2023-060 Kadernota 2024
Tekst van het document
KADERNOTA 2024
2
INHOUD Inleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Ontwikkelingen 2023 per programma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Ontwikkelingen 2024- 2027 per programma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Programma 1 Ruimtelijke Ontwikkeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Programma 2 Ruimtelijk beheer. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Programma 3 Sociaal Domein. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Programma 4 Bestuur en Dienstverlening. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Overhead en dekkingsmiddelen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15 Overzicht financiële gevolgen 2024 - 2027. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Bijlage 1 - Toelichting financiële ontwikkelingen 2023. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Bijlage 2 - Toelichting ontwikkelingen 2024 – 2027.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Bijlage 3: Spelregels en uitgangspunten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
3
INLEIDING Voor u ligt de ‘Kadernota nieuwe stijl’. De wens om de Planning & Control cyclus (P&C-cyclus) te vereenvoudigen kwam vanuit het coalitieakkoord. De gemeenteraad heeft in de tussentijd een bijbehorende nieuwe financiële verordening vastgesteld. Daarnaast is afgesproken dat de P&C-cyclus vanaf 2023 bestaat uit een kadernota, een begroting en een jaarrekening. De voor- en najaarsnota en de decemberwijziging vervallen. De kadernota 2024 bestaat uit de volgende 4 onderdelen: 1. Ontwikkelingen 2023 per programma 2. Ontwikkelingen 2024 – 2027 per programma 3. Financiële spelregels
4. Financieel technische uitgangspunten voor de begroting 2024
De kadernota geldt als basis voor het opstellen van de programmabegroting 2024 - 2027.
4
ONTWIKKELINGEN 2023 PER PROGRAMMA In april 2023 is de Financiële Verordening vastgesteld. Hierin staat dat de voor- en najaarsnota vervallen. Dit was bij de vaststelling van de begroting 2023 nog niet bekend. Het is daarom noodzakelijk om met dit raadsvoorstel de eerste wijzigingen op het begrotingsjaar 2023 aan u te melden. De begrotingswijziging vindt u in Bijlage 1 van deze kadernota. Een aantal ontwikkelingen die spelen in het begrotingsjaar 2023 hebben direct impact op onze organisatie. Het begrotingsjaar 2023 begon met een positief saldo van € 620.000. Met de huidige ontwikkelingen is de verwachting dat 2023 eindigt met een tekort van € 1.900.000. In onderstaande tabel vindt u het financiële overzicht voor het jaar 2023.
Begrotingssaldo
2023
Begrotingssaldo decemberwijziging 2022
-711.000
Ontwikkelingen begrotingssaldo: uitbreiding formatie griffie Correctie stand decemberwijziging Geactualiseerd begrotingssaldo start kadernota 2024
Ontwikkelingen
56.000 35.000 -620.000
2023
1. Ruimtelijke ontwikkeling Exploitatie Uitvoering economische actieagenda
15.000
Implementatie Omgevingswet
100.000
Onderzoek centrumplan Langeraar
30.000
Opslag Flexwoningen
80.000
Aanvulling startersleningen 500.000 Verhogen uitvoeringskrediet Centrumlocatie Nieuwveen Verhogen investeringskrediet verbouwing voormalige Bibliotheek Beukenpad 180.000 Totaal ontwikkelingen 2023
0 30.000 kap.lasten vanaf 2024 255.000
aanwezige dekking: Uitvoering economische actieagenda tlv reserve economie en toerisme
-15.000
Implementatie Omgevingswet tlv reserve implementatie Omgevingswet
-100.000
Budgettair effect programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling
140.000
2. Ruimtelijk beheer Exploitatie Uitvoering GVVP Geerweg
112.850
Energiekosten openbare verlichting
300.000
Verbeteren kwaliteit BAG,BGT,BRO
70.000
Uitstel uitvoering Bodemtaken (ODWH)
-76.000
Investeringskrediet vissteiger mindervaliden 25.000
kap.lasten vanaf 2024
Verhogen investeringskrediet steigers Hoekse Aarkade 50.000
kap.lasten vanaf 2024
Totaal ontwikkelingen 2023
+
IS VOORDELIG
406.850
aanwezige dekking: reserve GVVP
-112.850
Budgettair effect programma 2 Ruimtelijk beheer
294.000
IS NADELIG
5 Ontwikkelingen 3. Sociaal domein Exploitatie Opvang Oekraine Extra capaciteit (i.v.m. Oekraine) Maatschappelijke Zorg (opvang en beschermd wonen) Gezond en Actief Leven Akkoord leerlingenvervoer DVO Serviceplein vroeg-signalering (begrotingspost schuldhulpverlening) Totaal ontwikkelingen 2023 aanwezige dekking: Rijksmiddelen opvang Oekraine Reserve Oekraïne (bij de jaarrekening 2022 gevormd) Rijksmiddelen Maatschappelijke Zorg SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord
2023
3.600.000 500.000 100.000 500.000 80.000 65.000 53.000 4.898.000 -3.600.000 -500.000 -100.000 -500.000
Budgettair effect programma 3 Sociaal domein
198.000
4. Bestuur en dienstverlening Exploitatie Capaciteit burgerzaken WMEBV Totaal ontwikkelingen 2023 aanwezige dekking: Vacatureruimte inzetten voor uitbreiding formatie burgerzaken
56.000 50.000 106.000
Budgettair effect programma 4 Bestuur en dienstverlening
96.000
5. Bedrijfsvoering Exploitatie Verhoging jaarlijkse bijdrage Erfgoed Leiden Datagedreven werken CAO gemeenten 2023 Gevolgen functiewaardering teamleiders Externe capaciteit bedrijfsvoering Uitbreiding formatie automatisering Doorontwikkeling ambtelijke organisatie Mobiliteitsbeleid Investeringskrediet aanpassing gemeentehuis/raadszaal Nieuwveen 700.000 Totaal ontwikkelingen 2023 aanwezige dekking: Algemene uitkering:decembercirculaire Algemene uitkering: Loon- prijsontwikkeling 2023 Inzet restant stelpost indexering 2023 Budgettair effect programma Bedrijfsvoering
Ontwikkelingen Totaal budgettair effect programma's
Begrotingssaldo Begrotingssaldo na kadernota 2023
-10.000
24.000 200.000 1.000.000 71.927 600.000 70.000 100.000 50.000 kap.lasten vanaf 2024 2.115.927 -61.000 -166.000 -150.000 1.738.927
2023 2.466.927
+
2023
IS VOORDELIG
1.846.927
IS NADELIG
6
Aanpassing tarieven 2023 Bij het samenstellen van de begroting 2023 is voor de inflatie uitgegaan van dezelfde uitgangspunten als die zijn meegegeven aan de gemeenschappelijke regelingen. Het financieel kader voor de gemeenschappelijke regelingen is opgesteld voor de stijging van de inflatie. Inmiddels is duidelijk dat de feitelijke inflatie een stuk hoger uitvalt. Als we in de begroting 2024 alleen de verwachte stijging tussen 2023 en 2024 beramen, blijft een groot deel van de feitelijke inflatie buiten beschouwing.
7
ONTWIKKELINGEN 2024- 2027 PER PROGRAMMA Begrotingstekort Het financiële vooruitzicht voor de komende jaren ziet er niet goed uit. We verwachten vanaf 2026 een serieus tekort in de begroting. De oorzaak van dit tekort ligt bij verschillende factoren, waaronder stijgende lonen en prijzen. Op dit moment lijkt het er niet op dat de Rijksoverheid ons volledig zal compenseren voor deze kosten. Het is belangrijk om te vermelden dat de impact van de meicirculaire en de septembercirculaire nog niet is meegenomen. Er is wel rekening gehouden met andere ontwikkelingen, zoals de financiële gevolgen van de cijfers uit decembercirculaire 2022 en de afgesloten collectieve arbeidsovereenkomst. Deze verwerken we in de begroting die we aan u als gemeenteraad voorleggen. Het was niet eenvoudig om voor 2024 tot een sluitende begroting te komen. De budgetten zijn op themaniveau tegen het licht gehouden en er is kritisch gekeken naar onze reserves en voorzieningen. Beide acties leveren geen structureel geld op. Taken en bijbehorende verplichtingen, zoals contracten, bepalen de budgetten. Een verlaging van budgetten in de toekomst is mogelijk. Dit gaat echter hand in hand met een discussie over welke ‘niet wettelijke taken’ we dan niet meer kunnen verrichten.
