ACHTERGRONDINFORMATIE: onderzoek van Mulier Instituut over Toekomstperspectief tennis voetbal binnensport en zwembaden januari 2020
Tekst van het document
46
Zwaktes Afhankelijk van subsidie gemeente Afhankelijk van inzet vrijwilligers Alleen gericht op onderhoud/renovatie Alleen gericht op velden van verenigingen Alleen gericht op voetbal Uitdagingen Druk op verenigingen Vergrijzing Problemen vrijwilligers Einde regeling btw-voordeel
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
5.
Toekomstperspectief binnensportaccommodaties In dit hoofdstuk wordt het aanbod aan binnensportruimte afgezet tegen de behoefte aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop. Binnensportruimte wordt gezien als de overdekte sportruimte die wordt benut voor de beoefening van meerdere zaalsporten en het geven van bewegingsonderwijs. Het bijzondere van deze accommodaties is enerzijds het dubbelgebruik voor sport en bewegingsonderwijs en anderzijds dat meerdere sporten door middel van verschillende belijningen van dezelfde sportvloer gebruikmaken. Dat onderscheidt dit soort accommodaties van andere overdekte accommodaties, zoals danszalen, dojo’s en turnhallen, die alleen voor één tak van sport gebruikt kunnen worden. Waar het gaat om de multifunctionele overdekte accommodaties is een driedeling in typen gangbaar. Deze indeling is gebaseerd op de oppervlakte van de sportvloer. Hierbij wordt van groot naar klein onderscheid gemaakt in sporthallen, sportzalen en gymzalen.
5.1
Landelijke ontwikkeling binnensporten Groei bij basketbal, gymnastiek en volleybal Naast het bewegingsonderwijs worden traditionele sportaccommodaties, zoals sporthallen, hoofdzakelijk gebruikt door sportverenigingen die zijn aangesloten bij een sportbond. De ledenontwikkeling van de desbetreffende sportbonden geeft derhalve een goede indicatie van de ontwikkeling in het (structurele) gebruik van deze sportaccommodaties. De binnensportbond die de laatste jaren relatief gezien het sterkst is gedaald, is de badmintonbond (figuur 5.1). In de periode 2005-2017 is het ledental van Badminton Nederland gedaald van 67.000 naar ongeveer 39.000 (-41%). Ook de tafeltennis- (van 36.000 naar 27.000 leden, -26%) en volleybalbond (van 129.000 naar 118.000 leden, -8%) zijn in de periode 2005-2017 in ledental gekrompen. De volleybalbond laat sinds 2013 wel weer een stijging zien. De basketbalbond en gymnastiekunie zijn de laatste jaren na een periode van krimp in ledental gegroeid. Ten opzichte van 2005 is de gymnastiekunie met 3 procent gegroeid (293.000 leden in 2005, 302.000 in 2017). De basketbalbond maakte in dezelfde periode een groei door van 12 procent (46.000 leden in 2005, 51.000 in 2017). Figuur 5.1 Ontwikkeling lidmaatschappen bij diverse binnensportbonden in de periode 20052017 (met 2005 als uitgangsjaar; in procenten) 20% 10% 0% -10% -20% -30% -40% -50% Badminton
Basketbal
Gymnastiek 2009
2013
Tafeltennis
Volleybal
2017
Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2005-2017. Bewerking: Mulier Instituut.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
47
5.2
Aanbod aan binnensportaccommodaties in gemeente Nieuwkoop 3 sporthallen, 1 sportzaal en 6 gymzalen in gemeente Nieuwkoop Op kaart 5.1 is het aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop weergegeven. In gemeente Nieuwkoop staan drie sporthallen (tabel 5.1). Sporthallen hebben een sportvloer van minimaal 40 bij 20 meter (exclusief uitloopruimte) waarop ruimte wordt geboden om zowel trainings- als competitievormen af te werken voor badminton, basketbal, volleybal, zaalhandbal, zaalhockey, zaalkorfbal, zaalvoetbal, en sporten zonder belijning (zoals diverse gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek, tafeltennis en turnen). Alle sporthallen in de gemeente zijn in eigendom van gemeente Nieuwkoop. In de gemeente staat één sportzaal (tabel 5.1). De sportzaal is eveneens in gemeentelijke eigendom. Sportzalen hebben een sportvloer van circa 28 bij 22 meter waarop ruimte wordt geboden voor badminton, basketbal, volleybal en sporten zonder belijning, met in principe mogelijkheden voor competitie en training. Sportzalen kunnen wel voor andere zaalsporten als trainingsmogelijkheden fungeren. Gymzalen worden primair gebouwd om het bewegingsonderwijs van (basis)scholen te faciliteren. De afmetingen van gymzalen zijn vaak afgeleid van de afmetingen die zijn opgenomen in de Modelverordening Huisvesting Onderwijs (21 bij 12 meter).
Deze afmetingen bieden in principe mogelijkheden voor training en competitie voor badminton, diverse gevechts- en verdedigingssporten en tafeltennis. Gymzalen kunnen in sommige gevallen wel als trainingsmogelijkheden voor andere sporten fungeren. In gemeente Nieuwkoop staan zes gymzalen, allen in gemeentelijke eigendom (tabel 5.1). In gemeente Nieuwkoop zijn geen andere binnensportaccommodaties aanwezig die in een significant deel van de behoefte aan multifunctionele binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzalen en gymzalen) voorzien. Daarnaast zijn voor zo ver bekend geen mutaties in het aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop gepland. Tabel 5.1 Aanbod aan binnensportruimte gemeente Nieuwkoop in 2019 VloerKern
Binnensportruimte
Exploitant
afmetingen
Ter Aar
De Vlinder
Rijnvicus
44 bij 32
Nieuwkoop
De Steupel
E. van den Helder
44 bij 28
Zevenhoven
De Vlijt
H. Bakker
44 bij 24
De Steupel
E. van den Helder
28 bij 27
Buytewech
Stichting Beheer en
20 bij 10
Opmerking
Sporthallen
Sportzaal Nieuwkoop Gymzalen Nieuwkoop
Exploitatie MFA Buytewech
Twee gymzalen op de locatie
Nieuwveen
De Ringkant
H. Bakker
22 bij 20
Noorden
Noorden
Stichting Katholiek
20 bij 10
Ter Aar
Aeresteijn
Basisonderwijs De Veenplas Stichting Katholiek
20 bij 10
Basisonderwijs De Veenplas Woerdense Verlaat
Beatrix
Stichting tot behoud gebouw
Niet bekend
Beatrix
Toelichting: alle binnensportruimtes zijn in eigendom van de gemeente Nieuwkoop, met uitzondering van de gymzaal in Woerdense Verlaat. Buytewech bestaat uit twee gymzalen.
48
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Kaart 5.1 Aanbod aan binnensportruimte gemeente Nieuwkoop in 2019
Sporthallen (rood) 1) De Vlinder 2) De Vlijt 3) De Steupel Sportzaal (blauw) 4) De Steupel Gymzalen (geel) 5) Aeresteijn 6) De Ringkant 7) Buytewech (twee gymzalen) 8) Noorden 9) Beatrix Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Aanbod binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop ongeveer gelijk aan landelijk De sporthallen, sportzalen en gymzalen in gemeente Nieuwkoop vertalen zich naar 17 zaaldelen. Hierbij is een sporthal drie zaaldelen, een sportzaal twee zaaldelen, en een gymzaal één zaaldeel (ongeacht of scheidingswanden in de sportruimtes aanwezig zijn). De gemeente beschikt over 2,6 sporthallen per 25.000 inwoners (tabel 5.2). Dit is iets hoger dan het landelijke gemiddelde (2,2), maar lager dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (3,1). Het aantal sportzalen in gemeente Nieuwkoop (0,9 per 25.000 inwoners) is in lijn met de landelijke cijfers (1,0 per 25.000 inwoners). Het aantal gymzalen in gemeente Nieuwkoop (5,2 per 25.000 inwoners) is lager dan het landelijke gemiddelde (6,5 per 25.000 inwoners), maar iets hoger dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (4,9 per 25.000 inwoners). Het totale aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop (14,8 per 25.000 inwoners) is als resultaat iets lager dan het landelijke gemiddelde (15,2 per 25.000 inwoners) en ruim lager dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (16,6 per 25.000 inwoners).
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
49
Tabel 5.2 Benchmark aanbod sporthallen, sportzalen en gymzalen gemeente Nieuwkoop in 2019 Sporthallen
Sportzalen
Per 25.000 Abs. Gemeente Nieuwkoop
Per 25.000
inwoners
Abs.
2,6
1
3
Vergelijkbare gemeenten
185
t.o.v. Nederland
3,1
Abs.
0,9
6
-0,1 75
+0,9
VSG-regio Hollands Midden
68
t.o.v. Nederland
2,1
1,2
17
Nederland
1.547
2,2
0,5
296
1,0
Abs.
inwoners
5,2
17
14,8
4,9
-0,4 1.001
-1,6 179
-0,5 691
Per 25.000
inwoners
-1,3
+0,2
-0,1
Zaaldelen
Per 25.000
inwoners
+0,4
t.o.v. Nederland
Gymzalen
5,6
+1,4 417
-0,9 4.484
6,5
16,6
13,0 -2,2
10.507
15,2
Bron: Database SportAanbod (DSA), 2019.
