2026-304 Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
Programmabegroting 2027-2030 2026-304 Bijlage 1 Pagina 2 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Inhoudsopgave 1. Algemeen ............................................................................................ 4 1.1 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 1.2 Bestuurlijk perspectief ........................................................................................... 8 1.3 Financieel perspectief ........................................................................................... 10 1.4 Verwerking bestuurlijke ambities 2026-2030 ........................................................... 16 2. Programmaplan ................................................................................. 18 2.1 Bestuur en Dienstverlening ................................................................................... 19 2.2 Wonen en Economie ............................................................................................. 35 2.3 Leefomgeving en Veiligheid ................................................................................... 51 2.4 Vrije tijd ............................................................................................................. 79 2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming .........................................
89 2.6 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 120 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................... 141 3. Paragrafen ...................................................................................... 150 3.1 Lokale heffingen ................................................................................................ 151 3.2. Financiering ...................................................................................................... 159 3.3. Weerstandsvermogen, risicobeheersing & kengetallen ........................................... 163 3.4. Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 170 3.5 Verbonden partijen ............................................................................................. 175 3.6. Grondbeleid ...................................................................................................... 194 3.7 Parkeerexploitatie .............................................................................................. 198 3.8 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 199 3.9.
Wet Open overheid ............................................................................................ 205 4. Financiële begroting ........................................................................ 206 4.1 Overzicht van baten en lasten .............................................................................. 207 4.2 Overzicht reservemutaties ................................................................................... 210 4.3. Overzicht voorzieningenmutaties ......................................................................... 219 4.4 Overzicht incidentele baten en lasten .................................................................... 224 4.5 Geprognosticeerde balans ................................................................................... 227 4.6 Begrotingscijfers per taakveld .............................................................................. 228 4.7 Investeringen .................................................................................................... 231 Pagina 3 van 249 Programmabegroting 2027-2030 5. Overige gegevens ............................................................................ 242 5.1 Inleiding ...........................................................................................................
243 5.2 Kerngegevens .................................................................................................... 243 5.3 Landelijke basisset indicatoren ............................................................................. 244 Bijlage: Voortgang ombuigingen ......................................................... 246 Pagina 4 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1. Algemeen Pagina 5 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1.1 Leeswijzer Opzet programma's We hebben gekozen voor een begroting die 7 programma's bevat: Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Programma 2 Wonen en Economie Programma 3 Leefomgeving en Veiligheid Programma 4 Vrije tijd Programma 5 Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming Programma 6 Bedrijfsvoering Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen Per programma volgen we de onderstaande opzet. Extra ambities en middelen deze bestuursperiode Het jaar 2027 is het eerste volledige jaar van deze bestuursperiode. De ambities en voornemens die daarvoor in kaart zijn gebracht zijn rechtstreeks in deze begroting op de programma’s verwerkt. Daar waar de uitwerking nog niet concreet genoeg is, of in latere jaren pas wordt opgepakt werken we ten aanzien van de financiële verwerking met stelposten.
Pagina 6 van 249 Programmabegroting 2027-2030 W-vragen De door ons gebruikte systematiek sluit aan bij de vastgestelde richtlijnen. De W-vragen pellen als het ware af, van het te bereiken doel in 2027 naar welke activiteiten nodig zijn om dit doel te behalen en vervolgens welke middelen nodig zijn voor het bereiken van het doel. Om de begroting niet te omvangrijk te maken focust de begroting zich vooral op nieuwe doelen en activiteiten en op de (inhoudelijke en financiële) veranderingen ten opzichte van de vorige begroting. Per programma beschrijven we eerst de ambitie van dat programma. Wat is de bedoeling? Wat willen we bereiken met onze inspanningen? Daarna volgen per thema de W-vragen. 1e W-vraag: Wat willen we bereiken? Het antwoord op deze vraag richt zich op de ambitie die we hebben bij het thema. Wat is het doel/ zijn de doelen binnen het thema en vervolgens toegespitst op de doelen die we in 2027 willen bereiken of beïnvloeden. 2e W-vraag: Wat gaan we daarvoor doen? Dit bevat de activiteiten in 2027 waar in de bestuursrapportage en de jaarstukken voortgang en resultaat op zal worden aangegeven. Dit is een deel van de activiteiten binnen een programma, namelijk die activiteiten waar we een extra impuls aan geven in het komende jaar. De 'going concern' activiteiten voeren we wel uit, maar benoemen we niet expliciet in de begroting.
Indicatoren De indicatoren zijn per begrotingsthema weergegeven. Er zijn twee soorten indicatoren: prestatie- indicatoren (P) die iets zeggen over de vraag of we hebben gedaan wat we zouden doen, en effectindicatoren (E) die iets zeggen over de vraag of we met onze inspanningen bereiken wat we wilden bereiken. Financiële toelichting Hier staan toelichtingen op de financiële ontwikkelingen binnen het thema. De structuur van de boekhouding is voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Hier komt de term 'producten' terug die u niet in de tekstuele toelichting bij de programma's zult terugvinden. Deze verplichte structuur maakt het leggen van een solide financiële verbinding tussen boekhouding en ambities en doelstellingen lastig. Met de toelichting hebben wij dit wel zo veel als mogelijk aan elkaar verbonden. De bedragen die in de kolom 'Begroting 2026' zijn opgenomen, betreffen de bedragen van de gewijzigde begroting na bestuursrapportage en de resultaatbestemming 2025. We maken inzichtelijk welke budgetten gemoeid zijn met de verschillende activiteiten en werkzaamheden die binnen een thema/product plaatsvinden.
Voor ambities en inspanningen die specifiek genoemd zijn in het coalitieakkoord geldt dat deze gedurende de gehele raadsperiode beschikbaar zijn, maar zijn vanwege de beschikbare incidentele middelen binnen de begroting verwerkt in de specifieke jaarschijven. 3e W-vraag: Wat mag het kosten? Dit bevat de samenvatting van de financiële effecten op programmaniveau en staat aan het einde van het programma. Hier worden ook de reservemutaties opgenomen binnen het programma Pagina 7 van 249 Programmabegroting 2027-2030 getoond en benoemd. De raad stelt de begroting vast op programmaniveau, vandaar dit overzicht van het totale programma. Omdat alle kosten voor bedrijfsvoering op het programma Bedrijfsvoering zijn verantwoord en er geen doorbelasting naar de andere programma's plaatsvindt, ontstaat in sommige gevallen de situatie dat baten op een product de lasten lijken te overschrijden. Dit komt onder andere voor bij de onderdelen Riolering, Afval en Begraafplaatsen. Voor die onderdelen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen voor een uitgebreide toelichting. De bedragen in de tabellen zijn afgerond op duizendtallen. Daardoor kan het voorkomen dat totaaltellingen niet volledig aansluiten. Pagina 8 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1.2 Bestuurlijk perspectief Voor u ligt de meerjarenbegroting 2027 – 2030.
