2025-195 Bijlage 2 Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
2025-195 Bijlage 2
Bestuursrapportage 2025
Bestuursrapportage 2025
Inhoudsopgave 1. Inleiding en samenvatting................................................................... 3 1.1 Inleiding .............................................................................................................. 3 1.2 Leeswijzer ............................................................................................................ 3 1.3 Algemene ontwikkelingen ....................................................................................... 4 1.4 Ontwikkelingen activiteiten..................................................................................... 5 1.5 Financiële ontwikkelingen ....................................................................................... 6 1.6 Meerjarenperspectief ............................................................................................. 8
2. Afwijkingen in de uitvoering van de begroting en financiële afwijkingen ............................................................................................. 9 2.1 Inleiding .............................................................................................................. 9 2.2 Programma Bestuur en Dienstverlening .................................................................. 10 2.3 Programma Wonen en Economie ............................................................................ 15 2.4 Programma Leefomgeving en Veiligheid .................................................................. 24 2.5 Programma Vrije Tijd............................................................................................ 32 2.6 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ........................ 36 2.7 Programma Bedrijfsvoering ................................................................................... 45 2.8 Programma Algemene dekkingsmiddelen ................................................................ 51
3. Kredietontwikkelingen ...................................................................... 55 Bijlage 1: Stand van zaken voortgang activiteiten ................................. 60 Bijlage 2: Ideeënmarkt.......................................................................... 71 Bijlage 3: Voortgang ombuigingen ........................................................ 76 Bijlage 4: Besteding middelen raadsperiode 2022-2026 ....................... 78 Bijlage 5: Stand van zaken lopende investeringskredieten .................... 84
Pagina 2 van 92
Bestuursrapportage 2025
1. Inleiding en samenvatting 1.1 Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage van het jaar 2025. Dit document maakt onderdeel uit van de Planning & Control cyclus en is de tweede van onze drie tussentijdse rapportages over het lopende begrotingsjaar.
Deze rapportages betreffen: de 1e technische begrotingswijziging in april, de Bestuursrapportage in september en de tweede technische begrotingswijziging in december. De Bestuursrapportage heeft twee functies: 1.
Het geeft inzicht in de voortgang en afwijkingen op de activiteiten die horen bij de doelstellingen uit de programmabegroting. We maken een inschatting van de realisatie tegen het einde van het lopende jaar. Als de prognose afwijkt van de planning wordt dit toegelicht en worden bijsturingsmaatregelen aangegeven.
2.
De begroting financieel actueel houden en (weer) in overeenstemming te brengen met genomen besluiten.
De peildatum van deze rapportage is 1 juni 2025. Waar mogelijk blikken wij vooruit naar de te verwachten effecten voor de rest van het jaar.
1.2 Leeswijzer Algemeen De bestuursrapportage is een tussentijdse rapportage. Na een hoofdstuk algemene actuele ontwikkelingen is in hoofdstuk 2 per programma een taartdiagram opgenomen met de totale stand van zaken van alle activiteiten van het programma met daarbij een toelichting. Vervolgens ziet u, per thema en per activiteit, een toelichting waarbij een afwijking te melden is. U ziet in deze tabel eerst de tekst zoals deze is opgenomen in de begroting 2025 (of een
Pagina 3 van 92
Bestuursrapportage 2025
samenvatting daarvan) en bij de toelichting de afwijking, reden van de afwijking en mogelijke bijstelling van de activiteit. Tot slot maken we op programmaniveau inzichtelijk welke financiële ontwikkelingen te melden zijn. We werken met de kleuren rood, geel, groen en grijs. Rood: Activiteit wordt naar verwachting in 2025 niet uitgevoerd. Deze afwijking wordt in deze rapportage bij de activiteiten toegelicht. Geel: Activiteit wordt naar verwachting in 2025 deels uitgevoerd en/of loopt vertraging op. Deze afwijking wordt in deze rapportage bij de activiteiten toegelicht. Groen: Activiteit wordt in 2025 uitgevoerd. Deze worden in de Bestuursrapportage niet apart toegelicht maar meegenomen in de samenvatting van het programma. Grijs: Extra activiteit die in 2025 verricht is omdat zich gedurende het jaar nieuwe vraagstukken voordeden of omdat de inspanning beter of effectiever aansloot bij de beoogde effecten van het programma. Deze afwijking wordt in deze rapportage bij de activiteiten toegelicht.