Afstand naar binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop langer dan gemiddeld In tabel 5.3 zijn de dertien kernen van gemeente Nieuwkoop toebedeeld aan de voor de inwoners dichtstbijzijnde binnensportruimte (exclusief gymzalen). Dit is uitsluitend op basis van de afstand van de inwoners tot de dichtstbijzijnde binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop. De gemiddelde afstand van de inwoners van gemeente Nieuwkoop naar de dichtstbijzijnde sporthal bedraagt 2,2 kilometer (figuur 5.2). Dit is verder dan het landelijke gemiddelde (1,6 kilometer) en het gemiddelde van gemeenten van 25.000 tot 85.000 inwoners (eveneens 1,6 kilometer) (Van der Poel et al., 2016). Voor circa 1.700 inwoners van de gemeente is een sporthal in een van de randgemeenten van gemeente Nieuwkoop dichterbij dan de dichtstbijzijnde sporthal in de eigen gemeente. Het overgrote deel van deze inwoners woont in Noordse Dorp, Vrouwenakker en Woerdense Verlaat 4. Voor circa 8.000 inwoners is de afstand tot de dichtstbijzijnde sporthal langer dan 3 kilometer. Dit geldt zowel als alleen de sporthallen gelegen in de gemeente Nieuwkoop worden meegenomen, als wanneer alle sporthallen in omliggende gemeenten worden meegenomen. Nederlanders zijn over het algemeen bereid om 3 kilometer te overbruggen tot een accommodatie voor de sportbeoefening (Hoekman et al., 2013). Wel zijn verschillen te zien tussen typen sportaccommodaties.
Voor bijvoorbeeld ijshallen of sporthallen zijn mensen bereid verder te reizen dan voor voetbalvelden. Tabel 5.3 Verzorgingsgebied sporthallen en sportzaal gemeente Nieuwkoop in 2019 Binnensportruimte
Kernen
De Steupel
Nieuwkoop en Meije
(sporthal en sportzaal) De Vlijt
Noordeinde, Korteraar, Nieuwveen, Noorden, Noordse Dorp, Vrouwenakker,
(sporthal)
Woerdense Verlaat en Zevenhoven
De Vlinder
Langeraar, Papenveer en Ter Aar
(sporthal)
4
50
Voor veel inwoners van Noordse Dorp is sporthal De Phoenix in Mijdrecht (gemeente De Ronde Venen) de dichtstbijzijnde sporthal, voor de inwoners van Vrouwenakker de K.D.O.Sporthal in De Kwakel (gemeente Uithoorn) en voor de inwoners van Woerdense Verlaat sporthal De Schulenburch in Kamerik (gemeente Woerden).
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Figuur 5.2 Gemiddelde afstand tot dichtstbijzijnde sporthal inwoners kernen gemeente Nieuwkoop in 2019 (in kilometers)
Woerdense Verlaat
7
Noorden
5
Korteraar
5
Meije
5
Langeraar
1
4
Noordse Dorp
4
Vrouwenakker
3
Nieuwveen
3
Papenveer
1
3
3
Ter Aar
1
Noordeinde
1
Nieuwkoop
1
Zevenhoven
1
Gemeente Nieuwkoop
2 0
1 Alle sporthallen
2
3
4
5
6
7
8
Alleen sporthallen in gemeente Nieuwkoop
Voldoende spreiding binnensportruimte voor bewegingsonderwijs De spreiding van de binnensportruimtes over gemeente Nieuwkoop dient dusdanig te zijn dat de gemeente voldoet aan haar taakstelling om te voorzien in binnensportruimte voor het bewegingsonderwijs. De binnensportruimte waar de scholen hun gymlessen geven, moet binnen een bepaalde afstand vanaf het schoolgebouw te bereiken zijn. De kortste verwijsafstand die is opgenomen in de gemeentelijke verordening bedraagt 1 kilometer voor het basisonderwijs en 2 kilometer voor het voortgezet onderwijs 5. In tabel 5.3 zijn voor de scholen gevestigd in gemeente Nieuwkoop de afstanden (gemeten over de weg) tot de drie dichtstbijzijnde binnensportruimtes opgenomen 6. Elke school heeft een binnensportruimte binnen 1 kilometer bereikbaar vanaf het schoolgebouw. De scholen maken in de praktijk inderdaad gebruik van de dichtstbijzijnde binnensportruimte. Binnen 1 kilometer zijn voor geen enkele schooluitwijkmogelijkheden naar een andere binnensportruimte.
5
De verwijsafstand die van toepassing is voor een school is afhankelijk van het aantal klokuren bewegingsonderwijs waar de school aanspraak op kan maken. In de meeste gevallen is een ruimere verwijsafstand van toepassing.
6
De afstanden in de gemeentelijke verordening hebben betrekking op de hemelsbrede afstand. De afstanden gemeten over de weg zijn per definitie even lang of langer dan de hemelsbrede afstand.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
51
Tabel 5.3 Afstanden tussen scholen en de drie dichtstbijzijnde binnensportruimtes vanaf het schoolgebouw gemeente Nieuwkoop in 2019 (afstanden in kilometers, gemeten over de weg) School Kern
Binnensportruimte
Naam
Kern
Naam
Afstand
De Rietkraag
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
0,0
Nieuwkoop
Sporthal en -zaal De Steupel
1,6
Noorden
Gymzaal Noorden
3,9
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
0,0
Nieuwkoop
Sporthal en -zaal De Steupel
1,6
Noorden
Gymzaal Noorden
3,9
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
0,0
Nieuwkoop
Sporthal en -zaal De Steupel
1,6
Noorden
Gymzaal Noorden
3,9
Noorden
Gymzaal Noorden
0,0
Woerdense Verlaat
Gymzaal Beatrix
3,4
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
3,9
Woerdense Verlaat
Gymzaal Beatrix
0,2
Noorden
Gymzaal Noorden
3,5
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
7,2
Ter Aar
Gymzaal Aeresteijn
0,0
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
3,7
Ter Aar
Sporthal De Vlinder
4,1
Ter Aar
Sporthal De Vlinder
0,4
Ter Aar
Gymzaal Aeresteijn
4,3
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
5,4
Ter Aar
Sporthal De Vlinder
0,4
Ter Aar
Gymzaal Aeresteijn
4,4
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
5,6
Ter Aar
Sporthal De Vlinder
0,6
Ter Aar
Gymzaal Aeresteijn
4,5
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
5,9
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
0,0
Zevenhoven
Sporthal De Vlijt
2,8
Ter Aar
Gymzaal Aeresteijn
3,7
Zevenhoven
Sporthal De Vlijt
1,0
Nieuwveen
Gymzaal De Ringkant
2,0
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
5,2
Nieuwkoop
Sporthal en -zaal De Steupel
0,6
Nieuwkoop
Gymzaal Buytewech
1,2
Noorden
Gymzaal Noorden
4,4
Basisonderwijs Nieuwkoop
De Zilveren Maan
Maranatha
Noorden
Antoniusschool
Woerdense Verlaat
Ter Aar
De Meent
Aeresteijn
De Fontein
De Vosseschans
Het Kompas
Nieuwveen
Zevenhoven
De Veenvogel
De Diamant
Voortgezet onderwijs Nieuwkoop
Ashram College
Toelichting: De blauwgedrukte binnensportruimte betreft de accommodatie waar de desbetreffende school haar bewegingsonderwijs geeft.
52
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
5.3
Behoefte aan binnensportaccommodaties in gemeente Nieuwkoop In deze paragraaf wordt de normatieve behoefte aan binnensportruimte vanuit de (georganiseerde) binnensport en het bewegingsonderwijs beschreven. Hierbij baseren we ons op landelijke normen en richtlijnen. De normatieve behoefte wordt zowel op gemeentelijk niveau als per kern beschreven. (Georganiseerde) binnensport De normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen voor de (georganiseerde) binnensport wordt berekend aan de hand van draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen. De draagvlakcijfers houden rekening met de omvang en samenstelling van de bevolking om het aantal benodigde sporthallen en sportzalen te bepalen. Zij houden geen rekening met (veranderingen in) de lokale sportdeelname of het sportaccommodatiegebruik. De normatieve behoefte wordt weergegeven in een bandbreedte, met een theoretische minimale behoefte (minimaal aantal benodigde accommodaties) en een theoretische maximale behoefte (het maximaal aantal benodigde accommodaties). Gymzalen en andere overdekte sportaccommodaties (zoals danszalen, dojo’s en turnhallen) zonder vastgestelde normen om de behoefte mee te bepalen, kunnen een deel van de (sportspecifieke) vraag naar sporthallen en sportzalen opvangen.
