2026-304 Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
De prestatie en effectindicatoren worden in 2027 aangepast naar gelang de nieuwe dienstverleningsvisie en de daarbij behorende normen en ambities. Tot dit tijd wordt er gewerkt met het huidige stelsel. 2027 Zal een jaar van transitie zijn. Dit maakt dat we terughoudend zijn met de nieuwe streefwaarde voor 2027. 2. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft. Pagina 27 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Financiële toelichting Product Burgerzaken In het onderdeel Dienstverlening in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten van verkiezingen en ontvangen leges voor reisdocumenten en rijbewijzen in verantwoord. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: • | Ambitie 3: Wij beheren een betrouwbare Basisregistratie Personen (BRP) en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Burgerzaken Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 1.297 | 1.320 | 1.361 | 1.400 | 1.430 Baten | 1.642 | 1.855 | 1.917 | 1.974 | 2.027 Saldo | -346 | -536 | -556 | -575 | -597 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten met € 22.000 afnemen en de baten met € 123.000 toenemen.
Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Algemene kosten burgerzaken, € 43.000 lagere lasten De begrote kosten voor burgerzaken in 2027 vallen € 43.000 lager uit dan begroot in 2026. Dit komt grotendeels door weg vallen van de kapitaallasten doordat GBA-software volledig is afgeschreven. Leges reisdocumenten aan het Rijk, € 47.000 hogere lasten en € 123.000 hogere baten De opbrengsten voor reisdocumenten lopen in meerjarenperspectief op. Voor 2027 worden € 123.000 meer baten verwacht dan in 2026. Daar tegenover staan ook hogere afdrachten van € 47.000 aan het Rijk die samenhangen met de leges. Kosten verkiezingen, € 18.000 lagere lasten In de Kadernota 2027 is het budget voor de verkiezingen structureel opgehoogd. Deze ophoging is minder groot dan de ophoging in 2026 voor de verkiezingen. Hierdoor lijkt er sprake een daling van het budget, maar het gaat dus om een minder grote stijging van het budget in 2027 ten opzichte van 2026. Scherper ramen: leges burgerlijke stand / BRP, € 60.000 hogere lasten en € 90.000 hogere baten Uit de analyse voor scherper ramen is gebleken dat de inkomsten bij leges burgerlijke stand op basis van realisaties van de afgelopen jaren bijgesteld kan worden. Dit heeft als gevolg dat er voor € 90.000 meer baten zijn opgenomen, de rijksafdrachten stijgen ook met € 60.000.
Per saldo voordelig effect van € 30.000 Scherper ramen: reisdocumenten en rijbewijzen, € 15.000 lagere lasten Pagina 28 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Uit de analyse voor scherper ramen is gebleken dat de materiële budgetten voor reisdocumenten en rijbewijzen niet volledig uitgeput worden. Hierdoor kunnen de lasten met € 15.000 verlaagd worden. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Klantcontacten en voorlichting Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Klantcontacten en voorlichting Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 154 | 209 | 213 | 206 | 209 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 154 | 209 | 213 | 206 | 209 Door vormen van nieuwe thema 'Communicatie en Participatie' wijzigt dit thema qua budgetten. De lagere lasten in 2027 betreffen dan ook een verplaatsing van de budgetten naar het nieuwe thema. Voor het gedeelte wat niet wijzigt qua structuur, zijn de afwijkingen lager dan € 25.000 en worden niet toegelicht.
Product Vergunningverlening Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Vergunningverlening Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 5 | 2 | 2 | 2 | 3 Baten | 60 | 62 | 64 | 66 | 68 Saldo | -56 | -60 | -62 | -64 | -66 De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden niet toegelicht. Thema Communicatie en Participatie De samenleving verandert. Inwoners hebben gemakkelijk toegang tot informatie, verwachten meer openheid van de overheid en willen vaker betrokken worden in hun buurt, wijk en stad. Gemeente Nieuwegein wil daarom extra investeren zichtbaar, bereikbaar en benaderbaar zijn. Daarbij staat de leefwereld van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners centraal. Om verbonden te blijven met de stad zijn communicatie en participatie onmisbaar. Goede communicatie zorgt ervoor dat inwoners begrijpen wat de gemeente doet, waarom ze dat doet, welke keuzes worden gemaakt en wat dit voor hen betekent. Participatie helpt om kennis, ervaringen en ideeën uit de samenleving te benutten en te komen tot beter beleid en betere Pagina 29 van 249 Pagina 30 van 249 Programmabegroting 2027-2030 dienstverlening.
Tegelijkertijd realiseren we ons ook dat er sprake kan zijn van een participatie- paradox: meer participatie betekent niet altijd een toename van tevredenheid, soms leidt het tot minder tevreden inwoners omdat niet alle inbreng van inwoners overgenomen wordt. Daarom is het belangrijk dat we bij participatie heel helder maken waarover invloed via participatie mogelijk is en waarover niet. Van buiten naar binnen werken is voor ons het vertrekpunt. Tegelijkertijd vraagt niet iedere opgave om dezelfde aanpak. Soms staan maatschappelijke signalen centraal, soms zijn wet- en regelgeving, bestuurlijke keuzes of organisatieopgaven leidend. We zoeken daarbij steeds naar een zorgvuldige balans tussen wat de samenleving vraagt en wat de gemeente moet waarborgen. Om nog beter aan te sluiten bij de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, zetten we stappen naar een meer omgevingsgerichte werkwijze. We brengen communicatie, participatie en omgevingsmanagement meer met elkaar in verbinding. Door integraal samen te werken, signalen uit de omgeving beter te benutten en kennis structureel te borgen, vergroten we de kwaliteit van onze besluitvorming, projecten en dienstverlening.
In 2027 zetten we in op het versterken van de relatie tussen gemeente en samenleving, het vergroten van betrokkenheid bij gemeentelijke opgaven en het verder professionaliseren van communicatie, participatie en omgevingsgericht werken. Hiervoor richten we een vakgroep Omgevingsgericht Werken in en geven we uitvoering aan een organisatiebrede aanpak voor de verdere ontwikkeling van communicatie, participatie en omgevingsmanagement in samenhang met elkaar. Ambitie 1: We communiceren begrijpelijk, eenduidig, betrouwbaar en digitaal toegankelijk Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners moeten informatie van de gemeente gemakkelijk kunnen vinden, begrijpen en gebruiken. Daarom communiceren we in begrijpelijke taal en bieden we informatie via passende kanalen. Zo is informatie over onze dienstverlening, beleid en besluiten toegankelijk voor inwoners, ook voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Doelstelling(en): 1 Gemeentelijke communicatie is begrijpelijk, eenduidig, betrouwbaar en digitaal toegankelijk. Inwoners kunnen informatie van de gemeente eenvoudig vinden, begrijpen en gebruiken. 2 Inwoners worden tijdig en passend geïnformeerd over ontwikkelingen die hen raken. Zij weten wat er speelt in hun buurt, wijk of stad en wat dit voor hen betekent. 3 De zichtbaarheid van gemeentebestuur, organisatie en stad wordt versterkt.
Inwoners ervaren de gemeente als bereikbaar, betrokken en aanwezig in de samenleving. 4 Het positieve imago en de trots op Nieuwegein worden versterkt. De kwaliteiten, ontwikkelingen en initiatieven van de stad worden actief zichtbaar gemaakt. Pagina 31 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 Doorontwikkeling van begrijpelijke communicatie en Betere Brieven D1-A2 Toetsen van communicatie-uitingen op begrijpelijkheid, inclusiviteit en digitale toegankelijkheid. D1-A3 Ontwikkelen en implementeren van communicatiekaders, formats en richtlijnen voor organisatiebrede toepassing. D2-A1 Vergroten van de inzet van wijkgerichte communicatie rondom projecten, ontwikkelingen en werkzaamheden. D2-A2 Inwoners tijdig informeren over ontwikkelingen die directe impact hebben op hun leefomgeving. D2-A3 Doorontwikkelen van digitale communicatiekanalen en sociale media. D3-A1 Ondersteunen van bestuurders en directie bij zichtbaarheid in de stad. D3-A2 Versterken van de herkenbaarheid en consistentie van gemeentelijke communicatie. D4-A1 Uitvoering geven aan communicatiecampagnes die bijdragen aan de profilering van Nieuwegein. D4-A2 Samenwerken met interne en externe partners aan stadsmarketing en imagoversterking.
