Document · PDF

2025-275 Programmabegroting 2026-2029

Raadsvergadering 6 november 2025, gemeente NieuwegeinBij agendapunt: Programmabegroting 2026-202938.779 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Inhoudsopgave Programmabegroting 2026-2029 ............................................................ 1 1. Algemeen ............................................................................................ 4 1.1 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 1.2 Bestuurlijk perspectief ........................................................................................... 8 1.3 Financieel perspectief ........................................................................................... 10 1.4 Sluitende Meerjarenbegroting ................................................................................ 20

2. Programmaplan ................................................................................. 21 2.1 Bestuur en Dienstverlening ................................................................................... 22 2.2 Wonen en Economie ............................................................................................. 33 2.3 Leefomgeving en Veiligheid ................................................................................... 47 2.4 Vrije tijd ............................................................................................................. 71 2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ......................................... 81 2.6 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 111 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................... 127

3. Paragrafen ...................................................................................... 136 3.1 Lokale heffingen ................................................................................................ 137 3.2 Financiering ....................................................................................................... 144 3.3 Weerstandsvermogen, risicobeheersing & kengetallen ............................................ 148 3.4 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 155 3.5 Verbonden partijen............................................................................................. 159 3.6 Grondbeleid....................................................................................................... 177 3.7 Parkeerexploitatie .............................................................................................. 181 3.8 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 183 3.9 Wet Open overheid............................................................................................. 190

4. Financiële begroting ........................................................................ 191 4.1 Overzicht van baten en lasten.............................................................................. 192 4.2 Overzicht reservemutaties ................................................................................... 195 4.3 Overzicht voorzieningenmutaties.......................................................................... 203 4.4 Overzicht incidentele baten en lasten.................................................................... 208 4.5 Geprognosticeerde balans ................................................................................... 212 4.6 Begrotingscijfers per taakveld .............................................................................. 213 4.7 Investeringen .................................................................................................... 216

Pagina 2 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

5. Overige gegevens ............................................................................ 229 5.1 Inleiding ........................................................................................................... 230 5.2 Kerngegevens.................................................................................................... 230 5.3 Landelijke basisset indicatoren............................................................................. 231

Bijlage: Voortgang ombuigingen ......................................................... 233

Pagina 3 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

1. Algemeen

Pagina 4 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

1.1 Leeswijzer Opzet programma's We hebben gekozen voor een begroting die 7 programma's bevat: Programma 1

Bestuur en Dienstverlening

Programma 2

Wonen en Economie

Programma 3

Leefomgeving en Veiligheid

Programma 4

Vrije tijd

Programma 5

Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming

Programma 6

Bedrijfsvoering

Programma 7

Algemene dekkingsmiddelen

Per programma volgen we de onderstaande opzet.

W-vragen De door ons gebruikte systematiek sluit aan bij de vastgestelde richtlijnen. De W-vragen pellen als het ware af, van het te bereiken doel in 2026 naar welke activiteiten nodig zijn om dit doel te behalen en vervolgens welke middelen nodig zijn voor het bereiken van het doel. Om de begroting

Pagina 5 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

niet te omvangrijk te maken focust de begroting zich vooral op nieuwe doelen en activiteiten en op de (inhoudelijke en financiële) veranderingen ten opzichte van de vorige begroting. Per programma beschrijven we eerst de ambitie van dat programma. Wat is de bedoeling? Wat willen we bereiken met onze inspanningen? Daarna volgen per thema de W-vragen. 1e W-vraag: Wat willen we bereiken? Het antwoord op deze vraag richt zich op de ambitie die we hebben bij het thema. Wat is het doel/ zijn de doelen binnen het thema en vervolgens toegespitst op de doelen die we in 2025 willen bereiken of beïnvloeden. 2e W-vraag: Wat gaan we daarvoor doen? Dit bevat de activiteiten in 2026 waar in de bestuursrapportage en de jaarstukken voortgang en resultaat op wordt aangegeven. Dit is een deel van de activiteiten binnen een programma, namelijk die activiteiten waar we een extra impuls aan geven in het komende jaar. De 'going concern' activiteiten voeren we wel uit, maar benoemen we niet expliciet in de begroting. Indicatoren De indicatoren zijn per begrotingsthema weergegeven. Er zijn twee soorten indicatoren: prestatieindicatoren (P) die iets zeggen over de vraag of we hebben gedaan wat we zouden doen, deze staan onder de doelen. En effectindicatoren (E) die iets zeggen over de vraag of we met onze inspanningen bereiken wat we wilden bereiken, deze staan onder de ambitie.

Financiële toelichting Hier staan toelichtingen op de financiële ontwikkelingen binnen het thema. De structuur van de boekhouding is voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Hier komt de term 'producten' terug die u niet in de tekstuele toelichting bij de programma's zult terugvinden. Deze verplichte structuur maakt het leggen van een solide financiële verbinding tussen boekhouding en ambities en doelstellingen lastig. Met de toelichting hebben wij dit wel zo veel als mogelijk aan elkaar verbonden. De bedragen die in de kolom 'Begroting 2025' zijn opgenomen, betreffen de bedragen van de gewijzigde begroting na bestuursrapportage en de resultaatbestemming 2024. We maken inzichtelijk welke budgetten gemoeid zijn met de verschillende activiteiten en werkzaamheden die binnen een thema/product plaatsvinden. Voor een aantal middelen die specifiek genoemd zijn in het coalitieakkoord geldt dat deze gedurende de gehele raadsperiode beschikbaar zijn, maar vanwege de beschikbare incidentele middelen verwerkt zijn in de specifieke jaarschijven. Verder zijn de interne doorbelastingen opnieuw beoordeeld. Dit leidt tot verschuivingen tussen begrotingsprogramma's met als doel om het inzicht te verbeteren. 3e W-vraag: Wat mag het kosten? Dit bevat de samenvatting van de financiële effecten op programmaniveau en staat aan het einde van het programma.

Hier worden ook de reservemutaties opgenomen binnen het programma getoond en benoemd. De raad stelt de begroting vast op programmaniveau, vandaar dit overzicht van het totale programma. Omdat alle kosten voor bedrijfsvoering op het programma Bedrijfsvoering zijn verantwoord en er geen doorbelasting naar de andere programma's plaatsvindt, ontstaat in sommige gevallen de

Pagina 6 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

situatie dat baten op een product de lasten lijken te overschrijden. Dit komt onder andere voor bij de onderdelen Riolering, Afval en Begraafplaatsen. Voor die onderdelen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen voor een uitgebreide toelichting. De bedragen in de tabellen zijn afgerond op duizendtallen. Daardoor kan het voorkomen dat totaaltellingen niet volledig aansluiten.