Voldoende capaciteit voor (georganiseerde) binnensport in gemeente Nieuwkoop In gemeente Nieuwkoop bestaat voor de (georganiseerde) binnensport in 2019 in totaliteit een normatieve behoefte van twee sporthallen, en tussen de twee en drie sportzalen (zie tabel 5.4). Het tekort aan sportzalen in de gemeente wordt gecompenseerd door het overschot aan sporthallen. De verwachte bevolkingsontwikkeling (zie hoofdstuk 2) heeft geen invloed op de afgeronde normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen in 2025 en 2035. Dit betekent dat in totaliteit voldoende capaciteit bestaat voor de (georganiseerde) binnensport in gemeente Nieuwkoop. Wel zijn verschillen te zien tussen de kernen in gemeente Nieuwkoop. De grootste normatieve behoefte aan binnensportruimte in de gemeente bestaat in de kern Nieuwkoop. Het aanbod in deze kern is conform de behoefte, evenals in Ter Aar (tabel 5.5). In de overige kernen, met uitzondering van Nieuwveen, bestaat onvoldoende draagvlak voor een sporthal of sportzaal. Nieuwveen heeft een dusdanige bevolkingsomvang en -samenstelling dat een aanbod van een sportzaal te overwegen is op basis van de richtlijnen. Tabel 5.4 Gemeentebrede vraag-aanbodanalyse sporthallen en sportzalen gemeente Nieuwkoop (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2019, 2025 en 2035 Type Sporthallen (3 zaaldelen)
Aanbod
Behoefte Minimaal Maximaal
Overschot (+)/tekort (-) Min. Max.
2019 2025 2035
3 3 3
2 (1,4) 2 (1,5) 2 (1,5)
2 (1,9) 2 (1,9) 2 (2,0)
+1 +1 +1
+1 +1 +1
2019 2025 2035
1 1 1
2 (2,3) 2 (2,3) 2 (2,3)
3 (2,9) 3 (2,9) 3 (2,9)
-1 -1 -1
-2 -2 -2
2019 2025 2035
11 11 11
9 (8,9) 9 (9,0) 9 (9,1)
12 (11,4) 12 (11,6) 12 (11,7)
+2 +2 +2
-1 -1 -1
Sportzalen (2 zaaldelen)
Zaaldelen
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
53
Tabel 5.5 Vraag-aanbodanalyse sporthallen en sportzalen kernen gemeente Nieuwkoop in 2019 Sporthallen Kern
Sportzalen
Zaaldelen
Aanbod
Min.
Max.
Aanbod
Min.
Max.
Aanbod
Min.
Max.
Nieuwkoop
1
1 (0,5)
1 (0,6)
1
1 (0,8)
1 (0,9)
5
3 (2,9)
4 (3,8)
Noorden
-
- (0,1)
- (0,1)
-
- (0,1)
- (0,1)
-
1 (0,6)
1 (0,7)
Woerdense Verlaat
-
- (0,0)
- (0,1)
-
- (0,1)
- (0,1)
-
1 (0,3)
1 (0,3)
Ter Aar
1
1 (0,5)
1 (0,6)
-
1 (0,7)
1 (0,9)
3
3 (2,9)
4 (3,7)
Nieuwveen
-
- (0,2)
1 (0,3)
-
1 (0,3)
1 (0,4)
-
1 (1,3)
2 (1,7)
Vrouwenakker
-
- (0,0)
- (0,0)
-
- (0,0)
- (0,0)
-
- (0,0)
- (0,0)
Zevenhoven
1
- (0,1)
- (0,2)
-
- (0,2)
1 (0,3)
3
1 (0,9)
1 (1,2)
Bewegingsonderwijs Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Nieuwkoop stelt jaarlijks vast hoeveel ruimte de gemeente maximaal beschikbaar moet stellen voor het bewegingsonderwijs van de scholen gevestigd binnen de gemeente7. Bij gebrek aan landelijke wettelijke normen, zijn scholen echter vrij om meer of minder bewegingsonderwijs te geven dan waar zij volgens de gemeentelijke verordening aanspraak op kunnen maken. Het uitgangspunt in de gemeentelijk verordening voor onderwijshuisvesting is dat gemeente Nieuwkoop ruimte ter beschikking moet stellen waarin wekelijks aan elke groep in het basisonderwijs (6- tot 12-jarigen) twee gymlessen van 45 minuten gegeven kunnen worden (wekelijks 1,5 klokuur). Indien een basisschool niet over een speellokaal beschikt, is er een aanvullende behoefte van 3,75 klokuur per groep van leerlingen van vier en vijf jaar. Het aantal klokuren voor het voortgezet onderwijs is afhankelijk van het aantal leerlingen. In het vervolg wordt het aantal klokuren waar scholen op basis van bovenstaande uitgangspunten aanspraak op kunnen maken, de normatieve behoefte genoemd. Ruim voldoende capaciteit voor bewegingsonderwijs in gemeente Nieuwkoop De basisscholen in gemeente Nieuwkoop kunnen in totaal aanspraak maken op binnensportruimtes waarin 97 klokuren bewegingsonderwijs gegeven moet kunnen worden. Hiervoor zijn minimaal vier zaaldelen nodig.
Voor het bewegingsonderwijs in het voortgezet onderwijs volstaat één zaaldeel (tabel 5.6). Het aanbod aan zaaldelen in de gemeente bedraagt zestien, waarbij elke sporthal als drie zaaldelen en de sportzaal als twee zaaldelen is meegenomen. Gemeentebreed is zodoende ruim voldoende binnensportruimte aanwezig om het bewegingsonderwijs te accommoderen. Hierbij is geen rekening gehouden met de benodigde spreiding. De verwachte leerlingentoename heeft een geringe invloed op het benodigd aantal zaaldelen. Gemeentebreed is in 2035 een extra zaaldeel nodig ten opzichte van 2019 en 2025 (tabel 5.6), maar dit heeft geen invloed op de capaciteit aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop. In tabel 5.7 zijn de verschillen tussen de kernen weergegeven. De grootste behoefte aan binnensportruimte ten behoeve van het bewegingsonderwijs in de gemeente bestaat in de kern Nieuwkoop. Ook wanneer de verwachte leerlingentoename wordt meegenomen, zijn nu en in de toekomst in elke kern voldoende zaaldelen aanwezig om het bewegingsonderwijs van de scholen gevestigd in de desbetreffende kern te accommoderen (tabel 5.7).
7
54
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Nieuwkoop 2015.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Tabel 5.6 Benodigd aantal zaaldelenA t.b.v. bewegingsonderwijs gemeente Nieuwkoop in 2019, 2025 en 2035 Aantal
A
2019
2025
2035
Onderwijstype
scholen
Klokuren
Zaaldelen
Klokuren
Zaaldelen
Klokuren
Zaaldelen
Basisonderwijs
11
97,00
4 (3,7)
103,50
4 (4,0)
105,00
5 (4,1)
Voortgezet onderwijs
1
29,60
1 (0,9)
26,75
1 (0,8)
28,32
1 (0,8)
Een zaaldeel kan voor maximaal 26 klokuren bewegingsonderwijs van het basisonderwijs worden ingezet,
voor het voortgezet onderwijs maximaal 34 klokuren.
Tabel 5.7 Benodigd aantal zaaldelenA t.b.v. bewegingsonderwijs kernen gemeente Nieuwkoop in 2019, 2025 en 2035 Aanbod
Zaaldelen
Klokuren
2035
Zaaldelen
Klokuren
scholen
2025
Zaaldelen
Aantal
Klokuren
2019
Aantal
Kern
Onderwijstype
Nieuwkoop
Basisonderwijs
3 34,00 2(1,3)
36,00 2(1,4)
36,00 2(1,4)
zaaldelen
Voortgezet
1 29,60 1(0,9)
26,75 1(0,8)
28,32 1(0,8)
7
onderwijs Noorden
Basisonderwijs
1
6,00 1(0,2)
6,00 1(0,2)
6,00 1(0,2)
1
Woerdense
Basisonderwijs
1
3,00 1(0,1)
3,00 1(0,1)
3,00 1(0,1)
1
Ter Aar
Basisonderwijs
4 33,00 2(1,3)
34,50 2(1,3)
36,00 2(1,4)
4
Nieuwveen
Basisonderwijs
1 12,00 1(0,5)
15,00 1(0,6)
15,00 1(0,6)
1
Vrouwenakker
-
-
-
-
Zevenhoven
Basisonderwijs
1
Verlaat
A
-
-
9,00 1(0,3)
-
9,00 1(0,3)
-
9,00 1(0,3)
3
Een zaaldeel kan voor maximaal 26 klokuren bewegingsonderwijs van het basisonderwijs worden ingezet,
voor het voortgezet onderwijs maximaal 34 klokuren.
5.4
Gebruik van binnensportaccommodaties in gemeente Nieuwkoop Lage bezetting binnensportruimte gemeente Nieuwkoop De behoefte aan binnensportruimte verschilt doorgaans per dag en per tijdsblok. Doordeweeks vindt overdag het meeste bewegingsonderwijs tussen 08:00 uur 16:00 uur plaats. Na 16:00 uur zijn de ruimtes tot 23:00 uur beschikbaar voor de (georganiseerde) binnensport, waarbij de uren tussen 18:00 uur en 22:00 uur het meest gewild zijn bij de verenigingen. In het weekend vinden de zaalcompetities tussen 09:00 en 21:00 uur plaats. De sporthallen in gemeente Nieuwkoop staan doordeweeks overdag voor het overgrote deel van de tijd leeg, evenals de sportzaal (zie figuur 5.4). In vergelijkbare gemeenten op basis van stedelijkheid en aantal inwoners ligt de gemiddelde bezettingsgraad van de sporthallen overdag rond de 50 procent, die van de sportzalen rond de 60 procent. In de avond worden de sporthallen en de sportzaal in gemeente Nieuwkoop meer gebruikt dan overdag met een gemiddelde bezettingsgraad tussen de 40 en 50 procent tussen 16:00 en 23:00 uur, en tussen de 60 en 70 procent tussen 18:00 en 22:00 uur. In vergelijkbare gemeenten zien we vooral tussen 18:00 en 22:00 hogere bezettingsgraden. De sporthallen zijn tijdens het reguliere seizoen op zaterdag (tussen 09:00 en 18:00 uur) gemiddeld voor 48 procent van de tijd bezet (zie figuur 5.4).
