2021-083h Bijlage 6 Bijlagen bij Toelichting ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening
bestemmingsplan Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)
2
bestemmingsplan Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)
Inhoudsopgave
Bijlagen bij toelichting
5
Bijlage 1
6
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming
3
bestemmingsplan Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)
4
bestemmingsplan Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)
Bijlagen bij toelichting
5
bestemmingsplan Bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)
Bijlage 1 Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming
6
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming ter plaatse van: Noordse Buurt te Nieuwkoop
projectnummer
180580
VERANTWOORDING RAPPORT Type onderzoek
:
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming
Locatie onderzoek
:
Noordse Buurt te Nieuwkoop
Projectnummer
:
180580
Versie rapportage
:
1 (CONCEPT)
Auteur
:
S. Westbroek MSc.
Controle en vrijgave
:
J. Kamps MSc.
Paraaf vrijgave
:
Datum
:
3 augustus 2018
:
mRO BV
OPDRACHTGEVER Naam
Leeuwenveldseweg 16 H 1382 LX Weesp Contactpersoon
:
Dhr. A. Roosken
UITGEVOERD DOOR
KANTOOR ZUIDWOLDE
KANTOOR APPINGEDAM
KANTOOR ALMERE
Industrieweg 20 7921 JP Zuidwolde Tel.: 0528-373982 Fax.: 0528-373907 info@ecoreest.nl www.ecoreest.nl
Opwierderweg 160 9902 RH Appingedam Tel.: 0596 633355 Fax.: 0528-373907
Transistorstraat 91-34 1322 CL Almere Tel.: 036 8200376 Fax.: 0528-373907
DISCLAIMER Dit rapport is het resultaat van een quickscan en voortoets Wet natuurbescherming die is uitgevoerd ter plaatse van Noordse Buurt te Nieuwkoop, in opdracht van mRO BV. Ten behoeve van de juiste interpretatie van dit rapport is het noodzakelijk te beschikken over de gehele rapportage, inclusief bijlagen. Het rapport is ongeschikt voor toepassing in een juridische context indien: - de paginanummering van het rapport onjuist of onvolledig is - de bijlagen genoemd in de inhoudsopgave (deels) ontbreken - het projectnummer in het rapport en op de bijlage niet overeenkomt We stellen dit rapport alleen ter beschikking aan derden in geval van schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.
Pagina 3 van 44
INHOUDSOPGAVE 1.
INLEIDING
5
1.1
AANLEIDING EN DOELSTELLING .............................................................................................................................................................................5
1.2
SCOPE ....................................................................................................................................................................................................................5
1.3
KWALITEITSBORGING ............................................................................................................................................................................................5
1.4 2.
LEESWIJZER ............................................................................................................................................................................................................6 ONDERZOEKSLOCATIE EN NABIJE OMGEVING
7
2.1
BESCHRIJVING ONDERZOEKSLOCATIE EN DIRECTE OMGEVING .............................................................................................................................7
2.2
BESCHRIJVING TOEKOMSTIGE PLANNEN ............................................................................................................................................................. 10
2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 3.
BESCHERMDE GEBIEDEN IN DE OMGEVING ......................................................................................................................................................... 11 NATURA 2000 ............................................................................................................................................................................................. 11 NATUURNETWERK NEDERLAND .................................................................................................................................................................. 11 WEIDEVOGELGEBIED................................................................................................................................................................................... 12
NATUURWETGEVING
14
3.1
SOORTENBESCHERMING...................................................................................................................................................................................... 14
3.2
GEBIEDSBESCHERMING ....................................................................................................................................................................................... 15
3.3
ZORGPLICHT ........................................................................................................................................................................................................ 16
4.
QUICKSCAN WET NATUURBESCHERMING
4.1 4.1.1 4.1.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7
RESULTATEN ........................................................................................................................................................................................................ 18 VAATPLANTEN ............................................................................................................................................................................................ 18 VOGELS ....................................................................................................................................................................................................... 19 GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN ............................................................................................................................................................... 20 VLEERMUIZEN ............................................................................................................................................................................................. 21 AMFIBIEËN EN REPTIELEN ...........................................................................................................................................................................
22 VISSEN ........................................................................................................................................................................................................ 23 OVERIGE SOORTEN ..................................................................................................................................................................................... 24
4.2
5.
TOETS GEBIEDSBESCHERMING NATURA 2000
5.1
25
TOETS .................................................................................................................................................................................................................. 25
5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.2.5 5.2.6 5.2.7 5.2.8 5.2.9 5.2.10 5.2.11 6.
17
METHODE ............................................................................................................................................................................................................ 17 LITERATUURSTUDIE .................................................................................................................................................................................... 17 VELDBEZOEK ............................................................................................................................................................................................... 18
EFFECTENBEOORDELING ...................................................................................................................................................................................... 25 NIEUWE ACTIVITEIT .................................................................................................................................................................................... 25 VERONTREINIGING, VERZURING EN VERMESTING ...................................................................................................................................... 26 VERANDERING HYDROLOGIE....................................................................................................................................................................... 26 VERSNIPPERING EN OPPERVLAKTEVERLIES ................................................................................................................................................. 27 VERSTORING DOOR GELUID ........................................................................................................................................................................ 27 VERSTORING DOOR LICHT ...........................................................................................................................................................................
29 VERSTORING DOOR TRILLINGEN ................................................................................................................................................................. 29 AANTASTING FUNCTIONELE LEEFOMGEVING ............................................................................................................................................. 29 OPTISCHE VERSTORING ............................................................................................................................................................................... 30 EXTRA RECREANTEN ................................................................................................................................................................................... 30 MOGELIJKE GEVOLGEN VAN CUMULATIE ................................................................................................................................................... 30
SAMENVATTING EN CONCLUSIE
32
6.1
ALGEMEEN........................................................................................................................................................................................................... 32
6.2
CONCLUSIE SOORTENBESCHERMING ................................................................................................................................................................... 32
6.3
CONCLUSIE GEBIEDSBESCHERMING .................................................................................................................................................................... 32
6.4
AANBEVELINGEN EN ADVIES SOORTENBESCHERMING ........................................................................................................................................ 33
6.5
AANBEVELINGEN EN ADVIES Gebiedsbescherming .............................................................................................................................................. 35
6.6
VERANTWOORDING............................................................................................................................................................................................. 36
GERAADPLEEGDE BRONNEN
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5
37
Overzicht vrijgestelde soorten Zuid-Holland Essentietabel Nieuwkoopse Plassen & De Haeck Geluidshinder als gevolg van bouwlawaai Gevoeligheid aangewezen natuurwaarden van Nieuwkoopse Plassen & De Haeck Broedvogels in Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 4 van 44
Onze rapportage is opgezet in kleur, om het u bij het lezen van het digitale document visueel aantrekkelijk te maken. Uiteraard kan het document ook op papier worden afgedrukt, waarbij we willen wijzen op de mogelijkheid om het document in zwart-wit af te drukken om kosten en toner te besparen.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 5 van 44
1. INLEIDING In opdracht van mRO BV is door Eco Reest BV een quickscan en voortoets Wet natuurbescherming uitgevoerd ter plaatse van de Noordse Buurt te Nieuwkoop.
