ACHTERGRONDINFORMATIE: Jaarverslag VRHM 2024 "Verandering van tijdperk" / Los van dit agendapunt als tijdschrift aangeleverd
Tekst van het document
Verandering van tijdperk
Regio Hollands Midden Hillegom Noordwijk Lisse
Teylingen
Oegstgeest
Katwijk
Kaag en Braassem Leiden
Nieuwkoop
Leiderdorp Voorschoten Zoeterwoude
Alphen aan den Rijn Bodegraven-Reeuwijk
Waddinxveen Gouda Zuidplas
45 brandweerkazernes Gemeenschappelijke Meldkamer GHOR Bevolkingszorg
Krimpenerwaard
Verandering van tijdperk Leeswijzer
Volgens hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans leven we niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk. Een cruciaal kantelmoment in de geschiedenis van de mensheid, zo noemt hij het. Omdat er zoveel tegelijk in beweging is. Denk aan alle geopolitieke spanningen, aan onze klimaatproblemen en aan cybercriminaliteit. Daarbij ontstaan er allerlei nieuwe typen crises en kunnen ze ook nog eens langdurig en structureel ontwrichtend zijn. Zoals de coronacrisis of de vluchtelingencrisis. Al deze veranderingen hebben effect op de manier waarop VRHM zich als organisatie moet ontwikkelen. Veiligheid is geen vanzelfsprekendheid meer. In dit jaarverslag kijken we terug op 2024, het jaar dat in het teken stond van al die veranderingen. Wat was dat voor jaar? Hoe hebben we onszelf als organisatie aangepast en vernieuwd? Hoe hebben we ons ontwikkeld? En wat hebben we van het afgelopen jaar geleerd, met het oog op de toekomst? Net als voorgaande jaren fungeren in dit jaarverslag de letters van VRHM als een kapstok. In elk hoofdstuk staat een letter centraal. In het hoofdstuk V besteden we aandacht aan wat wij verstaan onder Voorbereiding en de acties die we daarvoor in 2024 ondernomen hebben, hoofdstuk R staat in het teken van Risicogericht, in hoofdstuk H staat Hulpverlening centraal en in hoofdstuk M zoomen we in op Mensen en Materieel.
3
‘Veiligheid is geen vanzelfsprekendheid meer’ Hoe blijven we weerbaar in een dynamische samenleving? Volgens Peter Heijkoop, burgemeester van Leiden en voorzitter van het Algemeen Bestuur van de veiligheidsregio, hebben we op dit gebied komende jaren veel werk te doen: “Want veiligheid is geen vanzelfsprekendheid meer.” Bijna elk jaar vindt er wel een grote brand of zwaar ongeval plaats, een incident dat daarna een tijd lang in ons collectieve geheugen staat gegrift. Maar 2024 was niet zo’n jaar, stelt Hans Zuidijk, directeur van VRHM. “We hebben uiteraard weer heel veel meegemaakt op straat. Zo waren er forse branden en vonden er ernstige verkeersongevallen plaats. Vergeet op tweede pinksterdag bovendien de ernstige wateroverlast in de Bollenstreek niet. Maar er was niet iets wat er qua impact enorm uitsprong. Eigenlijk was het daarmee een jaar met ‘van alles wat’.
”Zaakjes op orde
Voor Peter Heijkoop sprong er wel iets uit in 2024, maar dat vond in onze buurregio plaats: de explosie in Den Haag op de Tarwekamp. Peter: “Veiligheidsregio Hollands Midden heeft onmiddellijk op allerlei manieren bijstand verleend. Ik ben er trots op hoe de organisatie dat op- en aangepakt heeft. Goed om te zien dat we er ook voor onze buren zijn als dat nodig is.” Het was zo’n beetje de eerste kennismaking van de in september aangetreden nieuwe Leidse burgemeester met de veiligheidsregio. Peter: “Ik had vooraf geen idee wat me te wachten stond, maar ik was aangenaam verrast. Vanaf het allereerste moment was ik onder de indruk van de professionaliteit en betrokkenheid in deze organisatie. Mijn eerste gevoel was: hier is het op orde.” Dat zullen we komende jaren nog volop nodig hebben. Want er is veel dynamiek in de huidige samenleving. En die laat zich bovendien steeds moeilijker voorspellen. “Denk maar aan alle geopolitieke spanningen, maar ook onze klimaatproblemen en cybercriminaliteit”, aldus de Leidse burgemeester.
“De tijd dat we konden zeggen: ‘we gaan het zus en zo doen’ is voorbij.”
4
Peter Heijkoop
Verandering van tijdperk werpt schaduw vooruit Hij voorziet dat de veiligheidsregio daarom ook de komende tijd tijd flink aan de bak moet. We zullen onze collectieve weerbaarheid moeten versterken, vindt hij. “En de veiligheidsregio kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren.” Zo zouden kazernes zich moeten gaan voorbereiden op een andere, nieuwe rol en functie, denkt de Leidse burgemeester: “Deze plekken kunnen in roerige tijden een veilige basis zijn voor lokale gemeenschappen.”
Verandering van tijdperk
Het versterken van die collectieve weerbaarheid is een extra uitdaging, wetende dat gemeenten in de regio weinig financiële ruimte hebben, iets waar de veiligheidsregio ook mee te maken heeft. Peter: “Maar dat mag geen valkuil zijn om belangrijke veiligheidsthema’s van tafel te laten verdwijnen.” Iets wat ook niet zal gebeuren, zo voegt hij daar direct aan toe. “Want we voeren daarover de juiste discussies met elkaar, met begrip voor elkaars positie.”
Hans Zuidijk
Hans sluit zich graag aan bij hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans. In zijn jongste boek omschrijft Rotmans de huidige dynamische maatschappelijke context als ‘een verandering van tijdperk’. “Omdat er zoveel tegelijk in beweging is.” En al die veranderingen hebben effect op hoe de veiligheidsregio zich als organisatie te ontwikkelen heeft, denkt Hans. “De tijd dat we konden zeggen: ‘we gaan het zus en zo doen’ is voorbij. In plaats daarvan zal steeds vaker gelden: ‘wie het weet mag het zeggen’. Krachten, kennis en expertise bundelen: dat is wat ons te doen staat.”
Stevig fundament
Gelukkig heeft VRHM zelf ook veel competenties in huis die heel goed bruikbaar zijn tijdens verschillende stadia van maatschappelijk ongemak. Hans: “Zo kent onze organisatie ongeveer duizend vrijwilligers die vaak ook nog een ander beroep uitoefenen en dus extra expertise meebrengen. De regelkracht van de brandweer versterkt de netwerkkracht van onze sector Risico- en Crisisbeheersing en vice versa. En het geheel rust op een stevig fundament: onze bedrijfsvoering.” In 2024 is VRHM niet toevallig begonnen om juist deze bedrijfsvoering te versterken. Hans: “Dat is noodzakelijk om ook in de toekomst wendbaar en weerbaar te kunnen zijn en blijven. Want bedrijfsvoering is ondersteunend aan alles wat wij ook in de toekomst te doen hebben.” Iets wat de Leidse burgemeester alleen maar kan beamen: “Een wendbare en innovatieve houding, dat is wat we ook de komende jaren nodig hebben. Dat kan in een stabiele en solide werkorganisatie. Met medewerkers die trots zijn op hun werk en die in staat zijn hun kerntaken naar behoren uit te voeren. Dat klinkt misschien niet zo heel spannend, maar dat is uiteindelijk wel waar het om gaat.” Als het aan Hans ligt wordt 2025 een jaar waarin we opnieuw niet direct aan een grote impactvolle gebeurtenis terugdenken. “Een jaar ook waarin we onheil konden afwenden en voorkomen in plaats van dat we in de benen moesten komen.”
5
In gesprek over ‘Verandering van tijdperk’
‘De toekomst is er al’ Hoe beweegt Veiligheidsregio Hollands Midden mee in een tijdperk van verandering? Hoe zijn we hier in 2024 mee aan de slag gegaan? Wat verwachten wij van onze partners en wat mogen onze partners van ons verwachten bij de opgaven waar we voor staan? Peter Kessels (directeur Brandweerzorg), Phoebe van der Kruit (directeur Bedrijfsvoering) en Lilian Weber (directeur Risico- en Crisisbeheersing) – gingen met elkaar in gesprek.
Welke betekenis heeft het thema ‘Verandering van tijdperk’ voor jullie?
Hoe past VRHM zich aan op die veranderingen?
Lilian: “Mijn eerste associatie is dat we het tegenwoordig kunnen hebben over ‘een gang van zaken’ in plaats van ‘een stand van zaken’. We zijn voortdurend in beweging.”