8
Procedureel De gemeenteraad hanteert drie procedures voor het beschikbaar stellen van geld voor nieuw beleid: Procedure A: bij het vaststellen van de begroting stelt de gemeenteraad deze gelden direct beschikbaar voor besteding. Procedure B: bij het vaststellen van de begroting stelt de raad deze gelden beschikbar aan het college, maar besteding wordt pas vrijgegeven nadat het college hierover heeft besloten. Procedure C: bij het vaststellen van de begroting stelt de raad het voornemen om dat bedrag te gaan besteden vast, maar het bedrag wordt pas daadwerkelijk
Incidenteel – structureel De provincie toetst of de begroting reëel en structureel in
beschikbaar gesteld nadat de raad daar expliciet over
evenwicht is. In het nu verwachte resultaat van 2024 is rekening
heeft besloten op basis van een raadsvoorstel.
gehouden met enkele incidentele lasten, waaronder de toevoeging aan de reserves voor zwembad De Wel (€ 3.000.000)
Per nieuwe ontwikkeling geven we aan welke procedure
en de inrichting van de openbare ruimte rond verschillende centra
van toepassing is. Dit vindt u in bijlage 2.
(€ 1.000.000). Het saldo van de structurele baten en lasten laat in 2024 een aanzienlijk positief resultaat zien.
Algemene ontwikkelingen In vergelijking met bijvoorbeeld 20 jaar geleden veranderen dingen in ons werkgebied steeds vaker en sneller. Ontwikkelingen verlopen niet meer rechtlijnig en zijn vaak complex. Het aantal factoren dat een situatie beïnvloedt blijft toenemen en er zijn meer onbekende elementen dan voorheen. Dit zorgt voor meer onzekerheid en vereist voortdurende analyses en evaluaties. We zien de ontwikkelingen, maar weten nog niet precies hoe dit onze interne bedrijfsvoering of dienstverlening aan onze inwoners gaat beïnvloeden. Een voorbeeld hiervan is de snelle groei van kunstmatige intelligentie. Hieronder nemen wij u per programma mee in een aantal algemene ontwikkelingen die wij op dit moment op ons af zien komen.
9
PROGRAMMA 1
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING
Er is een kentering gaande op de woningmarkt. Woningprijzen dalen onder invloed van hogere hypotheekrente en een vertraging van de economie. Ondertussen stijgen de bouwkosten juist wel. Dit vormt een risico voor onze woningbouwprojecten omdat de haalbaarheid van projecten voor ontwikkelaars en bouwers hiermee in het gedrang kan komen. Op dit moment hebben wij nog geen signalen dat dit tot vertraging van onze projecten of lagere (grond)opbrengsten leidt. We blijven de ontwikkelingen de komende maanden nauwgezet volgen. Ook landelijke ontwikkelingen, regelgeving en gerechtelijke uitspraken kunnen invloed hebben op onze (woningbouw)projecten. Er heerst nog steeds veel onzekerheid over regelgeving op het gebied van stikstof en de ‘stikstofruimte’ die er voor (woningbouw) ontwikkelingen is. Als het ‘stikstofprobleem’ landelijk en provinciaal niet wordt opgelost, dan kan het gebeuren dat we ook in onze provincie geen (bouw)vergunningen meer mogen afgeven. Ook de regelgeving met betrekking tot geluid, die nog steeds in ontwikkeling is, kan mogelijkheden voor woningbouw verminderen of bemoeilijken. Tot slot dreigt de bouw van middenhuurwoningen stil te vallen als de overheid de door de minister voorgestelde middenhuurregulering doorvoert.
10
We werken, samen met de agrarische sector in onze
om investeringen van de gemeente. Investeringen in
gemeente, in 2023 hard aan een agrarisch perspectief.
de openbare ruimte en leefbaarheid van de kleinere
Bij de verdere uitwerking hiervan moet blijken wat de
kernen om deze vitaal en leefbaar te houden. Concreet
uitvoering van dit perspectief betekent voor de sector,
speelt dit in Langeraar en Zevenhoven. In Langeraar
maar ook voor de gemeente.
is ook de huisvesting van maatschappelijke partijen een punt van aandacht. Na de uitvoering van het
De verduurzaming van onze gemeente en de warmte-
centrumplan Nieuwkoop en de herinrichting van het
en energietransitie vragen een grote inzet van inwoners,
Reghthuysplein, kijken we naar de parkeerdruk in het
ondernemers en onszelf. Op dit moment werken we
centrum en of aanvullende voorzieningen nodig zijn.
bijvoorbeeld aan het beleidskader zonnevelden, maar
Voor eventuele investeringen in onze centra zijn al
de gemeente krijgt ook een belangrijke rol bij de aanleg
reserveringen opgenomen bij de vaststelling van het
van warmtenetten. Dit zal qua capaciteit en financiën de
collegeprogramma en de begroting 2023-2026.
komende jaren het nodige van ons vragen. Denk hierbij aan het doorlopen van een maatschappelijke tender
Op dit moment werken we met Holland Rijnland aan
voor de aanleg van zonnevelden en de voorfinanciering
een aanvraag voor een Regiodeal voor de Greenports
en kosten van de onrendabele top bij de aanleg van
Aalsmeer, Boskoop en Duin- en Bollenstreek. Dit vindt
warmtenetten.
plaats in november 2023 en een eventuele toekenning volgt dan in de eerste helft van 2024. Een voorwaarde
Verder zien wij verschillende ontwikkelingen in onze
voor toekenning is dat het bedrijfsleven, het onderwijs
dorpscentra. Een landelijke trend is dat het steeds
en de gemeenten nauw samenwerken en gezamenlijk
lastiger wordt voorzieningen als een buurtsupermarkt
bijdragen aan een financieel fonds. Met dit fonds wordt
in de kleinere kernen te behouden. Daarnaast
een sneeuwbaleffect voor investeringen verwacht dat
blijft parkeren een belangrijk onderwerp. Deze
positief bijdraagt aan de realisatie van projecten in de
ontwikkelingen vragen de komende jaren mogelijk ook
regio gericht op brede welvaart.
11
PROGRAMMA 2
RUIMTELIJK BEHEER Vanwege de stijgende energiekosten en de hogere inflatie zijn producten en diensten duurder geworden. Dit heeft gevolgen voor de contracten en begrotingen die opgesteld zijn op basis van de vastgestelde beheerprogramma’s. Het is niet precies te voorspellen welke effecten dit op de lange termijn heeft. Bij de herziening van de beheerprogramma’s en de bijbehorende berekeningen voor de komende 20 jaar moeten we de bijdragen aan verschillende voorzieningen aanpassen. Als gevolg van klimaatverandering krijgen we te maken met vaker voorkomende periodes van extreme droogte of hevige neerslag. De openbare ruimte moeten we zowel nu als in de toekomst robuust inrichten om de overlast voor onze inwoners zoveel mogelijk te beperken. Het grondwater, met name het drinkwater dat ervan afhankelijk is, staat onder druk. Dit komt door toenemende droogte, een grotere vraag naar grondwater door de industrie en verontreiniging in de ondergrond. Het drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk voor de kwaliteit en beschikbaarheid van drinkwater. In de nabije toekomst doen zij een beroep op de (semi)overheid om samen te werken en te zorgen voor de continuïteit van het drinkwater. Het is nog niet duidelijk wanneer dit dringend wordt.
12
PROGRAMMA 3
SOCIAAL DOMEIN Lokale preventieve agenda
elkaar te verbinden. Aan het einde van 2023 presenteren wij
Gezonde inwoners zijn erg belangrijk voor een leefbare en
de lokale preventieve agenda aan de gemeenteraad voor
sterke gemeente. Mensen die zich gezond en fit voelen,
besluitvorming.
dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Door sterke verbondenheid binnen de dorpen
Jeugdhulp
voelen minder mensen zich eenzaam en staan ze minder
Om ervoor te zorgen dat we de jeugdhulp in Nieuwkoop
buiten de samenleving. Wij willen de sociale verbinding
vanaf 2024 zonder grote risico’s en hogere kosten kunnen
verder versterken. Binnen het sociale domein richten we
voortzetten, versterken we de huidige situatie. Dit geldt
ons op een gezond leven, gelijke kansen en zekerheid van
voor zowel de inzet van het jeugd- en gezinsteam Nieuw-
bestaan. Op deze manier investeren we in een gezonde
koop als de Serviceorganisatie Zorg (SOZ), die momenteel
en inclusieve samenleving. Met een overkoepelende visie
de specialistische jeugdhulp naar tevredenheid verzorgen.
op het sociale domein maken we de gemeente klaar voor
De diverse colleges in de Rijnstreek maakten verschillende
de toekomst. We zetten daarbij actief in op een gezond
overwegingen met betrekking tot deze punten. Dit leidde
leven. Op dit moment werkt het college aan een integraal
ertoe dat er meerdere uitvoeringsmogelijkheden ontstaan
uitvoeringsplan (lokale preventieve agenda). Er is aandacht
op het gebied van jeugdhulp in de Rijnstreek. Kaag en
voor onder andere sport, inclusiviteit, creativiteit, cultuur,
Braassem en Nieuwkoop onderzoeken gezamenlijk hoe ze
samenzijn en gezonde voeding. We zien mogelijkheden
kunnen samenwerken om een stabiel Jeugd- en Gezinsteam
om het brede scala aan preventiemaatregelen actief met
te waarborgen.