Pagina 7 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

1.2 Bestuurlijk perspectief Voor u ligt alweer de laatste programmabegroting die wij in deze raadsperiode aan u presenteren. Een begroting waarin wij, met u, voor de komende vier jaar een stabiele basis hebben gelegd om verder te bouwen aan onze stad en de opgaven die er zijn. Dit verder bouwen begint begin volgend jaar na de gemeenteraadsverkiezingen en de bestuurswissel die daarop volgt. Terwijl begin 2026 ook gebruikt zal worden om de ambities uit de lopende raadsperiode verder te verankeren in beleid waarmee we deze een vervolg kunnen geven in de komende jaren. Denk daarbij voor de langere termijn aan de activiteiten in de Centrale As en laaggeletterdheid. We doen in deze begroting tevens een voorstel voor het beschikbaar houden van resterende middelen op een aantal onderdelen na de huidige raadsperiode. We kijken met tevredenheid op een aantal ontwikkelingen die in de stad plaatsvinden en waar de komende jaren op wordt voortgebouwd. Ondanks de onrust in de wereld, in ons eigen land en soms ook lokaal, slagen wij er als gemeente in om verder te bouwen aan een stad waar het goed en veilig wonen en werken is. Die veiligheid willen wij ook voor onze bestuurders en medewerkers en vandaar dat wij in 2026 extra inzetten op de weerbare overheid. Om verder te kunnen bouwen is het nodig dat de kaders daarvoor helder zijn.

Vanuit de omgevingsvisie en verschillende omgevingsprogramma’s werken we verder aan de groei van de stad inclusief bijbehorend kwaliteitskader dat daarvoor ontwikkeld is. En waarbij we ondernemers en ontwikkelaars blijven stimuleren tot verduurzaming. De activiteiten in en rondom de Centrale As worden met de middelen vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV), de nieuwe ronde Kansrijke Wijk, de regiodeal en de woondeal voortgezet. En dat geldt ook voor de instandhouding van al hetgeen in Nieuwegein inmiddels in de openbare ruimte is gerealiseerd. Actualisatie van de beheerplannen staat voor 2028 op de rol en de financiële effecten die daarmee samenhangen vormen één van de pijlers voor het onderzoek naar Duurzaam Financieel Evenwicht (DFE) dat wij in het eerste kwartaal van 2026 aan u presenteren. In het sociaal domein wordt de verbindende lijn uit de Koers Sociaal Domein steeds meer zichtbaar. Samen met de Omgevingsvisie vormt deze koers het richtsnoer voor de toekomst van onze stad. De landelijke trend van stijging van de uitgaven voor jeugdhulp en voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), speelt ook in Nieuwegein. Mede hierom bevatte de Kadernota 2026 al voorstellen die bijdragen aan een sluitende meerjarenbegroting.

Ook zijn er in de Kaderraad van 10 juli 2025 besluiten genomen over het versterken van het voorliggend veld en zijn er moties aangenomen over bijvoorbeeld meerjarige afspraken met maatschappelijke partners. De onlangs verschenen monitor sociale kracht laat zien dat deze extra investeringen noodzakelijk zijn. De uitwerking en implementatie van dit alles heeft een plek gekregen in de voorliggende begroting. Bovenstaande ontwikkelingen leunen sterk op een organisatie waarin de beschikbaarheid van personeel op sommige beleidsterreinen een uitdaging blijft en daarmee een risico vormt voor onze realisatiekracht. En we kunnen al lang niet meer om de toenemende digitalisering binnen onze organisatie (maar ook samenleving) heen. De ontwikkelingen gaan daarvoor te snel, maar bieden ook veel kansen. De middelen die via de Kadernota 2026 beschikbaar zijn gesteld worden gebruikt om de I-visie handen en voeten te geven, om het datagedreven werken te stimuleren en om te

Pagina 8 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

blijven voldoen aan de (toenemende) eisen op het gebied van informatieveiligheid. Want met de kansen nemen ook de risico’s toe. De financiële basis, die in de Kadernota 2026 is gelegd, stelt ons in staat op al deze terreinen verder te werken. Tegelijkertijd hebben we in het traject Sluitende Meerjarenbegroting (SMB) gezien dat voor de verdere toekomst het blijven monitoren van onze financiële positie noodzakelijk blijft. De actualisatie van de beheerplannen is hiervoor al kort even genoemd, maar ook het programma Parels van de wijken (onderwijshuisvesting) vraagt na 2029 om extra middelen voor kapitaallasten en de noodzakelijke tijdelijke huisvesting. We weten nu nog niet wat de totale financiële impact van de tijdelijke huisvesting op de langere termijn zal zijn, wel weten we dat deze, vanwege een korte afschrijvingstermijn, aanzienlijk is. In de kadernota 2027 hebben we inzicht in de benodigde investeringen en het effect hiervan op de begroting. Daarnaast stijgen de kapitaallasten in deze begroting al vanwege de noodzakelijke indexering van de investeringskredieten van de onderwijshuisvesting. En dan hebben we de onzekerheden over de kostenontwikkelingen binnen het sociaal domein, of ten aanzien van de middelen die we van het Rijk ontvangen nog niet genoemd.

Genoeg reden om via actualisatie van het Duurzaam Financieel Evenwicht mogelijke scenario’s voor de ontwikkeling van het begrotingssaldo op de langere termijn in kaart te brengen en aan u te presenteren. Zodat wij u en ook een nieuwe raad in staat stellen om toekomstige besluiten in de juiste context te wegen en te nemen. In de financiële paragraaf, die hierna volgt, gaan we in op het perspectief voor 2029 dat op basis van alle voorstellen uit de Kadernota 2026 is ontstaan. De behandeling van de begroting staat gepland voor de raadsvergadering van 6 november en in aanloop daarnaartoe gaan wij met u in gesprek tijdens de Avond voor de Stad. Wij wensen u ook dit jaar weer veel succes bij de voorbereiding op die gesprekken. Nieuwegein, 30 september 2025

Pagina 9 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

1.3 Financieel perspectief In deze paragraaf geven wij een toelichting op de financiële hoofdlijnen van de meerjarenbegroting 2026-2029. Hierbij is het beginpunt het meerjarenperspectief zoals gepresenteerd in de Kadernota 2026, dat dankzij de genomen ombuigingsmaatregelen een positief saldo laat zien. Sinds het vaststellen van de kadernota zijn de hierin opgenomen ontwikkelingen verwerkt en bijgesteld, is de investeringsplanning geactualiseerd en hebben zich meerdere nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. Deze zaken leiden tot mutaties in het meerjarig begrotingssaldo. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het begrotingssaldo op hoofdlijnen weergegeven. Tot slot is het structureel begrotingssaldo weergegeven. Op basis hiervan kan worden beoordeeld in hoeverre de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Ontwikkeling saldo na kadernota

2026

2027

2028

2029

Saldo kadernota 2026

1.495.000

550.000

278.000

296.000

Algemene ontwikkelingen

-403.000

-768.000

-355.000

-1.896.000

Nieuwe ontwikkelingen

1.122.000

1.304.000

1.330.000

1.438.000

Begrotingssaldo 2026-2029

2.214.000

1.086.000

1.253.000

-162.000

Hierin zien we dat het meerjarig begrotingssaldo van 2026 tot en met 2028 verbetert. In 2029 is er echter sprake van een verslechtering die met name voortkomt uit de algemene ontwikkelingen. Onderstaand zijn de verschillende onderdelen verder toegelicht. Algemene ontwikkelingen Algemene ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Algemene uitkering (werkelijk effect meicirc.)