Phoebe: “Dat betekent dat we het anders moeten doen dan voorheen. Om die reden zijn we in 2024 begonnen met het aanscherpen van onze organisatievisie. Flexibiliteit en weerbaarheid zijn eigenschappen die steeds belangrijker worden, zowel binnen onze eigen organisatie als in de samenleving als geheel. Dat is een enorme opgave en dat kunnen we niet alleen.”
Peter: “Nieuwe risico’s waren eerst nog ver weg, maar zijn inmiddels de praktijk van alledag. De toekomst is er al. Een incident met een elektrische auto was nog niet zo heel lang geleden een unicum. Nu beschouwen we het als normaal. Wij passen ons aan. Een actueel thema is dat we in onze regio steeds meer hoogbouw zien. Daar moeten we ons op voorbereiden, anders komen we tijdens een incident voor verrassingen te staan.” Lilian: “We moeten ons voorbereiden op een ander type incidenten. Zowel in de advisering vooraf als bij optreden als het toch fout gaat. Verdichting en hoogbouw vormen een belangrijk thema, maar bijvoorbeeld ook meervoudig ruimtegebruik. Eén pand kan tegelijkertijd worden gebruikt voor wonen én werken, met misschien ook nog wel een parkeergarage eronder. Als daar brand uitbreekt is dat iets anders dan een standaard woningbrand. Of neem andersoortige materialen die we tegenkomen als gevolg van duurzaamheid en klimaatadaptatie.” Peter: “Het zijn nieuwe risico’s, terwijl de oude risico’s blijven bestaan.” Phoebe: “Incidenten zijn complexer en daardoor wordt ons werk ingewikkelder. Het is aanpoten om te blijven doen wat we al deden en daarbovenop de nieuwe risico’s goed op te pakken.”
6
Lilian: “De coronapandemie en de vluchtelingencrisis hebben al laten zien dat samenwerken steeds belangrijker wordt. En bij die intensievere samenwerkingen is sprake van wederkerigheid. We hebben elkáár nodig, met ieder zijn eigen expertises. We investeren in netwerkmanagement. We verdiepen de relaties met bestaande partners en we onderzoeken met welke nieuwe partners we zouden kunnen samenwerken.” Peter: “Het netwerk rondom zelfredzaamheid van burgers zou bijvoorbeeld versterkt kunnen worden. Bij de brandweer merken we dat die zelfredzaamheid achteruitgaat. We moeten steeds vaker uitrukken voor dingen die mensen best zelf zouden kunnen oplossen, of die voorkomen hadden kunnen worden. En dat ligt niet altijd aan die mensen zelf, maar ook aan organisaties en bedrijven die hun verantwoordelijkheid niet nemen. Met een sterker netwerk valt daar winst te boeken.” Lilian: “Een versterkt netwerk moet ons ook beter in staat stellen om met risicobeheersing vooraf betrokken te zijn bij processen. Veiligheid is een thema dat standaard moet worden meegenomen in planvorming en ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening. Het is nog een zoektocht hoe we als netwerk met onze adviseurs, gemeenten en andere belanghebbenden zo goed mogelijk invulling geven aan de nieuwe Omgevingswet, die per 1 januari 2024 van kracht is geworden.”
Aan welke thema’s heeft VRHM in 2024 nog meer gewerkt, naast de genoemde organisatievisie en het netwerkmanagement? Peter: “Aan de hand van de landelijke Risico Index Natuurbranden hebben we in onze regio de risico’s in kaart gebracht. Die zijn er vooral in het duingebied. Wie staat waarvoor aan de lat? Welke middelen kunnen we inzetten? Hoe is onze vakbekwaamheid geregeld? Daar heeft de veiligheidsregio samen met gemeenten en natuurbeheerders belangrijke stappen in gezet. En we zijn op dit thema nog niet klaar.” Lilian: “Een mooie ontwikkeling is dat we ons verder hebben ontwikkeld op het gebied van datagestuurd werken. In het verlengde daarvan hebben we, samen met Veiligheidsregio Haaglanden, een begin gemaakt met het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK), waarmee we met data- en informatie-uitwisseling eerder kunnen anticiperen op mogelijke incidentdreigingen. Daarmee investeren we in de koude en lauwe fase van incidenten, zodat we nog beter zijn voorbereid als het echt nodig is.”
Phoebe: “Wat ik mooi vind om te zien is dat wij binnen onze organisatie steeds meer sectoroverstijgend werken. Met elkaar bouwen we aan een duurzaam fundament, waarin ook thema’s als diversiteit, inclusie en sociale veiligheid zijn verankerd. Daar hebben we nog best stappen in te zetten, maar het begin is er. In een verandering van tijdperk is het belangrijk dat onze bedrijfsvoering meebeweegt. Net als de samenleving moeten wij zelf ook weerbaar en wendbaar zijn. Dat kan door medewerkers in hun kracht te zetten. Wendbaarheid en weerbaarheid begint bij de medewerkers zelf, want daar zit de ervaring en kennis. Het zijn de medewerkers die de organisatie maken.”
v.l.n.r. Lilian Weber, Phoebe van der Kruit en Peter Kessels
“Incidenten zijn complexer en daardoor wordt ons werk ingewikkelder.”
6
Is een ‘Verandering van tijdperk’ voor veiligheidsregio’s een probleem of een kans?
De nieuwkomer, de vertrekker en de overstapper
Peter: “Dat laatste. Optimisme en passie voor ons vak zijn kenmerkend voor onze organisatie. Wij zien niet snel iets als een probleem.”
‘Verandering van tijdperk’ geldt ook in letterlijke zin voor de drie directeuren in dit verhaal. Phoebe van der Kruit beleefde op 12 februari 2024 haar eerste werkdag bij VRHM. Voor Lilian Weber is daarentegen een vertrek aanstaande; zij gaat in 2025 met pensioen. Peter Kessels maakte in 2024 definitief de overstap van afdelingsmanager Strategie en Beleid naar directeur Brandweerzorg.
Phoebe: “Een blik vooruit geeft vaak ook nieuwe energie.” Lilian: “De koers waar we voor staan, is mooi verwerkt in ons Regionaal Beleidsplan 2024-2027, met daarin twaalf opgaven. Waar moeten we focus op leggen en hoe hadden we dat bedacht? Ik pak het plan er regelmatig bij. Het geeft houvast.” Peter: “Onze opgaven geven richting; ze zijn niet helemaal tot in detail uitgeschreven. Dat past bij de ‘Verandering van tijdperk’, want in de snel veranderende wereld om ons heen is het onmogelijk om ver vooruit te kijken.”
Wat betekenen de besproken ontwikkelingen voor de verwachtingen waaraan VRHM moet voldoen? Lilian: “In de eerste plaats hoop ik dat de inwoners er niet al te veel van merken. We blijven werken op een hoog niveau. Die goede naam houden we in stand.” Phoebe: “Wij bieden professionele dienst- en hulpverlening. De regio mag van ons verwachten dat we een effectieve organisatie zijn, die in staat is om in te spelen op veranderingen. De transitie van de GHOR van Hecht naar VRHM vind ik daar een mooi voorbeeld van. Hoe slimmer we onszelf organiseren, hoe makkelijker het wordt. Daarnaast moeten we voor gemeenten een zichtbare en betrouwbare partner blijven. Ik denk dat we dat recent hebben bewezen bij de financiële taakstelling die ons werd opgelegd.” Peter: “Het doet wel iets met een organisatie als je op de pijnbank wordt gelegd. Intern ontstaat er onrust, want waar gaan we het geld precies vandaan halen?” Phoebe: “Het was niet makkelijk, maar het is ons gelukt om met de gemeenten in verbinding te komen en samen tot een gedragen keuze te komen. Een betrouwbare partner zijn, betekent ook dat we verantwoordelijkheid nemen op het gebied van goed werkgeverschap, kennis van onze medewerkers, slimme inzet van ons vrijwilligersnetwerk, het inschakelen van lokale ondernemers en blijvend inzetten op moderne, nieuwe (digitale) technieken.
Zo blijven we up –todate en ontwikkelen we onszelf continu.” Peter: “Op landelijk niveau bestaan ook verwachtingen. Ik zie wat dat betreft verbetermogelijkheden in het samenspel tussen landelijk beleid en de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. Hoe voorkomen we dat iedere veiligheidsregio een eigen koers vaart? Voor partners die met diverse veiligheidsregio’s tegelijk te maken hebben, is dat enorm verwarrend.”