Ambitie 2: We versterken participatie en betrokkenheid van inwoners We betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief bij de ontwikkeling van beleid, plannen en projecten. We maken vooraf duidelijk waar zij invloed op hebben en zorgen voor helder verwachtingsmanagement. Daarbij benutten we onder andere wijknetwerken, wijkinitiatieven, inwonersparticipatie. Doelstelling(en): 1 Participatie wordt nog meer zorgvuldig, transparant en voorspelbaar georganiseerd. Inwoners, ondernemers en organisaties weten waarover zij kunnen meedenken, meedoen of invloed kunnen uitoefenen. 2 Een nog betere dwarssnede van de Nieuwegeinse samenleving wordt betrokken bij beleid, projecten en ontwikkelingen in de stad. 3 Medewerkers, college en gemeenteraad beschikken over de kennis, vaardigheden en instrumenten om participatie nog effectiever toe te passen en werken vanuit een gedeeld begrip van rollen, verantwoordelijkheden en samenwerking. Activiteiten 2027 D1-A1 Actualiseren en uitdragen van participatiekaders, werkwijzen en spelregels n.a.v. aanbevelingen evaluatie door Berenschot. D2-A1 Ondersteunen van participatietrajecten binnen projecten, programma’s en beleidsontwikkeling. D2-A2 Ondersteunen van samenwerking met wijknetwerken, inwonersinitiatieven en maatschappelijke organisaties.
D2-A3 Vergroten van de betrokkenheid van jongeren via de jongerenraad en andere participatievormen. D3-A1 Medewerkers, college en gemeenteraad trainen in participatievaardigheden en participatiemethoden. D3-A2 Organiseren van kennisdeling en intervisie rondom participatie. D3-A3 Evalueren van participatietrajecten en vertalen van leerpunten naar verbeteringen. Pagina 32 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Ambitie 3: De Nieuwegeinse gemeenschap als vertrekpunt. We zijn zichtbaar aanwezig in de samenleving en benutten signalen, behoeften en ervaringen van inwoners, ondernemers en partners bij beleid, dienstverlening en besluitvorming. We halen actief signalen en inzichten op uit de samenleving en gebruiken deze om beleid, communicatie en dienstverlening te verbeteren. Bestuur, management en medewerkers zijn zichtbaar in wijken en buurten en benutten inwonerssignalen bij besluitvorming. Om ervoor te zorgen dat deze manier van werken blijvend onderdeel wordt van onze organisatie versterken we het omgevingsgericht werken. Participatie, communicatie en omgevingsmanagement worden meer in samenhang georganiseerd en ondersteund door een gemeentebreed vakteam. Hiermee bouwen we aan een uniforme werkwijze, duurzame kennisborging en een lerende organisatie die minder afhankelijk is van individuele medewerkers en externe inhuur op het gebied van communicatie en participatie.
Doelstelling(en): 1 We staan in verbinding met de samenleving. We hebben goed zicht op wat er leeft onder inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners en benutten deze inzichten bij ons handelen. 2 We ontwikkelen ons nog meer als een omgevingsgerichte organisatie. Bestuur, management en medewerkers werken vanuit kennis van de omgeving en betrekken signalen en ontwikkelingen uit de samenleving actief bij besluitvorming en uitvoering. 3 We werken samenhangend en professioneel aan omgevingsgericht werken. De organisatie beschikt over een duurzame en toekomstbestendige aanpak voor participatie, communicatie en omgevingsmanagement, waardoor kennis wordt geborgd en kwaliteit wordt versterkt. Activiteiten 2027 D1-A1 Versterken van het inzicht in maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften. D2-A1 Versterken van omgevingsgericht werken in beleid, uitvoering en besluitvorming. D3-A1 Versterken van de kwaliteit en samenhang van omgevingsgericht werken van de disciplines communicatie, participatie en omgevingsmanagement. D3-A2 Borgen van kennis en professionaliteit over omgevingsgericht werken binnen de organisatie. Effectindicatoren Type Nr.
Omschrijving Realisatie 2025 Streefwaarde 2026 Streefwaarde 2027 E 1 Percentage inwoners dat gemeentelijke informatie begrijpelijk vindt ≥ 65% E 2 Percentage participatietrajecten waarbij vooraf participatiekaders zijn vastgesteld 100% E 3 Aantal wijkgerichte communicatiecampagnes ≥ 2 E 4 Bereik en engagement sociale media +5% t.o.v. 2026 E 5 Inwonerstevredenheid over communicatie van de gemeente ≥ 3 E 6 Aantal signaleringsrapportages voor bestuur en organisatie 2 per jaar Programmabegroting 2027-2030 Financiële toelichting Product Communicatie Het product communicatie bevat de budgetten gerelateerd aan (digitale) communicatie. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 1: We communiceren begrijpelijk, eenduidig, betrouwbaar en digitaal toegankelijk. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Communicatie en Participatie Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 8 | 9 | 9 | 9 | 9 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 8 | 9 | 9 | 9 | 9 Dit thema is nieuw ten opzichte van de begroting 2026. Vanwege de beperkte omvang is het verschil tussen de begroting 2026 en 2027 niet verder toegelicht.
Product Participatie Het product Participatie bevat de budgetten gerelateerd aan bewustwordingscampagnes en communicatie. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 2: We versterken participatie en betrokkenheid van inwoners. • | Ambitie 3: De Nieuwegeinse gemeenschap als vertrekpunt. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Communicatie en Participatie Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 35 | 113 | 114 | 115 | 116 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 35 | 113 | 114 | 115 | 116 Dit thema is nieuw ten opzichte van de begroting 2026. De toename van de lasten met € 78.000 in 2027 wordt verklaard door de extra middelen voor bewustwordingscampagnes voor deze bestuursperiode.
Pagina 33 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Thema | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestuur | 4.143 | 4.085 | 3.905 | 3.963 | 4.009 | 4.030 Communicatie en Participatie | 50 | 43 | 122 | 123 | 124 | 125 Dienstverlening | 1.396 | 1.412 | 1.409 | 1.453 | 1.484 | 1.516 Totaal lasten | 5.589 | 5.541 | 5.436 | 5.540 | 5.617 | 5.671 Bestuur | 131 | 109 | 120 | 123 | 126 | 130 Dienstverlening | 1.781 | 1.703 | 1.917 | 1.981 | 2.041 | 2.095 Totaal baten | 1.911 | 1.811 | 2.037 | 2.104 | 2.167 | 2.225 Saldo van lasten en baten | 3.678 | 3.729 | 3.399 | 3.436 | 3.450 | 3.446 Storting in reserves | - | - | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | - | - | - | - | - | - Totaal van het programma | 3.678 | 3.729 | 3.399 | 3.436 | 3.450 | 3.446 Pagina 34 van 249 Pagina 35 van 249 Programmabegroting 2027-2030 2.2 Wonen en Economie Wat is de bedoeling van dit programma? De omgevingsvisie 'Nieuwegein Verstedelijkt en Vergroent' is de leidraad in al ons handelen en vertalen we (pro-)actief in de omgevingsprogramma’s, de omgevingsplannen en in ruimtelijke projecten. Bij dit programma is voor beide thema’s, wonen en economie, aangesloten op de ambities van de vier speerpunten van de Omgevingsvisie 'Nieuwegein Verstedelijkt en Vergroent'.
