Coalitieakkoord gemeente Nieuwegein 2026-2030

Sterk voor elkaar, klaar voor morgen Met lef werken aan de toekomst van Nieuwegein Coalitieakkoord 2026-2030

Inhoudsopgave Inleiding �������������������������������������������������������������������� 3 1. Een stad die er is voor haar inwoners ��������������������������������������� 5 1.1 De gemeente en haar inwoners en ondernemers�������������������������������� 5 1.2 Leefomgeving en openbare ruimte ������������������������������������������� 6 1.3 Mobiliteit ���������������������������������������������������������������� 7 1.4 Veiligheid en leefbaarheid ��������������������������������������������������� 9 2. Een stad die ons vooruit helpt �������������������������������������������� 11 2.1 Sociale cohesie ����������������������������������������������������������� 12 2.2 Betrokken inwoners ������������������������������������������������������� 12 2.3 Bestaanszekerheid �������������������������������������������������������� 13 2.4 Onderwijs���������������������������������������������������������������� 13 2.5 Jeugd������������������������������������������������������������������� 14 2.6 Gezond leven ������������������������������������������������������������ 15 2.7 Cultureel erfgoed ��������������������������������������������������������� 16 3.

Een stad die rekening houdt met de toekomst ������������������������������ 17 3.1 Energie en warmte ������������������������������������������������������� 17 3.2 Elektriciteit en netcongestie ������������������������������������������������ 18 3.3 Klimaat ����������������������������������������������������������������� 18 3.4 Weerbare overheid en digitalisering ����������������������������������������� 19 3.5 Bestuur ����������������������������������������������������������������� 19 4. Een stad die sterk staat in de regio ���������������������������������������� 20 4.1 Wonen met visie ��������������������������������������������������������� 20 4.2 Groot Merwede ���������������������������������������������������������� 21 4.3 Asiel en migratie���������������������������������������������������������� 22 5.

Financiën en organisatie �������������������������������������������������� 23 5.1 Financiën���������������������������������������������������������������� 23 5.2 Organisatie �������������������������������������������������������������� 24 5.3 ICT, automatisering en digitalisering ����������������������������������������� 24 Bijlagen�������������������������������������������������������������������� 25 Financiële bijlage coalitieakkoord 2026 – 2030������������������������������������ 25 Bijlage coalitieakkoord 2026-2030 portefeuilleverdeling���������������������������� 26

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

2

Inleiding Nieuwegein zet een volgende stap. Onze stad groeit, verandert en krijgt te maken met grote maatschappelijke opgaven. De vraag naar woningen neemt toe, de druk op voorzieningen groeit, klimaatverandering wordt steeds zichtbaarder en de grenzen van het elektriciteitsnet zijn in zicht. Tegelijkertijd staan gemeenten onder financiële druk en lopen de kosten van onder meer de jeugdzorg verder op. Niets doen is geen optie. Juist daarom kiezen wij ervoor om richting te geven aan die veranderingen. Niet door ieder probleem afzonderlijk te benaderen, maar vanuit een duidelijke visie op de toekomst van onze stad. Wij willen een Nieuwegein dat niet alleen groter wordt, maar vooral sterker. Een stad waarin mensen zich thuis voelen, naar elkaar omkijken en verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Een stad waarin ruimte is voor verschillen, waarin niet iedere uitdaging een zorgvraag wordt en waarin inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht kunnen meedoen, met effectieve ondersteuning wanneer ze dat nodig hebben. Dat vraagt om politieke keuzes. We investeren in sterke buurten, sociale samenhang, onderwijs, bestaanszekerheid, gezondheid en veiligheid. We kiezen voor een combinatie van preventie en handhaving, voor duidelijke normen én ruimte voor initiatief.

We bouwen verder aan een veilige stad waar inwoners elkaar vrijheid geven, maar elkaar ook mogen aanspreken wanneer grenzen worden overschreden. Tegelijkertijd kijken we verder vooruit. We investeren in veiligheid, woningbouw, biodiversiteit, klimaatbestendigheid, een betrouwbaar energiesysteem en een toekomstbestendige warmtevoorziening. We bereiden de stad voor op verdere groei, zorgen voor de financiële basis onder Groot Merwede en zetten in op goed openbaar vervoer, veilige fietsroutes en een toegankelijke en veilige openbare ruimte. De groei moet de bestaande stad sterker maken. Ook de manier waarop we besturen verandert. Inwoners verwachten meer openheid, betrokkenheid en zichtbaarheid van hun bestuur. We kiezen voor een gemeente die dichter bij haar inwoners staat en voor een bestuurscultuur waarin politieke afwegingen zichtbaar worden gemaakt. Met ruimte voor een raadsagenda versterken we de rol van de gemeenteraad en geven we inwoners beter inzicht in de keuzes die worden gemaakt. Wij geloven in een gemeente die zich organiseert rondom de belangen van inwoners en ondernemers. Een gemeente die niet afwacht, maar verantwoordelijkheid neemt en lef toont. Die durft te investeren, keuzes niet uit de

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

3

Inleiding

weg gaat en tegelijkertijd oog houdt voor wat haalbaar en betaalbaar is. Zo bouwen we samen aan een Nieuwegein dat sterker, socialer en toekomstbestendiger wordt. Met dit akkoord op hoofdlijnen geven we de richting aan waar we met onze stad naartoe willen. En op een aantal punten zijn we al heel concreet. We geven het college de opdracht om aan dit akkoord verder invulling te geven en samen met betrokken partijen met voorstellen te komen. De middelen die we daarvoor beschikbaar stellen, staan in de bijlage.

Nieuwegein, 15 juni 2026

Heleen Peters (Lokale Vernieuwing/VSP)

Marco Diekstra (VVD Nieuwegein)

Wilma Kruithof (D66)

Helen Adriani (CDA)

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

4

1. Een stad die er is voor haar inwoners Nieuwegein is een stad met veel kwaliteiten.

aantrekkelijker te maken. Niet alleen economisch,

Het is een groene, centraal gelegen en

maar ook als samenleving. Zo bouwen we aan een

ondernemende stad waar mensen prettig

Nieuwegein dat niet alleen letterlijk groeit, maar

kunnen wonen, werken en leven. Tegelijkertijd

ook sterker en socialer wordt.

merken we dat inwoners en ondernemers soms een gemeente ervaren die te veel van binnen naar buiten werkt, terwijl juist de leefwereld van inwoners en ondernemers het vertrekpunt

1.1 De gemeente en haar inwoners en ondernemers

zou moeten zijn. Nieuwegein moet ervaren worden en bekend Wij kiezen voor een andere benadering. Niet de

staan als een aantrekkelijke, bereikbare

organisatie, maar de stad staat centraal. Niet het

en ondernemende stad waar het prettig

systeem, maar de inwoners en ondernemers. We

wonen, werken en verblijven is. Een sterk

willen een gemeente die zichtbaar is in wijken en

imago draagt bij aan trots onder inwoners,

buurten, actief communiceert met Nieuwegeiners

aantrekkingskracht voor ondernemers en

en bereikbaar is wanneer dat wenselijk is.

bezoekers en een positief vestigingsklimaat. Nieuwegein heeft veel kwaliteiten, maar het

Dat vraagt ook om meer ambitie voor Nieuwegein

imago van de stad loopt daar niet altijd mee in

zelf. We willen een stad die schoon, veilig

de pas.

en toegankelijk is. Een stad met levendige winkelgebieden, aantrekkelijke openbare ruimte,

Dat begint bij het goede doen voor de stad. Samen

goede bereikbaarheid en ruimte voor ontmoeting,

met inwoners, ondernemers en maatschappelijke

ondernemerschap, cultuur en evenementen. Een

organisaties werken we aan een Nieuwegein dat

stad die trots durft te zijn op wat zij te bieden heeft.

mooier, groener, veiliger en fijner is om in te wonen en te verblijven.

Het evenemententerrein is uiterlijk in 2027 klaar.

We streven naar een overheid die zichtbaar, begrijpelijk en benaderbaar is. We verbeteren de zichtbaarheid en benaderbaarheid van bestuur en organisatie, communiceren tijdig en helder en

Die ambitie moet niet alleen voelbaar zijn in beleid,

blijven werken aan betere dienstverlening. We

maar ook zichtbaar worden in de stad. De keuzes

vinden het belangrijk dat inwoners zich goed op de

die daarbij horen, beschrijven we in dit hoofdstuk.

hoogte kunnen stellen van besluiten van gemeente

We investeren in een aantrekkelijke leefomgeving,

en gemeenteraad en dat participatie zorgvuldig en

een bereikbare stad, een veilige samenleving en

duidelijk wordt georganiseerd. We maken gebruik

een overheid die dicht bij haar inwoners staat.

van inwonersparticipatie, de jongerenraad en

We werken samen met inwoners, ondernemers

wijkinitiatieven. Goed verwachtingsmanagement

en maatschappelijke organisaties om Nieuwegein

hoort daarbij: inwoners moeten weten waar zij

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

5

1. Een stad die er is voor haar inwoners

invloed op hebben en wanneer dat niet (meer)

waar nodig kunnen aanspreken op het gebruik

mogelijk is.

van de openbare ruimte. We communiceren zorgvuldig over werkzaamheden en beperken

We willen zichtbaar en nabij zijn in wijken en

overlast zoveel als mogelijk.

buurten. We vragen het college actief ‘buiten’ te zijn en inwoners en ondernemers te betrekken in de manier waarop zij hun informatie verzamelen.

Digitaal melden gaat lonen door een snelle, eerlijke reactie én opvolging.

Ook gaan we wijkgerichte communicatie over ontwikkelingen in buurten en wijken verbeteren. We maken beter gebruik van digitale middelen en

Nieuwegein moet een stad zijn waarin iedereen

sociale media en bieden ruimte voor ontmoeting

zelfstandig mee kan doen, ongeacht leeftijd of

en expertbijeenkomsten tussen inwoners,

beperking. Met de vergrijzing neemt het belang

ondernemers, maatschappelijke organisaties,

van een goede toegankelijke openbare ruimte

gemeenteraad en college.

verder toe. Toegankelijkheid nemen we daarom standaard mee bij de inrichting en

Tegelijkertijd maken we de kwaliteiten van

het onderhoud van de openbare ruimte. We

Nieuwegein beter zichtbaar. Evenementen, cultuur,

inventariseren samen met inwoners de grootste

horeca, recreatie, erfgoed en initiatieven van

knelpunten, stellen prioriteiten en reserveren budget

inwoners en ondernemers verdienen meer aandacht

voor concrete verbeteringen. We koppelen jaarlijks

in de communicatie over onze stad. Zo versterken

terug welke aanpassingen zijn uitgevoerd en welke

we niet alleen de trots en verbondenheid in de stad,

nog volgen. We letten onder meer op toegankelijke

maar ook het imago van Nieuwegein.

routes, voldoende rustpunten, duidelijke bewegwijzering en openbare voorzieningen die voor iedereen toegankelijk en bruikbaar zijn. Een

1.2 Leefomgeving en openbare ruimte

inclusieve stad verwijdert obstakels, letterlijk en

Nieuwegein is een stad waar we niet alleen

Er komt een openbaar toilet bij elk buurtplein, het busstation en op City. Bij voorkeur gratis en rolstoeltoegankelijk.

naast elkaar, maar vooral ook met elkaar leven. We werken aan een prettige leef­ omgeving waar inwoners elkaar kunnen

figuurlijk.

ontmoeten, kunnen recreëren en actief gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Een openbare ruimte waar je je niet alleen veilig

City vormt het hart van Nieuwegein en heeft ook

van A naar B kunt verplaatsen, maar waar ook

een belangrijke regionale functie. Het mag wat

groene en verzorgde plekken zijn waar mensen

meer bruisen. We willen meer levendigheid

graag verblijven.

in de avonduren, met ruimte voor (nacht) horeca, cultuur, evenementen en ontspanning.

De openbare ruimte is van en voor ons allemaal.

Met een activiteitenkalender maken we zichtbaar

Dat geeft iedereen een eigen verantwoordelijkheid

welk mooi aanbod Nieuwegein heeft. Samen met

om daar zorgvuldig mee om te gaan. Gemeente,

ondernemers, inwoners en specifiek jongeren

inwoners en ondernemers zorgen samen voor

onderzoeken we hoe dit aanbod beter kan

aantrekkelijke, schone en leefbare wijken. We

aansluiten op hun behoeften en waar aanvulling

versterken de gemeenschapszin, zodat inwoners zich

wenselijk is. We geven ruimte aan initiatieven

betrokken voelen bij hun leefomgeving en elkaar

die meer levendigheid in de stad brengen door

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

6

1. Een stad die er is voor haar inwoners

-waar dat kan- regels te verminderen en ervoor

hoeveelheid afval die we samen produceren de

te zorgen dat er minder vergunningen nodig zijn.

komende jaren verder toeneemt, terwijl we juist

Een aantrekkelijke stad trekt bezoekers, versterkt

willen toewerken naar een circulaire maatschappij

lokale ondernemers en maakt Nieuwegein prettiger

met minder afval. We nemen extra maatregelen

voor inwoners. Ook onze oude kernen, lokale

die op de lange termijn moeten leiden tot

winkelcentra, forten, monumenten en culturele

afvalvermindering en waarmee we samen werken

voorzieningen dragen bij aan de identiteit en

aan een schone én duurzame stad.

levendigheid van Nieuwegein en krijgen blijvende aandacht. De verplaatsing van het St. Antonius ziekenhuis biedt op termijn kansen voor de ontwikkeling van

Grofvuil wordt periodiek gratis opgehaald en met twee extra bakfietsen kunnen inwoners hun grofvuil makkelijker zelf wegbrengen.

het gebied. Wij gaan in gesprek met het bestuur van het St. Antoniusziekenhuis over de toekomst van deze locatie en onderzoeken hoe het terrein kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de

1.3 Mobiliteit

stad. We zetten in op een hoogwaardige invulling die aansluit bij de behoeften van een groeiende

Nieuwegein groeit snel en ligt midden in één

stad.

van de sterkste economische regio’s van het land. Dat vraagt om slimme keuzes. We willen

We versterken ecologische verbindingen en

dat inwoners, ondernemers en bezoekers

waar mogelijk vergroenen we straten, parken

zich snel, veilig en duurzaam kunnen blijven

en pleinen. Zo bouwen we aan een gezonde,

verplaatsen, zonder dat de leefbaarheid onder

klimaatbestendige en aantrekkelijke stad voor

druk komt te staan. Als we niets doen, loopt

huidige en toekomstige generaties. Bij herinrichting

het verkeer in Nieuwegein vast.

houden we rekening met een omgeving die bewegen in de openbare ruimte stimuleert.

We actualiseren de mobiliteitsvisie, waardoor we kaders hebben waarmee Nieuwegein ook de

We zorgen dat biodiversiteit toeneemt door meer bloemenweides aan te leggen en meer bomen en struiken te planten.

Een schone leefomgeving is van groot belang. Afval leidt tot verloedering, trekt ongedierte aan

komende decennia bereikbaar, veilig en leefbaar blijft. We zoeken naar een goede balans tussen voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en autoverkeer.

We kijken op welke wegen welke snelheid (30-50-70) logisch is en passen de weginrichting hierop aan.

en vermindert het veiligheidsgevoel van inwoners. Dat zien we zelf, maar het blijkt ook uit de grote stijging van het aantal meldingen van inwoners

Of je nu fietst, loopt of rijdt, iedereen moet

en ondernemers. We zetten in op het sneller

zich veilig kunnen verplaatsen in, door en naar

opruimen van afval, het verruimen van de

Nieuwegein. Het uitgangspunt is dat iedere vorm

openingstijden om afval aan te bieden en een

van vervoer gelijkwaardige toegang moet hebben.

goede opvolging van meldingen. Tegelijkertijd

Om dat te bereiken maken we een inhaalslag

stimuleren we hergebruik, afvalvermindering en

voor fietsers en besteden we aandacht aan

circulaire oplossingen. De verwachting is dat de

toegankelijkheid voor voetgangers. Ook kijken

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

7

1. Een stad die er is voor haar inwoners

we hoe we de waterwegen beter kunnen benutten. Openbaar vervoer wordt van steeds groter belang We kiezen voor een herkenbare en logisch

voor de bereikbaarheid van Nieuwegein. Bij de

ingerichte verkeersstructuur met veilige loop- en

Provincie zetten we maximaal in op betrouwbare en

fietsroutes, goed openbaar vervoer en voldoende

directe OV-verbindingen. We gaan vroegtijdig met

ruimte voor doorstroming op de hoofdwegen.

de Provincie Utrecht in gesprek over ontsluiting van

We kijken kritisch naar parkeren, toegankelijkheid

nieuwe woongebieden en bedrijventerreinen.

en verkeersveiligheid, maar ook naar de kansen

We gaan onderzoeken of gratis openbaar

van nieuwe gebiedsontwikkelingen, zoals Groot

vervoer voor ouderen kan bijdragen aan

Merwede.

hun financiële zelfredzaamheid, bestrijding van eenzaamheid en aan de spreiding van

We zetten ook in op een toegankelijk

verkeersdrukte.

mobiliteitssysteem voor iedereen. Goede stoepen, toegankelijke bushaltes, veilige looproutes en

Elektrisch rijden is belangrijk voor een

voldoende rustpunten zijn belangrijk voor ouderen

toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Op termijn

en inwoners met een beperking. Samen met

zal het aantal parkeerplaatsen met laadvoorziening

inwoners en ervaringsdeskundigen brengen we

groter zijn dan het aantal parkeerplaatsen zonder

knelpunten in kaart en verbeteren we de openbare

laadvoorziening. We houden oog voor parkeerdruk

ruimte stap voor stap.

en de belasting van de openbare ruimte. Nieuwe laadpalen plaatsen we slim, met aandacht voor

Sluipverkeer in onze gemeente vraagt aandacht.

netcongestie, bereikbaarheid en transparante

Verkeer dat woonwijken gebruikt als alternatief voor

tarieven voor inwoners.

de snelweg zorgt voor overlast en onveiligheid. Bij het actualiseren van de mobiliteitsvisie onderzoeken

Parkeren maakt onderdeel uit van een goed

we maatregelen om doorgaand verkeer beter

bereikbaar Nieuwegein. We zoeken een eerlijke

via de hoofdstructuur te leiden en woonwijken

balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en het

veiliger en rustiger te maken. Een ‘knip’ voor

efficiënt gebruik van de openbare ruimte. Bewoners

autoverkeer wordt zoveel mogelijk vermeden.

willen hun auto dichtbij huis kunnen parkeren en bezoekers en ondernemers moeten de stad goed

Verkeersveiligheid krijgt extra aandacht. Er

kunnen bereiken. Maar door de uitbreiding van

gebeuren nog steeds te veel ongelukken, vooral

betaald parkeren in Utrecht, de stijging van het

met fietsers en rondom drukke oversteekplaatsen.

autobezit per huishouden en de groei van de stad

We onderzoeken hoe fietspaden beter kunnen

neemt de parkeerdruk toe.

worden ingericht, zodat er met verschillende (fiets) snelheden veilig gebruik van kan worden gemaakt.

Parkeerproblemen lossen we niet op door

We investeren in veilige fietspaden en maken

auto’s weg te denken, maar door realistische en

die -waar het kan en nodig is- vrijliggend.

uitvoerbare oplossingen. We pakken parkeerdruk

Verder investeren we in veilige schoolroutes,

gericht -op basis van signalen vanuit de

de aanpak van gevaarlijke kruispunten, betere

samenleving- aan met bijzondere aandacht voor

verlichting en overzichtelijke en verlichte

woonwijken waar parkeeroverlast ontstaat. We

zebrapaden. We treden steviger op tegen asociaal

voeren verdere prijsdifferentiatie en verschillen

en gevaarlijk verkeersgedrag, zoals opgevoerde

in vergunningen door. We herijken het beleid van

e-bikes en fatbikes. Met inwoners en ondernemers

het betaald parkeren, zorgen voor duidelijke en

schouwen we de buurt en brengen dan ook

begrijpelijke regels en treden handhavend op waar

verkeersonveilige plekken in kaart.

nodig. Daarbij maken we slim gebruik van data

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

8

1. Een stad die er is voor haar inwoners

om knelpunten in beeld te brengen. We zoeken in

elkaar aanspreken, preventieve maatregelen en

de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) een

sterke handhaving komen we tot een prettige en

oplossing voor parkeeroverlast veroorzaakt door in

veilige stad. Waar extra investeringen nodig zijn,

woonwijken geparkeerde bestelbussen.

lopen we daar niet voor weg.

We zijn voornemens om parkeren in de parkeergarages in het centrum op maandag tot en met vrijdag de eerste twee uur gratis te maken. Dat stemmen we eerst af met de overige eigenaren van de parkeergarages en moet ingaan op 1 januari 2027.

Maar een veilige stad vraagt om meer dan handhaving alleen. Het begint bij het tijdig herkennen én eerlijk benoemen van problemen, het beschermen van kwetsbare groepen en het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen. Jeugdcriminaliteit veroorzaakt onveiligheid en maatschappelijke schade, maar tast ook de toekomst van jongeren en gezinnen aan. Samen met inwoners, ondernemers, scholen, politie, BOA’s en maatschappelijke organisaties

1.4 Veiligheid en leefbaarheid

investeren we in veilige wijken en perspectief voor jongeren.

Vrijheid en veiligheid vormen de basis voor een prettige stad. Dat gaat niet alleen over

We kiezen voor een aanpak waarin preventie en

criminaliteitscijfers en zware wetsovertreders,

handhaving in balans zijn. Jongeren perspectief

maar ook over het gevoel van veiligheid. Beide

bieden waar dat kan en stevig optreden waar dat

willen we verbeteren.

nodig is. We investeren in jongerenwerk, bewezen aanpakken zoals de ‘Moedertraining’, Preventie met

Nieuwegein heeft als New Town en door de

Gezag, onderwijs, sport, begeleiding en kansen op

nabijheid van de stad Utrecht te maken met

opleiding, stage en werk. Om preventief beleid en

grootstedelijke problematiek, zoals overlast in de

de dienstverlening te verbeteren, willen we beter

openbare ruimte, straatintimidatie, verschillende

inzicht in trends en ontwikkelingen in het gedrag en

vormen van criminaliteit en ondermijning. Daar

de behoeften van -onder meer- jongeren. We zetten

hebben we ons in het verleden te vaak door

daarom in op online monitoring van openbare

laten overvallen. Aansluitend op het Nationaal

bronnen. Tegen wie bewust de regels overtreedt,

Programma Leefbaarheid en Veiligheid- kiezen

treden we consequent op.

we voor een zichtbare en gerichte aanpak om problemen eerder in beeld te krijgen. In deze

Ondermijnende criminaliteit verdient bijzondere

aanpak komen preventie en handhaving samen.

aandacht. Criminele netwerken maken misbruik van legale structuren, zetten mensen onder druk

Een veilige stad vraagt om duidelijke normen

en tasten het vertrouwen in onze samenleving aan.

én consequente handhaving. We zorgen voor

Om bewustwording te vergroten, investeren we

voldoende capaciteit bij de BOA’s (Bevoegde

in het herkennen van signalen en het vergroten

Opsporingsambtenaren), korte lijnen in de

van de meldingsbereidheid. We gebruiken de

wijk en een snelle opvolging van meldingen.

mogelijkheid van de Wet Bibob. Samen met politie,

En omdat ons dagelijks leven zich steeds vaker

het RIEC en andere partners zetten we beschikbare

ook online afspeelt wordt extra ingezet op

instrumenten actief in om ondermijnende

het tegengaan van digitale criminaliteit en het

criminaliteit tegen te gaan en malafide activiteiten

versterken van de gemeentelijke digitale veiligheid.

uit onze stad te weren.

Alleen met een passende mix van normstelling,

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

9

1. Een stad die er is voor haar inwoners

Juist achter de voordeur moet het veilig zijn.

We treden stevig op tegen woninginbraken,

Onder meer huiselijk geweld, dwingende

drugshandel, vandalisme, afvaldumping en andere

controle, meisjesbesnijdenis en femicide vragen

vormen van criminaliteit en overlast. Daarnaast

om een gerichte aanpak, waarbij de veiligheid

zetten we extra in op een betere signalering van

van slachtoffers altijd vooropstaat. Samen met

verward gedrag. Voor meldingen over verward

Veilig Thuis, huisartsen, scholen, wijkteams

gedrag komt een vast meldpunt met snelle

en andere partners zetten we in op preventie,

opvolging en waar nodig verplichte hulp. Ook

het doorbreken van taboes en snelle hulp en

mensen die door psychische problemen of andere

bescherming. We investeren in goede opvang,

omstandigheden de grip op hun leven verliezen,

begeleiding en nazorg voor slachtoffers én in een

verdienen tijdige hulp.

gerichte aanpak van plegers. Met voorlichting, bewustwording en het tijdig herkennen van

Camera’s zijn een belangrijk hulpmiddel om

signalen die kunnen wijzen op deze praktijken

criminaliteit en overlast tegen te gaan. We willen

pakken we dit met scholen, jeugdgezondheidszorg

dat tijdelijk cameratoezicht vaker en gerichter

en maatschappelijke organisaties aan. Samen met

wordt ingezet bij serieuze veiligheidsproblemen,

gemeenten en maatschappelijke partners in de

zoals vandalisme, afvaldumpingen, drugshandel en

regio zorgen we voor voldoende opvanglocaties en

witwassen op bedrijventerreinen.

noodwoningen, zodat mensen die thuis niet veilig zijn snel bescherming en ondersteuning kunnen krijgen.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

We handhaven op dumpingen en vandalisme door het gebruik van tijdelijke camera’s op hotspots en zorgen waar nodig voor snelle reparatie van schade.

10

2. Een stad die ons vooruit helpt In een sterke samenleving raken inwoners

organiseren goede ondersteuning voor inwoners

minder snel tussen wal en schip. Om die reden

die dat echt nodig hebben. Met een Lokaal

investeren we in mensen, buurten, talenten

Integraal Preventieakkoord werken we samen met

en kansen. We willen dat inwoners zich thuis

onze maatschappelijke partners, zorginstellingen

voelen in hun wijk, hun talenten kunnen

en onderwijs aan onder meer het voorkomen

ontwikkelen en mee kunnen doen aan het

van laaggeletterdheid, (vervoers)armoede,

leven in onze stad. Zo voorkomen we dat

gezondheidsproblemen en eenzaamheid en/of

problemen onnodig groot worden en zware en

sociaal isolement.

kostbare ondersteuning nodig wordt. We investeren in goede en toegankelijke jeugdhulp, Ondersteuning moet dichtbij, eenvoudig en

een sterke Wet maatschappelijke ondersteuning

menselijk zijn. We organiseren laagdrempelige

(Wmo) en een betere dienstverlening. We zetten

voorzieningen rondom de vragen van inwoners.

ons in voor toegankelijke zorg in Nieuwegein, ook

We kijken niet alleen naar regels en systemen,

nadat het St. Antonius ziekenhuis uit Nieuwegein is

maar vooral naar wat inwoners nodig hebben om

verdwenen. Daarnaast verwachten we van Geynwijs

zelfstandig, gezond en met vertrouwen mee te

en onze zorgpartners dat zij inwoners snel, duidelijk

kunnen doen en bij te kunnen dragen aan een

en menselijk helpen en hun eigen organisaties

sterke samenleving.

effectief, efficiënt en gezond inrichten.

We maken onze gemeente dementievriendelijk: herkenbaar in onze dienstverlening, openbare ruimte en betrokken samenleving.

We durven te experimenteren. Als bestaande systemen onvoldoende werken, bieden we ruimte om nieuwe oplossingen te onderzoeken. Het resultaat voor inwoners staat centraal. We koesteren het verhaal van Nieuwegein en we

We bouwen aan een stad waarin iedereen

maken het verleden zichtbaar en levend, omdat

zichzelf kan zijn én zich onderdeel voelt van de

gedeelde geschiedenis mensen met elkaar verbindt.

gemeenschap. Bij welzijn, gezondheid en sport

Met betrokken inwoners versterken we de kracht

investeren we in sterke buurten, ontmoeting en

van buurten, verenigingen en vrijwilligers. Via

stimuleren we een gezonde leefstijl. Door het

onderwijs en ontwikkeling geven we kinderen,

vergroten van bestaanszekerheid zorgen we dat

jongeren en volwassenen de kans hun talenten te

iedereen kan meedoen, ook wanneer geldzorgen

ontdekken en te benutten.

het dagelijks leven bepalen. Problemen horen bij het leven en niet iedere tegenslag kan worden voorkomen. Een sterke samenleving kan veel opvangen, hoewel sommige problemen vragen om professionele hulp. We

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

11

2. Een stad die ons vooruit helpt

2.1 Sociale cohesie

Wij accepteren geen discriminatie in Nieuwegein. Iedereen verdient een gelijkwaardige en

Nieuwegein groeit. Juist daarom vinden wij

respectvolle behandeling, op de arbeidsmarkt,

het belangrijk dat Nieuwegein een stad is

op de woningmarkt en in de openbare ruimte.

waar mensen zich met elkaar verbonden

Nieuwegein blijft een stad waar iedereen zichzelf

blijven voelen, elkaar vrijheid geven en

kan zijn en zich welkom voelt. Uiteraard geven we

elkaar ondersteunen als dat nodig is. Een stad

uitvoering aan het Regenboogstembusakkoord.

waar we niet tegenover elkaar staan, maar met elkaar samenleven. Waar je je ongeacht je leeftijd, gender, voorouders, religie,

2.2 Betrokken inwoners

levensbeschouwing, seksuele oriëntatie of beperking thuis voelt en jezelf kunt zijn en

Nieuwegein maken we samen. Wij vinden het

onderdeel voelt van de gemeenschap.

belangrijk dat inwoners betrokken zijn bij hun buurt, wijk en stad en invloed kunnen uitoefenen

Sterke wijken ontstaan wanneer inwoners elkaar

op hun leefomgeving. Betrokken inwoners zorgen

ontmoeten, elkaar kennen en zich betrokken

voor sterkere buurten, meer onderling contact en

voelen bij hun leefomgeving. Tegelijkertijd zien we

betere besluiten.

dat in sommige buurten de verbondenheid tussen inwoners afneemt, eenzaamheid toeneemt en

Vrijwilligers, mantelzorgers en verenigingen vormen

betrokkenheid onder druk staat. We investeren in

het hart van Nieuwegein. Zij brengen inwoners

ontmoeting, inclusie en gemeenschapsvorming.

samen, bieden ondersteuning aan kwetsbare

We ondersteunen verenigingen,

groepen en versterken de sociale samenhang in

buurtactiviteiten, wijknetwerken/

wijken en buurten. Tegelijkertijd neemt de druk

wijkplatformen en ontmoetingsplekken.

op mantelzorgers en vrijwilligers toe en wordt

We werken samen met maatschappelijke

het steeds moeilijker om voldoende vrijwilligers te

organisaties om een breed passend aanbod

vinden en betrokken te houden.

te verzorgen en om inwoners met elkaar in contact te brengen. We verlagen waar mogelijk administratieve drempels voor initiatieven uit de samenleving.

We organiseren de Nieuwegein Awards en een feestelijke dag voor de vrijwilligers.

We blijven scherp op het functioneren van onszelf én de voor ons werkende maatschappelijke

Vrijwilligers en mantelzorgers verdienen onze steun.

organisaties en we blijven ons afvragen of het beter,

We werken met onder meer het Vrijwilligershuis om

effectiever of efficiënter kan. We evalueren de

vraag en aanbod beter op elkaar aan te laten

wijknetwerken/wijkplatformen om te kijken of we

sluiten en vrijwilligersorganisaties praktisch

hun bijdrage aan de sociale cohesie verder kunnen

te ondersteunen. Ook zetten we in op goede

vergroten.

ondersteuning van mantelzorgers, bijvoorbeeld door scholing, respijtzorg en tijdelijke ontlasting

We plaatsen in elke speeltuin een picknicktafel om spontane ontmoetingen te stimuleren.

van zorgtaken. Daarbij hebben we speciale aandacht voor jonge mantelzorgers. Ook blijven we initiatieven van inwoners ondersteunen, onder meer via bestaande voorzieningen en fondsen die bijdragen aan een betrokken en zorgzame stad.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

12

2. Een stad die ons vooruit helpt

2.3 Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid is een randvoorwaarde voor het welzijn van onze inwoners. Werk, opleiding, taalvaardigheid en financiële weerbaarheid bieden daarvoor de basis.

We doen onderzoek naar het invoeren van een stadsbrede Nieuwegein Pas waarop verschillende producten geladen kunnen worden: van de toegang tot het recyclingstation tot kortingen voor Nieuwegeiners die het financieel moeilijk hebben.

Te veel inwoners hebben moeite om rond te komen door stijgende kosten voor wonen, energie, boodschappen en zorg. Dat geldt niet alleen voor

Wij gaan ervan uit dat inwoners zoveel mogelijk zelf

mensen met een uitkering, maar steeds vaker

regie voeren over hun leven. Voor wie ondersteuning

ook voor mensen met een (midden)inkomen en/

nodig heeft, zorgen we voor goede en toegankelijke

of meerdere banen. Financiële problemen kunnen

regelingen met een aanpak die uitgaat van

leiden tot onzekerheid, armoede, stress, schaamte,

vertrouwen en maatwerk. We haken aan bij pilots

sociaal isolement en gezondheidsklachten. Dit

voor schuldenkwijtschelding met een brede aanpak

werkt dan vaak door in het hele gezin. Vroege

en met aandacht voor financiële vaardigheden,

ondersteuning voorkomt persoonlijk leed, maakt de

inkomenszekerheid en het voorkomen van nieuwe

samenleving sterker en leidt op de langere termijn

schulden. Voor mensen voor wie betaald werk

tot lagere maatschappelijke kosten.

niet duurzaam haalbaar is, onderzoeken we of een toewijzing van een uitkering voor langere

We verschuiven de aandacht van het reageren

tijd kan zorgen voor rust, bestaanszekerheid en

op schulden naar het voorkomen van financiële

minder administratieve lasten.

problemen en het sneller herstellen van financiële stabiliteit. We zetten in op preventie, financiële

Dankzij de bedrijvigheid in onze stad zijn er ook

weerbaarheid en het tijdig bieden van

arbeidsmigranten nodig. Dat gaat vaak goed, maar

passende ondersteuning. Samen met WIL,

niet altijd. Dan kunnen problemen en overlast

maatschappelijke organisaties, woningcorporaties,

ontstaan met uitbuiting, huisvesting, verslaving en

zorgverzekeraars, het bedrijfsleven en

uitsluiting. Deze problemen pakken we aan.

ervaringsdeskundigen zorgen we ervoor dat signalen eerder worden opgepakt en inwoners niet van het kastje naar de muur worden gestuurd.

2.4 Onderwijs

We maken hulp bij geldzorgen eenvoudiger,

Wij willen dat iedereen de kans krijgt om talenten

toegankelijker en minder stigmatiserend.

te ontdekken én te ontwikkelen. We kiezen voor

We zorgen voor betere toegang tot

een sterke start voor alle kinderen, omdat dit

minimavoorzieningen, vereenvoudigen

bepalend is voor hun gezondheid, ontwikkeling

regelingen waar mogelijk en onderzoeken

en toekomstkansen. In ons beleid zorgen we

hoe voorzieningen voor langere tijd kunnen

voor een doorgaande lijn van kinderopvang

worden toegekend. We willen dat inwoners

tot voortgezet onderwijs en stimuleren we

kunnen blijven meedoen aan sport, cultuur,

een leven lang leren en ontwikkelen. Zo

onderwijs en sociale activiteiten. Kinderen mogen

gaat geen talent verloren. Dit vraagt om nauwe

niet de dupe worden van armoede in het gezin.

samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang,

We blijven dan ook investeren in

GGD, jongerenwerk, maatschappelijke organisaties

voorzieningen zoals het Kindpakket en de

en huisartsen.

samenwerking met Stichting Leergeld.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

13

2. Een stad die ons vooruit helpt

Onderwijs moet perspectief geven op een betaalde baan en bijdragen aan onze economie en maatschappelijke vraagstukken. We stimuleren onderwijs dat aansluit op tekortsectoren zoals techniek, zorg en energietransitie. Samen met lokale werkgevers stimuleren en ondersteunen we mbostudenten actief bij het vinden van passende

We onderzoeken hoe groot de groep langdurige thuiszitters is en bieden passende oplossingen, zoals het Bouwdepot dat jongeren in kwetsbare posities financiële steun biedt om aan hun toekomst te werken.

stageplekken. We geven bijzondere aandacht aan kansengelijkheid

Goede onderwijshuisvesting is een belangrijke

en basisvaardigheden. Een te groot deel van de

randvoorwaarde. Moderne, gezonde en veilige

inwoners van Nieuwegein heeft moeite met lezen,

schoolgebouwen dragen aantoonbaar bij aan

schrijven en rekenen. Ook neemt de leesvaardigheid

de ontwikkeling van leerlingen. We voeren het

van jongeren af. We willen dat kinderen en

Integraal Huisvestingsplan uit met focus op

jongeren lees- en leerplezier ontwikkelen. We

de vernieuwing van scholen, sportgebouwen

gaan door met het Deltaplan Laaggeletterdheid

en schoolpleinen. We zorgen voor groene

en de Gelijke Kansen Alliantie en blijven

schoolpleinen, multifunctioneel gebruik van

samenwerken met scholen, de bibliotheek,

schoolgebouwen en voor voldoende capaciteit voor

werkgevers en maatschappelijke organisaties

een groeiende stad.

om leesvaardigheid, taalontwikkeling en deelname aan de samenleving te versterken. Dat doen we

Onderhoud aan schoolgebouwen blijft een

ook voor nieuwkomers. We zetten in op intensieve

verantwoordelijkheid van de scholen zelf. Bij (ver)

(voor)inburgeringstrajecten en taalonderwijs op hun

nieuwbouw geven we prioriteit aan veiligheid

eigen niveau.

en gezondheid. We sturen strak op kosten en planning en werken samen met schoolbesturen aan

We willen voorkomen dat kinderen en jongeren

toekomstbestendige oplossingen. Zo nodig wordt

buiten beeld raken. Jongeren die uitvallen in het

gekeken naar goede noodoplossingen.

onderwijs lopen een verhoogd risico op sociaal isolement, achterstanden in hun ontwikkeling en voelen zich eerder aangetrokken tot de criminaliteit.

2.5 Jeugd

Ze hebben daardoor een minder kansrijke toekomst. We houden vast aan vroegsignalering, passend

We willen dat kinderen en jongeren veilig,

onderwijs en een goede samenwerking tussen

gezond en kansrijk opgroeien. Tegelijkertijd

onderwijs, zorg en maatschappelijke partners.

zien we dat steeds meer jongeren zich

Zo helpen we jongeren op weg naar school, een

eenzaam, gestrest of depressief voelen en

opleiding of werk en zorgen we ervoor dat ieder

dat ouders soms handelingsverlegen zijn bij

kind zich kan ontwikkelen op een manier die

opvoedvragen. Sommige problemen horen

past bij zijn of haar mogelijkheden. Met behulp

bij het leven, andere vragen om professionele

van bedrijven en (oud-)docenten zorgen we dat

ondersteuning. Wanneer opvoed- en

jongeren met een dagbesteding zich op hun

opgroeivragen te snel als zorgvraag worden

behoeften en talenten kunnen richten en deze

gezien, komt het jeugdhulpsysteem onder druk

kunnen ontwikkelen.

te staan. Wachttijden lopen op, hulpverlening raakt overbelast en niet altijd krijgen jongeren met de zwaarste problematiek als eerste passende hulp.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

14

2. Een stad die ons vooruit helpt

Preventie, vroegsignalering en tijdige ondersteuning

verminderen we regeldruk en bureaucratie en

zijn ons uitgangspunt. We willen dat jongeren

stimuleren we samenwerking tussen organisaties.

zich gezien en gehoord voelen en dat problemen

We gaan door met jeugdhulp en jongerenwerk

zo vroeg mogelijk worden herkend. Voldoende

op scholen. Verder onderzoeken we hoe we

mogelijkheden voor jongeren om elkaar te

de online leefwereld van jongeren kunnen

ontmoeten, zich te ontwikkelen en mee te

betrekken in het voorliggend veld. We versterken

doen zijn onmisbaar. Daarnaast bieden we

de opvoedondersteuning voor ouders en de

goede opvoedondersteuning. Een sterk en goed

samenwerking tussen scholen, Geynwijs, Movactor,

samenwerkend voorliggend veld*, Jeugdhulp

wijkteams en andere aanbieders in het voorliggend

en jongerenwerk op scholen spelen hierbij een

veld. En we blijven investeren in een sterke regionale

belangrijke rol.

organisatie van de gespecialiseerde jeugdzorg. Door te investeren in preventie, mentale gezondheid en

*Het voorliggend veld is een verzamelnaam van organisaties in

weerbaarheid willen we zware zorg voorkomen.

de stad die laagdrempelige professionele (niet-geïndiceerde) hulp aanbieden.