De eerste begroting die in de nieuwe bestuursperiode aan de raad wordt aangeboden. In deze begroting hebben de ambities voor de komende vier jaar zoveel mogelijk een plek en uitwerking gekregen. En wordt zichtbaar waar we als college nadrukkelijk aan het stuur zitten en waar nodig de bakens willen verzetten en lef te tonen. Dat is soms spannend, maar in onze ogen, en met het oog op de toekomst, ook noodzakelijk. Want de uitdagingen waar we als gemeente(n) voor staan zijn onverminderd groot. De stad groeit en zal binnen afzienbare tijd nog verder groeien. Tegelijkertijd zien wij allerlei ontwikkelingen in de bestaande stad waar energie op zit en waar we als gemeente op aan willen haken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de ontwikkelingen in en rond de Centrale As, het extra vergroenen en de grootschalige investeringen in de vernieuwbouw van onze onderwijsgebouwen. En zijn we bezig om de kwaliteit van de bestaande stad op peil te houden en waar wenselijk een extra impuls te geven. We investeren ook in de relatie met onze inwoners. We zien dat de wisselwerking met inwoners soms verhardt. Een trend die al jaren gaande is en waar we in toenemende mate mee geconfronteerd worden. Dat betekent dat we daar rekening mee moeten houden in ons dagelijks werk.
Mede daarom willen we de komende jaren blijvend investeren in onze zichtbaarheid in de stad zodat we dichtbij en benaderbaar zijn voor inwoners en bedrijven en ook tijdig met hen het gesprek aan kunnen gaan. De genoemde groei van Nieuwegein wordt de komende jaren vooral in City en het terrein van de Zeepfabriek gerealiseerd. Daarnaast bereiden we ons voor op de ontwikkeling van grootschalige woningbouw Groot Merwede na 2030. Met het koersdocument als uitgangspunt zijn in deze begroting de randvoorwaarden verwerkt om hier gericht (programmatisch) aan verder te werken. Met als kanttekening dat de afhankelijkheid van partners in deze uitwerking groot is en medebepalend voor het tempo waarmee concrete stappen worden gezet. De ontwikkeling van Groot Merwede heeft ook impact op de bestaande stad. Ook dat vraagt aandacht. Denk daarbij aan de mobiliteitsvraagstukken die op dit moment al spelen en mede met het oog op de verdere groei opgepakt worden. Dit alles past bij de ambitieuze stad die we willen zijn. De afgelopen jaren zijn al mooie resultaten zichtbaar. De verbouwing van Merwestein heeft tot een fantastisch nieuw sportcomplex geleid, we beschikken in Nieuwegein over een klimhal die zijn gelijke in Nederland niet kent en de nieuwe woningen in City, Rijnhuizen en elders in de stad geven Nieuwegein extra cachet; naast de vele historische parels die de stad rijk is.
Er is meer dan genoeg om trots op te zijn en daar willen we de komende jaren nog meer ruchtbaarheid aan geven. Tegelijkertijd vragen al deze ontwikkelingen en opgaven dat we met u blijven kijken naar de haalbaarheid en opnieuw prioriteren als de omstandigheden daarom vragen. Het is schaken op vele borden. De medio 2026 afgekondigde netcongestie is één van die omstandigheden. Waarbij wij overigens van mening zijn dat dit niet alleen een knelpunt is, maar ook een kans kan zijn voor initiatieven die de afhankelijkheid van elektriciteit en daarmee de ruimte op het net verkleinen. Waar nodig en mogelijk zullen wij deze initiatieven stimuleren. Pagina 9 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Ook de geopolitieke spanningen in de wereld kunnen we op deze plek niet onbenoemd laten. Zeker als deze nog steeds verder toe lijken te nemen. De onzekerheid die daarmee gepaard gaat werkt op sommige plekken door in ons dagelijks werk en leidt ook bij onze inwoners tot toenemende zorgen en onzekerheid. De kans op stijgende inflatie en rente is groot. Nieuwegein is een stad die haar verantwoordelijkheid serieus neemt. Wij willen van betekenis zijn voor onze inwoners en ondernemers en bieden hulp en ondersteuning voor inwoners die dit nodig hebben. Wij stimuleren daarbij eigen kracht en groei en steunen de kwetsbaren in onze stad.
Het programma laaggeletterdheid zetten wij voort omdat wij het van groot belang achten dat inwoners mee kunnen doen in de samenleving. Leesvaardigheid is een belangrijke voorwaarde om volwaardig mee te kunnen doen. Tegelijkertijd zoeken we naar mogelijkheden om van geïndiceerde hulp over te gaan naar het versterken van de sociale basis in de stad. En willen we inwoners ook helpen om zelf om te gaan met bepaalde problemen. Waar het de opvang van ontheemden betreft zullen wij deze ook de komende jaren continueren binnen de wettelijke kaders die daarvoor gelden. In het volgende hoofdstuk staan we uitgebreider stil bij de financiën in deze begroting. De financiële kaders voor de komende vier jaar hebben een plek in de voorliggende begroting gekregen. En mede door de ramingen nog een keer scherp tegen het licht te houden zien wij een verbeterd meerjarenperspectief. Een verbetering die de uitkomsten voor de langere termijn, zoals gepresenteerd in de analyse duurzaam financieel evenwicht, positief beïnvloedt en daarmee een beter uitgangspunt vormt voor de keuzes die op de langere termijn nog gemaakt moeten worden om ook ver na 2030 sluitende meerjarenbegrotingen aan de gemeenteraad voor te leggen. Gesprekken daarover met uw raad gaan we begin 2027 gaarne aan.
Het verbeterde perspectief maakt het ook mogelijk om de woonlasten (afval, riool en onroerendezaakbelasting) voor de inwoner ten opzichte van 2026 gelijk te houden. Met daarbij de kanttekening dat we op de langere termijn wel stijgingen voorzien in de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Deze hangen samen met de noodzakelijke en onontkoombare klimaatmaatregelen voor de toekomst en de energieheffing die door het Rijk wordt ingevoerd. In deze begroting kiezen we ervoor die stijgende lijn gelijkmatig over de komende jaren te verdelen. Het geactualiseerde gemeentelijk rioleringsplan biedt daarvoor in 2027 extra handvatten. Met de begroting 2027 zetten wij graag samen met u een volgende stap naar de toekomst van Nieuwegein. We wensen u veel succes, maar ook plezier bij het bestuderen van deze begroting en gaan hierover de komende weken graag met u in gesprek. Nieuwegein, 28 september 2026 Programmabegroting 2027-2030 1.3 Financieel perspectief In deze paragraaf geven wij een toelichting op de financiële hoofdlijnen van de meerjarenbegroting 2027-2030. Hierbij is het beginpunt het meerjarenperspectief zoals gepresenteerd in de Kadernota 2027. Dit wordt aangevuld met de ontwikkelingen sinds het vaststellen hiervan.
Daarbij maken we onderscheid tussen de algemene ontwikkelingen vanuit het reguliere begroti | ngsproces, de nieuwe ontwikkelingen en ambities voor deze bestuursperiode en de opgave tot het 'scherper ramen'. Deze onderdelen worden vervolgens specifiek toegelicht. Tot slot is de ontwikkeling van het structureel begrotingssaldo weergegeven. Op basis hiervan kan worden beoordeeld in hoeverre de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Ontwikkeling saldo na kadernota | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo kadernota 2027 | 1.208.000 | 2.249.000 | 1.304.000 | 4.466.000 Algemene ontwikkelingen | 2.301.000 | 1.801.000 | 2.026.000 | 3.099.000 Nieuwe ontwikkelingen | -595.000 | -628.000 | -836.000 | -1.331.000 Bestuurlijke ambities 2026-2030 | -2.591.000 | -2.692.000 | -2.842.000 | -2.867.000 Scherper begroten | 2.041.000 | 2.001.000 | 1.942.000 | 1.940.000 Begrotingssaldo 2027-2030 | 2.364.000 | 2.731.000 | 1.594.000 | 5.307.000 Bovenstaande tabel laat de ontwikkeling van het begrotingssaldo sinds de kadernota zien. Hierin zien we een verbetering van het meerjarenperspectief. Positieve effecten komen voort uit de meicirculaire (zoals aangegeven in raadsbrief 2026 | -220), de ontwikkeling kapitaallasten en de opgave 'scherper ramen'.
