ACHTERGRONDINFORMATIE D66 Verkiezingsprogramma 2022-2026
Tekst van het document
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
1
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Voorwoord lijsttrekker Door Jop van der Pijl Verder kijken dan morgen, dat is wat mij betreft het politieke leiderschap dat Nieuwkoop nodig heeft. Er komen uitdagingen op ons af: inwoners vergrijzen, huizen zijn niet betaalbaar voor jeugd en starters, niet iedereen krijgt dezelfde kansen, het klimaat verandert en de lokale reactie blijft uit. Er is geen tijd meer te verliezen om aan de slag te gaan met de grote vraagstukken van deze tijd. Voor u ligt een ambitieus programma. Een programma waarmee wij straks een nieuwe collegeperiode ingaan. Een nieuwe periode waarin we niet alleen de problemen van vandaag en morgen willen oplossen, maar ook met u vooruit willen kijken naar de grote opgaven voor 2030 en verder. De gemeente Nieuwkoop heeft een prachtige ligging. In het centrum van het Groene Hart wordt in onze gemeente uniek het buitengebied met de Randstad verbonden. Onze groene omgeving maakt het aangenaam om te wonen. Binnen een uur zit je in alle grote steden, maar daar merk je in de dorpen weinig van. In onze omgeving zijn steden aan het uitbreiden. Steden als Woerden, Amstelveen en Alphen aan den Rijn maken aanspraak op grond buiten hun huidige contouren. Hierdoor is het niet ondenkbaar dat deze steden steeds meer naar onze groene gemeente toegroeien. In onze gemeente moeten wij nooit vergeten wat het hier zo fijn maakt om in te wonen.
Dat is het groene buitengebied, de bereikbaarheid van de steden en de gezellige dorpen. D66 Nieuwkoop zet zich in voor de toekomst van onze gemeente. Dat vraagt om een bestuur die keuzes maakt. Zo zal er meer gekeken moeten worden naar oplossingen waarin we niet alleen de breedte, maar ook de hoogte in bouwen. Iedere inwoner verdient dezelfde kansen op een lang, gezond en gelukkig leven. Inwoners hebben het recht zichzelf te zijn en eigen keuzes te maken in het leven. De gemeente speelt op veel manieren een belangrijke rol. Gezondheid van inwoners sijpelt door in alle verschillende beleidsgebieden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan sport, woningbouw en de lokale economie die allemaal op hun eigen manier bijdragen aan de gezondheid van de inwoners van onze gemeente. D66 Nieuwkoop investeert in kansen. Kansen voor kinderen, pubers, volwassenen en ouderen. Kansen gezond, gelukkig en zelfstandig te zijn. ‘Laat iedereen vrij, maar niemand vallen’ is voor D66 daarbij het credo. Stukje bij beetje nemen we afscheid van fossiele brandstoffen en gaan we over op duurzame energie. Dat gaat zeker niet vanzelf en zeker niet in een maatschappij die zo energie-intensief is als de onze. Het is geen eenvoudige opgave om over te stappen op duurzame energie, maar wel eentje die loont. Deze uitdaging gaan wij aan.
Tijdens de landelijke verkiezingen heeft D66 veel zetels gewonnen met de inzet op nieuw leiderschap, hiermee werd zij de tweede partij van Nederland. Nieuw leiderschap moet volgens D66 Nieuwkoop ook naar de lokale overheden worden vertaald. Ik geloof dat de kracht van het lokale bestuur is dat je dichtbij de inwoners staat. De gemeente is er voor iedere inwoner en is van iedere inwoner. Als lokale overheid moet je daarbij weten wat er allemaal speelt binnen de gemeentegrenzen. Daarom wil D66 permanente participatie, een Nieuwkoop waarin u vaker wordt gevraagd naar uw mening. Nieuwkoop is toe aan een nieuw bestuur. Een bestuur dat zich, samen met inwoners, volledig stort op de naderende uitdagingen. Hiervoor is een partij nodig die deze uitdaging aan durft te gaan. Een partij die verder kijkt dan morgen. Een partij die iedereen vrij laat, maar niemand laat vallen. Ik wil met D66 voor u werken aan een gemeente waarin je goed kunt wonen in een groene omgeving, waarin je gelukkig kunt leven, met een gezonde lokale economie en een glashelder bestuur.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
2
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Inhoudsopgave Goed wonen
05
De woningvoorraad moet matchen met de bevolkingsopbouw
05
Liever de hoogte in, dan de breedte
06
Tempo maken en houden
06
Ruimte voor particulier initiatief in vernieuwend wonen
07
Woningtoewijzing en kansen op de koopmarkt
07
Duurzaam bouwen en hulp bij de energietransitie
08
Nieuw in Nieuwkoop
08
Mooie en gezellige dorpen
09
Bereikbaar wonen
10
Elektrisch rijden
12
Inrichting straten
13
Goed wonen: Wat willen we bereiken
14
Gelukkig leven
16
Een kansrijke start voor elk kind
16
Groeien en grenzen
17
Generatie in de knel
18
Gezond zijn, gezond blijven, kansen hebben en houden
18
Jeugdhulp
19
Zorg voor ouderen en kwetsbare inwoners
20
Een gerichte aanpak voor de meest kwetsbare gezinnen en families
21
Cultuur
21
Sport
22
Gelukkig wonen: Wat willen we bereiken
24
Groene omgeving
26
Gezonde omgeving
26
Schiphol moet krimpen
26
Natuurbehoud en natuurherstel verdient meer aandacht
27
Een omgeving die uitnodigt om te bewegen
29
Toekomstbestendige landbouwgrond
29
Energie en omgeving
30
Groene omgeving: Wat willen we bereiken
32
Gezonde economie
33
Ruimte voor duurzaam ondernemen en innoveren
33
Regionaal samenwerken
33
Toeristische en recreatieve economie
34
Investering in datagedreven economie
34
Gezonde economie: Wat willen we bereiken
35
Inhoudsopgave gaat verder op volgende pagina
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
3
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Glashelder bestuur
36
Informatie vanuit de buurt
36
Groen bestuur
36
Dienstverlenende gemeente
36
Verantwoordingsdag
37
Participatie gericht bestuur
37
Nieuwkoopse buurtonderzoekers
38
Inclusief bestuur
39
Digitaal bestuur
40
Glashelder bestuur: Wat willen we bereiken
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
41
4
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Goed wonen Voor iedere inwoner moet in Nieuwkoop een fijn thuis te vinden zijn. Het woningbestand in alle dorpen moet voldoende ruimte bieden voor verschillende woonbehoeften: voor eenpersoonshuishoudens, voor jonge stellen, voor gezinnen, voor ouderen, voor mensen die vitaal en zelfstandig zijn en voor mensen die zorg nodig hebben. En iedereen moet een eerlijke kans hebben om een passende en betaalbare woning te vinden. De woningmarkt in Nederland is vastgelopen en een veelgehoord antwoord is bouwen, bouwen, bouwen. We moeten inderdaad bouwen, maar bouwen alleen is niet de oplossing. Kansen om op de woningmarkt te komen worden door twee factoren bepaald: de juiste samenstelling van de woningvoorraad en de toegankelijkheid van die woningen voor mensen die zoeken. Vanuit die constatering kijken we naar oplossingen waar we lokaal invloed op hebben. Om in de toenemende behoefte aan woningen dicht bij voorzieningen te kunnen voldoen kiezen wij ervoor om meer de hoogte op te zoeken. Daarmee kunnen we tegelijkertijd de open ruimte rondom de dorpen behouden. We maken ruimte voor vernieuwende woonvormen en creatieve oplossingen. Nieuwbouwprojecten worden wat D66 Nieuwkoop betreft zoveel mogelijk uitgevoerd met toekomstbestendige, duurzame technieken en materialen. We gaan inwoners ook gericht en effectief helpen bij het verduurzamen van hun bestaande woning.