Wonen Nieuwegein is een groene, duurzame en veilige stad in de stedelijke regio Utrecht. In Nieuwegein kunnen de huidige en volgende generaties in goede gezondheid wonen, werken, ondernemen en recreëren. Zij zijn trots op hun stad en voelen zich ermee verbonden. Het woningaanbod sluit aan bij de vraag van onze inwoners, of het nu gaat om starters, ouderen, doorstromers of een bijzondere doelgroep De kwaliteit van de omgeving biedt veiligheid en is aantrekkelijk met groene buurten en parken op loopafstand waar men zich thuis voelt. City is de levendige en duurzame binnenstad voor al onze inwoners. Nieuwegein is een stad die voortbouwt op haar geschiedenis met historische dorpsgezichten en waardevolle cultuurhistorie en archeologie. We zetten slim in op de energietransitie en de verduurzaming en zorgen ervoor dat onze stad de gevolgen van de klimaatverandering beter aan kan. Economie Ondernemers krijgen de ruimte duurzaam te ondernemen en er is voldoende werkgelegenheid. In de samenwerking met het bedrijfsleven werken we intensief samen voor herstructurering, intensivering en verduurzaming van de bestaande werklocaties. Daarnaast onderzoeken we hoe wij in onze stad innovatie in ondernemen kunnen bevorderen om op deze wijze de uitdagingen van de toekomst (schaarse ruimte, energie en arbeidskrachten) aan te kunnen te gaan.
Relatie met andere programma's van de Programmabegroting We maken gebruik van de kennis en kunde in onze eigen organisatie en in de regio om tot het best mogelijke resultaat te komen. Met de inzet op vijf kritische succesfactoren die richting geven aan Groei van de stad hebben we een integrale aanpak ontwikkeld. Hiermee wordt wonen verbonden met de andere thema's in de stad, zoals voorzieningen vrije tijd en kwaliteit van leefomgeving en veiligheid. Onze inspanningen voor de ontwikkeling van de stad verbinden we (waar mogelijk) met het programma Leefbaarheid en Veiligheid. We willen daarmee de leefbaarheid in de wijken en de bestaanszekerheid van inwoners in de Centrale As mede versterken. Erfgoed wordt zowel behandeld in het programma Wonen & Economie als in het programma Vrije Tijd. Pagina 36 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Thema Wonen Met de uitkomsten van het onderzoek naar de Groei van de stad heeft Nieuwegein de instrumenten en het afwegingskader om te sturen op een samenhangende integrale groei van de stad volgens de doelen van de omgevingsvisie: een duurzaam, gezond en veilig stedelijk leven. Bij de verdere ontwikkeling van de stad wordt ingezet op vijf kritische succesfactoren zoals die zijn vastgesteld in Grip op de Groei van de stad (2023-172).
Deze vijf kritische succesfactoren zijn leidend in de aanpak en sturing op de integrale ontwikkeling van de stad en wat de stad aankan. Aan de basis van deze vijf kritische succesfactoren ligt de vastgestelde omgevingsvisie voor Nieuwegein. Binnen het hierboven genoemde kader maken we keuzes die bijdragen en inzetten op 'verbinding'. We kijken bij ontwikkelingen niet alleen op kavelniveau maar denken verder. Keuzes moeten bijdragen aan het (nog) meer aantrekkelijker maken van de woonomgeving en op een natuurlijke manier helpen met onderlinge sociale verbinding tussen bewoners. Dit kan door in te zetten op woningdifferentiatie, ontmoetingsplekken dichtbij huis (van picknickbank tot het openen en actief beheren van een buurtontmoetingsplek) en door samen met (buurt)bewoners oplossingen te bedenken om de verbinding en veiligheidsbeleving in buurten te vergroten. We blijven volop inzetten op het uitbreiden van onze woningvoorraad. Naast de huidige grote ontwikkelingen in City en Rijnhuizen ontwikkelen we nog tal van kleinere locaties in de stad. Hierbij wordt steeds kritisch gekeken naar de juiste doelgroep, type woning en evenwichtige spreiding. Natuurlijk voldoen de nieuwe, of getransformeerde woningen aan de duurzaamheidseisen die wij hieraan stellen en zijn ze klaar voor de toekomst.
Naast het 'hier en nu' wordt er volop gewerkt aan de volgende grote stap die we gaan zetten: de ontwikkeling van Groot Merwede. We staan voor grote beslismomenten zoals het opstellen van een Gebiedsgericht Omgevingsprogramma, het definitieve tramtracé door Nieuwegein Noord en de bijbehorende financiering. Als gemeente werken we sterk samen met onze regiopartners en zetten ons daarbij in om het goede voor onze stad te doen. We zijn meedenkend maar ook kritisch waarbij we de Nieuwegeinse belangen sterk vertegenwoordigen. Dit geldt op velerlei gebied: niet alleen voor wat betreft mobiliteit, woningbouw en differentiatie, sport en recreatie maar ook op het gebied van primaire basisvoorzieningen zoals elektriciteit en drinkwatervoorziening. Netcongestie Per 1 juli 2026 geldt in Nieuwegein een algehele aansluitstop op het elektriciteitsnet. Sinds 2022 was die er al voor ‘grote’ aansluitingen, veelal voor ondernemers. Maar nu worden alle nieuwe aansluitingen en verzwaringen van bestaande aansluitingen op een wachtlijst geplaatst vanwege een tekort aan beschikbare netcapaciteit. Wel is er voor de gemeente nog een uitzondering voor een werkvoorraad aan woningen die nog wel gerealiseerd kunnen worden. Drinkwatervoorziening De drinkwatervoorziening in de (nabije) toekomst staat onder druk. Op dit moment is er nog geen probleem maar dat kan veranderen.
Wij gaan ons daarom actief inzetten in regionale samenwerking via de 'Drinkwaterraad' om, indien mogelijk, toekomstige tekorten te voorkomen. Pagina 37 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Deze Drinkwaterraad coördineert het realiseren van de drinkwateropgave op schaalniveau van de provincie Utrecht Ambitie 1: Verbonden met de stad, verbonden met elkaar. "Verbonden met de stad" gaat over wat Nieuwegein bijzonder maakt. Wat is typisch voor Nieuwegein? Waar zijn mensen trots op? En waarom voelen ze zich thuis in de stad? We willen dat inwoners trots zijn op Nieuwegein en zich verbonden voelen met hun stad en met hun buurtgenoten. Daarom werken we aan een prettige leefomgeving die veilig is en aan plekken waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Dat doen we op twee manieren: we maken een aantal bestaande buurten mooier en fijner om in te wonen. We kijken daarbij vooral ook naar de veiligheidsbeleving van de buurtbewoners. Samen maken we plannen om dit te verbeteren en voeren die uit. De nadruk ligt hier vooral op het gebied van de Centrale as. Daarnaast zorgen we goed voor het erfgoed (oude gebouwen en plekken met een verhaal) in de stad en maken we, daar waar mogelijk, juist hiervan gebruik om bewoners met elkaar te verbinden. We actualiseren bestaande woningbouw- en gebiedsontwikkelingsplannen en maken deze concreet zodat we buiten aan de slag kunnen.
Dit doen we vooral voor de buurten Nypelsplantsoen, Van Bentum kwartier (Herenstraat/Kruyderlaan) en Merwestein. Voor deze buurten is geld beschikbaar om daadwerkelijk aanpassingen te doen in bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving en rond het thema ontmoeten vanuit de Rijksoverheid via het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en vanuit de Regiodeal 2026-2030. Voor de hele stad actualiseren we het bestaande beleid over de ruimtelijke kwaliteit. We kijken daarbij goed naar oude structuren en erfgoed. Deze zijn belangrijk voor de identiteit van Nieuwegein. Ze maken de stad herkenbaar en geven inwoners iets om trots op te zijn. We willen monumenten en historische plekken behouden en verduurzamen. Zo zorgen we ervoor dat inwoners zich meer verbonden voelen met hun stad en haar geschiedenis en dat deze plekken klimaatbestendig worden. Doelstelling(en): 1 Wijken zijn leefbaar en aantrekkelijk om in te wonen. 2 Met de ruimtelijke projecten en investeringen dragen we bij aan de versterking van de woonkwaliteit van de inwoners in de Centrale As. 3 Behoud van Nieuwegeinse erfgoed. Zie ook programma Vrije Tijd Ambitie 3.