1.1 AANLEIDING EN DOELSTELLING Een groot deel van de gronden in het gebied de Noordse Buurt is ooit aangekocht door de gemeente Nieuwkoop voor natuurontwikkeling, waarbij de bestaande functies in 2009 zijn wegbestemd en daarvoor in de plaats bestemd zijn als natuur. Dit bestemmingsplan sluit niet aan op de bestaande situatie. Er is een nieuw bestemmingsplan gemaakt waarin een deel van de bestaande functies weer een bestemming krijgen en waarin een deel nog verder wordt ingericht. Doel van de quickscan Wet natuurbescherming is een beeld te krijgen van de aanwezige habitats en de voorkomende beschermde dier- en plantensoorten ter plaatse van de onderzoekslocatie. Doel van de voortoets is om te bepalen of de kans bestaat dat de nieuwe bestemming van het onderzoeksterrein leidt tot negatieve effecten op de beschermde waarden van het aangrenzende Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck.
1.2 SCOPE In dit rapport is een quickscan Wet natuurbescherming beschreven. Hierin is onderzocht of er negatieve effecten te verwachten zijn op beschermde soorten en zo ja, of nader soortgericht onderzoek noodzakelijk is. Bij ruimtelijke ingrepen moet vooraf worden getoetst of schade op kan treden aan bestaande Natura 2000-gebieden. Indien er sprake is van “verslechtering of significante verstoring” of “significante gevolgen” op een Natura 2000-gebied is een vergunning nodig. De onderzoekslocatie grenst aan het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Vanwege deze ligging en mogelijke effecten op beschermde plant- en diersoorten, dienen de voorgenomen plannen aan de Wet natuurbescherming getoetst te worden. De voorgenomen plannen leiden mogelijk tot een toename in stikstofuitstoot als gevolg van een toename in verkeersgeneratie. Om deze reden is ook een toetsing in het kader van de PAS nodig. Een onderzoek in het kader van gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming maakt daarom deel uit van onderhavig onderzoek.
1.3 KWALITEITSBORGING Eco Reest streeft naar een zo hoog mogelijk kwaliteit van onderzoek te leveren. Eco Reest Holding is gecertificeerd volgens “NEN-EN-ISO 9001:2008”, voor het geven van milieukundig advies in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen, gebouwen en managementondersteuning, met inbegrip van de uitvoering van gerelateerde onderzoeksactiviteiten. Eco Reest is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Als aangesloten adviesbureau zorgen we samen met de andere leden voor een betere borging van kwaliteit in de uitvoering van ecologisch onderzoek.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 6 van 44
Naast kwaliteit is onafhankelijkheid van groot belang om onze opdrachtgever van dienst te zijn met het beste advies voor zijn vraagstuk. Wij merken dan ook op dat er geen functionele relatie bestaat tussen opdrachtgever en Eco Reest BV, hetgeen betekent dat het advies van Eco Reest onafhankelijk is van de belangen van de opdrachtgever en derden. Eco Reest BV is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus en maakt gebruik van een overkoepelende ontheffing van de verbodsbepalingen genoemd in artikel 9 van de Flora- en faunawet voor zover dit betreft het vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van beschermde inheemse soorten (ontheffing ff/75a/2014/061, geldig tot 16 maart 2020). Deze ontheffing van de Flora- en faunawet is ook geldig onder de huidige Wet natuurbescherming. Conform de eisen uit onze ethische code behandelt Eco Reest BV alle gegevens vertrouwelijk, waarvan wij kennisnemen als gevolg van de uitvoering van de werkzaamheden, behoudens in geval van wettelijke verplichtingen.
1.4 LEESWIJZER In hoofdstuk 2 worden de locatie, omgeving en het ontwikkelingsplan beschreven. In dit hoofdstuk wordt tevens aangegeven welke beschermde gebieden in de directe omgeving aanwezig zijn. Hoofdstuk 3 bevat een samenvatting van de regelgeving uit de Wet natuurbescherming die hier relevant is. In hoofdstuk 4 worden de gebruikte onderzoeksmethoden en de resultaten van de quickscan Wet natuurbescherming beschreven. In hoofdstuk 5 worden de voortoets en resultaten van de toetsing gebiedsbescherming weergegeven. In hoofdstuk 6 worden conclusies weergegeven en aanbevelingen gedaan. Besloten wordt met een overzicht van geraadpleegde bronnen.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 7 van 44
2. ONDERZOEKSLOCATIE EN NABIJE OMGEVING In dit hoofdstuk worden de huidige en toekomstige situatie van de onderzoekslocatie beschreven en wordt een overzicht gegeven van de beschermde gebieden in de omgeving van de onderzoekslocatie.
2.1 BESCHRIJVING ONDERZOEKSLOCATIE EN DIRECTE OMGEVING De Noordse Buurt is een buurtschap in de gemeente Nieuwkoop. De locatie is gelegen ten noorden van het dorp Woerdense Verlaat en ten oosten van het dorp Noorden. Een groot deel van de onderzoekslocatie bestaat uit weilanden die worden begraasd door schapen. Daarnaast zijn nog enkele kassen aanwezig en bevinden zich langs de wegen bomenrijen en enkele solitaire bomen. Ook in de tuinen van de woningen bevinden zich bomen en ander opgaand groen. Als gevolg van de voorgenomen plannen worden naar verwachting geen bomen gekapt. Er is oppervlaktewater aanwezig in de vorm van sloten. De woonpercelen zijn niet meegenomen in het onderzoek. Hetzelfde geldt voor de sportvelden, natuurgebied “Het Vergeten Putje”, het glastuinbouwbedrijf aan de Floraweg nr. 20, het perceel van zorginstelling “De Sleutelbloem” aan de Ir. J. Nysinghweg 13 en het perceel tussen de Veenweg 2 en 4, waar visvijvers worden ontwikkeld. Voor deze percelen geldt dat ze ofwel niet meegenomen worden in de bestemmingsplanwijzigingsprocedure, ofwel dat er een apart bestemmingsplan voor in procedure wordt bedacht. In onderstaande figuur (2.1) is de onderzoekslocatie aangegeven. De percelen die niet meegenomen zijn in het onderzoek zijn zwart gearceerd.
Figuur 2.1. Onderzoekslocatie (rood omlijnd) (bron achtergrondkaart: ArcGIS). Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 8 van 44
In figuur 2.2 tot en met 2.5 zijn overzichtsfoto’s opgenomen van de onderzoekslocatie.
Figuur 2.2. Weiland met pitrus nabij de Floraweg 9.
Figuur 2.3. Sloot tussen weilanden. Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 9 van 44
Figuur 2.4. Weg met bomenrij ter plaatse van de kruising van de Voordijkseweg met de Floraweg.
Figuur 2.5. Rietvegetatie langs watergang aan oostzijde van de onderzoekslocatie.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 10 van 44
2.2 BESCHRIJVING TOEKOMSTIGE PLANNEN Binnen de Noordse Buurt waren voorheen veel glastuinbouwbedrijven aanwezig. Deze tuinbouwfunctie is echter grotendeels verdwenen. In 2009 werd het bestemmingsplan ‘Noordse Buurt’ vastgesteld, waarin de locatie grotendeels werd bestemd als natuur. De (voormalige) bedrijfswoningen hebben in dit bestemmingsplan een particuliere woonbestemming gekregen. Tijdens een heroriëntatie in 2012 is besloten om de herinrichting van de Noordse Buurt niet te beperken tot natuur, maar om de bestemming te wijzigen naar agrarisch en (glas)tuinbouw (transformatiegebied). Ook is besloten om een nieuw bestemmingsplan voor de Noordse Buurt op te stellen. Als startdocument voor het bestemmingsplantraject is in 2013 de ‘Uitgangspuntennotitie Noordse Buurt’ vastgesteld, waarin de hoofdfuncties agrarisch gebruik, recreatie en natuur zijn opgenomen. Op de percelen met deze functie kunnen inrichtingsinitiatieven worden uitgevoerd die passen binnen de bestemmingen natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik. De exacte invulling van de nieuwe functies is nog niet bekend.
Voorbeelden van initiatieven die op dit moment zijn ingediend zijn: - Visvijvers - Circa acht hectare natte teelt (bijvoorbeeld van cranberry) - Een zonneweide van circa drie hectare Aan de randen van de Noordse Buurt zullen wandelroutes worden gerealiseerd die worden aangesloten op de interne wegenstructuur maar ook op de doorgaande recreatieve routes in de omgeving. De bestaande (bedrijfs)woningen in het gebied blijven behouden. Ook de sportvelden en de bestaande wegen zullen behouden blijven. Tevens zal het natuurgebied Het Vergeten Putje niet worden aangetast (figuur 2.6). Wettelijk is bepaald dat een bestemmingsplan om de 10 jaar wordt geactualiseerd of zoveel eerder als gewenst. Het nieuwe bestemmingsplan zal daarom uiterlijk in 2019 vastgesteld worden.
Figuur 2.6. Bestemmingen Noordse Buurt (bron: Inrichtingsvisie Noordse Buurt, 2016) Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 11 van 44
2.3 BESCHERMDE GEBIEDEN IN DE OMGEVING 2.3.1 NATURA 2000 De onderzoekslocatie grenst aan het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (zie figuur 2.6). Vanwege deze ligging en de aard van de plannen, kunnen er nadelige effecten op de, voor dit Natura 2000-gebied aangewezen, habitattypen en doelsoorten optreden. Gelet op de afstand tot het gebied, de kernopgave van het gebied en de aard van de geplande ingreep wordt er onderzoek in het kader van gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming uitgevoerd (zie ook paragraaf 1.2 scope).
Figuur 2.6. Ligging onderzoekslocatie (rood omlijnd) ten opzichte van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (geel gearceerd) (bron: Rijksoverheid).
2.3.2 NATUURNETWERK NEDERLAND Op de kaart in figuur 2.7 is te zien dat binnen en in de directe omgeving van de onderzoekslocatie sprake is van gebieden uit de het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het NNN-gebied dat zich binnen de onderzoekslocatie bevindt betreft een natuurgebied genaamd “Het Vergeten Putje” en een naastgelegen groenstrook, die grenst aan de watergang Kromme Mijdrecht. Natuurgebied “Het Vergeten Putje” is in eigendom en beheer bij Natuurmonumenten. Ook net buiten de begrenzing van de onderzoekslocatie is NNN-gebied aanwezig. Zowel binnen de provincie Zuid-Holland, als de provincie Utrecht (waar de onderzoekslocatie aan grenst) kent de bescherming van het NNN geen externe werking. Dit houdt in dat alleen effecten die binnen NNN-gebieden optreden worden beoordeeld. Eventuele omgevingseffecten hoeven niet te worden beoordeeld. Het NNN-gebied binnen de Noordse Buurt is reeds bestemd en in beheer als natuur en zal als gevolg van de voorgenomen plannen niet worden aangetast. Om deze reden is verder onderzoek naar invloeden op het NNN niet van toepassing.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 12 van 44
Figuur 2.7. Ligging onderzoekslocatie ten opzichte van het NNN (bron: provincie Zuid-Holland).
2.3.3 WEIDEVOGELGEBIED In figuur 2.8 is te zien dat een deel in het noordoosten van de onderzoekslocatie door de provincie Zuid-Holland is aangewezen als weidevogelgebied. Voor dergelijke gebieden geldt hetzelfde provinciale beschermingsregime als voor het NNN. Dit houdt in dat alleen effecten die binnen dit gebied optreden worden beoordeeld. Eventuele omgevingseffecten hoeven niet te worden beoordeeld. Op dit moment zijn geen ontwikkelingen bekend die plaats zullen vinden in, of grenzend aan het weidevogelgebied. Indien ontwikkelingen plaats vinden binnen of direct grenzend aan het weidevogelgebied, dient getoetst te worden of dit zal leiden tot nadelige effecten op het gebied. Indien ontwikkelingen plaatsvinden waarbij weidevogels zodanig worden verstoord dat de gunstige staat van instandhouding in het geding komt, dient een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming te worden aangevraagd. Omdat nog niet bekend is of en welke ontwikkelingen plaats zullen vinden in het weidevogelgebied is een dergelijke toetsing niet meegenomen in deze rapportage.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 13 van 44
Figuur 2.8. Ligging onderzoekslocatie ten opzichte van weidevogelgebieden (bron: provincie Zuid-Holland).
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 14 van 44
3. NATUURWETGEVING In Nederland is de bescherming van soorten en gebieden geregeld in de Wet natuurbescherming. De provincies zijn bevoegd gezag met betrekking tot het verlenen van ontheffingen en vrijstellingen voor soortenbescherming en vergunningen ten behoeve van gebiedsbescherming.
3.1 SOORTENBESCHERMING De Wet natuurbescherming gaat uit van het ‘nee, tenzij’-principe. Dit betekent dat activiteiten met een schadelijk effect op beschermde soorten in principe verboden zijn. Van dit verbod kan onder voorwaarden worden afgeweken met een ontheffing of een vrijstelling. Binnen de Wet natuurbescherming wordt bij ruimtelijke ingrepen onderscheid gemaakt tussen Europees beschermde soorten (artikel 3.5 soorten) en nationaal beschermde soorten (artikel 3.10 soorten). De lijst Europees beschermde soorten bestaat uit soorten die genoemd zijn in: • • •
Habitat Richtlijn bijlage IV onderdeel a Bijlage 2 verdrag van Bern Bijlage 1 verdrag van Bonn
Vogels Ten aanzien van vogels is in artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming het volgende opgenomen: • • • •
Het is verboden van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn opzettelijk te doden of te vangen. Het is verboden nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn opzettelijk te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te rapen en deze onder zich te hebben. Het is verboden vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn opzettelijk te storen.
Verstoren mag wel indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Bovenstaande houdt in dat de nesten van alle inheemse soorten zijn beschermd indien deze in gebruik zijn. Voor het verstoren van broedende vogels is een ontheffing nodig. Net als onder de Flora- en faunawet, zijn nestplaatsen van een aantal vogelsoorten jaarrond beschermd (mits niet definitief verlaten). Het betreft nesten van de boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zwarte wouw. Overige soorten Voor overige Europees beschermde soorten (uit bijlage IV, onderdeel a van de Habitatrichtlijn) is artikel 3.5 van toepassing. Volgens dit artikel is het verboden Europees beschermde soorten: • • • • •
opzettelijk te doden of te vangen; opzettelijk te verstoren; eieren opzettelijk te vernielen of te rapen; voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen; planten opzettelijk te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 15 van 44
In de Wet natuurbescherming is een lijst met nationaal beschermde soorten opgenomen. Hierop is artikel 3.10 van deze wet van toepassing. Artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming houdt in dat het verboden is nationaal beschermde soorten: • • •
opzettelijk te doden of te vangen; voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen; planten opzettelijk te plukken, verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Provincies beslissen zelf voor welke soorten van deze lijst een vrijstelling geldt.
3.2 GEBIEDSBESCHERMING Natura 2000 Met de Wet natuurbescherming is de gebiedsbescherming van de Europese Habitat- en Vogelrichtlijn in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De beschermde gebieden uit de beide richtlijnen worden aangeduid als Natura 2000-gebieden. In het aanwijzingsbesluit van het Natura 2000-gebied zijn zowel de te beschermen waarden van de Vogelrichtlijn- als het Habitatrichtlijngebied opgenomen. Dit zijn habitattypen of soorten die typerend zijn voor een bepaald gebied. Deze kwalificerende habitattypen en soorten zijn in het aanwijzingsbesluit opgenomen als zogenaamde instandhoudingsdoelen. Elk gebied is specifiek voor een of meer van deze instandhoudingsdoelen aangewezen. Met deze nationale deelverplichtingen wordt bijgedragen aan de Europese verplichting die beoogt het goede voortbestaan van deze natuurwaarden zeker te stellen. Indien er sprake is van “verslechtering of significante verstoring” of “significante gevolgen” op een Natura 2000-gebied is een vergunning nodig. Deze wordt aangevraagd bij de provincie waar de ingreep plaatsvindt. De effecten op de beschermde waarden kunnen zowel direct als indirect (externe werking) zijn. “Extern” betekent zowel dat instandhoudingsdoelen beschermd moeten zijn tegen invloed van buiten het gebied als dat soorten die een levensfunctie buiten het gebied hebben, daar ook volledige bescherming genieten.
Bij het bepalen of de ontwikkeling negatieve gevolgen kan hebben, moet ook rekening gehouden worden met de overige ontwikkelingen in de omgeving van het beschermde gebied. Door een combinatie (cumulatie) van activiteiten kunnen namelijk ook negatieve effecten optreden. Hierbij wordt als richtlijn gehanteerd dat alleen plannen en projecten, waarover een definitief besluit is genomen, bij deze beoordeling worden betrokken. Sinds 1 juli 2015 is de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) in werking getreden, waarin het beleid voor stikstofgevoelige natuurgebieden is geregeld. De PAS heeft betrekking op Natura 2000gebieden waar stikstofgevoelige natuur aanwezig is. Als onderdeel van de PAS wordt met het rekenprogramma AERIUS bepaald of de stikstofdepositie door de voorgenomen plannen zodanig verandert dat een melding of vergunningsaanvraag bij de provincie nodig is. Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland is een samenhangend netwerk van gebieden met veel natuurwaarden. Het NNN moet voorkomen dat planten en dieren door isolatie van gebieden uitsterven en dat de Nederlandse biodiversiteit afneemt. In het NNN zijn opgenomen:
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 16 van 44
• • •
Natura 2000-gebieden, bestaande natuurgebieden, reservaten en natuurontwikkelingsgebieden en (robuuste) verbindingen; landbouwgebieden met mogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer (beheersgebieden); grote wateren.
Voor het NNN geldt het toetsingskader van het Structuurschema Groene Ruimte 1995 (SGR). Dit is overgenomen in de Nota Ruimte. Deze nota stelt dat ruimtelijke ingrepen moeten worden getoetst op mogelijk negatieve effecten voor de aanwezige natuur- en landschapswaarden. Voor het hele NNN geldt een ‘nee, tenzij beginsel’. Op grond hiervan dient directe of indirecte aantasting van bosen natuurgebied waar mogelijk te worden voorkomen. Er is vrijwel altijd een compensatieverplichting in het provinciaal beleid opgenomen.
3.3 ZORGPLICHT In artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen. Deze geldt voor zowel soorten als gebieden. Dit houdt in dat iedereen voldoende zorg in acht neemt voor Natura 2000gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. In artikel 1.11 is het als volgt verwoord: De zorg houdt in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt (…); a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zo veel mogelijk beperkt of ongedaan gemaakt. Deze zorg geldt voor alle individuen van in Nederland voorkomende soorten planten en dieren, ongeacht of deze soort beschermd is en ongeacht of ontheffing of vrijstelling is verleend.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 17 van 44
4. QUICKSCAN WET NATUURBESCHERMING 4.1 METHODE 4.1.1 LITERATUURSTUDIE Voorafgaand aan het veldbezoek is gestart met een bureaustudie naar het voorkomen van flora en fauna ter plaatse van de onderzoekslocatie en de nabije omgeving. Deze bureaustudie heeft bestaan uit het opvragen van gegevens van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) van de afgelopen tien jaar. Hierin is een overzicht gegeven van de ontheffingsplichtige soorten in de Wet natuurbescherming binnen een straal van ongeveer vijf kilometer rond de onderzoekslocatie. Deze staan weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 4.1. Beschermde soorten binnen vijf kilometer van de onderzoekslocatie. Soort Bescherming Blauwe Reiger** Categorie 5 Boerenzwaluw** Bern II, categorie 5 Boomkruiper** Bern II, categorie 5 Boommarter Wnb. art.
3.10 Boomvalk* Bern II, categorie 4 Bosuil** Bern II, categorie 5 Brilduiker** Categorie 5 Buizerd* Bern II, categorie 4 Ekster** Categorie 5 Gekraagde Roodstaart** Bern II, categorie 5 Gestreepte waterroofkever Bern II, HR IV Gewone dwergvleermuis HR IV Gierzwaluw* Categorie 2 Grauwe Vliegenvanger** Bern II, categorie 5 Groene glazenmaker Bern II, HR IV Groenknolorchis Bern I, HR IV Groene Specht** Bern II, categorie 5 Grote Bonte Specht** Bern II, categorie 5 Havik* Bern II, categorie 4 Heikikker Bern II, HR IV Huismus* Categorie 2 Huiszwaluw** Bern II, categorie 5 IJsvogel** Bern II, categorie 5 Kerkuil* Bern II, categorie 3 Kleine dwergvleermuis Bern II, HR IV Koolmees** Bern II, categorie 5 Laatvlieger Bern II, HR IV Meervleermuis Bern II, HR IV Naaldenkervel Wnb. art. 3.10 Noordse woelmuis HR IV Ooievaar* Bern II, categorie 3 Otter Bern II, HR IV Pimpelmees** Bern II, categorie 5 Platte schijfhoren HR IV Ransuil* Bern II, categorie 4 Ringslang Wnb. art. 3.10 Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 18 van 44
Soort Rosse vleermuis Rugstreeppad Ruige dwergvleermuis Slechtvalk* Sperwer* Spreeuw Steenuil* Torenvalk** Waterspitsmuis Watervleermuis Zwarte Kraai** Zwarte Roodstaart**
Bescherming Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, categorie 3 Bern II, categorie 4 Categorie 5 Bern II, categorie 1 Bern II, categorie 5 Wnb. art. 3.10 Bern II, HR IV Categorie 5 Bern II, categorie 5
* Nesten van vogels die behoren tot categorie 1 tot en met 4 zijn jaarrond beschermd. ** Nesten van soorten die vallen onder categorie 5 zijn eveneens jaarrond beschermd als er onvoldoende alternatieve nestlocaties overblijven in de omgeving. Hoewel deze vogelsoorten vaak terugkeren naar de plaats waar zij het voorgaande jaar hebben gebroed, beschikken ze wel over voldoende flexibiliteit om zich elders te vestigen.
Verder is gebruik gemaakt van bestaande literatuur (verspreidingsatlassen en dergelijke). Er zijn geen gegevens aangekocht van bijvoorbeeld PGO’s (Particuliere Gegevensbeherende Organisaties).
4.1.2 VELDBEZOEK Het veldbezoek heeft plaatsgevonden op 15 juni 2018 en is uitgevoerd door de heer J.R.W. Staal van Eco Reest BV. Het veldbezoek heeft overdag plaatsgevonden. Tijdens de inventarisatie waren de weersomstandigheden als volgt: droog, half bewolkt, windkracht 1 Bft, temperatuur 16 graden Celsius. Het bezoek is erop gericht om te beoordelen of de onderzoekslocatie geschikte biotopen bevat voor beschermde dier- en plantensoorten. Hiervoor zijn de onderzoekslocatie en de nabije omgeving onderzocht op potentiële leef- en groeiplaatsen van beschermde dier- en plantensoorten.
4.2 RESULTATEN Onderstaand zijn de resultaten van zowel het literatuuronderzoek als het veldbezoek weergegeven. 4.2.1 VAATPLANTEN De NDFF maakt melding van de groenknolorchis en naaldenkervel binnen een straal van vijf kilometer rond de onderzoekslocatie. Tijdens het veldbezoek zijn binnen de onderzoekslocatie geen beschermde vaatplanten aangetroffen. De groenknolorchis en naaldenkervel zijn beide soorten van een voedselarme bodem. De groenknolorchis groeit voornamelijk in duinvalleien en trilvenen, in kalkmoerassen, veenmosrietland en aan randen van rietlanden, in zeggenmoerassen en verlandende petgaten, op veenmoskussens in heidemoerassen en in oude turfgaten. Verder in beekdal- en blauwgraslanden, op opgespoten zand en in kalk-, zand- en grindgroeven (Floron.nl). Vanwege de voedselrijke omstandigheden en het ontbreken van geschikt biotoop wordt de groenknolorchis niet verwacht binnen de onderzoekslocatie. De naaldenkervel groeide en groeit in akkers en akkerranden (vooral met wintergraan), op omgewerkte, ruderale plekken, in (verstoorde) bermen en op haventerreinen. De soort is zeer sterk Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 19 van 44
achteruit gegaan ten gevolge van de intensieve akkerbouw en de daarbij horende vermesting en gebruik van herbiciden (Floron.nl). Akkers zijn niet binnen de onderzoekslocatie aanwezig. Wel zijn er bermen aanwezig. Deze zijn echter, vanwege de voedselrijke omstandigheden, niet geschikt als biotoop voor de naaldenkervel. Ook deze soort wordt daarom niet verwacht binnen de onderzoekslocatie. Wel zijn verschillende (onbeschermde) soorten van een voedselrijke bodem aangetroffen, waaronder grote brandnetel, harig wilgenroosje, akkerwinde, pitrus en fluitenkruid. 4.2.2 VOGELS In de omgeving van de onderzoekslocatie zijn de volgende broedvogels met jaarrond beschermde nesten bekend (NDFF): Boomvalk, buizerd, gierzwaluw, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, slechtvalk, sperwer en steenuil. Als gevolg van de nieuwe bestemming worden geen bomen gekapt. Om deze reden zullen nestplaatsen van vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten in bomen, zoals de boomvalk, buizerd, havik, ooievaar, ransuil en sperwer aangetroffen, niet verloren gaan. Ten tijde van het veldbezoek zijn geen aanwijzingen gevonden dat in de bomen jaarrond beschermde nesten van vogels aanwezig zijn. Het veldbezoek vond echter plaats buiten de optimale periode voor het inventariseren van broedplaatsen van deze soorten.
Daarnaast was het vanwege het dichte bladerdek niet mogelijk om alle bomen te beoordelen op aanwezigheid van nesten. Om deze reden kan aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten in de bomen binnen de onderzoekslocatie niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten. Tijdens het veldbezoek is een overvliegende buizerd waargenomen. Mogelijk heeft deze buizerd ergens in de omgeving een broedplaats. De onderzoekslocatie maakt mogelijk deel uit van het foerageergebied van deze soort. Naar verwachting zal de bestemming natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik niet leiden tot nadelige effecten op eventueel foerageergebied voor deze soort. Bovendien bevindt zich in de omgeving van de onderzoekslocatie voldoende alternatief foerageergebied in de vorm van de omliggende weilanden en natuurgebieden. Om deze redenen worden geen nadelige effecten op de buizerd verwacht als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden. De slechtvalk broedt op richels, in nissen, nestkasten of oude kraaiennesten. Voor de slechtvalk bevinden zich geen geschikte nestlocaties binnen de onderzoekslocatie. Ook hier geldt dat er geen waarnemingen zijn gedaan of sporen zijn aangetroffen die erop duiden dat deze soort gebruik maakt van de onderzoekslocatie. Om deze reden worden ook van deze soort geen nestlocaties verwacht.