13
Vluchtelingen/ statushouders/ ontheemden
Zwembad De Wel
De onrust in de wereld houdt aan. Wij kijken met zorg naar
zwembad De Wel. Het beheer en exploitatie van dit zwem-
deze ontwikkelingen. Deze onrust zorgt ervoor dat Nieuwkoop ook haar verantwoordelijkheid heeft als het gaat om: het opvangen van ontheemden uit Oekraïne; verhoogde taakstelling huisvesting statushouders; het organiseren (ruimtelijk faciliteren) van opvang voor vluchtelingen die in procedure zitten (COA vluchtelingen). Daarnaast moeten we ons mogelijk in de (nabije) toekomst opnieuw voorbereiden op crisisnoodopvang. Als gemeente hebben we zeer beperkt invloed op deze ontwikkelingen, maar we worden wel geconfronteerd met de gevolgen. Het is aan iedere gemeente om de wettelijk opgedragen taken zo goed mogelijk te vervullen. Het is in het belang van de nieuwkomers –en tijdelijke gasten- dat zij succesvol hun plaats vinden in onze samenleving. Tegelijk leggen deze extra taken een enorm beslag op de ambtelijke organisatie en vraagt dit veel van de flexibiliteit van onze samenleving. We houden de gemeenteraad actief op de hoogte van alle ontwikkelingen die ook in 2023 en 2024 weer op ons af blijven komen.
De gemeente Nieuwkoop heeft een overdekt zwembad, bad zijn in handen van de gemeente. De vraag rijst of de gemeente met de steeds strengere wet- en regelgeving voor zwembaden, nog wel toegerust is op deze taak. Moet de gemeente de zwembadexploitatie nog wel zelf blijven doen? Het coalitieakkoord 2022-2026 kondigt in dit verband een onderzoek aan naar alternatieve beheervormen voor zwembad De Wel. Dit onderzoek start in de tweede helft van 2023 en leidt in 2024 tot besluitvorming.
14
PROGRAMMA 4
BESTUUR EN DIENSTVERLENING We maken onze dienstverlening zo toegankelijk mogelijk voor onze inwoners. Toch kunnen we niet precies voorspellen welke invloed de snelle digitalisering en nieuwe wetten zoals de Omgevingswet voor invloed hebben op de hulpvragen van inwoners. In Holland Rijnland werken we aan een Regionale Investeringsagenda met daarop concrete projecten. Via deze investeringsagenda maakt de regio aanspraak op Rijks- en Provinciegelden. Op dit moment werken we aan de projectenlijst en een financieringsstrategie met bijbehorend instrumentarium. Gemeenteraden kunnen in de tweede helft van 2023 zienswijzen indienen op de concept investeringsagenda. Het is de intentie om de agenda in december 2023 door het Algemeen Bestuur vast te laten stellen en de investeringen te verwerken in de Holland Rijnland Kadernota 2025. De eerste projecten kunnen dan vanaf 2025 worden gefinancierd. Ook in Groene Hart Novex werken we aan een Regionale Investeringsagenda. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan op lopende processen (net als bij Holland Rijnland). De investeringsagenda Holland Rijnland, met projecten voor de Groene Hart gemeenten van Holland Rijnland, gebruiken we als onderlegger voor de Novex agenda.
15
OVERHEAD EN DEKKINGSMIDDELEN Krapte op de arbeidsmarkt
eenmalig een bedrag van een miljard extra
taken. Verder biedt het accres vanaf 2027 te
de gemeentelijke informatievoorziening.
De arbeidsmarkt wordt steeds krapper en laat
beschikbaar. Met de voorjaarsnota van het
weinig vergoeding voor het opvangen van
Op dit moment is nog niet bekend wat dit
zien dat er bijna geen ruimte meer is.
Rijk komt dit bedrag vanaf 2027 structureel
de autonome groei van de zorgtaken. Het is
precies betekent voor onze werkwijze en tot
De vraagstukken op de arbeidsmarkt vereisen
beschikbaar, maar meer ook niet. Voor een
goed dat er nu een aanzet is voor een nieuwe
welke kosten dit leidt.
investeringen in onze huidige medewerkers
gemiddelde gemeente van 40.000 inwoners
normeringssystematiek. Alles bij elkaar geeft
en toekomstige medewerkers. We verwach-
gaat het om een bedrag van ongeveer
deze voorjaarsnota niet de gewenste structu-
Artificial intelligence
ten dat dit de komende jaren lastig blijft en
2 miljoen euro.
rele financiële zekerheid voor gemeenten.
Door technologische ontwikkeling zoals Artifi-
ren van externe krachten wanneer vacatures
Vanaf 2026 is er nog steeds sprake van een
Common Ground
niet worden ingevuld.
grote terugval van middelen uit het gemeente-
Gemeenten hebben een nieuwe, moderne,
de opkomst van de elektriciteit of de compu-
fonds. Op 2 mei 2023 heeft de VNG in een
gezamenlijke informatievoorziening (Common
ter. De VNG ontwikkelt een agenda ‘digitale
eerste reactie laten weten dat er op korte
Ground) nodig voor het uitwisselen van gege-
grondrechten en ethiek’ om invulling te geven
termijn overleg nodig is met het kabinet over
vens. Het huidige stelstel voor gegevensuit-
aan de opgaven die door de Wetenschappe-
Bijna de helft van onze inkomsten ontvangen
de gevolgen voor gemeenten van de Voor-
wisseling maakt het lastig om snel en flexibel
lijke Raad voor Regeringsbeleid zijn genoemd.
wij via het gemeentefonds. Het Rijk werkt met
jaarsnota van het Rijk.
te vernieuwen. Dit staat de vernieuwing van
Daarna zijn wij als gemeente aan zet.
dat we voorlopig afhankelijk zijn van het inhu-
Wijziging financiering systematiek gemeenten
cial Intelligence verwachten we een verandering in de samenleving die vergelijkbaar is met
de gemeentelijke dienstverlening in de weg.
gemeenten en provincies door aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026.
Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel
De VNG heeft hiervoor een meerjarige transi-
De onderstaande tabel geeft de financiële
In aanloop daartoe stelde het kabinet in
ongeveer 3 miljard euro minder beschik-
tiestrategie ‘Common Ground’ opgesteld.
gevolgen voor de begrotingsperiode
september 2022 voor gemeenten in 2026
baar voor het uitvoeren van gemeentelijke
Dit leidt tot een structurele hervorming van
2024 – 2027 weer.