De woningvoorraad moet matchen met de bevolkingsopbouw De woningvoorraad in onze gemeente is niet evenwichtig. In Nederland bestaat de woningvoorraad gemiddeld uit 64% eengezinswoningen en 36% meergezinswoningen. In Nieuwkoop (11.660 woningen) is de verhouding 87% - 13%. Dit matcht niet met de woonwensen van een bevolking die nog maar voor 38% uit gezinnen bestaat. Het veelgehoorde argument dat ouderen moeten verhuizen om huizen vrij te maken voor woningzoekende gezinnen houdt geen stand. Voor gezinnen zijn er woningen genoeg in Nieuwkoop. Het probleem zit in een tekort aan woningen voor kleine huishoudens, zowel voor jong als voor oud. Een tweede tekortkoming in de woningvoorraad in de gemeente Nieuwkoop is het relatief lage aantal huurwoningen. De dorpen staan vol met koopwoningen, er zijn weinig sociale huurwoningen (21%) en er is weinig vrije sector huur (6,5%). De hoeveelheid woningen die toegevoegd mag worden tot 2030 mag 10-15% zijn van de huidige woningvoorraad. Voor D66 Nieuwkoop is duidelijk waar nu de focus op moet liggen: op appartementen en kleine woningen in meerdere prijsklassen en op een uitbreiding van de voorraad (sociale) huurwoningen1.
Vanwege de enorme mismatch tussen woningvoorraad en (toekomstige) woningbehoefte en vanwege de leeftijd en woonkwaliteit van een aantal wijken vindt D66 het nodig om in de komende collegeperiode ook verder vooruit te kijken dan 2022 - 2026 en breder te denken dan bestaande woonvormen. De bevolking blijft vergrijzen, het aandeel een- en tweepersoonshuishoudens blijft stijgen en er zijn een aantal wijken in onze gemeente met woningen die verouderd raken en waarvan verduurzaming niet of nauwelijks rendabel is. Het herstructureren van deze wijken, met vervanging van eengezinswoningen door kleine wooneenheden en nieuwe woonvormen, ook met zorgaanbod, moet wat ons betreft hoog op de agenda staan. Daarmee kunnen we sneller de kloof tussen woonvraag en woonaanbod dichten. We zijn en blijven van mening dat het verstandig is om een einde te maken aan de halfslachtige oplossing van bewoning van recreatieparken. De gedoogstatus kan beter omgezet worden in permanente bewoning. We staan nog steeds achter de voorwaarden die daarvoor eerder zijn afgesproken: kosten voor aanpassingen aan de infrastructuur moeten gedragen worden door de bewoners van de parken.
1
bron: waarstaatjegemeente.nl
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
5
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
In de komende bestuursperiode wil D66 ook een oplossing vinden voor de Vestia-woningen in onze gemeente. Als WDA en WSN ook komende jaren niet in staat blijken om deze woningen over te nemen, dan willen wij aan de slag om een andere woningcorporatie in woningmarktregio Holland Rijnland te interesseren voor overname van deze woningen. Bovendien moet in onderhoud en verduurzaming van deze woningen geïnvesteerd kunnen worden. Liever de hoogte in, dan de breedte De gemeente Nieuwkoop ligt centraal in de Randstad in een groene omgeving. D66 vindt het belangrijk dat deze groene omgeving blijft bestaan en verder in kwaliteit toeneemt. Ook vinden wij het belangrijk dat woningen voor ouderen en andere kwetsbare groepen dicht bij de dorpskernen liggen, zodat winkels en andere voorzieningen goed bereikbaar zijn. Dit betekent dat wij de keuze maken om binnen de dorpskernen, meer dan nu, de hoogte in te gaan met mooie kleinschalige appartementencomplexen. Door te kiezen voor meer hoogte blijft er ook binnen de kernen ruimte over voor natuur. In onze gemeente zijn de Vijverhof in Nieuwkoop en de appartementen boven de Coop in Noorden goede voorbeelden. Deze woningbouw gaat niet ten koste van het dorpse karakter die beide dorpen hebben.
Foto: © Google Maps, Vijverhof in Nieuwkoop Waar wij meerwaarde zien is het uitbreiden 'in de breedte' tussen Zevenhoven en Noordeinde. Zowel Zevenhoven als Noordeinde zijn relatief kleine kernen met daardoor kwetsbare voorzieningen. Wij zien kansen in het uitbreiden van de woningvoorraad door deze kernen op termijn aan elkaar te laten groeien. In deze uitbreiding kan de aanleg van een wandelpark en van energievoorzieningen worden mee ontworpen. Tempo maken en houden In de afgelopen bestuursperiode was het tempo van woningontwikkeling laag, te laag. Dat kwam deels door ontwikkelingen buiten de invloedssfeer van de gemeente, maar ook door de aanpak van het college. Er moet efficiënter worden toegewerkt naar korte periodes van leegstand of braakligging. De gemeente gaat wat D66 betreft nu teveel stapsgewijs aan de slag. Er wordt gewacht met onderzoeken tot een pand volledig leeg is en pas wanneer er wordt gesloopt gaan we het hebben over de nieuwe invulling van de locatie. Dit zorgt er onder andere bij de Ashram locatie in Nieuwkoop en De Vlinder in Ter Aar voor dat de gemeente te laat begint met herbouwen.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
6
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Wij willen werken vanuit een strategisch woningbouwplan, waarin we aan de voorkant programmeren welke soort woningen waar moeten komen en vervolgens voortvarend aan de slag gaan. We benutten daarbij opties om projecten met elkaar te verbinden en tegelijkertijd te ontwikkelen. In de periode 2014-2018 hebben we deze aanpak gehanteerd bij zowel de strategische voorbereiding van de ontwikkeling van meerdere IKC's als bij de versnelde ontwikkeling van sociale woningbouw. Dat succes willen we herhalen! Ruimte voor particulier initiatief in vernieuwend wonen De gemeentelijke aanpak is belangrijk voor het projectmatig (laten) bouwen van grotere aantallen woningen. Maar er is ook een groeiende behoefte aan vernieuwende woonvormen: meergeneratiewonen, tiny houses en collectief ontwikkelen en wonen. Wij zien een flinke rol voor burgerinitiatieven in de ontwikkeling van dit soort woonvormen. Initiatiefnemers die een doordacht plan op tafel kunnen leggen moeten we ruimte en vertrouwen geven. Dat betekent dat de gemeente soms wat minder regie en controle heeft op woningbouwprojecten, maar dat moeten we aandurven. Vaak is het investeren van 'eigen tijd' de enige manier om vooruitstrevende ideeën te kunnen realiseren. Gemeentelijke projectontwikkelingskosten maken vernieuwende woonexperimenten veel te duur.
Woningtoewijzing en kansen op de koopmarkt De markt voor koopwoningen is in de afgelopen jaren sterk in beweging. Nu is er een periode van hoge huizenprijzen waarvan het einde nog niet in zicht is. Een ramp voor met name starters op de woningmarkt. Factoren zoals rentestanden, prijzen van bouwmaterialen en belastingregels vallen buiten de invloedssfeer van de gemeente. Wel kunnen we maatregelen nemen die speculanten en beleggers op afstand houden. Ook kunnen we ruimte zoeken om grondprijzen laag te houden of te werken aan andere vormen van gronduitgifte die de aankoopprijs van woningen verlagen, denk bijvoorbeeld aan erfpacht of uitgestelde grondverkoop. We willen de mogelijkheden daarvan onderzoeken en gebruiken. De gemeente heeft grote invloed op de markt voor sociale huurwoningen. De regionale regels voor toewijzing van sociale huurwoningen worden door de gemeenten in de regio Holland Rijnland gezamenlijk bepaald. D66 wil dat die regels zo aangepast worden dat starters sneller kans maken op een woning. Dit kan bijvoorbeeld door de inschrijfjaren tot het huren van een eerste woning dubbel te laten tellen. Of door starters niet met nul inschrijfjaren te laten starten, maar hen bij inschrijving een aantal bonusjaren toe te kennen.