-16.000

-23.000

12.000

-1.095.000

Algemene uitkering (septembercirculaire)

-6.000

-114.000

-112.000

-113.000

Kapitaallasten

248.000

67.000

-249.000

-381.000

Treasury (rentelasten en -baten)

-372.000

-441.000

251.000

-50.000

Technische correctie - renteopbrengsten

-257.000

Totaal Algemene ontwikkelingen

-403.000

-768.000

-355.000

-1.896.000

Algemene uitkering (werkelijk effect meicirculaire): In de kadernota is de algemene uitkering geraamd op basis van de meicirculaire 2025. De werkelijke stand zoals die is verwerkt in deze begroting wijkt voor de jaren 2026 tot en met 2028 iets af van de raming zoals opgenomen in de kadernota. Voor het jaar 2029 is er een grote negatieve afwijking. Hier zit een verschil van € 1,1 miljoen tussen de verwachte hoogte van de algemene uitkering zoals ingeschat bij de kadernota en de daadwerkelijk berekening op basis van de meicirculaire. Dit is nadelig voor het begrotingssaldo. Zoals gebruikelijk is 2028 als basis gebruikt voor de nieuwe jaarschijf 2029. Hierin is door de specifieke opbouw van dit nieuwe begrotingsjaar een afwijking ontstaan, mede veroorzaakt door de toenemende complexiteit en fluctuaties binnen de algemene uitkering tussen jaren. Om dit in de toekomst te voorkomen zullen we bij de Kadernota de algemene uitkering in nieuwe begrotingsjaren berekenen op basis van een eerste inschatting voor dat jaar zelf en vervolgens een

Pagina 10 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

feitelijke doorrekening van de meicirculaire, ook over het nieuw toegevoegde begrotingsjaar, en niet meer op basis van het voorgaande jaar. Algemene uitkering (septembercirculaire): Op Prinsjesdag is de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds verschenen. Vanwege de demissionaire status van het kabinet is die beleidsarm. Wel wordt de algemene uitkering naar beneden bijgesteld als gevolg van een lagere raming van het prijseffect van het Bruto binnenlands product (BBP), dat als maatstaf wordt gebruikt voor de indexering van het gemeentefonds. Dit kan worden opgevangen binnen de ruimte voor indexeringen die nog niet in de begroting was verdeeld. Wel ontstaat vanaf 2027 een budgettair effect door verlaging van de uitkeringsfactor, als gevolg van de ontwikkeling van de landelijke maatstaven voor de verdeling. Daarnaast worden er bedragen toegevoegd voor verschillende taken. Deze worden in eerste instantie toegevoegd aan de hiervoor bestemde stelpost. In volgende P&C-producten in 2026 doen wij voorstellen voor de toekenning van die middelen aan de betreffende producten. Ontwikkeling kapitaallasten: Door uitstel van een aantal investeringen, zoals aangegeven bij de bestuursrapportage 2025, zijn de kapitaallasten in de jaren 2026 en 2027 lager dan eerder geraamd. Dit effect is groter dan de inschatting zoals opgenomen in het traject SMB.

In het kader van het Duurzaam financieel evenwicht onderzoeken wij verder in hoeverre de planning van de investeringen die nu zijn opgenomen reëel is. Wij verwachten dat een verdere aanpassing van de planning gaat leiden tot verlaging van de kapitaallasten in de eerstkomende jaren. Vanaf 2028 nemen de kapitaallasten toe als gevolg van indexering van kredieten en nieuwe (vervangings)investeringen. Voor een belangrijk deel betreft dit effecten van de planning van de nieuwbouw van onderwijshuisvesting en tijdelijke huisvesting in dat kader. Daarnaast verwachten we een verdere toename van kapitaallasten bij het actualiseren van de beheerplannen. Treasury (rentelasten langlopende leningen): De rentelasten nemen in met name 2026 en 2027 toe ten opzichte van de primitieve begroting. Ondanks de SMB-maatregel om bij het maken van de liquiditeitsprognose uit te gaan van risicovollere inschattingen (verwachte besparing € 300.000) blijft de verwachte financieringsbehoefte groot. Als gevolg hiervan zullen eerder nieuwe leningen aangetrokken moeten worden, wat leidt tot een stijging van de rentelasten op korte termijn. In 2028 is echter een voordeel te zien doordat de nieuwe ramingen lager uitvallen dan waarmee rekening werd gehouden. Dit hangt hoofdzakelijk samen met investeringen uit dat jaar, die later in de tijd worden gerealiseerd dan eerder verwacht.

Correctie renteopbrengsten: In de begroting waren te hoge rentebaten opgenomen. Dit betrof de doorbelasting aan het grondbedrijf. Dit is een baat voor de ‘algemene dienst’. De doorbelasting was te hoog ingeschat en is in deze begroting gecorrigeerd. Dit heeft een structureel nadelig effect op het saldo van € 257.000.

Pagina 11 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Nieuwe ontwikkelingen Nieuwe ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Lokale heffingen

377.000

570.000

609.000

798.000

Uitvoering participatiewet

611.000

Verhuuropbrengsten grondbedrijf

85.000

64.000

103.000

Programmakosten Parels in de wijken

-100.000

Onttrekking reserve Scholen en maatsch. vastgoed

100.000

Onderwijshuisvesting

-197.000

-199.000

-196.000

-253.000

Maatschappelijke ontwikkeling

85.000

103.000

120.000

173.000

Storting reserve verhoogde instroom statushouders

147.000

Werkbudget project Groot Merwede

-200.000

Onttrekking reserve Grondbedrijf

200.000

Overig

14.000

8.000

-64.000

-141.000

1.122.000

1.304.000

1.330.000

1.438.000

Totaal Nieuwe ontwikkelingen

Lokale heffingen: de ontwikkeling van de lokale heffingen heeft per saldo een positief effect op het begrotingssaldo van € 377.000 oplopend naar een kleine € 800.000. 

Dit voordeel wordt in hoofdzaak veroorzaakt door een per saldo hogere toerekening aan afvalstoffenheffing en rioolheffing. Het voordelig effect loopt op van een kleine € 130.000 naar € 550.000 in 2029.



Daarnaast worden er structureel hogere inkomsten begroot voor precario (€ 63.000) op basis van de inkomsten over de afgelopen jaren.



Er wordt € 184.000 aan areaaluitbreiding geraamd voor de OZB op basis van de meest recente informatie van de BghU over de ontwikkeling in 2025. Op dit moment is geen rekening gehouden met aanvullende areaaluitbreiding in 2026.

Uitvoering Participatiewet: Op dit onderdeel is een positief effect te zien van ruim € 600.000. Dit betreft met name de positieve bijstelling van de uitvoeringskosten WIL ten opzichte van de stand bij de kadernota en de bijstelling van de bijbehorende uitkering Participatiewet (BUIG). Verhuuropbrengsten grondbedrijf: De netto-huurinkomsten van het grondbedrijf waren geschat op € 600.000 per jaar, maar zijn bij het actualiseren van de begroting ingeschat op een hoger bedrag. Ten opzichte van de benoemde besparing levert dit een aanvullende positieve bijdrage op van € 85.000 in 2026 tot € 100.000 in 2029. Programmakosten Parels van de wijken: Voor de realisatie van het programma Parels van de Wijken is een budget nodig om kosten te dekken die niet aan de investeringen kunnen worden doorberekend. Voorbeelden hiervan zijn kosten voor communicatie en participatie, externe advisering en onderzoekskosten en representatie. Voor de periode van 2026 tot en met 2029 wordt hiervoor jaarlijks € 100.000 beschikbaar gesteld ten laste van de reserve Scholen en maatschappelijk vastgoed. Onderwijshuisvesting: De bijstelling van onderwijshuisvestingkosten heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo van een kleine € 200.000 oplopend naar ruim € 250.000. Het nadelige effect wordt