Op zondag worden de sporthallen beduidend minder gebruikt met een gemiddelde bezetting van 25 procent van de tijd. De meeste gymzalen worden in het weekend niet of nauwelijks gebruikt.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
55
Figuur 5.3 Gemiddelde doordeweekse bezetting binnensportruimtes Nieuwkoop naar tijdsperiode in 2019 100 80 60 40 20 0 De Steupel
De Vlinder
De Vlijt
Sporthallen
De Steupel
De Ringkant
Sportzaal
08:00-16:00
16:00-23:00
Noorden
Gymzalen
18:00-22:00
Figuur 5.4 Gemiddelde weekendbezetting tussen 09:00 en 21:00 uur binnensportruimtes Nieuwkoop in 2019 100 80 60 40 20
0 De Steupel
De Vlinder
De Vlijt
Sporthallen
De Ringkant
Sportzaal Zaterdag
56
De Steupel
Zondag
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Noorden
Gymzalen
6.
Toekomstperspectief zwembaden in gemeente Nieuwkoop In de gemeente Nieuwkoop is één openbaar overdekt zwembad gevestigd, namelijk het overdekte zwembad De Wel. Zwembad De Wel bestaat uit een wedstrijdbassin van 5-banen breed, een glijbaan met plonsbad, een kleuterbad, een peuterbadje en een klein buitenbad. Dit zwembad wordt ingezet voor activiteiten zoals leszwemmen, aquasporten, banenzwemmen en recreatief zwemmen. Het openluchtzwembad bestaat uit drie bassins: een 25-meterbassin, een recreatiebassin en een peuterbad. Ook is er een glijbaan die uitkomt in een apart bassin. Naast het openbaar overdekte zwembad is er ook een openbaar openluchtzwembad (zwembad Aarweide) en is er een therapiebassin bij zorginstelling Ipse De Bruggen op Landgoed Ursula (kaart 6.1). Het openluchtzwembad is de zomerperiode geopend. In 2019 is het openluchtzwembad open geweest van 28 april tot en met 8 september. De belangrijkste activiteit in dit zwembad is recreatief zwemmen. Daarnaast is er ook aanbod voor trimzwemmen en leszwemmen en wordt de Zwemvierdaagse in dit zwembad georganiseerd. In dit hoofdstuk zal het openbare overdekte zwembad centraal staan. Wanneer relevant zal ook verwezen worden naar de functie van het openluchtzwembad. Naast de openbare zwembaden is in de gemeente Nieuwkoop ook een zwembad gevestigd bij zorginstelling Ipse De Bruggen op Landgoed Ursula.
Dit zwembad wordt ingezet voor therapeutische doeleinden en is niet openbaar toegankelijk. Dit zwembad zal beperkt worden meegenomen in de verdere aanbodsanalyse. Kaart 6.1 Zwembaden in de gemeente Nieuwkoop
Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
In dit hoofdstuk zal eerst het aanbod aan zwemwater verder in kaart worden gebracht. Hierbij wordt de beschikbare zwemwatercapaciteit in Nieuwkoop gerelateerd aan de activiteiten waarvoor het geschikt is (paragraaf 6.1) en wordt de zwemwatercapaciteit van Nieuwkoop vergeleken met referentiegemeenten (paragraaf 6.2). Daarna wordt het verzorgingsgebied van het overdekte zwemwater in Nieuwkoop in kaart gebracht door meer inzicht te krijgen in de reisafstanden naar de zwembaden in en om Nieuwkoop (paragraaf 6.3). In paragraaf 6.4 wordt ingegaan op de behoefte aan zwemwater door de informatie over de beschikbare capaciteit en de bevolkingsprognoses van Nieuwkoop samen te brengen. Aan het einde van het hoofdstuk volgt een korte conclusie aangaande de behoefte aan zwemwater in Nieuwkoop nu en in de toekomst (paragraaf 6.5).
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
57
6.1
Aanbod zwemwater gerelateerd aan inwoners In deze paragraaf wordt verder ingegaan op de relatie tussen de capaciteit van zwemwater in de gemeente Nieuwkoop en de geschiktheid van dit zwemwater voor verschillende activiteiten (tabel 6.1). Tabel 6.1 Definitie geschikt zwemwater Activiteit
Lengte
Breedte
Leren zwemmen
Diepte
Temperatuur
160 m
Minimaal 0,8m
27+ graden
Tenminste 2m
25-28 graden
Variabel (0-2m)
28-32 graden
1,10+ m
27-29 graden
Minimaal 0,2 m
28+ graden
2
Zwemsport
25, 35 of 50m
12,5+ m
Doelgroepen
> = 7m
> = 7m
Banenzwemmen
Meer dan 20
2,5m en daar
meter
een veelvoud van
Pretzwemmen
Oppervlakte
100 m
2
De activiteit leren zwemmen bestaat uit leszwemmen en schoolzwemmen. Leszwemmen zijn de uren waarop kinderen oefenen om het zwem-ABC te behalen. Schoolzwemmen bestaat uit uren waarop scholen gebruik maken van het zwembad al dan niet met de bedoeling om het zwemdiploma te halen. In Nieuwkoop is het wedstrijdbassin geschikt voor deze activiteit. In de zomer wordt er ook zwemles aangeboden in het openluchtzwembad. Het openluchtzwembad is niet meegenomen in de analyse, omdat het seizoensgebonden open is. Sport bestaat uit activiteiten die te maken hebben met het zwemmen in verenigingsverband. Dit kan een competitief karakter hebben, maar dat hoeft niet het geval te zijn. Sporten die worden meegenomen in dit onderzoek zijn: wedstrijd- en masterzwemmen, waterpolo, duiken, schoonspringen, synchroonzwemmen en zwemmend redden. Formeel gezien is het zwemwater in Nieuwkoop niet geschikt voor zwemsport doordat de watertemperatuur van het wedstrijdbassin te hoog is. In de praktijk wordt het zwembad door zwemvereniging De Plas wel gebruikt voor zwemsport. Het is daarom tussen haakjes meegenomen in tabel 6.2. Banenzwemmen is een activiteit die veelal individueel wordt beoefend en vaak is gericht op het in stand houden van/bevorderen van de conditie. Banenzwemmen wordt op diverse niveaus beoefend.
Zowel op een laagdrempelige manier, waarbij mensen ook (of grotendeels) komen zwemmen voor het sociale aspect, als op een meer sportieve manier waarbij mensen soms meerdere keren per week banenzwemmen. Het wedstrijdbassin in De Wel is geschikt voor banenzwemmen. Doelgroepenzwemmen is een verzamelnaam voor veel verschillende activiteiten in het zwembad waarbij een instructeur lesgeeft aan volwassenen/kinderen. Typische voorbeelden zijn activiteiten zoals aquasporten, Meer Bewegen Voor Ouderen, therapiezwemmen of zwemmen voor mensen met een beperking. Vanwege de diversiteit van deze activiteiten, kan de gewenste/benodigde temperatuur en diepte van het bassin soms sterk verschillen. Het wedstrijdbassin in De Wel is geschikt voor doelgroepenzwemmen. In dit onderzoek worden door middel van de term pretzwemmen de uren aangeduid waarbij recreatief kan worden gezwommen, maar waar het geen banenzwemmen of doelgroepenactiviteit is. Pretzwemmen wordt idealiter in een zwembad aangeboden met mogelijkheden tot vermaak. Denk hierbij aan een recreatief bassin met attractieve vormen, een stroomversnelling of een glijbaan. Ook kan pretzwemmen in een niet-recreatief bassin aantrekkelijk worden gemaakt door het aanbieden van speelattributen in het water. Voor volwassenen kunnen faciliteiten als whirlpool of sauna aanwezig zijn.