Daar staat tegenover dat middelen beschikbaar worden gesteld voor | het uitvoeren van de bestuurlijke ambities voor de periode 2026 | -2030 en dat er nieuwe ontwikkelingen zijn die een beroep doen op de algemene middelen. Een kanttekening bij dit perspectief is dat het scherper ramen in de begroting en ook van de investeringen ertoe leidt dat het risico op tegenvallers toeneemt. Onderstaand zijn de verschillende onderdelen kort toegelicht, binnen de respectievelijke begrotingsprogramma's staan uitgebreidere toelichtingen. Algemene ontwikkelingen Algemene ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Doorwerking bestuursrapportage 2026 | 261.000 | 261.000 | 261.000 | 261.000 Algemene uitkering (brief meicirculaire) | 990.000 | 1.060.000 | 1.198.000 | 1.582.000 Algemene uitkering (septembercirculaire) | 100.000 | -81.000 | 213.000 | 214.000 Ontwikkeling kapitaallasten | 801.000 | 624.000 | 625.000 | 1.164.000 Treasury (rentelasten en -baten) | 149.000 | -63.000 | -271.000 | -122.000 Totaal algemene ontwikkelingen | 2.301.000 | 1.801.000 | 2.026.000 | 3.099.000 Pagina 10 van 249 Pagina 11 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Doorwerking Bestuursrapportage 2026 In de Bestuursrapportage 2026 is een aantal posten opgenomen met een structureel of meerjarig effect. Samengenomen gaat dit om een positief effect van € 261.000.
Algemene uitkering (brief meicirculaire) In de kadernota 2027 hebben we op basis van de voorjaarsnota van het Rijk een inschatting gemaakt van de effecten voor Nieuwegein. In de meicirculaire zijn de aanpassingen daadwerkelijk verwerkt in het gemeentefonds. Zoals in raadsbrief 2026-220 gemeld, leidt dit tot een aanvullende voordelige ontwikkeling van € 990.000 in 2027, oplopend tot € 1.582.000 in 2030. Het verschil wordt vooral veroorzaakt door de ontwikkeling van de uitkeringsfactor. Deze stijgt in de komende jaren fors; onder meer door algemene mutaties in het gemeentefonds en actualisatie van de landelijke ontwikkelingen op de maatstaven. Andere opvallende ontwikkeling uit de meicirculaire is de verwachte afname van het gemeentefonds vanaf 2029 met ongeveer € 3,6 mln. vanwege de voorgenomen plannen van het Rijk om de huishoudelijke hulp uit de WMO te halen. De gemeente zou dan wel moeten zorgen voor een vangnetregeling. Het Rijk heeft nog geen beleid gemaakt op dit punt, zodat dit onderdeel voorlopig neutraal in de begroting is verwerkt. Algemene uitkering (septembercirculaire) De septembercirculaire van 2026 bevat relatief weinig nieuwe onderdelen. De algemene uitkering neemt de aankomende vier jaar toe. Dit wordt met name veroorzaakt door de bijstelling van de verwachte BBP-ontwikkeling, waaraan de hoogte van het accres is gekoppeld.
Deze middelen worden deels toegevoegd aan stelposten voor indexering en taakmutaties, waardoor er een beperkt effect op het saldo resteert. In 2028 is dit negatief door de verlaging van de verwachte afrekening van het BTW-compensatiefonds (BCF). Ontwikkeling kapitaallasten De meerjarige kapitaallasten zijn bijgesteld op basis van het geactualiseerd meerjareninvesteringsplan (MIP). Ten opzichte van het meerjarenperspectief uit de kadernota leidt dit tot een voordeel. Als gevolg van uitstel of het komen te vervallen van een aantal investeringen zijn de kapitaallasten in de jaren 2027 stijgen de kapitaallasten minder snel dan waar rekening mee werd gehouden. Daarnaast zijn in de latere jaren van het perspectief vooralsnog minder nieuwe investeringen opgenomen dan de verwachting was bij de begroting 2026. Treasury (rentelasten langlopende leningen) De rentelasten zijn bijgesteld op basis van de geactualiseerde liquiditeitsprognose. Het verschil ten opzichte van de oude begroting is beperkt. Er zullen naar verwachting nieuwe leningen aangetrokken moeten worden in de aankomende jaren, met als gevolg dat de rentelasten stijgen. Deze stijging is iets groter dan waar bij de vorige meerjarenbegroting rekening mee werd gehouden. Hierbij past ook de kanttekening dat deze lasten verder stijgen wanneer het investeringsniveau alsnog oploopt.
Programmabegroting 2027-2030 Nieuwe ontwikkelingen Nieuwe ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 WIL: Hogere uitvoeringskosten | -378.000 | - | - | - RBL: Inkoop en transformatie jeugd en WMO | -188.000 | - | - | - Uitvoering participatiewet | -82.000 | -39.000 | -284.000 | -284.000 Minder verhuur sportaccommodaties | -51.000 | -51.000 | -51.000 | -51.000 Budgettair effect heffingen | -601.000 | -441.000 | -384.000 | -675.000 Meerkosten groenbestekken | -129.000 | -268.000 | -284.000 | -482.000 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed | -2.000 | 42.000 | -15.000 | -18.000 Afschrijving scholen en sport Parels van de Wijken | 55.000 | 126.000 | 176.000 | 176.000 Aanvullend effect meicirculaire | 780.000 | - | - | - Overige mutaties | 1.000 | 3.000 | 6.000 | 3.000 Totaal nieuwe ontwikkelingen | -595.000 | -628.000 | -836.000 | -1.331.000 Uitvoeringskosten WIL Ten opzichte van de raming in de Kadernota 2027 is voor de begroting van WIL een aanvullend bedrag van € 378.000 noodzakelijk. De uitvoeringskosten bedrijfsvoering vallen in 2027 hoger uit doordat in het kader van de Ontwikkelagenda extra kosten voor advies en ondersteuning zijn opgenomen. RBL: Inkoop en transformatie jeugd en WMO Er zijn extra incidentele middelen nodig voor RBL rondom inkoop, transformatie Jeugd en WMO en inhuur contractmanagement. De meerkosten bedragen € 188.000.
Uitvoering Participatiewet Ontwikkeling BUIG-budget en loonkostensubsidies (nadeel € 82.000 in 2027, oplopend tot € 284.000 structureel). In de meicirculaire is de eerste consequentie zichtbaar dat de Rijksoverheid bij de bekostiging steeds meer overgaat naar een verdeling op basis van gerealiseerde aantallen (LKS, Beschut werk). Hierdoor wordt de mogelijkheid weggenomen om overschrijdingen op andere categorieën (o.a. Buig-uitkering) te compenseren. Hierdoor is het vanaf 2027 niet meer mogelijk om volledig kostenneutraal te ramen. Lagere verhuuropbrengsten sportaccommodaties Na ingebruikname van de nieuwe accommodatie van Merwestein zal het gebruik van de gemeentelijke sportaccommodaties waarschijnlijk afnemen. Dit leidt naar verwachting tot minder inkomsten van € 51.000 structureel. Riool- en Afvalstoffenheffing Jaarlijks wordt bij de begroting berekend wat de kosten zijn die samenhangen met de riool- en afvalstoffenheffing. Uitgangspunt is dat deze maximaal kostendekkend zijn. Ten opzichte van de eerdere verwachting voor 2027 (begroting 2026) zijn de kosten minder snel gestegen of zelfs afgenomen. Dit leidt er dan ook toe dat de bijbehorende inkomsten uit heffingen afnemen. Omdat een gedeelte van de toerekenbare kosten extracomptabel (buiten de begroting) van aard is, heeft de daling van de inkomsten een nadelig effect op het begrotingssaldo.