We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten Activiteiten 2027 D1-A1 We werken aan het versterken van de leefbaarheid en ruimtelijke aantrekkelijkheid van Nieuwegein door het actualiseren van het beleid voor ruimtelijke kwaliteit en erfgoed binnen het omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit. D1-A2 We dragen bij aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit, zoals benoemd in de Omgevingsvisie, door onze inzet bij vergunningverlening, projecten en gebiedsontwikkelingen. Waaronder de Zeepfabriek, Groot Merwede, City, Rijnhuizen, Betere buurten, Parels van de Wijken, enzovoorts. D1-A3 We werken aan het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit en veiligheid voor fietsers en voetgangers, met name in overgangsgebieden tussen verschillende delen van de stad. Hiervoor zetten we in op (historische) groen- en waterstructuren als dragers van de identiteit van de stad en het buitengebied. Hiermee creëren we aantrekkelijke plekken voor ontmoeting en verblijf. Pagina 38 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D2-A1 We leveren input op planniveau voor specifieke vraagstukken uit de Centrale as waarbij ruimtelijke kwaliteit van invloed is om de fysieke leefomgeving voor de bewoners te verbeteren. Bijvoorbeeld: herinrichting openbaar gebied Nypelsplantsoen en gebiedsgericht omgevingsplan Merwestein.
D2-A2 We leveren input op plotniveau voor specifieke vraagstukken uit de Centrale as waarbij ruimtelijke kwaliteit van invloed is om de fysieke leefomgeving voor de bewoners te verbeteren, onder andere gestuurd door opmerkingen en suggesties van bewoners. D3-A1 Bij herbestemmingen van erfgoed zetten we in op het behoud van monumentale status / cultuurhistorische waarde. D3-A2 We werken verder aan het stimuleren van verduurzaming van monumenten door monumenteigenaren hierover te informeren. D3-A3 We dragen actief bij aan trajecten die de waarde van historische gebieden en structuren in de stad proberen te versterken (bijvoorbeeld in Vreeswijk). Ambitie 2: Fijne en groene stad met een levendig centrum. Nieuwegein heeft groene en ruime woonwijken. Niet alleen in City maar ook daarbuiten wordt nog veel gebouwd en vernieuwd. We willen dat het ook in de toekomst prettig wonen blijft in de bestaande wijken. En dat er in nieuwe gebieden ook fijne, groene plekken komen die passen bij Nieuwegein. De stad groeit. Er komen steeds meer mensen wonen. Daarom is het belangrijk dat de leefbaarheid en veiligheid goed blijven. Nieuwe plannen worden daarom vormgegeven op basis van de vijf criteria uit de Groei van de stad. We kijken niet alleen naar nieuwe plannen, maar ook naar het verbeteren van bestaande wijken. Het programma Betere Buurten richt zich nu op de Centrale As van de stad.
Op plekken waar het nodig is verbeteren en vergroenen we de openbare ruimte en de sociale structuur. Recent zijn afgerond de projecten Muntenbuurt en Kerkveld e.o., de 2 buurten in Zuilenstein zijn nog in uitvoering. Na een tijdelijke pauze zullen de activiteiten in de buurt Gebouwendriften weer worden opgestart. De volgende buurt om aan te pakken wordt gekozen binnen de Centrale As. Dit gebeurt samen met de Alliantie van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en het Openbaar Domein. Een fijne stad heeft ook een leefbaar, bruisend en duurzaam centrum. Een plek waar mensen wonen, winkelen, uit eten gaan of naar de bioscoop. Daarom bouwen we verder aan City. City wordt nog beter bereikbaar door de ontwikkeling van een duurzaam OV-knooppunt, het faciliteren van deelmobiliteit en de realisatie van betere fietsverbindingen waaronder de ‘doorfietsroute’. Deze betere bereikbaarheid maakt het mogelijk om het autogebruik juist te beperken. Dit zal vragen om een omslag in denken (paradigmashift) bij een deel van de inwoners, omdat het aantal parkeerplekken weliswaar toeneemt (in lijn met de parkeernorm), maar minder is dan het nieuw te realiseren aantal woningen. Hierover zal in de beginfase goede en heldere communicatie zijn.
Op systeemniveau wordt qua duurzaamheid gewerkt aan het hergebruik van water (Circulair Water), aan een verantwoord energiesysteem (hybride Warmte-Koudeopslag systemen) en het duurzaam ontwikkelen van de (woon)gebouwen. Om hittestress tegen te gaan en de leefbaarheid in ons centrum te verbeteren, gaat er een forse vergroening plaatsvinden. Enerzijds door de realisatie van veel meer (publiek toegankelijke) daktuinen en anderzijds door beter kwalitatief openbaar groen, zie ook programma 3 Leefomgeving en Veiligheid. Pagina 39 van 249 Programmabegroting 2027-2030 De wijk Rijnhuizen wordt verder ontwikkeld. Er komen nieuwe woningen. Ook wordt het gebied verder ingericht, bijvoorbeeld met het Oeverpark. Daarnaast starten we met de bouw van definitieve voorzieningen die nodig zijn in deze nieuwe wijk zoals een buurtcentrum en een eerstelijns zorgvoorziening. Ook wordt verder gewerkt aan de realisatie van de nieuwe school. Naast deze grote projecten zijn er ook veel andere ontwikkelingen. Denk aan de verdere invulling van de Zeepfabriek, het verkennen en vastleggen van een toekomst perspectief voor Vreeswijk en de realisatie van verschillende kleinschalige woningbouwprojecten. Voor de toekomstige uitbreiding van de stad werken we aan het gebied Groot Merwede. Voor Nieuwegein gaat het dan vooral om de Galecopperzoom. We maken plannen voor de ontwikkeling van dit gebied.
Daarbij hoort ook de verbinding met het gebied Laagraven. Het gebied Laagraven- oost wordt in de toekomst ingericht als groen buitengebied voor inwoners. Dit doen we samen met andere betrokken partijen en is onderdeel van het regionaal programma Groen Groeit Mee. Doelstelling(en): 1 Integraal werken aan de inrichting van de stad via de aanpak Groei van de Stad. 2 Verhogen van de ruimtelijke kwaliteit in de stad waardoor de leefbaarheid en veiligheid verbetert. 3 Een gebiedsoverstijgende benadering van ruimtelijke initiatieven in het gebied van City, als de meest duurzame binnenstad van Nederland, en de goede aanhechting met omliggende wijken. 4 De stad doorontwikkelen met plannen voor actief stedelijk leven in Groot Merwede met voldoende buitenstedelijk groen. Activiteiten 2027 D1-A1 Groei van de Stad: In het kader van de Groei van de Stad sturen we erop dat ieder woningbouwproject bijdraagt aan de ontwikkeling van de stad volgens de vijf kritische succesfactoren. D1-A2 Groei van de Stad: We monitoren en informeren de raad jaarlijks over de Groei van de Stad. D2-A1 Betere Buurten: Er wordt een herstart gegeven aan Betere Buurten in de Gebouwendriften. D2-A2 Betere Buurten: De uitvoering van de herinrichting van de wijk Zuilenstein wordt gestart. D2-A3 Betere Buurten: Er wordt een keuze gemaakt welke volgende Betere Buurt in de Centrale As wordt aangepakt.