2.6 Gezond leven We helpen jongerencentrum Plein 34 in hun verdere ontwikkeling.

Wij willen dat inwoners – jong en oud – zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en gezond en actief kunnen meedoen in de

We stimuleren dat opvoed- en opgroeivragen

Nieuwegeinse samenleving.

in het dagelijks leven worden opgelost, zodat professionele hulp beschikbaar is voor wie dat

Sport, bewegen, verenigingen en

echt nodig heeft. Voor jongeren die professionele

ontmoetingsplekken spelen hierbij een belangrijke

ondersteuning nodig hebben, moet hulp sneller

rol. Zij dragen bij aan gezondheid, ontmoeting,

beschikbaar zijn. De wachttijden zijn nu vaak

gelijke kansen en sociale samenhang. We vergroten

onacceptabel lang. We willen wachttijden

de saamhorigheid in de stad door te investeren

terugdringen en onder toezicht stellingen

in zorgzame buurten, ontmoetingsplekken

voorkomen door actief regie op de jeugdhulp

op buurtniveau en een betere benutting

te voeren. We gaan door met de Taskforce Jeugd

van de vijf buurtpleinen. We zetten in op

om grip op de kosten te krijgen. We sluiten aan bij

vroeg herkennen van problemen, zodat inwoners

de uitkomsten van het Instituut Publieke Waarden

tijdig passende ondersteuning krijgen of kunnen

(IPW) en gaan hun Doorbraakmethode hanteren

worden doorverwezen naar (specialistische) zorg.

om zorg effectiever en efficiënter te verlenen.

Sportverenigingen vervullen daarin een belangrijke

Te veel jeugdzorgvragen lopen vast omdat het

maatschappelijke functie. We ondersteunen

achterliggende probleem een woonprobleem blijkt

hen bij vraagstukken rond vrijwilligers,

te zijn. In overleg met de regio maken we de relatie

accommodaties en de groei van de stad.

‘zorg’ en ‘wonen’ in het toewijzingsbeleid van huurwoningen sterker. De dienstverlening van Geynwijs moet beter. De samenwerking tussen onderwijs, welzijn, zorg

We maken groene speelpleinen om kinderen te stimuleren buiten te spelen en ze meer natuurbewustzijn mee te geven.

en jeugdhulp moet soepeler verlopen en meer gericht zijn op het terugbrengen van het aantal inwoners dat hier een beroep op doet. Waar nodig

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

15

2. Een stad die ons vooruit helpt

Waar inwoners ondersteuning nodig hebben, willen

geeft Nieuwegein identiteit, maakt de stad

we dat die zo vroeg en laagdrempelig mogelijk

herkenbaar en aantrekkelijk en draagt bij aan

beschikbaar is in het voorliggend veld. Deze

de verbondenheid van inwoners met hun

organisaties brengen allemaal hun eigen specialisme

leefomgeving. Jutphaas, Vreeswijk en Park

en signatuur mee. We voeren regie op een

Oudegein vormen het historische hart van

pluriform voorliggend veld en stimuleren een

onze stad.

goede rolverdeling en samenwerking om de aangeboden ondersteuning zo toegankelijk en

We willen ons cultureel erfgoed beschermen en

effectief mogelijk te maken.

toekomstbestendig maken. We vergroten de zichtbaarheid en houden het zo levend voor nieuwe

Wonen, welzijn en zorg zijn voor ons nauw

generaties. Het biedt niet alleen historische waarde,

verbonden, samen dragen ze bij aan sterke sociale

maar ook kansen. Met inwoners, ondernemers,

netwerken, helpen ze problemen voorkomen en

maatschappelijke organisaties, erfgoedinstellingen

verminderen ze de druk op de zorg. We versterken

en stadsmarketing werken we aan de toekomst

woon-, zorg-, welzijns- en sportvoorzieningen

van onze historische kernen. We ontwikkelen

door organisaties, initiatieven en inwoners met

samen een visie op Jutphaas en Vreeswijk gericht

elkaar te verbinden. Samen met onze partners

op behoud én het versterken van de verbinding

zorgen we voor ondersteuning in de buurt die

tussen erfgoed, recreatie en lokale economie.

aansluit bij de behoeften van inwoners. Door

Verder gaan we in gesprek over de wenselijkheid

in te zetten op preventie en vroegsignalering

van de aanwezigheid van winkels, passende

houden we passende hulp of geïndiceerde zorg

horeca, terrassen en cultureel aanbod. Op die

toegankelijk en betaalbaar voor inwoners die deze

manier behouden we het unieke karakter van

echt nodig hebben. Jongerenwerk, Welzijn op

Nieuwegein en versterken we de leefbaarheid, trots

Recept, maatjesprojecten en andere preventieve

en aantrekkingskracht van de stad. We verbinden

voorzieningen leveren hieraan een belangrijke

erfgoed nadrukkelijk aan ontmoeting, recreatie,

bijdrage.

evenementen en culturele activiteiten.

In 2035 verplaatst het St. Antonius ziekenhuis

Wij vinden het belangrijk dat monumentale

zijn hoofdvestiging van Nieuwegein naar Leidsche

woningen en cultureel erfgoed in Nieuwegein

Rijn in Utrecht. Hierdoor komt ziekenhuiszorg

op een haalbare en betaalbare manier kunnen

voor inwoners van Nieuwegein meer op

verduurzamen. Daarbij blijft het behoud van

afstand te liggen. Het St. Antonius Ziekenhuis

het karakter van monumenten en de historische

is een belangrijke werkgever en van grote

kernen het uitgangspunt. Dat stimuleren we door

maatschappelijke en economische betekenis voor

procedures voor verduurzamingsmaatregelen

de stad. We zetten ons actief in om zoveel mogelijk

eenvoudiger en sneller te maken en meer

zorg in Nieuwegein te behouden.

maatwerk te bieden. We werken toe naar standaardoplossingen en maken die waar mogelijk vergunningsvrij. Daarbij is het essentieel dat

2.7 Cultureel erfgoed

inwoners en bedrijven aan de voorkant weten wat wel en wat niet mogelijk is. Daarvoor maken we een

Nieuwegein is een New Town met een

erfgoedvriendelijke verduurzamingscatalogus.

sterke historie. Onze jonge stad heeft een rijke geschiedenis met waardevolle historische plekken en verhalen die breder bekend mogen worden. Cultureel erfgoed

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

We zorgen voor een gecombineerde Welstands- en Monumentencommissie. 16

3. Een stad die rekening houdt met de toekomst De toekomst kent ook voor gemeenten

standaardoplossing te verhelpen. We blijven

grote uitdagingen. De groeiende vraag naar

openstaan voor nieuwe innovatieve oplossingen

woningen, de toenemende behoefte aan

wanneer die beter werken dan de bestaande. Zo

elektriciteit, digitalisering en de gevolgen

bouwen we aan een Nieuwegein dat niet alleen

van klimaatverandering vragen om keuzes

voorbereid is op de uitdagingen van morgen, maar

die vandaag worden gemaakt. Deze

er ook actief richting en vorm aan geeft.

ontwikkelingen hebben direct invloed op de leefomgeving, gezondheid, betaalbaarheid en toekomstbestendigheid van Nieuwegein.