Het wedstrijdbassin en de overige faciliteiten als plonsbad, kleuterbad en peuterbad van De Wel zijn geschikt voor deze activiteit. In de zomer speelt het openluchtzwembad ook een belangrijke rol in het voorzien in deze
58
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
behoefte. Net als bij het leszwemmen is deze capaciteit niet meegenomen in de tabel, vanwege het seizoensgebonden karakter. Tabel 6.2 Aanbod aan zwemwater voor verschillende activiteiten Capaciteit geschikt zwemwater Leren zwemmen
312,5
Zwemsport
6.2
0 (312,5)
Banenzwemmen
312,5
Doelgroepenzwemmen
312,5
Pretzwemmen
337,5
Vergelijking met referentiegemeenten In deze paragraaf wordt een vergelijking gemaakt met gemeenten die qua inwonertallen en stedelijkheid overeenkomen met de gemeente Nieuwkoop. De capaciteit zwemwater van de zwembaden is toebedeeld op basis van de definitie geschikte capaciteit voor een bepaalde activiteit (tabel 6.1). Er is niet in de programmering van de zwembaden gekeken of de capaciteit ook daadwerkelijk voor deze activiteit wordt ingezet. In alle referentiegemeenten is één openbaar overdekt zwembad gevestigd, net als in de gemeente Nieuwkoop. Qua capaciteit zijn er echter wel verschillen tussen de zwembaden. De zwembaden in de referentiegemeenten bestaan allen uit een wedstrijdbassin en een instructiebassin. In Nieuwkoop is alleen een wedstrijdbassin, het plonsbad is te beperkt om als instructiebassin mee te nemen en het peuter- en kleuterbad hebben een te geringe diepte. In Beuningen is een 4-baans 25-meterbassin met een relatief groot instructiebassin. Langedijk en Weststellingswerf hebben net als Nieuwkoop een zwembad met een 5baans 25-meterbassin. Daarnaast is in Langedijk nog een instructiebassin van 140m2, in Weststellingswerf is een kleiner instructiebad van 63m2. Als deze capaciteiten worden afgezet tegen de inwoners van deze gemeenten, valt op dat Nieuwkoop voor leren zwemmen, doelgroepenzwemmen en pretzwemmen de kleinste capaciteit beschikbaar heeft.
Geen van de zwembaden beschikt over een wedstrijdbassin dat qua temperatuur geschikt is voor de zwemsport. Voor banenzwemmen is in alle zwembaden ongeveer evenveel capaciteit beschikbaar. Tabel 6.4 Overdekte openbare zwembaden Nieuwkoop en referentiegemeenten in vierkante meters totaal en per 100 inwoners Inwonertal
Nieuwkoop
Beuningen
Langedijk
Weststellingswerf
28.628
25.882
27.992
25.840
313
386
453
375
Oppervlakte overdekt zwemwater (m ) 2
Leren zwemmen Zwemsport
313
250
313
313
0 (313)
0 (250)
0 (313)
0 (313)
Doelgroepenzwemmen
313
386
453
313
Pretzwemmen
338
386
453
375
Banenzwemmen
Oppervlakte per 100 inwoners Leren zwemmen
1,1
1,5
1,6
1,5
0 (1,1)
0 (1,0)
0 (1,1)
0 (1,2)
Banenzwemmen
1,1
1,0
1,1
1,2
Doelgroepenzwemmen
1,1
1,5
1,6
1,2
Pretzwemmen
1,2
1,5
1,6
1,5
Zwemsport
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
59
6.3
Verzorgingsgebied zwembaden Door te kijken naar reisafstanden van inwoners uit de gemeente naar het dichtstbijzijnde zwembad, kan het verzorgingsgebied van een zwembad in kaart worden gebracht. Het kan namelijk zijn dat inwoners momenteel geen gebruik maken van zwembad De Wel omdat dit zwembad te ver weg is. Inwoners kunnen in dat geval kiezen voor een ander zwembad in een andere gemeente, of ervoor kiezen helemaal geen gebruik te maken van het zwembad. De verzorgingsgebieden van de zwembaden zijn gebaseerd op reisafstanden naar het dichtstbijzijnde zwembad. Reisafstand is een belangrijk criterium op basis waarvan mensen een zwembad kiezen (Floor et al., 2019). Er spelen echter ook andere factoren mee in het maken van die keuze, zoals programmering en prijs. Het verzorgingsgebied wordt in kaart gebracht door te kijken of de gemiddelde reisafstand voor inwoners van Nieuwkoop afwijken van het gemiddelde. Daarnaast worden ook zwembaden uit de omgeving meegenomen, om te kijken of de reisafstand naar deze zwembaden dichterbij is en of kan worden verwacht dat inwoners van Nieuwkoop eerder gebruik zullen maken van deze baden op basis van reisafstand. In de eerste situatie wordt gekeken wat de gemiddelde reisafstand is als alle inwoners van Nieuwkoop worden toebedeeld aan zwembad De Wel. In deze situatie is de reisafstand voor inwoners gemiddeld 5 kilometer.
De reisafstanden verschillen als je naar de kernen van de gemeente kijkt. Voor Nieuwkoop is de reisafstand het kortst met gemiddeld 1,5 kilometer. Inwoners van Langeraar, Ter Aar en Vrouwenakker reizen ruim 9 kilometer naar het zwembad (tabel 6.3 kolom 3). Tabel 6.3 Gemiddelde reisafstand naar het dichtstbijzijnde zwembad voor de inwoners van de gemeente Nieuwkoop uitgesplitst naar kernen (in aantal en kilometers) De Wel en andere
Openbare en semi-
6,3
openbare zwembaden 6,0
private zwembaden 5,6
2.515
8,9
7,2
4,0
55
5,8
5,7
5,7
Nieuwkoop
8.985
1,5
1,5
1,5
Nieuwveen
3.690
5,5
5,4
0,8
Noordeinde
575
5,2
5,2
2,2
1.820
3,8
3,8
3,7
420
5,6
5,6
5,6
Papenveer
970
7,2
6,2
2,8
Ter Aar
4.560
9,2
4,0
4,0
Vrouwenakker
225
9,6
4,2
3,3
Woerdense Verlaat
525
6,8
6,8
6,8
Zevenhoven
1.695
3,9
3,9
3,3
Totaal
26.620
5,0
3,9
2,7
Aantal inwoners
De Wel
Korteraar
585
Langeraar Meije
Noorden Noordse Dorp
De reisafstand voor inwoners van Nieuwkoop naar het dichtstbijzijnde openbare overdekte zwembad is 3,9 kilometer (tabel 6.3 kolom 4; kaart 6.2). Vooral voor de inwoners van Langeraar, Ter Aar en Vrouwenakker wordt de reisafstand significant korter. Dit komt doordat zwembaden De Tweesprong, Aquarijn of Den Otter voor inwoners uit deze kernen dichterbij liggen dan zwembad De Wel. De zwembaden De Hoorn, Batensteinbad en Recreatiecentrum H2O liggen qua reisafstand verder weg en zijn op basis van dit criterium dus minder interessant voor de inwoners van de gemeente Nieuwkoop.
60
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Kaart 6.2 Inwoners Nieuwkoop toegewezen aan dichtstbijzijnde openbare overdekte zwembad in 2019 1 = De Wel 2 = De Tweesprong 3 = Aquarijn 4 = Zwem- en recreatiebad De Hoorn 5 = De Kuil 6 = Batensteinbad 7 = Recreatiecentrum H2o 8 = Optisport de Ronde Venen 9 = De Otter
Legenda: paarse blokken: openbare zwembaden binnen de gemeente, blauwe blokken: openbare zwembaden buiten de gemeente, gele blokken: niet relevant voor inwoners. Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Kaart 6.3 Inwoners Nieuwkoop toegewezen aan dichtstbijzijnde overdekte zwembad in 2019 1 = De Wel 2 = De Tweesprong 3 = Aquarijn 4 = Zwem- en recreatiebad De Hoorn 5 = De Kuil 6 = Batensteinbad 7 = Recreatiecentrum H2o 8 = Optisport de Ronde Venen 9 = De Otter 10 = Ipse de Bruggen 11 = ROC ID college 12 = Orange Welness Club 13 = Rijnhove 14 = Physical Fitness 15 = Amstelhof Health club Legenda: paars: openbare zwembaden binnen de gemeente, blauw: openbare zwembaden buiten de gemeente, geel: semi-private zwembaden buiten de gemeente, roze: semi-private zwembaden buiten de gemeente, grijs: niet relevant voor inwoners. Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
61
Zoals eerder is aangegeven, is er naast het openbare overdekte zwembad ook een semi-privaat zwembad dat voor therapeutische doeleinden wordt gebruikt in de gemeente Nieuwkoop, namelijk Ipse De Bruggen bij Landgoed Ursula. In theorie kan dit zwembad voor andere activiteiten worden ingezet, maar nu is die keuze niet gemaakt. In de omgeving van de gemeente Nieuwkoop zijn semi-private zwembaden waar zwemlessen, doelgroepenzwemmen of andere activiteiten worden aangeboden. Om zicht te geven wat dit betekent voor de reisafstand van inwoner naar het dichtstbijzijnde zwembad, is een extra analyse gemaakt (tabel 6.2 kolom 5; kaart 6.3). De gemiddelde reisafstand is in deze situatie 2,7 kilometer. Dit is gelijk aan de landelijk gemiddelde reisafstand voor inwoners van een weinig stedelijk gebied zoals Nieuwkoop (Van der Poel et al., 2016). De verlaging van de reisafstand van gemiddeld 3,9 naar 2,7 kilometer komt bijna volledig door het therapiebad Ipse De Bruggen. Het kan dus aantrekkelijk zijn om Ipse De Bruggne in te zetten voor andere activiteiten.