Pagina 12 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

met name veroorzaakt door extra huisvestingskosten Cals college. Vanwege de groei van het aantal leerlingen op het Cals college is het noodzakelijk om het aantal klaslokalen uit te breiden. Dit wordt gerealiseerd in een naastgelegen kantoorpand, huurkosten bedragen € 250.000 per jaar. Deze school wordt niet op korte termijn vernieuwd of vervangen, waarmee deze kosten in ieder geval de komende 10 jaar gemaakt zullen worden. In de jaren 2026-2028 wordt het nadelig effect beperkt door hogere huurinkomsten. Maatschappelijke ontwikkeling (bijstellingen ten opzichte van indexatie): De budgetten voor maatschappelijke ontwikkeling zijn in eerste instantie geïndexeerd op basis van de algemene uitgangspunten. Dit is hoger dan de verwachte prijsontwikkeling in 2026 en de werkelijke aanpassing van het prijsniveau op grond van de subsidievoorwaarden. Hierdoor is een bedrag van € 85.000 in 2026 oplopend tot € 175.000 in 2029 niet benodigd voor indexering. Storting reserve verhoogde instroom statushouders: Deze reserve is ingesteld om middelen beschikbaar te hebben voor inburgering voor een groter aantal statushouders dan waarop eerder was gerekend. De reserve is door een aantal jaarlijkse stortingen inmiddels voldoende om, samen met de rijksmiddelen voor dat doel de kosten voor inburgering te kunnen dekken. De jaarlijkse storting ad € 147.000 is dan ook niet meer benodigd.

Werkbudget project Groot Merwede: Ten behoeve van het project Groot Merwede wordt voor 2026 een verhoging van het werkbudget voorgesteld van € 200.000. Dit in aanloop naar het koersdocument, zodat de voorbereidende werkzaamheden voortgezet kunnen worden. Dit kan worden gedekt door een onttrekking aan de reserve Grondbedrijf. Overig: Tot slot hebben de resterende bijstellingen per saldo een voordelig effect in 2026 van afgerond € 14.000. Hierin zitten onder andere de beperkte bijstellingen van de ODU en BghU, en diverse andere bijstellingen van bestaande budgetten. Dit voordeel slaat in 2028 om in een nadeel van € 65.000, oplopend tot € 142.000 in 2029. Niet zichtbaar in bovenstaande tabel: Parkeren: De parkeerexploitatie is bijgesteld naar de meest actuele inzichten. Per saldo leidt dit tot een verbetering van het verwachte resultaat ten opzichte van de stand bij de Kadernota 2026. Als gevolg van de SMB-maatregel om het resultaat parkeren voortaan ten gunste te laten komen van het begrotingssaldo, heeft deze verbetering een positief effect op het begrotingssaldo. Dit is verwerkt in het perspectief, maar verdeeld over meerdere regels en daarmee niet expliciet zichtbaar. Door dit positieve saldo wordt het aanloopverlies uit de afgelopen jaren op het onderdeel Parkeren geleidelijk goedgemaakt.

In de paragraaf Parkeerexploitatie (3.7) wordt de meerjarige ontwikkeling van het verwacht resultaat parkeren verder toegelicht.

Pagina 13 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Structureel begrotingssaldo Structureel begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

Saldo van baten en lasten

-1.378.000

-468.000

-2.627.000

-2.989.000

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

3.592.000

1.554.000

3.879.000

2.826.000

Begroot resultaat na reservemutaties

2.214.000

1.086.000

1.253.000

-162.000

Incidentele baten en lasten (incl. incidentele reservemutaties)

-1.920.000

-781.000

-4.403.000

-3.249.000

Structureel begrotingssaldo

331.000

344.000

-3.110.000

-3.372.000

Deze tabel laat het structurele begrotingssaldo zien. Deze is opgebouwd op basis van het reguliere begrotingssaldo, gecorrigeerd voor incidentele baten, lasten en reservemutaties. Dit saldo toont aan in hoeverre de structurele lasten gedekt kunnen worden door de structurele baten. Een structureel en reëel evenwicht is één van de eisen van de toezichthouder. De berekening is opgenomen in paragraaf 4.4 van deze begroting. Hieruit blijkt dat de begroting in de jaren 2026 en 2027 structureel sluitend is. Vanaf 2028 is de begroting als geheel wel sluitend, maar zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten, waardoor de begroting nu niet structureel sluitend is. De onzekerheid over de mate van financiering vanuit het Rijk en de wijze waarop - vaak via incidentele tijdelijke regelingen - maken het ook moeilijker om op termijn een structureel evenwicht te bereiken. Een negatief structureel saldo in de meerjarenbegroting staat een positief oordeel van de toezichthouder niet in de weg, zolang het begrotingsjaar zelf wel structureel sluitend is. Wel is dit een aandachtspunt dat we zullen betrekken bij het traject Duurzaam financieel evenwicht (DFE), waarover wij in het eerste kwartaal van 2026 zullen rapporteren. Uiteindelijk zal ook voor de jaren 2028 en 2029 een structureel sluitende begroting moeten worden opgesteld.

Pagina 14 van 236

Raadsnummer 2025-275

Middelen raadsperiode 2022-2026 Bij de bestuursrapportage 2025 is inzicht gegeven in de huidige en verwachte besteding van de middelen die voor deze bestuursperiode beschikbaar zijn gesteld. Hieruit blijkt dat een groot gedeelte van deze middelen is besteed, maar op een aantal onderdelen naar verwachting nog middelen zullen resteren aan het eind van de bestuursperiode. Deze bedragen vallen in beginsel vrij. Tegelijkertijd zien wij dat het voor een aantal onderdelen gewenst is dat deze middelen beschikbaar blijven voor het beoogde doel. Het gaat daarbij om de volgende onderwerpen, met daarbij de inschatting van het bedrag dat, naar de huidige inzichten, aan het eind van de periode resteert: Ommetjesnetwerk (€ 50.000): De beoogde activiteiten zijn uitgevoerd binnen bestaande budgetten, een gedeelte van deze middelen was om die reden al vrij komen te vallen, voor het nu verwachte restant geldt dat dit ook vrij kan komen te vallen. Extra capaciteit jongerenwerkers (€ 580.000): Omdat er bekostiging vanuit subsidies mogelijk was, zijn deze middelen in de afgelopen jaren beperkt benut. Vanwege de noodzaak tot investeringen in jeugd en inzet in het voorliggend veld is het gewenst om deze middelen ook na de bestuursperiode beschikbaar te houden. Dit zou dan een aanvulling zijn op de structureel beschikbaar gestelde middelen (€ 200.000).

Cameratoezicht (€ 6.000): In de afgelopen periode is bij een beperkt aantal geschikte situaties gebruik gemaakt van cameratoezicht, tevens is een gedeelte van de middelen reeds vrijgevallen. Mogelijk zal er zich in de komende maanden nog een situatie voordoen waarbij het gewenst is om cameratoezicht in te zetten. De resterende middelen voor dit doel kunnen komen te vervallen aan het eind van deze bestuursperiode. Versterking in aanvulling op het programma Preventie met gezag (€ 2.020.000): Het programma Preventie met gezag en ook het Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) zijn vertraagd in de opstartfase en hierbij kon bovendien gebruik worden gemaakt van beschikbaar gestelde Rijksmiddelen. Hierdoor worden de gemeentelijke middelen beperkt aangewend gedurende de huidige bestuursperiode. We verwachten dat de inzet van deze middelen vooral in de komende jaren bij kan dragen aan de realisatie van de opgave, daarom is het gewenst om deze middelen ook na de bestuursperiode beschikbaar te houden voor dit doel. Intensivering aanpak ondermijning op bedrijventerreinen (€ 13.600): Dit project is in uitvoering, naar huidige verwachting zal er een bedrag resteren zodra dit gereed is. Het restant kan komen vrij te vallen aan het eind van de bestuursperiode.

Uitvoering maatregelenmix gericht op bestrijding van armoede (€ 398.500): In lijn met eerdere toezeggingen en besprekingen is het gewenst dat de resterende middelen op dit onderdeel beschikbaar blijven voor het beoogde doel. Dit is een incidentele aanvulling op de structureel beschikbaar gestelde middelen van € 150.000 per jaar. Impuls historische kernen (€ 40.000): Deze middelen willen we inzetten als co-financiering op het gebied van 'de Sterke Lekdijk'. Dit project wordt door HDSR getrokken en heeft vertraging opgelopen tot naar verwachting 2027. Daarmee worden deze middelen naar verwachting niet uitgegeven gedurende deze bestuursperiode en is het wenselijk deze ook daarna beschikbaar te houden voor dit doel.

Raadsagenda (€ 515.000): Middelen beschikbaar gesteld voor de raadsagenda worden naar verwachting beperkt besteed, waardoor een restant van € 515.000 wordt verwacht aan het eind van de huidige bestuursperiode. Dit betreft budget van de raad. Tot slot volgt er op een aantal onderdelen nog een voorstel binnen de begrotingscyclus van 2025 om middelen om te zetten. Hiermee kunnen deze voor een ander doeleinde worden benut in de vorm van bijvoorbeeld een reserve ter dekking van kapitaallasten. Het gaat hierbij om de middelen die initieel waren beoogd voor het verstrekken van duurzaamheidssubsidies (particulieren € 660.000 en ondernemers € 541.000) en subsidies op het gebied van klimaatadaptieve maatregelen (€ 308.000). Doordat er Rijksmiddelen beschikbaar waren, zijn de gemeentelijke middelen beperkt benut. In onderstaande tabel is het totaaloverzicht van de middelen beschikbaar gesteld voor deze raadsperiode met bijbehorende (verwachte) besteding en voorstel voor het verwachte restant na afloop van de bestuursperiode. Het totaal van de middelen waarvan wij voorstellen om die beschikbaar te houden na de periode komt, naar de huidige inzichten, op € 3.038.500.

Besteding middelen raadsperiode 20222026 (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar S/I budget

Verwachting besteed of vrijgevallen bij einde bestuursperiode

Verwacht restant bij einde bestuursperiode 2026

Prettig wonen in de stad Inzet verhuiscoach

10.000

Nieuwe locatie statushouders/vluchtelingen

60.000

De ondernemende en werkende stad Plek voor start ups

150.000

Toekomstbestendige bedrijventerreinen

20.000

Integraal loket voor ondernemers S Budget voor projecten (beschut werk, project I parttime werken, evaluatie maatregelenmix, onderzoek pilots (basisbaan, regelvrije bijstand) Investeren in Lokaal Werkteam (focus op S mensen met afstand tot arbeidsmarkt) Uitwerking ambities Utrecht Talent Alliantie naar I Nieuwegeinse situatie

110.000 110.000

250.000

40.000

Voorstel

De bereikbare en duurzame stad Plan van aanpak Stadsdistributie

100.000

Subsidie verduurzaming voor particulieren

850.000

Subsidie verduurzaming voor ondernemers

850.000

Energiearmoede

850.000

- Vanwege beschikbaarheid van middelen van het Rijk, is er tot nu toe nog minder uitgegeven ten laste van deze gemeentelijke middelen. In de begrotingscyclus 2025 wordt een voorstel gedaan voor inzet ten behoeve van activiteiten verduurzaming, zoals aangegeven in de bestuursrapportage - Vanwege beschikbaarheid van middelen van het Rijk, is er tot nu toe nog minder uitgegeven ten laste van deze gemeentelijke middelen. In de begrotingscyclus 2025 wordt een voorstel gedaan voor inzet ten behoeve van activiteiten verduurzaming, zoals aangegeven in de bestuursrapportage. -

725.000

De groene en schone stad Subsidie klimaatadaptieve maatregelen

Besteding middelen raadsperiode 20222026 (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar S/I budget

Verwachting besteed of vrijgevallen bij einde bestuursperiode

Verwacht restant bij einde bestuursperiode 2026

Kwaliteitsimpuls groen in de stad

750.000

Oplossing voor hondenpoep/zwerfvuil

10.000

Ommetjesnetwerk

100.000

50.000

Voorstel

50.000 Activiteit is binnen de reguliere werkzaamheden uitgevoerd. Restant kan vrijvallen.

De inclusieve en betrokken stad Inclusiebeleid/regenboogagenda

60.000

Pilot burgerforum

150.000

Startpakket in meerdere talen

30.000

Ondersteunen sociaal maatschappelijke initiatieven

40.000

Uitvoering gezondheidsagenda

235.000

Sportparkmanagement Parkhout

40.000

AED's, leren reanimeren

30.000

Extra capaciteit jongerenwerkers

600.000

20.000

Pilot camaratoezicht op hotspots

300.000

294.000

Flexibiliseren diensttijden BOA's

100.000

Versterking in aanvulling op programma Preventie met gezag

2.400.000

380.000

Intensivering aanpak ondermijning, focus op bedrijventereinen

60.000

46.400

De gezonde stad

De veilige stad 580.000 Vanwege beschikbaarheid van middelen van het Rijk, zijn deze gemeentelijke middelen nog niet gebruikt. We zien noodzaak tot investeringen in jeugd, inzet voorliggend veld in de komende jaren. Deze middelen dienen dan ook na de bestuursperiode beschikbaar te blijven voor dit doel. 6.000 Middelen zijn gedeeltelijk ingezet en deels vrijgevallen. Restant is beschikbaar voor incidentele inzet van cameratoezicht en kan na bestuursperiode vrijvallen. 2.020.000 Project heeft door opstartfase en inzet rijksmiddelen minder beroep gedaan op gemeentelijke middelen. We verwachten dat inzet gemeentelijk middelen vooral in de komende jaren bij kan dragen aan de realisatie van de opgave. Deze middelen dienen dan ook na de bestuursperiode beschikbaar te blijven voor dit doel. 13.600 Project wordt uitgevoerd, restantmiddelen kunnen na periode vrijvallen.

Besteding middelen raadsperiode 20222026 (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar S/I budget

Verwachting besteed of vrijgevallen bij einde bestuursperiode

Verwacht restant bij einde bestuursperiode 2026

Publiekscampagne cybercriminaliteit

40.000

De sociale en ondersteunende stad Fysieke ontmoetingsplekken in de openbare ruimte

100.000

Extra inzet POH Jeugd

180.000

Deltaplan laaggeletterdheid

1.100.000

Jongerenperspectieffonds

240.000

Ontwikkeling maatregelenmix gericht op bestrijding armoede

180.000

Uitvoering maatregelenmix gericht op bestrijding armoede

450.000

51.500

Stadsgeldbeheer

300.000

Voorstel

398.500 Conform eerdere toezeggingen voorstel om deze restantmiddelen ook na bestuursperiode beschikbaar te houden voor armoedebestrijding. -

De culturele en levende stad Stadspromotie incl Utrecht Regio

90.000

Impuls historische kernen

S/I

40.000

Raadsagenda/besteedbaar door de raad

700.000

185.000

Strategische advisering

375.000

12.825.000

9.181.900

3.643.100

Vertraging in de uitvoering met andere partijen, Bedrag dient beschikbaar te blijven ter dekking van cofinanciering.

Financien & organisatie

Totaal

515.000 Betreft budget van de raad

Programmabegroting 2026-2029

1.4 Sluitende Meerjarenbegroting Met de kadernota 2026 is een einde gekomen aan het bij de begroting 2024 gestarte traject Sluitende Meerjarenbegroting (SMB). De eerste maatregelen waren verwerkt in de begroting 2025. In de kadernota 2026 is nog een aantal maatregelen verwerkt die het meerjarige saldo positief beïnvloeden. Hierdoor hebben we bij de Kadernota 2026 een sluitend meerjarenperspectief kunnen presenteren. Het huidige meerjarenperspectief is tot en met 2028 sluitend en laat zien dat we daarna nog een financiële uitdaging hebben. Zoals ook in het bestuurlijk perspectief aangegeven, weten we dat de kapitaallasten verder gaan toenemen als gevolg van nieuwbouw van onderwijshuisvesting en het onderhoud van voorzieningen in onze ruim 50 jaar oude stad. We weten dus dat we een aantal van de maatregelen die nu niet zijn verwerkt opnieuw moeten overwegen voor een duurzaam financieel evenwicht. Na de vaststelling van deze begroting beginnen we met het project Duurzaam financieel evenwicht en gaan we bestuurlijk hierover het gesprek met elkaar aan.

Pagina 20 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

2. Programmaplan

Pagina 21 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

2.1 Bestuur en Dienstverlening Wat is de bedoeling van dit programma? Het programma bestuur en dienstverlening richt zich op het versterken van: 

Democratisch bestuur: waaronder gemeenteraad, verkiezingen, burgerparticipatie.



Dienstverlening aan inwoners: zoals klantcontactcentra (KCC), digitale loketten, publieksbalies.



Organisatieontwikkeling: zoals interne processen, personeelsbeleid, ICT en innovatie.



Communicatie en participatie: het betrekken van inwoners bij beleid en besluitvorming.

We versterken het democratisch bestuur door in te zetten op een transparante, toegankelijke en betrokken gemeente. Zo zoeken we in Nieuwegein doorlopend naar mogelijkheden om de Nieuwegeinse samenleving optimaal te betrekken bij bestuurlijke keuzes en duidelijk te maken waarom we keuzes maken. We hechten veel waarde aan een goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en instellingen. Een dienstverlening die hen past en die effectief en efficiënt is. We doen dit digitaal waar mogelijk en persoonlijk waar het moet. Ook de aankomende jaren blijven we werken aan onze dienstverlening door te letten op een goede service, bereikbaarheid en toegankelijke en transparante, begrijpelijke communicatie. Als organisatie kun je alleen meebewegen op datgene wat inwoners nodig hebben door ook intern te investeren en te werken aan optimale processen, een effectief personeelsbeleid, ICTvraagstukken en innovatie op het gebied van datagedreven werken, AI en informatieveiligheid. Hier zal de komende jaren actief op worden ingezet. Het werken aan een communicatief vaardige organisatie is essentieel voor zowel interne- als externe processen. Intern werken we aan begrijpelijke, eenduidige, betrouwbare en digitaal toegankelijke communicatie zodat we onze inwoners, ondernemers en organisaties optimaal kunnen informeren en betrekken.

Daarnaast zetten we participatietrajecten in om samen met inwoners, ondernemers en organisaties na te denken over oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in onze stad.

Wat doen we samen? De belangrijkste samenwerkingspartner voor de gemeente is de samenleving zelf. Het kennen van onze inwoners, ondernemers, organisaties en wijken en buurten organiseren wij via wijkcoördinatoren. Maar ook door datagedreven te werken, het monitoren van de MOR-meldingen, klachten, bezwaren en social mediaberichten. Dit geeft ons waardevolle inzichten in wat er leeft in de stad en hoe inwoners, ondernemers en organisaties onze dienstverlening en ons beleid ervaren. We zetten de aankomende jaren actief in op een verbeterslag in de dienstverlening binnen onze organisatie door innovatie, slimmere aansturing en door een intensivering in de samenwerking tussen verschillende afdelingen en teams.

Pagina 22 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Thema Bestuur De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders (B&W) zetten zich elke dag in om Nieuwegein beter te maken. Dat doen ze op basis van plannen die zijn vastgelegd in de programmabegroting: een overzicht van wat de gemeente wil bereiken en hoe ze dat gaat doen. Om goede keuzes te maken, doorloopt het bestuur een zorgvuldig proces. Eerst wordt informatie verzameld (beeldvorming), daarna wordt besproken wat belangrijk is (oordeelsvorming), vervolgens worden besluiten genomen (besluitvorming), uitgevoerd (realisatie) en achteraf uitgelegd (verantwoording). Zo blijft het bestuur transparant en betrouwbaar. De gemeente vindt het belangrijk om goed in contact te staan met haar inwoners. Hun mening telt. Door inwoners te betrekken bij plannen en besluiten, kan het bestuur beter inspelen op wat er leeft in de stad. Zo maken we beleid dat aansluit bij de wensen en zorgen van Nieuwegeiners. Vertrouwen in de (lokale) overheid is niet vanzelfsprekend. Daarom werkt de gemeente aan een bestuur dat zichtbaar is, eerlijk handelt en stevig in de schoenen staat. Zo zorgen we voor stabiliteit en continuïteit in het beleid—ook op de lange termijn.

Ambitie 1: Inwoners gaan stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Een goed functionerende lokale democratie begint bij betrokken inwoners. Stemmen is een belangrijke manier waarop inwoners invloed kunnen uitoefenen op het bestuur van hun gemeente. We willen het vertrouwen in de lokale overheid versterken en de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen bevorderen. Dat doen we door gerichte communicatie, het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeenteraad en het stimuleren van politieke participatie, met extra aandacht voor jongeren en moeilijk bereikbare groepen. Doelstelling(en): 1.

We werken aan het zo toegankelijk en laagdrempelig mogelijk maken voor alle stemgerechtigden om te kunnen stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2026.

We faciliteren verkiezingsuitingen in de stad.

We werken hierin samen met alle politieke groeperingen in de stad.

Activiteiten 2026 D1-A1

D2-A1

We beleggen in verkiezingstijd en in de aanloop bijeenkomsten om in gesprek te gaan met alle politieke groeperingen. We onderzoeken de inzet van een stemtool en kijken of er alternatieven zijn die beter passen bij onze doelen. We zetten actief in op voorlichting zodat alle inwoners weten waar ze kunnen stemmen in welk tijdsbestek. We organiseren een verkiezingsavond.

D2-A2

We ondersteunen partners in de stad bij het organiseren van verkiezingsdebatten.

D1-A2 D1-A3

Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid. We leven in een tijd waarin vertrouwen in het lokale bestuur niet vanzelfsprekend is. Dat vraagt een extra investering in de relatie. Met inwoners, ondernemers en instellingen. Maar ook onderling. Een inwoner maakt vaak geen onderscheid tussen een raadslid, een wethouder of een ambtenaar.

