2026-352 Bijlage 5. Rapportage omgevingsprogramma Vrije Tijd Nieuwegein november versie 2
Tekst van het document
Ze vinden het dan ook belangrijk om een goede relatie te onderhouden met buren en familie, met harmonie en gezelligheid. Er voor elkaar zijn, dat is toch hartstikke normaal?
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 33 Rustzoekers Rustzoekers vinden zichzelf hele gewone mensen. Ze omschrijven zichzelf als kalm, behulpzaam, bedachtzaam en zachtaardig. Ze houden van rust en regelmaat, en voelen zich het meest op hun gemak in hun eigen, vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn als ze lekker hun eigen gang kunnen gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Ze houden ervan om op hun gemak thuis te zijn, een beetje te tuineren, te klussen en tv te kijken. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Inzichtzoekers Inzichtzoekers zijn bedachtzame, serieuze en intelligente mensen. Ze vinden het niet erg om alleen te zijn, want dan kunnen ze mooi hun eigen gang gaan. De rust en ruimte om hen heen die ze daardoor verkrijgen vinden ze fijn. Belangrijke waarden voor Inzichtzoekers zijn rationaliteit, daadkracht, en privacy/rust. Ook vrijheid om te doen wat ze willen is erg belangrijk voor ze. Als ze niet op pad gaan naar culturele activiteiten of natuur, dan vinden ze het ook heerlijk om rustig thuis te zijn, een beetje te klussen, TV te kijken en het nieuws te volgen. Ze houden van informatie; ‘meten is weten’! Stijlzoekers Stijlzoekers zijn intelligent, zelfverzekerd en doelgericht. Ze hebben een sterk karakter, en omschrijven zichzelf ook wel als zakelijk, ondernemend en leidinggevend.
Stijlzoekers zijn graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie, uitdaging en daadkracht met hen delen. En die waarderen dat de Stijlzoekers zeggen waar het op staat, ook als anderen het daar misschien niet mee eens zijn. Stijlzoekers gaan ervoor in het leven: zowel in hun werk, als in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Verveling is niet aan hen besteed. Liever besteden ze hun tijd aan sporten en feesten. Gáán!
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 34 Bijlage II -Beleidsoverzicht Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie ‘Nieuwegein verstedelijkt en vergroent (2020) Het omgevingsprogramma Vrije Tijd is een thematische uitwerking van de omgevingsvisie. Met de omgevingsvisie werkt de gemeente de komende jaren aan drie opgaven: duurzaamheid, veiligheid en gezondheid. In het toekomstbeeld van Nieuwegein in 2040 worden verschillende ambities geschetst als het gaat om vrije tijd en het beleven van de stad: ▪ Wie door Nieuwegein loopt ervaart dat de rijke geschiedenis gewaardeerd wordt en kan ons erfgoed beleven en gebruiken . ▪ Inwoners en bezoekers recreëren, leren en ontmoeten elkaar in en rondom de oude forten en kernen. Jutphaas en Vreeswijk zijn historische plekken waar we trots op zijn. ▪ Ook het water weten mensen beter te vinden, of ze er nu wandelen, spelen of sporten. ▪ Vreeswijk profileert zich als toeristisch punt met volop horeca aan het water. ▪ Vaker nemen we de fiets of lopen we naar de voorzieningen die aanwezig zijn in de wijk. Hier ontmoeten we elkaar. Behalve het groen in de wijken kunnen inwoners voor een wandeling terecht in een van de gewaardeerde parken zoals Park Oudegein of een fietstocht maken langs het water en door het goed toegankelijke buitengebied.
▪ City is ontwikkeld tot een veelzijdig, persoonlijk en comfortabel centrum en profileert zich als duurzaamste binnenstad van Nederland. Om dit toekomstbeeld te realiseren zijn een aantal beleidskeuzes gemaakt: ▪ De gemeente zet in op een betere beleving van erfgoed voor inwoners en bezoekers. ▪ De gemeente wil de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Nieuwegein als groene stad aan het water beter benutten. ▪ Samen met de stad zet de gemeente in op het aantrekkelijk inrichten van de openbare ruimte om binding met elkaar te vergroten en ontmoetingen mogelijk te maken. ▪ De gemeente biedt ruimte aan diverse en aantrekkelijke evenementen in Nieuwegein. ▪ De gemeente stimuleert aanbod van cultuur en sport om inwoners met elkaar en de stad te verbinden. We geven daarbij ruimte aan sport op sportpark Galecop en Parkhout-Zandveld. Gezondheid en welzijn De gemeente heeft flinke opgaven op het gebied van gezondheid en welzijn. Vanuit verschillende domeinen wordt dan ook ingezet op deze thema's. Het omgevingsprogramma gezondheid 2024 – 2026 heeft de volgende relevante doelstellingen: ▪ De KOM gaat (in samenwerking met verschillende partners) cultuurparticipatieprogramma’s voor jongeren aanbieden om hen een veilige ontmoetings- en maakplek te bieden; ▪ De gemeente wil werken aan een gezonde leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeting (sociale samenhang), bewegen en gezond gedrag.