6.4
Behoefte aan zwemwater In deze paragraaf wordt op basis van het planningsinstrument zwembaden dieper ingegaan op de behoefte aan zwemwater. Hierbij wordt gebruik gemaakt van gegevens over de bevolkingsontwikkeling van de gemeente Nieuwkoop en inzichten in de beschikbare capaciteit. Andere gegevens die zijn opgenomen in het planningsinstrument berusten op landelijke kengetallen. Per activiteit wordt aangegeven welke kengetallen zijn gebruikt. De uitkomsten uit deze paragraaf geven een eerste indicatie van de behoefte aan zwemwater. Lokale factoren die mogelijk van invloed zijn op de behoefte aan zwemwater, zoals specifieke informatie over de zwemvereniging of vraag naar zwemwater van buiten de gemeente en de huidige programmering van de zwembaden zijn niet meegenomen in deze analyse. Leren zwemmen Het theoretisch model krijgt invulling op basis van een aantal uitgangspunten. Hiervoor putten we uit landelijke cijfers van het Mulier Instituut over leren zwemmen (Floor et al., 2019).
De uitgangspunten waarmee wordt gewerkt zijn: Algemeen • Zwemdiplomabezit bij kinderen is: 4% heeft geen diploma, 12% alleen het A-diploma, 47% bezit het A- en B-diploma, 37% heeft het A-, B- en C-diploma; • Kinderen doen gemiddeld 48 uur over het behalen van het A-diploma, 12 uur voor B-diploma en 12 uur voor C-diploma); • Kinderen hebben ongeveer 10,7 m2 zwemwater per persoon nodig tijdens de zwemles. Dit betekent in een zwembad van 250m2 gelijktijdig ongeveer 24 kinderen zwemles kunnen krijgen; • Een zwembad heeft 18 uur in de week beschikbaar voor aanbod aan zwemles; • Gemiddeld biedt een zwembad 44 weken per jaar zwemles aan. Nieuwkoop • In Nieuwkoop is 312,5 m2 zwemwater beschikbaar voor zwemles. De berekeningen met het planningsinstrument laten zien dat er voldoende zwemwater beschikbaar is voor leren zwemmen in Nieuwkoop. In 2019 is er 312,5 m2 zwemwater beschikbaar en is er op basis van 18 uur programmering slechts 236,5 m2 benodigd. In uren betekent dit dat er voldoende zwemwater beschikbaar is in Nieuwkoop als er 7,5 uur leszwemmen wordt aangeboden per week. Het overschot aan capaciteit neemt wel af richting 2035, doordat er naar verwachting meer kinderen in de leeftijd 4-7 bijkomen in Nieuwkoop.
62
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
Tabel 6.4 Behoefte aan zwemwater voor leren zwemmen nu en in de toekomst (2025 en 2035; in m2 en uren) 2019
2025
2035
m2
uur
m2
uur
m2
uur
Aanbod
312,5
18
312,5
18
312,5
18
Vraag
236,5
7,5
243,5
8,5
266,5
11,5
76
10,5
69
9,5
46
6,5
Overschot
Zwemsport De uitgangspunten die worden gehanteerd voor de zwemsport in het planningsinstrument zijn als volgt (Floor et al.,2019): Algemene uitgangspunten: • Zwemsport wordt, gemiddeld gezien, beoefend door kinderen en volwassenen in de leeftijdscategorie 7-64 jaar; • Deelname aan zwemsport per leeftijdscategorie is als volgt: 8-14 jaar: 2,5%; 15-24 jaar: 1,3%; 2544 jaar: 0,7%; 45-64 jaar: 0,5%; • Een zwembad heeft 18 uur in de week beschikbaar voor aanbod aan zwemsport; • Gemiddeld biedt een zwembad 40 weken per jaar de mogelijkheid tot zwemsport; • Gemiddeld is voor zwemsport 12,5 m2 zwemwater per persoon benodigd. Nieuwkoop: • Het zwemwater in Nieuwkoop is op basis van de definitie geschikt zwemwater niet geschikt voor de zwemsport. Op basis van huidig gebruik is bekend dat het 25-meterbassin wel wordt ingezet voor de zwemsport, dus wordt 312,5m2 meegenomen in de analyse. Voor zwemsport wordt een klein overschot aan zwemwatercapaciteit gevonden, bij een aanbod van 18 uur in de week (tabel 6.5). De vraag naar zwemwater komt neer op zo’n 13 uur in de week. Het overschot aan zwemwater neemt iets toe in de toekomst. Dit komt door de absolute afname van het aantal inwoners van Nieuwkoop in de leeftijdscategorie 45-65 jaar. Tabel 6.5 Behoefte aan zwemwater voor zwemsport nu en in de toekomst (2025 en 2035; in m2 en uren) 2019
2025
2035
m2
uur
m2
uur
m2
uur
Aanbod
312,5
18
312,5
18
312,5
18
Vraag
281,5
13
268,5
11,5
263,5
10,5
31
5
44
6,5
49
7,5
Overschot
Banenzwemmen De uitgangspunten die voor banenzwemmen in het planningsinstrument worden gehanteerd zijn als volgt (Floor et al., 2019): Algemeen • Banenzwemmen is een activiteit die wordt aangeboden voor volwassenen; de leeftijdscategorie voor deze activiteit ligt op 18 jaar en ouder;
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
63
• • • • • •
Deelname aan banenzwemmen per leeftijdscategorie is als volgt: 18-24 jaar: 14,1%; 25-44 jaar: 11,7%; 45-65 jaar: 6,9%; 65 jaar en ouder: 6,4%; Eén keer banenzwemmen duurt gemiddeld 48 minuten; Gemiddeld gaan banenzwemmers twee keer in de drie weken banenzwemmen; Een zwembad heeft 32,5 uur in de week beschikbaar voor aanbod aan banenzwemmen; Gemiddeld biedt een zwembad 44 weken per jaar de mogelijkheid tot banenzwemmen; Gemiddeld kunnen zes personen gelijktijdig gebruikmaken van een 25-meterbaan en twaalf personen van een 50-meterbaan.
Nieuwkoop • In Nieuwkoop is 312,5 m2 zwemwater beschikbaar voor banenzwemmen. Wanneer er 32,5 uur in de week banenzwemmen wordt aangeboden is er een overschot aan zwemwater voor deze activiteit. Op basis van de beschikbare capaciteit zou in 2019 ongeveer 16 uur banenzwemmen moeten worden aangeboden om te voldoen aan de vraag vanuit de inwoners van Nieuwkoop. Naar de toekomst toe schommelt de vraag naar zwemwater voor banenzwemmen een klein beetje, doordat er een daling te zien is in het aantal inwoners in de leeftijd 45-65 jaar, maar een stijging in de leeftijd boven de 65 jaar. Tabel 6.6 Behoefte aan zwemwater voor banenzwemmen nu en in de toekomst (2025 en 2035; in m2 en uren) 2019 2
m Aanbod Vraag Overschot
2025
2035
uur
2
m
uur
m2
uur
312,5
32,5
312,5
32,5
312,5
32,5
208
16
211
17
208
16
104,5
16,5
101,5
15,5
104,5
16,5
Doelgroepenzwemmen De uitgangspunten die voor doelgroepenzwemmen in het planningsinstrument worden gehanteerd zijn als volgt (Floor et al., 2019): Algemeen • Doelgroepenzwemmen is zeer divers en voor alle leeftijden zijn activiteiten beschikbaar; • Deelname aan doelgroepenzwemmen per leeftijdscategorie is als volgt: 0-17-jarigen: 0,4%; 18-24 jaar: 3,0%; 25-44 jaar: 4,9%; 45-65 jaar: 2,4%; 65 jaar en ouder: 4,5%; • Eén keer doelgroepenzwemmen duurt gemiddeld 40 minuten voor kinderen en 45 minuten voor volwassenen; • Gemiddeld gaan kinderen ongeveer eens in de twee weken doelgroepenzwemmen en volwassenen bijna één keer per week; • Een zwembad heeft 15,5 uur in de week beschikbaar voor aanbod aan doelgroepenzwemmen; • Gemiddeld biedt een zwembad 44 weken per jaar de mogelijkheid tot doelgroepenzwemmen; • Per persoon is gemiddeld 9,3 m2 zwemwater benodigd tijdens doelgroepenzwemmen. Nieuwkoop • In Nieuwkoop is 312,5 m2 zwemwater beschikbaar voor doelgroepenzwemmen. In Nieuwkoop is meer zwemwater benodigd voor doelgroepenzwemmen dan in de huidige situatie beschikbaar is. Hierbij wordt uitgegaan van een aanbod van 15,5 uur in de week. Naar de toekomst toe
64
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
loopt het tekort aan zwemwater voor doelgroepenzwemmen op. Deze oplopende tekorten komen met name voort uit de vergrijzing van de gemeente. Therapiebad Ipse De Bruggen heeft momenteel alleen aanbod voor cliënten en niet van mensen van buitenaf. Het zwembad zou wel zeer geschikt zijn voor aanbod voor ouderen in de gemeente. Tabel 6.7 Behoefte aan zwemwater voor banenzwemmen nu en in de toekomst (2025 en 2035; in m2 en uren) 2019
2025
2035
m2
uur
m2
uur
m2
uur
Aanbod
312,5
15,5
312,5
15,5
312,5
15,5
Vraag
438,5
34,5
459,5
38
508,5
40
Overschot
-126
-19
-147
-22,5
-196
-24,5
Pretzwemmen Voor pretzwemmen is het in kaart brengen van de behoefte een lastigere opgave dan voor de andere onderdelen. De behoefte aan pretzwemmen is sterk gerelateerd aan het aanbod. Als het aanbod niet aantrekkelijk genoeg is, zullen mensen ervoor kiezen gebruik te maken van andere recreatieve faciliteiten in de gemeente. De gemeente Nieuwkoop voorziet met het kleuterbad, peuterbad en de glijbaan met name in de behoefte aan pretzwemmen voor gezinnen met jonge kinderen. Het zwembad is door de configuratie zeer geschikt voor deze doelgroep. Voor kinderen in de oudere leeftijdsgroep, die op zoek zijn naar meer uitdaging, zijn er niet veel extra faciliteiten in het zwembad. In de zomer is het openluchtzwembad aantrekkelijk voor deze doelgroep. Daarnaast zijn er in de omgeving van Nieuwkoop enkele zwembaden met een apart recreatief zwemgedeelte, zoals De Tweesprong, De Kuil, het Batensteinbad en recreatiecentrum H 2O. In de toekomst wordt met name een vergrijzing van de gemeente verwacht. Senioren nemen relatief weinig deel aan pretzwemmen en kiezen eerder voor doelgroepenactiviteiten en banenzwemmen. De verwachting is dat er niet veel extra vraag naar pretzwemmen zal zijn in de toekomst.