Pagina 23 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Zij zijn samen ‘de gemeente’. Jongeren hebben de toekomst en kunnen de lokale democratie nieuw elan geven door mee te doen en inzichten en ideeën te delen. Doelstelling(en): 1.

We werken aan de continuïteit en stabiliteit van het lokale bestuur.

Een zichtbaar integer bestuur draagt bij aan het vertrouwen van inwoners.

We werken als bestuur (gemeenteraad en college van B&W) aan zichtbaarheid in de stad.

Activiteiten 2026 D1-A1 D1-A2

Voor zowel de gemeenteraad als het college van B&W wordt een inwerkprogramma ontwikkeld en uitgevoerd. Voor zowel raad als college worden overdrachtsdossiers gemaakt.

D2-A1

Tijdens de startconferentie aan het begin van de nieuwe raadsperiode bespreken we met elkaar hoe we werken aan zichtbaarheid.

D2-A2

In de introductieperiode worden onderlinge afspraken gemaakt hoe we blijvend aandacht besteden aan bestuurlijke integriteit in de bestuursperiode 2026-2029. Er wordt voor kandidaat wethouders een integriteitsscreening uitgevoerd.

D2-A3

Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar. Het is niet vanzelfsprekend dat er vertrouwen is in de lokale overheid. Ondanks de hiervoor beschreven aanpak merken wij dat de omgangsvormen tussen inwoners/ondernemers en de gemeente verharden. In toenemende mate hebben ook bestuurders te maken met vormen van agressie. Dat is meestal geen fysieke agressie maar wel ongepast druk uitoefenen op bestuurders om een bepaald besluit wel of juist niet te nemen. Het is daarom belangrijk dat we op dit thema ook een ambitie formuleren. Ook bij de ambtelijke organisatie is deze trend waar te nemen. In programma Leefomgeving en Veiligheid en programma Bedrijfsvoering leest u hierover meer. Doelstelling(en): 1.

Gemeenteraad en college van B&W zijn weerbaar en er is aandacht voor de sociale veiligheid, offline en online.

Activiteiten 2026 D1-A1

In het introductieprogramma is er veel aandacht voor weerbaarheid en sociale veiligheid.

D1-A2

In de introductieperiode worden onderlinge afspraken gemaakt hoe we blijvend aandacht besteden aan weerbaarheid in de bestuursperiode 2026-2029.

Effectindicatoren Type

Nr.

Omschrijving

Waardering voor het bestuur van de gemeente door inwoners (1) Waardering voor het bestuur van de gemeente van ondernemers (2) Waardering ruimte voor participatie door inwoners (2)

Waardering ruimte voor initiatieven door inwoners (2)

Pagina 24 van 236

Realisatie 2024

Streefwaarde Streefwaarde 2025 2026

42%

55%

3,3

3,5

3,2

4,0

3,4

4,0

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Waardering ruimte voor initiatieven door ondernemers (2) Waardering uitvoeringstaken van regionale samenwerkingsverbanden waar we aan deelnemen (2)

3,2

4,0

3,5

1. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft. 2. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog).

Financiële toelichting Product Bestuur In het onderdeel Bestuur in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de personele kosten voor het college en de raad geraamd. Daarnaast is er een budget geraamd voor ondersteuning van de gemeenteraad en de rekenkamer. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: 

Ambitie 1: Inwoners gaan stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen



Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid.



Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar

Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product

Bestuur Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

3.257

2.908

2.903

2.916

2.959

Baten

Saldo

3.257

2.908

2.903

2.916

2.959

Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met bijna € 350.000 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Ideeënmarkt, lagere lasten € 560.000 Voor uitvoering van projecten die voortkomen uit de ideeënmarkt was tot en met 2025 incidenteel geld beschikbaar gesteld. In de begroting 2026 is hiervoor geen nieuw budget opgenomen, waardoor de begrote lasten op dit onderdeel in 2026 lager zijn. Gemeenteraadsverkiezingen, hogere lasten € 70.000 In verband met de gemeenteraadsverkiezingen zijn er in de begroting onder andere extra communicatie-, representatie- en opleidingskosten gebudgetteerd. Daarnaast was er in 2025 een incidenteel budget van € 50.000 beschikbaar voor het burgerberaad. Dit budget komt te vervallen per 2026, waardoor de lasten op dit onderdeel lager zijn. Personeelskosten, hogere lasten € 80.000 Indexatie salariskosten c.q. vergoeding college- en raadsleden.

Pagina 25 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

Toevoeging aan de voorziening, hogere lasten € 130.000 In 2025 was de jaarlijkse storting in de voorziening voor de pensioenvoorziening voor politieke ambtsdragers (APPA) verlaagd. In 2026 is weer het reguliere bedrag opgenomen. De werkelijke mutatie in de voorziening kan per jaar sterk wijzigen door onder meer de renteontwikkeling. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Strategie en samenwerking In het onderdeel Strategie en samenwerking zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor Intergemeentelijke samenwerking (voornamelijk bijdrage VNG) begroot, evenals de budgetten voor de realisatie van de Sustainable Development Goals. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: 

Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid.



Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar

Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product

Strategie en samenwerking Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

422

435

444

455

467

Baten

Saldo

422

435

444

455

467

De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden niet toegelicht. Product Wijkgericht samenwerken In het onderdeel Wijkgericht samenwerken zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor wijknetwerken (initiatieven in de wijk) begroot, evenals een budget voor het project buurtbemiddeling. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: 

Ambitie 2: Het stadsbestuur handelt integer en streeft daarbij naar stabiliteit en zichtbaarheid.



Ambitie 3: Het stadsbestuur maakt werk van sociale veiligheid en is weerbaar

Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product

Wijkgericht samenwerken Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

243

253

259

267

273

Baten

105

109

111

114

118

Saldo

138

144

148

153

156

Pagina 26 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden niet toegelicht.

Thema Dienstverlening De dienstverlening van de gemeente Nieuwegein staat de komende jaren in het teken van vernieuwing, samenwerking en maatwerk. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals digitalisering, nieuwe wet- en regelgeving, vergrijzing, toenemende participatie, bezuinigingen en hogere verwachtingen van inwoners hebben directe invloed op hoe Nieuwegein haar rol als overheid vormgeeft. De gemeente beweegt mee met deze veranderingen en ontwikkelt zich van een sturende naar een meer faciliterende en ondersteunende organisatie. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen worden gestimuleerd om eigen initiatieven te ontplooien, waarbij de gemeente hen actief begeleidt en ondersteunt. Om haar dienstverlening toekomstbestendig, efficiënt en klantgericht te houden, herijkt de gemeente Nieuwegein in 2026 haar dienstverleningsvisie. Deze nieuwe visie wordt richtinggevend voor alle medewerkers en zorgt voor een uniforme werkwijze binnen de organisatie. Vanuit een nieuwe afdelingsstructuur wordt gewerkt aan een samenhangende en duidelijke visie op dienstverlening, inclusief bijbehorende normen. Deze vormen het kader voor professioneel en consistent handelen binnen de hele organisatie. De gemeente Nieuwegein investeert verder structureel in het verbeteren van haar dienstverlening door: 

processen te optimaliseren en verder te digitaliseren;



dienstverlening eenvoudiger en toegankelijker te maken;



medewerkers en inwoners actief te betrekken bij verbetertrajecten;



gebruikersfeedback en data te benutten voor slimmer werken;



samenwerking te zoeken met andere gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven om kennis te delen en innovatieve oplossingen te realiseren.