U ziet in deze rapportage bij het programma op activiteitenniveau dus alleen de rode, gele en grijze activiteiten omdat hier een afwijking op te melden is. De groene activiteiten ziet u op totaalniveau in de taartdiagrammen van hoofdstuk 2 en zijn volledigheidshalve opgenomen in bijlage 1. In bijlage 2 wordt de stand van zaken weergegeven m.b.t. aangenomen moties op basis van de ideeënmarkt. Financiële afwijkingen en ontwikkelingen Voor lasten geldt dat een positief getal betekent dat de lasten toenemen en andersom dat bij een negatief getal de lasten afnemen. Voor de baten geldt dat een positief bedrag betekent dat de baten toenemen en een negatief getal kenmerkt een daling van de totale baten. Bij het saldo wordt het effect op de begrotingsruimte aangegeven. Een positief getal duidt enerzijds op een voordelige ontwikkeling (verbetering van de begrotingsruimte) terwijl anderzijds een negatief getal een nadelige ontwikkeling (verslechtering van de begrotingsruimte) inhoudt. Afwijkingen en ontwikkelingen onder € 25.000 worden niet afzonderlijk toegelicht.
1.3 Algemene ontwikkelingen In deze paragraaf is aandacht voor algemene ontwikkelingen landelijk dan wel binnen de gemeente die gedurende het jaar plaatsvinden. Op dit moment is het grootste actuele thema de val van het kabinet en de onzekerheid die dit met zich meebrengt. Op dit moment spelen urgente maatschappelijke opgaven zoals de woningnood en druk op sociale voorzieningen. Hierin hebben zowel de rijksoverheid als gemeenten een belangrijke rol te vervullen. Met de val van het kabinet ontstaat er onzekerheid over de manier waarop de rijksoverheid deze rol zal vervullen. Ook financieel geeft dit onzekerheid, bijvoorbeeld rondom de voorjaarsnota die nog niet officieel is vastgesteld.
Pagina 4 van 92
Bestuursrapportage 2025
In deze bestuursrapportage is uitgegaan van de situatie zoals deze nu bekend is. Dit betekent concreet dat de meicirculaire - met de nodige kanttekeningen – en de besluitvorming over de kadernota zijn verwerkt. Hoewel de meicirculaire leidt tot hogere inkomsten, is het saldo van de bestuursrapportage als geheel negatief, onder meer door verwachte hogere kosten voor WMO en jeugd - in lijn met de ontwikkeling die we in de jaarrekening 2024 zagen. Het traject Sluitende meerjarenbegroting heeft in de kadernota 2026 geleid tot maatregelen die in de nieuwe meerjarenbegroting 2026-2029 vertaald worden naar bijgestelde ambities en een verbeterd financieel perspectief. Van de maatregelen die al voor het jaar 2025 zijn getroffen, wordt verwacht dat deze ook worden gerealiseerd. Dit is zichtbaar gemaakt in bijlage 3. Nieuw in deze bestuursrapportage is het overzicht van de besteding van de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor de huidige raadsperiode. In bijlage 4 is te zien in hoeverre deze budgetten zijn aangewend en wat er naar verwachting nog zal resteren aan het eind van de periode, medio 2026. Daarbij is de afspraak gemaakt dat deze budgetten voor de gehele periode beschikbaar blijven.
Hoewel besluitvorming over 2025 nog moet plaatsvinden past het in de lijn van deze afspraken dat budgetten die nog niet zijn uitgegeven worden overgeheveld bij de tweede technische begrotingswijziging 2025 of de jaarrekening 2025. Bij de begroting 2026 doet het college een voorstel welke incidentele middelen vanuit deze bestuursperiode, bij een overschot aan het einde van het jaar 2026, niet vrij te laten vallen aan het einde van deze bestuursperiode. Tot slot is in bijlage 5 een tabel opgenomen met de lopende investeringskredieten en is hierbij aangegeven in hoeverre deze op schema liggen om te worden afgerond in het geplande jaar.
1.4 Ontwikkelingen activiteiten
Voor de gedetailleerde toelichting van de activiteiten die niet volgens planning verlopen verwijzen we naar de toelichtingen per programma.