6.5
Conclusie In de gemeente Nieuwkoop is geen directe behoefte aan extra zwemwater voor nu of in de toekomst. Als Nieuwkoop niet afwijkt van landelijke kengetallen kan de huidige vraag naar zwemwater plek hebben in het huidige zwembad De Wel. Het instrument laat voor de activiteiten leren zwemmen, zwemsport en banenzwemmen een overschot aan zwemwater zien. Hierbij dient wel de kanttekening te worden gemaakt dat voor zwemsport het zwemwater een te hoge temperatuur heeft. Voor doelgroepenzwemmen is meer zwemwater benodigd, maar door het overschot op de andere onderdelen is de verwachting dat dit tekort plaats kan krijgen in het huidige zwemwater. Met de huidige configuratie kan niet worden voorzien in een juiste temperatuur voor alle activiteiten. Om beter te kunnen voorzien aan de behoefte in temperatuurdifferentiatie, kan worden nagedacht over het bijbouwen van een instructiebassin. Het wedstrijdbassin kan dan omlaag in temperatuur, maar voor leren zwemmen, doelgroepenzwemmen en pretzwemmen kan dan nog steeds gebruik gemaakt worden van een bassin met aangenamere temperatuur. In de buurgemeenten zijn al wel zwembaden met twee bassins, waar het wedstrijdbassin nog steeds een hoge temperatuur heeft. Het is noodzakelijk om verschillende belangen af te wegen in het maken van de keuzes over temperatuurdifferentiatie.
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
65
Alvorens te komen tot besluitvorming wordt geadviseerd om onderzoek te doen naar het huidige gebruik, de programmering en de tevredenheid van de gebruikers om zo een weloverwogen besluit te kunnen nemen over aanpassingen in de configuratie.
66
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
7.
Conclusie en aanbevelingen In dit afsluitende hoofdstuk volgen enkele conclusies en aanbevelingen op basis van de bevindingen ten aanzien van de (huidige en toekomstige) behoefte aan tennis, voetbal en binnensportaccommodaties en zwemwater in gemeente Nieuwkoop. Hieronder gaan we in op de belangrijkste conclusies en beleidsimplicaties in relatie tot (1) tennis, (2) voetbal, (3) binnensportruimte en (4) zwemwater. Toekomstperspectief tennis Hoe toekomstbestendig is de tennissport in gemeente Nieuwkoop en wat betekent dit voor het beleid met betrekking tot de tennisverenigingen en –accommodaties? Licht overschot aan tennisbanen in gemeente Nieuwkoop verwacht Hoewel tennis een van de populairste sporten is in gemeente Nieuwkoop, heeft de sport het de laatste jaren lastig. Net als landelijk is het aantal leden bij de tennisverenigingen in gemeente Nieuwkoop in de afgelopen vijf jaar fors gedaald. Met name het aantrekken van jeugdleden is voor de verenigingen lastig. Desondanks blijken de meeste tennisverenigingen in gemeente Nieuwkoop in hoge mate zelfredzaam en zelfvoorzienend te zijn. De tennisverenigingen in gemeente Nieuwkoop beschikken in totaal over 30 buitentennisbanen. Wanneer het aanbod wordt afgezet tegen de behoefte aan buitentennisbanen bestaat alleen bij tennisvereniging Nieuwveen een knelpunt (van minimaal 1 baan).
Drie verenigingen hebben op basis van de richtlijnen een overschot aan buitentennisbanen. Wanneer de bevolkingsontwikkeling en verenigingsontwikkeling zich op deze manier bij de verenigingen doorzetten, zal de tennissport in gemeente Nieuwkoop naar verwachting in totaliteit licht dalen. Hierdoor zal de behoefte aan tennisbanen in gemeente Nieuwkoop in de periode tot en met 2035 licht afnemen. In een poging het toekomstperspectief van tennisverenigingen te verbeteren en de tennisaccommodaties efficiënter te benutten kan worden gedacht aan het clusteren of laten fuseren van tennisverenigingen. Geen van de tennisverenigingen in gemeente Nieuwkoop heeft momenteel voldoende overcapaciteit om te fuseren met een andere tennisvereniging, waardoor de aanleg van een nieuw complex of uitbreiding van een bestaand park noodzakelijk is. Ondersteuning gewenst voor verbeteren toekomstbestendigheid tennisverenigingen Om als tennisvereniging relevant te blijven in gemeente Nieuwkoop is het belangrijk om de daling van het aantal leden stabiel te krijgen. Met name verenigingen die in staat zijn om de groep 65-plussers bij de vereniging te houden en/of te krijgen zullen, op basis van de bevolkingsontwikkeling (vergrijzing en daling inwoners tussen de 20-65 jaar), met een mindere ledendaling te maken krijgen.
Daarnaast is het voor het toekomstbestendig vormgeven van de tennissport belangrijk dat de vereniging goed aansluit bij de behoeften van de moderne sporter. Dit kan door modernisering van de accommodatie (clubhuis, park en banen), het sportaanbod (padel/aangepast aanbod voor ouderen) en de activiteiten (zoals kwalitatief betere tennislessen voor jeugd). De meeste verenigingen geven aan gezien hun financiële positie niet in staat te zijn grote investeringen door te voeren. Hierdoor is ondersteuning gewenst om de tennisverenigingen toekomstbestendiger te maken. Meer samenwerking kan tennisverenigingen versterken Ook minder ingrijpende veranderingen kunnen bijdragen aan het toekomstbestendiger vormgeven van de tennissport in gemeente Nieuwkoop. Op dit moment wordt nog in beperkte mate samengewerkt tussen de (tennis)verenigingen. In de toekomst kan gedacht worden aan het vergroten van deze samenwerkingen zodat kennisdeling en krachtenbundeling plaatsvinden. Door samen te werken kunnen vrijwilligers worden gedeeld en kunnen per vereniging meer activiteiten worden georganiseerd dan wanneer dit niet gezamenlijk gebeurt. Wanneer dit verder wordt opgepakt biedt dit de tennisverenigingen kansen om samen (nieuw) sportaanbod te ontwikkelen, accommodaties van elkaar te benutten en gezamenlijke
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
67
activiteiten te organiseren. Bijvoorbeeld door samen een competitieaanbod voor de jeugd te creëren, of door trainers op meerdere plekken in te zetten. Omdat de jeugd het belangrijk vindt om met leeftijdsgenoten te tennissen en het naar verwachting steeds lastiger wordt om voldoende jongeren bij de vereniging te krijgen en te houden wordt het gezamenlijk organiseren en aanbieden van lessen en activiteiten voor deze doelgroep steeds belangrijker. Door structurele samenwerking kunnen kennis, expertise en ervaring worden uitgewisseld, bijvoorbeeld in het schrijven van subsidieaanvragen of op het gebied van baanonderhoud/renovatie. Daarnaast kunnen door structurele samenwerking schaalvoordelen op het gebied van inkoop van diensten en materialen worden gehaald. Het oprichten van een stichting kan hiervoor als vliegwiel dienen. Toekomstperspectief voetbal Hoe toekomstbestendig is de voetbalsport in gemeente Nieuwkoop en wat betekent dit voor het beleid met betrekking tot de voetbalverenigingen en –accommodaties? Stabiel overschot aan voetbalvelden verwacht Voetbal is met afstand de populairste sport in gemeente Nieuwkoop. Bijna een op de tien inwoners is lid van een voetbalvereniging gelieerd aan de KNVB.