Bij al deze inspanningen staat de menselijke maat centraal. Technologie ondersteunt waar mogelijk, maar persoonlijk contact blijft beschikbaar waar nodig. Door continu te reflecteren, te leren en te verbeteren — binnen de geldende financiële kaders — bouwt de gemeente Nieuwegein aan een wendbare, betrouwbare en toekomstgerichte organisatie waarin de behoeften van inwoners leidend zijn.

Ambitie 1: Processen optimaliseren en verder digitaliseren. De gemeente staat voor de uitdaging om haar interne processen toekomstbestendig te maken. Door werkprocessen te optimaliseren en verder te digitaliseren, vergroten we onze wendbaarheid, verhogen we de efficiëntie en verbeteren we de kwaliteit van onze dienstverlening. Digitalisering is geen doel op zich, maar een middel om slimmer, sneller en veiliger te werken. Daarbij zetten we in op datagedreven besluitvorming, het verminderen van administratieve lasten en het versterken van digitale vaardigheden binnen de organisatie. We werken vanuit het principe: digitaal waar mogelijk, persoonlijk waar nodig. Digitale dienstverlening is 24/7 beschikbaar, zodat inwoners hun zaken zelfstandig en op een gewenst

Pagina 27 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

moment kunnen regelen. In lijn met de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (vanaf 1 januari 2026) streven we ernaar om het volledige proces — van aanvraag tot afhandeling — digitaal in te richten. Tegelijkertijd zorgen we voor een passend alternatief voor wie geen gebruik kan of wil maken van digitale middelen. Telefonisch zijn we snel en gemakkelijk bereikbaar, en persoonlijk contact blijft beschikbaar voor wie dat nodig heeft. De inzet van kunstmatige intelligentie biedt kansen om processen te verbeteren en dienstverlening te versnellen. Tegelijkertijd erkennen we de risico’s die gepaard gaan met het gebruik van AI. Daarom onderzoekt Nieuwegein in 2026 zorgvuldig hoe AI op een veilige, betrouwbare en ethisch verantwoorde manier kan worden toegepast in de gemeentelijke dienstverlening. Doelstelling(en): 1.

Gebruikersfeedback en data gebruiken voor slimmer werken.

Verhogen van de efficiëntie van interne werkprocessen (YouForce, Uitrol Teams etc.)

Verminderen van administratieve lasten voor medewerkers.

Versterken van datagedreven werken binnen de organisatie.

Verhogen van digitale veiligheid en privacybescherming.

Activiteiten 2026 D1-A1 D1-A2

Analyse MOR-meldingen, sociale media, klachten ombudsfunctionaris en bezwaren analyseren en inzetten voor verbetering van processen. Inzetten van klantreizen.

D2-A1

Implementatie van een nieuw MOR meldingssysteem.

D3-A1

Optimaliseren van interne communicatie via migratie huidige Huisnet en uitrollen MS Teams.

D3-A2 D4-A1

Procesoptimalisatie digitale dienstverlening in verband met Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. Inzet datagedrevenwerken en generatieve AI.

D5-A1

Trainingen voor medewerkers in digitale vaardigheden en cybersecurity.

Ambitie 2: Onze dienstverlening eenvoudiger en toegankelijker maken. Nieuwegein is een open en laagdrempelige gemeente. Onze producten en diensten zijn beschikbaar via meerdere kanalen: digitaal, aan de balie, telefonisch en per post. We werken vanuit het principe: digitaal waar mogelijk, persoonlijk waar nodig. Digitale dienstverlening is 24/7 beschikbaar, zodat inwoners hun zaken zelfstandig en op een gewenst moment kunnen regelen. Tegelijkertijd zorgen we voor een passend alternatief voor wie geen gebruik kan of wil maken van digitale middelen. Telefonisch zijn we snel en gemakkelijk bereikbaar, en persoonlijk contact blijft beschikbaar voor wie dat nodig heeft. Om onze dienstverlening toekomstbestendig, efficiënt en klantgericht te houden, herijkt de gemeente Nieuwegein in 2026 haar dienstverleningsvisie. Deze nieuwe visie wordt richtinggevend voor alle medewerkers en zorgt voor een uniforme werkwijze binnen de organisatie.

Pagina 28 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

In de nieuwe visie zullen in ieder geval de onderstaande uitgangspunten worden verwerkt. Onze dienstverlening sluit aan op de leefwereld van inwoners, ondernemers en organisaties. We hanteren drie serviceprincipes: 

Betrouwbaar: afspraken nakomen en duidelijkheid bieden.



Eenduidig: consistente informatie via alle kanalen.



Begrijpelijk: heldere taal en duidelijke instructies.



Digitaal toegankelijk: digitale dienstverlening is zo toegankelijk als mogelijk

We zorgen ervoor dat het voor inwoners duidelijk is: 

waar ze moeten zijn;



wat er van hen verwacht wordt;



wat zij van de gemeente mogen verwachten.

Servicenormen zijn transparant en vormen een leidraad voor onze dienstverlening. Naast het herijken van de dienstverleningsvisie investeert Nieuwegein in continue verbetering van haar dienstverlening. We doen dit door o.a.: 

structureel behoeften en ervaringen van gebruikers te onderzoeken;



actief feedback te verzamelen via klantreizen, gebruikersonderzoek en ombudsfunctionaris;



reacties op sociale media en MOR-meldingen te monitoren.



inwoners, ondernemers en organisatie te betrekken bij verbetertrajecten

Doelstelling(en): 1.

Wij leveren goede en passende manier van dienstverlening die aansluit bij de hulpvraag.

Medewerkers en inwoners actief betrekken bij verbetertrajecten.

Samenwerking zoeken met andere gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven om kennis te delen en innovatieve oplossingen te realiseren.

Activiteiten 2026 D1-A1

We onderzoeken waar met behulp van AI (kunstmatige intelligentie) onze dienstverlening verbeterd kan worden.

Ambitie 3: Wij beheren een betrouwbare Basisregistratie Personen (BRP) en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. Wij gaan door op de ingeslagen weg met het verminderen van administratieve lasten voor inwoners, instellingen en ondernemers. Een voorbeeld van een vereenvoudigd proces is de mogelijkheid om al digitaal een verlenging van een rijbewijs aan te vragen (DAR). De Basisregistratie Personen (BRP) is dé basisregistratie voor persoonsgegevens. Van iedere levensloop registreren wij administratief de belangrijkste aspecten, zoals geboorte, gezag, verhuizing, vertrek naar het buitenland, huwelijk en overlijden. De BRP vormt de basis voor afgifte van reisdocumenten, rijbewijzen, verklaringen en uittreksels, alsmede voor de stempas bij verkiezingen. Data uit de BRP worden verplicht gebruikt binnen de gehele overheid. Wij zorgen ervoor dat de BRP actueel is. Hierbij werken wij samen met overheidsdiensten, afnemers en ketenpartners.

Pagina 29 van 236

Raadsnummer 2025-275

Programmabegroting 2026-2029

De problematiek rondom woonfraude en ondermijning, maar ook de taak om de BRP op orde te houden, krijgt ook in 2026 veel aandacht. Doelstelling(en): 1.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nieuwegein&id=b4063ebc-542a-4b58-8282-2f4fccbb4af5