Pagina 12 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Kostenontwikkeling groenbestekken De opgenomen budgetten voor deze bestekken waren niet goed opgenomen in de meerjarenbegroting 2027-2030. Onder andere doordat de indexering hier hoger is dan waar standaard mee wordt gerekend in de begroting. De bijstelling hiervan naar het reële prijsniveau leidt tot een negatief effect op het begrotingssaldo van € 130.000 in 2027 en loopt daarna verder op tot € 482.000. Verduurzaming gemeentelijk Vastgoed In het kader van verduurzaming gemeentelijk vastgoed zijn over de periode 2026 tot en met 2040 de benodigde investeringen en kosten ervan in beeld gebracht. Wij stellen voor om, gelet op de financiële opgave, eerst een aanvang te maken met investeringen voor de jaren 2027 en 2028. In de Kadernota 2028 komen we met nader uitgewerkte voorstellen voor de latere jaren. De activiteiten bestaan uit investeringen, die tot kapitaallasten leiden en niet te activeren (jaarlijkse) kosten. Daarnaast verwachten we lagere energiekosten als gevolg van deze investeringen. De niet te activeren kosten worden ten laste gebracht van de Voorziening Verduurzaming. Hierdoor is het effect op het begrotingssaldo beperkt. Afschrijvingstermijn onderwijshuisvesting De afschrijvingstermijn van de investeringen onderwijshuisvesting (Parels van de Wijken) is bepaald op 40 jaar.
De verwachting is dat deze gebouwen 50 jaar of langer meegaan, mede als gevolg van materiaalgebruik. Een termijn van 50 jaar sluit daarom beter bij de economische levensduur aan. Verlenging van de afschrijvingstermijn naar 50 jaar levert over het gehele investeringsvolume ongeveer 20% lagere kapitaallasten op. Dit bedrag loopt, na het huidige begrotingsperspectief, op tot € 840.000 in 2034. Aanvullend effect meicirculaire In de meicirculaire 2026 is in de algemene uitkering een incidentele bijdrage van € 780.000 opgenomen als compensatie voor de lagere inkomsten als gevolg van het uitstel van het abonnementstarief in de WMO. In Nieuwegein hebben we in het verleden voorzichtig geraamd en nog geen extra inkomsten opgenomen voor dat onderdeel. Dat betekent dat deze extra bijdrage niet nodig is om lagere baten op te kunnen vangen en ten gunste van het saldo kan komen. Overige mutaties Dit omvat een aantal kleine bijstellingen van de begroting om deze in lijn te brengen met de actuele inzichten. Vanwege de zeer beperkte omvang zijn deze niet specifiek toegelicht.
Scherper ramen Categorie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realistisch ramen op basis van verleden | 651.000 | 424.000 | 786.000 | 710.000 Meer risico nemen bij (wisselende) budgetten | 697.500 | 697.500 | 697.500 | 697.500 Minder voorzichtig ramen | 426.000 | 629.000 | 253.000 | 331.000 Technische aanpassingen | 266.000 | 250.000 | 205.000 | 201.000 Totaal | 2.041.000 | 2.001.000 | 1.942.000 | 1.940.000 Pagina 13 van 249 Pagina 14 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Onderdeel van het coalitieakkoord 2026-2030 is de opgave om scherper of meer risicovol te begroten. Deze opdracht heeft als insteek om te inventariseren waar budgetten bijgesteld kunnen worden op basis van terugkerende onderbesteding of door minder voorzichtige uitgangspunten te hanteren. Het doel is daarmee enerzijds om toekomstige jaarrekeningoverschotten of nieuwe bezuinigingen te voorkomen en gelijktijdig ruimte vrij te spelen voor de ambities in deze bestuursperiode. Het is dus geen bezuiniging op bestaand beleid. De hieraan gekoppelde opbrengst vanuit het coalitieakkoord in 2027 is € 1,5 miljoen en loopt in de jaren daarna op tot € 2,5 miljoen vanaf 2030. Er is met deze insteek over de gehele breedte van de begroting geanalyseerd waar budgetten bijgesteld kunnen worden.
Deze zijn te clusteren in 4 categorieën: bij te stellen budgetten op basis van besteding in het verleden, posten die jaarlijks wisselen waar risicovollere keuzes gemaakt kunnen worden, budgetten waar een minder voorzichtige insteek leidt tot bijstelling, en technische aanpassingen. Voorbeelden van bijgestelde budgetten zijn de energielasten, waar op basis van de lopende contracten een voordeel is ontstaan ten opzichte van de oude begroting en budgetten voor incidenten. Deze laten zich niet op voorhand voorspellen, door hier dan ook niet op te begroten ontstaat ruimte. Gevolg is dat een calamiteit direct of sneller zal leiden tot budgetoverschrijding en dit in de loop van 2027 gemeld zal worden binnen de P&C-cyclus. In totaal heeft deze opgave een positief effect op het meerjarenperspectief, dit is weergegeven in bovenstaande tabel. Omdat sommige bijstellingen incidenteel van aard zijn of wisselen per jaarschijf zijn de bedragen niet elk jaar gelijk. Relatie met Duurzaam financieel evenwicht Bij de kadernota 2027 is ook de analyse in het kader van duurzaam financieel evenwicht (DFE) gedeeld. Met deze analyse hebben we een doorkijk gegeven van het financieel perspectief op (middel)lange termijn, van 2027 tot en met 2040.
Hieruit komt een beeld naar voren van een begroting die, met name op langere termijn, onder druk komt te staan als gevolg van grote noodzakelijke investeringen en bijbehorende financieringskosten. In bandbreedtes loopt het tekort in deze analyse op tot een tekort van € 16 tot € 36 miljoen in 2040. Een groot deel van de ontwikkelingen, die zijn benoemd in het financieel perspectief van deze begroting 2027-2030, zijn structureel van aard en werken zodoende door in het verwachte lange termijnperspectief. Uitzondering zijn de ontwikkelingen die eenmalig zijn voor 2027 en de middelen die alleen voor deze bestuursperiode beschikbaar worden gesteld. De verwachting is daarmee dat de effecten vanuit bijvoorbeeld het 'scherper ramen' zorgen voor een verbetering ten opzichte van de situatie zoals geschetst bij DFE. Ook de ontwikkeling van de algemene uitkering sinds de kadernota is voordelig voor het perspectief op langere termijn. Tot slot zorgen ook de ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting (Parels van de Wijken) voor een voordeel. Door de langere afschrijvingstermijn ontstaat een voordeel dat in de jaren na 2030 verder oploopt, tot uiteindelijk zo'n € 840.000 vanaf 2034. Ook het bekostigen van de tijdelijke onderwijshuisvesting uit reserves leidt tot een voordeel ten opzichte de analyse DFE; al is deze wel incidenteel van aard.