D2-A4 Rijnhuizen: De 1ste fase van het Oeverpark wordt aangelegd en de 2de fase zal starten na afronding van het ecologisch onderzoek. D2-A5 Rijnhuizen: De grens van 2.000 opgeleverde woningen wordt bereikt. D2-A6 Rijnhuizen: Er wordt gestart met de aanleg van de Kasteellaan. Dit is een belangrijke voorwaarde om de nieuwe basisschool te kunnen realiseren. D2-A7 Rijnhuizen: Er wordt gestart met de bouw van het buurtcentrum en eerstelijns zorgvoorziening Rijnhuizen. D2-A8 Zeepfabriek: Het activeren, testen en 'placemaking' van de Zeepfabriek krijgt steeds meer vorm. Naast de al bestaande bedrijfjes ligt nu de nadruk op verdere uitbreiding met meer bezoekers aantrekkende functies (zoals horeca en evenementen). D2-A9 Zeepfabriek: De planuitwerking van het vastgestelde Ontwikkelkader krijgt verder vorm. D2-A10 Omgevingswet: Tot 2032 werken we jaarlijks aan enkele gebieden om de oude bestemmingsplannen om te vormen naar het nieuwe stelsel van het Omgevingsplan onder de Omgevingswet. D3-A1 City: Het nieuwe ov-knooppunt wordt opgeleverd en in gebruik genomen. D3-A2 City: Er wordt gestart met de bouw van de ABC locatie (ten oosten van de tramhalte). Pagina 40 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D3-A3 City: De bouw van C3 (hoek Kapittelstede en Zuidstedeweg) start. D3-A4 City: In het kader van toekomstplan Nypelsplantsoen wordt het groot onderhoud aan flat 3 afgerond.
D3-A5 City: Het politiebureau wordt gesloopt. D3-A6 City: Voor de locatie A2 (oude NVM kantoor) wordt gestart met de ontwerpfase van het project. D3-A7 Van Bentumkwartier: Op basis van het gebiedsgerichte omgevingsprogramma wordt een vervolg gegeven aan de inrichting van het gebied. Daarbij wordt aan de eigenaren van de gronden de opdracht meegegeven om op basis van het programma met een ontwikkelvoorstel te komen. D3-A8 Merwestein: We gaan aan de slag met het opstellen van een gebiedsgericht omgevingsprogramma om hiermee de gewenste sturing aan het gebied te kunnen geven als er ontwikkelaars zijn die in deze wijk een initiatief willen nemen voor herontwikkeling van een deelgebied. We doen dit in samenspraak met de buurt en stakeholders. D4-A1 Groot Merwede: We stellen een gebiedsgericht omgevingsprogramma 'Groot Merwede Nieuwegein' op in samenspraak met de stad, waarbij het programma de doorvertaling is van de ruimtelijke keuzes die in lokaal en regionaal verband worden gemaakt. Hierin werken we de ambitievariant met centrale tramhalte, verdiepte AC Verhoefweg en nieuwe trambrug uit. D4-A2 Groot Merwede: We stellen een 'Notitie Reikwijdte en Detail (NRD) op voor de uitvoering van een plan-MER (Milieu Effect Rapportage) ten behoeve van de gebiedsontwikkeling 'Groot Merwede Nieuwegein'.
D4-A3 Groot Merwede: We maken bestuurlijke afspraken over regionale gebiedsontwikkeling en hoogwaardig openbaar vervoer (Merwedelijn en de doortrekking daarvan richting Rijnenburg) samen met Rijk en Regiopartners. Dit gaat onder andere over de trambrug en halte Galecopperzoom-oost en de financiering daarvan inclusief de Nieuwegeins bijdrage hiervoor vooruitlopend op de nog te openen grondexploitatie. D4-A4 Groot Merwede: We werken in samenspraak met de sportverenigingen aan een integraal ontwerp voor een sportlandschap in Galecopperzoom west. D4-A5 Groot Merwede: We treffen voorbereidingen om het 'pauzelandschap Galecopperzoom' uiterlijk op 31-12-2029 te beëindigen en de Galecopperzoom planrijp te maken. Hierdoor kan op 1-1-2030 worden gestart met de voorbereiding en uitvoering van de eerste maatregelen voor de gebiedsontwikkeling. D4-A6 Groen Groeit Mee: De visie voor Landschapspark Laagraven (LpLA) wordt afgerond en de eerste korte termijn projecten zullen worden voorbereid. Deze visie wordt samen met de regionale partners uit Groen groeit mee en Groot Merwede opgesteld. Tegelijkertijd en in afstemming met de visie wordt door Stichtse Groenlanden aan de visie Heemstede noord gewerkt. Deze wordt ook afgerond. Ambitie 3: Een toekomstbestendige stad voor jong en oud. Met het bouwen van extra woningen accommoderen we de steeds groeiende woningvraag.
We zetten ons de komende decennia in op het energieneutraal en circulair maken van de stad en om de effecten van klimaatverandering te beperken. Dat zorgt voor uitdagingen op het gebied van wonen en duurzaamheid. Daarover gaat ‘Een toekomstbestendige stad voor jong en oud’. Er zijn grote uitdagingen op het gebied van energie, klimaatadaptatie en hergebruik van materialen (circulariteit) bij nieuwe woningen. Verder wordt nieuwbouw steeds meer natuurinclusief uitgevoerd, bijvoorbeeld met groene gevels, groen-blauwe daken en ruimte voor biodiversiteit. In verschillende plannen hebben we onze doelen opgeschreven. Daardoor kunnen we nu beter sturen op wat we willen bereiken. We letten goed op wat mensen nodig hebben om fijn te kunnen wonen en welke type woning daarvoor het meest geschikt is. Ook vinden we het belangrijk dat woningen betaalbaar zijn. We zorgen voor: voldoende sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen voor onder andere starters, betaalbare huurwoningen in het middensegment, voor mensen die te veel verdienen voor sociale huur, maar geen huis kunnen kopen, woningen voor ouderen, zoals gelijkvloerse woningen met genoeg ruimte. Zo kunnen zij verhuizen en komt hun oude woning vrij voor anderen.
Ook is er Pagina 41 van 249 Programmabegroting 2027-2030 aandacht voor veel verschillende aandachtsgroepen en stellen we alles in het werk om hen een woonplek te bieden in onze stad. Naast nieuwe woningen willen we ook dat bestaande woningen klaar zijn voor de toekomst. Daarom helpen we bewoners met het isoleren van hun woning. We geven advies, subsidie en ook realisatie als het inwoners echt zelf niet lukt. We werken verder met verenigingen van eigenaren (VVE's) en woningcorporaties om samen woningcomplexen verbeteren. We willen ook dat woningen zonder aardgas kunnen. In de wijken Zandveld en Vreeswijk werken we met bewoners aan een goed en gedragen alternatief. De fasering om van het gas af te gaan werken we voor de hele stad uit in het Warmteprogramma. We kijken ook naar het klimaat in de stad en hoe de leefbaarheid bij klimaatverandering behouden kan worden. Op verschillende plekken nemen we maatregelen tegen hitte en wateroverlast, zoals vergroening op straat en waterberging onder de straat. We doen dit zoveel mogelijk tegelijk met andere werkzaamheden in de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld in de Betere Buurten. Voor wat betreft circulariteit komt de focus op het verbeteren van afvalscheiding. Daarnaast willen we bij inkooptrajecten van de gemeente zelf de inkoop vaker circulair te doen.
Daarnaast zal het omgevingsprogramma Duurzaam Bouwen Woningbouw worden geactualiseerd met meer aandacht voor CO₂-uitstoot en circulariteit. Doelstelling(en): 1 Onze woningvoorraad sluit aan bij de veranderende woningbehoefte. Zo is tweederde van de nieuwe woningen betaalbaar. 2 Ouderen en kwetsbare inwoners kunnen beter zelfstandig wonen. 3 De woningvoorraad is kwalitatief goed en toekomstbestendig. 4 In 2040 is Nieuwegein energieneutraal en in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. 5 Nieuwegein wordt een circulaire stad: slimmer en zuiniger omgaan met grondstoffen. Activiteiten 2027 D1-A1 Woningbouw: We actualiseren het omgevingsprogramma Wonen op basis van de wet regie volkshuisvesting. D1-A2 Woningbouw: We sturen op het percentage 'betaalbare woningbouw' :2/3 betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten waarvan 30% sociaal gemeten over de hele stad. Naast sociale huur hebben we met name aandacht voor (lage) middenhuur en betaalbare koop. D1-A3 Woningbouw: We werken regionaal aan een nieuwe huisvestingsverordening waarin we aandacht hebben voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en meer kansen voor hen die nog geen woning hebben. Deze nieuwe verordening zal voor vaststelling worden aangeboden. D2-A1 Woningbouw: Het project flexwonen aan de Acaciastraat wordt opgeleverd.