Ondanks dat het aantal voetballers in Nederland redelijk stabiel is en naar verwachting blijft, staan de voetbalverenigingen in gemeente Nieuwkoop in toenemende mate onder druk door toenemende concurrentie van andere sporten en een verminderde aanwas van jeugdspelers. De enige manier die door de clubs wordt aangegeven om te kunnen groeien is als in de dorpskernen meer woningen worden gebouwd. De voetbalverenigingen in gemeente Nieuwkoop beschikken in totaal over 19,25 velden. Wanneer het aanbod wordt afgezet tegen de behoefte aan wedstrijdvelden bestaan geen knelpunten. Twee verenigingen hebben op basis van de richtlijnen op zowel zaterdag als zondag een overschot van 1 wedstrijdveld. Wanneer de voetbalverenigingen in staat zijn om vrouwen/meisjes en ouderen aan de club te binden, blijft de behoefte aan voetbalvelden naar verwachting redelijk stabiel. In een poging het toekomstperspectief van voetbalverenigingen te verbeteren en de voetbalaccommodaties efficiënter te benutten kan gedacht worden aan het clusteren of laten fuseren van verenigingen. Door van dezelfde accommodatie gebruik te maken kunnen verenigingen efficiënter gebruik maken van de accommodatie, kantine/clubhuis en vrijwilligers.
Op basis van de afstand die inwoners moeten afleggen naar de voetbalvereniging en de gezamenlijke behoefte aan wedstrijdvelden, komen SV Zevenhoven en SV Nicolaas Boys als eerste in aanmerking voor een eventuele clustering van de voetbalverenigingen. Belangrijke rol voor StiBuNi in gemeente Nieuwkoop StiBuNi vervult een belangrijke rol in gemeente Nieuwkoop door het ontzorgen van de voetbalverenigingen met betrekking tot het onderhoud en de renovatie van de velden. Door het aflopen van de subsidieovereenkomst met de gemeente is de toekomst van StiBuNi op dit moment onzeker. Zonder voldoende financiële middelen kan de stichting haar takenpakket zoals zij die nu uitvoert, niet voortzetten. Om de relevantie van StiBuNi te vergroten kan gedacht worden aan het verruimen van het takenpakket van de stichting. Uitbreiding naar andere sporten is mogelijk maar zet een grote druk op vrijwilligers doordat verschillende constructies zijn gewenst en nieuwe kennis en kunde over accommodaties moet worden opgebouwd. Hierdoor ligt een functieverbreding van taken van de stichting naar duurzaamheid en/of het stimuleren van maatschappelijke activiteiten meer voor de hand. Ook hier is gezamenlijk voordeel te behalen voor clubs, worden clubs ontzorgd en tegelijkertijd gestimuleerd zichzelf toekomstbestendig vorm te geven.
Functieverbreding StiBuNi kan voetbalverenigingen versterken Voor het herijken van het beleid met betrekking tot de voetbalverenigingen en –accommodaties is het allereerst van belang dat een keuze wordt gemaakt in de manier waarop de accommodaties worden ondersteund en onderhouden. Op dit moment is de stichting verantwoordelijk voor de exploitatie en
68
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
wordt deze ondersteund door de gemeente. De stichting kan haar werkzaamheden niet voortzetten zonder ondersteuning, omdat verenigingen een verhoogde huur naar verwachting niet volledig kunnen dragen. In dat geval zal de stichting overwegen te stoppen met het uitvoeren van haar takenpakket en zal de gemeente opnieuw voor de exploitatie verantwoordelijk worden. Wanneer gekozen wordt om de constructie met de stichting door te zetten is verruiming van het takenpakket wenselijk, zonder dat dit een te grote tijdsinvestering van de vrijwilligers vraagt. Een geschikte mogelijkheid om verder te verkennen zijn investeringen in energiebesparende maatregelen of duurzame energieopwekking. Ook hier is gezamenlijk voordeel te behalen voor clubs door gezamenlijke inkoop, onderhoud en subsidieaanvraag en worden clubs tegelijkertijd ontzorgd. Een andere mogelijkheid is functieverbreding door de maatschappelijke oriëntatie van clubs te stimuleren. Wanneer de stichting als platform wordt gebruikt voor lokale samenwerkingsverbanden waar kennisdeling en krachtenbundeling plaatsvinden, biedt dit de voetbalverenigingen kansen om samen (nieuw) sportaanbod te ontwikkelen, accommodaties van elkaar te benutten en gezamenlijke activiteiten te organiseren.
Door de eerder benoemde sportieve en demografische ontwikkelingen en trends (vergrijzing, opkomst meisjes/vrouwenvoetbal, terugloop vrijwilligers) kan verdere samenwerking bijdragen aan het toekomstbestendig vormgeven van de voetbalsport in gemeente Nieuwkoop. Toekomstperspectief binnensport Hoe verhoudt het huidige aanbod aan binnensportruimte zich tot de huidige (2019) en toekomstige (2025 & 2035) behoefte in gemeente Nieuwkoop? Voldoende aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop voor nu en toekomst Het aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop bestaat uit drie sporthallen, een sportzaal en zes gymzalen. Het totale aanbod aan binnensportruimte in gemeente Nieuwkoop (14,8 per 25.000 inwoners) is daarmee zowel lager dan het landelijke gemiddelde (15,2 per 25.000 inwoners) als het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (16,6 per 25.000 inwoners). Voor circa 8.000 inwoners van gemeente Nieuwkoop is de afstand tot de dichtstbijzijnde sporthal groter dan dat Nederlanders over het algemeen bereid zijn om voor sportbeoefening te overbruggen. Voor de (georganiseerde) binnensport bestaat in gemeente Nieuwkoop voldoende capaciteit aan binnensportruimte. Het tekort aan sportzalen in de gemeente wordt gecompenseerd door het overschot aan sporthallen. Wel zijn verschillen te zien tussen de kernen in gemeente Nieuwkoop.
Nieuwveen heeft een dusdanige bevolkingsomvang en -samenstelling dat een nieuwe sportzaal te overwegen is. Het uitgangspunt in de gemeentelijk verordening voor onderwijshuisvesting is dat gemeente Nieuwkoop ruimte ter beschikking moet stellen waarin wekelijks aan elke groep in het basisonderwijs (6- tot 12-jarigen) twee gymlessen van 45 minuten gegeven kan worden (wekelijks 1,5 klokuur). De gemeente heeft hiervoor voldoende ruimte binnen de vastgestelde afstand. In gemeente Nieuwkoop is ruim voldoende binnensportruimte aanwezig om het bewegingsonderwijs nu en in de toekomst te accommoderen, ook wanneer de verwachte leerlingentoename wordt meegenomen. De sporthallen en de sportzaal in gemeente Nieuwkoop staan doordeweeks overdag voor het overgrote deel van de tijd leeg. In vergelijkbare gemeenten ligt de gemiddelde bezettingsgraad van de sporthallen overdag hoger. In de avond worden de sporthallen en de sportzaal in gemeente Nieuwkoop meer gebruikt dan overdag met een gemiddelde bezettingsgraad tussen de 40 en 50 procent tussen 16:00 en 23:00 uur, en tussen de 60 en 70 procent tussen 18:00 en 22:00 uur. In vergelijkbare gemeenten zien we vooral tussen 18:00 en 22:00 uur hogere bezettingsgraden.
Voldoende mogelijkheden voor intensiever gebruik binnensportaccommodaties Om tot een efficiëntere exploitatie van de binnensportaccommodaties te komen is het belangrijk dat de binnensportaccommodaties intensiever worden gebruikt. Met name overdag is de bezettingsgraad van verschillende binnensportaccommodaties laag. Door meer samenwerkingen aan te gaan met andere organisaties die gebruik kunnen maken van een binnensportaccommodatie kan een hogere bezettingsgraad
Toekomst tennis, voetbal, binnensport en zwembaden | Mulier Instituut
69
en een efficiëntere exploitatie worden behaald. Gezien de verwachte vergrijzing kan hierbij met name gedacht worden aan activiteiten voor ouderen. Het aantal 65-plussers zal naar verwachting fors toenemen en deze groep kan overdag gebruikmaken van de accommodatie. Toekomstperspectief zwemmen Hoe verhoudt de capaciteit aan overdekt zwemwater in de gemeente Nieuwkoop zich tot de huidige (2019) en toekomstige (2025 en 2035) behoefte op basis van het inwonertal van de gemeente en hoe verhoudt dit zich tot vergelijkbare gemeenten? Minder capaciteit aan openbaar overdekt zwemwater in gemeente Nieuwkoop dan in vergelijkbare gemeenten In gemeente Nieuwkoop is één openbaar overdekt zwembad gevestigd, te weten zwembad De Wel. Ook is er een openbaar openluchtzwembad in de gemeente en is er een therapiebad bij Ipse de Bruggen Landgoed Ursula. Niet al het zwemwater is geschikt voor alle activiteiten in het zwembad. In zwembad De Wel is het wedstrijdbassin geschikt voor leren zwemmen, banenzwemmen, doelgroepenzwemmen en pretzwemmen. Voor zwemsport is het zwembad eigenlijk niet geschikt door een te hoge temperatuur. In de praktijk maakt er wel een zwemvereniging gebruik van het zwembad. De extra elementen in het zwembad zoals de glijbaan, peuterbad en kleuterbad maken het zwembad aantrekkelijk voor pretzwemmen, door met name jonge gezinnen.