Dit betekent het blijven investeren in een aantrekkelijke leefomgeving waar onderwijs, winkels, gezondheidszorg, horeca, cultuur, openbare ruimte, groen, sport, recreatie en landschap te voet, per fiets of met het openbaar vervoer goed bereikbaar zijn. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 35 ▪ De gemeente heeft als doel gezondheid terug te laten komen in alle omgevingsprogramma’s binnen de gemeenten Nieuwegein. In de Koers Sociaal Domein (2024 – 2040) werkt de gemeente aan drie speerpunten: gemeenschapszin (in verbinding met elkaar en met de stad), gelijke kansen op bestaanszekerheid, en toekomstbestendige zorg en ondersteuning. Vrijetijdsvoorzieningen spelen hierin een belangrijke rol. Specifiek worden de volgende beleidskeuzes genoemd: ▪ Er wordt ingezet op de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte om ontmoetingskansen tussen buurtbewoners te vergroten en de binding met de stad te versterken. ▪ E wordt ruimte geboden aan culturele initiatieven die bijdragen aan het levendiger maken van de stad en het verbinden van verschillende groepen inwoners. Denk aan kunstzinnige activiteiten die de stad verlevendigen, projecten die Nieuwegein op de kaart zetten, initiatieven die de historie in beeld brengen en kunstuitingen die getuigen van ondernemingszin.
Het Ambitiedocument Centrale As (september 2023) concentreert zich op 6 wijken, waar de leefbaarheid door diverse problemen van inwoners onder druk staat. Een van de ambities is het werken aan leefbare en veerkrachtige wijken. De openbare ruimte in deze wijken wordt verbeterd door meer kwalitatief groen, en vernieuwing van straten en pleinen. Ook wordt ontmoeting meer gestimuleerd, door het creëren en bevorderen van meer formele en informele ontmoetingsplekken en –momenten. Ook worden bewonersinititiatieven gestimuleerd, die de leefbaarheid en veiligheid verbeteren. (Openbare) ruimte In het onderzoek ‘Groei van de Stad’ (mei 2023) is gekeken naar de effecten, kansen en opgaven die de groei van de stad Nieuwegein met zich mee zal brengen. In de resultaten van het onderzoek wordt gesteld dat Nieuwegein de groei van 9.000 woningen (waarvan op dat moment 2.500 al gerealiseerd) aan kan. Deze groei is onder voorbehoud van 5 kritische succesfactoren: ▪ Ruimtelijke ordening en inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en veilige stad; ▪ Voorzieningen moeten meegroeien in de nabijheid; ▪ Investeren in kwalitatieve versterking van het groen; ▪ Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer; ▪ Gebiedsgericht en integraal werken is een voorwaarde.
In de kritische succesfactoren worden de volgende aanbevelingen gedaan die relevant zijn voor het Omgevingsprogramma Vrije Tijd: ▪ Verdichting door de woningbouw vraagt om het blijvend investeren in een aantrekkelijke leefomgeving waar (recreatie)voorzieningen te voet, per fiets of met het openbaar vervoer goed bereikbaar zijn. ▪ De gebruikskwaliteit van het groen vraagt om verbetering. Specifiek worden de randen van de wijken, Park Oudegein en Fort bij Jutphaas genoemd. ▪ Tot slot wordt opgeroepen om fiets- en wandelroutes aantrekkelijker te maken om het bestaande fijnmazige netwerk beter te benutten. De speelvisie 2019 – 2029 heeft als thema ‘ruim baan voor oorspronkelijk spelen, sporten en ontmoeten. Met ‘oorspronkelijk spelen’ wordt bedoeld spelen zoals wij dat vroeger deden. Ruimte voor verstoppertje, blikspuit en voetballen dus. Er is per wijk een plan gemaakt, waar ruimte gemaakt of behouden wordt voor spelen.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen: ▪ Kinderen t/m 12 jaar (aandacht voor verschillende types kinderen, iedereen kan meedoen (inclusie), variatie, uitdaging, samen spelen) BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 36 ▪ Jongeren 12 t/m 18 jaar (aandacht voor genoeg plekken en spreiding zodat overlast beperkt kan worden, variatie – voetbal, multisports, skateboarden, ruimte om te chillen) Het omgevingsprogramma ‘Natuur in de stad 2023 – 2033' draagt bij aan de uitvoering van de fijne en groene stad. Het ambitieuze programma zet in op meer en diverse flora en fauna. Groen en water nemen een prominente plek in Nieuwegein. Dit beschermen en uitbreiden zorgt voor een fijne, frisse stad; dit draagt bij aan de leefkwaliteit en aan de fysieke en mentale gezondheid. Delen van de stad, waaronder City, worden als ‘stenig’ ervaren. Hier wordt gewerkt aan meer groen en water, om de leefkwaliteit te verbeteren. Betrokken burgers en organisaties In maart 2025 heeft het burgerberaad Nieuwegein een Burgerakkoord vastgesteld.