Pagina 5 van 92
Bestuursrapportage 2025
1.5 Financiële ontwikkelingen De ontwikkeling van het begrotingssaldo in 2025 ziet er tot en met deze bestuursrapportage als volgt uit: (Bedragen x € 1.000) Ontwikkeling begrotingssaldo
2025
Stand primitieve begroting
1.959
Effecten 1e technische wijziging
-1.921
Saldo aanvang bestuursrapportage
38
Effecten bestuursrapportage
-542
Stand na bestuursrapportage
-504
Het saldo van deze bestuursrapportage is € 542.000 nadelig, waardoor het saldo van de begroting 2025 op dit moment uitkomt op € 504.000 negatief. De grootste financiële ontwikkelingen die leiden tot dit effect zijn onderstaand uitgelicht. Kosten WMO, jeugdzorg en Participatiewet Op basis van de uitgaven in 2024 en de indexering over 2025 zijn de budgetten WMO en jeugdzorg bijgesteld. Dit leidt per saldo tot een negatief effect van € 693.000 voor WMO en € 2.500.000 voor jeugdzorg (exclusief de extra bijdrage van het Rijk via de algemene uitkering). De uitkeringskosten van de Participatiewet inclusief de uitvoeringskosten van WIL daarvoor dalen per saldo met € 212.000. Omdat er op de peildatum van deze rapportage nog geen ontwikkelingen over 2025 bekend waren, is vooralsnog aangesloten bij de bedragen uit de jaarrekening 2024. Meicirculaire gemeentefonds De meicirculaire 2025 leidt per saldo tot een positief effect op de algemene uitkering van € 2.466.000. Dit hangt hoofdzakelijk samen met een hogere loon- en prijsontwikkeling en de (gedeeltelijke) compensatie voor de tekorten jeugdzorg. Openbaar groen Zoals gemeld in de jaarrekening 2024 (gebeurtenis na balansdatum) is de gemeente recentelijk in het ongelijk gesteld in het kader van een claim over meerkosten in 2022. Dit leidt tot een vordering, waar beperkt rekening mee was gehouden.
Dit leidt per saldo tot een negatief effect van € 367.000. Verduurzaming vastgoed Van de resterende middelen voor duurzaamheid beschikbaar voor deze raadsperiode wordt voorgesteld deze in te zetten ten behoeve van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Het gaat om een bedrag van € 660.000 dat wordt omgezet van een budget naar een dekkingsreserve voor de toekomstige afschrijvingslasten. Dit heeft geen effect op het begrotingssaldo. Niet opgenomen in deze rapportage
In deze bestuursrapportage zijn nog geen effecten opgenomen, die het gevolg zijn van de val van het kabinet, omdat deze nog niet bekend zijn. Hierbij gaat het onder andere om de meerkosten voor het organiseren van nieuwe landelijke verkiezingen in het najaar en mogelijke nieuwe ontwikkelingen rondom de algemene uitkering.
Pagina 6 van 92
Bestuursrapportage 2025
De ontwikkelingen in de parkeerexploitatie zijn niet meegenomen in deze rapportage. Deze zullen worden verwerkt in de actualisatie van de exploitatie in de tweede technische begrotingswijziging.
Per programma is de ontwikkeling van het saldo als volgt: (Bedragen x € 1.000) Stand aanvang bestuursrapportage
Mutaties
Stand na wijzigingen
Bestuur en Dienstverlening
-3.486
-28
-3.514
Wonen en Economie
-4.279
77
-4.202
Leefomgeving en Veiligheid
-13.718
-259
-13.976
Vrije tijd
-9.141
29
-9.112
Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming
-73.772
-3.059
-76.831
Bedrijfsvoering
-70.465
-1.012
-71.476
Algemene dekkingsmiddelen
174.898
3.710
178.608
38
-542
-504
Ontwikkeling begrotingssaldo
Saldo
De mutaties in deze rapportage worden per programma nader toegelicht. In het Meerjarenperspectief wordt een overzicht gegeven van de structurele doorwerking van deze bestuursrapportage.