8
“Ik ben er trots op dat ik hier mag werken”, zegt Peter spontaan tijdens de afronding van het interview. “We vormen met elkaar een organisatie die ertoe doet en 24/7 paraat staat. Elke dag moet er veel gebeuren om onze organisatie paraat te hebben en te houden, zodat we op elk moment van de dag hulp kunnen bieden. Er zijn zoveel dwarsverbanden binnen onze organisatie. Die eenheid wordt steeds belangrijker.” Phoebe: “Met de hele club bij elkaar stralen we een bepaalde trots uit. Dat zie ik als relatieve nieuwkomer als het succes van deze organisatie. Zonder dat fundament ga je het niet redden.” Lilian: “Ik kan me daar helemaal in vinden. Het klinkt misschien gek, maar ik vind het mooi dat ik straks wegga als het me nog een beetje pijn doet. Ik heb op geen enkel moment het gevoel gehad dat ik hier klaar ben.”
Inhoud
Voorbereiding Interview Roos Vegter In het kort
Incidentgegevens26 12 13
Risicogericht Interview Brandveilig Leven In het kort
17 18
Mensen en materieel Interview Esther Dekker In het kort Interview Erwin Zwart In het kort
30 31 33 34
2024 in beeld20 Hulpverlening Interview Adrie van der Plas In het kort
23 24
Toekomstbestendig werkgeverschap36 Ondernemingsraad38
9
Veiligheidsdirectie VRHM
Coördinerend functionaris
Directeur Publieke Gezondheid
Directeur Veiligheidsregio*/ Regionaal Commandant
Concern controller*/ afdelingsmanager Planning en Control
Hoofd DROS Politie Eenheid Den Haag
Bedrijfsvoering
Strategie en beleid* Afdelingsmanager
Ambtelijk secretaris OR
Directiesecretariaat
Brandweerzorg* Sectordirecteur
Risico- en Crisisbeheersing* Sectordirecteur
Risicoduiding Afdelingsmanager
Risicoadvisering Afdelingsmanager
Bedrijfsvoering* Sectordirecteur
Personeel, Organisatie en Communicatie Afdelingsmanager
Omgevingsveiligheid
Personeels- en Salarisadministratie
Objectpreparatie
P&O-advies Administratie Communicatie
Planbeoordeling
Informatievoorziening Hybride aansturing
Hybride aansturing
Informatiemanagement Afdelingsmanager
Brandveiligheid Afdelingsmanager
Toezicht ICT
Proces- en Projectondersteuning Afdelingsmanager
Brandveilig leven Crisisbeheersing Afdelingsmanager
Facilitaire Zaken Afdelingsmanager Inkoop-verkoop
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie Afdelingsmanager
Financiën Afdelingsmanager
Frontoffice
Plannen, Procedures en Ontwikkeling Afdelingsmanager
Vakbekwaamheid Afdelingsmanager Bevolkingszorg en Gemeentelijke Crisisbeheersing Afdelingsmanager
Teammanager Vakbekwaamheid Steunpunt beheer APN
Beheer en Onderhoud Afdelingsmanager
Steunpunt beheer LDZ Steunpunt beheer GDA
Integrale Planning Afdelingsmanager
Kazernemanager LDN Kazernemanager GDA
Cluster Vrijwilligerskazernes Noord Clustermanager Uitvoerend clustermanager
Kazernemanager APN
Beroepskazernes
Kazernemanager LDZ
12 senior bevelvoerders
Cluster Beroepskazernes Clustermanager
11 ploegchefs
per 1 januari 2025
10
15 ploegchefs Cluster Vrijwilligerskazernes Zuid Clustermanager Uitvoerend clustermanager
Vrijwilligerskazernes
Organogram
Cluster Vrijwilligerskazernes Midden Clustermanager Uitvoerend clustermanager
15 ploegchefs * Directieteam VRHM
m
u M s er
isc d i lt
efening Corbulotunnel o e r ai iplin
140
de eln e
Voorbereiding
k zoe tiebe 106 de elnemers Oriënta
Diploma’s multi
3 2 1
Operationeel Leiders Leiders CoPi GeoInformatie medewerker
Deelnemers e-learning module
29 Functionarissen multi-CoPI Meldkamer 29 Medewerkers ambulance
tun l ne
10 Meldkamer CaCo’s 28 Bevelvoerders 81 Manschappen 20 (H)OvD-en 55 Politiemensen 16 OvD-Bz 23 OvD-G 210 Ambulancemedewerkers
11
Sluitstuk van gedegen voorbereiding
Multidisciplinaire oefening in de
Corbulotunnel
Jarenlang is gebouwd aan de RijnlandRoute, de nieuwe wegverbinding van Katwijk, via de A44, naar de A4 bij Leiden. Vlak voordat de route in gebruik werd genomen, was er een grote multidisciplinaire oefening in de Corbulotunnel, onderdeel van de RijnlandRoute. Projectleider van de oefening en specialist omgevingsveiligheid en risicoprofielen Roos Vegter blikt terug. Op 23 mei was het zo ver. Tientallen voertuigen en nog meer mensen van politie, veiligheidsregio, brandweer, bevolkingszorg, ambulancediensten, de provincie en Rijkswaterstaat verzamelden zich voor de grote multidisciplinaire oefening. Op afstand was ook de Gemeenschappelijke Meldkamer (GMK) betrokken. Wat een incident in een tunnel zo bijzonder maakt? Roos Vegter: “De bereikbaarheid is vaak een punt, net als het zicht in de tunnel. Rook kan nergens heen en al snel zie je geen hand meer voor ogen. Gelukkig is er dan wel het ventilatiesysteem. Ook kan het door de specifieke omstandigheden snel escaleren. Daarnaast moet je rekening houden met het omroepsysteem en de slagbomen. Een ander belangrijk aspect is het hulpkastpaneel. Dat is een kastje dat vlak voor de ingang van de tunnel aan de wand hangt. Via dit paneel kunnen hulpdiensten in contact komen met de verkeerscentrale in Rhoon”.
Voorbereiding Roos vertelt nog dat het bedenken van het scenario een flinke uitdaging was. “Je wilt dat het reëel is en dat er voor alle disciplines voldoende uitdaging in zit. Vanzelfsprekend mogen er ook dingen misgaan. Daarvoor houden we ook zo’n oefening; om ervan te leren. Zo hebben we naar aanleiding van deze oefening de zwaailichtdiscipline weer onder de aandacht gebracht. Ook was er extra aandacht voor hoe je met vluchtende mensen in zo’n tunnel omgaat.”
Opleiden-trainen-oefenen
Er werd gekozen om de oefening vóór de openstelling te organiseren. Roos: “Dat scheelt natuurlijk enorm in de organisatie. Daarnaast hadden we in onze regio niet zo’n grote tunnel, dus veel ervaring hebben we niet. Dan is het goed om het moment te pakken om veel functionarissen te laten oefenen. Een laatste goede reden is de wettelijke verplichting om iedere vier jaar te oefenen op incidenten in een tunnel. Dat vinkje hebben we meteen kunnen zetten.” Overigens is dit niet de enige manier waarop de veiligheidsregio zich heeft voorbereid op incidenten in de Corbulotunnel. “In de jaren van de bouw zijn er verschillende oriëntatiebezoeken gebracht en was de tunnelprocedure onderdeel van OTO (opleiden-trainenoefenen). Hierbij is ook 3D-simulatie ingezet om een zo realistisch mogelijke ervaring op te doen. De oefening van 23 mei was een mooi sluitstuk. We hebben laten zien dat we goed zijn voorbereid en dat alle disciplines op elkaar zijn ingespeeld.” De reportage over de oefening terugkijken? Kijk dan aflevering 17 van de serie over de RijnlandRoute op Omroep West.
Reëel scenario
12
Het scenario voor de oefening was geheim en werd levensecht nagebootst met auto’s van de sloop, figuranten en Lotusslachtoffers. In een schoolbus werd een brand gesimuleerd met behulp van een vlamsimulator en lichteffecten. Ook was er een rookmachine en werden de ramen met roet ingesmeerd zodat de brandweer kon inschatten wat de ernst en de verspreiding van de brand was.
“Je wilt dat het reëel is en dat er voor alle disciplines voldoende uitdaging in zit.”
Visie op zelf- en samenredzaamheid Om toekomstbestendig te werken aan het verhogen van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht is in 2024 een visie op zelf- en samenredzaamheid voorbereid. In januari 2025 wordt een symposium ‘Hollands Midden Weerbaar en Veerkrachtig’ georganiseerd om gezamenlijk met alle partners de uitdaging aan te gaan. Doel is om zo gericht te werken aan een meer weerbaar en veerkrachtig Hollands Midden.