Hierin staat onder andere dat de burgers: ▪ Evenementen belangrijker willen maken; ▪ De horeca meer ruimte wil geven voor terrassen; ▪ Een uitgaansgelegenheid en meer plekken voor jongeren wil realiseren; ▪ De gemeente een jaarlijkse openluchtbioscoop laat organiseren; ▪ De gemeente kleinschalige festival laat organiseren; ▪ De gemeente een gevarieerder en toegankelijker sportaanbod wil laten ontwikkelen. Veel organisaties, maar ook vrijwilligers en bewoners van Nieuwegein, zetten zich in voor evenementen en culturele activiteiten in onze stad. Zij komen samen in het netwerk 'Vrienden van Nieuwegein'. De partijen zetten de beleving Nieuwegein centraal, en dragen gezamenlijk bij aan de leefbaarheid en levendigheid. Regionaal en provinciaal beleid Beleidsprogramma toerisme, recreatie, sport en bewegen 2026 - 2029, provincie Utrecht Dit programma ligt momenteel ter inzage. De provincie streeft ernaar dat iedereen in de provincie Utrecht dicht bij huis in de buitenruimte kan bewegen, beleven en ontspannen. Daarom zet ze de komende vier jaar in op vier ambities: ▪ Behouden en ontwikkelen van recreatiegebieden en recreatieve voorzieningen: maximale inzet om recreatiegebieden te verbeteren, bestaande voorzieningen te behouden, en nieuwe voorzieningen mee te laten groeien met de groei van het aantal inwoners.
▪ Verbeteren recreatieve routenetwerken: recreatieve routenetwerken in stand houden en ontbrekende schakels toevoegen, zodat inwoners en bezoekers per fiets, te voet of met de boot hier gebruik van kunnen maken. ▪ Sturen op bezoek: de juiste bezoekers op de juiste momenten naar de juiste plekken binnen de provincie leiden, om de juiste balans te bewaken tussen de toeristisch-recreatieve activiteiten en de draagkracht van de leefomgeving. ▪ Stimuleren bewegen en gezondheid: bewegen en gezondheid door de aanleg van voorzieningen in de buitenruimte te stimuleren en daar bekendheid aan te geven (onder meer door inspiratie en informatie van de marketingorganisaties). Het programma omvat geen grote koerswijzigingen, maar heeft wel het doel om de provincie in topconditie te houden, zodat ze aantrekkelijk blijft voor jong en oud. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 37 Van de 36 meest bezochte plekken in de provincie staat uit Nieuwegein alleen de wijk Laagraven met de attractie Down Under op plek 12. Met name de derde ambitie, het sturen op bezoek, is van belang voor Nieuwegein. Wat de provincie wil bereiken: ‘Een evenwichtige spreiding van bezoekers draagt bij aan plezierig recreëren, het in stand houden van voorzieningen en een aantrekkelijke leefomgeving.