Pagina 7 van 92
Bestuursrapportage 2025
1.6 Meerjarenperspectief Ontwikkeling meerjarenperspectief 2026-2029 (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Stand meerjarenbegroting 2025
-2.811
-2.425
-3.057
-4.400
Effecten 1e technische wijziging
-2.167
-1.959
-1.747
-1.745
Effecten Kadernota 2026 na besluitvorming
6.589
5.050
5.198
6.556
Saldo na kadernota 2026
1.611
666
394
411
Meerjarige effecten bestuursrapportage 2025
-116
-116
-116
-115
Actueel Meerjarenperspectief 2026-2029*
1.495
550
278
296
Bovenstaande tabel laat de ontwikkeling van het meerjarenperspectief zien. In deze bestuursrapportage is hoofdzakelijk sprake van incidentele wijzigingen, mede doordat effecten op de jaren 2026 en verder reeds zijn meegenomen in de kadernota 2026. Het saldo na kadernota 2026 omvat de effecten uit ontwikkelingen voor 2026, uit de meicirculaire 2025 en uit de voorgestelde ombuigingsmaatregelen vanuit het traject Sluitende Meerjarenbegroting. Het nadelig meerjarig effect van deze rapportage komt voort uit twee ontwikkelingen, namelijk: de hogere lasten als gevolg van landelijke wijziging van vrije keuze voor pensioen- of arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor raadsleden en beheerkosten voor het openbaar groen. In dit perspectief is nog geen rekening gehouden met gewijzigde kapitaallasten als gevolg van nieuwe of verhoogde kredieten zoals die volgen uit de kredietwijzigingen in hoofdstuk 3 of de verwachte vertraagde investeringen zoals opgenomen in bijlage 5. Deze worden betrokken bij de begroting 2026-2029. * Ter verduidelijking is onderstaand de ontwikkeling van het meerjarenperspectief vanaf de verwerking van de meicirculaire tot en met de besluitvorming bij de kaderraad op 10 juli 2025 weergegeven. Ontwikkeling meerjarenperspectief sinds meicirculaire 2025 2026 2027 (bedragen x € 1.000) Saldo na meicirculaire (brief d.d. 16-6)
2028
2029
3.129
2.579
1.052
984
-355
-355
-355
-355
-120
-120
-120
-30
-40
-55
-10
-10
-10
-33
-33
-33
-33
Middelen groei van de stad
-67
-122
WMO Huishoudelijke ondersteuning
-793
-793
1.861
1.116
494
411
-250
-450
-100
1.611
666
394
-116
-116
-116
-115
1.495
550
278
296
Mutaties in maatregelen (A62), per onderdeel: Hondenbelasting Erfgoed Dierenweides
-20
Speelvoorzieningen Huur sportparken
Saldo na Kadernota 2026 voor kaderraad (brief d.d. 1-7) Mutaties uit kaderraad 10 juli 2025 A60: Extra investeren in het voorliggend veld Saldo na kadernota 2026 na kaderraad 10 juli 2025 Meerjarige effecten bestuursrapportage 2025 Actueel Meerjarenperspectief 2026-2029
Pagina 8 van 92
411
Bestuursrapportage 2025
2. Afwijkingen in de uitvoering van de begroting en financiële afwijkingen 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk lichten we de stand van zaken van de ambities en activiteiten per programma toe. Daarnaast is per programma een tabel opgenomen met de bijbehorende financiële middelen. En de aanpassingen die volgen uit deze bestuursrapportage, met een toelichting daarop.
Pagina 9 van 92
Bestuursrapportage 2025
2.2 Programma Bestuur en Dienstverlening Stand van zaken activiteiten
Bestuur De beleidsvoornemens uit dit programmaonderdeel verlopen grotendeels conform begroting. Dienstverlening Dit jaar zetten we in op het opstellen van een dienstverleningsvisie met een bijbehorend normenkader. Daarnaast wordt er proactief gestuurd op het verbeteren van de concernbrede dienstverlening. We blijven daarbij streven naar moderne laagdrempelige dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het helpt. Aandachtspunt is en blijft het goed in contact blijven met inwoners en bedrijven, waardoor onnodig herhaalverkeer beperkt blijft. Samenwerken in het Stadshuis Op 6 januari 2025 vond de grote opening van het vernieuwde Stadshuis plaats; een prachtige mijlpaal voor vele betrokkenen. Stapsgewijs wordt de samenwerking tussen alle partners in het Stadshuis verder vormgegeven. We bespreken de samenwerking en kijken met welke programmering we de huiskamer van onze stad zo goed mogelijk inzetten voor onze inwoners, ondernemers en verenigingen om zo vorm te geven aan een meer integrale dienstverlening. Ondertussen zijn de bezoekers van het Stadshuis onverminderd positief over de nieuwe inrichting en dienstverlening. Steeds meer mensen weten de nieuwe plek te vinden en waarderen deze ook.