Wij willen ook aandacht voor de grote verschillen in huurprijzen voor lang zittende huurders ten opzichte van starters die hun eerste huis huren en daarvoor standaard de hoofdprijs betalen. Huurverschillen moeten aansluiten bij het principe 'de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten'. Het kan niet zo zijn dat jonge mensen voor een woning meer moeten betalen dan ouderen met hetzelfde of zelfs een hoger inkomen. Tot slot: wij willen starters die nog op zoek zijn naar hun eerste woning een betere kans geven om voor hun belangen op te komen door hen een stem te geven in huurdersbelangenorganisaties. Nu zijn alleen de zittende huurders lid van de huurdersbelangenverenigingen. Om het woningtekort in de sociale huursector terug te dringen willen we het makkelijker en aantrekkelijker maken om een woning te delen met familie of vrienden. Daarvoor moet het bijvoorbeeld mogelijk worden gemaakt om meerdere hoofdhuurders te hebben of om de inschrijfduur als woningzoekende door te laten lopen tijdens een periode waarin een eerste woning wordt gedeeld met 'roommates'. Het delen van een woning moet het ook makkelijker maken om mantelzorg te verlenen. Daar moet dan geen 'dakloosheid' uit voortkomen als de zorgvragende huurder overlijdt of moet worden opgenomen in een instelling.
Vanuit rechtvaardigheid als leidend principe, moet het systeem van woningtoewijzing meer ruimte gaan geven om creatieve oplossingen te ondersteunen die mensen bedenken om gedeeld te kunnen wonen en/of voor elkaar te zorgen.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
7
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Duurzaam bouwen en hulp bij de energietransitie De woningen die de komende jaren worden toegevoegd moeten voldoen aan hoge duurzaamheidsstandaarden. In de gemeente Nieuwkoop is al eerder afgesproken dat nieuwe woningen gasloos worden gebouwd. In de komende jaren is daarop aanvullend aandacht nodig voor gebruik van duurzame materialen en circulair bouwen. Bij voorkeur leidt het aanbesteden van projecten met hoge duurzaamheidseisen ook tot een uitdaging en kans voor lokale bedrijven om koploper te worden in duurzame bouwprojecten en duurzame inrichting. Voor nieuwe woonwijken stellen we de ambitie om ze energieneutraal op te leveren: in de wijk wordt op jaarbasis dezelfde hoeveelheid energie opgewekt als er wordt verbruikt. Huizen staan er voor tientallen jaren, dus we gaan daarbij in de berekeningen al uit van het energieverbruik van huishoudens in 2030, inclusief elektrisch vervoer. Dit is met de huidige stand van de techniek al mogelijk. Afhankelijk van de ontwikkelingen in de komende 2-3 jaar, stellen wij de ambitie dat nieuwe woonwijken niet alleen energie leveren voor de eigen buurt, maar ook voor de wijken eromheen. Energiepositieve wijken noemen we dat. De grootste uitdaging zit hier echter in de bestaande woningvoorraad. Het is voor elke woningeigenaar een puzzel om in beeld te krijgen wat er aan zijn of haar woning moet gebeuren om mee te komen in de energietransitie.
Wij leggen het accent in het duurzaamheidsprogramma in de komende jaren daarom op het beantwoorden van concrete vragen van inwoners. We zorgen voor een toegankelijk en betrouwbaar adviesloket in 'energiewinkels' op minimaal twee locaties. Daar kunnen inwoners advies op maat krijgen, dat past bij hun woonsituatie, hun energieverbruik en bij hun budget. In de prestatieafspraken met woningcorporaties komen afspraken over verduurzaming van woningen en over tijdelijke compenserende maatregelen voor hoge energiekosten in woningen die nog niet verduurzaamd zijn aandacht. We beoordelen de mogelijkheden voor subsidieregelingen voor woningverduurzaming, maar stellen dat daarvoor wel middelen van het Rijk beschikbaar moeten komen. De gemeentebegroting heeft op dit moment geen ruimte beschikbaar om budgetten voor individuele subsidies mogelijk te maken en wij willen voor subsidieregelingen waar een deel van de inwoners aanspraak op zal maken niet bezuinigen op collectieve voorzieningen. Nieuw in Nieuwkoop In Nieuwkoop en omliggende gemeentes spelen arbeidsmigranten een belangrijke rol. Door de productiekracht van deze werknemers hebben de bedrijven in onze regio hun goede concurrentiepositie kunnen behouden. Sterker nog, zonder arbeidsmigranten is er een tekort aan arbeidskrachten.
Onze gemeente moet de rechten en plichten van deze arbeidsmigranten garanderen en er op toezien dat de werkgevers hun rechten en plichten naleven conform de verdragen van de Europese Unie. Uitbuiting en schijnconstructies om de hier geldende arbeidsvoorwaarden te omzeilen moeten worden tegengegaan. Deze zijn ongewenst vanuit sociaal en maatschappelijk oogpunt, maar ook voor de concurrentiepositie van andere werkzoekenden. Uitbuiting zorgt voor oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt en op basis van ongelijke beloning kunnen bedrijven ten opzichte van andere branchegenoten een oneigenlijk voordeel halen. Er is een samenhangende aanpak voor handhaving nodig om excessen aan te pakken. Hierbij is het cruciaal dat er een gecoördineerde aanpak is vanuit de gemeente, inspectie SZW, de belastingdienst, UWV en justitie. Arbeidsmigranten moeten op fatsoenlijke wijze gehuisvest worden, voor hun eigen en de algemene veiligheid en welzijn. Daarom is D66 tegen het huisvesten van arbeidsmigranten op bedrijven waar ze uit het zicht zijn en de woonkwaliteit niet is geborgd. Arbeidsmigranten moeten zelfstandig kunnen wonen en hun eigen weg kunnen gaan. De Basisregistratie Personen geeft de gemeente zicht op het aantal arbeidsmigranten en hun huisvesting.
Daarmee kan de gemeente een actieve rol spelen om samen met andere instanties, zoals de Belastingdienst en de arbeidsinspectie, misstanden te detecteren en aan te pakken. Ook willen we dat toekomstige Nieuwkoopse bedrijven die gebruik gaan maken van arbeidsmigranten vooraf aangeven hoe ze deze werknemers gaan huisvesten.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
8
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Arbeidsmigranten die hier binnen onze gemeentegrenzen verblijven, moeten makkelijker de gang naar de gemeente kunnen maken. Belemmeringen die dit in de weg staan moeten zo goed als mogelijk moeten worden weggenomen, dit geldt natuurlijk voor alle groepen voor wie de gemeente minder toegankelijk is. D66 Nieuwkoop wil daarom ook dat alle relevante informatie beschikbaar is in het Pools, Roemeens en Bulgaars. Nu zijn arbeidsmigranten nog teveel afhankelijk van werkgevers en uitzendbureaus voor hun informatieverstrekking en dat maakt ze kwetsbaar voor misstanden bij malafide partijen. D66 Nieuwkoop is geen voorstander van grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten in buitengebieden. Dit is niet goed voor de integratie en kan leiden tot overlast. Kleinschalige huisvesting heeft onze voorkeur. Mooie en gezellige dorpen Wonen is meer dan het hebben van een huis. De kwaliteit van het wonen in de dorpen in onze gemeente wordt ook bepaald door de kwaliteit van de openbare ruimte en door de levendigheid en gezelligheid van de dorpen. Er is reden om daar de komende jaren extra aandacht aan te besteden. Wij willen ruimte voor ontmoeting in de dorpskernen in nieuwe vormen, nu het doen van dagelijkse boodschappen steeds vaker (deels) vervangen wordt door bestellen en laten bezorgen of snel afhalen.