16
OVERZICHT FINANCIËLE GEVOLGEN 2024 - 2027 2024 Begrotingssaldo decemberwijziging 2022 -218.000 Ontwikkelingen begrotingssaldo voor kadernota 2024 uitbreiding formatie griffie 56.000 Begrotingssaldo start kadernota 2024 -162.000 Voorgestelde begrotingswijziging autonome ontwikkelingen: Decembercirculaire 2022 -36.000 CAO gemeenten 2023 1.000.000 Begrotingssaldo start kadernota 2024 802.000 incl.autonome ontwikkelingen
Ontwikkelingen 2024-2027
2024
2025
2026
2027
-329.000
677.000
677.000
56.000 -273.000
56.000 733.000
56.000 733.000
-38.000 1.000.000 689.000
-33.000 1.000.000 1.700.000
0 1.000.000 1.733.000
2025
2026
2027
1. Ruimtelijke ontwikkeling Going-concern Uitvoering economische actieagenda 45.000 45.000 Implementatie Omgevingswet 50.000 0 Capaciteit duurzaamheid 510.000 515.000 Doorwerking verhoging investeringskredieten 2023 (kapitaallasten): Verbouwing voormalige Bibliotheek Beukenpad 60.000 60.000 Centra Nieuwkoop/Ter Aar doorwerking 2027 0 0 Uitbreiding brandkranen 11.000 11.000 Nieuw Aanvulling startersleningen 500.000 0 0 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed; investering 0 50.000 (jaarlijks 750.000 2024 t/m 2026) IS VOORDELIG Totaal ontwikkelingen 2024-2027 676.000 681.000 aanwezige dekking: Uitvoering economische actieagenda tlv reserve -45.000 -45.000 IS NADELIG economie en toerisme Implementatie Omgevingswet tlv reserve -50.000 0 implementatie Omgevingswet Verbouwing voormalige bibliotheek Beukenpad tlb -60.000 -60.000 budget Oekraine Rijksbijdrage duurzaamheid -510.000 -515.000
+
Budgettair effect programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling
11.000
61.000
+
IS VOORDELIG
IS NADELIG
+
IS VOORDELIG
IS NADELIG
45.000 0 515.000
0 0 515.000
60.000 0 11.000
0 67.000 11.000
0 100.000
0 150.000
731.000
743.000
-45.000
0
0
0
-60.000
0
-515.000
-515.000
111.000
228.000
17 Ontwikkelingen 2024-2027
2024
2. Ruimtelijk beheer Going-concern Uitvoering GVVP 2024: Zuideinde, Noordeinde, 898.611 Oude Nieuwveenseweg, Hertog van Beijerenstraat Doorwerking (verhoging) investeringskredieten 2023 (kapitaallasten): Vissteiger mindervaliden 25.000 1.667 Steigers Hoekse Aarkade 50.000 (verhoging) 3.333 Energiekosten openbare verlichting 150.000 Nieuw Uitvoering Bodemtaken (ODWH) 83.000 Realisatie zoutopslag;investering 300.000 (2024) 0 Realisatie brandstoftank;investering 50.000 (2024) 0 Verlaging storting in voorziening wegen -200.000 Verhoging storting in voorziening wegen vanuit 200.000 kabels en leidingen Nieuwe lichtmasten gemeentebreed;investering 0 6.000.000 (2025) Lagere onderhoudskosten openbare verlichting 0 Vervallen storting reserve openbare verlichting 0 Totaal ontwikkelingen 2024-2027 1.136.611 aanwezige dekking: Verwachte taakmutatie gemeentefonds Bodemtaken -83.000 reserve GVVP -898.611 Hogere opbrengsten leges en bijdragen kabels en -200.000 leidingen Budgettair effect programma 2 Ruimtelijk beheer
Ontwikkelingen 2024-2027
2025
2026
2027
0
0
0
1.667 3.333 150.000
1.667 3.333 45.000
1.667 3.333 45.000
83.000 20.000 3.333 -200.000 200.000
83.000 20.000 3.333 -200.000 200.000
83.000 20.000 3.333 -200.000 200.000
0
170.000
170.000
0 0 261.334
-40.000 -40.000 246.334
-40.000 -40.000 246.334
-83.000 0 -200.000
-83.000 0 -200.000
-83.000 0 -200.000
-45.000
-21.666
-36.666
-36.666
2024
2025
2026
2027
3.600.000 82.000
3.600.000 51.000
0 26.000
0 171.000
500.000 80.000 65.000 53.000
500.000 80.000 65.000 53.000
400.000 80.000 65.000 53.000
0 80.000 65.000 53.000
3. Sociaal Domein Going-concern Opvang Oekraine Maatschappelijke Zorg (opvang en beschermd wonen) Gezond en Actief Leven Akkoord leerlingenvervoer DVO Serviceplein vroeg-signalering (begrotingspost schuldhulpverlening) Nieuw Spreidingswet asielopvang Onderzoek exploitatie zwembad Totaal ontwikkelingen 2024-2027 aanwezige dekking: Rijksmiddelen opvang Oekraine Rijksmiddelen Maatschappelijke Zorg SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord Verhoging zwembadtarieven
pm pm 4.380.000
pm pm 4.349.000
pm pm 624.000
pm pm 369.000
-3.600.000 -82.000 -500.000 -25.000
-3.600.000 -51.000 -500.000 -25.000
0 -26.000 -400.000 -25.000
0 -171.000 0 -25.000
Budgettair effect programma 3 Sociaal Domein
173.000
173.000
173.000
173.000
18
Ontwikkelingen 2024-2027 4. Bestuur en dienstverlening Going-concern Capaciteit burgerzaken Nieuw Beleidsplan Veiligheidsregio Hollands Midden Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer Totaal ontwikkelingen 2024-2027 aanwezige dekking: Vacatureruimte inzetten voor uitbreiding formatie burgerzaken Opbrengst burgerzaken hoger dan begroot Budgettair effect programma 4 Bestuur en dienstverlening
Ontwikkelingen 2024-2027 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Going-concern Nieuw Vermindering dividend netwerkbeheerder i.v.m. energietransitie Algemene uitkering: Correctie Loon- prijsontwikkeling 2022 t/m 2024 Verzetten basisjaar 2022 naar 2023 (t.b.v. loon-prijsontwikkeling) Toevoeging begrotingsjaar 2027 Totaal ontwikkelingen 2024-2027 aanwezige dekking: N.v.t. Budgettair effect overzicht algemene dekkingsmiddelen
2024
2025
2026
2027
56.000
56.000
56.000
56.000
168.000 50.000 274.000
168.000 0 224.000
168.000 0 224.000
168.000 0 224.000
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-100.000
-100.000
-100.000
-100.000
164.000
114.000
114.000
114.000
2024
2025
2026
2027
0
0
0
200.000
-356.000 -1.672.000
-799.000 -1.672.000
-799.000 -1.672.000
-799.000 -1.672.000
0 -2.028.000
0 -2.471.000
0 -2.471.000
447.000 -1.824.000
-2.028.000
-2.471.000
-2.471.000
-1.824.000
19 Ontwikkelingen 2024-2027
2024
Overzicht overhead Going-concern Digitalisering archieven Erfgoed Leiden 145.000 Verhoging jaarlijkse bijdrage Erfgoed Leiden 47.000 ICT beheerplan 131.748 Data gedreven werken 142.500 Vergroten digitale veiligheid 25.000 Gevolgen functiewaardering teamleiders 71.927 Uitbreiding formatie automatisering 70.000 Prognose CAO 2024 3,1% 647.000 Indexatie goederen en diensten 3,1% 833.000 Indexatie GR'en 10,75% 459.000 Inzet restant stelpost indexering 2023 -150.000 Doorwerking verhoging investeringskredieten 2023 (kapitaallasten): Aanpassing gemeentehuis/raadszaal Nieuwveen 46.000 Nieuw Knelpunten personeel 100.000 Structurele bezuiniging personeel 0 Catering werkcafé 0 Doorontwikkeling ambtelijke organisatie 100.000 Totaal ontwikkelingen 2024-2027 2.668.175 aanwezige dekking: incidentele posten dekken uit algemene reserve Digitalisering archieven Erfgoed Leiden -145.000 Knelpunten personeel -150.000 Doorontwikkeling ambtelijke organisatie -100.000
2025
2026
2027
0 47.000 188.148 142.500 25.000 40.456 70.000 647.000 833.000 459.000 -150.000
0 47.000 -17.512 142.500 25.000 40.456 70.000 647.000 833.000 459.000 -150.000
0 47.000 -80.429 142.500 25.000 40.456 70.000 647.000 833.000 459.000 -150.000
46.000
46.000
46.000
100.000 0 50.000 0 2.498.104
0 -100.000 50.000 100.000 2.192.444
0 -100.000 50.000 0 2.029.527
0 -150.000 0
0 0 -100.000
0 0 0
Budgettair effect overzicht overhead
2.273.175
2.348.104
2.092.444
2.029.527
Ontwikkelingen 2024-2027
2024
2025
2026
2027
Totaal budgettair effect programma's/overzicht dekkingsmiddelen/overhead
548.175
203.438
-17.222
683.861
2024
2025
2026
2027
Meerjarenperspectief inclusief ontwikkelingen 2024-2027 voor dekkingsperspectief
1.350.175
892.438
1.682.778
2.416.861
Dekkingsperspectief
2024
2025
2026
2027
-787.000 -574.000
-787.000 -574.000
-787.000 -574.000
-787.000 -574.000
-1.361.000
-1.361.000
-1.361.000
-1.361.000
2024
2025
2026
2027
IS VOORDELIG
-10.825
-468.562
321.778
1.055.861
IS NADELIG
Meerjarenperspectief kadernota
Gemeentelijke inkomsten: Aanpassing indexatie 2023 ozb 7,6% Indexatie 2024 ozb, heffingen, huur, leges 3,1% Totaal dekkingsperspectief
Meerjarenperspectief kadernota Meerjarenperspectief begroting inclusief ontwikkelingen 2024-2027
+
20
Financiële spelregels Deze vindt u in bijlage 3.
Financieel technische uitgangspunten begroting 2024 In de kadernota zijn ook de autonome ontwikkelingen opgenomen. Dit betreft: Een loonkosten- en prijsontwikkeling van 3,1%, in overeenstemming met de consumentenprijsindex (CPI). Een indexering voor gemeenschappelijke regelingen van 10,75%, in overeenstemming met regionaal gemaakte afspraken.