Voorbereiding in het kort
Start Veiligheidsinformatie Knooppunt Veiligheidsregio Hollands Midden heeft samen met Veiligheidsregio Haaglanden een gezamenlijk Veiligheidsinformatie Knooppunt gestart: het VIK VRH2M. In een maatschappij waarbij incidenten en crises complexer worden, is het multidisciplinair delen van informatie belangrijk voor een sterke informatiepositie. Zo kunnen veiligheidsdiensten en partners vanuit een gezamenlijk beeld werken. Binnen het knooppunt worden data en informatie bij elkaar gebracht, gecombineerd en op een handelingsgerichte wijze gedeeld met de crisisorganisatie. Met het VIK VRH2M wordt invulling gegeven aan de landelijke afspraak rondom het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk (KCR2). In 2025 wordt gewerkt aan verdere doorontwikkeling van dit knooppunt.
Investeren in netwerksamenwerking VRHM is een netwerkorganisatie en werkt intensief samen met diverse partners om crises effectief te beheersen. In 2024 hebben we actief geïnvesteerd in netwerksamenwerking. We voerden accountgesprekken met belangrijke partners, trainden en oefenden samen en breidden ons netwerk verder uit. Ook landelijk hebben we stappen gezet. Samen met Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richtten we het landelijk platform netwerkmanagement op. Hierin wisselen we best practices uit en werken we aan een landelijke netwerkstrategie en een actorenanalyse.
Jaarlijkse systeemtest Veiligheidsregio’s zijn verplicht om jaarlijks een systeemtest uit te voeren waarbij wordt opgeschaald van GRIP 1 naar GRIP 2 en vervolgens naar GRIP 3 of GRIP 4. Zo testen we jaarlijks of onze alarmerings-, opkomst- en vergaderafspraken nog goed werken. Het scenario van de systeemtest op 26 maart betrof een omgevallen bouwkraan op een transformatorhuis in Alphen aan den Rijn, waardoor de stroom uitviel bij 60.000 huishoudens in vier verschillende gemeenten. Dat betekende uiteindelijk opschaling naar GRIP 4. Lessons learned gebruiken we om onze werkafspraken verder te verbeteren.
Regionale vaardigheidstoetsen: leuk en leerzaam Jaarlijks worden er in het najaar regionale vaardigheidstoetsen georganiseerd. Dat zijn leuke en leerzame dagen waarop brandweerploegen elkaar kunnen zien en spreken in een andere setting dan tijdens een incident op straat. Op 12 oktober was de finale in Rijnsburg. De brandweer in Rijnsburg bestond in honderd jaar. Als één van vele evenementen ter ere van dat jubileum organiseerde de ploeg uit Rijnsburg de finale. De tien deelnemende ploegen kregen een gecompliceerd scenario voorgeschoteld in een werkplaats waar brand was uitgebroken en een monteur bekneld zat met een arm onder de cabine van een vrachtwagen.
13
ROT-oefening natuurbrand In oktober oefenden drie verschillende bezettingen van het Regionaal Operationeel Team hun kennis over een (langdurig) incident met een natuurbrand. Een grote oefening waar zo’n dertig mensen vanuit diverse disciplines bij betrokken waren als deelnemer, oefenleiding of waarnemer. Het scenario natuurbrand vond plaats in steeds een andere gemeente: Hillegom, Katwijk en Noordwijk. Ook de burgemeesters van de betreffende gemeenten waren bij de oefening betrokken. De deelnemers vonden dit van grote meerwaarde: “Het gaf een mooie inkijk in de manier waarop bestuurders naar zo’n incident kijken.”
Stay live -oefening Grote oefening LUMC Op 3 december hielden het LUMC en VRHM een grote gezamenlijke oefening. Het LUMC wilde de capaciteit van de recent verbouwde spoedeisende hulp (SEH) op de proef stellen door middel van een oefening met veel slachtoffers. VRHM haakte daarbij aan door een oefening voor alle hulpdiensten te ensceneren. Er zijn mooie leerpunten uit gehaald die gebruikt worden om crisisplannen verder te ontwikkelen.
14
Tijdens de zogenoemde ‘stay live’-oefening in juni oefende GHOR Hollands Midden netcentrisch werken met LCMS-Gz. Dat gebeurde samen met GHOR Haaglanden en ketenpartners uit de acute zorg zoals ziekenhuizen, huisartsenposten, ambulancevoorziening en de GGD. Centraal stond een rampscenario met veel slachtoffers. Netcentrisch werken is een werkwijze om informatie te delen binnen een netwerk van betrokkenen. Het Landelijk Crisis Management Systeem Geneeskundige Zorg (LCMS-Gz) ondersteunt hierbij. Partijen die betrokken zijn bij een incident zetten in deze applicatie informatie die van invloed kan zijn op de geneeskundige hulpverlening.
Vakbekwaamheid
crisisorganisatie
579
Wanneer incidenten dusdanig groot zijn werken de hulpdiensten samen in crisisteams. Als regio kennen wij de crisisteams Commando Plaats Incident (CoPI), Regionaal Operationeel Team (ROT), het Beleidsteam (BT) en het Regionaal Beleidsteam (RBT). Samen vormen zij de crisisorganisatie. In dit overzicht is te zien hoe de crisisorganisatie afgelopen jaar is gegroeid in haar vakbekwaamheid.
Deelnemers opleidingsprogramma CoPI en ROT
Incidentkennis
deelnemers
41 43 114 38 10 13
Regionale keringen Primaire keringen Tunnelincidenten Natuurbranden Spoorvervoerincidenten Cybergevolgbestrijding
Proceskennis 21 11 43
Werkwijze crisisorganisatie Scenario denken Partnerbijeenkomsten
Gedragscompetenties Team Resource Management
13
Oefeningen 89 52 Operationele oefeningen ROT 139 Operationele oefeningen BT Multidisciplinaire oefening Corbulotunnel 30* 12* Multidisciplinaire oefening LUMC Operationele oefeningen CoPI
Systeemtest (Operationele oefening t/m GRIP 4)
57
*Functionarissen crisisorganisatie. Exclusief operationele eenheden.
Basisopleiding Strategisch Analyseren en Adviseren
11
Deelnemers opleidingsprogramma BT-niveau
Opleiding BT-niveau Verdieping Strategisch Analyseren en Adviseren Strategisch Crisismanagement
Partners oefenden mee
Dunea Liander
Strategische Crisiscommunicatie Burgemeestersgame
deelnemers
16 16 12 9 4
LUMC Stedin
Staatsbosbeheer Hoogheemraadschap van Rijnland Rijkswaterstaat
Provincie Zuid-Holland
Defensie
3
Cursussen Open
Primaire keringen NIPV
Vondst explosief Tunnelincidenten
Nationale Reddingsvloot (Reddingsbrigade)
15
Wo rd g
Risicogericht
een s
l ac
hto f
fer
va nc yb
li ina im cr er t! tei
oom Str of ga
Zo vo
16
orko m je CO
-vergiftiging
ee
om
j un
ij
e do
n
ge jaa
tk Wa
rw iss eli ng
2b
elt ?
nn atu urb rand
te voo
rkomen
s uitval
11 e j er e nn a w j Weet ji
ili e v or o sv p i T
Brandveilig Leven zet in op brandveilige generatie
‘Jong geleerd is oud gedaan’ Sinds enige jaren zet Veiligheidsregio Hollands Midden zich in voor een brandveilige generatie; voor kinderen van vier tot jongvolwassenen van midden twintig. Opdat ze van jongs af aan leren hoe ze brand kunnen voorkomen én weten wat ze moeten doen als er brand uitbreekt. In 2024 is de werkwijze naar basisscholen flink veranderd. En dit heeft zo positief uitgepakt, dat deze aanpak voortaan ook in het voortgezet onderwijs wordt gehanteerd. In plaats van een jaarlijkse controle per school, gaan de toezichthouders nu het gesprek aan met besturen of overkoepelende organisaties. De voordelen? Noor Winkel, coördinator Brandveilig Leven: “Deze aanpak stimuleert dat scholen en besturen meer eigen verantwoordelijkheid nemen. Er is meer ruimte om op specifieke situaties in te gaan en het is bovendien een stuk efficiënter.” Want wat bleek: bij de jaarlijkse controles was niet zoveel mis en er was inmiddels goed zicht op eventuele knelpunten. Arjen van den Brink, senior medewerker Toezicht: “Als het een kwestie van ‘vinkjes zetten’ wordt, moet je je afvragen of alle partijen er veel mee opschieten. Zeker als het niet per se de brandveiligheid op scholen verhoogt. Dat moest anders kunnen, vandaar onze nieuwe aanpak.