Het is inmiddels al ruim 5 jaar geleden dat een groep inwoners, met ondersteuning van een extern bureau, nagedacht heeft over het DNA van Nieuwkoop en een lijst met voorstellen heeft opgeleverd om Nieuwkoop aantrekkelijker te maken. Niet alleen met investeringen in de winkelgebieden, maar juist ook daarbuiten: met een aantrekkelijke verbinding tussen Regthuysplein en Kennedyplein met permanente kunst en/of mooie bankjes, met mooie rotondes die verwijzen naar de natuur in de omgeving, met een huis 2421 waar je kunt neerploffen voor koffie en een praatje en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten in een andere sfeer dan de horeca heeft, met diners op de dijk, met een serie van uitkijktorens of bijzondere plekjes door de gemeente heen. Dit soort ideeën liggen op de plank te wachten om uitgevoerd te worden en zijn niet alleen mooi voor Nieuwkoop, maar voor alle dorpen in onze gemeente. Wij willen in de komende 4 jaar budget reserveren om een aantal van deze mooie ideeën alsnog te realiseren. Wij willen investeren in mooie plekjes. Keuzes voor straatmeubilair hoeven niet altijd alleen gemaakt te worden op functionaliteit en levensduur. Wat ons betreft moeten er ook (weer) mogelijkheden zijn om op locaties te kiezen voor iets duurdere, maar wel veel mooiere straatlantaarns, bruggen en bankjes op plaatsen waar veel mensen komen.
Wij willen ook een budget reserveren dat ingezet kan worden voor de realisatie van historische en/of culturele 'signing' in onze dorpen. In binnen- en buitenland zijn vele mooie voorbeelden te vinden van muurgedichten of trompe-l'oeils. Naar voorbeeld van Leiden kunnen we in Nieuwkoop ook kiezen voor verwijzingen naar het lokale verleden: de geschiedenis van tuinbouw en conservenindustrie in Ter Aar e.o., de Haagse School, de turfstekerij en het smederijverleden in Nieuwkoop, het verdwijnen en de terugkeer van de otter, de opkomst en het verdwijnen van de Tuindersbuurt in Noorden etc. Voor de uitvoering hiervan stellen we een budget beschikbaar. We vragen lokale kunstenaars om mee te denken over de uitvoering.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
9
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
We willen ook erkenning van de ontmoeting die plaatsvindt tussen mensen die wandelen met hun hond. Het hondenbeleid moet omgevormd worden van eenzijdig repressief beleid (aanlijnen en poep opruimen) naar beleid dat ook aandacht heeft voor de beweging en ontmoeting die het uitlaten van een hond oplevert. In elk dorp moeten er goede wandel- en losloopmogelijkheden zijn, op plaatsen die veilig zijn en waar honden en hun baasjes anderen niet in de weg lopen. Naast mooie plekken willen we ook gezelligheid en levendigheid. Voor activiteiten van verenigingen bestaan subsidiepotten. Ook vanuit dorpsraden kunnen subsidies aangevraagd worden voor activiteiten. Die opties blijven bestaan, maar wij willen ook een stap verder gaan en de dorpsraden een vast eigen budget geven dat naar eigen inzicht te besteden is aan het versterken van de cohesie en gezelligheid in de dorpen. Een moment waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en het dorpsgevoel wordt bevestigd en versterkt. De dorpsraden mogen een deel van het budget ook inzetten voor het ontwikkelen van een meerjarenvisie en -plan. Aan doordachte dorpsvisies willen we steun verlenen via nieuwe vormen van samenwerking tussen gemeente, maatschappelijke organisaties, commerciële partijen en vrijwilligersorganisaties (publiek-private-burger samenwerking).
Wij zien dit soort meervoudige samenwerking als oplossing voor vraagstukken waarvan de meerwaarde duidelijk is, maar die je niet met klassieke investeringsplannen kunt doorrekenen. Denk bijvoorbeeld aan de verzilvering van de potentie van een echt dorpsplein in Noorden. Bereikbaar wonen Nieuwkoop heeft de afgelopen jaren een stijgende trend wat betreft het aantal verkeersongevallen2. Zelfs in het corona jaar 2020 zijn er meer verkeersongevallen geweest dan het jaar ervoor. Het overgrote deel van de ongevallen betreft een ongeval waar een fietser bij betrokken is. Het is voor D66 belangrijk dat deze kwetsbare verkeersdeelnemers zoveel mogelijk worden beschermd en zo min mogelijk in contact komt met andere verkeersstromen. Een duidelijk oververtegenwoordigde groep in de ongevallencijfers zijn kinderen en jongeren tussen de 15 en 20 jaar3. D66 Nieuwkoop wil daarom dat fietsroutes van en naar scholen integraal door de gemeente worden onderzocht. Voor fietsers gevaarlijke kruispunten zoals de oversteek bij De Grendel in Nieuwkoop en de Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar verdienen daarbij de aandacht van de gemeente. De rotonde bij MAAS in Nieuwkoop en de nog te realiseren rotonde voor Buytewech-Noord zijn gebieden waar een fietstunnel of fietsbrug mogelijk een oplossing is.
2
Bron: Waarstaatjegemeente.nl, onderdeel mobiliteit
3
Bron: Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP)
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
10
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Foto: © Google Maps, Vijverhof in Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar In het huidige GVVP zijn enkele knelpunten opgenomen die de aandacht van de gemeente behoeven. De Westkanaalweg in Ter Aar is hiervan een voorbeeld. Wij willen zoveel mogelijk adviezen en voorgestelde maatregelen uit het GVVP realiseren om de verkeersveiligheid zoveel mogelijk te vergroten. Ondanks de centrale ligging van Nieuwkoop in de Randstad is de bereikbaarheid met het openbaar vervoer beperkt. Veel kernen beschikken niet of nauwelijks over een busverbinding en de busverbindingen die er zijn sluiten slecht aan op overige verbindingen. Dit maakt reizen lastig voor iedereen die is aangewezen op het openbaar vervoer. Zo moeten studenten uit Nieuwkoop vaak ver reizen voor hun vervolgopleiding en zijn de opleidingsinstellingen voor hen niet makkelijk bereikbaar met het OV. Op kamers gaan is financieel voor veel studenten geen optie en dan kan het beperkte openbaar vervoer een drempel worden voor het volgen van een studie. Maar niet alleen onderwijs moet goed bereikbaar zijn, hetzelfde geldt ook voor ziekenhuizen en andere zorgvoorzieningen. Ook is het belangrijk dat inwoners van de gemeente Nieuwkoop de mogelijkheid hebben om recreatieve en culturele voorzieningen te bereiken. De mogelijkheden van uitgaan, socializen en ontspanning voor de jeugd is binnen de gemeente minimaal.
In de omliggende gemeenten zijn er meer mogelijkheden, maar door het beperkte openbaar vervoer zijn deze vooral ‘s avonds slecht bereikbaar. Jongeren moeten vanuit de gemeente Nieuwkoop veilig en verantwoord kunnen reizen, ook in de late uurtjes. Om die redenen, en zeker ook vanuit milieu oogpunt, zal D66 zich inzetten om het openbaar vervoer in de gemeente Nieuwkoop en de aansluiting aan verder vervoer te verbeteren en uit te breiden. Op dit moment heeft de provincie het plan om op afzienbare termijn snelle busverbindingen te realiseren en deze te intensiveren. D66 zal met de provincie in gesprek gaan om ervoor te zorgen dat bij het realiseren van de snellere busverbindingen deze bussen goed aansluiten op de treinen en andere reismogelijkheden en dat er een ruime dienstregeling komt.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
11
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
In het rapport ‘Beslissen over openbaar vervoer’ geschreven door Joseph Evers is het openbaar vervoer in onze regio opnieuw onder de loep genomen. Binnen deze wegwijzer voor raadsleden worden nieuwe, betere openbaar vervoer lijnen getekend die bijdragen aan een betere bereikbaarheid van de regio. In dit plan telt Nieuwkoop niet 1, maar 3 verbindingen. Wij willen met dit plan in onze handen toewerken naar meer en betere ontsluitingen van onze dorpen d.m.v. het openbaar vervoer. In het plan Evers worden twee nieuwe verbindingen genoemd. De eerste betreft Schiphol naar Nieuwkoop, via (o.a.) Leimuiden en Nieuwveen. De tweede betreft Leiden naar Nieuwkoop, via (o.a.) Hoogmade en Ter Aar. Om deze nieuwe lijnen te faciliteren zal de gemeente t.z.t. moeten kijken en mogelijk investeren in de daarbij behorende infrastructuur. De gemeente werkt in regionaal verband met verschillende andere gemeenten samen op het gebied van mobiliteit, voor Nieuwkoop is dit Holland-Rijnland. Samenwerken met andere gemeenten op het gebied van mobiliteit ziet D66 als iets positiefs. Veel mobiliteitsprojecten gaan namelijk verder dan de gemeentegrenzen. Momenteel zijn in de Regionale Strategie Mobiliteit meerdere investeringen opgenomen die een zorgen voor een betere bereikbaarheid van onze gemeente.