21
BIJLAGES Bijlage 1 - Toelichting financiële ontwikkelingen 2023 Korte beschrijving oorzaak ontwikkeling
Korte beschrijving gevolg ontwikkeling
Jaar of jaren waarin ontwikkeling zich voordoet
Verwachte financiële afwijking N
Nadeel
V
voordeel
Doet de financiële afwijking zich 1 x keer voor in een jaar incidenteel (I) Komt de financiële afwijking in meer jaren voor structureel (S)
Programma 1: Ruimtelijke Ontwikkeling
Uitvoering economische actieagenda In het collegeprogramma is opgenomen dat we om onze lokale economie te ondersteunen en ondernemerschap te stimuleren een nieuwe economische actieagenda opstellen. Vervolgens wordt de actieagenda uitgevoerd.
Met de uitvoering van de actieagenda beogen we de lokale economie te ondersteunen en ondernemerschap te stimuleren. Voor de uitvoering van de actieagenda is budget gereserveerd in de reserve Economie en Toerisme. Activiteiten die vanuit de economische actieagenda in 2023 worden uitgevoerd zijn: ondersteuning van Koop Lokaal, inrichting van een afspraakvolgsysteem voor accountmanagement economische zaken, onderzoek naar invoering van toeristenbelasting en ondersteuning bij de huisvesting van de kunstwinkel.
2023
Implementatie Omgevingswet: Omgevingsplan Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. In voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten nog het nodige voorbereid worden, zoals het ontwikkelen van een standaard voor ons omgevingsplan, een format voor partiële herzieningen van het omgevingsplan, opstellen van benodigde regelgeving en verordening(en) en training en opleiding van medewerkers. Voorbereiding op het werken met een omgevingsplan vraagt interne en externe inzet.
Op 1 januari 2024 zijn we klaar voor de invoering van de Omgevingswet en het werken met een omgevingsplan.
2023
Onderzoek centrumplan Langeraar De leefbaarheid van de dorpscentra in kleine kernen staat onder druk. Daarnaast zal het dorp Langeraar zich de komende jaren ontwikkelen (IKC de Poel, woningbouwontwikkeling, onderzoek naar accommodaties verenigingen, etc.). De gemeente denkt proactief mee over de ontwikkeling van het centrum, dit brengt echter ook kosten met zich mee.
Een vitaal en leefbaar centrum van Langeraar waarbij voorzieningen zo veel mogelijk in stand gehouden worden.
€ 15.000 (N)
I
€ -15.000 (V - onttrekking reserve Economie en Toerisme)
€ 100.000 (N)
I
€ 100.000 (V) (onttrekking aan reserve implementatie Omgevingsweg) 2023
€ 30.000 (N)
I
22
Opslag Flexwoningen Om snel woonruimte te realiseren voor (in eerste instantie) Oekraïense ontheemden zijn de gemeente en Woondiensten Aarwoude een samenwerking aangegaan. WDA heeft flexwoningen besteld en aangekocht. De gemeente kon de beoogde locaties voor plaatsing van de units niet beschikbaar stellen. Daarom worden de woningen nu opgeslagen in afwachting van verkoop of plaatsing. Met deze opslag gaan kosten gemoeid voor het geschikt maken van de opslaglocatie, transport van de units, beveiliging, verzekering, etc.
Opslag van de door WDA aangekochte flexwoningen op een locatie op Schoterhoek II.
Startersleningen Mede na verhoging van het maximaal (aanvullend) te lenen bedrag als starterslening voor starters in onze gemeente (in juni 2022) zijn in 2022 zeven starterleningen toegekend voor in totaal een bedrag van € 273.000. Dit laat zien dat er op dit moment onder starters een grote behoefte is aan de starterslening om hun eerste woning te kunnen aankopen. Daarmee is de regeling een succes. De middelen die de gemeente via de SVn beschikbaar stelde voor de toekenning van startersleningen zijn inmiddels volledig benut. We stellen voor aanvullend € 500.000 beschikbaar te stellen voor startersleningen in 2023 en nog eens € 500.000 in 2024. Het beschikbaar stellen van deze middelen voor startersleningen vormt geen last in de begroting, maar betekent in feite het doorlenen van geld aan starters in onze gemeente. De starters die van een lening gebruik maken betalen de lening met een marktconforme rente terug. Daarnaast betalen zij een kleine vergoeding voor de (uitvoerings)kosten van de SVn. Het uitzetten van leningen brengt hierdoor voor de gemeente geen kosten met zich mee. Ook het kredietrisico is via de SVn afgedekt.
2023
€ 80.000 (N)
2023 - 2024
0
I
Verhogen uitvoeringskrediet Centrumlocatie Nieuwveen (Weteringplein). Door prijsstijging is het door de raad geaccordeerde uitvoeringskrediet (al in 2019) niet voldoende voor de realisatie van het plan.
Een goede en aantrekkelijke buitenruimte van dit projectgebied en uitbreiding van het bestaande dorpsplein voor alle inwoners van Nieuwveen.
2023 - 2024
€ 30.000 (N)
I
Verhogen investeringskrediet verbouwing voormalige Bibliotheek Beukenpad. Na aanbesteding is gebleken dat het door de raad beschikbaar gestelde investeringskrediet voor de verbouwing van het pand aan het Beukenpad niet voldoende is. De raad is hierover reeds geïnformeerd via Raadsbrief nr. 96150. Voorgesteld wordt het krediet te verhogen.
Het verbouwen en klaarmaken van het pand aan het Beukenpad voor bewoning door ontheemden uit Oekraïne.
2023
€ 180.000 (N)
I
€ 180.000 (N) (storting in afschrijvingsreserve, dekking ten laste van budget Oekraïne)
23
Programma 2: Beheer Openbare Ruimte Vanuit het GVVP worden de volgende projecten investeringen (nieuwe grootboeknummers): 2023: Geerweg betreft een reconstructie uit het wegenbeheerplan en vanuit GVVP 2024: Zuideinde investering vanuit het GVVP
In de begroting 2023 is er geen geld onttrokken uit de reserve GVVP omdat werkzaamheden niet gekwantificeerd waren. Dit kwam door afstemming kabels en leidingen.
2023 - 2024
investeringen (nieuwe grootboeknummers): 2023: Geerweg € 112.850.
I (investeringen met dekking uit de reserve GVVP)
2024: Zuideinde € 369.775
2024: Noordeinde investering vanuit het GVVP 2024: Oude Nieuwveenseweg investering vanuit het GVVP
2024: Noordeinde € 205.447
2024: Hertog van Beijerenstraat investering vanuit het GVVP.
2024: Oude Nieuwveenseweg € 223.359 2024: Hertog van Beijerenstraat € 100.000 (N)
De energiekosten zijn toegenomen door hogere tarieven van de leverancier.
Door de hogere energiekosten is het bestaande budget voor energie van de openbare verlichting niet toereikend.
2023
€ 300.000 (N)
I (voor 2023, daarna is nog onduidelijk)
Er is een ENSIA controle uitgevoerd op de kwaliteit van de gegevens die we leveren aan de landelijke voorzieningen (BAG, BGT, BRO). De kwaliteit is onvoldoende gebleken.
Eenmalig is nog een investering nodig van voor het laten inmeten van honderden panden en voor het wegwerken van BGT en BAG achterstanden.
2023
€ 70.000 (N)
I (note, zie tekst beleidsontwikkeling)
Verwachte taakmutatie gemeentefonds Bodemtaken.
Door uitstel van de implementatie van de omgevingswet worden de bodemtaken per 1 januari 2024 aan de gemeente overgedragen. In de begroting is uitgegaan van een implementatie per 1 januari 2023.
2023
€ 76.000 (V)
I
In 2022 organiseerde de gemeenteraad de motiemarkt. De motie onderzoek vissteiger voor mindervaliden is aangenomen.
In overleg met de initiatiefnemer is een locatie en constructie bepaald. Binnen de huidige budgetten is geen ruimte voor realisatie.
2023
€ 25.000 (N) kapitaallasten
I
Het hoogheemraadschap hoogt De Hoekse Aarkade op. De bestaande steigers/beschoeiing is van de gemeente en moet verwijderd worden.
Aan de steigers liggen woonarken. De plekken worden door de gemeente verhuurd. Er kan niet meer aangemeerd worden als er geen nieuwe steigers komen.
2023
€ 50.000 (N)
I (ophogen investering 8150215)
24
Programma 3: Sociaal Domein In maart 2021 brak de oorlog in Oekraïne uit. Vanuit het ministerie is gemeenten gevraagd om opvang van Oekraïners te verzorgen.
Nieuwkoop biedt onderdak en begeleiding aan Oekraïners. Daarvoor krijgen we middelen vanuit het Rijk.