Pagina 10 van 92
Bestuursrapportage 2025
Thema Bestuur: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: De beste, transparante besluiten nemen voor de stad. Doelstelling(en): 1
2
We hanteren het NSOB-model (Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur) om te bepalen hoe we komen tot een bestuurlijk besluit; daarbij is de mate van participatie afhankelijk van de mate waarin de gemeente een verantwoordelijkheid heeft in het realiseren van prestaties. Besluitvorming is het sluitstuk van een herleidbaar proces waarin de betrokkenheid van stakeholders en inwoners expliciet onderdeel is van het voorstel dat voorligt voor besluitvorming. We onderzoeken of een burgerberaad bijdraagt aan de kwaliteit van besluitvorming.
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D1-A1
We maken voor grotere trajecten in het opdrachtformulier inzichtelijk of sprake is van participatie en langs welk kwadrant van het NSOB model we aan de slag gaan met participatie.
Toelichting
Dit wordt niet bij alle trajecten gedaan. Evaluatie van de nota loopt op dit moment.
Ambitie 2: Inwoners, ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur. Doelstelling(en): 1 2 3 4 5 6 7
Raad, college en ambtelijke organisatie werken, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid, samen aan het bereiken van de ambities voor de stad. We willen een diverse groep jongeren enthousiasmeren voor en commiteren aan de lokale democratie. De gemeente communiceert betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk. Het college geeft pro actief invulling aan haar informatieplicht richting raad, inwoners, ondernemers en organisaties. Raad en college staan in verbinding met de stad. We willen weten of het burgerberaad als instrument bijdraagt aan vertrouwen in het lokaal bestuur. We willen weten wat de activiteiten onder de noemer 'Raad in de Stad' (koffiekar, maaltijden etc.) hebben opgeleverd.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Pagina 11 van 92
Bestuursrapportage 2025
Overlopende activiteiten 2024 Nr.
Status JR 2024
Status BS 2025
Niet gerealiseerde activiteiten 2024
Ambitie 1: Ambitie 1: Transparant, effectief en toegankelijk bestuur. Er wordt een nieuwe nota verbonden partijen vastgesteld in de raad waarin kaders worden meegegeven hoe invulling te geven aan de betrokkenheid van de raad en het college in de sturing en verantwoording van gemeenschappelijke regelingen.
D3-A1
Ambitie 2: Betrokkenheid van jongeren bij de lokale democratie vergroten. We werken samen met de begeleidingscommissie Bestuurlijke en democratische vernieuwing aan een voorstel voor een jongerenraad dat wordt voorgelegd aan de raad.
D3-A1
Thema Dienstverlening: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk in onze contacten. Doelstelling(en): 1
De gemeente is open, laagdrempelig en goed toegankelijk.
2
Wij leveren onze diensten steeds meer digitaal.
3
Wij zijn snel en makkelijk te bereiken.
4
Onze dienstverlening is betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk.
5
Wij geven waar mogelijk direct en correct antwoord op vragen via alle kanalen.
6
Wij staan voor kwaliteit en handelen meldingen, aanvragen, producten en diensten adequaat en binnen de gestelde termijn af. Het Stadshuis (voorheen Atrium) is dé vindplaats voor informatie en een bezoeker die een hulpvraag heeft voelt zich geholpen ongeacht het loket waar hij aanklopt.
7
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D2-A1 Toelichting
Na de implementatie van het nieuwe communicatie (telefoon) systeem monitoren we hoe we de dienstverlening nog kunnen verhogen. De monitoring loopt vertraging op, omdat het nieuwe communicatiesysteem nog niet naar behoren werkt
Ambitie 2: We gebruiken digitalisering om onze dienstverlening te verbeteren. Doelstelling(en): 1
Wij leveren goede en passende manier van dienstverlening die aansluit bij de hulpvraag.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Pagina 12 van 92
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 3: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. Doelstelling(en): 1
Wij beheren betrouwbare basisregistraties.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Overlopende activiteiten 2024 Nr.