Er is nu ook voor iedere basisschool een ambassadeur, zodat er korte lijntjes zijn voor eventuele vragen. Dit heeft de drempel verlaagd om contact op te nemen, dat blijkt al uit afgelopen jaar.” Een bijeenkomst voor alle besturen bleek ook heel nuttig. Hier werd het gesprek aangegaan over brandveiligheid en wat daarvoor nodig is. De bestuurders zijn aan het denken gezet en dit versterkte het eigen initiatief.
Voorlezen
In 2024 zijn meer dan 5.000 basisschoolleerlingen in contact gekomen met het thema brandveiligheid. Deels met de online voorleessessies (ca 4.450 kinderen in 178 klassen). Daarnaast zijn drie basisscholen in Nieuwveen en Reeuwijk bezocht. Daar hebben ploegen met behulp van de brandgevarenstand kinderen geleerd hoe ze risico’s herkennen en wegnemen. Er zijn vierhonderd kinderen opgeleid tot ‘woningcheckers’ zodat ze bij familieleden en kennissen kunnen onderzoeken of huizen brandveilig zijn. Noor: “Kinderen zijn er heel enthousiast over en het enthousiasme bij de brandweer is niet minder. Manschappen hebben zich nu al aangemeld om volgend jaar voor te lezen.”
Pakketten
Voor het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs wordt vooral gebruikgemaakt van landelijke onderwijspakketten zoals ‘Brandmeester’ voor het beroepsonderwijs en ‘Technasium’ en ‘Techniek tastbaar maken’ voor het voortgezet onderwijs. De veiligheidsregio wijst onderwijsinstellingen op het bestaan van deze pakketten en is vanzelfsprekend beschikbaar als er vragen zijn. Studentenambassadeur T.E.U.N. (Toegankelijk, Eerlijk, Uniek en Noodzakelijk) sloeg ook in 2024 weer een brug tussen studenten en brandveiligheid, in samenwerking met gemeentes en de plaatselijke studentenverenigingen. Dit initiatief startte in 2022 en is – zeker in studentenstad Leiden- inmiddels een begrip geworden. Teun Sollie, medewerker Toezicht & studentenambassadeur: “Elke studentenstad verdient een T.E.U.N: een verbindende kracht die de stad sterker maakt voor haar studenten.” De diverse aanpakken zorgen ervoor dat de jonge generatie zich meer bewust is van het belang van brandveiligheid. “We doen dit samen – extern met de scholen en intern met de afdelingen Toezicht en Brandveilig Leven. Alles voor een meer veilige omgeving; nu én in de toekomst.”
Risicogericht
17
Risicogericht in het kort
Mind Illusie Show Privacy Informatieveiligheid en privacybescherming zijn belangrijke thema’s voor VRHM. Als veiligheidsregio zijn we zelf kwetsbaar en als dat nodig is kan onze hulp worden gevraagd bij crises die voortkomen uit moedwillige digitale ontwrichting. Dat is daarom ook één van de nieuwe opgaven die een plek heeft gekregen in ons nieuwe Regionaal Beleidsplan. Om op een wat luchtige manier stil te staan bij de manier waarop informatie ontfutseld kan worden was tijdens een lunchbijeenkomst voor VRHMmedewerkers in januari illusionist Jochem Nooyen te gast. Met magie en illusies gekoppeld aan het thema privacy creëerde hij een ervaring die de deelnemers lang bij bleef. Want het is behoorlijk vreemd als hij je aankijkt, je hardop tot tien laat tellen en daarna weet welke cijfers in je pincode voorkomen.
Brede jaarverwachting Het Regionaal Risicoprofiel (RRP) VRHM geeft een beeld van de risico’s waarmee we de komende vier jaar te maken kunnen krijgen. Op basis van het RRP kan op strategisch niveau beleid worden ontwikkeld om deze risico’s te voorkomen, in omvang te beperken en de organisatie zoveel mogelijk voor te bereiden. De afgelopen jaren is echter gebleken dat een voorspelling voor vier jaar niet voldoende is. De ontwikkelingen in de samenleving gaan zo snel dat het veiligheidsbeeld in korte tijd drastisch kan veranderen. Daarom is VRHM samen met GHOR Hollands Midden eind 2022 begonnen met het maken van de zogeheten Brede Jaarverwachting. Deze Brede Jaarverwachting wordt iedere vier maanden geactualiseerd en kijkt één jaar vooruit. Er wordt daarbij niet alleen gekeken naar de risico’s van het RRP, maar ook naar nieuwe dreigingen. In 2025 wordt dit product verder verbeterd.
18
450 jaar Leidens Ontzet Op 3 oktober herdacht de stad Leiden dat het precies 450 jaar geleden was dat de geuzen de Spanjaarden uit deze omgeving hebben verdreven. Het 3 oktoberfeest is traditioneel één van de grootste evenementen in de regio en dat betekent ook voor de veiligheidsregio veel voorbereidingswerk om het allemaal veilig en sfeervol te laten verlopen. Er zijn geen incidenten van betekenis geweest, het was prachtig weer en de koning heeft deze 450e herdenking met een bezoek vereerd. Wel was het met name op 2 oktober ’s avonds drukker dan ooit. Dat geeft maar weer aan dat het belangrijk is om ons grondig voor te bereiden op dergelijke XXL-evenementen.
Regionaal Beleidsplan
2024-2027
Prijs voor studentenambassadeur
Het Regionaal Beleidsplan (RBP) 2024 – 2027 ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’ is op 7 maart vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Dit nieuwe RBP is opgesteld als een beleidsagenda waarin twaalf opgaven benoemd zijn. De uitwerking van het nieuwe RBP wordt per jaar uitgewerkt in een jaarplan. Op deze manier kunnen we beter inspelen op de snel veranderende wereld om ons heen en kunnen de (beperkt) beschikbare ontwikkelcapaciteiten en middelen gerichter worden ingezet.
Tijdens het landelijk congres Risicogericht Samenwerken in Bunnik werd VRHM bekroond met de prijs voor het meest innovatieve risicogerichte samenwerkingsproject. Het initiatief rond de Studentenambassadeur T.E.U.N., gericht op risicobewustwording onder studenten, werd geprezen vanwege de effectieve netwerkaanpak. De jury moedigde VRHM aan om dit initiatief ook naar andere steden en sectoren te verspreiden.
19
Mensen gered uit auto te water Op 16 januari redden brandweerduikers twee mensen uit een auto te water. De auto waarin zij zaten was tussen Schoonhoven en Lopik op de kop in een sloot beland. Eén van de slachtoffers werd gereanimeerd door brandweermensen en politieagenten. Ondanks dat ze meer dan twintig minuten onder water hadden gelegen, kwamen beide slachtoffers na enige tijd weer bij bewustzijn.
Zeer grote brand BoLa Maritiem Op Bij BoLa Maritiem in Poeldijk (Veiligheidsregio Haaglanden) woedde op 2 februari een zeer grote brand in een botenloods. Het dak van de aangelegen bouwmarkt vatte ook vlam en andere panden werden bedreigd. Er werd opgeschaald naar Zeer Grote Brand met extra brandweerpelotons - ook uit Hollands Midden - en GRIP 2.
Grote brand paardenstal Hazerswoude-Dorp In Hazerswoude-Dorp woedde op 24 april een grote brand in een paardenstal. Bij dit soort branden rukt de brandweer altijd met extra mensen en materieel uit. Gelukkig had de eigenaar de paarden zelf al gered, samen met de buren. De brandweer heeft overslag naar een aangrenzende woning weten te voorkomen.
20
Honden uit het ijs gered Op 19 januari redden brandweerduikers twee honden die op de Reeuwijkse plassen door het ijs waren gezakt.
Zeer Grote Brand Bètaplein Leiden In de nacht van 11 augustus werd er GRIP 1 afgekondigd vanwege een zeer grote brand aan een nieuw, hoog appartementencomplex aan het Bètaplein in Leiden. Een spannende melding, want het ging om hoogbouw en er moesten mensen worden gered. Het complex werd ontruimd en tien bewoners werden met de autoladder uit hun woningen gehaald. Niemand raakte gewond. Eén woning werd onbewoonbaar verklaard. De brand was ontstaan in de meterkast naast die woning.
