009 Bijlage 5 Rapport Variantenstudie ontsluiting Land van Koppen fase 3
Tekst van het document
Variantenstudie ontsluitingswegen Land van Koppen Fase 3 Opdrachtgever: Gemeente Nieuwkoop Referentie:
INFR231258
Revisie:
B
Datum:
26 november 2024
Iv-Infra b.v. Ingenieursbureau met Passie voor Techniek
Titel document:
Variantenstudie ontsluitingswegen Land van Koppen Fase 3
Referentie: Status: Revisie: Datum: Opdrachtgever:
INFR231258 Definitief B 26 november 2024 Gemeente Nieuwkoop
© Iv-Infra b.v., Alle rechten voorbehouden, Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Iv-Infra b.v.
2/54
Inhoudsopgave 1
Inleiding
5
1.1. 1.2. 1.3.
Aanleiding Doel Onderzoeksgebied
5 6 6
2
Gebiedsbeschrijving
8
2.1. 2.2. 2.3.
Inleiding Raakvlakken vanuit omgevingsscan Locatiebezoek
8 9 11
3
Ontsluitingsvarianten Land van Koppen
13
3.1. 3.2. 3.3.
Inleiding Ontwerpsessie Ontsluitingsvarianten
13 13 13
4
Resultaten verwachte verkeerscijfers
18
4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6.
Verkeersgeneratie Land van Koppen fase 3 Referentiesituatie 2030 zonder extra ontsluiting Land van Koppen Vergelijking etmaalintensiteiten varianten onderling Verkeersstromen in relatie tot functie en inrichting wegen Verkeersafwikkeling en -veiligheid op kruispunten Tussenconclusie
18 18 19 20 27 29
5
Verkeersanalyse per ontsluitingsvariant
30
5.1. 5.2. 5.3. 5.4.
Variant 1: Hogedijk Variant 2: Dorpsplein Variant 3: Molenweg Tussenconclusies
30 32 34 36
6
Kosten
37
6.1. 6.2.
Kosten Aannames bij de SSK-ramingen
37 38
7
Stakeholderconsultatie
39
7.1. 7.2.
Verkennende gesprekken Inloopavond
39 40
8
Multicriteria-analyse
43
8.1. 8.2.
Beoordelingsindicatoren Wijze van beoordeling per criterium
43 44
INFR231258 Revisie: B (definitief)
3/54
8.3. 8.4.
Beoordeling per criterium Uitkomst multicriteria-analyse
44 50
9
Conclusies
51
BIJLAGEN
53
A. B. C. D. E. F. G. H. I.
53 53 53 53 53 53 53 53 53
Omgevingsscan Bevindingen locatiebezoek en verkeerskundige schouw Programma van eisen schetsontwerpen Schetsontwerpen ontsluitingsvarianten Ontwerpnotitie schetsontwerpen Verkeerskundige analyse ontsluitingsvarianten Kostenraming ontsluitingsvarianten Verslagen verkennende gesprekken stakeholders Verslag inloopavond
INFR231258 Revisie: B (definitief)
4/54
1
Inleiding
1.1.
Aanleiding
De gemeente Nieuwkoop is voornemens om binnen de gemeentegrenzen voldoende woningbouw te realiseren voor zowel eigen inwoners als mensen uit de regio. Hiervoor is in de gemeentelijke structuurvisie een aantal locaties aangewezen; de zogenaamde sleutelprojecten. Een van de sleutelprojecten is de ontwikkeling van het Land van Koppen bij de kern Noorden. Dit woningbouwplan is onderverdeeld in drie fasen: fase 1 is de realisatie van een park, fase 2 de realisatie van 54 woningen. Land van Koppen fase 1 en 2 zijn reeds gerealiseerd. Land van Koppen fase 3 wordt op dit moment verder uitgewerkt. De gemeenteraad van Nieuwkoop heeft op 22 juni 2023 de startnotitie en de stedenbouwkundige visie voor Land van Koppen fase 3 in Noorden vastgesteld. Hierin is opgenomen dat er tussen de 66 en 84 woningen gebouwd kunnen worden. In figuur 1 is het projectgebied van Land van Koppen fase 3 afgebeeld.
Figuur 1: Projectgebied Land van Koppen Fase 3
Uit eerder onderzoek is voortgekomen dat bij de bouw van de extra woningen in fase 3 de leefbaarheid in de Gerberastraat in het geding komt door de extra verkeersbewegingen die hierdoor ontstaan (grenswaarde vanuit de gemeente is gesteld op 1.000 voertuigbewegingen per etmaal in de Gerberastraat). Voor de uitbreiding van Land van Koppen fase 3 dient hierdoor een nieuwe ontsluitingsweg gerealiseerd te worden. In een eerdere fase zijn in een vooronderzoek zeven ontsluitingsvarianten bedacht en middels een eerste analyse nader bekeken en getoetst. Na deze onderzoeksfase werden twee ontsluitingsvarianten voorgesteld om verder uit te werken in het op te stellen stedenbouwkundig plan; te weten variant 1 (Hogedijk) en variant
INFR231258 Revisie: B (definitief)
5/54
2 (Dorpsplein). De raad heeft op 28 september 2023 een amendement aangenomen waarin is gevraagd om naast de twee overgebleven ontsluitingsvarianten uit het vooronderzoek ook variant 3a (Molenweg west) verder te onderzoeken en uit te werken als input voor het stedenbouwkundig plan. Onderstaand zijn de drie te onderzoeken varianten kort toegelicht. Variant 1: Hogedijk Route vanaf parkeerdek bij de Antoniusschool, aan de voet van de dijk evenwijdig aan het fietspad op de Hogedijk naar het plangebied Land Van Koppen Fase 3.
Variant 2: Dorpsplein Route vanuit Land van Koppen direct richting de Simon van Capelweg, haaks over de ringsloot via het midden van het Dorpsplein naar de Simon van Capelweg.
Variant 3: Molenweg Route vanaf de Meerkoet, aan de noordzijde van Land van Koppen, via het bestaande fietspad achter de sportvelden langs naar de kruising Kousweg/Hogedijk.
1.2.
Doel
Het doel van voorliggende variantenstudie is om de drie voorgestelde varianten verder te onderzoeken en onderling met elkaar te vergelijken, om zo inzicht te krijgen in de voor- en nadelen behorende bij iedere variant. Op basis van deze informatie kan de raad een onderbouwde keuze maken voor de aan te houden ontsluitingsvariant bij verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan voor Land van Koppen Fase 3.
1.3.
Onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied bestaat uit de wegen in de directe omgeving van het plangebied Land van Koppen, te weten: Simon van Capelweg, Voorweg, Prolkade, Molenweg, Kousweg, Noordse Dorpsweg en Gerberastraat. Het woningbouwplan Land van Koppen inclusief de omliggende wegen die zijn meegenomen in de verkeersstudie zijn opgenomen in figuur 2.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
6/54
Figuur 2: Onderzoeksgebied ontsluiting Land van Koppen
INFR231258 Revisie: B (definitief)
7/54
2
Gebiedsbeschrijving
2.1.
Inleiding
Het onderzoeksgebied waarbinnen de 3 varianten liggen, is weergegeven in figuur 2. De geplande woningbouwontwikkeling Land van Koppen Fase 3 ligt aan de zuidkant van het gehele te ontwikkelen gebied. Fase 1 en 2 zijn reeds opgeleverd en in gebruik. De Gerberastraat vormt de huidige ontsluiting voor de nieuwbouwwijk en Sportpark De Koet. Het in de polder gelegen gedeelte van het dorp Noorden wordt aan de noord-, zuid- en oostzijde omringd door een dijklichaam, waarover de belangrijkste ontsluitingswegen lopen. Langs deze dijk is ook lintbebouwing aanwezig. Al het verkeer van en naar het dorp rijdt over de Prolkade (via de ontsluiting door de Anjerstraat of Anemonenstraat) en vervolgens via één van vier mogelijke routes het dorp in of uit. De Simon van Capelweg richting bestemmingen in het westen zoals Nieuwkoop, Alphen aan den Rijn en de rijksweg N11. De Voorweg of de Noordse Dorpsweg richting bestemmingen in het oosten zoals Woerdense Verlaat, de provincialeweg N212 en rijksweg A2. Tenslotte de Kousweg richting Zevenhoven, Nieuwveen en verder gelegen plaatsen richting Amsterdam in het noorden. Parallel aan de Simon van Capelweg loopt een vrijliggend fietspad over de Hogedijk, welke verder loopt langs de Prolkade. Dit fietspad wordt voornamelijk gebruikt als doorgaande fietsroute, maar is ter hoogte van het dorp ook veel in gebruik voor recreatieve doeleinden.