De inzet van reserves in de aankomende jaren en invulling van de opgave 'scherper ramen' maken ook dat mogelijkheden tot het nemen van nieuwe (technische) maatregelen om een begrotingstekort te Programmabegroting 2027-2030 voorkomen afnemen. In totaal zorgen deze ontwikkelingen tot een verbetering van het financieel (middel)langetermijn perspectief en verlaging van de bandbreedte van ongeveer € 3 miljoen. Hierbij dient verder wel de kanttekening te worden meegegeven dat de kosten die samenhangen met de groeiende stad nog beperkt tot uiting komen in het huidige meerjarenperspectief. Dit zal naar verwachting in de aankomende periode meer vorm krijgen, bijvoorbeeld bij de actualisatie van de beheerplannen openbare ruimte. Structureel begrotingssaldo Structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo van baten en lasten | -7.445 | -12.790 | -3.715 | -1.751 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 9.808 | 15.521 | 5.309 | 7.058 Begroot resultaat na reservemutaties | 2.364 | 2.731 | 1.594 | 5.307 Incidentele baten en lasten (incl. incidentele reservemutaties) | 4.014 | 17 | 703 | 420 Structureel begrotingssaldo | 6.378 | 2.748 | 2.297 | 5.727 Deze tabel laat het structurele begrotingssaldo zien. Deze is opgebouwd op basis van het reguliere begrotingssaldo, gecorrigeerd voor incidentele baten, lasten en reservemutaties.
Dit saldo toont aan in hoeverre de structurele lasten gedekt kunnen worden door de structurele baten. Een structureel en reëel evenwicht is één van de eisen van de toezichthouder. De berekening is opgenomen in paragraaf 4.4 van deze begroting. Hieruit blijkt dat de begroting structureel sluitend is in alle jaren van deze meerjarenbegroting. Dit is bovendien een verbetering ten opzichte van eerdere jaren, veroorzaakt door de positieve ontwikkeling van de algemene uitkering en de besparingen vanuit de opgave ‘scherper ramen’. In 2027 is er bovendien sprake van een groot aantal incidentele lasten in verhouding tot de baten, waardoor het structurele saldo hoger ligt dan het begrotingssaldo. Voor de jaren daarna is het effect relatief beperkt. Pagina 15 van 249 Programmabegroting 2027-2030 1.4 Verwerking bestuurlijke ambities 2026-2030 We stellen voor de onderwerpen zoals opgenomen in het coalitieakkoord 2026-2030 te verwerken in bestuurlijke ambities voor de periode 2026-2030. De volgende ambities hebben we opgenomen in deze begroting voor 2027 tot en met 2030. De toelichting op de ambi | ties kunt u vinden op de genoemde programma's in deze begroting. Bestuurlijke ambities 2026-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Structureel | Inhoudelijk programmma 1.
Een stad die er is voor haar inwoners Bewustwordingscampagnes | 77.800 | 77.800 | 77.800 | 77.800 | - | Bestuur en dienstverlening Extra capaciteit campagnes | 122.200 | 122.200 | 122.200 | 122.200 | 122.200 | Bestuur en dienstverlening Gericht monitoren van onlinegedrag | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | Bestuur en dienstverlening Gerichte aanpak personen met verward gedrag | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | Leefomgeving en Veiligheid Extra (investerings)ruimte voor vergroenen van | 140.000 | 140.000 | 140.000 | 140.000 | 140.000 | Leefomgeving en Veiligheid de stad Goede openbare verlichting op fietspaden, in | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | Leefomgeving en Veiligheid parken en bij bushaltes etc. Direct aanpakken van onveilige plekken in de | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | - | Leefomgeving en Veiligheid stad Extra capaciteit veiligheid voor handhaving | 100.000 | 200.000 | 200.000 | 300.000 | 300.000 | Leefomgeving en Veiligheid Stelpost: Een stad die er is voor haar inwoners | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 | - | Nog te besteden middelen 2.
Een stad die ons vooruit helpt Erfgoedvriendelijke duurzaamheidscatalogus | 50.000 | 25.000 | 10.000 | 10.000 | - | Wonen en Economie Extra middelen Jeugd voor morgen | 250.000 | 250.000 | 250.000 | 125.000 | - | Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Voortzetten deltaplan laaggeletterdheid | 306.000 | 247.000 | 247.000 | 247.000 | - | Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Pagina 16 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Bestuurlijke ambities 2026-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Structureel | Inhoudelijk programmma Preventie en begeleiding jongeren samen met | 500.000 | 500.000 | 500.000 | 500.000 | - | Versterking eigen kracht, partners in het veld | Ondersteuning en Bescherming Toewijzing van een uitkering voor langere tijd | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Creëren extra zitgelegenheden en | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | Leefomgeving en Veiligheid ontmoetingsplekken in de stad Onderzoek uitbreiden mogelijkheden | 50.000 | - | - | - | - | Versterking eigen kracht, Nieuwegeinpas | Ondersteuning en Bescherming Stelpost: Een stad die ons vooruit helpt | 100.000 | 85.000 | 100.000 | 100.000 | - | Nog te besteden middelen 3.
Een stad die rekening houdt met de toekomst Het voeren van een isolatie | -offensief | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 | - | Wonen en economie Inrichten openbare ruimte zodanig dat | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | Wonen en economie functionaliteit en klimaatadaptatie samengaan Veelbelovende innovaties op gebied van klimaat, | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | - | Wonen en economie netcongestie, duurzaamheid etc. Stelpost: Een stad die rekening houdt met de | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | - | Nog te besteden middelen toekomst 4. Organisatie en ICT Structureel investeren in digitale veiligheid c.a. | - | 150.000 | 300.000 | 450.000 | 450.000 | Bedrijfsvoering Extra wethouder en ondersteuning | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 50.000 | - | Bestuur en dienstverlening Extra wethouder en ondersteuning | 54.000 | 54.000 | 54.000 | 27.000 | - | Bedrijfsvoering Ondersteuning bij raadsagenda | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 25.000 | - | Bestuur en dienstverlening Stelpost: Organisatie en ICT | 46.000 | 46.000 | 46.000 | 48.000 | - | Nog te besteden middelen Totaal bestuurlijke ambities 2027 | -2030 | 2.591.000 | 2.692.000 | 2.842.000 | 2.867.000 | 1.362.200 Pagina 17 van 249 Pagina 18 van 249 Programmabegroting 2027-2030 2.
Programmaplan Pagina 19 van 249 Programmabegroting 2027-2030 2.1 Bestuur en Dienstverlening Wat is de bedoeling van dit programma? Wij werken voor de stad. Voor onze inwoners en ondernemers. Wij werken van buiten naar binnen. Luisteren naar de stad en zijn voortdurend in dialoog met de stad. Zowel bestuurlijk als de gemeentelijke organisatie. Bestuur We versterken het democratisch bestuur door in te zetten op een transparante, toegankelijke en betrokken gemeente. Zo zoeken we in Nieuwegein doorlopend naar mogelijkheden om de Nieuwegeinse samenleving optimaal te betrekken bij bestuurlijke keuzes en duidelijk te maken waarom we keuzes maken. Daarbij wegen we ook zorgvuldig af op welke onderdelen we, vanwege het realiseren van doelen in het algemeen belang, minder ruimte kunnen geven aan de inbreng van inwoners. Deze afweging maken we altijd transparant. Voor deze bestuursperiode leggen we extra nadruk op openheid, betrokkenheid en zichtbaarheid. Een gemeente die dichter bij haar inwoners staat, dus toegankelijk en benaderbaar is. Een gemeente die een bestuurscultuur kent waarin politieke afwegingen zichtbaar worden gemaakt. Een gemeente die zich organiseert rondom de belangen van inwoners en ondernemers. Met ruimte voor een raadsagenda versterken we de rol van de gemeenteraad en geven we inwoners beter inzicht in de keuzes die worden gemaakt.