Complexe bomruiming Moordrecht In Moordrecht zijn op 17 november twee niet-ontplofte 500-pondsbommen uit de Tweede Wereldoorlog geruimd. Meer dan vijftig partijen waren betrokken bij de voorbereiding, waaronder politie, defensie, Rijkswaterstaat, ProRail en VRHM. De snelweg A20, drie spoorlijnen, twee provinciale en meerdere gemeentelijke wegen werden afgesloten. Binnen een straal van 300 meter werden bewoners geëvacueerd en opgevangen. Een gebied tot een straal van 2,5 kilometer eromheen werd afgesloten voor alle verkeer. De EOD ontmantelde de bommen in ongeveer drie uur. De ontmantelde 500-ponders werden aan het einde van de nacht naar de kust geëscorteerd waar ze tot ontploffing zijn gebracht.
Tientallen voertuigen in brand
Op een parkeerterrein in Rijsenhout, bij de buurregio Kennemerland, stonden op 11 november tientallen voertuigen in brand. De brandweerploeg uit Leimuiden verleende bijstand aan de collega’s in Kennemerland.
Loods salixkwekerij in as gelegd Op 22 november ontstond er brand bij een salixkwekerij in HazerswoudeDorp. De brand was in de wijde omtrek te zien. Er werd opgeschaald naar Zeer Grote Brand en GRIP 1 en er werd een NL-alert uitgestuurd. Er was een groot verspreidingsgebied qua rook en zonnepanelendeeltjes. Brandweerploegen uit Hazerswoude, Benthuizen, Waddinxveen, Ouderkerk aan den IJssel en Alphen aan den Rijn zijn ingezet bij de bestrijding van deze brand.
21
Hulpverlening 105 reddingen
3d
n bi ode j bran
45
gew onde n bij brand
d incidenten in
6.784 Hollands Midden 1.873 branden (11 grote en 7 zeer grote) 1.019 automatische brandmeldingen en 3.497 ongevallen dienstverlening
81
ongevallen gevaarlijke stoffen
314
waterongevallen
Inzet STH-West bij explosie Tarwekamp
‘Hulpverlenen is teamwerk’ Zaterdag 7 december om 6:18 uur werd Den Haag opgeschrikt door een enorme explosie aan de Tarwekamp. Al snel werd GRIP 2 afgekondigd en werden onder andere twee STH-teams ingezet om op zoek te gaan naar slachtoffers onder het puin. Team West met als thuisbasis Hollands Midden was als eerste ter plaatse. Rond half zeven werd Specialistische Technische Hulpverlening (STH) team-West gealarmeerd. In Alphen aan den Rijn werd het team geformeerd. Een tankautospuit, twee haakarmbakken vol materieel en een personenbus rukten uit. Teamleider Adrie van der Plas vertrok vanuit Katwijk en was als eerste op locatie.
Chaos
Adrie trof een enorme chaos aan. “Ik sprak de eerste pompbediener aan die ik tegenkwam en vroeg waar het CoPI was. De HOvD daar bracht me verder in de film. Hij gaf me de taak om te inventariseren hoe het terrein achter het gebouw kon worden vrijgemaakt als opstelplaats voor groot materieel en als toegangsweg voor kranen. Dit betekende het verwijderen van hekken, begroeiing, autowrakken en puin, en het plaatsen van stalen rijplaten vanwege de drassige ondergrond. De teamleider van STH-Midden was inmiddels ook gearriveerd. Samen pakten we deze taak op.”
Fluitsignalen
Ondertussen waren de volledige STH-Teams West en Midden op locatie en arriveerde ook het USAR.NL (Urban Search and Rescue) -team. Er woedde brand, de hulpverleners moesten wachten tot de situatie veilig was. Adrie: “De teams van STH-Midden en USAR controleerden de kelders. Wij legden de brandweer en andere diensten uit dat onze hulpverleners communiceren met internationale fluitsignalen, zodat bij een onveilige situatie iedereen weet wat hij moet doen.”
Taakverdeling en samenwerken
Zodra de brand onder controle was, begon het verdere zoeken reddingswerk. Adrie: “We werkten met drie reddingsteams die onderling rouleerden, ondersteund door de brandweer. Iedereen had een cruciale rol.” Binnen het STH-team zijn de taken duidelijk verdeeld. Het team bestaat uit negen leden: er zijn twee logistiek ondersteuners die het materieel beheren en het gereedschap controleren, vijf reddingswerkers die direct bezig zijn met het stabiliseren van de situatie, een teamleider die de communicatie met CoPI en de brandweer verzorgt, en een plaatsvervangend teamleider die de directe aansturing op zich neemt. Adrie: “Alle teamleden zijn een onmisbare schakel in het proces van de hupverlening. Hulpverlenen is teamwerk. Dat geldt voor het samenwerken met ‘eigen’ mensen, maar ook met collega’s van andere teams en diensten. Er werd bijvoorbeeld bij het doorzoeken van het puin gewerkt onder toeziend oog en begeleiding van de mensen van Forensische Opsporing.”
Schouwen
De situatie was instabiel. De explosie had een groot deel van het woonblok verwoest, een verderop gelegen deel vertoonde beweging. “Twee reddingswerkers van ons schouwden continu of de situatie veilig was om in te werken.” De puinberg kon alleen van boven naar beneden worden afgepeld. “We plaatsten de restanten van het puin op stalen platen om ze verder te onderzoeken. We werkten uiterst voorzichtig, niemand wist wat er onder het puin lag. Dat konden ook belangrijke forensische materialen of dierbare bezittingen zijn, zoals fotoboeken of speelgoed.” Adrie kijkt terug op een geslaagde inzet van STH-West. “We kunnen een complexe situatie als deze met de andere hulpdiensten gestructureerd en met borging van continuïteit oplossen. Het is mooi om te zien dat we elkaar daarin goed aanvullen.”
23
Jaarwisseling 2023-2024 De jaarwisseling in Veiligheidsregio Hollands Midden is voor de hulpdiensten beheersbaar verlopen. Ondanks een drukke nacht verliep deze zonder bijzondere of grootschalige incidenten. Het meeste werk bestond uit het blussen van afvalbranden en containerbranden. Dit jaar is opnieuw nauw samengewerkt met de politie en het Openbaar Ministerie aan een zerotolerancebeleid tegen agressie en geweld gericht op hulpverleners. Over het algemeen hebben de hulpdiensten hun werkzaamheden veilig kunnen uitvoeren.
Verwarde man bekogelt brandweer
Drie grote branden Waddinxveen 25 juni Brand in een seniorencomplex. De brand was binnen een uur geblust, de woning waar de brand was uitgebroken brandde volledig uit. Vijftig appartementen werden ontruimd. Honderdveertig bewoners werden geëvacueerd. Een aantal ouderen had rook ingeademd en werd naar het ziekenhuis gebracht.
De brandweerploeg van de kazerne Hillegom heeft in april bijstand verleend aan de collega’s van Veiligheidsregio Kennemerland. De ploeg was als eerste ter plaatse bij de brand in een chalet in Zwaanshoek. Hun voertuig werd bij aankomst door een verwarde man bekogeld met een steen. Die sloeg een grote ster in de voorruit. De ploeg bleef ongedeerd.
12 juni Een grote uitslaande brand bij een houthandel, niet ver van de brandweerkazerne. De brand was ontstaan in een afzuigmachine van een van de houtzagerijen. Dankzij de snelle inzet werd voorkomen dat het vuur zich naar binnen verspreidde.
27 juni Twee woonhuizen werden grotendeels verwoest door een felle brand die was ontstaan onder zonnepanelen op een van de daken. Het optreden van de ploeg uit Waddinxveen was cruciaal. Door snel in te grijpen wisten ze echt het verschil te maken.
24
Zeer zware regenval voorjaar Op meerdere plaatsen in de regio is de brandweer in het voorjaar ingezet bij het afhandelen van wateroverlast na zeer zware regenval. Op tweede pinksterdag en daarna was dit het ergste in de omgeving Sassenheim en Noordwijk. Kruipruimten en kelders stroomden vol en ook stroomde het water sommige woningen binnen. Maar met vereende krachten, ook uit de omliggende kazernes, is de brandweer te hulp geschoten om te helpen waar dat kon. Via de burgemeester van Teylingen ontvingen we daarvoor een mooie bedankbrief.
Deelnemers onwel bij Marathon Leiden Bij de marathon in Leiden op 12 mei zijn deelnemers onwel geworden vanwege de warmte. Er werd GRIP 1 afgekondigd want de inzet van de hulpdiensten moest gecoördineerd worden. De zorgelijke situatie heeft ertoe geleid dat het Commando Plaats Incident (CoPI) geadviseerd heeft de marathon en de halve marathon te beëindigen en de tien kilometer niet meer te starten.
