2025-275 Programmabegroting 2026-2029

Daarnaast bestaat de stijging ook uit de effecten van de loon- en prijsindicatie op de Vrijwilligers- en Welzijnssubsidies van circa € 164.000. Het budget voor Inwonersinitiatieven is € 20.000 lager vastgesteld, in verband met tijdelijk beschikbaar gestelde middelen voor deze raadsperiode. Ten opzichte van 2025 leidt dit tot hogere lasten van € 644.000. De overige verschillen op de lasten en baten zijn een samenstel van meerdere voor- en nadelen, elk van geringe omvang en worden niet nader toegelicht.

Thema Ondersteuning We willen dat iedereen kan meedoen in Nieuwegein, daarom moeten we zorgen voor gelijke kansen voor iedereen. Soms betekent dit ook ongelijk investeren, juist omdat niet iedereen dezelfde kansen heeft. Bestaanszekerheid, zoals voldoende inkomen, een veilige woning en toegang tot basisvoorzieningen, is daarbij een belangrijke voorwaarde. (Gezondheids)achterstanden hangen vaak samen met maatschappelijke problemen die langere tijd duren en elkaar kunnen versterken. Denk aan werkloosheid, een laag inkomen, schulden, een ongezonde leefomgeving en een gebrek aan sociale relaties. We staan voor de uitdaging om toekomstige effecten zoveel mogelijk te voorkomen. Maar ook om hardnekkige problematiek, die soms van generatie op generatie overgaat, te doorbreken. Wij zetten ons in voor het creëren van gelijke kansen en het bieden van perspectief, door het wegnemen of verminderen van sociaal maatschappelijke oorzaken voor deze achterstanden en door het versterken van de bestaanszekerheid van inwoners. Het thema Versterking Eigen Kracht en het programma Vrije Tijd zijn gericht op alle inwoners van Nieuwegein, terwijl de thema's Ondersteuning en Bescherming vooral betrekking hebben op inwoners die extra hulp nodig hebben. Het doel van deze thema's is om ervoor te zorgen dat inwoners (weer) zelfredzaam (op eigen kracht) zijn, met bestaanszekerheid als stevige basis.

Deze thema's spelen vooral in op de Koers Sociaal Domein-speerpunten gelijke kansen op bestaanszekerheid en toekomstbestendige zorg & ondersteuning.

Pagina 96 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Ambitie 1. Als vanuit het eigen netwerk onvoldoende hulp beschikbaar is, zijn passende ondersteuning en hulpmiddelen beschikbaar. Wanneer mensen het niet op eigen kracht redden, zorgen we ervoor dat passende ondersteuning beschikbaar is. Hiervoor werken we samen met diverse maatschappelijke partners zoals Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) en de sociaal raadslieden. Doelstelling(en): 1.

We versterken de bestaanszekerheid van inwoners met een laag inkomen.

2.

Voor inwoners moet het eenvoudig en toegankelijk zijn een beroep te doen op onze regelingen.

3. 4.

Inwoners die ondersteuning willen worden tijdig en passend geholpen. We versterken het gebruik van algemene en collectieve voorzieningen zodat inwoners zo snel mogelijk weer op eigen kracht verder kunnen. Zij hoeven dan minder gebruik te maken van (dure) maatwerkvoorzieningen.

5.

We willen weten wat beter kan in ons beleid en in de uitvoering.

Activiteiten 2026 D1-A1

D1-A3

We stellen een uitvoeringsprogramma Bestaanszekerheid op volgens het beleidskader Bestaanszekerheid. We werken samen met WIL en de Lekstroomgemeenten aan een eenduidig, bereikbaar en effectief minimabeleid met gezamenlijke uitgangspunten. We implementeren de eerste fase van het geharmoniseerde minimabeleid binnen de Lekstroomregio.

D2-A1

We voeren een ambtshalve toekenning in voor de Individuele Inkomenstoeslag (IIT).

D2-A2

We gaan inwoners benaderen die recht hebben op minimaregelingen maar er nog geen gebruik van maken. We verkennen samenwerkingsmogelijkheden met organisaties in de stad die inwoners met geldzorgen ondersteunen. Daarbij inventariseren we bestaande initiatieven, brengen we in kaart welke diensten en expertises beschikbaar zijn en onderzoeken we hoe deze partijen gezamenlijk kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van één centraal loket voor advies en hulp bij geldzorgen. We stimuleren het aanbod van formele en informele partijen zodat inwoners tijdig passend advies en ondersteuning krijgen. Waar mogelijk gebeurt dit laagdrempelig in de wijken. We bieden de Was- en strijkservice aan als algemene voorziening.

D1-A2

D3-A1

D3-A2 D4-A1 D4-A2

D4-A4

Het sociaal team Geynwijs voert pilots uit, waarbij triage wordt toegepast in samenwerking met partijen in de sociale basis en eerstelijnszorg, en het team - waar mogelijk - zelf lichte individuele ondersteuning biedt aan inwoners. We onderzoeken hoe de samenwerking tussen sociale basis en eerstelijnszorg, zoals bij buurtplein De Componist, kan worden toegepast op andere buurtpleinen en welke randvoorwaarden nodig zijn voor een optimale toeleiding naar welzijn en zorg. We bieden individuele begeleiding, waar mogelijk, in groepsvorm aan.

D6-A2

We starten een pilot over gebruik van Deelscootmobielen.

D5-A1

We toetsen ons beleid en de uitvoering aan de ervaringen van cliënten. In 2025 hebben we de cliëntervaringsonderzoeken op een nieuwe wijze ingericht. In 2026 voeren we een evaluatie uit, doen eventueel aanpassingen en gebruiken de resultaten voor verbetering van onze dienstverlening.

D4-A3

Ambitie 2. We verbeteren de inzet van geïndiceerde hulp, zodat de inwoner de juiste hulp ontvangt bij (complexe) hulpvragen. In 2024 is het percentage jongeren dat jeugdhulp ontving iets gedaald. Wel zagen we dat er steeds vaker zwaardere zorg nodig was, omdat de hulpvragen complexer worden. Dit leidt tot langere en

Pagina 97 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

intensievere trajecten, een trend die ook in 2025 lijkt door te zetten. In 2025 hebben we de doorbraakmethode van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) in Nieuwegein toegepast. Daaruit blijkt dat (zware) jeugdhulp soms wordt ingezet terwijl de oplossing in een ander domein zit. Denk bijvoorbeeld aan armoede, huisvesting of de mentale gezondheid van de ouders. In 2026 richt Geynwijs zich daarom nog meer op de brede uitvraag en integraal werken. Zo zorgen wij ervoor dat de (jeugd)hulp die we inzetten zo effectief mogelijk is. Ook is de verwachting dat de jeugdhulpkosten hierdoor dalen, door de kern van de hulpvragen aan te pakken en de problemen niet te ‘dichten’ met jeugdhulp. We werken daartoe ook meer samen met het domein wonen. De regionale backoffice Lekstroom heeft in 2025 een aantal ontwikkelingstrajecten gestart om de monitoring van de jeugdhulp te verbeteren. In 2026 gebruiken wij de uitkomsten van deze trajecten om nog meer datagedreven te werken zoals beschreven in het Beleidskader Jeugd. De signalen en kansen die hieruit komen bespreken we met Geynwijs en haar partners om bij te sturen waar nodig. We blijven doorgaan met de lopende transformatieactiviteiten. Zo zetten we de beweging ‘zo thuis mogelijk’ voort, die gekoppeld is aan de transformatieopdracht binnen jeugdhulp met verblijf.

We dragen hieraan actief bij vanuit Geynwijs en monitoren de voortgang van deze gewenste ontwikkeling nauwgezet. We blijven ook de samenwerking zoeken met gecontracteerde aanbieders door regionaal een ontwikkeltafel te organiseren, gericht op de transformatie van de zwaarste vorm van specialistische GGZ. Daarnaast blijven we in gesprek met aanbieders en onderwijsinstellingen om te onderzoeken hoe we de ondersteuning in de kinderopvang en het reguliere onderwijs kunnen uitbreiden. In deze gesprekken willen we op basis van data-analyse gericht inzetten op het voorkomen en verkorten van zwaardere jeugdhulptrajecten. Daarnaast blijven we de landelijke ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda Jeugd volgen, met het oog op de eisen en kansen om Geynwijs verder te versterken als een ‘stevig lokaal team’. Dit doen we in samenhang met een eenduidige werkwijze binnen de Lekstroom-regio. We maken gebruik van regionaal leveranciersmanagement om de kwaliteit en de duur van de jeugdhulptrajecten van onze gecontracteerde aanbieders te monitoren en waar nodig bij te sturen. Ook starten we in 2026 met de voorbereidingen op de nieuwe inkoop jeugdhulp. Doelstelling(en): 1.

Geynwijs ontwikkelt door in de richting van ‘stevige lokale teams’ aansluitend op de landelijke hervormingsagenda Jeugd zodat ze meer lichte hulp zelf kunnen bieden en meer integraal en intensiever samenwerken met het voorliggend veld en jeugdhulpaanbieders.

2.

Door casusregie stuurt Geynwijs samen met jeugdhulpaanbieders, jeugdigen en gezinnen op afschalen en tijdige uitstroom van geïndiceerde jeugdhulp.

Activiteiten 2026 D1-A1 D1-A1

We blijven het vakmanschap van de sociaal professionals van Geynwijs versterken. De opbrengsten van de externe deskundigheid wordt geborgd. Met de transformatietafel Specialistische GGZ is de laatste twee jaar regionaal ingezet op minder specialistische GGZ door bij toeleiding en bij uitstroom. In 2026 kijken we naar de werkzame elementen en borgen we deze.

D2-A2

We werken in de regio samen om de inkoop van de jeugdhulp vanaf medio 2027 voor te bereiden.

D2-A3

Geynwijs zet de expertise van de Voordeur vaker en tijdig in om uithuisplaatsingen zo veel mogelijk te voorkomen, verkorten en te versterken. Door in 2026 actief in blijven te zetten in de samenwerking van de Voordeur en Geynwijs verwachten we ons doel te bereiken.

Pagina 98 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Activiteiten 2026 D2-A4

Op basis van wat we in 2025 hebben geleerd van de doorbraakmethode van IPW (Instituut voor Publieke Waarden), vervolgen we in 2026 onze inzet om breder te kijken. Daartoe stellen we onder meer een doorbraaktafel in en breiden we uit met een professional Wonen & Zorg.

Ambitie 3. Onze inwoners met een beperking of (tijdelijke) problematiek kunnen met passende ondersteuning zo zelfstandig mogelijk in de stad (blijven) wonen. Sinds de invoering van de participatiesamenleving ligt de nadruk sterk op eigen verantwoordelijkheid. Er zijn inwoners die hierbij vastlopen en om verschillende redenen niet volledig kunnen meedoen. Voor hen willen we maatwerkoplossingen bieden, zodat ook zij, op hun eigen manier, kunnen deelnemen en bijdragen aan de Nieuwegeinse samenleving. Voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid die in de wijk komen wonen vanuit Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang is het belangrijk onderdeel uit te maken van de samenleving. We zetten in op (community) begeleiding en zorgen ervoor dat zorgmijders blijvend voldoende ondersteund worden. Zodat deze inwoners gezien worden en achteruitgang op tijd gemeld wordt. Doelstelling(en): 1.

We willen dakloosheid zoveel mogelijk voorkomen.

2.

Het Outreachteam signaleert een stijging van het aantal zorgmeldingen over kwetsbare zorgmijdende ouderen met multiproblematiek die vaak kampen met onder andere een psychische en chronische lichamelijke problematieken. Voor deze doelgroep is specifieke ondersteuning nodig (outreachend).

3.

Om dakloosheid en financiële problemen te voorkomen is het nodig vroegtijdig in te zetten op het tegengaan van schulden. En na te gaan wat kwetsbare inwoners zelf kunnen en wat aanvullend nodig is.

4.

Bij uitstroom uit Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen naar wonen in de wijk is het belangrijk dat er voldoende begeleiding aanwezig is zodat de inwoner, in deze grote verandering, ondersteund wordt naar een zo zelfstandig mogelijk leven. Deze inzet is ook nodig ter voorkoming van dakloosheid en bij ernstige psychiatrische problemen zodat inwoners niet afglijden.

5.

Met het opstellen van een Woonconvenant verbeteren we de samenwerkingsafspraken met de drie woningcorporaties. De afspraken zijn gericht op het aanbrengen, onderhouden, repareren en bekostigen van woningaanpassingen in het kader van de Wmo in, aan of bij huurwoningen. Dit betekent voor zowel onze eigen uitvoering als voor de inwoner, het proces soepeler en sneller zal verlopen en levert dus efficiency voordelen op.

6.

We bieden passende ondersteuning aan volwassen inwoners en naasten/professionals die te maken hebben met suïcidaliteit.

Activiteiten 2026 D1-A1

D1-A2

D1-A3 D1-A4

We breiden het aantal gemengde woonvormen met een community aanpak (die zich ook richt op de interactie met de buurt) uit. In 2026 worden bijvoorbeeld de woningen aan de Coltbaan opgeleverd met een gemengd wonen ‘light’ concept. We realiseren op verschillende plekken in Nieuwegein wonen met (tijdelijke) ondersteuning voor jongeren, spoedzoekers, uitstromers uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en (dreigend) daklozen. We breiden het aantal tijdelijke woonplekken via het concept Pitstopwoning uit. We onderzoeken het toevoegen van woonplekken via particulieren en leegstandsbeheer voor tijdelijke huisvesting van spoedzoekers.

Pagina 99 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Activiteiten 2026 D1-A5 D2-A1 D3-A1

We faciliteren een doorbraaktafel op het gebied van wonen-zorg en veiligheid voor inwoners die tussen het wal en schip vallen. We realiseren passende ondersteuning voor mensen die tussen wal en schip vallen door een combi van OGGZ-wijkverpleging van het Leger des Heils en gespecialiseerde ambulante trajectbegeleiding. We voeren een aanbesteding uit voor (preventief) budgetbeheer.

D4-A1

We maken een afwegingskader voor Sociaal Professionals om voldoende begeleiding bij uitstroom in te zetten.

D5-A1

Samen met de wooncorporaties werken we in de lijn van het woonconvenant.

D6-A1

Vanuit Project Levenslijn Nieuwegein werken we samen met maatschappelijke partners aan passende ondersteuning vanuit professionals en ervaringsdeskundigen voor naasten. Vanuit dit project werken we aan een wegwijzer, inrichting steunpunt voor naasten en training en bekendheid onder professionals. We stellen een integrale suïcidepreventie aanpak op.

D6-A2

Ambitie 4. Mantelzorgers kunnen hun taak aan. Veel Nieuwegeiners verlenen mantelzorg aan hun naasten. Wij waarderen deze inzet en stimuleren dat inwoners dit op een goede manier kunnen blijven doen. Om hen hierbij te ondersteunen en om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken, zorgen we dat zij advies en hulp kunnen krijgen van bijvoorbeeld Mantelzorg Nieuwegein. Met de extra middelen vanuit het Rijk in het kader van het Gezond Actief Leven Akkoord, zetten we in op een verdere verbetering van mantelzorgondersteuning, bijvoorbeeld door professionals handvatten te geven hoe mantelzorgers te (h)erkennen in een hulpvraag en hoe hen (verder) te helpen en door het bieden van respijtzorg. Doelstelling(en): 1.

Mantelzorgers spelen een cruciale rol in de zorg voor hun naasten, maar deze verantwoordelijkheid kan emotioneel en fysiek zwaar zijn. We willen tijdige en passende ondersteuning bieden, zodat mantelzorgers hun zorgtaken kunnen volhouden zonder zelf uit balans te raken. Denk hierbij aan praktische hulp, emotionele begeleiding en (informele) respijtzorg. Zo dragen we bij aan hun welzijn én aan duurzame zorg.

Activiteiten 2026 D1-A1

We ronden de realisatie van het logeerhuis aan de Mondriaanlaan af.

D1-A2

We sluiten een zorgovereenkomst met Stichting Logeerhuis.

D1-A3

We zorgen voor de bekendheid van het logeerhuis onder mantelzorgers en professionals.

D1-A4

We evalueren de pilot formele respijtzorg aan huis

D1-A5

We verkennen de (financiële) haalbaarheid van een steunpunt mantelzorg in het ziekenhuis.

D1-A6

We vergroten de bekendheid van mantelzorgondersteuning en zoeken daarbij aansluiting bij plekken waar mantelzorgers komen. We onderzoeken de mogelijkheden om het formele respijtzorgaanbod te versterken.

D1-A7 D1-A8

Als gevolg van vergrijzing en de toenemende druk op zorg verwachten we een toename van het aantal mantelzorgers, een toename van de zorgzwaarte die mantelzorgers bieden en mogelijk veranderende ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers. We monitoren deze ontwikkelingen met onze partners en zorgen dat onze mantelzorgondersteuning blijft aansluiten bij de behoeften van mantelzorgers.

Pagina 100 van 236

Raadsnummer 2025-275