De kassen binnen de onderzoekslocatie bieden, vanwege het ontbreken van dakpannen en andere geschikte ruimtes, geen geschikte nestlocaties voor de huismus en de gierzwaluw. Ook voor andere vogelsoorten met een vaste verblijfplaats in bebouwing, zoals de steenuil en de kerkuil, bieden de kassen geen geschikte nestplaatsen. Dit vanwege het ontbreken van geschikte invliegopeningen en broedlocaties in de kassen. De woningen en een deel van de schuren behorende bij de woningen bieden mogelijk wel geschikte nestplaatsen voor de huismus, gierzwaluw, kerkuil en steenuil. Vanwege de aard van de werkzaamheden en omdat de woningen en bijbehorende tuinen (en schuren) als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden niet zullen worden aangetast, worden geen nadelige effecten verwacht op deze soorten. Naar verwachting zal de bestemming natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik niet leiden tot nadelige effecten op eventueel foerageergebied voor deze soorten.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 20 van 44
Bovendien bevindt zich in de omgeving van de onderzoekslocatie voldoende alternatief foerageergebied in de vorm van de omliggende weilanden en natuurgebieden. Uit de NDFF kwam naar voren dat er een aantal vogels van categorie 5 in of in de omgeving van de onderzoekslocatie zijn waargenomen. Tijdens het veldbezoek zijn enkele soorten uit categorie 5 aangetroffen, namelijk de spreeuw, ekster, zwarte kraai en blauwe reiger. Er zijn in (de omgeving van) de onderzoekslocatie voldoende alternatieven aanwezig voor categorie 5 soorten. De nesten van deze vogels zijn, in dit geval, dan ook niet jaarrond beschermd. Bovendien voorziet het nieuwe bestemmingsplan niet in het kappen van bomen. Opgemerkt wordt dat de locatie en directe omgeving geschikt zijn als broedlocatie voor diverse (niet jaarrond beschermde) vogelsoorten. Alle in gebruik zijnde nesten van vogels zijn beschermd. Voorbeelden van vogelsoorten met niet jaarrond beschermde nesten die tijdens het veldbezoek binnen en in de omgeving van de onderzoekslocatie zijn waargenomen zijn de kauw, merel, witte kwikstaart, koekoek, gaai, knobbelzwaan, meerkoet, wilde eend, grauwe gans, fazant en scholekster. Van de meerkoet is een nest waargenomen in een watergang binnen de onderzoekslocatie (figuur 4.1).
Figuur 4.1. Meerkoetennest binnen onderzoekslocatie.
4.2.3 GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN De NDFF maakt melding van de boommarter, Noordse woelmuis, otter en waterspitsmuis binnen een straal van vijf kilometer rond de onderzoekslocatie. De boommarter leeft doorgaans in bos en heeft een relatief groot leefgebied. Vanwege het ontbreken van grotere oppervlaktes bosgebied, wordt de soort niet verwacht binnen de onderzoekslocatie. In Zuid-Holland komt de Noordse woelmuis voor in veenweidegebieden en het Deltagebied. De Noordse woelmuis is gevoelig voor concurrentie. Wanneer er andere soorten woelmuizen in het gebied voorkomen leeft deze soort veel in natte terreinen, zoals extensief gebruikte weilanden, vochtige duinvalleien, drassige hooilanden, periodiek overstroomde terreinen, rietland en moerassen. De waterspitsmuis leeft langs niet te voedselrijk, schoon water met ruig begroeide oevers en een goed ontwikkelde oevervegetatie. Natuurgebied ‘Het Vergeten Putje’ biedt, vanwege de goed ontwikkelde oever- en watervegetatie en de natte omstandigheden geschikt leefgebied voor de waterspitsmuis en Noordse woelmuis. Binnen dit natuurgebied en langs de kade nabij het natuurgebied zijn waarnemingen bekend van de Noordse woelmuis en waterspitsmuis (NDFF). Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 21 van 44
De begroeide oevers langs de sloten tussen de weilanden binnen de onderzoekslocatie vormen potentieel leefgebied voor de waterspitsmuis. De Noordse woelmuis wordt hier vanwege concurrentie met andere soorten woelmuizen niet verwacht. Om deze reden kan aanwezigheid van beschermde muizensoorten binnen de onderzoekslocatie niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten. Otters leven bij afgelegen meren, rivieren en moerassen met dichtbegroeide oevers en veel dekking. Ze verblijven overdag in dagrustplaatsen die zich over het algemeen bevinden in dichte oevervegetaties op oevers. Deze rustplaatsen bevinden zich onder andere in riet, maar ook onder struwelen bosschages en in kunstmatige holen. Otters maken hierbij gebruik van boomstronken en wortelstelsels, oude holen van bijvoorbeeld muskusratten of konijnen, constructies van takken en modder gemaakt door bevers, nissen onder bruggen of betonpijpen. De nesten waar de jongen worden geworpen, liggen vaak in overstromingsvrije oeverholtes in een rustig gebied en worden regelmatig door de moeder verplaatst. Tijdens het veldbezoek zijn in de onderzoekslocatie geen sporen van de otter (bijvoorbeeld spraints / uitwerpselen) aangetroffen. Met uitzondering van natuurgebied ‘Het Vergeten Putje’, vormt de onderzoekslocatie geen optimaal geschikt biotoop voor de otter.
Het vergeten putje beschikt over watergangen met een goed ontwikkelde oevervegetatie, bestaande uit onder andere riet. Dit natuurgebied zou daarom onderdeel uit kunnen maken van het leefgebied van de otter. Het overige deel van de onderzoekslocatie vormt, vanwege het ontbreken van voldoende oevervegetatie of andere schuilmogelijkheden geen optimaal geschikt biotoop voor de otter. De otter wordt daarom niet verwacht in het overige deel van de onderzoekslocatie. Mits Het Vergeten Putje als gevolg van de voorgenomen plannen niet wordt aangetast, worden er geen nadelige effecten verwacht op de otter. Binnen de onderzoekslocatie zijn een dode haas en diverse molshopen en muizenholen aangetroffen. Hieruit kan worden opgemaakt dat de onderzoekslocatie onderdeel uitmaakt van het leefgebied van algemene zoogdieren, zoals diverse algemene muizensoorten, de haas, de mol en de bruine rat. Deze verwachte en algemene diersoorten zijn aangemerkt als vrijgestelde soorten of soorten die alleen onder de zorgplicht vallen waarvoor in het kader van bestendig beheer, bestendig gebruik, onderhoud aan infrastructuur of ruimtelijke ontwikkelingen een vrijstelling geldt. Daarnaast worden populaties van deze soorten niet in gevaar gebracht. Het zal voornamelijk gaan om verstoring van individuen.
4.2.4 VLEERMUIZEN In de omgeving van de onderzoekslocatie zijn de volgende vleermuizen bekend uit de NDFF: gewone dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, rosse vleermuis, ruige dwergvleermuis en watervleermuis. Verblijfplaatsen Van de in de NDFF vermelde vleermuissoorten is van de gewone dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, laatvlieger, meervleermuis en ruige dwergvleermuis bekend dat ze graag verblijfplaatsen in gebouwen hebben. De rosse vleermuis en watervleermuis hebben hun verblijfplaatsen vaker in boomholtes en achter loszittende schorsdelen. Ruige dwergvleermuizen worden ook aangetroffen in boomholtes en achter loszittende schorsdelen. Een deel van de woningen en bijbehorende schuren binnen de onderzoekslocatie vormen naar verwachting geschikte verblijfplaatsen voor vleermuizen. Verblijfplaatsen van gebouw bewonende vleermuissoorten bevinden zich vaak in de spouwmuren, achter gevelplaten / gevelbeplating, onder het dak en in of
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 22 van 44
rond de schoorsteen. Dit zijn plekken waar doorgaans een betrekkelijk constante temperatuur heerst met weinig tocht. Omdat de woningen en bijbehorende tuinen en schuren binnen de onderzoekslocatie niet zullen worden aangetast, worden geen nadelige effecten verwacht op verblijfplaatsen van gebouw bewonende vleermuizen. De kassen binnen de onderzoekslocatie vormen geen geschikte verblijfplaats voor vleermuizen. Dit vanwege het onstabiele klimaat dat heerst in kassen. Vleermuizen hebben een grote voorkeur voor verblijfplaatsen met een stabiel klimaat. Glas vormt geen geschikt materiaal voor een vleermuisverblijfplaats omdat dit materiaal te snel opwarmt (en afkoelt), waardoor het klimaat in een dergelijke verblijfplaats niet stabiel genoeg is voor vleermuizen. Ook beschikken de kassen niet over een spouwmuur of andere geschikte ruimtes waarin vleermuizen kunnen verblijven. In de aanwezige bomen ter plaatse van de onderzoekslocatie is geen sprake van loszittende schorsdelen. Tevens zijn er geen geschikte holtes of gaten waargenomen in de bomen. Om deze redenen worden er geen verblijfplaatsen van vleermuizen verwacht in de bomen binnen de onderzoekslocatie. Bovendien zullen deze bomen als gevolg van de voorgenomen plannen naar verwachting niet worden gekapt.
Vliegroute Binnen de onderzoekslocatie bevinden zich langs de wegen bomenrijen die lange, aaneengesloten, lijnvormig elementen vormen. Deze bomenrijen kunnen als vliegroute worden gebruikt door vleermuizen. De aanwezigheid van (essentiële) vliegroutes kan daarom niet worden uitgesloten. Indien deze bomenrijen als gevolg van de voorgenomen plannen worden aangetast, kunnen nadelige effecten optreden op potentiële vliegroutes van vleermuizen. In de huidige situatie zijn meerdere alternatieve vliegroutes aanwezig binnen de onderzoekslocatie, waardoor het verwijderen van één of enkele bomen niet ertoe zal leiden dat vleermuizen niet meer (op tijd) van hun verblijfplaatsen in hun foerageergebieden kunnen komen en vice versa. Significant nadelige effecten op vliegroutes kunnen bijvoorbeeld optreden als er bomen gekapt worden uit de verschillende bomenrijen, waardoor er geen gelijkwaardige alternatieve vliegroutes meer aanwezig zijn. De (extra / grotere) onderbrekingen die ontstaan als gevolg van de kapwerkzaamheden kunnen door vleermuizen mogelijk niet meer overbrugd worden. Ook het aanbrengen van extra verlichting kan leiden tot nadelige effecten op potentiele vliegroutes van vleermuizen. Foerageergebied Mogelijk maakt de onderzoekslocatie deel uit van het foerageergebied van in de omgeving voorkomende soorten vleermuizen.
Vanwege de aanwezigheid van (geschiktere) alternatieve foerageergebieden in de omgeving (onder andere in de vorm van de omringende natuurgebieden), betreft het naar verwachting geen essentieel foerageergebied. Voorheen bestond de onderzoekslocatie met name uit glastuinbouwbedrijven, waardoor de locatie grotendeels ongeschikt was als foerageergebied voor vleermuizen. Dit onder andere vanwege de hoeveelheid lichtverstoring die gepaard gaat met glastuinbouw. Naar verwachting wordt de locatie als gevolg van de nieuwe bestemming (natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik) geschikter als foerageergebied. Om deze redenen worden geen nadelige effecten verwacht op foerageergebieden van vleermuizen. 4.2.5 AMFIBIEËN EN REPTIELEN De NDFF maakt melding van de heikikker, rugstreeppad en ringslang binnen een straal van vijf kilometer rond de onderzoekslocatie.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 23 van 44
De heikikker komt voor in vochtige heidegebieden, waar sprake is van veenvorming en in hoog- en laagveengebieden. Het voortplantingsbiotoop bestaat uit ondiepe stilstaande wateren met oevervegetatie. Het is bekend dat heikikkers voorkomen in het Utrechtse en Zuid-Hollandse veenweidegebied (Ravon.nl). In de onderzoekslocatie is geschikt biotoop voor de heikikker aanwezig, in de vorm van weilanden en de tussenliggende sloten met oevervegetatie. Aanwezigheid van deze soort binnen de onderzoekslocatie kan op basis van het veldbezoek niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten. De rugstreeppad komt voor op zandige terreinen met een betrekkelijk hoge dynamiek, zoals de duinen, de uiterwaarden van de grote rivieren, opgespoten terreinen, heidevelden en akkers. Maar hij wordt ook op klei- en veengronden aangetroffen. Het voortplantingsbiotoop bestaat uit ondiepe wateren, die vrij snel opwarmen. Vaak wordt gebruik gemaakt van tijdelijke poeltjes en plassen, maar ook slootjes en vennen kunnen geschikt zijn. Voor de rugstreeppad vormt de onderzoekslocatie een geschikt biotoop. Dit onder andere vanwege de aanwezigheid van ondiepe sloten die door de rugstreeppad kunnen worden gebruikt als voortplaningswater. Daarnaast zijn binnen de onderzoekslocatie waarnemingen bekend van de rugstreeppad (NDFF).
Om deze redenen kan aanwezigheid van de rugstreeppad binnen de onderzoekslocatie niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten. Het biotoop van de ringslang moet aan een aantal eisen voldoen. Er moeten plekken aanwezig zijn om te zonnen, plekken om te schuilen en er moet water aanwezig zijn om te jagen. Daarnaast moeten er geschikte overwinteringslocaties aanwezig zijn, zoals takkenbossen, ruigtes of oude (konijnen)holen. Tot slot moeten er geschikte voortplantingslocaties aanwezig zijn. Ringslangen leggen hun eieren in zogenaamde broeihopen, dit zijn bijvoorbeeld plekken met veel blad en strooisel, maar ook stalmest- en composthopen worden gebruikt. De onderzoekslocatie voldoet aan een aantal biotoopeisen van de ringslang. Er zijn watergangen en oevers aanwezig die gebruikt kunnen worden om te jagen. In natuurgebied ‘Het Vergeten Putje’ is daarnaast ruigte aanwezig waarin de ringslang kan schuilen en overwinteren. Om deze redenen kan niet worden uitgesloten de onderzoekslocatie onderdeel uitmaken van het leefgebied van de ringslang. Tijdens het veldbezoek zijn nabij de watergangen op verschillende locaties kikkerplonzen gehoord. Binnen de onderzoekslocatie is naar verwachting sprake van verblijfplaatsen van algemeen voorkomende amfibieën (bijvoorbeeld bruine kikker, gewone pad, kleine water salamander).
Deze algemene diersoorten zijn aangemerkt als vrijgestelde soorten waarvoor in het kader van bestendig beheer, bestendig gebruik, onderhoud aan infrastructuur of ruimtelijke ontwikkelingen een vrijstelling geldt. Daarnaast worden populaties van deze soorten niet in gevaar gebracht. Het zal voornamelijk gaan om verstoring van individuen. 4.2.6 VISSEN De bittervoorn, rivierdonderpad en kleine modderkruiper komen in de omgeving van de onderzoekslocatie voor. Deze soorten zijn aangewezen als habitatrichtlijnsoorten voor het aangrenzende Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Zowel de bittervoorn als de kleine modderkruiper zijn te verwachten in sloten binnen de onderzoekslocatie. Aanwezigheid van deze soorten in de watergangen binnen de onderzoekslocatie kan daarom niet worden uitgesloten. Eventuele bittervoorns en kleine modderkruipers die leven binnen de onderzoekslocatie zijn alleen beschermd als de voorgenomen werkzaamheden leiden tot nadelige effecten op de populaties van deze soorten binnen het aangrenzende Natura 2000-gebied.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 24 van 44
Er is geen open verbinding aanwezig tussen de watergangen binnen de Noordse Buurt en Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Wel werd voorheen water onttrokken aan het Natura 2000-gebied om te voorzien in de waterbehoefte van de voormalige glastuinbouw in de Noordse Buurt. Omdat er geen open verbinding aanwezig is tussen de watergangen binnen de Noordse Buurt en het Natura 2000-gebied, zullen nadelige effecten op de kleine modderkruiper en bittervoorn binnen de Noordse buurt niet leiden tot nadelige effecten op populaties in de Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. De bittervoorns en kleine modderkruipers binnen de Noordse Buurt vallen daarom in dit geval niet onder de bescherming van de Wet natuurbescherming. De rivierdonderpad wordt vanwege het ontbreken van stromend water en geschikte schuilmogelijkheden zoals steenstort niet verwacht in de watergangen binnen de onderzoekslocatie. 4.2.7 OVERIGE SOORTEN De NDFF maakt melding van de platte schijfhoren, gestreepte waterroofkever en groene glazenmaker binnen een straal van vijf kilometer rond de onderzoekslocatie. De platte schijfhoren is een waterslak die leeft in stilstaand water. De soort heeft een voorkeur voor veenbodems en lijkt in het veenweidegebied weinig kritisch. Om deze reden kan aanwezigheid van de platte schijfhoren in de watergangen binnen de onderzoekslocatie niet worden uitgesloten.
De gestreepte waterroofkever is een zeldzame keversoort die gedijt in schoon, open water met een rijke waterplanten- en oevervegetatie. De watergangen binnen de onderzoekslocatie vormen, vanwege het ontbreken van een goed ontwikkelde watervegetatie en de voedselrijke omstandigheden, geen optimaal geschikt biotoop voor de gestreepte waterroofkever. Om deze reden wordt de gestreepte waterroofkever niet verwacht binnen de onderzoekslocatie. Het habitat van de groene glazenmaker bestaat uit stilstaande wateren met dichte krabbenscheervelden. Omdat tijdens het veldbezoek geen krabbescheer is aangetroffen en krabbenscheervelden binnen de onderzoekslocatie ontbreken, wordt de groene glazenmaker niet verwacht binnen de onderzoekslocatie. Door het ontbreken van sleutelfactoren zoals waardplanten speelt onderhavig onderzoekslocatie geen cruciale rol voor plaatselijke beschermde vlinderpopulaties. De overige in de Wet natuurbescherming opgenomen ontheffingsplichtige soorten zijn dusdanig zeldzaam en grotendeels gebonden aan specifieke biotopen dat het onwaarschijnlijk is dat de onderzoekslocatie voor deze soorten een functie vervult.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 25 van 44
5. TOETS GEBIEDSBESCHERMING NATURA 2000 5.1 TOETS In deze toets wordt onderzocht of de kans bestaat dat de nieuwe bestemming van het onderzoeksterrein leidt tot negatieve effecten op de beschermde waarden van het Natura 2000gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Hierbij wordt gelet op de kernopgaven en de instandhoudingsdoelstellingen van Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. De kernopgaven en de instandhoudingsdoelstellingen zijn weergegeven in de essentietabel, zie bijlage 2. Op deze vraag zijn drie antwoorden mogelijk: • Er is zeker geen negatief effect te verwachten. • Er is een mogelijk negatief effect, maar zeker geen significant negatief effect te verwachten. • Er is kans op een significant negatief effect. De beoordeling vindt plaats in drie stappen: 1. Bepalen of de voorgenomen activiteiten ‘nieuw’ zijn. 2. Bepalen wat de mogelijke effecten kunnen zijn. 3. Bepalen of de kans bestaat dat de gevolgen kunnen leiden tot verslechtering van de kwaliteit van de aangewezen waarden.
5.2 EFFECTENBEOORDELING De onderzoekslocatie grenst aan het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (zie figuur 2-6). Per mogelijk effect wordt beoordeeld of sprake is van negatieve effecten op het Natura 2000-gebied en welke gevolgen dit heeft voor de doelsoorten en instandhoudingsdoelstellingen.
5.2.1 NIEUWE ACTIVITEIT In de Wet natuurbescherming is sprake van ‘nieuw’ indien de activiteiten nog niet in precies dezelfde vorm (dus zonder verandering van gegevens) eerder beoordeeld zijn. Op de percelen die een nieuwe bestemming krijgen, kunnen inrichtingsinitiatieven worden uitgevoerd die passen binnen de bestemmingen natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik. Aan de randen van de Noordse Buurt zullen wandelroutes worden gerealiseerd die worden aangesloten op de interne wegenstructuur maar ook op de doorgaande recreatieve routes in de omgeving. De initiatieven die door het bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt betreffen nieuwe activiteiten die nog niet eerder beoordeeld zijn. Voor de percelen die een nieuwe bestemming krijgen, kunnen bewoners en ondernemers initiatieven aandragen op het gebied van natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik. Het voornemen is dat in de toekomstige situatie een diversiteit van (outdoor)activiteiten en functies aanwezig is op deze gebieden. Als de gemeente akkoord is met het initiatief en een locatie is gekozen, zal het initiatief zorgvuldig ingepast te worden. De initiatiefnemer stelt een inrichtingsplan op dat met de gemeente besproken wordt en goedgekeurd moet worden.
De gemeente zal hierbij onder andere letten op de landschappelijke inpassing, parkeergelegenheid, bebouwing (situering, uitstraling, bouwmassa, hoogte, bebouwingspercentage), openbare toegankelijkheid en het realiseren en / of behouden van natuurvriendelijke oevers. Bij de landschappelijke inpassing wordt er onder andere op gelet dat het voor de droogmakerij karakteristieke, rechthoekige verkavelingspatroon ‘leesbaar’ blijft.
Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming t.p.v. de Noordse Buurt te Nieuwkoop (Kenmerk: 180580)
Pagina 26 van 44
Het parkeren wordt in principe op eigen terrein gerealiseerd, groen ingepakt en zo mogelijk in waterdoorlatende verharding uitgevoerd (bijvoorbeeld halfverharding of grasbetontegels). Verkeer aantrekkende initiatieven worden met name geconcentreerd aan de Ir. J. Nysingweg. Qua openbaarheid zijn de initiatieven in principe openbaar toegankelijk, mits het verdienmodel dit toestaat. Wandel- en struinpaden binnen de plangrenzen van de initiatieven moeten zo mogelijk aangesloten worden op het ‘rondje Noordse Buurt’.