In het huidige plan wordt gesproken over een beter openbaar vervoer door onze gemeente én een betere aansluiting op Alphen aan den Rijn. D66 Nieuwkoop wil graag dat aan deze investeringen wordt gewerkt en voorziet daarnaast een grotere rol voor Nieuwkoop in de regio. Naast openbaar vervoer verdient ook deelmobiliteit onze aandacht. Het hebben van een eigen auto is handig, maar ook duur en, behalve elektrische auto’s, een belasting van het milieu. Wij zijn de meest autodichte gemeente per inwoner van de gehele provincie. Wellicht zijn er zoveel auto’s vanwege de afstanden die moeten worden afgelegd, of het gevolg van het gebrekkige openbaar vervoer. Omdat de auto voor velen in onze gemeente een noodzakelijk vervoermiddel is ziet D66 kansen voor deelmobiliteit. Zo kunnen mensen toch rekenen op het comfort en de reistijd van een auto, maar hebben zij minder kosten en omkijk aan deze auto. D66 wil daarom dat de gemeente ervaring gaat opdoen op het gebied van deelmobiliteit. Door middel van een experiment kan de gemeente ontdekken of deelmobiliteit past bij onze gemeente en kan rekenen op gebruikers. Elektrisch rijden In Nieuwkoop hanteert de gemeente momenteel een reactief beleid omtrent het realiseren van laadoplossingen.
Laadoplossingen voor elektrische auto’s worden nu alleen gerealiseerd wanneer er voldoende inwoners zijn die aangeven elektrisch te willen gaan rijden én er niet al een andere laadvoorziening in de buurt aanwezig is. De wachttijd voor aanleg van een publieke laadvoorziening is, wanneer je er een aanvraagt, ongeveer een half jaar. Wij vinden het belangrijk dat inwoners die elektrisch willen gaan rijden zoveel mogelijk worden ondersteund. Het is voor hen belangrijk dat, wanneer zij geen eigen oprit hebben, er in de buurt een laadvoorziening aanwezig is. D66 wil daarom dat de gemeente een meer pro-actief laadbeleid gaat voeren. Bij het bouwen van nieuwe wijken moeten direct laadvoorzieningen worden gerealiseerd en in bestaande wijken moet worden voorgesorteerd op potentiële plekken voor een laadpaal. Bovendien moet bij de laadinfrastructuur ingezet worden op een slimme invulling van laadmogelijkheden in de gemeente, denk hierbij ook aan toeristische overstappunten of parkeergelegenheden aan de randen van de kernen waar toeristen hun auto kunnen opladen in de tijd dat zij onze gemeente bezoeken. Totdat de laadinfrastructuur compleet is gerealiseerd, kunnen inwoners ook individueel een laadpaal blijven aanvragen. Deze aanvragen worden zoveel mogelijk gehonoreerd.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
12
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Foto: Een opgeladen elektrische auto Ten slotte moet, wat D66 betreft, de gemeente voorsorteren op de mogelijke komst van een snellaadstation. Snelladers kunnen, in tegenstelling tot thuisladers en publieke laders, voertuigen opladen in een half uur. Hiervoor zijn laadvoorzieningen met een hogere laadsnelheid mogelijk, DC-laders worden deze laadpalen genoemd. Snellaadstations kunnen worden gebouwd door een marktpartij, maar de gemeente kan ook overwegen deze investering zelf te doen. D66 wil dat er in de nieuwe collegeperiode wordt gezocht naar marktpartijen die mogelijk geïnteresseerd zijn in het realiseren van een snellaadstation in Nieuwkoop, wanneer deze zich niet melden stelt D66 dat de gemeente ervoor moet kiezen om zelf deze laadpalen te realiseren. Inrichting straten In onze gemeente zijn meerdere wegen die direct impact hebben op de leefbaarheid in de dorpen. Denk hierbij aan de Achterweg in Nieuwkoop, de A.H. Kooistrastraat in Nieuwveen en Langeraarseweg in Langeraar. De uitstraling en inrichting van deze wegen dragen direct bij aan de uitstraling van delen van de dorpen. D66 Nieuwkoop wil dat deze drie wegen op eenzelfde manier worden ingericht. Daarbij moet de focus liggen op verkeersveiligheid op de weg en impact van de weg op de omgeving. Voor D66 bieden fietsstraten op dergelijke binnendorpse locaties de oplossing.
Op fietsstraten krijgen fietsers een prominente positie. Daarnaast wordt ook de maximumsnelheid op deze wegen verlaagd naar 30 kilometer per uur. Met het aanpassen van de uitstraling van deze wegen en de snelheid die erop gereden mag worden hoopt D66 dat naast verkeersveiligheid ook de leefbaarheid in de dorpen wordt verbeterd. D66 zet in op circulair straatmeubilair. Circulair houdt in dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen wordt gemaximaliseerd en waardevernietiging wordt geminimaliseerd. Door het inzetten op duurzaam straatmeubilair, zoals bankjes, prullenbakken en lantaarnpalen houden wij onze ecologische voetafdruk zo klein mogelijk
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
13
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Goed wonen: Wat willen we bereiken: ●
●
●
Een diverse woningvoorraad met plek voor iedereen. We: ○
willen voor iedereen een huis dat bij de woonbehoefte past;
○
bouwen appartementen;
○
breiden onze voorraad sociale huurwoningen uit;
○
werken naar permanente bewoning van recreatieparken;
○
gaan tempo maken en tempo houden.
Liever de hoogte in, dan de breedte. We: ○
kiezen ervoor om meer de hoogte op te zoeken daar waar mogelijk;
○
gaan slimmer om met onze beperkte ruimte;
○
gaan versneld besluiten nemen m.b.t. leegstand en braakligging;
○
beginnen sneller met de invulling van nieuwe woningbouwlocaties.
Woningtoewijzing en kansen op de koopmarkt. We: ○
nemen maatregelen om beleggers te weren;
○
willen de grondprijzen zo laag mogelijk houden, door onderzoek te doen naar andere vormen van gronduitgifte;
○
zorgen dat jongere mensen sneller kans maken op een huurwoning;
○
vragen aandacht voor grote verschillen in huurprijzen, ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’;
○ ●
●
willen dat jongeren een stem krijgen in de huurdersbelangenorganisaties.
Duurzaam bouwen en hulp bij de energietransitie. We: ○
blijven nieuwe woningen gasloos bouwen;
○
hebben aandacht voor gebruik van duurzame materialen en circulair bouwen;
○
verwachten van lokale bedrijven om koploper te worden in duurzame bouwprojecten;
○
helpen onze inwoners hun huizen te verduurzamen;
○
komen met een adviesloket voor alle inwoners;
○
helpen onze inwoners met beschikbare subsidieregelingen voor verduurzaming.
Nieuw in Nieuwkoop. We: ○
gaan uitbuiting van arbeidsmigranten tegen;
○
laten de gemeente een actieve rol spelen om samen met andere instanties misstanden te detecteren en aan te pakken;
●
○
willen dat relevante informatie voor arbeidsmigranten ook in hun eigen taal beschikbaar is;
○
geven de voorkeur aan kleinschalige huisvesting in de dorpen.