2023
€ 3.600.000 budgetneutraal
I
Vanuit het ministerie is gemeenten gevraagd om opvang van Oekraïners te verzorgen.
Een aantal werkzaamheden rondom het beheer van de opvangaccommodaties wordt uitbesteed. Het is noodzakelijk om te investeren in ambtelijke capaciteit zodat ook de reguliere werkzaamheden weer opgepakt kunnen worden en/of de werkdruk gereduceerd kan worden.
2023
€ 500.000 (N)
I
De Maatschappelijke Zorg (opvang en beschermd wonen) is vanuit het rijk met ingang van 2023 gedecentraliseerd.
De budgetten voor MZ zijn opgenomen in de begroting. Deze bedragen zijn gebaseerd op een voorlopig rekenmodel van AEF. Dit model is nu herijkt en gewijzigd.
2023
€ 100.000 budgetneutraal
S
onttrekking reserve Oekraïne
Dit is een technische wijziging. Aan baten en lastenkant te weinig begroot. In januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord getekend tussen Rijk, VNG en GGD. Dit is een nieuw akkoord ter bevordering van gezond leven. Meerdere preventiebudgetten worden samengevoegd en daar worden nieuwe budgetten aan toegevoegd.
Er wordt jaarlijks € 500.000 ontvangen als SPUK en besteed aan de doelen van het GALA. Deze bedragen moeten worden opgenomen in de begroting.
2023
€ 500.000 budgetneutraal
S
Recentelijk is de CAO voor gemeenten vastgesteld en zijn salarissen van gemeenteambtenaren verhoogd. De verhoging wordt voor 2023 doorberekend in de tarieven van het serviceplein van Alphen dat voor Nieuwkoop de Participatiewet uitvoert.
Nieuwkoop gaat meer betalen voor de diensten die zijn vastgelegd in de DVO met de gemeente Alphen.
2023
€ 65.000 (N)
S
Sinds begin 2022 zijn gemeenten verplicht om vroegsignalering van schulden uit te voeren. Ook hier is sprake van een CAO verhoging van de lonen. Daarnaast is het aantal meldingen van mensen die hun vaste lasten niet betalen (waarschijnlijk als gevolg van inflatie en energiearmoede) flink toegenomen.
De kosten van het uitvoeren van de vroegsignalering van schulden zijn door de gestegen loonkosten en het toenemen van de werkzaamheden, gestegen.
2023
€ 53.000 (N)
S
Leerlingenvervoer is een wettelijke taak van gemeente. Leerlingen niet zelfstandig naar school kunnen, bijvoorbeeld bij ziekte, een handicap of gedragsproblemen, kunnen een aanvraag doen voor dit vervoer. In Nieuwkoop is het aantal kinderen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer gestegen. Daarnaast zijn de brandstofkosten gestegen.
Door een toegenomen aantal leerlingen dat met het vervoer naar school gaat en gestegen brandstofkosten zijn de kosten voor leerlingenvervoer gestegen.
2023
€ 80.000 (N)
S
25
Programma 4: Bestuur en dienstverlening Het vakgebied van burgerzaken verandert sterk. De kerntaken blijven bestaan, maar we zien dat de autorisatie en kwaliteit van de persoonsgegevens steeds meer moet voldoen aan een kwalitatief hoog niveau. Zeker omdat steeds meer producten digitaal worden aangeboden en het voldoen aan de hogere eisen ook een nauwe samenhang kent met de verscherpte regels rondom informatie- en privacy beveiliging en de ENSIA audit. Dit vraagt om nieuwe en veranderende kennis en competenties van de medewerkers en meer capaciteit om dit werk te kunnen doen. Het aantal inwoners stijgt en met name nieuwkomers veroorzaken extra werk op het gebied van burgerzaken. De toetsing van de kwaliteit is op dit moment belegd bij twee burgerzaken medewerkers. Gezien de complexiteit en de daarbij komende hoge eisen rondom de kwaliteit van onze diensten en producten is het niet langer houdbaar om dit binnen de functie specialist burgerzaken (0,31 fte) te beleggen. Het vraagt om andere competenties, focus en meer tijd om de taak goed uit te kunnen voeren. Met deze uitbreiding valt weer capaciteit vrij voor het (toegenomen) reguliere werk en kan worden voldaan aan de kwaliteitseisen zoals deze gelden ten aanzien van de BRP.
Bovenformatief aangestelde medewerker een contract voor onbepaalde tijd aanbieden.
2023
€ 56.000 (€ 10.000 kan gedekt worden binnen vacatureruimte 0,14 fte) (N)
S
Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) (wettelijke verplichting).
Inhuren externe ondersteuning en ontwikkelen templates.
2023 - 2024
€ 50.000 (N)
I
Aanvulling voor extra Projectondersteuning en uitvoering Daadkracht nodig.
26
Programma 5: Bedrijfsvoering Erfgoed Leiden beheert de archieven voor onze gemeente. Naar aanleiding van een onderzoek door een externe partij bij Erfgoed Leiden naar de kostenstructuur wordt de jaarlijkse bijdrage verhoogd in 2 jaar. Voor beheer digitaal archief moet worden aangesloten op het e-Depot van Erfgoed Leiden.
De jaarlijkse bijdrage wordt in twee jaar verhoogd voor het beheer van het fysieke archief en het digitale archief.
2023
€ 24.000 (N)
I
2024 ev
€ 47.000 (N)
S
Volgens het collegeprogramma, starten wij eind 2022 een voorbereidingsproject voor datagedreven werken. Op basis van de uitkomsten starten wij met verdere inrichting van datagedreven werken.
Wij gaan datagedreven werken. Dit is het realiseren van maatschappelijke waarde(n) door verantwoord datagebruik, anders gezegd beleid ontwikkelen op basis van feiten.
2023
€ 200.000 (N)
I
2024
€ 142.500 (N)
S
Afgesloten nieuwe CAO-gemeenten 2023.
Als gevolg van de nieuwe CAO- gemeenten stijgen de salarissen van al onze medewerkers met gemiddeld 9,1% (met terugwerkende kracht 01-01-2023).
2023
€ 1.000.000 (N)
S
Functiewaardering; herwaardering functie teamleiders.
Gevolg is dat alle teamleiders gesalarieerd worden in schaal 12.
2023 ev
€ 71.927 tot en met 2025. Daarna € 40.456 (N)
S
Door ziekte en onvervulbare vacatures in combinatie met de uitvoering van niet uitstelbare wettelijke taken is het noodzakelijk tijdelijk externe capaciteit in te huren.
Wij kunnen uitvoering blijven geven aan onze wettelijke taken. Hier tegenover staat een incidentele uitgaven post.
2023
€ 600.000 (N)
I (dit bedrag betreft alleen de afdeling Bedrijfsvoering)
Toename werkzaamheden taakveld automatisering veroorzaakt door extra eisen informatiebeveiliging, toename e-herkenningsaanvragen, frequentie vervanging certificaten van 3 naar 1 jaar.
Hiervoor is tot nu toe 1 fte beschikbaar. Gevolg is dat deze medewerker teveel uren wordt belast (ook in de weekend- en avonduren) dan verantwoord is. Als deze situatie voortduurt zorgt dit voor uitval vanwege structurele overbelasting, en vervolgens inhuur derden omdat dit onuitstelbare werkzaamheden zijn.
2023 e.v.
€ 70.000 (N)
S
Doorontwikkeling ambtelijke organisatie.
Begin 2023 is er een organisatievisie opgesteld. De visie is het vertrekpunt en de koers voor de komende jaren. Om uitvoering te kunnen geven aan de visie zijn kosten gemaakt.
2023
€ 100.000 (N)
I
Mobiliteitsbeleid.
Verhogen middelen voor zowel interne als externe mobiliteit.
2023
€ 50.000 (N)
I
Noodzaak tot herinrichting van de raadszaal. De inrichting van de hal in Nieuwveen (inclusief de balies van burgerzaken) is noodzakelijke vanwege het creëren van een veilige werkomgeving enerzijds en het laagdrempeliger maken van onze dienstverlening voor de inwoners, met name het loket 1 anderzijds.
Een raadszaal die voldoet aan de huidige eisen. Verbetering voor de burger om de uitzendingen van de raadsvergaderingen te volgen. Er zijn nu veel storingen. Dit betekent een eenmalige investering.
2023
€ 700.000 (N) kapitaallasten
I
Algemene uitkering, de financiële uitwerking van de decembercirculaire 2022.
De decembercirculaire bevat naast de verwerking van de Najaarsnota van het Rijk ook een aantal wijzigingen van de Rijksbegroting. Deze circulaire bevat geen nieuwe accresramingen.
2023
€ 61.000 (V)
I
Algemene uitkering: Loon- prijsontwikkeling 2023.
Correctie LPO Accres 2022 op basis van CEP Maart van CPB.
2023
€ 166.000 (V)
I
Inzet restant stelpost indexering 2023.
In de begroting 2023 resteert op de stelpost indexering een bedrag van (structureel) € 150.000. Aangezien onder de ontwikkelingen 2024-2027 een aantal budgettaire verhogingen zijn opgenomen die verband houden met prijsstijgingen is het voorstel deze stelpost vrij te laten vallen.
2023
€ 150.000 (V)
S
27
Bijlage 2 - Toelichting ontwikkelingen 2024 – 2027 Korte beschrijving oorzaak ontwikkeling
Korte beschrijving gevolg ontwikkeling
Jaar of jaren waarin ontwikkeling zich voordoet
Verwachte financiële afwijking N
Nadeel
V
voordeel
Doet de financiële afwijking zich 1 x keer voor in een jaar incidenteel (I) Komt de financiële afwijking in meer jaren voor structureel (S)
Programma 1: Ruimtelijke Ontwikkeling
Uitvoering economische actieagenda In het collegeprogramma is opgenomen dat we om onze lokale economie te ondersteunen en ondernemerschap te stimuleren een nieuwe economische actieagenda opstellen. Vervolgens wordt de actieagenda uitgevoerd.
Met de uitvoering van de actieagenda beogen we ondersteuning van de lokale economie en stimulering van ondernemerschap. Voor de uitvoering van de actieagenda is budget gereserveerd in de reserve Economie en Toerisme. In 2023 stelt het college de nieuwe economische actieagenda vast met activiteiten en begroting voor de jaren 2024-2026.
2024 - 2026
Implementatie Omgevingswet Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking.
Na 1 januari 2024 wordt het omgevingsplan en de gemeentelijke werkwijze met het omgevingsplan verder doorontwikkeld. Inwoners en ondernemers worden op deze manier zo goed mogelijk gefaciliteerd bij ruimtelijke en andere vraagstukken.
2024
Capaciteit duurzaamheid Op basis van het raadsvoorstel ‘Monitoring en Capaciteit Duurzaamheidsprogramma (242656)’ wordt de formatie voor het beleidsveld Duurzaamheid en Energie uitgebreid. Met het raadsvoorstel is besloten de structurele financiële consequenties te verwerken bij de Kadernota. De formatie-uitbreiding wordt gedekt door extra inkomsten vanuit een uitkering van de Rijksoverheid.
Voldoende capaciteit om onze taakstelling op het gebied van Duurzaamheid en Energie goed in te vullen.
2024 - 2027
2024: € 510.00 en 2025 en verder € 515.000 (N) dekking uit rijksbijdrage
Investeringen in centra Nieuwkoop en Ter aar In het collegeprogramma is opgenomen dat € 5 miljoen geïnvesteerd wordt in de dorpscentra van Nieuwkoop en Ter Aar. De (structurele) kapitaallasten hiervan zijn deels al verwerkt in de begroting 2023-2026. In de aanbiedingsbrief met toelichting op het collegeprogramma is aangegeven dat de kapitaallasten zullen oplopen tot € 167.000 in 2027. Dit moet (voor 2027) nog in de begroting worden verwerkt.
Bloeiende dorpscentra in Nieuwkoop en Ter Aar door investering in de openbare ruimte (beide centra) en het aanpakken van parkeerproblematiek (Nieuwkoop).
2027
€ 67.000 (N)
S
Budget uitbreiding brandkranen (nieuwe wijken). Het budget voor de aanleg van brandkranen in nieuwe wijken is bij overheveling van de budgetten van BJZ naar Vastgoed uit de begroting verdwenen.
Aanleg van voldoende brandkranen in onze gemeente.
2024 - 2027
€ 11.000 (N)
S
Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet het werken met een omgevingsplan nog verder worden doorontwikkeld.
€ 45.000 (N - per jaar)
I
€ -45.000 (V - onttrekking reserve Economie en Toerisme) € 50.000 (N)
I
€ 50.000 (V) (onttrekking aan reserve implementatie Omgevingswet)
Dit vraagt interne en externe inzet.
28
Programma 2: Beheer Openbare Ruimte
Vanuit het GVVP worden de volgende projecten investeringen: 2024: Zuideinde investering vanuit het GVVP. 2024: Noordeinde investering vanuit het GVVP. 2024: Oude Nieuwveenseweg investering vanuit het GVVP . 2024: Hertog van Beijerenstraat investering vanuit het GVVP.
In de begroting 2023 is er geen geld onttrokken uit de reserve GVVP omdat werkzaamheden niet gekwantificeerd waren. Dit kwam door afstemming kabels en leidingen.
2024
investeringen 2024: Zuideinde € 369.775 2024: Noordeinde € 205.447 2024: Oude Nieuwveenseweg € 223.359 2024: Hertog van Beijerenstraat € 100.000 (N)
De energiekosten zijn toegenomen door hogere tarieven van de leverancier.
Door de hogere energiekosten is het bestaande budget voor energie van de openbare verlichting niet toereikend.
2024 - 2027
2024-2025 € 150.000 (N) 2026-2027 € 45.000 (N)
S
29
Programma 3: Sociaal Domein In maart 2021 brak de oorlog in Oekraïne uit. Vanuit het ministerie is gemeenten gevraagd om opvang van Oekraïners te verzorgen.
Nieuwkoop biedt onderdak en begeleiding aan Oekraïners. Daarvoor krijgen we middelen vanuit het Rijk.
2024 - 2025
€ 3.600.000 budgetneutraal
I (verwachting is dat de oorlog ook in 2024 nog impact heeft.)
De Maatschappelijke Zorg (opvang en beschermd wonen) is vanuit het Rijk met ingang van 2023 gedecentraliseerd.
De budgetten voor MZ zijn opgenomen in de begroting. Deze bedragen zijn op basis van een voorlopig rekenmodel van AEF tot stand gekomen. Het rekenmodel of de bedragen zijn herijkt en gewijzigd.
2024 - 2027
€ 100.000 budgetneutraal
S Budget neutrale wijziging 2024: € 82.000 2025 € 51.000 2026: € 26.000 2027: € 171.000
Dit is een technische wijziging. Aan baten en lastenkant te weinig begroot. In januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord getekend tussen Rijk, VNG en GGD. Dit is een nieuw akkoord ter bevordering van gezond leven. Meerdere preventiebudgetten worden samengevoegd en daar worden nieuwe budgetten aan toegevoegd.
Er wordt jaarlijks € 500.000 ontvangen als SPUK en besteed aan de doelen van het GALA. Deze bedragen moeten opgenomen worden in de begroting.
2024 - 2026
€ 500.000 budgetneutraal
S (maar in 2026 € 400.000 i.p.v. € 500.00)
Recentelijk is de CAO voor gemeenten vastgesteld en zijn salarissen van gemeenteambtenaren verhoogd. De verhoging wordt voor 2023 doorberekend in de tarieven van het serviceplein van Alphen aan den Rijn dat voor Nieuwkoop de Participatiewet uitvoert.
Nieuwkoop gaat meer betalen voor de diensten die zijn vastgelegd in de DVO met de gemeente Alphen aan den Rijn.
2024 - 2027
€ 65.000 (N)
S
Sinds begin 2022 zijn gemeenten verplicht om vroegsignalering van schulden uit te voeren. Ook hier is sprake van een CAO verhoging van de lonen. Daarnaast is het aantal meldingen van mensen die hun vaste lasten niet betalen (waarschijnlijk als gevolg van inflatie en energiearmoede) flink toegenomen.
De kosten van het uitvoeren van de vroegsignalering van schulden zijn door de gestegen loonkosten en het toenemen van de werkzaamheden, gestegen.
2024 - 2027
€ 53.000 (N)
S
Leerlingenvervoer is een wettelijke taak van gemeente. Leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen, bijvoorbeeld bij ziekte, een handicap of gedragsproblemen, kunnen een aanvraag doen voor dit vervoer. In Nieuwkoop is het aantal kinderen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer gestegen. Daarnaast zijn de brandstofkosten gestegen.
Door een toegenomen aantal leerlingen dat met het vervoer naar school gaat en gestegen brandstofkosten zijn de kosten voor leerlingenvervoer gestegen.
2024 - 2027
€ 80.000 (N)
S
Verhoging zwembadtarieven. Uit een benchmark in de regio is gebleken dat de tariefstelling bij Zwembad De Wel erg aan de lage kant is.
Per 2024 is het reëel om € 25.000 extra inkomsten te realiseren.
2024 - 2027
€ 25.000 (V)
S
30
Programma 4: Bestuur en dienstverlening Het vakgebied van burgerzaken is sinds enkele jaren sterk aan het veranderen. De kerntaken blijven bestaan, maar we zien dat op het gebied van de autorisatie en kwaliteit van de persoonsgegevens deze steeds meer moeten voldoen aan een kwalitatief hoog niveau. Zeker omdat steeds meer producten digitaal worden aangeboden en het voldoen aan de hogere eisen ook een nauwe samenhang kent met de verscherpte regels rondom informatie- en privacybeveiliging en de Ensia audit. Dit vraagt om nieuwe en veranderende kennis en competenties van de medewerkers en meer capaciteit om dit werk te kunnen doen. Het aantal inwoners stijgt en met name nieuwkomers veroorzaken extra werk op het gebied van burgerzaken. De toetsing van de kwaliteit is op dit moment belegd bij twee burgerzaken medewerkers. Gezien de complexiteit en de daarbij komende hoge eisen rondom de kwaliteit van onze diensten en producten is het niet langer houdbaar om dit binnen de functie specialist burgerzaken (0,31 fte) te beleggen, als zijnde een taak erbij. Het vraagt om andere competenties, focus en meer tijd om de taak goed uit te kunnen voeren. Met deze uitbreiding valt weer capaciteit vrij voor het (toegenomen) reguliere werk en kan worden voldaan aan de kwaliteitseisen zoals deze gelden ten aanzien van de BRP.
Bovenformatief aangestelde medewerker een contract voor onbepaalde tijd aanbieden.
2024 - 2027
€ 56.000 (€ 10.000 kan gedekt worden binnen vacatureruimte 0,14 fte) (N)
S
Over de jaren 2021 en 2022 zijn hogere opbrengsten leges rijbewijzen en reisdocumenten ontvangen dan begroot.
We achten het dan ook verantwoord de raming van de leges in de begroting 2024 structureel met € 100.000 te verhogen. Dit is ook gebaseerd op de piekjaren die voorspeld worden voor de komende vier jaar.
2024 - 2027
€ 100.000 (V)
S
Erfgoed Leiden beheert de archieven voor onze gemeente. Zij starten met het digitaliseren van de bouwdossiers voor alle deelnemers. De reden hiervoor is verbeteren van de digitale toegankelijkheid.
Dit zorgt voor eenmalige kosten voor het digitaliseren. Schatting van de kosten op basis van aantal strekkende meters en kengetal kosten digitalisering.
2024
€ 145.000 (N)
I
Erfgoed Leiden beheert de archieven voor onze gemeente. Naar aanleiding van een onderzoek door een externe partij bij Erfgoed Leiden over de kostenstructuur wordt de jaarlijkse bijdrage verhoogd in 2 jaar. Voor beheer digitaal archief moet worden aangesloten op het e-Depot van Erfgoed Leiden.
De jaarlijkse bijdrage wordt in twee jaar verhoogd voor het beheer van het fysieke archief en het digitale archief.
2024 - 2027
€ 47.000 (N)
S
In het ICT-Beheerplan hebben wij de baten en lasten voor ICT voor de komende vier jaar opgenomen. Het ICT-Beheerplan is als bijlage bij de Kadernota opgenomen.
Het ICT beheerplan zorgt voor een meerjaren inzicht in de ICT kosten voor de komende 4 jaar.
2024
2024: € 132.000 (N)
I
2025
2025: € 188.000 (N)
I
2026
2026: € 18.000 (V)
I
2027
2027: € 80.000 V)
I
2024 - 2027
€ 142.500 (N)
S
Overzicht overhead
Volgens het collegeprogramma, starten wij eind 2022 een voorbereidingsproject voor datagedreven werken. Op basis van de uitkomsten starten wij met verdere inrichting van datagedreven werken.
Wij gaan datagedreven werken. Dit is het realiseren van maatschappelijke waarde(n) door verantwoord datagebruik, anders gezegd beleid ontwikkelen op basis van feiten.
31
Digitalisering biedt kansen, maar brengt ook veel risico’s met zich mee. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de (digitale) weerbaarheid van de gemeente, inwoners, ondernemers en de eigen gemeentelijke organisatie.
Een vergroting van de digitale veiligheid van de gemeente, waarbij wij voldoen aan de actuele regelgeving.
2024 - 2027
€ 25.000 (N)
S
Functiewaardering; herwaardering functie teamleiders.
Gevolg is dat alle teamleiders gesalarieerd worden in schaal 12.
2024 - 2027
€ 71.927 tot en met 2024. Daarna € 40.456 (N)
S
Toename werkzaamheden taakveld automatisering veroorzaakt door extra eisen informatiebeveiliging, toename e-herkenningsaanvragen, frequentie vervanging certificaten van 3 naar 1 jaar.
Hiervoor is tot nu toe 1 fte beschikbaar. Gevolg is dat deze medewerker teveel uren wordt belast (ook in de weekend- en avonduren) dan verantwoord is. Als deze situatie voortduurt zorgt dit voor uitval vanwege structurele overbelasting, en vervolgens inhuur derden omdat dit onuitstelbare werkzaamheden zijn.
2024 - 2027
€ 70.000 (N)
S
Prognose CAO 2024 3,1%.
Voor de prijsindexatie van materiële kosten sluiten we aan bij de prognose van de ontwikkeling van de Consumentenprijsindex. Voor 2024 is dit 3,1%.
2024 - 2027
€ 647.000 (N)
S
Knelpunten personeel.
Om de duurzame inzet van medewerkers te ondersteunen is incidenteel extra geld nodig. Dit is de flexibiliteit die de arbeidsmarkt van ons vraagt.
2024 - 2025
€ 100.000 (N)
I
Indexatie goederen en diensten 3,1%.
Voor de nieuw af te sluiten CAO voor gemeenteambtenaren per 1 januari 2024 hanteren we hetzelfde percentage dat we gebruiken voor overige goederen en diensten nl. 3,1%.
2024 - 2027
€ 833.000 (N)
S
Indexatie gemeenschappelijke regelingen.
Voor de indexatie van gemeenschappelijke regelingen maken we gebruik van de gemaakte afspraken in de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeenten in Hollands Midden. De geadviseerde prijsindexatie vanuit deze werkgroep voor 2024 bedraagt 10,75%.
2024 - 2027
€ 459.000 (N)
S
Inzet restant stelpost indexering 2023.
In de begroting 2023 resteert op de stelpost indexering een bedrag van (structureel)
2024 - 2027
€ 150.000 (V)
S
2025
€ 50.000 (N)
S
Op het gebied van Informatiebeveiliging doen zich diverse wijzigingen voor, zoals NIB2, BIO 2.0. Hiervoor is extra capaciteit nodig.
€ 150.000. Aangezien onder de ontwikkelingen 2024-2027 een aantal budgettaire verhogingen zijn opgenomen die verband houden met prijsstijgingen is het voorstel deze stelpost vrij te laten vallen. Catering werkcafé (Rijnvicus)
Bezetting werkcafé door medewerkers van Rijnvicus.
32
Nieuwe ontwikkelingen Korte beschrijving oorzaak ontwikkeling
Korte beschrijving gevolg ontwikkeling
Procedure beschikbaar stellen van geld voor nieuw beleid volgens procedure A, B of C (zie de toelichting op pagina 8).
Jaar of jaren (binnen 2024-2027) waarin de ontwikkeling zich voordoet
Verwachte financiële afwijking
Doet de financiële afwijking zich 1 x keer voor in een jaar incidenteel (I) Komt de financiële afwijking in meer jaren voor structureel (S)
Programma 1: Ruimtelijke Ontwikkeling
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Voor 2050 moet de gebouwde omgeving volledig gasloos zijn. Verduurzaming en het gasloos maken van het gemeentelijk vastgoed is een grote opgave voor de komende jaren. Voor de verduurzaming van gemeentelijke panden zijn nog geen financiële middelen gereserveerd. (C)
Planmatige verduurzaming (en gasloos maken) van het gemeentelijk vastgoed.
2024 - 2027
2025: € 50.000 (N)
S
2026: € 100.000 (N) 2027: € 150.000 (N) De investeringen worden deels terugverdiend door lagere energielasten, voor het andere deel is dit niet mogelijk en moet worden geïnvesteerd.
Programma 2: Beheer en Openbare Ruimte Een deel van de bodemtaken worden overgedragen van de provincie naar gemeenten. Voor onze gemeente voert de Omgevingsdienst West Holland deze nieuwe taken uit. (A)
Meer taken beleggen bij de omgevingsdienst West Holland.
2024 - 2027
€ 83.000 (N)
S
De gemeentewerf heeft een nieuwe locatie. Er is een tijdelijke zoutopslag gerealiseerd die niet voldoet aan de milieuregels. (B)