Dienstverlening We hechten veel waarde aan een goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en instellingen. Een dienstverlening die hen past en die effectief en efficiënt is. We doen dit digitaal waar mogelijk en persoonlijk waar het moet. Ook de aankomende jaren blijven we werken aan onze dienstverlening door te letten op een goede service, bereikbaarheid en toegankelijke en transparante, begrijpelijke communicatie. In deze bestuursperiode hebben we extra aandacht voor het meer en vaker van buiten naar binnen werken. De belangrijkste samenwerkingspartner voor de gemeente is de samenleving zelf. Het kennen van onze inwoners, ondernemers, organisaties en wijken en buurten organiseren wij via wijkcoördinatoren. Maar ook door het bewust en ethisch verantwoord gebruiken en verbinden van data. Wij monitoren de Meldingen Openbare Ruimte (MOR-meldingen), klachten, bezwaren en social mediaberichten. Dit geeft ons waardevolle inzichten in wat er leeft in de stad en hoe inwoners, ondernemers en organisaties onze dienstverlening en ons beleid ervaren. Communicatie en participatie Het geheel aan gemeentelijke processen en diensten is niet eenvoudig door de stad te doorgronden. Er zijn meer dan 500 processen die allemaal, maar net op een andere manier, onze stad raken.
We werken aan begrijpelijke, eenduidige, betrouwbare en digitaal toegankelijke communicatie zodat we onze inwoners, ondernemers en organisaties optimaal kunnen informeren en betrekken. Daarnaast zetten we participatietrajecten in om samen met inwoners, ondernemers en organisaties na te denken over oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in onze stad. Het werken aan een communicatief vaardige organisatie is essentieel voor zowel interne- als externe processen. Pagina 20 van 249 Programmabegroting 2027-2030 In deze bestuursperiode geven we extra aandacht aan het imago van de gemeente. Nieuwegein heeft veel kwaliteiten, maar het imago van de stad loopt daar niet altijd mee in de pas. Een sterk imago draagt bij aan trots onder inwoners, aantrekkingskracht voor ondernemers en bezoekers en een positief vestigingsklimaat. Nieuwegein moet ervaren worden en bekend staan als de aantrekkelijke, bereikbare en ondernemende stad waar het prettig wonen, werken en verblijven is. Relatie met andere programma's Als gemeente kun je alleen meebewegen op datgene wat de stad nodig heeft door de interne processen hierop maximaal in te richten. Dit raakt aan onderwerpen als optimaliseren van werkprocessen, digitalisering en automatisering, informatieveiligheid en data-gedreven werken. Onderwerpen die in het programma bedrijfsvoering worden toegelicht.
We zetten de aankomende jaren actief in op een verbeterslag in de dienstverlening binnen onze organisatie door innovatie, slimmere aansturing en door een intensivering in de samenwerking tussen verschillende afdelingen en teams. Thema Bestuur De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders (B&W) zetten zich elke dag in om Nieuwegein beter te maken. Dat doen ze op basis van plannen die zijn vastgelegd in de programmabegroting: een overzicht van wat de gemeente wil bereiken en hoe ze dat gaat doen. Om goede keuzes te maken, doorloopt het bestuur een zorgvuldig proces. Eerst wordt informatie verzameld (beeldvorming), daarna wordt besproken wat belangrijk is (oordeelsvorming), vervolgens worden besluiten genomen (besluitvorming), uitgevoerd (realisatie) en achteraf uitgelegd (verantwoording). Zo blijft het bestuur transparant en betrouwbaar. De gemeente vindt het belangrijk om goed in contact te staan met haar inwoners. Hun mening telt. Door inwoners te betrekken bij plannen en besluiten, kan het bestuur beter inspelen op wat er leeft in de stad. Zo maken we beleid dat aansluit bij de wensen en zorgen van Nieuwegeiners. Vertrouwen in de (lokale) overheid is niet vanzelfsprekend. Daarom werkt de gemeente aan een bestuur dat zichtbaar is, eerlijk handelt en stevig in de schoenen staat. Zo zorgen we voor stabiliteit en continuïteit in het beleid—ook op de lange termijn.
Ambitie 1: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid. We leven in een tijd waarin vertrouwen in het lokale bestuur niet vanzelfsprekend is. Dat vraagt een extra investering in de relatie. Met inwoners, ondernemers en instellingen. Maar ook onderling. Een inwoner maakt vaak geen onderscheid tussen een raadslid, een wethouder of een ambtenaar. Zij zijn samen ‘de gemeente’. Jongeren hebben de toekomst en kunnen de lokale democratie nieuw elan geven door mee te doen en inzichten en ideeën te delen. Doelstelling(en): 1 We werken aan de continuïteit en stabiliteit van het lokale bestuur. 2 Een zichtbaar integer bestuur draagt bij aan het vertrouwen van inwoners. 3 We werken als bestuur (gemeenteraad en college van B&W) aan zichtbaarheid in de stad. Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 | We geven een vervolg aan het introductieprogramma voor raadsleden en collegeleden. D2-A1 | We voeren een onderzoek uit naar de effecten van bijeenkomsten en vergaderingen op andere locaties in de stad. D2-A2 | De raad bepaalt op welke wijze hij een vervolg geeft aan de activiteiten onder de noemer ‘raad in de stad’. D3-A1 | Het college onderzoekt hoe ze vergaderingen op locaties in de stad kan combineren met een thematisch gesprek met partners en / of inwoners. Ambitie 2: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar.
Het is niet vanzelfsprekend dat er vertrouwen is in de lokale overheid. Ondanks de hiervoor beschreven aanpak merken wij dat de omgangsvormen tussen inwoners/ondernemers en de gemeente verharden. In toenemende mate hebben ook bestuurders te maken met vormen van agressie. Dat is meestal geen fysieke agressie maar wel ongepast druk uitoefenen op bestuurders om een bepaald besluit wel of juist niet te nemen. | We stellen met elkaar heldere grenzen | en doen aangifte als deze grenzen overschreden worden. In voorkomende g | evallen steunen én helpen we elkaar. Het is daarom belangrijk dat we op dit thema ook een ambitie formuleren. | Ook bij de ambtelijke organisatie is deze trend waar te nemen. In programma Leefomgeving en Veiligheid en programma Bedrijfsvoering leest u hierov | er meer. Doelstelling(en): 1 | Gemeenteraad en college van B&W zijn weerbaar en er is aandacht voor de sociale veiligheid, offline en online. Activiteiten 2027 D1-A1 | We werken aan een weerbaar bestuur (gemeenteraad en college) tijdens in ieder geval een bijeenkomst over dit thema. D1-A2 | We organiseren een themabijeenkomst over integriteit voor het bestuur (gemeenteraad en college). Effectindicatoren Type | Nr.
| Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 1 | Waardering voor het bestuur van de | 47% | 55% | 60% gemeente door inwoners (1) E | 2 | Waardering voor het bestuur van de | 3,1 | 3,5 | 3,7 gemeente van ondernemers (2) E | 3 | Waardering ruimte voor participatie door | 3,3 | 4,0 | 4,0 inwoners (2) E | 4 | Waardering ruimte voor initiatieven door | 3,4 | 4,0 | 4,0 inwoners (2) E | 5 | Waardering ruimte voor initiatieven door | 3,3 | 4,0 | 4,0 ondernemers (2) E | 6 | Waardering uitvoeringstaken van regionale samenwerkingsverbanden waar we aan | 3,5 | 3,5 | 3,7 deelnemen (2) 1. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft. 2. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). Pagina 21 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Financiële toelichting Product Bestuur In het onderdeel Bestuur in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de personele kosten voor het college en de raad geraamd. Daarnaast is er een budget geraamd voor ondersteuning van de gemeenteraad en de rekenkamer.