Herdenking treinincident Voorschoten Op 4 april werd het treinincident in Voorschoten herdacht. Daarbij raakten in 2023 dertig treinreizigers gewond en kwam de machinist van een bouwkraan om het leven. Brandweerman Thimo de Vries van brandweerkazerne Voorschoten deelde zijn persoonlijke ervaringen op LinkedIn. Op de plek van het spoorwegongeval vond een korte herdenking plaats. Daar sprak ook Hans Zuidijk, directeur VRHM, in aanwezigheid van de Commissaris van de Koning en de burgemeester van Voorschoten, omwonenden en vertegenwoordigers van ProRail, NS en BAM. Op de plek van het ongeval werd een blijvende herinnering onthuld. Een QR-code op het herdenkingsmonument verwijst naar de informatiepagina www.voorschoten.nl/treinongeval.
25
Incidentgegevens 2024
per gemeente
Alphen aan den Rijn INWONERS
112.926
INCIDENTEN
913
Brand
247
Automatische brandmelding
136
Ongeval en dienstverlening
496
Ongeval gevaarlijke stoffen
6
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
28 80 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Aarlanderveen
41
Alphen aan den Rijn
874
Benthuizen
69
Boskoop
261
Hazerswoude
48
Koudekerk
120
Zwammerdam
45
Hillegom INWONERS
22.312
INCIDENTEN
235
Brand
73
INWONERS
35.752
INCIDENTEN
262
Brand
96
Automatische brandmelding
13
Ongeval en dienstverlening
128
Ongeval gevaarlijke stoffen
6
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
19 72 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Bodegraven
122
Driebruggen
56
Nieuwerbrug
39
Reeuwijk
71
INWONERS
74.095
INCIDENTEN
556
Brand
161
Automatische brandmelding
88
Ongeval en dienstverlening
277
Ongeval gevaarlijke stoffen
7
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
23
Gouda
INWONERS
27.895
35
INCIDENTEN
242
Ongeval en dienstverlening
117
Brand
62
Ongeval gevaarlijke stoffen
2
Automatische brandmelding
30
74 81
913
Katwijk INWONERS
66.032 500 154
8
Ongeval en dienstverlening
126
INCIDENTEN
105
Ongeval gevaarlijke stoffen
4
Brand
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
20
Automatische brandmelding
92
85
Ongeval en dienstverlening
225
Ongeval gevaarlijke stoffen
2
81
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
27
81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Hillegom
Gouda
INCIDENTEN PER KAZERNE
Kaag en Braassem
Automatische brandmelding
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
227
Krimpenerwaard
INCIDENTEN PER KAZERNE
Kaag
13
Leimuiden
80
75 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
INWONERS
57.062
Rijpwetering
53
INCIDENTEN
418
Roelofarendsveen
133
Katwijk
364
Brand
117
Woubrugge
63
Rijnsburg
340
Automatische brandmelding
32
Valkenburg
110
Ongeval en dienstverlening
220
Ongeval gevaarlijke stoffen
9
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
40 72 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
26
Bodegraven-Reeuwijk
Bergambacht
146
Gouderak
28
Haastrecht
122
Krimpen aan den Lek
65
Leiden INWONERS 125.074
Leiderdorp
INCIDENTEN
1.345
INWONERS
27.464
Brand
363
INCIDENTEN
201
Automatische brandmelding
255
Brand
64
Ongeval en dienstverlening
682
Automatische brandmelding
18
Ongeval gevaarlijke stoffen
16
Ongeval en dienstverlening
104
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
29
Ongeval gevaarlijke stoffen
3
106
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
12
81
Lekkerkerk
46
Ouderkerk aan den IJssel
90
Schoonhoven
152
Leiden-Noord
1.390
Stolwijk
118
Leiden-Zuid
914
INCIDENTEN PER KAZERNE
73 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Leiderdorp heeft geen eigen kazerne
Nieuwkoop
Lisse
Noordwijk
INWONERS
29.304
INWONERS
44.365
INCIDENTEN
232
INCIDENTEN
345
Brand
60
Brand
74
Automatische brandmelding
35
Automatische brandmelding
63
Ongeval en dienstverlening
104
Ongeval en dienstverlening
189
INWONERS
23.015
INCIDENTEN
169
Ongeval gevaarlijke stoffen
12
Ongeval gevaarlijke stoffen
1
Brand
50
21
16
Ongeval en dienstverlening
92
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
18
Automatische brandmelding
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
Ongeval gevaarlijke stoffen
0
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
11 72 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Lisse
291
Oegstgeest
79 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
76 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Nieuwkoop
84
Noordwijk
222
Nieuwveen
94
Noordwijkerhout
116
Ter Aar
99
Voorschoten
Teylingen
INWONERS
25.627
INWONERS
37.942
INCIDENTEN
174
INCIDENTEN
322
Brand
36
Brand
82
Automatische brandmelding
22
INWONERS
25.499
INCIDENTEN
183
Automatische brandmelding
58
Ongeval en dienstverlening
110
Brand
47
Ongeval en dienstverlening
166
Ongeval gevaarlijke stoffen
2
Automatische brandmelding
32
Ongeval gevaarlijke stoffen
3
4
Ongeval en dienstverlening
94
13
Ongeval gevaarlijke stoffen
4
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
71
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
6
81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Oegstgeest heeft geen eigen kazerne
84 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
153
Voorhout
172
Warmond
79
Zoeterwoude
Waddinxveen INWONERS
31.342
INWONERS
9.302
INCIDENTEN
228
INCIDENTEN
71
81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Voorschoten
Sassenheim
68
143
Zuidplas INWONERS
45.794
INCIDENTEN
388
Brand
108
Automatische brandmelding
32
Ongeval en dienstverlening
224
Brand
65
Brand
14
Ongeval gevaarlijke stoffen
2
Automatische brandmelding
46
Automatische brandmelding
16
22
Ongeval en dienstverlening
103
Ongeval en dienstverlening
40
Ongeval gevaarlijke stoffen
1
Ongeval gevaarlijke stoffen
1
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
13
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
Waterongeval Incidenten per 10.000 inwoners gemeente Incidenten per 10.000 inwoners in VRHM
75
70 81
81
INCIDENTEN PER KAZERNE
INCIDENTEN PER KAZERNE
Waddinxveen
0
171
83 81
INCIDENTEN PER KAZERNE
Moordrecht
55
Nieuwerkerk aan den IJssel
293
Zevenhuizen
121
Zoeterwoude heeft geen eigen kazerne
27
Toelichting bij incidentgegevens per gemeente 2024 Incidentgegevens per gemeente
Wanneer er een incident in gemeente X is, is het niet vanzelfsprekend dat de kazerne uit die gemeente gealarmeerd wordt. Via de Kazerne Volgorde Tabel (KVT) wordt bepaald welke kazerne uitrukt. Dit houdt in dat bij incidenten in Hollands Midden de kazerne uitrukt die het snelst zorg aan de burger kan leveren. De KVT is de operationele invulling van het Dekkingsplan – de strategische basis – dat het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Hollands Midden heeft vastgesteld. Per kazerne staat het aantal incidenten in dit overzicht. Vanwege de KVT, interregionale bijstand en de inzet van ploegen uit meerdere kazernes, verschilt het aantal incidenten per kazerne van het totaal aantal incidenten per gemeente.
Aantal incidenten per 10.000 inwoners
Per gemeente is het aantal incidenten per 10.000 inwoners weergegeven en als benchmark wordt het aantal incidenten per 10.000 inwoners van Hollands Midden gehanteerd.