Status JR 2024
Status BS 2025
Niet gerealiseerde activiteiten 2024
Ambitie 1: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk in onze contacten. D2-A1
Om de formulieren op onze website zo eenvoudige en toegankelijk mogelijk te maken bieden we alle invulbare pdf-formulieren digitaal aan.
D2-A2
De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer gaat vermoedelijk op 1 juli 2024 in werking treden. Er komt een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook niet elektronisch).
Toelichting
Voorbereiding wordt in 2025 uitgevoerd, omdat invoering van de wet is uitgesteld naar 2026.
D5-A1
Wij verbeteren de kennisbank van ons KCC.
Ambitie 3: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. D1-A1
Wij maken de digitale aangifte van geboorte mogelijk.
Toelichting
We hebben onderzocht of het mogelijk maken van een digitale geboorteafgifte bijdraagt aan een betere dienstverlening richting onze inwoners. Gebleken is dat investering in het digitaliseren van dit proces op dit moment geen prioriteit heeft.
Pagina 13 van 92
Bestuursrapportage 2025
Financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Begroting 2025
Begroting na 1e technische wijziging
Effecten bestuurs rapportage
Begroting na bestuurs rapportage
Lasten
4.673
5.081
28
5.109
Baten
1.596
1.596
0
1.596
-3.077
-3.486
-28
-3.514
Saldo
Mutaties met budgettair effect: Financiële ontwikkeling / afwijking Raad
€ 55.000 structureel hogere lasten
Per januari 2025 is er landelijk bepaald dat gemeenteraden niet meer vrij zijn in hun keuze om wel of geen voorziening aan te bieden aan raadsleden voor het regelen van pensioen- of arbeidsongeschiktheidsvoorziening. Dit leidt tot hogere exploitatielasten van € 55.000.
Budgettair neutrale mutaties: Financiële ontwikkeling / afwijking Ideeënmarkt 2025
€ 40.000 naar andere programma's
De raad heeft op 7 november 2024 besloten om budgetten beschikbaar te stellen voor diverse initiatieven van de Ideeënmarkt (2024-258). Dit betreft onder andere de EHBO-lessen op basisscholen (€ 10.000) en Kinderbevrijdingsfestival (€ 30.000). Deze kosten worden verwerkt binnen de betreffende programma's Vrije Tijd en Versterking Eigen Kracht.
Verkiezingen
€ 13.000 structureel hogere lasten, dekking uit algemene uitkering
De gemeente heeft hogere kosten als gevolg van een nieuwe procedure voor de vaststelling van verkiezingsuitslagen. Het bedrag dat hiervoor in de algemene uitkering wordt ontvangen zetten we in ter dekking van deze meerkosten.
Verdere ontwikkelingen: Op basis van de actuele politieke ontwikkelingen worden er dit najaar extra landelijke verkiezingen gehouden. Dit zal leiden tot meerkosten voor de gemeente. Deze zullen we meenemen in de tweede technische begrotingswijziging.
Pagina 14 van 92
Bestuursrapportage 2025
2.3 Programma Wonen en Economie Stand van zaken activiteiten
De meeste activiteiten onder dit programma worden uitgevoerd zoals gepland. Voor het thema economie zijn er geen veranderingen. De veranderingen zijn bij het thema wonen. In de paragraaf "Afwijkingen in de uitvoering" worden deze veranderingen verder uitgelegd. Wonen Wonen en toewijzen Met de beleidsregel voor goedkope koopwoningen zorgen we ervoor dat deze woningen ook in de toekomst betaalbaar blijven. Het project voor betaalbare koopwoningen krijgt steeds meer vorm. De afspraken over huisvesting voor ouderen en speciale groepen zijn door de gemeenten goedgekeurd en worden onderdeel van de nieuwe Woondeal. We onderzoeken of we in de Centrale As meer maatwerk kunnen leveren bij het toewijzen van woningen. Samen met woningcorporaties en huurdersorganisaties hebben we een nieuwe manier van toewijzen uitgewerkt. We hebben gekeken in welke gebouwen dit wordt gebruikt, welke maatregelen worden genomen en hoe we dit controleren. Omgevingsprogramma's In 2025 zijn er drie omgevingsprogramma's klaar: Circulaire stad, Bodem en Ondergrond, en Energietransitie. Hiermee zijn er nu negen omgevingsprogramma's die de omgevingsvisie uitwerken. Om te weten welke onderdelen van de omgevingsvisie uit 2021 moeten worden aangepast, maken we een inventarisatie. We kijken hoe we ervoor staan met de keuzes en ambities uit die visie.