De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: • | Ambitie 1: Inwoners gaan stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen • | Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid • | Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Bestuur Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 3.212 | 3.017 | 3.054 | 3.079 | 3.080 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 3.212 | 3.017 | 3.054 | 3.079 | 3.080 Ten opzichte van de begroting 2026 is te zien dat in 2027 de lasten met ruim € 195.000 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Bestuursperiode 2026 - 2030, hogere lasten € 150.000 In dit product zijn de volgende effecten vanuit deze bestuursperiode verwerkt: • | Personeelskosten uitbreiding aantal wethouders (0,7 fte) € 100.000; • | Ondersteuning bij de raadagenda, € 50.000 Ideeënmarkt en burgerberaad (lagere lasten € 260.000). In 2026 was er nog budget beschikbaar voor (door)lopende projecten die voortkwamen uit de ideeënmarkt en het burgerberaad. In 2027 zijn hier geen kosten meer voor begroot. Gemeenteraadsverkiezingen 2026 (lagere lasten € 65.000).
In 2026 waren er incidentele kosten begroot die samenhingen met de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 (opleidingskosten, afscheid vorige raad, raadsleden, ICT kosten nieuwe raadsleden) Scherper begroten, lagere lasten € 28.000 De effecten bestaan uit lagere lasten als gevolg van € 28.000 realistisch ramen op basis van het verleden. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Strategie en samenwerking In het onderdeel Strategie en samenwerking zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten begroot voor de bijdragen aan de VNG, de bijdragen aan de Gemeente Utrecht voor Pagina 22 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Mobiliteit en Samenwerking en de bijdrage aan de Waarderingskamer. Daarnaast zijn de budgetten voor de realisatie van de Sustainable Development Goals in dit product opgenomen. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: • | Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid.
• | Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Strategie en samenwerking Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 620 | 643 | 654 | 669 | 682 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 620 | 643 | 654 | 669 | 682 De lasten van het product Strategie en samenwerking stijgen met € 23.000 naar € 643.000 en bestaan uit indexering loon- en prijzen. Product Wijkgericht samenwerken In het onderdeel Wijkgericht samenwerken zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor wijknetwerken (initiatieven in de wijk) begroot, evenals een budget voor het project buurtbemiddeling. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: • | Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid.
• | Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2026 Product x € 1.000,- | Wijkgericht samenwerken Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 253 | 246 | 255 | 261 | 268 Baten | 109 | 120 | 123 | 126 | 130 Saldo | 144 | 126 | 132 | 135 | 139 De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden niet toegelicht. Pagina 23 van 249 Pagina 24 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Thema Dienstverlening Maatschappelijke ontwikkelingen zoals digitalisering, nieuwe wet- en regelgeving, vergrijzing, toenemende participatie, bezuinigingen en hogere verwachtingen van inwoners hebben directe invloed op hoe Nieuwegein haar rol als overheid vormgeeft. De gemeente beweegt mee met deze veranderingen en ontwikkelt zich naar een meer faciliterende, toegankelijke en ondersteunende organisatie. De dienstverlening van de gemeente Nieuwegein staat de komende jaren in het teken van 'van buiten naar binnen denken', procesoptimalisatie, digitalisering en continue verbetering. Om haar dienstverlening toekomstbestendig, efficiënt en klantgericht te houden, herijkt de gemeente Nieuwegein in 2026 haar dienstverleningsvisie.
Onder dienstverlening verstaan we het geheel van contacten, diensten, processen en wettelijke taken waarmee de gemeente inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties bedient. Hieronder vallen zowel het informeren, ondersteunen en afhandelen van aanvragen als het houden van toezicht en het handhavend optreden. Kenmerken is dat de gemeente daarbij optreedt als eerste aanspreekpunt. Deze visie vormt het fundament voor de manier waarop wij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ondersteunen en geeft richting aan ons dagelijks handelen. In 2027 zetten we de volgende stap door de visie concreet toe te passen in de praktijk, de kwaliteit van onze dienstverlening beter inzichtelijk te maken en ervaring op te doen met klantreisgericht werken.
De gemeente Nieuwegein investeert structureel in het verbeteren van haar dienstverlening door: • de waarden, principes en klantbeloften uit de dienstverleningsvisie te vertalen naar concreet gedrag en dagelijks handelen; • medewerkers te ondersteunen bij het leveren van professionele, consistente en inwonersgerichte dienstverlening; • inzicht te creëren in de kwaliteit en prestaties van de dienstverlening; • klantfeedback, signalen en ervaringen van inwoners actief te benutten voor verbetering; • prioritaire klantreizen in kaart te brengen en knelpunten en verbetermogelijkheden zichtbaar te maken; • samenwerking tussen teams, processen en verantwoordelijkheden te versterken; • processen verder te optimaliseren en waar mogelijk te digitaliseren en automatiseren. Bij al deze inspanningen staat de menselijke maat centraal. Technologie ondersteunt waar mogelijk, maar persoonlijk contact blijft beschikbaar waar nodig. Door te luisteren naar inwoners, te leren van ervaringen en te sturen op continue verbetering bouwen we aan een dienstverlening die betrouwbaar, toegankelijk en begrijpelijk is voor iedereen. Door continu te reflecteren, te leren en te verbeteren binnen de geldende financiële kaders, bouwt de gemeente Nieuwegein aan een wendbare en toekomstgerichte organisatie waarin de behoeften van inwoners leidend zijn.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden daarbij gestimuleerd om eigen initiatieven te ontplooien, terwijl de gemeente hen actief begeleidt en ondersteunt. Ambitie 1: We geven onze dienstverleningsvisie vorm in de dagelijkse praktijk. Eind 2026 wordt de dienstverleningsvisie vastgesteld. Hierin leggen we de waarden, principes en klantbeloften vast die richting geven aan onze dienstverlening. In 2027 zetten we de volgende stap Pagina 25 van 249 Programmabegroting 2027-2030 door deze verder te vertalen naar de praktijk, de kwaliteit van onze dienstverlening inzichtelijk te maken en klantreis-gericht werken te introduceren. We verbeteren van buiten naar binnen en betrekken daarbij meteen procesoptimalisatie, digitalisering en automatisering. Hiermee versteken we een meer inwonersgerichte, meetbare en continu verbeterende dienstverlening. Doelstelling(en): 1 De dienstverleningsvisie vertalen naar concreet gewenst gedrag. De visie wordt niet alleen gekend, maar ook zichtbaar toegepast in het dagelijks handelen. 2 Klantbeloften zijn zichtbaar en herkenbaar in onze dienstverlening, processen en communicatie. Inwoners, ondernemers en organisaties weten wat zij mogen verwachten en ervaren dit ook daadwerkelijk. Activiteiten 2027 D1-A1 Alle teams kennen de waarden, principes en klantbeloften uit de nieuwe dienstverleningsvisie.