Bron Inwoneraantallen
Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kerncijfers Meldkamer Brandweer In 2024 zijn er 72.978 telefoontjes op de MKB in Den Haag binnengekomen. De verdeling is als volgt: Intake (spoed) Frontoffice Backoffice 0900-0904 (geen spoed)
28
23.847 10.823 33.702 4.606
TYPE INCIDENT
2024
Brand
1.873
Automatische brandmelding
1.019
Ongeval en dienstverlening
3.497
Ongeval gevaarlijke stoffen
81
Waterongeval
314
TOTAAL
6.784
OPSCHALING INCIDENT
2024
Middel brand
80
Grote brand
11
Zeer grote brand
7
Middel hulpverlening
12
Grote hulpverlening
1
Zeer grote hulpverlening
0
Middel waterongeval
7
Groot waterongeval
3
Middel IBGS
0
TOTAAL
121
GRIP-INCIDENT
2024
GRIP 1
9
GRIP 2
0
GRIP 3
0
GRIP 4
0
TOTAAL
9
BIJSTAND AAN ANDERE VR’S
2024
Bijstand aan andere VR's
308
Bijstand van andere VR's
318
ASSISTENTIE AMBULANCE
2024
Assistentie ambulance
745
BRW First Responder
197
Mensen en materieel
15 0
Overgang van
blu e w u e ni
en k k spa
45
jeugdbrandweer e d r o vo
n es r e z ka
Kantoor- en beroepsformatie:
Sector Brandweerzorg
10,6 fte 57,9 fte 237,9 fte
Sector Risico- en Crisisbeheersing
71,1 fte
Directie en staf Sector Bedrijfsvoering
3,8 fte 381,3 fte
Bevolkingszorg Totaal
uit osp aut ank we t
nt ee em 18 g
45 nieu
en
Behaalde brandweerdiploma’s:
en
23 diploma Bevelvoerder 5 diploma Gaspakdrager 8 diploma Brandweerduiker 2 diploma Duikploegleider 8
diploma Voertuigbediener redvoertuig
3
diploma Verkenner Brandweer
68 diploma Manschap 56 diploma Brandweerchauffeur
29
GHOR naar VRHM
Mensen
‘Onze opdracht blijft hetzelfde’ Per januari 2025 zijn de veertien medewerkers van de GHOR Hollands Midden in dienst bij VRHM. Het jaar 2024 was nodig voor een soepele overgang van Hecht naar de nieuwe organisatie. En dat is gelukt, stelt Esther Dekker, afdelingsmanager van GHOR Hollands Midden. “Het was hard werken. Ik ben trots op wat we met elkaar bereikt hebben.” De overstap van de GHOR van Hecht naar VRHM geeft de medewerkers een duidelijke positie binnen de veiligheidsregio en zal de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners verder versterken, zo is de verwachting. Met GHOR Hollands Midden haalt VRHM bovendien nieuwe kennis en een nieuw netwerk in huis. De voorbereidingen voor deze overstap startten al in 2023. Esther: “Hoe gaan we dit precies aanpakken? Waar maken we ons zorgen over? Wat zijn mogelijke bedreigingen? Wat zien wij als kansen? En hoe gaan wij daar mee om? In een aantal interne sessies hebben we al deze vragen beantwoord en omgezet in een overgangsdocument. Dat hebben we met VRHM besproken.” Vervolgens werden er op een aantal ‘grote onderwerpen’ werkgroepen gevormd. Voor ICT bijvoorbeeld, Facilitair en Personeel. Esther: “In die werkgroepen zaten zowel medewerkers van de GHOR als van VRHM. En – heel belangrijk – er was externe begeleiding op elke werkgroep.
Belangrijk, omdat een ongekleurd iemand geen belangen heeft en dus objectief naar het proces kan kijken. Dat gaf vertrouwen.”
Pittige discussies
In deze werkgroepen zijn soms pittige discussies gevoerd. “Maar altijd wisten we elkaar te vinden in een constructieve oplossing”, stelt Esther. “Het ging echt niet allemaal vanzelf. Te meer omdat we wisten dat er ook nog een financiële taakstelling in aantocht was. En natuurlijk blijven er ook nu nog wat losse eindjes. Maar het gevoel overheerst dat we al met al een prima proces hebben doorlopen.” Voor de GHOR verandert er weinig, concludeert Esther: “We gaan niets anders doen dan dat we al deden. Onze opdracht blijft hetzelfde. We doen ons werk nu alleen deels in andere systemen, onder een andere bedrijfsvoering.”
30
Lijntjes korter
Dat de overstap van de GHOR van Hecht naar VRHM een logische is, staat voor Esther buiten kijf. “Het is nog te prematuur om de winst van de overgang al met overtuigend bewijs te staven. Wel zie ik nu al dat de lijntjes korter zijn. We kunnen direct naar collega’s van VRHM toelopen en andersom. Dat maakt dat we het perspectief van de witte kolom beter voor het voetlicht krijgen. De opdracht van VRHM is weliswaar net iets anders dan die van ons. Maar wij vullen VRHM wel heel goed aan, met onze zorgblik.” Zij kijkt dan ook met gepaste trots terug op hoe de overstap uiteindelijk gegaan is. “Bedenk dat de winkel intussen gewoon geopend bleef en dat we ook nog een verbouwing moesten doen om goed bij VRHM te kunnen starten. Al met al was het heel intensief in 2024. Sommigen hebben daardoor heel veel extra uren gemaakt. Maar nu kunnen we wel verder vanuit een positie die ons allemaal perspectief biedt. Komende tijd zal gaan uitwijzen wat dat aan extra’s oplevert.”
Mensen in het kort
Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing 15 jaar Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing (BGC) is al 15 jaar lang de steun en toeverlaat van alle gemeentelijke adviseurs crisisbeheersing in Hollands Midden. Mede dankzij die inzet is Bevolkingszorg een factor van belang geworden naast de overige hulpdiensten. BGC ondersteunt de achttien gemeenten om voorbereid te zijn op crisis en rampen.
Brandweerherdenking in Bodegraven
Familiedag nieuwe medewerkers 24 uursdienst Op 22 juni werd op de kazerne Leiden-Zuid voor het eerst een familiedag georganiseerd voor familie van nieuwe medewerkers in de 24 uursdienst. De familiedag vormde de afsluiting van het opleidings- en inwerktraject van de nieuwe collega’s. Alle nieuwe mensen legden de eed of de belofte af. Een plechtig moment.
Op 15 juni om 13:00 uur was de jaarlijkse nationale herdenking van 99 brandweermensen die sinds 5 mei 1945 zijn omgekomen tijdens het uitoefenen van hun vak. In Hollands Midden werden zij in Bodegraven herdacht. Er werd een minuut stilte gehouden en het water-ereteken werd uitgevoerd, een ereboog van twee waterstralen. De aanwezigen stonden ook stil bij de moed en daadkracht van de omgekomen Bodegraafse vrijwillige brandweerman Gerrit van Waveren. Hij kwam op 1 januari 1984 om het leven bij de bestrijding van een boerderijbrand. De plechtigheid was ook ter nagedachtenis aan drie andere brandweerlieden uit Hollands Midden: Nico Steenvoorden, Jan de Ridder en Gerrit Heeringa. Zij verloren hun leven op 25 januari 1990 tijdens het blussen van een zeer grote brand in Grandhotel Huis ter Duin in Noordwijk aan Zee.
31
Geertje Ariëns directeur Publieke Gezondheid Geertje Ariëns is per 1 september de nieuwe directeur Hecht en Directeur Publieke Gezondheid Hollands Midden. Zij is de opvolger van Sjaak de Gouw die met pensioen is gegaan. “Dat GHOR Hollands Midden per 1 januari 2025 onderdeel wordt van VRHM, geeft de medewerkers een duidelijke positie binnen de veiligheidsregio en zal de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners verder versterken.” Voor relaties van GHOR Hollands Midden verandert er niets. De taken, activiteiten en contactpersonen blijven hetzelfde.
CaCo informatiemakelaar
Meldkamer Den Haag feestelijk geopend Op de Yp in Den Haag is op 9 oktober de vernieuwde meldkamer feestelijk geopend. Na een grondige verbouwing is deze meldkamer op 14 mei aangesloten op het netwerk van de Landelijke Meldkamer Samenwerking. De openingshandeling was van burgemeester Visser van de gemeente Katwijk, die ook voorzitter is van het bestuurlijke afstemmingsoverleg. De burgemeester benoemde de betrokkenheid van het bestuur bij het meldkamerdomein en benadrukte hoe belangrijk deze samenvoeging is voor de veiligheidsregio’s Haaglanden en Hollands Midden.
Twee kantoormedewerkers van VRHM vervullen sinds 2024 op de Yp de functie van Calamiteiten Coördinator (CaCo). De CaCo-organisatie bestaat uit vier vaste CaCo’s en er is een flexibele schil van bijna tien flex-CaCo’s om de organisatie 24/7 dekkend te krijgen. De CaCo heeft een cruciale rol in het informatieproces. De CaCo is de ‘informatiemanager/ informatiemakelaar’ op de werkvloer en zorgt voor afstemming tussen de verschillende meldkamers van brandweer, ambulancedienst en politie.
Nieuwe website GHOR GHOR Hollands Midden heeft sinds november een nieuwe website. Je kunt er alles vinden over hoe de GHOR zorgen veiligheidspartners verbindt in de voorbereiding op en tijdens rampen en crises. Neem een kijkje op www.ghorhm. nl. Voor het zorgnetwerk is GHOR een vertrouwde naam. Daarom blijft GHOR Hollands Midden als merk met eigen huisstijl en communicatiemiddelen bestaan, ook na de overgang naar VRHM per 1 januari 2025.