D2-A2 Woningbouw: We realiseren de taakstelling statushouders en huisvesting van aandachtsgroepen. Hiervoor realiseren we ook creatieve woonvormen zoals woningdelen en doorstroomlocaties. D2-A3 Woningbouw: Voor inwoners organiseren we de Dag van het Wonen en een open dag voor senioren (Wonen voor later). Verder hebben we het woonloket voor algemene woonvragen. D3-A1 Energietransitie: De gebiedsgerichte isolatie-aanpak wordt vervolgd in meerdere wijken. De wijkkeuze wordt in ieder geval gekoppeld aan de fasering uit het 'Warmteprogramma' maar zal mogelijk ook al andere wijken omvatten. D3-A2 Energietransitie: De isolatieaanpak en -aanbod voor verschillende doelgroepen (bijvoorbeeld VVE's en Monumenten) wordt verder uitgevoerd en geoptimaliseerd. D3-A3 Energietransitie: Huurders worden geholpen met energiebesparende maatregelen. Hiervoor worden nieuwe ideeën ontwikkelt, uitgewerkt en opgestart. Pagina 42 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D4-A1 Energietransitie: Het Warmteprogramma voor de komende jaren wordt vastgesteld door het college. Naast warmte- en koelteoplossingen omvat dit ook potentiële warmtebronnen, oplossingen voor de beschikbare ruimte in gebieden en fasering tussen gebieden. D4-A2: Energietransitie: Voor de wijk Vreeswijk wordt in samenwerking met Warm Vreeswijk een Warmte Uitvoeringsplan (WUP) opgesteld.
D4-A3 Energietransitie: Voor de wijk Zandveld wordt een Warmte Uitvoeringsplan opgesteld. D4-A4 Klimaatadaptatie: Het geactualiseerde omgevingsprogramma 'Klimaatadaptatie 2027 - 2031' zal ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. D4-A5 Klimaatadaptie: We nemen klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte in de Betere Buurten Zuilenstein. D4-A6 Klimaatadaptie: We vervangen minimaal 2.000 m2 aan overbodige verharding door groen. Dit doen we onder andere bij winkelcentrum Galecop en aan de Hunzewerf in Vreeswijk. Daarnaast bereiden we deze werkzaamheden voor de volgende jaren voor. D4-A7 Bodem en Klimaat: We gaan ons actief inzetten in de regionale samenwerking in de Drinkwaterraad om indien mogelijk toekomstige tekorten aan drinkwater te voorkomen. D5-A1 Circulaire stad: De focus bij de uitvoering van het omgevingsprogramma 'Circulaire stad' ligt op het verbeteren van de huishoudelijke afvalscheiding en bij minimaal 2 inkoopgerelateerde trajecten ligt een sterke focus op circulariteit. D5-A2 Circulaire Stad: We werken aan de implementatie van de Milieu Kosten Indicator (MKI). Dit gaat over het doorrekenen van de impact van materiaalgebruik op circulariteit bij inkooptrajecten. D5-A3 Circulaire stad: we vernieuwen het Omgevingsprogramma Duurzaam Bouwen woningbouw met meer aandacht voor CO₂-uitstoot en circulariteit.
Ambitie 4: Met betrekking tot netcongestie benut Nieuwegein haar invloed en creëert ruimte waar mogelijk. Hoewel de gemeente Nieuwegein de netcongestie niet zelf kan oplossen, nemen wij wel verantwoordelijkheid voor de invloed die wij hebben op ontwikkelingen in de stad. De oplossing van het capaciteitsprobleem ligt primair bij de netbeheerders Stedin en TenneT, maar de gemeente kan wel bijdragen aan het beperken van de druk op het elektriciteitsnet en het vergroten van de mogelijkheden voor ruimtelijke en economische ontwikkeling. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen, woningbouwprojecten, locatieontwikkelingen kindcentra en economische ontwikkelingen sturen wij daarom actief op een slim en toekomstbestendig energiesysteem. Daarbij stimuleren wij dat projecten worden ontworpen met aandacht voor een efficiënt energiegebruik, netbewust bouwen, het beperken van piekbelasting, lokale opwek en opslag van energie, en het slim afstemmen van vraag en aanbod. Hierdoor kunnen ontwikkelingen beter aansluiten bij de beschikbare netcapaciteit en dragen zij bij aan een robuuster energiesysteem. Daarnaast zetten wij ons in om projecten die een belangrijk maatschappelijk of economisch belang hebben zo goed mogelijk te positioneren binnen de beschikbare mogelijkheden en prioriteringskaders van de netbeheerders.
Door vroegtijdig samen te werken met initiatiefnemers, Stedin, TenneT en andere partners willen wij kansen benutten om ontwikkelingen doorgang te laten vinden, ondanks de beperkingen op het elektriciteitsnet. Doelstelling(en): 1 Nieuwegein zorgt ervoor dat energie en netcapaciteit vanaf de start onderdeel zijn van ruimtelijke en economische ontwikkelingen, zodat de impact van netcongestie wordt beperkt en de groei en verduurzaming van de stad zoveel mogelijk kunnen doorgaan. Programmabegroting 2027-2030 2 | We bieden (waar mogelijk binnen bestaande regels en kaders) ruimte en werken mee aan initiatieven die bijdragen aan het oplossen of verlichten van de netcongestie binnen de regels van ons Omgevingsplan. Activiteiten 2027 D1-A1 | We borgen in onze werkprocessen en templates dat er standaard rekening gehouden wordt met netcongestie. D1-A2 | Bij tenderprocedures scoren wij partijen beter wanneer zij oplossingen aandragen die congestieverzachtend werken of anders sinds de kans van slagen van het project vergroten. D1-A3 | We voeren een impactanalyse uit waarmee we identificeren waar we nog wel invloed hebben om die vervolgens maximaal te gaan benutten. Daarmee brengen we focus op handelingsperspectief voor ons als gemeente. D2-A1 | We zorgen ervoor dat innovaties en initiatieven rondom netcongestie verhoogde prioriteit krijgen.
Prestatie-indicatoren Realisatie | Streef | Streef Type | Amb. | Nr. | Omschrijving | 2025 | waarde | waarde 2026 | 2027 P | 2 | 1 | Taakstelling huisvesting statushouders | 77 | 120 | 120 P | 2 | 2 | Flexwoningen voor spoedzoekers en statushouders | 0 | 50 | 44 P | 3 | 1 | Aantal monumenten | 43 | 43 | 43 P | 3 | 2 | Hoeveelheid van grijs naar groen gerealiseerde m2. | 1.662 | 2.000 | 2.000 1. Taakstelling huisvesting statushouders ; De opgave van het Rijk is in de loop van 2025 voor Nieuwegein 110 geworden Effectindicatoren Type | Nr. | Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 1 | Tevredenheid over de omgevingskwaliteit en | 3,7 | 3,7 | 3,7 fysieke leefomgeving (voorzieningen) (1) E | 2 | Tevredenheid over omgevingskwaliteit en | 4,1 | 4,1 | 4,1 fysieke leefomgeving (woonwijk) (1) E | 3 | Tevredenheid over het woningaanbod in | 2,9 (2) | 2,8 | 2,8 Nieuwegein (1) E | 4 | Algemene tevredenheid over de kwaliteit van | 4,1 | 4,0 | 4,0 de woning (1) E | 5 | Aantal woningen uitbreiding woningvoorraad | 773 | 900 | 780 E | 6 | Aantal sociale huurwoningen | 8.871 | 9.250 | 9.280 E | 7 | Het percentage aanbod betaalbare sociale | 63% | 70% | 70% huur ten opzichte van het totale aanbod E | 8 | Uitbreiding aantal toegevoegde nultreden | 655 | 210 | 334 woningen en woningen voor verzorgd wonen E | 9 | Uitbreiding aantal middeldure huurwoningen | 158
| 16 | 98 E | 10 | Aantal geïsoleerde huizen via NIP | 343 | 300 | 500 E | 11 | Aantal verleende subsidies | 202 | 200 | 200 E | 12 | Mate van energieneutraliteit (3) | PM E | 13 | Percentage sociale huur stadsbreed | 30% | 30% Pagina 43 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1. Gemeten op een schaal van 1 tot 5 (1 is zeer ontevreden, 5 is zeer tevreden). 2. Exclusief de inwoners die het niet weten omdat ze het huidige aanbod niet kennen (= 32%). 11% is niet ontevreden / niet tevreden. 3. Energieneutraliteit = opgewekte duurzame energie / energiegebruik * 100 %. Getal komt uit de regionale klimaatmonitor. Deze cijfers worden pas 2 jaar na dato gepubliceerd Financiële toelichting Product Grondzaken Het product Grondzaken bevat de budgetten gerelateerd aan het Grondbedrijf. Dit betreft de totale lasten en baten vanuit de diverse grondexploitaties en daarnaast ook kleinere budgetten voor onder andere het snippergroen en verhuurde gronden.