3.1 Energie en warmte

Tegelijkertijd willen we onze stad gezond, leefbaar en veerkrachtig doorgeven aan

Wij willen een betaalbare en betrouwbare

volgende generaties.

warmtevoorziening die bijdraagt aan een aardgasvrij Nieuwegein, zonder dat

Daarom maken we nu keuzes die Nieuwegein

woonlasten stijgen of het elektriciteitsnet

ook op de lange termijn sterk houden. Dat

extra wordt belast. Duurzame energie hoeft

vraagt om investeringen in een circulaire

niet altijd grootschalig te zijn. Inwoners en

economie, een betrouwbaar energiesysteem, een

ondernemers die actief betrokken zijn bij

toekomstbestendige leefomgeving, een weerbare

kleinschalige vormen van energieopwekking

overheid en een bestuurscultuur die ruimte biedt

en -uitwisseling (zoals collectieve zonnedaken

voor samenwerking, vernieuwing en politieke

en lokale energiecorporaties) krijgen onze

afwegingen. Samen met inwoners, ondernemers

steun. Ook het delen van (rest)energie moet

en maatschappelijke partners werken we aan een

makkelijker worden.

duurzame en weerbare gemeente. We zetten in op bewustwording over piekbelasting Daarbij kiezen we voor een nuchtere en

en stimuleren slimmer energiegebruik, zodat we

pragmatische aanpak. Goed bestuur gaat niet

samen de beschikbare capaciteit beter benutten.

alleen over de vraagstukken van vandaag, maar

Samen met inwoners, woningcorporaties,

ook over de gevolgen van de keuzes die we nu

energiecorporaties, netbeheerders en marktpartijen

maken. De groei van de stad, de energietransitie,

kijken we per wijk welke warmteoplossing technisch

klimaatverandering, digitalisering en een

en financieel het meest logisch is. We verduurzamen

veranderende samenleving vragen om een bestuur

de bronnen van onze stadsverwarming en gaan

dat vooruitkijkt en verantwoordelijkheid neemt voor

in gesprek met leveranciers over de prijs die

de lange termijn.

onze inwoners betalen. Deze prijzen moeten transparanter en eerlijker. Zo blijft er draagvlak voor

We willen ruimte houden om nieuwe mogelijkheden

een collectieve oplossing.

te benutten, zonder het belang van betaalbaarheid, betrouwbaarheid en uitvoerbaarheid uit het

Voor nieuwe windturbines zien wij binnen de

oog te verliezen. Niet ieder probleem is met een

grenzen van onze gemeente geen ruimte. Wel

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

17

3. Een stad die rekening houdt met de toekomst

onderzoeken we of er op de bestaande locatie

3.3 Klimaat

met een gelijk of kleiner aantal windturbines meer energie kan worden opgewekt.

Wij willen een toekomstbestendige stad waar inwoners prettig kunnen wonen, werken en recreëren. Daarom nemen we nu onze

3.2 Elektriciteit en netcongestie

verantwoordelijkheid door samen met onze inwoners, ondernemers en (regionale) partners

Een betrouwbaar energiesysteem is een

een maximale bijdrage te leveren voor het

basisvoorwaarde voor wonen, werken en

behalen van de klimaatdoelen in 2050. Een

ondernemen. Nieuwe woningen, economische

tussenstap is dat Nieuwegein in 2040 per saldo

groei en verduurzaming kunnen alleen

geen eigen uitstoot meer produceert. Is dat

doorgaan als er voldoende netwerkcapaciteit

ambitieus? Ja, dat is het. De klimaatmaatregelen

beschikbaar is en blijft. Die capaciteit staat

dragen bij aan een groenere, veiligere en

onder druk. Per 1 juli 2026 gaat het regionale

prettigere leefomgeving. Tegelijkertijd willen

elektriciteitsnetwerk waar Nieuwegein toe

we verduurzaming haalbaar en betaalbaar

behoort op slot. Er zijn dan geen nieuwe

houden. Daarom stimuleren we overal in

aansluitingen meer mogelijk. Met de

de stad initiatieven voor energiebesparing,

netbeheerders en de Energyboard bespreken

hergebruik en duurzaamheid. We kiezen

we wat binnen de aansluitstop wel kan en wat

voor innovatieve en praktische oplossingen

Nieuwegein kan doen om deze aansluitstop

die resultaat opleveren en staan open voor

eraf te halen of daar het perspectief voor te

experimenten van anderen.

krijgen. Energie die niet wordt gebruikt hoeft ook niet te De snelste manier om netcongestie te verminderen

worden opgewekt. Energiebesparing blijft de meest

is slimmer en zuiniger omgaan met elektriciteit. Veel

effectieve vorm van verduurzaming. Dat geldt

inwoners zijn zich nog onvoldoende bewust van de

niet alleen voor energie, maar ook voor voedsel.

impact van piekbelasting op het elektriciteitsnet.

We willen voedselverspilling terugdringen, omdat

Met bewustwording stimuleren we het spreiden

het onnodig belastend is voor milieu, klimaat en

van elektriciteitsverbruik. We geven een extra

grondstoffengebruik. Door minder voedsel weg

impuls aan het (laten) isoleren van woningen

te gooien verminderen we afval, CO2-uitstoot en

waardoor de energievraag daalt. We bieden

verspilling van water, energie en transport. Bedrijven

maximale ruimte aan innovatieve oplossingen

en inwoners die zich daarvoor inzetten ondersteunen

zoals energiehubs, buurtbatterijen en slimme

we actief.

energiesystemen. Bedrijven en inwoners krijgen ruimte en ondersteuning om gezamenlijk energie te

De gemeente combineert klimaatmaatregelen zoveel

produceren en te delen. Zo verminderen we de druk

mogelijk met regulier onderhoud en vernieuwing.

op het elektriciteitsnet en houden we ruimte voor

Bij de inrichting van de stad houden we rekening

wonen, werken en ondernemen.

met de gevolgen van klimaatverandering. We geven kwetsbare plekken prioriteit, breiden ons bomen- en

We zetten in op netbewust bouwen en voeren een isolatie-offensief

plantenbestand uit en versterken het groen in de stad. Bij herinrichting zorgen we dat klimaatadaptatie en gebruik van de openbare ruimte hand in hand gaan. Nieuwbouw wordt zoveel mogelijk natuurinclusief uitgevoerd, met groene gevels, groenblauwe daken en ruimte voor biodiversiteit.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

18

3. Een stad die rekening houdt met de toekomst

Bij klimaatadaptatie kijken we naar slim ruimtegebruik, denk bijvoorbeeld aan speeltuinen in wadi’s voor de opvang van regenwater.

3.5 Bestuur De samenleving verandert. Inwoners hebben gemakkelijk toegang tot veel informatie, verwachten meer openheid over politieke keuzes en willen vaker betrokken worden bij de totstandkoming van beleid. Dat vraagt

3.4 Weerbare overheid en digitalisering

om een bestuurscultuur waarin politiek zichtbaarder wordt, verschillen van inzicht openlijk worden besproken en inwoners beter

Inwoners en ondernemers moeten erop

kunnen volgen hoe besluiten tot stand komen.

kunnen vertrouwen dat de gemeente bereikbaar is, zorgvuldig omgaat met

We willen naar een andere manier van

gegevens en haar dienstverlening ook in

samenwerken tussen raad en college. Naast dit

bijzondere omstandigheden kan blijven

coalitieakkoord maken we daarom bewust ruimte

uitvoeren. Digitalisering en AI (Artificial

voor een raadsagenda. Hierdoor ontstaat ruimte

Intelligence) bieden kansen om dienstverlening

voor onderwerpen waarbij de gemeenteraad

te verbeteren, maar brengt ook nieuwe

nadrukkelijk zelf het initiatief neemt voor de

risico’s met zich mee. Daarom investeren we

kaderstellende uitgangspunten van nieuw beleid.

in een weerbare overheid én een weerbare

Daarmee versterken we de rol van de raad als

samenleving.

volksvertegenwoordiging en maken we politieke afwegingen inzichtelijker voor inwoners.

We zetten in op veilige, toegankelijke en gebruiksvriendelijke dienstverlening. Digitale

Bij de raadsagenda heeft het college een

voorzieningen moeten eenvoudig werken, terwijl

informerende, ondersteunende en faciliterende

persoonlijk contact beschikbaar blijft voor inwoners

rol. Waar nodig ondersteunt het college de raad

die dat nodig hebben. We versterken onze digitale

bij het verzamelen van informatie, het organiseren

weerbaarheid door te investeren in cybersecurity,

van participatie en het uitwerken van beleidsopties.

informatiebeveiliging, deskundigheid en een

De formateur geeft naast dit coalitieakkoord

actuele i-strategie. Daarnaast blijven we alert op

een zelfstandig advies over het werken met een

radicalisering, extremistische beïnvloeding en

raadsagenda en onderwerpen die voor plaatsing op

digitale desinformatie die onze democratische

de raadsagenda in aanmerking komen.

rechtsstaat kunnen ondermijnen. Ook bereiden we ons voor op noodsituaties, zoals cyberaanvallen, langdurige stroomuitval, schoon watertekorten, extreem weer en andere

Naast het coalitieakkoord komt een raadsagenda. Hierdoor komt er bewust meer ruimte voor de gemeenteraad.

crises. Samen met het waterschap, Vitens en KWR (Waterresearch instituut in Nieuwegein) werken we aan voldoende schoon water, nu en in de toekomst. We informeren inwoners over wat zij zelf kunnen doen in noodsituaties en stimuleren zelfredzaamheid in buurten en wijken.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

19

4. Een stad die sterk staat in de regio Nieuwegein is een sterke stad in een sterke

4.1 Wonen met visie

regio. Veel vraagstukken waar onze stad voor staat houden niet op bij de gemeentegrens.