Het brengt de economische kansen van bezoek in balans met de draagkracht van de leefomgeving en draagt er onder andere aan bij dat bezoek niet leidt tot aantasting van de waarden van natuur en landschap. Zo kan iedereen - inwoners, bedrijven, culturele instellingen en erfgoedlocaties - profiteren van bezoek.’ Afbeelding: Bezoekersaantallen receatiegebieden in de provincie Utrecht (bezoekersonderzoek 2022), met Laagraven/Down Under op plek 12. Groen Groeit Mee Pact Binnen de Groen Groeit Mee Pact is de gezamenlijke ambitie van bijna 40 overheden, natuurorganisaties en andere partners van de provincie Utrecht, ernaar te streven bij alle ruimtelijke plannen gebiedsontwikkelingen de ontwikkeling van (recreatief) groen en water mee te laten groeien. Door groen en recreatie hand in hand te ontwikkelen, kan er bijgedragen worden aan een gezonde en aantrekkelijk leefomgeving voor bezoekers en inwoners.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN 38 Verblijfsrecreatie De gemeente Nieuwegein is aangesloten bij de Aanpak Verblijfsrecreatie van de provincie Utrecht. Zelf beschikt de gemeente, behalve een Fletcher en een Hajé hotel en enkele b&b's en overnachtingsschepen, niet over verblijfsrecreatie. Bijlage III – Bronnenlijst | ▪ | Mulier Instituut. (2024). Ontwikkeling deelname sportief bewegen. Opgehaald van: ▪ | ABN AMRO. (2025). Dagje uit duurder, maar exploitant wordt niet | https://www.mulierinstituut.nl/app/uploads/2024/11/Ontwikkeling- rijker. Opgehaald van: | deelname-sportief-bewegen-nov-2024.pdf https://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en- | ▪ | NRIT, CBS, NBTC, CELTH. (2021). Trendrapport toerisme, recreatie en trends/headlines-insights/dagje-uit-duurder-maar-exploitant-wordt- | vrije tijd 2021. Opgehaald van: https://www.cbs.nl/nl- niet-rijker.html?utm_source=chatgpt.com | nl/publicatie/2021/50/trendrapport-toerisme-recreatie-en-vrije-tijd- ▪ | Bugerberaad Nieuwegein. (2024) Burgerberaad Nieuwegein | 2021 ▪ | CBS. (2025). Regionale prognose 2023-2050. Opgehaald van: | ▪ | NRIT. (2022). Themanummer Inclusiviteit. Opgehaald van: https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85173NED/table | https://www.nritmedia.nl/kennisbank/45704/themanummer- ▪ | De Bibliotheek Nieuwegein.
(2024) Jaarverslag 2024 – Verbouwen, | inclusiviteit/?topicsid= Vernieuwen, Verbeteren | ▪ | NRIT. (2023), Trendrapport toerisme recreatie en vrije tijd. ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2019). Speelvisie Nieuwegein 2019-2029 | ▪ | NRIT. (2023). Handelingsperspectief: je gast bewust maken van ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2020). Nieuwegein verstedelijkt en vergroent | duurzaam gedrag tijdens een leuk dagje uit. Opgehaald van: – Omgevingsvisie Nieuwegein. | https://www.nritmedia.nl/blogs/239/Handelingsperspectief:_je_gast ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023). Ambitiedocument Centrale As – | _bewust_maken_van_duurzaam_gedrag_tijdens_een_leuk_dagje_u Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwegein. | it/?topicsid= ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023). Nieuwegein Gezond – | ▪ | NRIT. (2025). Transactiedata ABN AMRO: Fors herstel voor omgevingsprogramma gezondheid 2024-2026. | recreatiesector. Opgehaald van: ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023). Omgevingsprogramma Horeca | https://www.nritmedia.nl/kennisbank/48757/?token=rtwkals32lk45w Nieuwegein 2023 - Balans als basis. | j43222453435AERad4wa ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023). Omgevingsprogramma Natuur in de | ▪ | Provincie Utrecht. (2024). Aanpak vakantieparken stad 2023-2033 | ▪ | Provincie Utrecht. (2024). Startnotitie Beleidsprogramma Recreatie, ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023).
Onderzoek ‘Groei van de Stad’ | Toerisme, Sport & Bewegen 2026 – 2029 ▪ | Gemeente Nieuwegein. (2023). Vitaal & Verbonden – Koers Sociaal | ▪ | Provincie Utrecht. (z.d.) Recreatie, toerisme en sport ▪ | Groen Groeit Mee. (2022). Pact Groen Groeit Mee | ▪ | Waarstaatjegemeente.nl (2025). Openbare orde en veiligheid. ▪ | I&O Research, BRO, BSP. (2022). Koopstromenonderzoek 2021, | https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/openbare- Nieuwegein. ttp://www.kso2021.nl/downloads/factsheets/KSO2021- | orde-en-veiligheid factsheet_Nieuwegein.pdf | ▪ | Zie Meer in Nieuwegein (z.d.) Zie meer in Nieuwegein ▪ | Lisa (2025). Gratis data. https://www.lisa.nl/gratis-data/# BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD | 39 | OMGEVINGSPROGRAMMA VRIJE TIJD NIEUWEGEIN