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 1: Verbonden met de stad, verbonden met elkaar • | Ambitie 2: Fijne en groene stad met een levendig centrum • | Ambitie 3: Een toekomstbestendige stad voor jong en oud Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Grondzaken Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 39.701 | 35.261 | 44.851 | 22.010 | 12.351 Baten | 38.556 | 34.052 | 43.525 | 20.651 | 10.952 Saldo | 1.145 | 1.209 | 1.326 | 1.359 | 1.399 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat de lasten en baten in 2027 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt samen met de verwachte jaarlijkse inkomsten en uitgaven van de verschillende grondexploitatieprojecten. Het verwachte saldo op het product Grondzaken bedraagt € 1.209.000 negatief. In het kader van het traject Sluitende Meerjarenbegroting (SMB) is besloten om de structurele netto huurinkomsten van het Grondbedrijf, begroot op € 685.000 in 2027, niet langer ten gunste te laten komen aan het Grondbedrijf, maar aan de algemene dienst. Daarnaast worden de tijdelijke huuropbrengsten (€ 75.000) vanuit het pauzelandschap Galecopperzoom ten gunste gebracht van de reserve bijdrage Merwedelijn en ontwikkeling Groot Merwede.
Dit betekent dat met het negatieve resultaat op dit programma er een reserve-onttrekking van € 1.969.000 wordt begroot. Hierin is nog geen rekening gehouden met eventuele winstnemingen of bijstellingen van voorzieningen. Voor een uitgebreide toelichting op het product Grondzaken wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid (3.6). Pagina 44 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Product Duurzaamheid Het product Milieu en klimaatadaptatie omvat de budgetten voor onder andere de energietransitie, duurzaamheid en klimaatadaptatie, evenals de baten en lasten voor de subsidies Energiearmoede in de wijk (tot 2028), programma circulariteit en Nationaal Isolatieprogramma (tot 2027). Ook het bouw- en milieutoezicht is onderdeel van dit product, hier valt onder andere de bijdrage aan de Omgevingsdienst Utrecht onder.
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambitie: • | Ambitie 3: Een toekomstbestendige stad voor jong en oud Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Duurzaamheid Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 4.349 | 5.034 | 3.826 | 3.895 | 3.859 Baten | 479 | 1.108 | 1.927 | 1.932 | 1.884 Saldo | 3.870 | 3.926 | 1.899 | 1.963 | 1.975 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten en baten toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Handhaving milieu en bouwen, | hogere lasten € 51.000 Op het product Handhaving milieu en bouwen stijgen de lasten in 2027 (ten opzichte van 2026) met € 51.000. Dit betreft deels een uitbreiding van de werkzaamheden van de omgevingsdienst, zoals opgenomen in de Kadernota 2027 (€ 25.000 extra lasten). Het rest | erende bedrag betreft de indexatie van de bijdrage aan de omgevingsdienst. Isolatie aanpak gebieden (NIP), | hogere baten € 580.000 en hogere lasten € 600.000 De subsidies die uit het Nationaal Isolatieplan worden verstrekt worden betaald uit de subsidie die de rijksoverheid daarvoor beschikbaar heeft gesteld.
Omdat de afgelopen jaren de vraag naar de subsidies groter was dan begroot, is voor 2027 het volledige | restantbedrag van de NIP-subsidie opgenomen. Scherper ramen: Handhaving milieu en bouwen, | lagere lasten € 50.000 Vanuit de analyse op scherper ramen is naar voren gekomen dat de realisatie op het calamiteiten budget jaarlijkse fluctueert. Het budget wordt structureel met € 50.000 verlaagd. Per jaar wordt bekeken of de kosten incidenteel begroot moet worden. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Natuur en dier Dit product bestaat uit het Natuurkwartier, Milieu | Educatie Centrum, BuitenWijs en Dierenwelzijn. Samen met inwoners en organisaties maken we inwoners bewust van het belang van de Nieuwegeinse natuur en dierenwelzijn onder andere via natuur | - en milieueducatie vanuit het Natuurkwartier en Milieu Educatie Centrum. Met meer bewustwording waarderen inwoners hun Pagina 45 van 249 Programmabegroting 2027-2030 fysieke leefomgeving meer en gaan daar bewuster mee om.
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 2: Fijne en groene stad met een levendig centrum • | Ambitie 3: Een toekomstbestendige stad voor jong en oud Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Natuur en dier Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 256 | 261 | 265 | 269 | 274 Baten | 95 | 96 | 98 | 101 | 105 Saldo | 161 | 165 | 167 | 168 | 169 De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden niet toegelicht. Product Ruimtelijk ontwikkeling wonen Dit product bestaat uit het programma Betere Buurten, stedenbouw, vergunningverlening in de fysieke leefomgeving, woonbeleid en starters-, verzilverleningen en het beleefbaar en zichtbaar maken van Nieuwegeins erfgoed.
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities: • | Ambitie 1: Verbonden met de stad, verbonden met elkaar • | Ambitie 2: Fijne en groene stad met een levendig centrum • | Ambitie 3: Een toekomstbestendige stad voor jong en oud Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Ruimtelijke ontwikkeling wonen Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 5.031 | 5.126 | 5.071 | 5.107 | 4.921 Baten | 2.992 | 3.062 | 2.968 | 2.961 | 2.772 Saldo | 2.039 | 2.064 | 2.103 | 2.147 | 2.148 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat de baten en lasten iets toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Betere Buurten, hogere lasten € 321.000 In de planning is opgenomen dat verbeteringen (Muntenbuurt, Gebouwendrift en Zuilenstein) in het kader van Betere Buurten voor 2027 zijn opgeleverd. Dit brengt een stijging van de kapitaallasten van € 321.000 met zich mee. Deze lasten worden gedekt uit de hiervoor bestemde reserve Betere Buurten en Beheerplannen.
Pagina 46 van 249 Pagina 47 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Omgevingsvergunningen, lagere baten € 69.000 en lagere lasten € 377.000 De legesinkomsten zijn sterk afhankelijk van het moment waarop vergunningen voor grote bouwprojecten verleend worden. Hierdoor fluctueren de kosten per jaar. Ten opzichte van de huidige begroting 2026 gaat het om lagere baten (€ 69.000) en lagere lasten (€ 377.000). De extra kosten aan toezicht drukken vervolgens op de daaropvolgende jaren. Dit effect wordt opgevangen door de egalisatiereserve. Wij gaan uit van 100% kostendekking als gemiddelde over een langere periode. De tarieven mogen structureel niet meer dan kostendekkend zijn. De reserve heeft zich gevuld met de resultaten van de periode 2018-2026 en zal normaliter afnemen in de daaropvolgende periode. Het theoretische evenwicht in baten en lasten lag in de periode tussen € 2,6 en € 2,7 mln. Daarom hebben wij voor de periode 2026-2029 eveneens waarden (geïndexeerd) binnen deze bandbreedte opgenomen voor de inkomsten. Dit is enkel om de beoogde tendens inzichtelijk te maken. De daadwerkelijke waarden worden zo goed als mogelijk gemonitord en waar nodig bijgesteld. Kromme Rijn Linie Landschap, lagere lasten € 75.000 De voor 2026 opgenomen lasten van € 75.000 waren bestemd voor het samen met andere partners ontwikkelen van een visie op ket Kromme Rijn Linie Landschap (KRLL).