Woningbouw is noodzakelijk om starters,

Wonen, bereikbaarheid, energie, economie,

gezinnen, senioren en jongeren perspectief te

onderwijs en opvang van vluchtelingen en

bieden. Maar groei moet wel in balans zijn:

slachtoffers van huiselijk geweld vragen

alleen woningen toevoegen is niet genoeg.

steeds vaker om samenwerking met andere

De beperkte ruimte, de behoefte aan meer

gemeenten, provincie en Rijk. Tegelijkertijd

voorzieningen en de groei van de stad vragen

groeit Nieuwegein. Daardoor nemen

om een integrale aanpak met visie: kwaliteit,

niet alleen de kansen toe, maar ook de

betaalbaarheid, toegankelijkheid en sociale

verantwoordelijkheid die wij dragen voor de

samenhang.

regio waarvan wij deel uitmaken. Wij bouwen aan complete wijken waar wonen, We willen de sterke positie van Nieuwegein in

werken, ontmoeten en recreëren samenkomen.

de regio handhaven en waar mogelijk verder

Gevarieerde buurten waar jong en oud, arm en rijk

uitbouwen. Groei is geen doel op zich. Het biedt

en mensen met én zonder zorgvraag samen kunnen

de kans Nieuwegein sterker te maken en betere

leven. Met ruimte voor ontmoeting, groen, zorg

resultaten te boeken voor onze (toekomstige)

en voorzieningen en toegankelijk voor iedereen. Bij

inwoners en ondernemers.

nieuwbouw wordt daarom altijd gekeken of een integrale aanpak mogelijk is met voorzieningen in

We hanteren een helder uitgangspunt: we werken

de wijk.

samen wanneer we voor Nieuwegein een beter of goedkoper resultaat kunnen behalen. Dat vraagt

We gaan op volle kracht verder met het

om een actieve en zelfbewuste rol. Onze positie

actualiseren van het Omgevingsplan Wonen.

binnen Lekstroom en de Metropoolregio Utrecht

We hebben aandacht voor sociale cohesie,

West (MRU West) willen we behouden en waar

woonzorgvormen vanwege de toenemende

mogelijk verder uitbouwen. We investeren in

vergrijzing, voldoende sociale huurwoningen en

toekomstbestendige woningbouw, werken aan

de draagkracht van buurten. Nieuwegein loopt

sterke verbindingen met onze buurgemeenten en

al voorop met projecten waarin wonen, zorg en

blijven verantwoordelijkheid nemen voor mensen

welzijn worden gecombineerd, zoals Woonwijs en

die bescherming of opvang nodig hebben. Zo

Mandala. Samen met inwoners, ontwikkelaars en

zorgen we ervoor dat Nieuwegein niet alleen

regionale partners willen we deze aanpak verder

meebeweegt met ontwikkelingen in de regio, maar

uitbreiden. We behouden de bestaande ruimtelijke

ook actief richting geeft aan de toekomst ervan.

structuur van de stad, maken duidelijke keuzen in dichtheid, hoogte en gebruik van de ruimte en zetten in op energiezuinige en netbewuste nieuwbouw. We maken tempo waar dat kan, maar kwaliteit en toekomstbestendigheid gaan altijd voor.

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

20

4. Een stad die sterk staat in de regio

We streven stadsbreed naar 30% sociale huur.

cohesie, bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en economische ontwikkeling. Deze groeisprong krijgt gevolgen voor de hele stad en vraagt de komende jaren om regie en duidelijke keuzes.

De druk op de woningmarkt is hoog en de

We gaan actief en voortvarend verder met de

wachttijden voor sociale huurwoningen lopen

uitwerking van de ambities uit het Koersdocument

verder op. Een sociale huurwoning is bedoeld voor

Groot Merwede-Nieuwegein dat de gemeenteraad

inwoners die daarop zijn aangewezen. Bovendien

in november 2025 heeft vastgesteld. We zetten in

vinden wij het belangrijk dat wijken gemengd en

op een divers en betaalbaar woningaanbod, sterke

leefbaar blijven. We vinden dat er meer ruimte

OV-verbindingen, veilige (regionale) fietsroutes en

moet zijn voor oplossingen voor bijzondere

voldoende ontmoetingsplekken.

situaties. Met woningcorporaties en regionale partners gaan we in gesprek om te onderzoeken

We houden tempo in de voorbereiding van

hoe het toewijzingsbeleid beter kan aansluiten bij

noodzakelijke investeringen. We zorgen voor

de behoeften van de betreffende wijk. Ook kijken

het tijdig opzetten van een grondexploitatie en

we hoe in specifieke situaties transparant van

het organiseren van de benodigde financiering.

bestaande uitgangspunten kan worden afgeweken.

Grote ambities vragen immers ook om een solide financiële basis. Waar het kan bereiden we de stad

Ook zetten we in op betere doorstroming op

voor, zoals de verplaatsing van het sportpark of de

de woningmarkt. We helpen ouderen met

inrichting van nieuwe voorzieningen. Bij de verdere

verhuiscoaches en onderzoeken hoe tijdelijke

uitwerking van het gebiedsprogramma zorgen we

ondersteuning bij verhuizen kan bijdragen

voor een goede mix van sociale huur, middenhuur,

aan een betere benutting van de bestaande

vrije sector en ruimte voor groen. Zoals overal in

woningvoorraad.

Nieuwegein zorgen we in Groot Merwede voor een sterke verbinding tussen wonen, welzijn en zorg en voldoende plekken waar inwoners elkaar

4.2 Groot Merwede

kunnen ontmoeten. We bouwen voor de toekomst: over veertig jaar moeten deze wijken nog steeds

De woningnood in Nederland is hoog en

aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig zijn.

dat voelen we ook in Nieuwegein. Het is in de huidige woningmarkt moeilijk om

Nieuwe inwoners van Groot Merwede moeten zich

aan een betaalbare woning te komen. Ook

snel en betrouwbaar kunnen verplaatsen, zonder

Nieuwegein wil een bijdrage leveren aan het

dat dit leidt tot te veel extra druk op Nieuwegeinse

bouwen van extra woningen. Nieuwegein

wegen en wijken. De Merwedelijn is geen luxe,

ligt in een economisch sterke regio en speelt

maar een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling.

een belangrijke rol in één van de grootste

Zonder deze investering komt niet alleen de

woningbouwopgaven van Nederland.

bereikbaarheid van Nieuwegein onder druk te staan, maar vertraagt ook de realisatie van de

Het project Groot Merwede biedt een unieke kans

woningbouwopgave.

om kwalitatief en toekomstbestendig te groeien: het ontwikkelen van actief stedelijk leven waarin

We zetten in op een snel besluit over de voor

wonen, werken en recreëren samenkomen.

Nieuwegein meest wenselijke variant: een nieuwe

Wij willen in dit gebied tussen de 6.000 en 8.000

brug over het Amsterdam-Rijnkanaal en een

woningen bouwen voor huidige en toekomstige

centrale halte in de Galecopperzoom, zodat de

inwoners, met oog voor leefbaarheid, sociale

gebiedsontwikkeling van Groot Merwede met

Coalitieakkoord 2026-2030

juni 2026

21

4. Een stad die sterk staat in de regio

tempo kan worden voortgezet. Om onze ambities

over veiligheid, toezicht en leefbaarheid rondom

te realiseren is een aanvullende financiële bijdrage

opvanglocaties.

van de gemeente logisch, mits deze past binnen een verantwoord financieel kader. We blijven hierover in

Statushouders en anderen die in Nederland mogen

gesprek met het Rijk, de Provincie en de gemeente

blijven moeten zo snel mogelijk meedoen in de

Utrecht.

samenleving. Ook vanwege de waardevolle bijdrage die zij aan onze stad kunnen leveren. Het beheersen van de Nederlandse taal is daarvoor een belangrijke

4.3 Asiel en migratie

voorwaarde. Wij willen dat nieuwkomers vanaf dag één de taal leren, werken en/of onderwijs volgen en

Aan de opvang van vluchtelingen en de

kennismaken met de samenleving waarvan zij deel

huisvesting van statushouders levert

uitmaken. We hebben ook oog voor de mentale