heeft van 119,48%. Dat betekent dat Nieuwkoop 19,48% boven het landelijk gemiddelde ligt. Dat was in de jaarrekening 2020 nog 25,66%. Netto schuld per inwoner De netto schuld per inwoner is de netto schuld gedeeld door het aantal inwoners van de gemeente.De netto schuld per inwoner aan het eind van 2022 is € 1.213. Evenals bij de netto schuldquote is hier een flinke toename zichtbaar ten opzichte van de jaarrekening 2020. Zoals aangegeven bij de netto schuldquote daalt de financieringsbehoefte door verkoop van gronden en het afsluiten van grondexploitaties, maar door nieuwe investeringen, o.a.