Mooie en gezellige dorpen. We: ○
reserveren budget voor realisatie van bestaande ideeën om dorpen mooier te maken
○
geven meer uit aan straatlantaarns, bankjes en bruggetjes op plekken waar veel mensen komen en veel mensen kunnen meegenieten van een hogere ruimtelijke kwaliteit
○
creëren in elk dorp veilige wandelroutes en een een veilig losloopgebied voor honden
○
geven dorpsraden een vast jaarlijks (start)budget
○
zetten in op publiek-private-burgersamenwerking voor plannen die niet rendabel te maken zijn met klassieke doorrekeningen, maar wel grote meerwaarde hebben, zoals het dorpsplein in Noorden
●
Bereikbaar wonen. We: ○
beschermen de kwetsbare verkeersdeelnemer;
○
willen dat fietsroutes van en naar scholen veilig zijn;
○
gaan ons inzetten voor een betere verbinding tussen bussen en treinen in Alphen;
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
14
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
○
gaan ons inzetten voor meer ov-verbindingen die onze dorpen ontsluiten;
○
willen dat de gemeente ervaring gaat opdoen op het gebied van deelmobiliteit door middel van een experiment in een wijk.
●
Elektrisch rijden. We: ○
willen dat bij het bouwen van nieuwe wijken direct laadvoorzieningen worden gerealiseerd;
○
willen dat in bestaande wijken wordt voorgesorteerd op potentiële plekken voor een laadpaal;
○
verkorten de wachttijd op een publieke laadvoorziening;
○
staan mensen met een fysieke beperking en een daarvoor gereserveerde parkeerplaats toe om een publieke laadvoorziening aan te vragen;
○ ●
willen dat de gemeente voorsorteert op een snellaadstation.
Inrichting straten. We: ○
willen dat onze gemeente fietsvriendelijker en fietsveiliger wordt voor iedereen;
○
zetten in op circulair straatmeubilair.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
15
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Gelukkig leven Ieder mens verdient dezelfde kansen op een lang, gezond en gelukkig leven. Ieder mens heeft het recht om zichzelf te zijn. Ieder mens heeft het recht om eigen keuzes te maken in het leven. In de afgelopen jaren is helaas steeds duidelijker geworden dat in ons land niet iedereen dezelfde kansen krijgt. Mensen met een hoger inkomen zijn gelukkiger, gezonder en leven langer dan mensen met een lager inkomen. D66 Nieuwkoop wil dat iedereen dezelfde kansen krijgt voor een gelukkig en gezonder leven. De gemeente speelt daarin op heel veel manieren een belangrijke rol. De gemeente is hoeder van een fijne, veilige en gezonde leefomgeving, stuurt op de beschikbaarheid van woningen, houdt in het oog dat er werk is en dat er voldoende winkels en voorzieningen zijn. De gemeente is ook verantwoordelijk voor de jeugdgezondheidszorg, voor voorschoolse educatie, voor onderwijshuisvesting, voor preventie, voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Ook de subsidies voor sport en cultuur zijn belangrijk voor gezondheid en welzijn. Zelf muziek, kunst of voorstellingen maken of genieten van het werk van anderen maakt het leven mooi. In Nieuwkoop gaat veel goed, maar er kan ook nog veel beter. D66 Nieuwkoop kiest voor het investeren in kansen. Kansen voor kinderen, voor pubers, voor jongeren, voor volwassenen en voor ouderen. Kansen om gezond, gelukkig en zelfstandig te zijn.
En we laten niemand vallen. Wie zorg nodig heeft, wordt zo goed mogelijk geholpen. Een kansrijke start voor elk kind Elk kind verdient een kansrijke start. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol. Door middel van goede samenwerking met bijvoorbeeld het consultatiebureau, peuterspeelzaal en jeugdzorg wil D66 Nieuwkoop er voor zorgen dat de kansengelijkheid voor de allerjongste al zo groot mogelijk is. Via het consultatiebureau en de peuterspeelzaal hebben ouders toegang tot advies over het aanleren van gezond eten, slapen en bewegen. Maar er is ook aandacht voor moderne vragen rondom het combineren van werken en opvoeden, veilig internetgebruik voor kinderen of de uitdagingen van co-ouderschap. Elk kind in onze gemeente verdient goed onderwijs. Onderwijs dat noodzakelijke vaardigheden bijbrengt en ruimte biedt om talenten te ontdekken en ontwikkelen. Er zijn een aantal problemen om als gemeente samen met het onderwijs op te lossen. Het is niet acceptabel dat kinderen het onderwijs verlaten met een taalachterstand, dat kinderen mentale schade oplopen door pesten of uitsluiting of dat kinderen met een allochtone achtergrond gemiddeld een lager schooladvies krijgen dan autochtone kinderen. Het is schadelijk dat er nog steeds kinderen zijn die uitvallen op school en langdurig thuis komen te zitten. Al deze zaken schaden de kansen op geluk en gezondheid in het latere leven.
In de Gemeente Nieuwkoop worden basisscholen omgevormd tot integrale kindcentra. Dit traject maken we af. D66 wil een rijke schooldag voor alle kinderen. De IKC’s bieden niet alleen hoogwaardig onderwijs en eigentijdse kinderopvang, maar moeten het voor kinderen ook makkelijk maken om toegang te hebben tot sport- en cultuuraanbod en in contact te zijn met groen en natuur. Zo hebben kinderen de mogelijkheid verschillende domeinen van de samenleving te ontdekken en hun eigen interesses te ontwikkelen. De samenwerking tussen IKC’s, verenigingen en maatschappelijke organisatie is waardevol en blijven wij ondersteunen. Tussen de middag thuis eten gebeurt steeds minder en scholen stappen steeds meer over op een continurooster. Wij gaan beoordelen of het haalbaar is om op alle scholen in onze gemeente een gezonde lunch aan te bieden.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
16
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Ook de bibliotheek is een belangrijke voorziening om kinderen een goede start te laten maken. Kinderen leren lezen op school, maar krijgen plezier in lezen door veel positieve ervaringen met lezen. De bibliotheek ondersteunt het onderwijs in alle basisscholen door middel van de Bibliotheek op School, met een goede basiscollectie. Ook buiten de context van school is leesbevordering belangrijk voor het stimuleren van leesplezier. Er is een vestiging van de bibliotheek in Nieuwkoop en de bibliotheek is onderdeel van het IKC in Ter Aar. Wij zijn er voorstander van dat ook in de kernen Langeraar, Nieuwveen, Noorden, Woerdense Verlaat en Zevenhoven een kleine, vrij toegankelijke vestiging of een afhaalpunt van de bibliotheek geopend wordt, bij voorkeur in samenwerking met andere educatief-maatschappelijke organisaties in die kernen.
Foto: Een boekenkast in een bibliotheek Groeien en grenzen Tieners verdienen in onze gemeente meer aandacht dan ze in de afgelopen jaren hebben gekregen. Met het nieuwe Ashram College hebben we een schoolgebouw waarmee we weer jaren vooruit kunnen. Maar de realiteit is en blijft dat er ook veel jongeren aangewezen zijn op scholen buiten onze gemeente. Omdat de jeugdgezondheidszorg georganiseerd worden via scholen en omdat schoolbesturen meestal alleen overleggen met de gemeente waar ze gevestigd zijn weten we van deze groep minder goed hoe het met hen gaat. Dat moet anders. D66 vraagt in de komende jaren van de GGD gezondheidsrapportages die gebaseerd zijn op de jeugdgezondheidsdata van álle Nieuwkoopse jongeren, voorzien van een analyse van de relaties tussen schoollocatie en gezondheid. De middelbare schooltijd is zeer bepalend voor de kansen later in het leven. Wij willen dat zoveel mogelijk jongeren een diploma halen dat werkelijk past bij hun talent. Wij hebben de indruk dat met name jongens te vaak en te makkelijk afstromen naar een lager schoolniveau door problemen die eigenlijk niet met hun intelligentie of capaciteiten te maken hebben. Wij zien dat graag anders. Elk kind heeft het recht het beste uit zichzelf te halen, ook als het pad naar het juiste diploma wat hobbelig is.