Aan de Simon van Capelweg is ook het Dorpsplein gelegen. Dit plein is in de bestaande situatie voornamelijk ingericht als parkeerterrein. Rondom het plein komen vele functies samen, zoals horeca, kanoverhuur, kerk en recreatie. De parkeerdruk op het plein is op piekmomenten erg hoog, waarbij er veel (illegaal) in de berm langs de Simon van Capelweg wordt geparkeerd. Op de hoek tussen de Simon van Capelweg en de Prolkade is een PLUS-supermarkt gevestigd. Aan de oostzijde van het pand zijn een aantal parkeerplaatsen gelegen. Tevens wordt het pand via deze oostzijde bevoorraad door vrachtverkeer. Deze vrachtwagens hebben echter geen eigen opstelplaats, waardoor meermaals per dag tijdens bevoorrading een vrachtwagen op de rijbaan van de Prolkade stilstaat, dicht op de kruising met de Simon van Capelweg en Voorweg. Ten noorden van de PLUS-supermarkt ligt op de dijk een parkeerdek, voornamelijk gebruikt door bezoekers aan de supermarkt, omwonenden en voor het halen en brengen bij de basisschool. Onderaan de dijk ter plaatse van het parkeerdek zijn nog een aantal haaksparkeervakken gelegen, welke vrijwel exclusief door de school worden gebruikt. De betreffende basisschool (St. Antoniusschool) ligt in de zuidoostelijke hoek van het dorp, onderaan de dijk. Aan zowel de noord- als zuidzijde is parkeergelegenheid en een toegang tot het schoolplein en/of schoolgebouw.
Alleen aan de zuidzijde is een fietsenstalling aanwezig.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
8/54
2.2.
Raakvlakken vanuit omgevingsscan
Aan het begin van deze variantenstudie is een omgevingsscan uitgevoerd om raakvlakken vanuit de omgeving tijdig te kunnen signaleren. De volledige omgevingsscan is bijgevoegd als bijlage A. In deze paragraaf zijn de belangrijkste resulterende raakvlakken opgenomen. 2.2.1. GVVP In 2020 is het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) voor de gemeente Nieuwkoop vastgesteld. Dit GVVP heeft als doel om te komen tot een optimaal bereikbare gemeente, waarbij duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid belangrijke randvoorwaarden zijn. De beoogde maatregelen om het doel te behalen zijn vervolgens opgesplitst in drie thema’s: 1. Verkeersveiligheid in de kernen 2. Oostkanaalweg / Westkanaalweg 3. N231 De variantenstudie voor de ontsluitingswegen van Land van Koppen Fase 3 raakt één van deze thema’s: Verkeersveiligheid in de kernen. In veel kernen van de gemeente Nieuwkoop, waaronder Noorden, is er de wens om de verkeersveiligheid voor met name het langzame verkeer te verbeteren. Dit thema heeft tot doel om de voorzieningen van fietsers en voetgangers te verbeteren. Hierbij wordt aandacht geschonken voor veilige en toegankelijke looproutes, met specifieke aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals kinderen, ouderen en mindervaliden. Bron: https://www.nieuwkoop.nl/GVVP 2.2.2.
Natuurnetwerk Nederland (NNN) De polder tussen Noorden en Nieuwkoop (variant 3) ligt in het Natuurnetwerk Nederland. De Omgevingsverordening van de provincie Zuid-Holland stelt het volgende: “Er wordt geen projectbesluit door gedeputeerde staten vastgesteld voor het uitvoeren van een project binnen het natuurnetwerk Nederland dat nadelige gevolgen kan hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden van het natuurnetwerk, bedoeld in artikel 7.60, tenzij verzekerd is dat deze gevolgen tijdig worden gecompenseerd, zodanig dat de kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het natuurnetwerk behouden blijven.” De polder tussen Noorden en Nieuwkoop wordt daarnaast omgevormd tot natuurgebied (overlap met NNN, maar grenzen wijken wel af). Het eerste deel, “Ruygeborg 1”, is al natuurgebied. Voor “Ruygeborg 2” is een inrichtingsplan gemaakt voor de nieuwe natuur, met ruim aandacht voor recreatie. Variant 3 doorkruist dit inrichtingsplan. Bron: https://www.zuid-holland.nl/politiek-bestuur/feiten-cijfers/atlassen-kaarten/, https://www.zuidholland.nl/onderwerpen/omgevingsbeleid/zuid-hollandse-omgevingsverordening/ 2.2.3.
Verkeersroutes Binnen het onderzoeksgebied lopen een aantal verkeersroutes die aandacht verdienen bij de afweging en nadere uitwerking van de ontsluitingsvarianten: • Fiets, woon-werk: De route door het dorp Noorden, via de Simon van Capelweg en Voorweg is onderdeel van het provinciaal Utilitair netwerk (voorheen Hoofdnet). Via de Prolkade en Molenweg loopt
INFR231258 Revisie: B (definitief)
9/54
•
•
•
een recreatieve route. De routes worden niet als knelpunt of project genoemd in het provinciaal Fietsplan 2016-2025. In het GVVP van Nieuwkoop worden de hierboven genoemde routes met de Hogedijk gezien als Utilitair als wensbeeld. Via een enquête voorafgaand aan het GVVP zijn veel knelpunten en wensen binnengekomen over de route via de Simon van Capelweg en Voorweg. Hier is ook een maatregel aangekoppeld in het GVVP (3.3.5, locatie van de fietsers op de weg verbeteren). Bron: https://staatvan.zuid-holland.nl/ en https://www.nieuwkoop.nl/GVVP Fiets, recreatief: Op de website van Nederland Fietsland is te zien dat er ook een landelijke fietsroute/knooppuntenroute loopt over de Hogedijk, Prolkade, Molenweg en het ‘Pad door de Noordenschen Buurterpolder’. Ter hoogte van het Dorpsplein steekt deze over naar de Veerpont.. Bron: www.nederlandfietsland.nl/fietsrouteplanner Voetgangers: In het zuiden loopt een recreatieve wandelroute over de Hogedijk, Prolkade en Voorweg. Ter hoogte van het Dorpsplein steekt deze over naar de Veerpont. In het noorden loopt het Marskramerspad via de Molenweg en het ‘Pad door de Noordenschen Buurterpolder’. Daarnaast komt er een nieuw wandelpad binnen het nog te ontwikkelen natuurgebied “Ruygeborg 2”. Dit wandelpad loopt tussen de Kousweg en Molenweg, exact waar op dit moment variant 3 geprojecteerd is.
Bron: https://www.wandelnet.nl, https://www.ontdeknieuwkoop.nl/wandelroutes, https://veenweidengouwewiericke.nl/projecten/ruygeborg Landbouwverkeer: De route door het dorp Noorden wordt in een studie naar landbouwverkeer in 2017 door Roelofs genoemd als knelpunt. Genoemde problemen zijn het landbouwverkeer in combinatie met fietsers gemengd op een smalle weg en dat de route wordt gebruikt door vrachtverkeer dat de weegbrug in de A12 vermijdt. In het GVVP van Nieuwkoop is de route via de Simon van Capelweg en Voorweg onderdeel van de hoofdstructuur voor landbouwverkeer. De Kousweg is ‘onderliggende structuur’. Tussen deze twee routes is geen verbinding via de Prolkade, al is deze wel te zien op het gewenste netwerk in de studie van Roelofs. Ook wordt deze door de gemeente gezien als belangrijke verbinding voor het achterliggende agrarische gebied. Bron: https://www.nieuwkoop.nl/GVVP Openbaar Vervoer: Lijn 101 tussen Nieuwkoop en Woerden rijdt over de Simon van Capelweg. Op weekdagen rijdt deze lijn 2x in de ochtendspits en 3x in de avondspits in beide richtingen. Daarnaast rijdt hier een buurtbus, lijn 524, tussen Noorden en Breukelen. De lijnen halteren op de rijbaan ter hoogte van het Dorpsplein en de aansluiting met de Prolkade. Met name bij het Dorpsplein is er een raakvlak met de aansluiting van Variant 2 op de Simon van Capelweg.
Bron: https://www.arriva.nl/planje-reis/dienstregeling/, https://reizen.keolis.nl/nl/utrecht/lijnen/5524
2.2.4. Kabels en leidingen Er is een KLIC-melding gedaan voor het hele studiegebied. Hieronder wordt per variant een samenvatting gegeven van de meest impactvolle kabels en leidingen. • Variant 1: In de groenstrook ten noorden van de Hogedijk ligt een persriool van de gemeente en ter hoogte van de aansluiting met Prolkade kruist de bestaande aansluiting een boring met middenspanning van Liander. • Variant 2: In de groenstrook ten noorden van de Hogedijk ligt een persriool van de gemeente en langs de Hogedijk loopt een middenspanningstracé van Liander. Deze twee leidingen liggen ook rondom het Dorpsplein en langs de Simon van Capelweg.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
10/54
•
Variant 3: Onder de Molenweg ligt een middenspanningstracé van Liander. In de groenstrook ten zuiden van de Molenweg ligt een gasleiding van de Gasunie en een drinkwatertransportleiding van Oasen, beide met een eisvoorzorgsmaatregel (leiding met grote waarde). Daarnaast ligt hier ook een hoge druk gasleiding van Liander en (pers)riool van het Hoogheemraadschap Rijnland.
2.2.5. Waterhuishouding Het studiegebied ligt binnen het beheersgebied van Hoogheemraadschap Rijnland (ten zuiden van de Molenweg/Kousweg) en Waterschap Amstel Gooi en Vechtstreek (ten noorden van de Molenweg/Kousweg, alleen een stukje van variant 3). Hoogheemraadschap Rijnland De Hogedijk tussen Land van Koppen Fase 3 en de Simon van Capelweg en de Prolkade is een regionale kering. Er loopt één primaire watergang in het studiegebied, langs de Hogedijk parallel aan de Simon van Capelweg. Tussen deze primaire watergang en de ‘overige’ watergang langs Anemonenstraat is een inlaat aanwezig. Het gebied tussen de Hogedijk, Prolkade en Molenweg ligt binnen één peilvak; Polder Nieuwkoop met een vast peil van -5,98 NAP. Binnen dit peilvak vallen langs de Hogedijk 2 gestuwde hoogwatervoorzieningen (met een peil van -5.42 en -5.13 NAP). Het gebied ten zuiden van de Hogedijk (het Dorpsplein) ligt in het peilgebied Polder Nieuwkoop en Noorden met een seizoensgebonden ondergrens van -1,59m NAP en bovengrens van -1,55m NAP (zomer) en 1,57m NAP (winter). Waterschap Amstel Gooi en Vechtstreek Het gebied tussen de Molenweg en Kousweg ligt in een peilgebied met een vast peil van -5.95 NAP (Polder Zevenhoven). Vanuit de KLIC-melding komt een eisvoorzorgsmaatregel Waternet naar boven voor het dijklichaam op de Molenweg en Kousweg.
Navraag bij het waterschap Amstel Gooi en Vechtstreek leert dat dit dijklichaam geen kering is en hierdoor geen eisvoorzorgsmaatregel Waternet nodig is. Bron: https://www.rijnland.net/regels-op-een-rij/legger/, https://www.agv.nl/onze-taken/legger/
2.3.
Locatiebezoek
Om inzicht te krijgen in de huidige verkeerssituatie rondom Land van Koppen in Noorden is op donderdag 21 maart 2024 een locatiebezoek uitgevoerd. Dit bezoek heeft plaatsgevonden in de ochtendspits tussen 7.45 en 9.00 uur en in de avondspits tussen 16.00 en 17.30 uur. Algemene bevindingen: • De drukste locaties zijn op de Simon van Capelweg/Voorweg en rondom de school. • Snelheden binnen de 30 km/h-zones liggen gevoelsmatig hoger dan de limiet. • Spitspatroon zichtbaar (dorp uit tijdens ochtendspits, dorp in tijdens avondspits). • Verkeer op de ‘doorgaande’ richtingen (Simon van Capelweg, Voorweg, Prolkade, Kousweg) komt in ‘golven’ aan als gevolg van opstuwing bij de aanwezige wegversmallingen. • Weinig agrarisch verkeer over geschouwde wegen tijdens locatiebezoek geconstateerd.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
11/54
Voor een uitgebreide beschrijving van de bevindingen uit het locatiebezoek, wordt verwezen naar bijlage B, ‘Locatiebezoek en verkeerskundige schouw Noorden’.
Figuur 3: beperkt zicht op kruispunt Prolkade – Anemonenstraat door hoogteverschil, haagbeplanting en afvalcontainers
Figuur 4: beperkt zicht bij afrijden Noordse Plein door onder andere bushalte en bebouwing aan weerszijden dicht op de weg
INFR231258 Revisie: B (definitief)
12/54
3
Ontsluitingsvarianten Land van Koppen
3.1.
Inleiding
Samen met de gemeente heeft Iv-Infra een tweetal ontwerpsessies gehouden, waarbij de drie ontsluitingsvarianten globaal zijn ingetekend. Vervolgens is een programma van eisen met ontwerpuitgangspunten opgesteld. Deze is toegevoegd als bijlage C. Op basis van dit programma van eisen zijn de varianten uitgewerkt tot schetsontwerpniveau en voorzien van een raakvlakkenanalyse en kostenraming. In dit hoofdstuk wordt hier nader op ingegaan.
3.2.
Ontwerpsessie
In afstemming met gemeente Nieuwkoop zijn de volgende drie ontsluitingsvarianten opgesteld: • Variant 1 – Hogedijk • Variant 2 – Dorpsplein • Variant 3 – Molenweg Tijdens de ontwerpsessies zijn de belangrijkste uitgangspunten, ontwerpkeuzes en globale vormgeving van de drie varianten besproken. Op basis van de conceptuele ‘viltstiftschetsen’ uit de ontwerpsessies zijn de varianten verder uitgewerkt tot het niveau van een schetsontwerp. In de volgende paragraaf worden de varianten nader toegelicht, de tekeningen zijn toegevoegd als bijlage D.
3.3.
Ontsluitingsvarianten
In deze paragraaf worden de drie varianten kort besproken. Voor een nadere toelichting op de gemaakte ontwerpkeuzes en technische details wordt verwezen naar de begeleidende ontwerpnotitie bij de schetsontwerptekeningen, toegevoegd als bijlage E. 3.3.1. Variant 1: Hogedijk • Het vrijliggend fietspad ten oosten van het schoolplein (tussen de Anemonenstraat en Prolkade) is komen te vervallen om enerzijds een overzichtelijkere verkeerssituatie te krijgen bij de twee aansluitingen op de Prolkade (Anemonenstraat en nieuwe ontsluitingsweg). Anderzijds diende de bestaande fietsstalling een andere locatie te krijgen, doordat de nieuwe ontsluitingsweg over de bestaande locatie heen gaat. • Het vrijliggend onverplicht fietspad langs de Prolkade blijft gehandhaafd, maar de oversteek naar de Hogedijk komt buiten de voorrang, om te voorkomen dat fietsers over het hoofd gezien worden door de meerdere aansluitingen die dicht op elkaar liggen (Anemonenstraat en nieuwe ontsluitingsweg). Vanaf het vrijliggend fietspad zijn per rijrichting doorsteken naar de Anemonenstraat en nieuwe ontsluitingsweg aangebracht, gelijk aan de aansluiting bij de Anjerstraat. • Voor de langshellingen is een fietsvriendelijk hellingspercentage van 4% aangehouden. Uitzonderingen hierop zijn de bestaande hellingen (o.a. Anemonenstraat) en het parkeerdek.
• De ontsluitingsweg en de nieuwe parkeerplaats aan de westzijde liggen buiten het profiel van vrije ruimte van de regionale kering (zie dwarsprofielen in bijlage D).
INFR231258 Revisie: B (definitief)
13/54
Figuur 5: Schetsontwerp variant 1: Hogedijk
•
•
• •
•
•
Ter plaatse van het nieuwe parkeerterrein aan de westzijde en de nieuwe fietsenstalling bij de school is in het talud een trap ingetekend; er is hier niet voldoende ruimte voor een hellingbaan. Parallel hieraan zijn voor mindervaliden wel routes over een hellingbaan mogelijk, zij het wel iets langer lopen qua afstand. Voet- en fietspaden op de bestaande kering worden op gelijke hoogte met het bestaande maaiveld aangelegd. Wanneer er over de periode van 30 jaar een dijkophoging plaatsvindt, kunnen deze paden wat eenvoudiger worden verlegd naar het nieuwe maaiveld. Als deze paden nu al buiten het profiel van vrije ruimte worden gelegd, kost dat veel (overbodig) grondwerk. De nieuwe parkeerplaats ligt strak tegen het profiel van vrije ruimte zo dicht mogelijk op de kering. In het ontwerp is uitgegaan van 95 parkeerplaatsen (circa 2x de huidige capaciteit van het Noordse Plein). Het stuk ontsluitingsweg na de parkeerplaats richting de nieuwbouw is qua landschappelijke inpassing, snelheidsremmers en inrichting voor nu nog leeg gelaten. Die is afhankelijk van de vormgeving van het nieuwbouwplan. Er is een extra trappetje als toegang naar het schoolplein toegevoegd ter hoogte van de fietsenstalling. Op deze manier worden de schoolgaande fietsers gescheiden van voetgangers van/naar het schoolplein.
Het fietspad tussen de Hogedijk en Leliestraat ligt in de voorrang op een drempelplateau. Deze route kan ook gebruikt worden door schoolgaande jeugd om bij de school te komen.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
14/54
3.3.2.
Variant 2: Dorpsplein
Figuur 6: Schetsontwerp variant 2: Dorpsplein
•
•
•
Het Dorpsplein is uitgewerkt als ‘centrumplein’-variant; zoveel mogelijk in één type bestratingsmateriaal en op gelijk niveau uitgevoerd. Voordat men het gebied rondom het centrumplein inrijdt, rijdt het verkeer een plateau op om zo snelheid te remmen en attentie te verhogen en een duidelijke overgang te creëren naar het verblijfsgebied. De ruimte rondom de ingangen van de horeca en kanoverhuur zijn zoveel mogelijk open gelaten, hier is dan ook ruimte om terras uit te breiden. Verspreid over het plein staan een paar groenvakken indicatief ingetekend, om verstening van het plein te beperken. De parkeerkoffers aan weerskanten van het Noordse Plein liggen (in de lijn met de rest van de inrichting van het plein) op gelijk niveau met de kruisende ontsluitingsweg. Hierdoor is voor de aansluiting op de ontsluitingsweg uitgegaan van een geregelde voorrang door middel van haaientanden, in plaats van een uitritconstructie. Er zijn 16 parkeerplaatsen aan weerszijden ingetekend.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
15/54
•
•
•
•
•
•
•
Op de Hogedijk buigt het fietspad iets naar het noorden uit om de nieuwe ontsluitingsweg te kunnen kruisen. De ontsluitingsweg ligt ter plaats van het kruisen van het fietspad vlak en begint pas na de bocht omlaag te lopen. Het fietspad Hogedijk zit in de voorrang. Het alignement is ontworpen op voldoende zicht bij een ontwerpsnelheid 30 km/u. Het enige object dat zicht kan ontnemen is de rand/leuning van de brug, hier dient in een nadere ontwerpfase rekening mee gehouden te worden. Voor de grote helling aan de noordzijde van de brug is een hellingspercentage van 3,6% gehanteerd, waarmee het ontwerp buiten het Profiel van Vrije Ruimte van de waterkering ligt. Hiermee ligt het hellingspercentage onder het maximale hellingspercentage voor fietsers van 4%. De helling vanaf het Dorpsplein richting de brug is ingepast op 8%. Hiermee voldoet het hellingspercentage aan het percentage dat vanuit de landelijke richtlijnen van het CROW voor een dergelijk hoogteverschil (ca. 1,2 meter) wordt voorgeschreven. Voor het nieuwe parkeerterrein aan de voet van de helling is in het ontwerp uitgegaan van 94 parkeerplaatsen (circa 2x de huidige capaciteit van het Noordse Plein). Hierbij zijn in-/uitritten aan de kant van de nieuwe ontsluitingsweg en aan de kant van de nieuwe woonwijk (Waterhoen) ingetekend.
De bochten in de ontsluitingsweg zijn gecontroleerd met rijcurves; personenauto’s kunnen elkaar in de bocht passeren. De bochten zijn ook geschikt voor gebruik door bouwverkeer (maatgevend voertuig trekker met oplegger). In de huidige situatie liggen er twee voetgangersoversteekplaatsen op de Simon van Capelweg ter hoogte van het Noordse Plein. Op goed ingerichte erftoegangswegen zijn normaal gesproken geen oversteekvoorzieningen nodig, deze zijn daarom niet teruggebracht in het ontwerp.
3.3.3.
Variant 3: Molenweg
Figuur 7: Schetsontwerp variant 3: Molenweg
•
•
De nieuwe ontsluitingsweg is aangesloten op het bestaande plateau in de Waterhoen; in de huidige situatie loopt langs de sportvelden alleen een vrijliggend fietspad. Dit fietspad komt te vervallen met de nieuwe ontsluitingsweg. Waar de ontsluitingsweg op de nieuwbouw aansluit, ligt deze nog binnen de bebouwde kom (ETW-30). De aansluiting op de Kousweg is buiten de bebouwde kom (ETW-60, type II). De komgrens is conform
INFR231258 Revisie: B (definitief)
16/54
•
•
•
•
•
het handboek van de gemeente Nieuwkoop uitgevoerd als plateau. De locatie van de komgrens is hierbij net voorbij de bocht ingetekend, zodat dit in het verwachtingspatroon van de weggebruiker past voor het in-/uitrijden van de nieuwbouwwijk. De ETW-60 is conform het handboek Nieuwkoop een type II, met kantstrook (gelijk aan de Kousweg). De breedte is conform het handboek van de gemeente op 4,30m aangehouden. Volgens het Handboek Wegontwerp van het CROW zijn obstakelvrije bermen van 2,50m breed naast de rijbaan aangehouden. Daarnaast is aan weerszijden uitgegaan van een bermverharding in de vorm van grasbetontegels. Een dergelijk smal profiel werkt snelheidsremmend. Door het toevoegen van de grasbetontegels krijgt verkeer nog wel voldoende mogelijkheid om uit te wijken/in te halen. Ter plaatse van de buisleiding van de Gasunie en de transportleiding water van Oasen (beide Eis Voorzorgsmaatregel) zal een (onderheide) overkluizingsconstructie aangebracht moeten worden. Deze is op het ontwerp indicatief ingetekend; de afmetingen en precieze constructie zullen in een later stadium nader uitgewerkt moeten worden. Het bestaand fietspad Molenweg kruist de nieuwe ontsluitingsweg buiten de voorrang, gelijk aan de bestaande oversteek verderop met de Kousweg.
De nieuwe kruising met het fietspad ligt in het midden van een topboog in het alignement, waardoor er een risico is op verminderd zicht op de haaientandmarkering. Vanaf de kruising met het fietspad en de aansluiting met de Kousweg zit er nog een extra bocht in het ontwerp; dit is om aan de benodigde minimale boogstralen te kunnen voldoen. De eerste uitbuiging richting het westen is conform de stappentheorie gedimensioneerd op een ontwerpsnelheid van 60 km/u. De opvolgende boog terug richting het oosten is gedimensioneerd op 50 km/u; zo wordt verkeer vast afgeremd en attent gemaakt op het naderen van de kruising. Gelijk aan de overige zijwegen op de Kousweg sluit ook de nieuwe ontsluitingsweg buiten de voorrang aan.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
17/54
4
Resultaten verwachte verkeerscijfers
Om te bepalen welke verkeerskundige effecten optreden bij de drie ontsluitingsvarianten van Land van Koppen is een verkeersanalyse uitgevoerd. De gehanteerde aanpak en uitgangspunten bij deze verkeerskundige analyse zijn in bijlage F opgenomen. Voorliggend hoofdstuk geeft de verwachte etmaalintensiteiten binnen het onderzoeksgebied van de onderzochte ontsluitingsvarianten van Land van Koppen. Hierbij wordt allereerst ingegaan op de referentiesituatie 2030 en vervolgens ingezoomd op de drie ontsluitingsvarianten.
4.1.
Verkeersgeneratie Land van Koppen fase 3
De bouw van de extra woningen in Land van Koppen fase 3 leidt tot een grotere verkeersvraag in het gebied. De verwachte verkeersgeneratie van Land van Koppen fase 3 is afgeleid uit het actuele gemeentelijke verkeersmodel. De maximaal 84 woningen die gebouwd worden in Land van Koppen fase 3 leiden tot een verkeerstoename van circa 450 voertuigbewegingen per etmaal.
4.2.
Referentiesituatie 2030 zonder extra ontsluiting Land van Koppen
Om een beeld te geven van het effect van de onderzochte ontsluitingsvarianten voor Land van Koppen is een vergelijking gemaakt ten opzichte van de situatie wanneer Land van Koppen fase 3 wordt ontwikkeld maar er geen extra ontsluitingsweg wordt gerealiseerd. Figuur 8 geeft de verwachte etmaalintensiteiten van deze referentiesituatie weer. In dit geval heeft de gehele nieuwbouwwijk Land van Koppen (fase 1 t/m 3) alleen een ontsluiting aan de noordzijde via de Gerberastraat. De gemeente heeft een maximaal acceptabele etmaalintensiteit van 1.000 motorvoertuigen per etmaal vastgesteld voor de Gerberastraat. Doordat naast Land van Koppen ook een deel van de bestaande woonwijk en sportpark De Koet ontsluit via de Gerberastraat, komt in dit geval de etmaalintensiteit op de Gerberastraat rond 1.400 motorvoertuigen per etmaal te liggen. Wanneer geen extra ontsluitingsweg wordt aangelegd, komt de hoeveelheid verkeer in de Gerberastraat hierdoor boven de maximale acceptabele etmaalintensiteit van 1.000 motorvoertuigen per etmaal te liggen.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
18/54
Figuur 8: Etmaalintensiteiten referentiesituatie 2030 zonder extra ontsluiting Land van Koppen (variant 0)
4.3.
Vergelijking etmaalintensiteiten varianten onderling
De verwachte etmaalintensiteiten per wegvak voor de onderzochte varianten zijn weergegeven in tabel 1. Uit deze tabel blijkt dat de verkeersintensiteiten op de Simon van Capelweg en de Voorweg veruit het hoogst zijn. Deze straten blijven in alle varianten vrijwel even zwaar belast, ongeacht de gekozen ontsluitingsvariant. In paragraaf 4.4 wordt nader ingegaan op de invloed van deze intensiteiten in relatie tot de functie en inrichting van de wegen. Op de rustigere erftoegangswegen, zoals de Prolkade en de Gerberastraat, zijn de verschillen tussen de ontsluitingsvarianten groter. Hier beïnvloeden de verschillende ontsluitingsvarianten de verkeersdruk vele malen meer. Ook hier wordt nader op ingegaan in paragraaf 4.4.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
19/54
Referentie Etmaalintensiteiten per wegvak zonder extra (afrond op 50-tallen) ontsluiting Nr. Straat Wegvak 1 Molenweg / Noordse Dorpsweg 3650 Kousweg Kousweg
Variant 1 (Hogedijk)
Variant 2 (Dorpsplein)
Variant 3 (Molenweg)
3650
3650
3350
2300
2300
2300
2300
2050
2050
2050
1750
1400
800
800
1100
2
Noordse Dorpsweg
Prolkade - Voorweg
3
Prolkade
Anjerstraat Noordse Dorpsweg
4
Gerberastraat Prolkade Chrysantenstraat
5
Prolkade
Anemonenstraat Anjerstraat
1400
800
800
1400
6
Prolkade
Ontsluiting variant 1 - Anemonenstraat
2200
1600
1600
2200
7
Prolkade
2200
2200
1600
2200
4700
4700
4700
4700
8
Voorweg
Simon van Capelweg Ontsluiting variant 1 Kerklaan - Prolkade
9
Simon van Capelweg
Prolkade Dorpsplein
5650
5650
5550
5650
10 Simon van Capelweg
Dorpsplein Theresiahof
5650
5650
5650
5650
Tabel 1: Etmaalintensiteiten per wegvak per ontsluitingsvariant (afgerond op 50-tallen)
4.4.
Verkeersstromen in relatie tot functie en inrichting wegen
In deze paragraaf wordt het huidige en verwachte verbruik van de wegvakken binnen het onderzoeksgebied naast de functie en inrichting van de betreffende weg gelegd. De inrichting en functie van een weg bepaalt in hoeverre het verwachte verkeersaanbod opgevangen kan worden. In deze paragraaf wordt per weg in het onderzoeksgebied getoetst in hoeverre de functie en inrichting in balans zijn met het verwachte gebruik van de weg en welke invloed elke ontsluitingsvariant hierop heeft. 4.4.1.
Molenweg en Kousweg
Functie en inrichting De Molenweg en Kousweg zijn vanuit het GVVP van Nieuwkoop gecategoriseerd als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 60 km/h. De Molenweg en Kousweg zijn onderdeel van: • het utilitaire fietsnetwerk • de ‘onderliggende structuur’ van het landbouwverkeernetwerk Daarnaast is de Molenweg onderdeel van het Marskramerpad (wensbeeld voetgangers).
INFR231258 Revisie: B (definitief)
20/54
De Molenweg en Kousweg zijn uitgevoerd in asfaltverharding. Op de kruispunten op de wegen is de voorrang geregeld. De Molenweg bevat een vrijliggend tweerichtingenfietspad (verplicht fietspad), op de Kousweg zitten fietsers op de rijbaan. De Kousweg is een smalle dijkweg met aan weerszijden grasbetontegels en waarbij diverse passeerhavens zijn aangelegd om voertuigen elkaar comfortabel te kunnen laten passeren.
Figuur 9: Inrichting Kousweg
Figuur 10: Inrichting Molenweg
Gebruik vs. functie en inrichting Op basis van de meest recente verkeerstelling uit 2018 blijken circa 2.500 motorvoertuigen per etmaal gebruik te maken van de Kousweg, waarvan circa 5,5% zwaar verkeer. De telling heeft plaatsgevonden op het wegvak tussen de Molenweg en de Hogedijk. Aangezien er geen zijstraten aanwezig zijn, geldt deze intensiteit ook op de Molenweg. Als gevolg van autonome groei en de ontwikkelingen in Land van Koppen neemt de etmaalintensiteit op de Molenweg ruim 1.000 motorvoertuigen per etmaal toe, tot circa 3.650 motorvoertuigen in alle varianten. Uitzondering vormt variant 3 waarbij de intensiteit tussen de aansluiting van de nieuwe ontsluitingsweg en de Prolkade uitkomt op 3.350 motorvoertuigen. Dergelijke intensiteiten zijn passend bij een erftoegangsweg, waar de verblijfsfunctie centraal staat. Op de Molenweg zijn functie, inrichting en gebruik met elkaar in balans. Aandachtspunt vormt het smalle wegprofiel op de Kousweg in combinatie met fietsers, landbouwverkeer en de gereden snelheden van gemotoriseerd verkeer. Uit de verkeerstelling uit 2018 blijkt de V85 (dit is de snelheid die door 85% van de weggebruikers niet wordt overschreden) op 71 km/h te liggen. De natuurlijk gereden snelheid op de Kousweg ligt hierdoor
INFR231258 Revisie: B (definitief)
21/54
11 km/h hoger dan de geldende maximumsnelheid van 60 km/h. Door het smalle wegprofiel kunnen fietsers eerder in de verdrukking komen door (zwaar) gemotoriseerd verkeer. De inrichting van de Kousweg is hiermee in alle varianten niet passend bij de gewenste functie en het gebruik van de weg.
4.4.2.
Prolkade
Functie en inrichting De Prolkade is vanuit het GVVP gecategoriseerd als een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 30 km/h. Daarnaast is de Prolkade onderdeel van: • het utilitaire fietsnetwerk • het overige wandelnetwerk De Prolkade is in het GVVP niet opgenomen als onderdeel van het landbouwnetwerk. In het GVVP is wel opgenomen dat de Prolkade een belangrijke ontsluitingsweg voor het achterliggende agrarische gebied blijft. Met aan de zuidzijde de hoofdstructuur voor landbouwverkeer op de Simon van Capelweg/Voorweg en aan de noordzijde de ‘onderliggende structuur’ op de Kousweg, ontbreekt de verbinding tussen deze twee routes via de Prolkade. De Prolkade is uitgevoerd in asfaltverharding en bevat een vrijliggend tweerichtingenfietspad aan de oostzijde en een trottoir aan de westzijde. Op de Prolkade zijn diverse wegversmallingen aangebracht en zijn er paaltjes op het trottoir aangebracht (vermoedelijk om parkeren op het trottoir tegen te gaan). Enkele jaren geleden is de maximumsnelheid op de Prolkade verlaagd van 50 naar 30km/h.
Figuur 11: Inrichting Prolkade
INFR231258 Revisie: B (definitief)
22/54
Gebruik vs. functie en inrichting Op basis van de meest recente verkeerstelling uit 2021 blijken circa 1.500 motorvoertuigen per etmaal gebruik te maken van de Prolkade, waarvan ruim 10% zwaar verkeer. Uit de enquête die is gehouden bij het opstellen van het GVVP blijkt dat bewoners op de Prolkade vooral veel overlast ervaren door de aanwezigheid van landbouwverkeer en vrachtverkeer. In variant 1 (Hogedijk) en 2 (Dorpsplein) neemt de verwachte intensiteit af tot circa 800 motorvoertuigen per etmaal op het wegvak tussen de Anjerstraat en de Anemonenstraat. In deze varianten wordt de Prolkade het meest ontlast, wat een positieve uitwerking heeft op de verkeersveiligheid en leefbaarheid op de Prolkade. In variant 3 (Molenweg) maakt al het verkeer tussen Land van Koppen en de Simon van Capelweg nog gebruik van de Prolkade, waardoor de verkeersdrukte op de Prolkade in dat geval niet afneemt. Uit de verkeerstelling uit 2021 blijkt de V85 op 52 km/h te liggen. De rechtstand op de Prolkade in combinatie met de asfaltverharding maakt dat de natuurlijk gereden snelheid ver boven de geldende maximumsnelheid van 30 km/h ligt. In combinatie met een hoog aandeel zwaar verkeer en het utilitaire fietsnetwerk kan dit leiden tot verkeersonveilige situaties. Uit bovenstaande blijkt dat op de Prolkade het huidige gebruik niet in balans is met de functie en inrichting van de weg.
Variant 2 (Dorpsplein) heeft de grootste positieve bijdrage om deze balans te verbeteren. 4.4.3.
Simon van Capelweg en Voorweg
Functie en inrichting Binnen het onderzoeksgebied zijn de Simon van Capelweg en Voorweg vanuit het GVVP van Nieuwkoop gecategoriseerd als erftoegangsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 30 km/h. De Simon van Capelweg en Voorweg zijn onderdeel van: • het utilitaire fietsnetwerk • het overige wandelnetwerk • het OV-netwerk • de hoofdstructuur van het landbouwverkeernetwerk De Simon van Capelweg en Voorweg zijn uitgevoerd in asfaltverharding. Ter hoogte van het Dorpsplein verandert de materialisatie plaatselijk van asfalt naar klinkerverharding. Daarnaast zijn rode fietssuggestiestroken aangebracht en liggen er op een aantal locaties langsparkeervakken. Alleen aan de noordzijde is een trottoir aanwezig. Snelheidsremmende maatregelen zijn aanwezig in de vorm van wegversmallingen aan de oostzijde van het Dorpsplein en een drempel ter plaatse van het Dorpsplein. Daarnaast hangt er een snelheidsinformatiedisplay ter hoogte van de uitrit van de kerk.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
23/54
Figuur 12: Inrichting Simon van Capelweg
Figuur 13: Inrichting Voorweg
Gebruik vs. functie en inrichting Op basis van de meest recente verkeerstelling uit 2024 (ter hoogte van Simon van Capelweg 31C) blijken circa 5.150 motorvoertuigen per werkdag gebruik te maken van de Simon van Capelweg, waarvan circa 6% zwaar verkeer. Als gevolg van autonome groei en de ontwikkelingen in Land van Koppen neemt de etmaalintensiteit op de Simon van Capelweg met ruim 500 motorvoertuigen toe tot circa 5.650 motorvoertuigen per etmaal in alle varianten. Op de Voorweg is de verwachte etmaalintensiteit 4.700 motorvoertuigen per etmaal. Op de Simon van Capelweg en Voorweg komen veel functies samen, die door de huidige inrichting met elkaar botsen. Denk hierbij aan de hoofdstructuur voor landbouwverkeer in combinatie met het utilitaire fietsnetwerk.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
24/54
Uit een verkeerstelling uit 2021 nabij het Dorpsplein blijkt de V85 op 40 km/h te liggen ter hoogte van het Dorpsplein. Hoewel de aanwezige wegversmallingen een lokaal snelheidsremmend effect hebben, lijken bestuurders de ‘verloren tijd’ op de tussenliggende wegvakken in te willen halen. Met variant 2 (Dorpsplein) kan als gevolg van het toevoegen van een extra gelijkwaardig kruispunt door aantakking van de nieuwe ontsluitingsweg, de gereden snelheid op de Simon van Capelweg lager komen te liggen. Verkeer in westelijke richting dient in deze situatie namelijk voorrang te verlenen aan verkeer vanuit Land van Koppen. Via een enquête voorafgaand aan het GVVP zijn veel knelpunten en wensen binnengekomen op de route via de Simon van Capelweg en Voorweg, zie figuur 14. De Simon van Capelweg is hierdoor een van de locaties die in het GVVP wordt genoemd om de locatie van fietsers op de weg te verbeteren (maatregel 3.3.5: locatie van de fietsers op de weg verbeteren). Hier wordt veel gefietst, maar is de ruimte beperkt en de inrichting niet ideaal. Doordat de ruimte gedeeld wordt met ander (gemotoriseerd) verkeer, komt de verkeersveiligheid voor fietsers hier in de bestaande situatie al in het geding. Met een verwachte toename van het verkeer in de toekomst wordt dit knelpunt nog groter.
Figuur 14: In enquête GVVP Nieuwkoop aangegeven gevaarlijke locaties
Figuur 15 toont een keuzeschema van het CROW voor fietsvoorzieningen op wegvakken binnen de bebouwde kom. Hieruit blijkt dat op erftoegangswegen waarbij het fietsnetwerk onderdeel is van het hoofdfietsnetwerk (zoals het utilitaire netwerk uit het GVVP), bij intensiteiten boven de 4.000 motorvoertuigen per etmaal aparte fietsvoorzieningen in de vorm van een fietsstrook of fietspad gewenst zijn. De beschikbare ruimte op de Simon van Capelweg is echter beperkt waardoor het een uitdaging zal blijven om het gebruik van de weg in balans te brengen met de functie en inrichting van de weg.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
25/54
Figuur 15: Keuzeschema voor fietsvoorzieningen bij wegvakken binnen de bebouwde kom [ASVV 2021]
4.4.4.
Gerberastraat
Functie en inrichting De Gerberastraat is vanuit het GVVP gecategoriseerd als een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 30 km/h. De straat is uitgevoerd in klinkerverharding en er is een langsparkeerstrook aan de zuidzijde aangebracht. De kruispunten zijn gelijkwaardig en uitgevoerd met drempelplateaus in een contrasterende gele kleur. Aan weerszijden is een trottoir aanwezig.
Figuur 16: Inrichting Gerberastraat
Gebruik vs. functie en inrichting Op de Gerberastraat wordt door de gemeente een maximale etmaalintensiteit van 1.000 motorvoertuigen per etmaal gehanteerd. In de varianten 1 (Hogedijk) en 2 (Dorpsplein) wordt hier aan voldaan en komt de verwachte etmaalintensiteit in de Gerberastraat uit op circa 800 motorvoertuigen per dag. In variant 3 (Molenweg) wordt de gemeentelijke grenswaarde net overschreden. Echter, de overschrijding is met 100 motorvoertuigen dermate klein, dat ook in deze variant geen leefbaarheidsknelpunten te verwachten zijn in de Gerberastraat. Het gebruik van de weg is hierdoor in alle onderzochte varianten in balans met de functie en inrichting van de straat, waardoor in alle varianten sprake blijft van een verkeersveilige, leefbare woonstraat.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
26/54
4.5.
Verkeersafwikkeling en -veiligheid op kruispunten
4.5.1. Verkeersafwikkeling Binnen het onderzoeksgebied liggen een aantal kruispunten waar de verkeersdruk toeneemt ten opzichte van de bestaande situatie als gevolg van de beoogde ontsluitingsvarianten, te weten: • Gelijkwaardig kruispunt Prolkade – Simon van Capelweg (alle varianten) • Voorrangskruispunt Prolkade – Molenweg – Noordse Dorpsweg (alle varianten) • Gelijkwaardig kruispunt Prolkade – ‘ontsluitingsweg Land van Koppen fase 3’ (alleen variant 1) • Gelijkwaardig kruispunt Simon van Capelweg – ‘ontsluitingsweg Land van Koppen fase 3’ (alleen variant 2) De capaciteit van een gelijkwaardig kruispunt binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 30 km/h hangt af van diverse factoren, zoals het verkeersaanbod, het aantal conflictpunten, de zichtbaarheid en de inrichting van het kruispunt. Over het algemeen is de capaciteit op dit soort kruispunten lager in vergelijking met kruispunten waar een hogere snelheid geldt of waar de voorrang is geregeld, omdat bestuurders voorzichtiger oprijden en vaker moeten afremmen of stoppen. Bij intensiteiten tussen 250 en 350 motorvoertuigen per rijrichting zijn op gelijkwaardige kruispunten geen afwikkelingsknelpunten te verwachten.
In alle onderzochte varianten ligt de intensiteit in het drukste uur onder de 250 motorvoertuigen per rijrichting, waardoor de capaciteit van alle genoemde kruispunten voldoende is om de verwachte verkeerstoename per variant op te vangen. Voor alle varianten geldt hierdoor dat op geen van de kruispunten afwikkelingsknelpunten in termen van te hoge wachttijden of wachtrijen te verwachten zijn. De oprijdbaarheid en oversteekbaarheid op de kruispunten komt hierdoor in geen enkele variant in het geding. 4.5.2. Verkeersveiligheid Voor wat betreft de verkeersveiligheid op de kruispunten leiden hogere intensiteiten wel tot meer potentiële conflictsituaties. Voornamelijk de interactie tussen langzaam verkeer (fietsers/voetgangers) en gemotoriseerd verkeer speelt hierbij een rol. Rechtdoorgaande fietsers en voetgangers kunnen bijvoorbeeld in conflict komen met afslaand verkeer, waardoor de kans op aanrijdingen toeneemt. Daarnaast kan het voor automobilisten lastiger worden om fietsers en voetgangers tijdig op te merken, bijvoorbeeld als ze achter andere voertuigen staan opgesteld. Vanuit geregistreerde ongevalsmeldingen uit VIA Statistiek Ongevallen blijkt op het kruispunt Prolkade – Simon van Capelweg 1 ongeval geregistreerd te zijn in de periode vanaf 2014. Dit betrof een flankongeval op 10 november 2020 waarbij er uitsluitend materiele schade was tussen de beide betrokken voertuigen.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
27/54
Figuur 17: Geregistreerd ongeval kruispunt Prolkade – Simon van Capelweg in VIA Statistiek Ongevallen
Op het kruispunt Prolkade – Molenweg is ook 1 ongeval geregistreerd in de periode vanaf 2014. Dit betrof een eenzijdig ongeval van een bromfietser die is gevallen door modder op het wegdek en hierdoor gewond raakte.
Figuur 18: Geregistreerd ongeval kruispunt Prolkade – Molenweg in VIA Statistiek Ongevallen
Op basis van de geregistreerde ongevalsmeldingen uit VIA Statistiek Ongevallen blijken zich objectief gezien geen verkeersveiligheidsknelpunten op de kruispunten voor te doen.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
28/54
4.6.
Tussenconclusie
De verwachte verkeersintensiteiten in 2030 voor de drie ontsluitingsvarianten van de nieuwbouwwijk Land van Koppen zijn afgeleid op basis van cijfers uit het meest actuele gemeentelijke verkeersmodel aangevuld met uitgangspunten gebaseerd op verkeersstromen uit Floating Car Data. De varianten verschillen qua verkeersintensiteit op de belangrijkste wegvakken. Op drukke wegen zoals de Simon van Capelweg en de Voorweg blijft de verkeersbelasting in alle varianten hoog. De varianten hebben vooral effect op de rustigere erftoegangswegen, zoals de Gerberastraat en de Prolkade, waarbij de verkeersdruk in bepaalde varianten afneemt. Variant 1 en 2 zorgen voor een daling tot 800 voertuigen per dag op de Gerberastraat, waarmee de intensiteit hier onder de gemeentelijke norm blijft. Variant 3 vermindert het verkeer op de Molenweg en Kousweg licht, maar overschrijdt de gestelde norm op de Gerberastraat ook licht. Verder is in beeld gebracht of het verwachte verkeer past bij de functie en inrichting van wegen, waarbij leefbaarheid en veiligheid centraal staan. De intensiteiten op de Simon van Capelweg en Voorweg naderen de door CROW gestelde grens voor een leefbare straat. Op de Prolkade en Kousweg kunnen de verwachte verkeersintensiteiten in combinatie met de inrichting leiden tot verkeersonveilige situaties.
De kruispunten zijn, vanwege de lage verkeersdruk per rijrichting, qua capaciteit in alle varianten voldoende en zullen geen nieuwe knelpunten in de doorstroming opleveren. De verkeersveiligheid op deze kruispunten kan door verhoogde intensiteiten iets afnemen door een toename van het aantal potentiële conflictsituaties. Er zijn echter geen nieuwe knelpunten wat betreft de verkeersveiligheid te verwachten, omdat er geen afwikkelingsproblemen worden voorzien en doordat de kruispunten conform de landelijk geldende richtlijnen ingericht kunnen worden.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
29/54
5
Verkeersanalyse per ontsluitingsvariant
In dit hoofdstuk is nader ingezoomd op de gedetailleerde verkeerskundige effecten per ontsluitingsvariant. Hierbij is in beeld gebracht welke invloed iedere variant heeft op de verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen het onderzoeksgebied.
5.1.
Variant 1: Hogedijk
Figuur 19 geeft de verwachte etmaalintensiteiten per wegvak weer, wanneer een nieuwe ontsluitingsweg wordt aangelegd ten zuiden van de Hogedijk. In dat geval zullen naar verwachting 600 tot 650 motorvoertuigen per etmaal gebruik maken van deze weg. 5.1.1. Verkeersveiligheid Ten opzichte van de huidige situatie brengt deze ontsluitingsvariant een toename van verkeer rondom de schoolomgeving van de St. Antoniusschool met zich mee, aangezien er verkeer vanuit meerdere richtingen bij de school samenkomt. Deze toegenomen verkeersdruk rond de school verhoogt het risico op onveilige situaties door de toegenomen ontmoetingskans tussen verkeersdeelnemers, vooral voor schoolgaande kinderen en fietsers. In het schetsontwerp is hier rekening mee gehouden door de verkeersstromen ter plaatse van de school zoveel mogelijk van elkaar te scheiden, de aansluiting tussen de nieuwe ontsluitingsweg en de Prolkade op gelijke hoogte te leggen en de algehele verkeerssituatie ter plekke te vereenvoudigen. Hoewel de beperkte ruimte ter plaatse ontwerpkeuzes afdwingt, zijn er ten opzichte van de huidige situatie minder conflictpunten aanwezig tussen de verschillende verkeersstromen. De verkeersveiligheid bij de fietsoversteek naar de Leliestraat is ook een belangrijk aandachtspunt, vooral omdat de Leliestraat in de voorrang is geplaatst.
Deze keuze zorgt ervoor dat fietsers comfortabeler en met minder onderbrekingen kunnen doorrijden, wat hun reiservaring verbetert. Echter, dit brengt ook uitdagingen met zich mee. Doordat fietsers vaak met een hogere snelheid naar beneden komen via de hellingbaan, is het voor automobilisten lastiger om goed in te schatten wanneer er een geschikte ruimte is om veilig de oversteekplaats te passeren. Vooral door het hoogteverschil kan de snelheid van fietsers hierbij variëren, waardoor automobilisten minder tijd hebben om veilig te anticiperen. Bovendien kan de ontsluitingsweg zelf uitnodigen tot hogere snelheden, wat de kans op een onverwachte situatie vergroot. Een goed zicht op de naderende fietsers is daarom essentieel, zodat automobilisten tijdig op hen kunnen reageren. De combinatie van hogere snelheden onder fietsers en het potentiële effect op de snelheid van voertuigen op de ontsluitingsweg, maakt dat zichtbaarheid en oplettendheid – bij zowel fietsers als automobilisten – cruciaal zijn om de veiligheid te waarborgen. Door hier bij de nadere inrichting rekening mee te houden, kan de verkeerssituatie veilig blijven zonder het comfort van de fietser te benadelen. 5.1.2. Leefbaarheid Voornamelijk verkeer van en naar de nieuwbouwwijk Land van Koppen zal gebruik maken van de nieuwe ontsluitingsweg.
Voor verkeer dat geen herkomst of bestemming heeft in de nieuwbouwwijk is de nieuwe ontsluitingsweg minder aantrekkelijk. Sluipverkeer door de wijk wordt hiermee zoveel mogelijk ontmoedigd,
INFR231258 Revisie: B (definitief)
30/54
wat de verkeersdruk beperkt en de leefbaarheid en verkeersveiligheid op deze wegen ten goede komt. Voor verkeer richting het sportpark blijft de route via de Prolkade en Gerberastraat bijvoorbeeld nog de meest logische keuze. Doordat het merendeel van het verkeer uit de woonwijk georiënteerd is op de Simon van Capelweg en Voorweg, leidt deze variant ertoe dat er minder verkeer gebruik gaat maken van de Prolkade en de Gerberastraat dan in de referentiesituatie. Dit komt de leefbaarheid in deze straten ten goede. Dit is ook duidelijk te zien in figuur 20 welke de verschillen aangeeft ten opzichte van de referentiesituatie waarbij er geen nieuwe ontsluitingsweg wordt aangelegd. De nieuwe ontsluitingsweg wordt achter de bestaande woningen aan de Anemonenstraat aangelegd. Dit betekent dat de leefbaarheid van deze woningen kan worden aangetast door de nabijheid van de ontsluitingsweg, welke kan leiden tot meer geluidsoverlast, een verminderd uitzicht, en mogelijk een afname van de privacy. Bewoners kunnen hierdoor hinder ervaren. Door het plaatsen van een groene buffer / beplanting tussen de woningen en de nieuwe weg wordt de impact op de leefbaarheid echter wel verzacht.
Figuur 19: Etmaalintensiteiten variant 1: Hogedijk
INFR231258 Revisie: B (definitief)
31/54
Figuur 20: Verschilplot variant 1 vs. referentiesituatie zonder extra ontsluitingsweg
5.2.
Variant 2: Dorpsplein
Figuur 21 geeft de verwachte etmaalintensiteiten weer wanneer een nieuwe ontsluitingsweg wordt aangesloten op de Simon van Capelweg ter plaatse van het Dorpsplein. Deze variant leidt naar verwachting tot een verkeersaantrekkende werking van circa 600 tot 650 motorvoertuigen per etmaal op de nieuwe ontsluitingsweg. 5.2.1. Verkeersveiligheid Langs de school (Prolkade) komt in deze variant zo min mogelijk extra verkeer te rijden, waardoor de verkeersveiligheid tijdens de haal- en brengmomenten ter hoogte van de school niet negatief wordt beïnvloed door deze variant. Keerzijde is dat het creëren van een extra ontsluiting op het Dorpsplein ertoe leidt dat het op dit punt in het dorp drukker wordt. Op het Noordse Plein gebeurt nu al relatief veel en vinden veel verschillende verkeers/parkeerbewegingen plaats. Zo zijn er bushaltes, de opstapplaats voor het Zonneveer, kanoverhuur Nikano, horeca en veel recreatieve fietsers/voetgangers i.v.m. de knooppuntenroute. Een extra ontsluitingsweg over het plein leidt tot nog meer drukte met kans op verkeersonveilige situaties. Met een goede inrichting van het kruispunt en de rest van het plein kunnen verkeersonveilige situaties zoveel mogelijk voorkomen worden.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
32/54
5.2.2. Leefbaarheid Door de directe aansluiting op de Simon van Capelweg krijgt het verkeer uit de nieuwbouwwijk de meest directe route naar de voornaamste herkomsten en bestemmingen. Doordat het merendeel van het verkeer uit de wijk georiënteerd is op de Simon van Capelweg (westen/Nieuwkoop) of Voorweg (oosten/A2/A12), rijdt in deze variant zo min mogelijk verkeer via een verblijfsgebied. Dit komt bijvoorbeeld de leefbaarheid in woonwijk De Koet ten goede. Afhankelijk van de uiteindelijke invulling van Land van Koppen fase 3 en de wegenstructuur in de nieuwbouwwijk, ontstaat in deze variant wel de kans dat ook verkeer richting het sportpark gebruik gaat maken van de ontsluitingsweg. Voor een deel van het verkeer naar het sportpark kan deze route namelijk een directer en sneller alternatief gaan vormen dan de route via de Prolkade en Gerberastraat. Door hier bij de nadere invulling van het stedenbouwkundig plan van Land van Koppen fase 3 rekening mee te houden, kan dit effect (deels) voorkomen worden.
Figuur 21: Etmaalintensiteiten variant 2: Dorpsplein
INFR231258 Revisie: B (definitief)
33/54
Figuur 22: Verschilplot variant 2 vs. referentiesituatie zonder extra ontsluitingsweg
5.3.
Variant 3: Molenweg
Wanneer de ontsluitingsweg op de Molenweg wordt aangesloten, blijkt de verkeersaantrekkende werking van de ontsluitingsweg de laagste te zijn van de drie onderzochte varianten, zie figuur 23. Naar verwachting zullen ongeveer 300 voertuigen per etmaal gebruikmaken van deze nieuwe route. 5.3.1. Verkeersveiligheid Wanneer de ontsluitingsweg op de Kousweg wordt aangesloten, bevindt de aansluiting zich op een overzichtelijke locatie. De verkeersveiligheid komt door een duidelijke en goed zichtbare aansluiting niet in het geding. Bestuurders kunnen tijdig anticiperen op naderend verkeer, wat het risico op onverwachte manoeuvres verkleint en de kans op ongevallen vermindert. De ontsluitingsweg doorkruist bij een aantakking op de Kousweg echter een NNN-gebied. Dit blijkt niet toegestaan door de provincie Zuid-Holland, waardoor de ontsluitingsweg zal moeten afbuigen naar de Molenweg. Op deze locatie is het door de ligging in een bocht (overgang tussen Kousweg en Molenweg) moeilijker om een overzichtelijke kruising te creëren, wat verkeersonveilige situaties in de hand werkt. Een belangrijk veiligheidsrisico in variant 3 betreft de fietsers die gebruikmaken van de rijbaan op de ontsluitingsweg.
De ontsluitingsweg komt in een relatief ‘open’ omgeving te liggen (geen erfaansluitingen) en kent een recht tracé, wat ertoe kan leiden dat automobilisten geneigd zijn om hogere snelheden te rijden. Dit snelheidsverschil vormt een veiligheidsrisico voor fietsers die van dezelfde rijbaan gebruik maken. Ditzelfde aandachtspunt geldt voor de kruising van de ontsluitingsweg met het fietspad Molenweg.
INFR231258 Revisie: B (definitief)
34/54
5.3.2. Leefbaarheid Het merendeel van de herkomsten en bestemmingen van het verkeer in de wijk ligt in zuidelijke richting, via de Simon van Capelweg of de Voorweg. Slechts een klein percentage, ongeveer 35%, zal in noordwestelijke richting via de Kousweg rijden. Dit zorgt ervoor dat de meeste verkeersstromen de huidige route via de Gerberastraat en Prolkade blijven gebruiken, wat een negatief effect heeft op de leefbaarheid in deze straten. In de Gerberastraat zou de verkeersintensiteit in dat geval net de gemeentelijke grenswaarde van 1.000 motorvoertuigen per dag overschrijden. Ook op de Prolkade zal het verkeer toenemen ten opzichte van de huidige situatie, terwijl er in deze straat al leefbaarheidsproblemen bestaan. Hierdoor scoort deze variant het slechtst wat betreft de leefbaarheid voor de bewoners aan de Gerberastraat en Prolkade. Bovendien biedt deze variant geen mogelijke oplossing voor (een gedeelte van) de problematiek rondom het Noordse Plein en de Simon van Capelweg. Gezien de ontsluitingsweg volledig aan de noordzijde van het plangebied wordt aangelegd, is er geen mogelijkheid om een extra parkeerterrein als ‘overloop’ van het Noordse Plein te realiseren. Dankzij de ligging van de ontsluitingsweg is de kans klein dat er gebiedsvreemd verkeer over deze nieuwe weg zal rijden.
Daarnaast biedt de ontsluitingsweg verkeer uit noordwestelijke richting naar sportpark De Koet een alternatieve route langs minder bebouwd gebied, wat de negatieve effecten van zoekverkeer vanuit het sportpark in de bestaande woonwijk vermindert.
Figuur 23: Etmaalintensiteiten variant 3: Molenweg
INFR231258 Revisie: B (definitief)
35/54
Figuur 24: Verschilplot variant 3 vs. referentiesituatie zonder extra ontsluitingsweg
5.4.
Tussenconclusies
De belangrijkste conclusies die getrokken kunnen worden uit de uitgevoerde verkeersanalyse naar de verkeerskundige effecten van de drie ontsluitingsvarianten zijn als volgt: • Variant 1 (Hogedijk) zorgt voor een toename van verkeer rondom de St. Antoniusschool, wat het risico op onveilige situaties verhoogt tijdens de haal- en brengmomenten. Met de inrichting worden verkeersstromen zo goed mogelijk gescheiden waardoor minder conflictpunten resteren, maar er blijven aandachtspunten met betrekking tot de verkeersveiligheid aanwezig. Ook de fietsoversteek naar de Leliestraat is een aandachtspunt in verband met de hellingbaan voor fietsers, waardoor het zicht op de fietsers en het inschatten van de hiaten door conflicterend verkeer bemoeilijkt wordt. Deze variant heeft wel een positief effect op de leefbaarheid op de Prolkade en Gerberastraat, maar brengt mogelijke hinder voor de woningen aan de Anemonenstraat met zich mee. • Variant 2 (Dorpsplein) minimaliseert verkeer langs de school, wat de veiligheid tijdens haal- en brengmomenten verbetert. Echter, het extra verkeer op het Dorpsplein kan leiden tot verkeersonveilige situaties door de toenemende drukte. Het aansluiten op de Simon van Capelweg zorgt voor een directe route, wat de leefbaarheid in de woonwijken ten goede komt.
Tegelijkertijd ontstaat de kans op extra verkeer naar het sportpark via de ontsluitingsweg, wat de leefbaarheid in Land van Koppen negatief zou kunnen beïnvloeden. • Variant 3 (Molenweg) heeft de laagste verkeersaantrekkende werking. Hoewel de aansluiting op de Kousweg overzichtelijk is, vormen de hogere snelheden op de ontsluitingsweg een risico voor fietsers. De leefbaarheid in de Gerberastraat en Prolkade neemt af door de hogere verkeersdruk, terwijl er in deze straten al problemen bestaan. Daarnaast biedt deze variant geen verbetering voor de problematiek rondom het Noordse Plein, maar verlaagt het wel het zoekverkeer naar het sportpark in de woonwijken.