Die kosten waren in beginsel éénmalig. De visie wordt later uitgewerkt in een concreet ontwerp. Planontwikkeling, hogere baten € 147.000 en hogere lasten € 174.000 Er worden hogere uitvoeringskosten op het gebied van planontwikkeling verwacht. Dit brengt ook hogere verwachte opbrengsten met zich mee vanuit ontwikkelaars (kostenverhaal) en de provincie (subsidiemogelijkheden). Ruimtelijke kwaliteit, hogere lasten € 50.000 Voor deze bestuursperiode werken we eraan dat we monumentale woningen en cultureel erfgoed in Nieuwegein op een haalbare en betaalbare manier kunnen worden verduurzaamd. Hiertoe maken we een Erfgoedvriendelijke verduurzamingscatalogus. Thema Economie Een sterke en toekomstbestendige economie is niet vanzelfsprekend. Dat geldt ook voor onze regio. De wereld verandert steeds. Ondernemers en overheden moeten daar goed op letten. Door bijvoorbeeld vergrijzing is er steeds vaker een tekort aan goede werknemers en extra energie voor uitbreiding van de productie vraagt om creatieve en innovatieve oplossingen. Om onze welvaart te behouden, moeten we voorwaarden scheppen zodat bedrijven meer kunnen produceren met minder middelen. Dit vraagt om innovaties en slim handelen en betekent dat we zuinig moeten omgaan met dingen zoals ruimte, en dat we bedrijven helpen om te vernieuwen en goed te kunnen werken.
Tegelijk leggen we de verbinding met ondernemers en het onderwijs om bij te dragen aan het oplossen van arbeidsmarktvraagstukken. Wij zetten ons in voor een toekomstbestendige economie via beleid, samenwerking en goede dienstverlening. Zo zorgen we voor eerlijke kansen voor ondernemers. We willen een betrouwbare partner zijn en een omgeving bieden waarin ondernemers goed kunnen werken. Daardoor kunnen zij blijven vernieuwen, wat zorgt voor groei in productiviteit. Pagina 48 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Ambitie 1: Nieuwegein is een bedrijvige stad in een sterke regio. Nieuwegein bevindt zich in het hart van de sterke Metropoolregio Utrecht. Het bedrijfsleven kenmerkt zich door veelzijdigheid waarbij we zien dat de sectoren transport en logistiek en de zorg oververtegenwoordigd zijn. De bedrijventerreinen draaien goed, maar een aandachtspunt is dat we moeten voorkomen dat hier verval optreedt. We werken in de regio samen aan een bedrijvige stad in een sterke regio. We willen dat bedrijven en kantoren op de juiste plek komen. Ook zorgen we ervoor dat de gebouwen en gebieden van goede kwaliteit blijven. Als er meer banen bijkomen in de regio, dan is dat ook goed voor de werkgelegenheid in Nieuwegein en voor de Nieuwegeiners. Startende ondernemers, zoals creatieve bedrijven, zijn belangrijk voor de stad. Ze zorgen voor nieuwe ideeën en energie.
We vinden het belangrijk om te weten wat er speelt bij ondernemers en in ondernemersnetwerken. Met ons accountmanagement sluiten we hier goed bij aan. Als ondernemers, winkeliers of vastgoedeigenaren plannen hebben die passen bij de vijf criteria van Groei van de stad, dan denken wij graag mee. We zeggen dan: ja, mits het past. Voor bedrijventerreinen betekent dit: zuinig en slim omgaan met de ruimte. Omdat de stad groeit, neemt de behoefte aan voldoende en een gevarieerd winkelaanbod toe. Winkelcentra zijn daarbij het sociale hart van een wijk. We volgen de ontwikkelingen in onze winkelcentra goed. De ontwikkeling van City is ook belangrijk. We blijven samenwerken met partners in de binnenstad, zoals Wereldhave, De Kom, de Bibliotheek en Stichting Markten. Samen zorgen we ervoor dat de binnenstad levendig en aantrekkelijk blijft. Zo blijven bezoekers langer en trekken we ook nieuwe bezoekers aan. Doelstelling(en): 1 Nieuwegein heeft een gezond ondernemersklimaat. 2 Ondernemers ondernemen niet alleen voor zichzelf maar ook voor een welvarend Nieuwegein en Metropool regio Utrecht-west. 3 We hebben een gevarieerd winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag. 4 Onze bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig. Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 | Wij identificeren de meest innovatieve ondernemers in onze stad.
Samen gaan we het gesprek aan over hoe wij in onze stad innovatie in ondernemen kunnen bevorderen om op deze wijze de uitdagingen van de toekomst (schaarse ruimte, energiegebruik en krapte op | de arbeidsmarkt) aan te kunnen gaan. D1-A2 | Wij ontwikkelen een manier om nieuwe ondernemers in onze stad welkom te heten en te leren kennen om zodoende proactief te weten waar hun behoeften liggen. En andersom om onze doelstellingen als gemeente aan de ondernemers over te brengen. Samen maken we im | mers de stad. D2-A1 | Samen met de Provincie en de Metropool Regio Utrecht west (MRUw) richten wij ons op circulair ondernemen. Door onderzoek, netwerken te realiseren en concrete maatregelen te ontwikkelen. D2-A2 | Binnen Groot Merwede zal wijkeconomie (werken in de woonomgeving) naast wonen een prominente plaats innemen. Wij doen onderzoek hoe wij dit het beste vorm kunnen geven en dit daadwerkelijk kunnen realiseren. D3-A1 | Wij herzien het standplaatsbeleid om zodoende locaties en oppervlakten passend te laten zijn bij de huidige en toekomstige gebiedsontwikkelingen. D3-A2 | Het periodiek onderzoek naar het functioneren van de warenmarkten vindt weer plaats. D4-A1 | We ondersteunen initiatieven van ondernemers die helpen aan bij collectieve oplossingen van netcongestie op bedrijventerreinen.
D4-A2 | Wij maken een omgevingsprogramma 'Bedrijventerreinen' om zodoende in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen en lokale uitvoering te geven aan de regionale bedrijventerreinen strategie van de MRUw. Effectindicatoren Type | Nr. | Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 1 | Tevredenheid ondernemers over | 3,5 | 3.7 | 3,7 ondernemersklimaat (1) E | 2 | Tevredenheid over het winkelaanbod (1) | 4,1 | 4.0 | 4,1 E | 3 | Ontwikkeling aantal bezoekers Cityplaza (2) | 126% | 105% | 105% E | 4 | Aantal arbeidsplaatsen | - | 51.000 | 53.000 E | 5 | Bedrijfsvestigingen in Nieuwegein | - | 7.800 | 8.100 E | 6 | Arbeidsplaatsen in U16 | -regio (3) | - | 700.000 | 710.000 E | 7 | Aantal nieuwe bedrijven op Het Klooster | 3 | 1 | 1 E | 8 | Aantal toeristenovernachtingen | - | 45.000 1. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). 2. 2014 = 100% 3. U16 bestaat uit 16 gemeenten. Financiële toelichting Product Economisch beleid Het product Economisch beleid bestaat uit toekomstbestendige bedrijfsterreinen, binnenstadsmanagement, onze bijdrage aan de regionale samenwerking Economic Board Utrecht (EBU) en andere onderdelen voor de uitvoering van de economische visie Nieuwegein.