Tussen 12 en 18 jaar maken jongeren ook andere belangrijke keuzes: zij maken of kopen zelf hun lunch en bepalen zelf of ze gaan roken en drugs of alcohol gaan gebruiken, of ze doorgaan met sporten, ze gaan relaties aan en hebben seks. Ook dit zijn keuzes die op korte of lange termijn het leven, geluk en de gezondheid beïnvloeden. Tussen 12 en 18 ontwikkelen jongeren hun identiteit. Ze ontdekken wie ze zijn of willen zijn en met welke vrienden ze willen omgaan. Ook in onze gemeente komt openlijke en subtiele uitsluiting en discriminatie voor. Dat moet stoppen. Zowel op school als bij verenigingen, op stages en in de toegang tot bijbanen.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
17
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Wij willen jongeren ondersteunen bij het maken van keuzes die een gezond en gelukkig leven mogelijk maken. En we geloven dat vooral de omgeving daarbij belangrijk is. Scholen en maatschappelijke organisaties moeten een veilige omgeving bieden aan jongeren. In een omgeving die het goede voorbeeld geeft en die interessante en leuke alternatieven biedt zullen jongeren zich ondersteund voelen in het maken van de keuzes die bij hen passen. We sluiten een pact met relevante organisaties in onze gemeente om die veilige, ondersteunende omgeving te creëren. In het pact spreken we concrete doelen en maatregelen af, bijvoorbeeld: geen kind verlaat het basisonderwijs met een taalachterstand, elk kind krijgt het schooladvies dat het verdient op basis van leerprestaties en leermotivatie, afkomst of achtergrond spelen geen rol, geen kind zit langdurig zonder onderwijs of alternatieve dagbesteding thuis, elk kind heeft toegang tot vrijetijdsbesteding (sport, muziek, expressie, scouting) naar eigen interesse, elke school voldoet aan de eisen rondom aandacht voor lhbti en aandacht voor discriminatie, we helpen kinderen om digitaal vaardig en weerbaar te worden, we stoppen pestgedrag, we stoppen stagediscriminatie, we bieden op een positieve manier voorlichting over de invloed van keuzes op gezondheid en kansen later in het leven, we bieden kinderen en jongeren een omgeving die het goede
voorbeeld geeft: we bieden op scholen en in kantines gezonde voeding en snacks aan en we roken en drinken niet bij activiteiten voor kinderen en jongeren. Generatie in de knel De generatie 18-25 jaar, de jongvolwassenen, is een generatie in de knel. Zeker binnen onze gemeente. Voor beroepsen hoger onderwijs moet er ofwel ver worden gereisd en/of een hoge lening worden aangevraagd. Daarnaast bevinden jongvolwassenen zich op dit moment op de zwakste positie van de arbeidsmarkt. Ze komen moeilijk aan een vast contract. De woningmarkt maakt het hen ook al niet gemakkelijk. Het is een moeilijke stap om van thuis naar zelfstandig wonen te gaan, überhaupt een beschikbare en betaalbare kamer vinden is tegenwoordig een ramp. Als gevolg van de lange reistijden en de druk die komt kijken bij het volgen van een studie stoppen jongeren op deze leeftijd vaak met sporten en andere lidmaatschappen. Deze lokale daling sluit aan bij een landelijke trend. Volgens het CBS was het nationale percentage jongvolwassenen dat wekelijks sport in 2019 6,4% lager dan het percentage onder jongeren. Het percentage lidmaatschap lag zelfs 23% lager. Dat is zonde. Juist voor deze leeftijdsgroep is het essentieel te blijven bewegen en sociale contacten te onderhouden, omdat beide zorgen voor betere gezondheid en ontlading van stress. Voor jongvolwassenen zijn ook plekken om elkaar te ontmoeten van groot belang.
Zij hebben steeds meer behoefte aan een diverser aanbod, met leuke eet- of koffietentjes, naast kroegen en tentfeesten. Het aanbod in Nieuwkoop is voor hen nu te eenzijdig. Gezond zijn, gezond blijven, kansen hebben en houden Elke fase in het volwassen leven kent andere uitdagingen. Het vinden van een eerste woning, het aangaan van relaties, het stichten van een gezin en zorg voor kinderen, werk en carrière combineren, het vinden van voldoende ontspanning en onderhouden van sociale contacten, het overnemen van mantelzorgtaken of op hogere leeftijd het blijven participeren in de maatschappij en het voeren van een volwaardig leven. Met de inzet voor maatschappelijke cohesie, kansengelijkheid en een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving voor iedereen en met gerichte ondersteuning voor kwetsbare groepen leggen wij de basis voor een gelukkig leven in de gemeente voor alle inwoners. Natuurlijk is zorg voor gezondheid en welzijn niet de verantwoordelijkheid van de overheid alleen. Mensen maken ook belangrijke eigen keuzes die hun gezondheid op langere termijn beïnvloeden. Wij willen relaties tussen omgeving, keuzes en gezondheid op een aantrekkelijke manier aandacht geven. Vaak hebben mensen het vooroordeel dat gezond eten ingewikkeld en duur is en is er ook niet altijd kennis over wat er gezond is en wat niet. Dat is begrijpelijk, want er is online veel tegenstrijdige informatie.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
18
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
We starten daarom een meerjarig lokaal programma over voeding die gezond is voor mens, natuur en milieu. In een lokaal project werken we samen aan betrouwbare adviezen over gezonde voeding en lekkere gezonde recepten voor mensen van alle leeftijden, we stimuleren kookcursussen met gezonde producten en foodfestivals, met extra aandacht voor lokale producten en streekproducten die duurzaam worden geproduceerd. We leggen hierbij de verbinding met het gezonde kansen pact voor kinderen en jongeren. We starten in relatie hiermee ook een campagne om aandacht te vragen voor het hoge alcohol- en drugsgebruik in onze gemeente. In de campagne wijzen we op de positieve effecten van een matiging van het alcoholgebruik: meer gezondheid op korte en lange termijn, meer veiligheid bij het uitgaan, in het verkeer en achter de voordeur. Het is inmiddels niet meer zo dat een opleiding tot je 18e of 25e volstaat voor de rest van je leven. Volwassenen moeten en willen zich een leven lang ontwikkelen om bij te blijven als deelnemer in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Ook voor volwassenen zijn taalvaardigheid en digitale vaardigheid belangrijk om optimaal mee te kunnen doen in de maatschappij. Te vaak zien we inwoners die niet op de hoogte zijn van de voorzieningen die er bestaan of die een te hoge drempel ervaren om van die voorzieningen gebruik te maken.
De Bibliotheek heeft een belangrijke rol in het ondersteunen van inwoners bij het verwerven van en oefenen met taal- en digitale vaardigheden. Wij onderstrepen het belang van activiteiten als taalmaatjes, taal- en digicafés en willen de inzet van het Taalhuis en de Informatiepunten Digitale Overheid in de komende collegeperiode meer aandacht geven. Daarnaast vragen we van werkgevers en scholen om alerter te zijn op een gebrek aan taal- en digitale vaardigheid bij werknemers en ouders en een rol te nemen in het motiveren van mensen om daar iets aan te doen. Jeugdhulp Jeugdhulp is van groot belang voor kinderen en gezinnen in problemen. Helaas is de jeugdhulp de laatste jaren zo uit haar jas gegroeid dat juist de meest kwetsbare kinderen en gezinnen steeds langer moeten wachten op adequate hulp. In Nieuwkoop krijgen gemiddeld 2-3 kinderen in elke schoolklas jeugdhulp. Dat is veel. Opvoeden en opgroeien gaat gepaard met talloze vragen en uitdagingen, maar de meeste daarvan zijn op te lossen met andere zorg en aandacht dan jeugdhulp. Door de investeringen in onderwijs, jeugdgezondheidszorg en aanbod aan algemene voorzieningen die hierboven beschreven zijn, kunnen we een deel van de vraag naar jeugdhulp voorkomen. Een ander deel van de vragen van kinderen en gezinnen met lichte problemen kunnen we oplossen door hulp en ondersteuning te normaliseren.
Niet voor elke opgroei-, opvoed- of levensvraag is een zorgtraject of hulp van een professional nodig. Voor veelvoorkomende vragen bedenken we alternatieve oplossingen. Denk aan websites of apps met betrouwbare adviezen, trainingen en cursussen voor opvoedvragen, aan onderlinge hulp tussen gezinnen of aan buddy-ouders voor jongeren die er te veel alleen voor staan. Van scholen vragen we om hun middelen voor passend onderwijs optimaal te benutten om hiermee een deel van de vraag naar jeugdhulp te voorkomen. Zo kunnen we ervoor zorgen dat de kinderen en gezinnen met complexe problemen sneller geholpen kunnen worden door gespecialiseerde jeugdhulpverleners. In het beleid voor jeugdhulp maken we een omslag van het huidige adagium ‘doen wat nodig is’, naar een nieuwe focus op ‘doen wat werkt’. Analoog aan de systematiek van de zorgverzekering beschrijven we samen met onze inwoners het ‘pakket’ waarvoor we de collectieve middelen willen gebruiken. We vragen van zorgaanbieders in de jeugdhulp meer actieve aandacht voor de effecten van jeugdhulp. We gaan sturen op de toepassing van (wetenschappelijk) bewezen effectieve en doelmatige zorg. Dit geldt ook voor Veilig Thuis.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
19
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
Zorg voor ouderen en kwetsbare inwoners In de komende 10-20 jaar gaat Nederland en ook Nieuwkoop sterk vergrijzen. Het CBS voorspelt een stijging van het aantal 75+-ers met ca. 40%. Het aantal mensen dat thuis woont met een fysieke of verstandelijke beperking of met een kwetsbare psychische gezondheid neemt ook verder toe. Tegelijkertijd zal er door de vergrijzing krapte op de arbeidsmarkt ontstaan. Het is daarom belangrijk dat iedereen een steentje bijdraagt om de zorg betaalbaar en bemensbaar te houden. De groeiende groep ouderen moet in toenemende mate zelf op tijd actie ondernemen om zo vitaal en zelfstandig mogelijk te blijven. We ontwikkelen daarom een digitaal en fysiek informatiepunt waar ouderen informatie en advies kunnen krijgen over alle zaken die belangrijk zijn om als oudere veilig en zelfstandig te blijven wonen en deel te nemen aan het maatschappelijk leven zoals zij dat wensen. Dit doen we samen met de woningcorporaties, banken, notarissen en partijen die deskundig zijn op gebied van woningveiligheid en veiligheid in het verkeer. Natuurlijk ontwikkelen we dit steunpunt samen met ouderenorganisaties en betrekken we ook de kennis van zorgpartijen. Mantelzorgers en vrijwilligers zijn en blijven nodig en moeten we vanuit de gemeente veel beter ondersteunen. We intensiveren de ondersteuning van mantelzorgers.
We maken het aanbod van de mantelzorgconsulent en mantelzorgcafé’s beter bekend. We bieden mantelzorgers een cursus aan die hen helpt om op een veilige manier te zorgen en overbelasting te voorkomen. We breiden het aanbod van respijtzorg voor zwaarbelaste mantelzorgers uit. We ondersteunen vormen van vrijwilligerswerk die bijdragen aan het laagdrempelig helpen van buurt- en dorpsgenoten. Gemeenten en zorgaanbieders moeten investeren in slimme oplossingen voor wonen, zorg en ondersteuning. We moeten bij elk inrichtingsplan, elk gebouw en elke voorziening rekening houden met toegankelijkheid voor mensen met beperkingen. En we moeten ondernemers uitdagen om hun producten en diensten af te stemmen op de vraag van kwetsbare groepen. We maken van Nieuwkoop een dementievriendelijke gemeente. Hiervoor werken we samen met lokale partijen. Bij de inrichting van de leefomgeving houden wij als gemeente rekening met de speciale behoeften van dementerenden. Wij zetten ons in voor voorlichting over de impact van de leefomgeving op dementerende mensen en zullen bij ondernemers aandacht hiervoor vragen. Voor het bieden van passende zorg en ondersteuning is het in toenemende mate van belang dat gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren, als inkopers van onderdelen van de zorg, samenwerken.
Samen moeten we ervoor zorgen dat inwoners toegang hebben tot de zorg die kwetsbare mensen nodig hebben en die zij ook wensen. Samen zorgen we ervoor een dat zorgverleners die werken binnen de Wmo, de Participatiewet, Zvw en Wlz kunnen en willen samenwerken. Alleen dan maken we een kans om met de beschikbare budgetten en menskracht een zorgaanbod te houden waar we trots op kunnen zijn. We versterken de samenwerking vanuit de gemeente met de zorgverzekeraar en het zorgkantoor en komen tot een data-driven lokaal domeinoverstijgend zorgplan met aandacht voor samenwerking in de zorgketens, voor innovatie, digitalisering en gegevensuitwisseling in het belang van kwaliteit en veiligheid van zorg. Om de passende zorg van betere kwaliteit te laten zijn willen wij een speciale aanvullende verzekering in samenwerking met de regionale verzekeraar en zorgkantoor in het leven roepen om de zorgbehoefte het best te laten aansluiten op de zorgvraag. We onderzoeken daarom de mogelijkheid om samen met de regionale verzekeraar en het zorgkantoor een ‘Nieuwkoop polis’ of een aanvullende verzekering te ontwikkelen waarin we de domeinen Wmo, Zvw en Wlz op elkaar laten aansluiten.
Verkiezingsprogramma 2022 - 2026
20
Kijk verder dan morgen - Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.
We blijven bij de RAV Hollands-Midden, bij Zorg en Zekerheid, bij het ministerie en zo nodig bij de Tweede Kamer aandacht vragen voor de aanrijtijden van ambulances in onze gemeente, totdat de landelijke normen voor aanrijtijden ook in onze gemeente worden gerealiseerd. Ook waar het gaat om de bereikbaarheid van ziekenhuizen en van huisartsenhulp in avond, nacht en weekend komen we bij de relevante partijen op voor de belangen van de inwoners van onze gemeente en in het bijzonder voor de belangen van ouderen, ouders van jonge kinderen en chronisch zieken voor wie de bereikbaarheid van deze voorzieningen van groot belang zijn. Een gerichte aanpak voor de meest kwetsbare gezinnen en families Sommige gezinnen en families in onze gemeente hebben te maken met een complexe zorgvraag of met een stapeling van problemen. Doordat er meerdere mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, of omdat een ziekte of beperking gevolgen heeft voor heel veel aspecten van het leven. Deze gezinnen lopen nu te vaak vast in de hulpverlening, omdat zorgvragen op individuele basis beoordeeld worden en omdat gezinnen met meervoudige vragen vaak met heel veel verschillende regelingen en instanties te maken krijgen. Ze hebben dan te maken met allerlei hulpverleners en toch raken hun problemen niet echt opgelost. Dat is onverteerbaar en dat gaan we gericht aanpakken.
Het gaat niet om de regels, het gaat om rechtvaardigheid en het is het resultaat telt. Wij willen gaan werken met een 'omgekeerde verordening' voor het sociaal domein (en waar mogelijk ook het domein van de woningtoewijzing), waarbij niet de verschillende wetten en regels leidend zijn, maar de hulpvraag van de inwoners. We maken in de verordening ruimte om de hulpvraag van een gezin integraal te benaderen en slimme oplossingen te vinden die recht doen aan de optelsom van hulpvragen en aan de mogelijkheden die het gezin (met naasten) zelf heeft tot oplossingen te komen. Hierbij hoort de omgekeerde toets. Het principe van de omgekeerde toets is eenvoudig. Allereerst wordt beoordeeld wat er nodig is om een probleem van een individu, een gezin of een oudere met partner en mantelzorgers echt op te lossen. Daarna wordt beoordeeld of dat past binnen de grondwaarden van de diverse wetten. Pas als dit helder is, komt de juridische toets. Hierbij zien we de wetsartikelen als instrumenten om de grondwaarden van de wetten te realiseren. Het kan dan bijvoorbeeld zo zijn dat we huishoudelijke hulp toekennen aan iemand, zodat die persoon ruimte en energie heeft en houdt om zware mantelzorg te blijven verlenen. Of we helpen gezinnen die in armoede leven met het eerste zetje om uit een negatieve spiraal te komen.