D1-A2 Duidelijke hernieuwde gedragsafspraken opstellen die richting geven aan de dagelijkse dienstverlening. D1-A3 Leidinggevenden en medewerkers gebruiken de nieuwe dienstverleningsvisie actief bij hun werkzaamheden en besluitvorming. D2-A1 Inwoners, ondernemers en organisaties een consistente dienstverlening laten ervaren, ongeacht het contactkanaal. D2-A2 We implementeren de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv) zodat inwoners en ondernemers digitaal zaken kunnen doen met de gemeente op een betrouwbare, toegankelijke en gebruiksvriendelijke wijze. D2-A3 We verbeteren het proces rondom MOR-meldingen, gericht op gebruiksgemak, transparantie en terugkoppeling aan inwoners. D2-A4 We zetten duurzaam in op het verbeteren van de dienstverleningscommunicatie zodat voor inwoners, ondernemers en organisaties niet alleen de boodschap helder is maar ook het handelingsperspectief. D2-A5 Verbeteren van de afhandeling van terugbelverzoeken, zodat inwoners, ondernemers en organisaties binnen de afgesproken termijn worden teruggebeld en weten waar zij aan toe zijn. Ambitie 2: We maken de kwaliteit van onze dienstverlening inzichtelijk. Om onze dienstverlening gericht te kunnen verbeteren, ontwikkelen we een kwaliteit/prestatiemonitor. Hiermee krijgen we inzicht in zowel de prestaties van onze dienstverlening als de ervaringen van inwoners.
Deze monitor vormt de basis voor sturing en continue verbetering. Doelstelling(en): 1 We ontwikkelen een integraal kwaliteits- en prestatiemonitoringskader; een kader waarmee de kwaliteit van dienstverlening structureel wordt gemeten. 2 We maken prestaties van de dienstverlening inzichtelijk. De organisatie beschikt over actuele stuurinformatie over de dienstverlening. 3 We maken de ervaringen van inwoners inzichtelijk. We weten hoe inwoners, ondernemers en organisaties onze dienstverlening ervaren. 4 We sturen op verbetering met behulp van data en klantinzichten. Pagina 26 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Activiteiten 2027 D1-A1 We leggen vast welke prestaties en ervaringen we willen meten. D1-A2 We maken afspraken over eigenaarschap, rapportage en gebruik van de resultaten. D2-A1 We meten prestaties zoals vastgesteld in D1-A2. D3-A1 We verzamelen actief klantfeedback via onderzoeken en contactmomenten. D3-A2 We brengen klanttevredenheid en klantbeleving in beeld. D4-A1 Op basis van de uitkomsten worden verbeteracties vastgesteld. Ambitie 3: We introduceren klantreisgericht werken. Door prioritaire klantreizen (de belangrijkste interacties die inwoners, ondernemers en organisaties met ons hebben waarbij de impact op dienstverlening het grootst is) in kaart te brengen, krijgen we inzicht in hoe inwoners onze dienstverlening ervaren.
We maken contactmomenten, knelpunten en verbetermogelijkheden zichtbaar en gebruiken deze inzichten om onze dienstverlening verder te verbeteren. Doelstelling(en): 1 We verkrijgen inzicht in hoe inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties onze dienstverlening ervaren binnen prioritaire klantreizen. 2 We benutten inzichten uit klantreizen om de kwaliteit van onze dienstverlening verder te verbeteren. 3 We versterken de samenwerking tussen teams en verbeteren de samenhang tussen processen die bijdragen aan de klantbeleving. 4 We ontwikkelen kennis en ervaring met klantreisgericht werken als basis voor verdere toepassing binnen de organisatie. Activiteiten 2027 D1-A1 We brengen prioritaire klantreizen en de ervaringen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in beeld. D1-A2 We brengen de stappen, contactmomenten en betrokken processen binnen de prioritaire klantreizen in kaart. D2-A1 We benutten de inzichten uit klantreizen om verbeterkansen in de dienstverlening te identificeren en te prioriteren. D2-A2 We koppelen klantinzichten aan de verschillende contactmomenten binnen de klantreis. D3-A1 We versterken de samenwerking tussen betrokken teams door gezamenlijk te werken aan het verbeteren van klantreizen. D3-A2 We vertalen inzichten naar concrete verbeteracties en nemen deze op in de verbeteragenda.
D4-A1 We ontwikkelen en borgen kennis en ervaring met klantreisgericht werken binnen de organisatie. D4-A2 We identificeren overdrachtsmomenten en afhankelijkheden tussen teams. D4-A3 We bespreken verbeterkansen samen met betrokken teams en proceseigenaren. Ambitie 4: Wij beheren een correcte Basisregistratie Personen (BRP) als betrouwbare en belangrijke basis voor onze dienstverlening. De Basisregistratie Personen (BRP) dient als de centrale, actuele en betrouwbare bron van persoonsgegevens voor de gehele Nederlandse overheid en diverse (maatschappelijke) organisaties. De gemeente registreert en beheert belangrijke gegevens als geboorte, gezag, huwelijk, overlijden, Programmabegroting 2027-2030 verhuizing en emigratie. Ook geeft de gemeente documenten uit aan de juiste bewoners zoals reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels of stempassen. Een betrouwbare BRP vormt daarmee de basis van de (overheids)dienstverlening omdat het ervoor zorgt dat overheidsinstanties en afnemers van de BRP (bijv. belastingdienst, uitkeringsinstanties, SVB, woningcorporaties) over exact dezelfde, juiste persoonsgegevens beschikken om hun taken efficiënt en foutloos uit te voeren. Deze controle op de juistheid van gegevens gebeurt daarmee op gemeentelijk niveau op o.a. verhuizingen, huwelijken, geboortes of overlijdens.
Een slechte kwaliteit van BRP-gegevens kan samenhangen met het plegen van verschillende vormen van fraude (woonfraude, identiteitsfraude, uitkeringsfraude). Om de kwaliteit van de BRP en die van dienstverlening zo optimaal mogelijk te maken is een goede basis nodig in processen, kwaliteit en beleid. Doelstelling(en): 1 | Wij beheren betrouwbare basisregistraties. Activiteiten 2027 D1-A1 | We controleren actief op woonfraude. Effectindicatoren Type | Nr. | Omschrijving | Realisatie | Streefwaarde | Streefwaarde 2025 | 2026 | 2027 E | 1 | Waardering algehele gemeentelijke | 3,5 | 4,1 | 3,6 dienstverlening door inwoners (1) E | 2 | Waardering algehele gemeentelijke | 3,4 | 4,1 | 3,5 dienstverlening door ondernemers (1) E | 3 | Waardering dienstverlening via digitale | 3,6 | 4,1 | 3,7 faciliteiten door inwoners (1) E | 4 | Waardering dienstverlening via digitale | 3,4 | 4,1 | 3,5 faciliteiten door ondernemers (1) E | 5 | "De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door | 56% | 65% | 60% inwoners (2) E | 6 | "De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door | 44% | 65% | 50% ondernemers (2) E | 7 | Zelfevaluatie Kwaliteit Basisregistratie | 93% | 95% | 94% Personen (BRP) 1. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog).