2022-107 Begroting 2023-2026

We focussen daarom op een gezond leven, kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Zo investeren we in een vitale en inclusieve samenleving en doet iedereen mee, al dan niet met ondersteuning. Rijnstreeks model Samen met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem heeft de gemeente Nieuwkoop bestuurlijk een aantal uitgangspunten over sturing en verantwoording op het sociaal domein afgesproken (het Rijnstreeks model). De uitgangspunten uit dit model werken we de komende jaren verder uit. Dit betreft het beperken van het aantal aanbieders, het sturen op resultaten en effecten en het bundelen van ambtelijke capaciteit.

Programmabegroting 2023-2026

43

Voor de specialistische- en hoog specialistische vormen van ondersteuning werken we samen met andere gemeenten in de regio, waar mogelijk in Rijn- en Veenstreek of in Holland Rijnland verband. We durven hierin de ambtelijke verantwoordelijkheid te delen met andere gemeenten. Door de samenwerking krijgen onze medewerkers meer ruimte om lokaal in te zetten op welzijn en preventie. Voor hoog-specialistische(re) voorzieningen zijn wij een betrouwbare samenwerkingspartner in de regio. Samenwerking verbonden partijen  Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland  Hecht Hollands Midden (voorheen RDOG)  Regiotaxi Holland Rijnland Voor een toelichting, zie 3.6 Paragraaf verbonden partijen

2.3.1 Thema Zorg en leefstijl Wat willen we bereiken? Welzijn en preventie Op het gebied van preventie en welzijn willen we de komende jaren het verschil maken. We voorkomen zoveel mogelijk dat mensen ‘buiten de boot vallen’. Gebeurt dit toch, dan zorgen we dat er snel ondersteuning beschikbaar is om erger te voorkomen. Preventieagenda In de vorige bestuursperiode is nieuw beleid ontwikkeld op verschillende deelgebieden. Onder andere het gezondheidsbeleid, de sportvisie en een heroriëntatie op het Nieuwkoopse zorglandschap. In het koersdocument ‘Zorglandschap Nieuwkoop 2021’ is de ambitie uitgesproken om de rol van de gemeente te versterken op het gebied van welzijn en preventie. Het maken van een overkoepelende agenda voor deze onderwerpen is een logisch vervolg op de ingezette koers. De lijnen die zijn uitgezet in de verschillende plannen worden nadrukkelijker met elkaar verbonden en het helpt ons om de focus te verschuiven van het gecontracteerde aanbod naar preventie en welzijn. Vanuit deze agenda richten we de preventie in en verstevigen we de vitaliteit en zelfredzaamheid van onze dorpen. We leggen de nadruk op thema’s als alcohol, opvoeding, eenzaamheid, budgettering en gezonde voeding. We nodigen maatschappelijke organisaties, verenigingen en stichtingen uit om een bijdrage te leveren aan de uitvoering van deze agenda.

Zo brengen we samen met de samenleving de doelstellingen vanuit de jeugdhulp, de wet maatschappelijke ontwikkeling en de participatiewet op een efficiënte manier dichter bij elkaar. Subsidiebeleid Vanuit de preventieagenda richten we ook het subsidiebeleid opnieuw in. Vanuit de kracht van de samenleving nodigen we het verenigingsleven en het maatschappelijk middenveld uit om haar activiteitenaanbod –waar mogelijk- ook open te stellen voor bijzondere doelgroepen en om een bijdrage te leveren aan gemeentelijke doelen. Door meer inwoners naar vermogen mee te laten doen aan reguliere activiteiten, creëren we een genormaliseerd alternatief aanbod voor specialistische voorzieningen. Door het subsidiebeleid in deze lijn door te ontwikkelen, motiveren wij onze partners om via hun activiteiten aanbod de brede opgaven van gezond leven en preventie te ondersteunen. Wet maatschappelijke ondersteuning De komende decennia neemt de vergrijzing in Nieuwkoop toe. We ondersteunen de zelfstandigheid van senioren en ook andere inwoners met een hulpvraag door actief te sturen op preventie, de sociale cohesie te versterken, aangepaste woonvormen te realiseren en te zorgen voor een inclusieve openbare ruimte. Ook gaan we door met de welzijnsbezoeken, niet alleen voor senioren maar voor iedereen die hier behoefte aan heeft. Dit om eenzaamheid en depressies te voorkomen. We meten de

Programmabegroting 2023-2026

44

resultaten van de welzijnshuisbezoeken en bespreken met de vrijwilligers of het thema wonen/doorstromen kan worden toegevoegd aan de thema’s die besproken worden tijdens de welzijnshuisbezoeken. Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kunnen inwoners voorzieningen aanvragen om (langer) zelfstandig te blijven. Gezien het groeiend aantal senioren, en daarmee samenhangende benodigde ondersteuning, bestaat de kans op een tekort in het Wmo-budget. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat het Rijk de huishoudelijke hulp vanuit de Wmo inkomensonafhankelijk heeft gemaakt. Wij volgen actief de landelijke discussie om de huishoudelijke hulp inkomensafhankelijk te maken. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Niet iedereen in Nederland is in staat om zelfstandig te wonen. De overheid wil dat zo veel mogelijk mensen in hun eigen huis ‘beschermd’ kunnen wonen om makkelijker mee te kunnen blijven doen in de samenleving, al dan niet met hulp aan huis. Zo zijn er minder (dure) instellingen voor beschermd wonen nodig. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang wordt een nieuwe taak van gemeenten. Het contract met Tom in de buurt kan de komende periode uitgebreid worden met taken rondom maatschappelijke zorg, maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Een aantal van deze functies kopen we in met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem.

Dit vraagt een actieve samenwerking in de subregio Rijnstreek en met woningcorporaties. Mantelzorg Onze samenleving kent veel mantelzorgers. Zij verzetten veel werk, bijvoorbeeld door klusjes of boodschappen te doen voor (oudere) buurtbewoners. Veel mantelzorgers zetten zich ook in voor een naaste, bijvoorbeeld de verzorging van een zieke partner, de zorg voor ouders of een gehandicapt kind. Deze langdurige ondersteuning geeft een mentale druk bij de mantelzorger. Door de toenemende vergrijzing neemt het aantal mantelzorgers naar verwachting alleen maar verder toen. Wij vinden dat er meer aandacht moet zijn voor hun welzijn. Samen met Tom in de buurt, de partij die voor ons de Wmo uitvoering verzorgt, willen we actief het gesprek aangaan met mantelzorgers zodat we op tijd kunnen doorverwijzen naar hulp als er sprake dreigt van overbelasting. Zo dragen we bij aan het voorkomen van (psychische) problemen bij de mantelzorger. Welzijn op recept Welzijn op recept is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk, eenzaamheid etc.

Via Welzijn op recept verwijst de huisarts patiënten door naar een welzijnscoach, die met de patiënt de oorzaak van de psychosociale klachten onderzoekt met bijbehorende activiteiten om de oorzaak aan te pakken. Vrijwilligerswerk Onze gemeente heeft veel actieve inwoners die zich graag voor een ander inzetten. Op verschillende deelterreinen zijn al veel vrijwilligers actief (waaronder welzijnsbezoeken en begeleiding van statushouders). Daarnaast zijn er ook veel vrijwilligersorganisaties en initiatieven die iets willen bijdragen aan de samenleving. Er melden zich ook regelmatig individuele inwoners bij ons die graag iets willen betekenen. We willen hier als gemeente meer in gaan ondersteunen en faciliteren. Onder meer door de inzet van een sociaal makelaar die vraag en aanbod bij elkaar gaat brengen en vrijwillige initiatieven waar nodig ondersteunt. Klanttevredenheidsonderzoek De komende jaren willen we de klanttevredenheid binnen het sociaal domein nog beter gaan monitoren. Een goede analyse van de geleverde prestaties helpt om op tijd bij te kunnen sturen.

Programmabegroting 2023-2026

45

Samen met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem werken we de komende maanden aan een nieuwe opzet voor de klanttevredenheidsonderzoeken. Jeugdhulp Vanaf 2024 organiseren we samen met Kaag en Braassem en Alphen aan den Rijn de toegang en een deel van de specialistische jeugdhulp. In 2023 treffen we daarvoor de voorbereidingen. De volgende drie doelstellingen zijn daarbij leidend. 1. De jeugdhulp moet vooral gericht zijn op - en ingezet worden bij die jeugdigen en gezinnen die het echt nodig hebben. 2. Minder jeugdigen en/of gezinnen hebben jeugdhulp nodig 3. Hulp en ondersteuning vaker in de eigen omgeving bieden, het aansluiten bij- en versterken van het dagelijks leven staat centraal Tot 2024 blijft Nieuwkoop aangesloten bij de regio Holland Rijnland voor de inkoop van jeugdhulp. De continuïteit van de jeugdhulp is daarmee gegarandeerd. Lokaal jeugdhulpteam Onze goede ervaringen met lokaal organiseren willen we waar mogelijk vasthouden in de (regionale) samenwerking. De toegang en lichte vormen van jeugdhulp willen we dicht bij de gemeente blijven organiseren. Wij willen dit doen in de vorm van een lokaal werkend jeugdhulpteam. Het team zet jeugdhulp in als het noodzakelijk is, verwijst voor lichte hulpvragen naar voorzieningen op gebied van opvoedondersteuning, sport of cultuur. Het gaat niet altijd om zorg voor de jeugdigen, soms hebben ouders ondersteuning nodig.

Het team stemt dan af met andere hulpverleners bijvoorbeeld op het gebied van maatschappelijke ondersteuning of schuldhulpverlening welke inzet noodzakelijk is. Een sterke verwevenheid binnen de Nieuwkoopse samenleving is daarbij een belangrijke randvoorwaarde. Daarnaast is het team een belangrijke partner voor de gemeente om grip te hebben op inzet van kwalitatieve specialistische jeugdhulp, maar ook op de kosten. Het is daarom belangrijk dat het team functioneert als (onderdeel) van een zelfstandige organisatie, geworteld in de Nieuwkoopse samenleving, met nauwe verbinding met specialistische zorg. Vanwege deze specifieke rol en positie van het team willen we de mogelijkheid onderzoeken deze taken onder te brengen in een (subregionale) stichting en deze via subsidie te financieren in plaats van (steeds een nieuwe) aanbesteding. Lokale uitvoering: De Verbinding Het grootste deel van de uitvoering in het sociaal domein doen de gecontracteerde partners (Wmo, jeugdhulp, Werk en inkomen). Vrijwel de hele Wmo ligt bij de gecontracteerde partij Tom in de Buurt. Een aantal taken houden wij bewust bij onszelf en is ondergebracht in het team De Verbinding. Procesregisseurs complexe casuïstiek pakken hun rol waar partijen (veelal uit verschillende wettelijke kaders) er onderling niet goed uitkomen.

De coördinatoren van welzijnsbezoeken zorgen dat vrijwilligers inwoners van 75 jaar en ouder bezoeken en vormen waar nodig de verbinding met gecontracteerde partners of andere organisaties. Begeleiders van statushouders zorgen dat nieuwkomers zo goed mogelijk in de lokale samenleving terechtkomen en ondersteunen hen bij de inburgering. Jongerenwerkers leggen contact met de jongere Nieuwkopers en ondersteunen en stimuleren hen om gezond, veilig en actief op te groeien. Waar nodig vormen zij ook de schakel naar gecontracteerde zorg of andere partijen. De komende vier jaar vullen wij de taken zoals opgenomen in het Koersdocument verder in. We moeten het team op het gebied van uitvoering verder versterken op het gebied van preventie, welzijn en vrijwilligerswerk. Dit is mogelijk vanuit de middelen van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvang (POK). Ook op het gebied van vluchtelingenbegeleiding moeten we het team versterken, onder ander door het structureel hoger aantal vluchtelingen, de nieuwe Wet Inburgering en het flinke aantal Oekraïners dat in 2022 in Nieuwkoop onderdak zocht.

Programmabegroting 2023-2026 Wat gaan we er voor doen? Welzijn en preventie Wanneer? Wat gaan we doen? Verzamelen en analyseren van kengetallen van onze gemeente.

2022-2023

Opstellen integrale lokale preventieagenda.

2023

Het verder uitvoeren van de speerpunten uit de gezondheidsnota, sportvisie, plannen van aanpak eenzaamheid en coronagelden jeugd. We ontwikkelen nieuw subsidiebeleid/verordening in lijn met de lokale preventieve agenda.

Vanaf 2022 2023 en 2024

Wet maatschappelijke ondersteuning Wanneer? Wat gaan we doen? Welzijnsbezoeken doorzetten en mogelijkheden inventariseren voor een welzijnsbezoek op maat voor iedereen die hier behoefte aan heeft. Effect meten welzijnsbezoeken.

Doorlopend 2022

Inkomensafhankelijke verstrekkingen, indien rechtmatig.

2023

Contractmanagement TOM in de Buurt.

Doorlopend

Doordecentralisatie Maatschappelijke zorg en Beschermd Wonen.

2023 en verder

Actief aandacht voor welzijn en taken van de mantelzorger.

Doorlopend

Introductie ‘welzijn op recept’.

2023

Nieuw klanttevredenheidsonderzoek Wmo. Investeren in de ondersteuning van vrijwilligerswerk in de gemeente door de inzet van een sociaal makelaar.

2023 2022 en verder

Jeugdzorg Wanneer? Wat gaan we doen? Het thema preventieve voorzieningen jeugd voegen we toe in de lokale preventie agenda. Tot 2024 werken we samen in Holland Rijnland verband voor de brede jeugdhulp.

2023 2022 en 2023

De samenwerking van lokaal jeugdteam met andere lokale partners verder verstevigen. 2023 We bereiden (met partners) de inkoop voor van jeugdhulp Rijnstreek en onderzoeken van mogelijkheden voor een subregionale stichting.

2022 en 2023

Inkoop- en implementatietraject jeugdhulp Rijnstreek.

2023

Start jeugdhulp Rijnstreek.

2024 2024 doorlopend

Door actieve inzet op vroeg signalering en preventie de instroom in jeugdzorg verlagen in samenwerking met maatschappelijk partners en eerstelijnszorg. Binnen de jeugdzorg de kosten beheersen door kostenbewust te gaan werken. Hierbij is het uitgangspunt dat elk kind de zorg krijgt die nodig is.

2024

46

Programmabegroting 2023-2026

Via regionale monitoring, dataverzameling en het gesprek met professionals beter inzicht krijgen in complexe casuïstiek voor betere sturing. In geval van dreigende overschrijding van het budget maken we met de gemeenteraad keuzes in het beleid op basis van een dilemma nota.

47

2024 Doorlopend

Lokale uitvoering Wanneer? Wat gaan we doen? Versterking en doorontwikkeling team De Verbinding.

2022-2023

2.3.2 Thema Werk en inkomen Wat willen we bereiken? Werk, inkomen en arbeidsmarkt De gemeente Alphen aan den Rijn voert voor Nieuwkoop de Participatiewet uit. De bereikbaarheid van het Serviceplein en Rijnvicus in Alphen aan den Rijn is een punt van aandacht. We bespreken met de gemeente Alphen aan den Rijn de mogelijkheid om de dienstverlening ook voor een dag(deel) vanuit Nieuwkoop aan te bieden. De decentralisatie van de maatschappelijke zorg en beschermd wonen vraagt ons om ‘anders te denken, anders te doen’ op het taakveld inkomen. Bijvoorbeeld met:  individuele woontoeslagen;  het niet inzetten van de standaard wachttijd bij uitkeringen;  sneller interveniëren bij schulden;  anders omgaan met maatregelen (handhaving);  misbruik aanpakken. Misbruik van sociale voorzieningen zorgt ervoor dat het draagvlak onder die vaak broodnodige voorzieningen wegebt. Het handhavingsteam dat misbruik signaleert en opspoort geven we een steviger positie. Werk en participatie Er is een groot tekort aan arbeidskrachten. Ondanks de krapte op de markt, zien wij dat er nog kansen onbenut blijven. Bijvoorbeeld door met ondernemers te kijken hoe werk zo kan worden georganiseerd dat het passend is voor werkzoekenden die nu aan de kant staan.

Om dit te realiseren willen wij werkgevers ontzorgen bij- en na het in dienst nemen van werkzoekenden, bijvoorbeeld door werknemers gedurende een bepaalde periode extra te laten begeleiden door ons sociaal ontwikkelbedrijf Rijnvicus. Hiermee leveren we een bijdrage aan het verminderen van personeelstekorten bij bedrijven en aan het verhogen van arbeidsparticipatie van onze inwoners die, soms als voor langere tijd aan niet deelnemen aan het arbeidsproces. De economie verandert continu. Door globalisering (en juist nu weer een trend naar lokaal produceren), verdergaande digitalisering en automatisering verandert de manier van ondernemen en werken. Bovendien vragen de grote maatschappelijke opgaven, zoals bijvoorbeeld de energietransitie, om andere kennis. Hier moeten ook opleidingen op worden aangepast. Samen met ondernemers willen wij inzichten verkrijgen in wat de veranderende economie betekent voor de situatie in Nieuwkoop en wat ‘onze’ banen van de toekomst worden. We verwachten dat er kansen zijn om het onderwijsaanbod beter aan te laten sluiten op het lokale bedrijfsleven en zien hierbij een rol voor de ondernemers zelf. We bespreken graag met hen mogelijkheden en concrete acties, zoals de organisatie van beroepentuinen, werkbeurzen en buddy-trajecten.

Gemeenten in Nederland zijn volledig verantwoordelijk voor mensen met een bijstandsuitkering en gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Werk is het beste middel om zelfstandig te zijn en mee te doen aan de samenleving Om mensen vanuit de bijstand naar een baan te helpen en de capaciteiten van

Programmabegroting 2023-2026

48

gedeeltelijk arbeidsgehandicapten maximaal te benutten, wil Nieuwkoop deze uitdaging langs onderstaande lijnen aanvliegen: 1) Werkgever centraal Voor ondernemers is het vaak ingewikkeld, gecompliceerd en onaantrekkelijk om iemand in dienst te nemen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Via het Werkgeversservicepunt wordt vraag en aanbod gekoppeld en kunnen gemotiveerde werknemers worden omgeschoold. De ondernemers worden administratief ontlast of krijgen een no-riskpolis 2) Fatsoenlijk vangnet We onderzoeken of mensen via een tegenprestatie inzetbaar zijn voor de samenleving en op deze manier structuur houden in het leven. Voor mensen die niet kúnnen werken, bieden we een vangnet. 3) Social Return en lokaal aanbesteden We willen niet dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onnodig lang aan de zijlijn blijven staan om sociaal isolement te voorkomen. We hanteren binnen het sociaal domein het principe van social return als instrument bij inkopen en aanbestedingen. Armoedebestrijding en schuldhulpverlening Door de hoge energieprijzen en stijgende inflatie hebben inwoners en ondernemers minder te besteden. Vanaf 2022 heeft de gemeente een rol bij de vroeg signalering van schulden. Hiermee worden schulden in een vroeg stadium gesignaleerd en kan erger worden voorkomen. Deze vroegsignalering is ondergebracht bij De Verbinding.

De landelijke overheid biedt ook regelingen om minder draagkrachtigen te ondersteunen, zoals de eenmalige energietoeslag. Wij brengen deze regelingen actief onder de aandacht, zodat inwoners weten hoe zij financieel ondersteund kunnen worden. Wij vragen verenigingen en onderwijs hierin ook hun maatschappelijke rol op te pakken om mogelijke armoede te signaleren en dit bespreekbaar te maken. De overheid kan niet alle tekorten compenseren. We willen aanvullende maatregelen in kaart brengen om die inwoners te kunnen ondersteunen die dit het hardste nodig hebben. We zijn hierin creatief en koppelen verschillende financiële ‘potjes’ slim. We zoeken hierin ook samenwerking met charitatieve instellingen. Een gevolg van het herijken van het subsidiebeleid mag niet zijn dat inwoners van Nieuwkoop met een smalle beurs geen gebruik meer kunnen maken van de voorzieningen. Voor deze doelgroep richten wij de bijzondere bijstand zo in dat de voorzieningen voor iedereen toegankelijk blijven. Kinderen in minder draagkrachtige gezinnen vormen een bijzonder aandachtspunt: zij mogen niet de dupe worden van de financiële positie van hun ouders. Het uitgangspunt is: alle kinderen doen mee; geen kind buitenspel. Wat gaan we er voor doen? Wanneer? Wat gaan we doen? We ontwikkelen Nieuwkoop Werkt door naar een actieagenda.

2023

We investeren in de samenwerking Rijnvicus en Serviceplein.

Doorlopend

We verbeteren de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt.

Doorlopend

Samen met ondernemers en Rijnvicus onderzoeken we hoe we kunnen bijdragen aan het verminderen van personeelstekort door de inzet van Nieuwkoopse werkzoekenden. We versterken de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’.

2023 en verder 2023 en 2024

We actualiseren Social Return.

2024

Het thema armoede voegen we toe aan de lokale preventie agenda.

2023

Programmabegroting 2023-2026

We brengen armoederegelingen actief onder de aandacht.

Doorlopend

Koppeling project energiearmoede/duurzaamheid. We koppelen verschillende armoederegelingen en gaan meer samenwerken met fondsen.

2023

We breiden de financiële regelingen kind en gezin uit.

2023

49

2023

2.3.3 Thema Vrije tijd en cultuur Wat willen we bereiken? Actief en verbindend Verenigingsleven Het verenigingsleven in Nieuwkoop pakt een steeds grotere rol als het gaat om het organiseren van een activiteitenaanbod voor leden met een ondersteuningsbehoefte. Wij realiseren ons dat verenigingen, juist in deze tijd, het zwaar hebben en erg hun best doen om al hun kernactiviteiten bemenst te krijgen. Het oppakken van de nog bredere sociale rol zoals wij dit voor ons zien, moet niet leiden tot het ervaren van meer en extra werk. Wij vinden dat de vitaliteit van de vereniging wordt versterkt door de toestroom van meer- en andere mensen naar de vereniging. Aanvullend gaan wij verenigingen hierin ondersteunen en nemen we de tijd om met de verenigingen naar het nieuwe subsidiemodel toe te groeien. Via onze lokale preventieve agenda brengen we focus aan en zetten wij ook de bij ons beschikbare buurtcoaches, JOGG-regisseur, jongerenwerkers etcetera gericht in bij verenigingen om initiatieven te ondersteunen en helpen opzetten/ontwikkelen. Met het doel om te komen tot een inclusieve(re) samenleving belonen we verenigingen voor hun inzet. Hier hoort ook een gemeente bij die zich als partner opstelt richting het verenigingsleven en niet als controleur. We verlenen subsidies op basis wat de verenigingen doen, niet om wie zij zijn.

Dit doen we met een minimale administratieve last, met eenvoudige procedures en een licht regime van verantwoording. Ditzelfde passen wij toe rondom het verlenen van vergunningen voor evenementen en activiteiten. We brengen verenigingen met elkaar in contact om van elkaar te leren en samenwerking te stimuleren. Beter contact tussen sport- en culturele verenigingen kan helpen om onderlinge samenwerking tussen verenigingen te optimaliseren. Een middel om deze samenwerking te bevorderen zou een verenigingsraad kunnen zijn. We gaan met verenigingen in gesprek over de gewenste vereenvoudiging van procedures en het te hervormen subsidiebeleid. We zien hierin een rol voor het Verenigingsloket. Om verenigingen te ondersteunen werken we verder aan de doelstellingen uit het sportakkoord en aan de positionering van de buurtsportcoaches. Integratie en inclusie Onze dorpen zijn hecht en kennen een sterke sociale samenhang. Vanuit het uitgangspunt ‘iedereen doet mee’, hebben we blijvend aandacht voor een goede integratie van statushouders en vluchtelingen, zodat mensen onze taal leren, aan het werk kunnen en actief deelnemen aan het verenigingsleven. Aanvullend vraagt ook de inclusie van andere groepen aandacht op basis van handicap, geaardheid of culturele achtergrond. Vanuit onze overheidsrol willen we met scholen en verenigingen in gesprek over normalisatie en acceptatie.

We bundelen initiatieven en acties gericht op integratie en inclusie en kijken we waar we mogelijk kunnen intensiveren. Sport en Cultuur In relatie tot gezondheid spreken we vaak over sporten en bewegen. Wij zien dit breder. Alle vormen van zinvolle vrijetijdsbesteding zorgen voor een prettig gevoel en dragen bij aan positieve gezondheid. Wij kijken daarom ook naar een breed aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Laagdrempelige en betaalbare activiteiten waar iedereen aan mee kan doen en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten op centrale, toegankelijke locaties. Wij zien hierin een belangrijke rol voor de Kaleidoskoop en de bibliotheek als podium van creatieve uitingen. We vinden dat culturele instellingen zich door mogen en moeten ontwikkelen tot eigentijdse digitale voorzieningen. Om het culturele beleid in Nieuwkoop een

Programmabegroting 2023-2026

50

boost te geven, voegen we dit thema toe aan de op te stellen lokale preventieve agenda en verbreden we de werkzaamheden van de buurt/sportcoaches en het jongerenwerk met culturele doelen. Sport en bewegen helpt om mensen gezond te houden en vitaler te worden. Investeren in sport en bewegen draagt bij aan de gezondheid en welzijn van inwoners. Elke geïnvesteerde euro in sport en bewegen levert 2,5 euro aan maatschappelijk rendement op (Sportraad/NOC/NSF). Sport verbroedert niet alleen, het vergroot ook de kwaliteit van leven, laat ziekteverzuim dalen, arbeidsproductiviteit stijgen, levensverwachting groeien en criminaliteitscijfers dalen. Het verhogen van sportdeelname en het behoud van het breedtesportaanbod zijn belangrijke doelen. De vorig jaar aangenomen sportvisie voegen we daarom in de op te stellen preventieagenda. Zwembad De Wel De gemeente Nieuwkoop wil graag haar zwemaanbod behouden en investeren in zwemveiligheid. We vinden het belangrijk dat de wachtlijsten voor zwemlessen korter worden. Op dit moment is er een locatieonderzoek voor een mogelijk nieuw zwembad gaande. We zien verschillende ontwikkelingen die invloed hebben op het kostenplaatje van ons zwembad, zo stijgen de bouwkosten snel maar de energiekosten nog sneller.

Dit verhoogd de noodzaak voor verduurzaming en energiezuinigheid en maakt dat de businesscase voor nieuwbouw positiever wordt ten opzichte van renovatie (met minder mogelijkheden voor besparing op energieverbruik). Als gemeente maken we bewust de keuze te gaan voor nieuwbouw van ons zwembad omdat we dit belangrijk vinden en willen hier de komende jaren voor sparen. In deze begroting storten we in 2023 (€ 2 miljoen), 2024 en 2025 (beide € 3 miljoen) in een reserve voor de dekking van toekomstige kapitaallasten van het nieuwe zwembad. Zodra uit nadere berekeningen een beter inzicht blijkt van de werkelijke kosten kan besloten worden om een aanvullende storting te doen als daarvoor ruimte ontstaat in de begroting of jaarrekening. Naast het onderzoek voor renovatie of nieuwbouw, kijken we ook naar de exploitatie van het zwembad. Hierbij kijken we naar een professionele en eigentijdse structuur, waarbij we voldoen aan de keurmerken en veiligheidseisen als ook een gezonde exploitatie. Wij staan in dat onderzoek open voor combinaties met andere sportaccommodaties/functies in de gemeente en/of zwembaden in de regio en zijn nieuwsgierig naar de mogelijkheden van externe exploitatie om de kwetsbaarheden op te lossen.

Wat gaan we er voor doen? Verenigingsleven, inclusie, sport en cultuur Wanneer? Wat gaan we doen? Inzet op sterke verenigingen, onder ander door lastenverlichting voor besturen.

2023

Thema vrijwilligers/verenigingen in lokale preventie agenda.

2023

Samenwerking verenigingen stimuleren.

2023

Beperken administratieve lasten subsidies/vergunningen verenigingen/evenementen.

2023

Herijken rol/positionering buurtsportcoaches. Initiatieven bundelen op het gebied van integratie en inclusie en het maken van een actieplan. Het gesprek over integratie en inclusie aangaan met maatschappelijke partners en verenigingen. We stellen cultuurbeleid op als onderdeel van de lokale preventieagenda.

2023/2024

In de lokale preventie agenda nemen we het thema sport en cultuur op.

2023

We kijken naar mogelijkheden om de functies jongerenwerk en sportcoaches uit te breiden met cultuur.

2023

2022/2023 2023 en verder 2023

Programmabegroting 2023-2026

We stimuleren de bibliotheek zich door te ontwikkelen tot een digitaal informatiepunt.

2023-2024

Zwembad de Wel Wanneer? Wat gaan we doen? Basis op orde en behoud keurmerken Zwembad de Wel. Wachtlijst zwemles terugdringen. Consequenties in kaart brengen voor nieuwbouw of renovatie van De Wel met een realistische planning. We onderzoeken verschillende exploitatievormen en de organisatorische inbedding van De Wel.

2022 2022 en 2023 2022 en 2023 2023 en 2024

51

Programmabegroting 2023-2026

52

2.3.4 Thema Onderwijs en ontwikkeling Wat willen we bereiken? Versterken sociale samenhang via Integrale Kindcentra Het behouden en versterken van het brede onderwijsaanbod in onze kernen vinden wij belangrijk. Samen met onze partners vernieuwen we het beleid rondom voorschoolse educatie. We richten ons ook op de aansluiting tussen onderwijs en met sport- en cultuur. De ontwikkeling van IKC’s vraagt een forse investering. We vragen daarom wat terug van de gebruikers: namelijk een actieve rol om het IKC echt een plek in de samenleving te geven. Als overheid pakken wij hierin een aanjagende rol om het onderwijs sterker te verbinden met sport-, cultuur- en natuurverenigingen en samen te werken met ondernemers. Zo ontstaan nieuwe vormen van leren en ontspannen, die aansluiten op de leefomgeving van kinderen en bijdragen aan een ‘Rijke Schooldag’. Ook versterken we de aansluiting met het samenwerkingsverband passend onderwijs en de jeugdhulp om de hulp en ondersteuning bij het veilig opgroeien te verbeteren. Onze focus ligt hierbij op het vinden van oplossingen dichtbij, waar mogelijk in het preventieve veld. Dit doen wij samen met de ouders en onze partners. De komende jaren gaan wij met het onderwijs het gesprek aan over de reikwijdte van de jeugdwet en maken we afspraken met onze partners over nog betere ketensamenwerking.

Onderwijs, opvang en ondersteuning vindt plaats in daarvoor geschikte gebouwen. Nieuwkoop heeft een ambitieus nieuwbouwprogramma voor de IKC’s. We gaan hiermee door. De overspannen bouwmarkt, inflatie en beperkte financiële ruimte, vraagt om realistisch te blijven. We verwerken de verwachte kostenontwikkelingen wel in de meerjarenbegroting, om een realistisch beeld te houden van de benodigde investeringen in relatie tot de beschikbare middelen. Om de gevolgen van de stijgende bouwkosten in toom te houden, is het mogelijk dat we plannen of projecten moeten bijstellen. Indien nodig leggen wij aan de hand van een dilemma-nota keuzes voor aan de gemeenteraad om kosten te beheersen. Bijvoorbeeld door andere materialen te gebruiken of duurzaamheidsambities bij te stellen. Mogelijk is het nodig om projecten bij- of uit te stellen, waarbij we hard toezeggen dat (mogelijk) uitstel geen afstel is. We onderzoeken de komende jaren of er slimmere financiële arrangementen te bedenken zijn om het programma te financieren. Ook gaan wij met de gebruikers van de gebouwen het gesprek aan om te onderzoeken of zij de extra investeringen in duurzaamheid en energieneutraliteit deels kunnen financieren. Wat gaan we er voor doen? Wanneer? Wat gaan we doen? Behouden en versterken onderwijsaanbod.

Doorlopend

Doorontwikkelen voorschoolse educatie.

2023

Doorontwikkelen samenwerking onderwijs met passend onderwijs, sport en cultuur.

Doorlopend

IKC-ontwikkelingen: - Afronden ontwerpfase van het IKC Langeraar af, verhuizen school en kinderopvang naar tijdelijke huisvesting en start bouw van het nieuwe IKC. - Afronden ontwerpfase van het IKC Woerdense Verlaat af. - Stedenbouwkundig kader voor het IKC Nieuwveen. 2023 Bespreken en benutten gedeelde investeringen in duurzaamheid IKC’s.

2023

Actualiseren bouwkostenbudgetten en onderzoeken financiële arrangementen IKC.

2023

Programmabegroting 2023-2026

53

2.3.5 Thema Vastgoed Sociaal Domein Wat willen we bereiken? Het vastgoed in het sociaal domein is faciliterend aan de maatschappelijke doelen van de gemeente. Het bezitten van vastgoed is geen kerntaak van de gemeente, maar het kan wel wenselijk zijn om ruimte te bieden aan maatschappelijke activiteiten. Een voorbeeld daarvan is de ontwikkeling van Integrale Kindcentra, die de samenwerking tussen partijen rondom het kind stimuleren én een sociaal hart vormen voor het dorp. Wat gaan we er voor doen? We zetten in Nieuwkoop volop in op de realisatie van Integrale Kindcentra, ofwel door nieuwbouw, ofwel door aanpassingen binnen bestaande gebouwen. In de paragraaf ‘onderwijs en ontwikkeling’ is meer te vinden over de ontwikkeling van de IKC. 2.3.1 Financieel overzicht Rekening Thema

Begroting

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

8.540 6.739 2.057 9.378 2.670

10.305 6.154 2.309 9.480 3.271

10.574 6.128 2.424 10.152 3.452

10.467 6.125 2.469 9.940 3.450

10.733 6.122 2.404 9.221 3.412

11.059 6.122 2.384 9.221 3.754

29.384

31.519

32.730

32.451

31.892

32.540

Zorg en leefstijl Werk en inkomen Vrije tijd en cultuur Onderwijs en ontwikkeling Vastgoed Sociaal domein

-165 -4.514 -1.002 -281 -559

-469 -4.044 -763 -484 -695

-553 -4.044 -757 -430 -710

-647 -4.044 -757 -303 -710

-951 -4.044 -757 -303 -710

-1.143 -4.044 -757 -303 -710

Totaal Baten Totaal saldo van lasten en baten

-6.521 22.863

-6.455 25.064

-6.494 26.235

-6.461 25.989

-6.765 25.128

-6.957 25.583

Geraamd resultaat

21.955

24.762

26.420

28.197

28.085

25.417

Toevoeging Res

25

1.110

2.083

3.188

3.294

172

Onttrekking Res

-934

-1.412

-1.899

-982

-338

-338

Saldo mutaties Res

-909

-303

184

2.206

2.956

-166

Lasten Zorg en leefstijl Werk en inkomen Vrije tijd en cultuur Onderwijs en ontwikkeling Vastgoed Sociaal domein

Totaal Lasten Baten

Programmabegroting 2023-2026

54

2.3.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Het verschil tussen de begrote bedragen voor 2022 en 2023 bestaat voor een deel uit mutaties die dit jaar worden doorgevoerd voor het jaar 2023 en daarnaast uit eerder doorgevoerde wijzigingen in de meerjarenbegroting. Alleen de grotere mutaties die dit jaar worden doorgevoerd staan hieronder per thema toegelicht. Daarnaast zijn de voorstellen uit het collegeprogramma opgenomen. Thema Zorg en leefstijl €269.000 hogere lasten Maatschappelijke Zorg € 99.000 hogere lasten Dit is budgetneutraal, de baten stijgen ook. De raad besloot op 30 september 2021 om de financiële middelen van de centrumgemeente Leiden en het Rijk voor de Maatschappelijke Zorg (MZ) op te nemen in de programmabegroting voor het jaar 2023. Dat doen we bij deze. We gaan dit geld budgetneutraal inzetten voor inwoners met een behoefte aan beschermd wonen of maatschappelijke opvang, verslavingszorg en/of bemoeizorg. Het gaat om: a. middelen voor huidige cliënten BW die vanaf 2023 door centrumgemeente Leiden worden overgedragen b. middelen voor nieuwe cliënten BW die de gemeente rechtstreeks vanuit het Rijk ontvangt c. middelen voor MO/VZ/openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) die vanaf 2023 door centrumgemeente Leiden worden overgedragen.

De berekeningen voor het budget zijn tot stand gekomen door onderzoeksbureau AEF, die voor Holland Rijnland betrokken is bij de financiën van de doordecentralisatie van de maatschappelijke zorg. De middelen zijn recentelijk door AEF opnieuw berekend op basis van de meicirculaire 2022 en het historische gebruik van 2021. Vanaf 2024 ontvangt de gemeente ook middelen van het Rijk via het objectieve verdeelmodel en nemen de middelen uit die we uit Leiden krijgen langzaam af. In de Rijnstreek werken we financieel en inhoudelijk samen aan de doordecentralisatie. Dekking Tom in de buurt € 158.000 hogere lasten De gemeenten Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop werken samen aan de doordecentralisatie van de Maatschappelijke Zorg (MZ). We worden daarmee vanaf 1 januari 2023 verantwoordelijk voor Beschermd Wonen (BW, verder Ondersteuning met wonen) en de Maatschappelijke Opvang (MO, verder Opvang). Op dit moment maken we binnen de Rijnstreek afspraken over de gezamenlijke budgetten voor de Maatschappelijke Zorg. Vorig jaar is afgesproken om bepaalde diensten die Tom in de Buurt voor ons uitvoert, de komende jaren te gaan betalen uit de Maatschappelijke Zorg middelen. We hebben daarom bij de start van Tom in de Buurt (begin 2022) geen extra middelen aangevraagd voor Bemoeizorg, Tom Intensief en Het Respijthuis.

Recentelijk bleek dat er volgens het verdeelmodel van de Maatschappelijke Zorg in de eerste jaren minder binnenkomt dan in de jaren vanaf 2025. Er ontstaat in die eerste jaren een tekort als de drie gemeenten de Bemoeizorg, Tom Intensief en Het Respijthuis uit de MZ middelen gaan betalen. Er is daarom besloten dat de drie gemeenten de Bemoeizorg, Tom Intensief en Het Respijthuis uit eigen middelen gaan betalen en de MZ middelen inzetten voor de financiering van de maatschappelijke zorg. Het gaat hierbij om een bedrag van €158.924,-. Zowel Kaag en Braassem als Alphen aan den Rijn hebben daarom besloten om deze diensten uit eigen middelen betalen. Er is in de Rijnstreek afgesproken om financiële solidariteit te hanteren. Dan

Programmabegroting 2023-2026

55

ligt een gelijke startpositie (iedereen legt alles in) het meest voor de hand. Dit betekent dat ook Nieuwkoop de bemoeizorg, Tom Intensief en het Respijthuis uit eigen middelen wil betalen. Hecht € 71.000 hogere lasten De begroting 2023 van Hecht Hollands Midden zorgt voor een toename van de gemeentebijdrage ten opzichte van de begroting 2022 van €71.000. Dit heeft een aantal oorzaken: 1. Een toename van het aantal inwoners vanaf 4 jaar (BPI) en kinderen van 0 tot 4 jaar (BPK) leidt tot een toename van circa €21.000 van de gemeentelijke bijdrage. 2. Het bestuur kiest ervoor om het financieel kader Gemeenschappelijke Regelingen 2023 te volgen in de begroting 2023. De geadviseerde index van 2,96% voor personele kosten (80%) en 0,5% voor overige kosten (20%) resulteert voor Hecht in een index van 3,46%. Dit leidt tot een toename van circa €64.000 van de gemeentelijke bijdrage. 3. Bij Veilig Thuis is door de veranderde manier van werken een besparing gerealiseerd op de personele kosten. Deze structurele kostenverlaging zal door middel van een mutatie teruggaan naar de gemeenten. Dit zorgt ervoor dat Nieuwkoop €14.000 minder hoeft bij te dragen vanaf 2023. Indexatie ondersteuning € 131.000 hogere lasten In 2021 is de ondersteuning Wmo aanbesteed. De aanbesteding is gewonnen door Tom in de buurt.

Bij de aanbesteding is voor de jaren 2022 tot en met 2026 ingeschreven met een budget per jaar. Het budget fluctueert per jaar. De budgetten waarmee is ingeschreven zijn gebaseerd op het prijspeil van 2020. In artikel 20.3 van het contract met Tom in de buurt is de wijze van indexatie vanaf 2020 afgesproken. Door toepassing van deze indexatie stijgen de kosten. Deze kosten moeten worden meegenomen in de meerjarenbegroting. € 84.000 hogere baten Middelen maatschappelijke zorg € 99.000 hogere baten Is budget neutraal, zie de toelichting bij €99.000 extra lasten. Voorstellen uit het collegeprogramma Uitwerken preventie agenda € 100.000 hogere lasten (incidenteel) Voor het uitwerken van een brede preventieagenda en het bekostigen van activiteiten die onder deze agenda vallen, zijn extra middelen nodig. Welzijn op recept € 20.000 hogere lasten (structureel) Via Welzijn op Recept verwijst de huisarts patiënten door naar een welzijnscoach, die met de patiënt de oorzaak van (de psychosociale) klachten onderzoekt en met activiteiten probeert de oorzaak aan te pakken. Er zijn extra middelen nodig om Welzijn op recept te kunnen uitvoeren. Thema Werk en inkomen € 26.000 lagere lasten Er zijn naast het collegeprogramma geen nieuwe mutaties voor 2023, alleen een aantal kleine mutaties uit voorgaande meerjarenbegrotingen.

€ 0 baten Voorstellen uit het collegeprogramma Uitbreiding kindregeling € 15.000 hogere lasten (structureel) Omdat de subsidieregeling wordt gewijzigd, waarbij de nadruk komt te liggen op wat verenigingen bijdragen aan de maatschappelijke doelen van de gemeente, is de kans aanwezig dat contributies stijgen. Om te voorkomen dat er kinderen zijn die daarom niet meer mee kunnen doen, wordt voorgesteld de kindregeling (voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen) uit te breiden.

Programmabegroting 2023-2026

56

Thema Vrije tijd en cultuur € 115.000 hogere lasten Stijging loonkosten Zwembad de Wel € 42.000 hogere lasten Alle loonkosten stijgen (zie programma 5), hierbij stijgen de loonkosten voor Zwembad de Wel ook. De loonkosten, specifiek voor het zwembad, zitten in programma 3. Indexering sport en cultuur € 39.000 hogere lasten Dit betreft een verhoging van budgetten omdat er sprake is van een overeenkomst met indexatie, zonder dat er op andere wijze (bijvoorbeeld vanuit het Rijk) indexering plaats vindt. Voor bibliotheek, kinderopvanginspecties, peuteropvang en VE subsidie, logopedie en leerplicht betreft het met name personeelskosten. Hier is 3,7% indexering aangehouden. Bij sportaccommodaties betreft het een mix van personeelskosten en materiële kosten. Hier is een gemiddelde indexering van 3% aangehouden. € 6.000 lagere baten Dit betreft een saldering van kleine mutaties. Voorstellen uit het collegeprogramma Onderzoek exploitatie zwembad € 50.000 hogere lasten (incidenteel) Mogelijkheden onderzoeken voor externe exploitatiemogelijkheden en/of alternatieve exploitatievormen voor De Wel. Versterking cultuuraanbod € 20.000 hogere lasten (structureel) Opstellen van cultuurbeleid om het cultuuraanbod te versterken. De inzet van een cultuurcoach (mogelijk in combinatie met buurtsportcoaches) maakt hier onderdeel van uit.

Thema Onderwijs en ontwikkeling € 672.000 hogere lasten Leerlingenvervoer € 20.000 hogere lasten De budgetten voor het leerlingenvervoer worden conform contract met de vervoerder verhoogd met de NEA index, een indexcijfer voor zorg en taxivervoer. Indexering vindt jaarlijks plaats per augustus. De NEA index 2022 bedraagt 3,5%. Personeelslasten € 120.000 hogere lasten Deze mutatie is het gevolg van gestegen personeelslasten en wordt mede veroorzaakt door een herschikking van uren op de verschillende thema's. Jeugdhulp Voor 2023 is geen budget bijgeraamd. Kosten Jeugdhulp vanaf 2024 ev. De kosten vanaf 2024 zijn verhoogd. Voor 2024 met € 500.000 en 2025 en 2026 met € 400.000 per jaar. Dit is gedaan omdat de (oude) meerjarenraming was gebaseerd op eerdere aannames van sterk dalende kosten wanneer de jeugdhulp deels in Rijnstreek verband wordt georganiseerd. De huidige verwachting is echter dat deze daling minder groot is dan eerder werd voorzien. Belangrijkste reden hiervan is dat verminderen van de instroom onder de huidige Jeugdwet slechts beperkt mogelijk is. Daarnaast spelen de verplichting om een reële prijs te betalen en de stijgende kosten van jeugdhulpvoorzieningen een rol. € 54.000 lagere baten Betreft eerdere doorgevoerde mutaties.

Programmabegroting 2023-2026

57

Thema vastgoed sociaal domein € 181.000 hogere lasten Indexatie exploitatiebudgetten € 27.000 hogere lasten Vanwege (hoge) inflatie zijn de exploitatiebudgetten van het maatschappelijk vastgoed geïndexeerd (€27.000). Hiervoor is de standaard index bij deze begroting van 2,5% gehanteerd. Op basis van werkelijke bedragen in 2022 kijken we of 2,5% richting de toekomst volstaat. In de praktijk zien we dat de inflatie voor veel producten en diensten al veel hoger ligt dan 2,5%. De begroting voor energielasten van de gemeentelijke panden zijn aanzienlijk verhoogd (€ 408.000) aangezien de jaarlijkse (vooral gas-) lasten vanaf eind 2022 (wanneer we afscheid nemen van het contract met onze huidige energieleverancier) aanzienlijk zullen stijgen. Vooral voor het zwembad en de sporthallen wordt jaarlijks een flinke hoeveelheid gas verstookt. De lasten in 2023 zijn ten opzichte van 2022 juist lager omdat de afschrijvingslasten lager uitvallen (eigendommen die afgeschreven zijn en de niet volledige besteding van de kredieten voor de IKC’s in Ter Aar en Zevenhoven), omdat (administratief) minder personele uren aan het vastgoed worden doorbelast en omdat er in 2022 een incidenteel budget voor groot onderhoud was dat er in 2023 niet is. € 15.000 hogere baten Indexatie gemeentelijke panden € 15.000 hogere baten Ook de inkomsten vanuit de verhuur van onze gemeentelijke panden zijn geïndexeerd.

Mutatie reserves € 973.000 meer toevoeging Storting van € 2.000.000 in de reserve Zwembad De Wel voor de dekking van toekomstige kapitaallasten van het nieuwe zwembad. In 2022 zijn er 3 stortingen geweest die in 2023 niet terugkomen. De storting van corona geld voor eenzaamheid, één ten behoeve van de storting steunpakketten jeugd en storting in de reserve egalisatie sociaal domein reserve. € 487.000 meer onttrekking In 2023 worden er onttrekkingen uit de reserves gedaan (jeugdhulp, opdracht ondersteuning en tijdelijke units IKC Langeraar).

Programmabegroting 2023-2026

58

2.4 Bestuur en dienstverlening Dit programma bestaat uit de volgende thema's:  Publiekszaken  Bestuur  Openbare Orde en Veiligheid Beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners, ondernemers en verenigingen moeten kunnen rekenen op betrouwbare en bereikbare en tijdige dienstverlening. Samenwerking verbonden partijen Nieuwkoop werkt samen met andere overheden in een aantal gemeenschappelijke regelingen:  Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM)  HECHT  Holland Rijnland  Omgevingsdienst West-Holland (ODHW) Daarnaast zijn we lid van de Vereniging Zuid-Hollandse Gemeenten (VZHG) en Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en aandeelhouder in onder andere Oasen NV. Een volledig overzicht met toelichting staat in paragraaf 3.6 Paragraaf verbonden partijen

2.4.1 Thema Publiekszaken Thema dienstverlening Een dienstverlening gericht op de inwoners draagt bij aan een betere verbinding en samenwerking met onze inwoners. Voor inwoners, ondernemers en verenigingen zijn we vaak de meest nabije overheid. Zowel letterlijk, waar het gaat om de leefomgeving, als figuurlijk, waar het gaat om benaderbaarheid en uitvoering van beleid dat onze inwoners en ondernemers direct raakt. Zo mogen onze inwoners erop vertrouwen dat lantaarnpalen het doen, we tijdig hulp bieden, zij vergunningen kunnen aanvragen en dat we zorgen voor een veilige omgeving. Kortom: onze inwoners, ondernemers en verenigingen kunnen rekenen op betrouwbare en bereikbare dienstverlening. Wat willen we bereiken?  We werken vanuit de menselijke maat.  Een inclusieve samenleving waarin iedereen zo veel mogelijk kan meedoen.  Een persoonlijke gemeente die, waar mogelijk, zorgt voor échte oplossingen.  We hebben een herkenbare identiteit en communiceren helder en begrijpelijk. Wat gaan we er voor doen? We streven ernaar om een toegankelijke en laagdrempelige gemeente te zijn, waar iedereen terecht kan. We zijn flexibel, faciliterend, dienstverlenend en innovatief. We bieden hulp waar dit nodig is, zoeken de verbinding en investeren in open gesprekken met de samenleving. De menselijke maat blijft het uitgangspunt in ons werk. Dit gaan we verder versterken.

We zullen nog meer rekening houden met individuele omstandigheden van onze inwoners. Dienstverlenend werken vanuit de menselijke maat betekent dat we de dienstverlening toesnijden en aansluiten op de behoefte van onze inwoners. Vanuit deze gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten zetten onze medewerkers zich actief in voor de inwoners. Dit proces monitoren wij door het uitvoeren van klantreizen. Ambitie dienstverlening (dienstverleningsconcept 2022-2024) Het vertrekpunt voor de doorontwikkeling van onze dienstverlening is het in december 2020 door de raad vastgestelde strategisch kader communicatie, participatie en dienstverlening en het in juni 2021 door het college vastgestelde dienstverleningsconcept 2022-2024.

Programmabegroting 2023-2026

59

De komende jaren richten wij ons op de uitvoering, waarbij het uitgangspunt is dienstverlening gericht op menselijke maat. Inwoners verwachten dat ze zaken kunnen doen met één overheid. Het is daarom belangrijk dat we in gezamenlijkheid met onze ketenpartners persoonlijke en toegankelijke dienstverlening organiseren. Soms gaat dit een stap verder door in sommige gevallen van de gebruikelijke paden af te wijken en dienstverlening op maat te bieden. Dit vraagt om de komende jaren om flexibiliteit. Dienstverlening gericht op de menselijke maat Dienstverlening en het werken vanuit de menselijke maat betekent dat we de dienstverlening toesnijden en laten aansluiten op de behoefte van onze inwoners. Deze behoeften kunnen we, naast het onderzoek ‘Waar staat je gemeente’, het beste inzichtelijk maken met inwonersreizen, ook wel klantreizen genoemd. Door een klantreis te doorlopen leren we hoe we de dienstverlening vanuit het perspectief van onze inwoners kunnen inrichten. Dienstverlening verbeteren begint daarom bij het luisteren naar onze inwoners en het samen ontdekken wat deze meemaken, zodat we horen wat inwoners nodig hebben. Daar kunnen we onze processen op inrichten. Dit kan bijvoorbeeld een moeilijk te begrijpen tekst zijn of een ingewikkeld (digitaal proces).

Communicatie Het bouwen aan de digitale toegankelijkheid van onze (nieuwe) website is de komende jaren een doorlopend proces. Dit geldt ook voor het optimaliseren van onze web-formulieren en het in begrijpelijke taal aanbieden van onze (nieuwe) producten en diensten. We communiceren gericht en bij herhaling in Nieuwkoop Nieuws over onze dienstverlening en de wijze waarop onze inwoners daar gebruik van kunnen maken. Ook communiceren wij via de gebruikelijke social media kanalen. Ook maken we in de toekomst waar nodig gebruik van beelden en filmpjes, waarbij we rekening houden met inwoners met een verstandelijke, auditieve en visuele beperking. Optimaliseren loketten  Burgerzaken  Loket De Verbinding  Omgevingsloket  Verenigingsloket  Ondernemersloket Via de diverse loketten zijn we een aanspreekpunt voor onze inwoners, ondernemers en verenigingen afgestemd op de behoefte. De komende jaren werken we toe naar 80% van de gemeentelijke producten en diensten digitaal en centraal. Wij bieden onze producten en diensten begrijpelijk, toegankelijk en inclusief aan. De loketten ontwikkelen we verder door. De medewerkers van de loketten vormen het vaste aanspreekpunt voor een inwoner of ondernemer, denken (pro-)actief mee over (alternatieve) mogelijkheden bij een aanvraag en ondersteunen de aanvrager bij procedures als dit nodig is.

Zij gaan proactief in gesprek met de samenleving en koppelen initiatieven en partijen aan elkaar voor (nog) betere samenwerking en een groter bereik. Ook het door ontwikkelen van het zaakgericht werken draagt bij om de dienstverlening verder te optimaliseren. Ook gaan we door we met Loket 1: loket voor oplossingen, welke onder andere de taak heeft inwoners snel door te geleiden naar de loketten of instanties. Een groot deel van onze inwoners maakt gebruik van onze digitale diensten, maar voor sommige inwoners is dit lastig. Het is belangrijk om rekening te blijven houden met die inwoners die hun

Programmabegroting 2023-2026

60

gemeentelijke zaken niet digitaal willen of kunnen regelen. Voor onze minder digitaal vaardige inwoners bieden wij onze dienstverlening ook fysiek in het gemeentehuis of op De Verbinding aan. Met behulp van zogeheten ‘klantreis-trajecten’ en continue monitoring volgen we de (digitale) stappen die een inwoner aflegt bij één van de loketten tijdens de aanvraag van een dienst of product. Zo kunnen we processen waar mogelijk eenvoudiger en inzichtelijker maken. Belangrijk hierin is ook dat de loketten beter zichtbaar zijn. Dienstverlening rondom Omgevingswet De datum voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijft verschuiven, nu staat 1 januari 2023 op de planning. De belangrijkste voorbereidende stappen en acties zijn voor een groot gedeelte afgerond. Echter biedt de komst van de Omgevingswet de komende jaren uitdagingen op het vlak van gemeentelijke dienstverlening. Werken vanuit de leefwereld van onze inwoners wordt voor het team fysieke leefomgeving de nieuwe standaard. Het zorgdragen voor een stevig dienstverlenings fundament realiseren wij met het inrichten van onze digitale dienstverlening via de website, sociale media, het Omgevingsloket, het digitale stelsel (DSO=platform) en het zaaksysteem (Berichtenbox). Ook gaat het om persoonlijke contacten met casemanagers en gaat het ook over snelheid van de dienstverlening en servicenormen.

Kortom een breed kleurenpalet aan te nemen stappen, waar de dienstverlening de komende jaren aan trends en ontwikkelingen onderhevig zullen zijn. Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (huidige planning januari 2023). In 2023 treedt vermoedelijk de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer in werking, ook hier wordt de datum steeds verschoven. Door deze wet krijgen inwoners meer mogelijkheden om digitaal met de overheid te communiceren. Er komt een recht op elektronisch zaken doen met de overheid. De gemeente moet onder andere de digitale kanalen aanwijzen die de inwoners daarvoor kunnen gebruiken. Ook wordt de overheid verplicht om passende en inclusieve ondersteuning te bieden in haar dienstverlening. Voor onze niet digivaardige inwoners zal daarom de fysieke dienstverlening blijven bestaan. Dorpsraden In de gemeente Nieuwkoop zijn momenteel zeven dorpsraden actief. Zij vullen hun rol allen verschillend in. We zijn met de dorpsraden in gesprek geweest over hun rol en positie en de samenwerking met de gemeente. Ook bespraken we wat dorpsraden nodig hebben vanuit deze rol. De gesprekken werken we uit naar een evaluatie ‘Dorpsgericht werken’. We stimuleren dat dorpsraden van elkaar leren. Platform Evenementenvergunningen Om het aanvragen van een evenementenvergunning te vereenvoudigen wordt er een nieuw platform geïmplementeerd.

Planning Wanneer? Wat gaan we doen? We brengen in beeld hoe de organisatie meer uitvoerend, verbindend en dienstgericht kan worden. We ontwikkelen de loketten zodat we nog meer dienstgericht kunnen werken en dichtbij de samenleving staan.

2023

We versimpelen waar mogelijk (digitale)processen met behulp van klantreizen.

doorlopend

We implementeren het platform evenementenvergunning.

2023

Aan de hand van geleerde lessen, praktijkvoorbeelden helpen en begeleiden wij ondernemers/verenigingen in het (vergunningen)proces, maar ook de complexe regel- en wetgeving. We stellen daar waar mogelijk basismateriaal beschikbaar.

doorlopend

doorlopend

Programmabegroting 2023-2026

61

Onderzoek naar een bouw- en energieloket, dit al dan niet in combinatie met het 2022-2023 bestaande Omgevingsloket. Uitwerken gesprekken rol en positie dorpsraden en de evaluatie aanbieden aan de gemeenteraad. 2022 Bespreken ondersteuning dorpsraden, waarbij we stimuleren dat dorpsraden van elkaar leren. 2023

2.4.2 Thema Bestuur In 2023 zijn er weer verkiezingen. De verkiezingen voor de Provinciale Staten vinden plaats op 15 maart 2023. Op die datum zijn ook de waterschapsverkiezingen. De afgelopen jaren zijn de verkiezingen verspreid over meerdere dagen in verband met maatregelen rondom COVID-19, we weten nog niet of dit weer het geval zal zijn. Wat willen we bereiken? Uitgangspunt voor onze werkzaamheden is, dat we de kracht van de samenleving stimuleren, benutten en ondersteunen. Waar mogelijk en gewenst maken we als partners deel uit van netwerken in de samenleving en geven zo vorm en inhoud aan het begrip 'van buiten naar binnen' werken. Wat gaan we er voor doen? Wij zoeken actief de samenwerking op met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners en stimuleren en motiveren hen om ook actief bij te dragen aan vitale en krachtige kernen met kennis, kunde en financiën.

2.4.3 Thema Openbare orde en veiligheid Als gemeentelijke organisatie zijn we verantwoordelijk voor een veilige omgeving voor onze inwoners, ondernemers en recreanten. Daarnaast zij wij verantwoordelijk voor het veilig opslaan, verwerken en beheren van persoonsgegevens en andere privacygevoelige informatie. Ondermijning is een onderwerp dat meer aandacht verdient. Het is een probleem dat de maatschappij verzwakt. Om de georganiseerde misdaad geen kans te geven in onze gemeente, zetten wij in op een structurele effectieve aanpak van ondermijning om zo de openbare veiligheid te versterken. Ondermijning krijgt een stevige plek in het nieuw Beleidsplan Veiligheid en Handhaving dat is opgesteld voor de raadsperiode 2022-2026. Dit veiligheidsplan wordt jaarlijks gebruikt voor de werkplannen. Het veiligheidplan wordt opgesteld met stakeholders die een rol hebben in de preventie, opsporing en vervolging van strafrechtelijke feiten. Ook de raad heeft hierin een rol als het gaat om accenten leggen en prioriteiten. Verder gaan we in gesprek met de onze ondernemers en organisatie om actief uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan. We maken afspraken hierover en handhaven deze. We starten pilots op het gebied registeren en huisvesting van arbeidsmigranten. Zodoende willen we een veilige woonwerk omgeving bieden voor deze doelgroep.

Wat willen we bereiken? Wij willen het gevoel van veiligheid voor onze inwoners versterken door de aanwezigheid van meer handhavers in onze gemeente. Niet alleen op straat, maar ook op onze plassen. We werken hierin samen met de politie en belangenorganisaties. Recreanten beleven Nieuwkoop als een gemeente waar het prettig verblijven is. Arbeidsmigranten mogen rekenen op een veilige verblijf, woon en werkomgeving in onze gemeente. Onze inwoners en ondernemers moeten ervan uit kunnen gaan dat privacygevoelige informatie goed is beschermd tegen hackers en onze systemen niet zomaar stilgelegd kunnen worden. De digitale

Programmabegroting 2023-2026

62

systemen beschermen tegen cyberaanvallen, is een continu proces. We zetten verder in op een structurele aanpak om ondermijning te voorkomen. Wat gaan we er voor doen? Wat gaan we doen?

Wanneer?

We zetten in op het versterken van het team handhavers, waarbij we de mogelijkheid onderzoeken meer regionaal samen te werken, onder andere op het gebied van handhaving op het water. Het blijvend versterken van veilig digitaal werken (zie verder programma 5 Bedrijfsvoering). Voor de raadsperiode 2022-2026 wordt een nieuw Beleidsplan Veiligheid en Handhaving opgesteld. Daarin stemmen wij de beleidskeuzen en prioriteiten met de raad af. Een veilige leefomgeving, ondermijning, huisvesting van arbeidsmigranten, ontwikkelingen in het omgevingsrecht, zichtbare aanwezigheid van de Boa’s in de openbare ruimte en samenwerking met de politie zijn daarbij prominente thema’s.

2023

2023 2023-2026

2.4.1 Financieel overzicht Rekening Thema

Begroting

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Publiekszaken Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Openbare orde en veiligheid

1.411 966 1.398 2.324

1.392 1.060 1.716 2.379

1.033 1.002 1.649 2.611

1.068 1.002 1.642 2.605

1.028 1.002 1.642 2.605

1.028 1.002 1.643 2.610

Totaal Lasten

6.099

6.547

6.295

6.317

6.277

6.283

Publiekszaken Openbare orde en veiligheid

-397 -81

-239 -75

-239 -77

-239 -77

-239 -77

-239 -77

Totaal Baten Totaal saldo van lasten en baten

-478 5.621

-314 6.233

-316 5.979

-316 6.000

-316 5.960

-316 5.966

Geraamd resultaat

4.957

5.520

5.979

6.000

5.960

5.966

Lasten

Baten

Toevoeging Res

-40

Onttrekking Res

-623

-713

Saldo mutaties Res

-663

-713

Programmabegroting 2023-2026

63

2.4.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Het verschil tussen de begrote bedragen voor 2022 en 2023 bestaat voor een deel uit mutaties die dit jaar worden doorgevoerd voor het jaar 2023 en uit eerder doorgevoerde wijzigingen in de meerjarenbegroting. Hieronder staan ze per thema op hoofdlijnen toegelicht. Thema Publiekszaken € 359.000 lagere lasten  

€ 52.000 hogere lasten als gevolg van doorbelasting persoonsdocumenten. € 37.000 lagere lasten volgens het ICT beheerplan 2023 2026.

Naast de bovenstaande mutaties worden de verschillen tussen 2022 en 2023 veroorzaakt door ontwikkelingen die al eerder in de meerjarenbegroting zijn verwerkt. Onder andere:    

€ 250.000 lagere lasten. Dit betreft Nieuwkoop Herstelt, in 2022 geraamd. € 43.000 lagere lasten modules Burgerzaken overgeheveld van 2021 naar 2022 € 30.000 lagere lasten eenmalige ICT projecten volgens het ICT Beheerplan 2021 2025. Team Burgerzaken. € 65.000 lagere lasten modules Burgerzaken overgeheveld van 2021 naar 2022.

Baten N.v.t. Thema Algemeen bestuur € 58.000 lagere lasten 



€ 32.000 lagere lasten overige goederen. Dit betreft diverse ICT middelen/kosten voor de raadsleden na de gemeenteraad verkiezingen in maart 2022. In 2023 is dit niet van toepassing. € 15.000 lagere lasten, in 2023 geen kosten i.v.m. afscheid oude raad en introductie nieuwe raad.

€ 0 lagere baten Thema Dagelijks bestuur € 67.000 lagere lasten  € 14.000 hogere lasten contributie VNG door meerjarig ontwikkelingen  € 17.000 overige hogere lasten, betreft overige mutaties kleiner dan € 15.000  € 98.000 lagere lasten is een mutatie besloten in de Voorjaarsnota 2022 Thema Openbare orde en veiligheid € 232.000 hogere lasten  € 54.000 hogere lasten jaarlijkse bijdrage Veiligheidsregio.  € 37.000 hogere lasten energie Middelweg 1 brandweer kazerne  € 41.000 hogere lasten i.v.m. hogere doorbelasting uren integrale veiligheid  € 100.000 hogere lasten voor aanstelling Bestuursadviseur OOV; verwerking coalitieakkoord Baten N.v.t.