Als we weten wat er moet worden aangepast, nemen we deze aanpassingen mee in de omgevingsprogramma's. City In de Doorslagzone gaan de eerste mensen nog voor de zomer in CityPromenade wonen. Het hoogste gebouw, Vancouver, is als eerste klaar. Daarna komen de andere gebouwen.
Pagina 15 van 92
Bestuursrapportage 2025
Samen met Woonin maken we een woon-zorgcomplex voor ouderen die zorg nodig hebben. Het ontwerp voor dit complex is bijna klaar. Woonin kijkt of het plan haalbaar is. In 2026 verwachten we dat de bouw begint. De aanbesteding voor de bioscoop is al succesvol afgerond en er is een intentieovereenkomst getekend. Voor de vergroening en herinrichting van het Marktplein en Stadsbalkon reserveren we alvast een deel van de Middelen Verduurzaming voor deze raadsperiode in de grondexploitatie Rijnhuizen Volgens de Herijking Gebiedsvisie Mooi Rijnhuizen 2024 worden de laatste 20% van de te verlenen vergunningen voor woningbouw getoetst en verleend. Vooralsnog is er voldoende interesse vanuit de markt voor het gebied Rijnhuizen. Het stedenbouwkundig plan waar de basisschool Rijnhuizen deel van uitmaakt wordt rond de zomer 2025 vastgesteld. Met betrokken ontwikkelaars zijn afspraken gemaakt over inpassing van de bruglocatie. Delen van het Oeverpark Rijnhuizen langs het Merwedekanaal, Griend en de Watertuin als onderdeel van Park Rijnhuizen zijn onlangs uitgevoerd. Voor de overige delen worden 2025 verdere inrichtingsplannen opgesteld. Blokhoeve In mei is de start bouw Blokhoeve Blok West (Hoeverijk) gevierd. Onderdeel van dit project zijn naast de woningen ook de realisatie van een supermarkt en een van de grootste klimcentra van Europa.
Betere Buurten De herinrichting van de Muntenbuurt is in volle gang. De sociale aanpak in deze buurt gaat goed en wordt zoveel mogelijk onderdeel van de normale processen. Dit zorgt ervoor dat het door kan gaan nadat het Betere Buurten programma eind 2025 of midden 2026 klaar is. De herinrichting van de buurt Kerkveld en omgeving Start na de bouwvak 2025 (medio augustus) en loopt door tot eind 2026/begin 2027. Voor de buurt Zuilenstein wordt nu hard gewerkt aan een nieuw ontwerp voor de buitenruimte, samen met bewoners en andere betrokkenen. Groot Merwede Dit jaar wordt de verdiepingsfase van de MIRT-verkenning OV en Wonen afgerond. Hierdoor is er genoeg informatie om een voorlopig voorkeursalternatief voor de tramlijn te kiezen. Als er genoeg extra geld van de Rijksoverheid komt, kan uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 een besluit worden genomen. Daarna wordt het voorlopige besluit voor inspraak voorgelegd en aan de raad ter goedkeuring. Milieu Educatie Centrum Het nieuwe Milieu Educatie Centrum in Park Oudegein is klaar en wordt in het najaar officieel geopend. Duurzame stad Nieuwegein In de buurt Gebouwendriften en voor de wijken Vreeswijk en Zandveld wordt gewerkt aan een collectief warmtesysteem en een wijkuitvoeringsplan. Inwoners die veel last hebben van hoge energiekosten krijgen een aanbod: woningisolatie zonder eigen bijdrage.
Het is moeilijk om meer dan de huidige respons van 50% te verleiden om mee te doen. We proberen daarom zoveel mogelijk mensen thuis te bezoeken om de respons te verhogen.
Pagina 16 van 92
Bestuursrapportage 2025
Voor het verder verduurzamen van het Stadshuis en enkele andere gemeentelijke gebouwen benutten we de Middelen Verduurzaming voor deze raadsperiode. Stadsvergroeners is een netwerk van enthousiaste inwoners, organisaties en andere partijen die bewoners stimuleren om hun leefomgeving groener te maken. Deze 'Stadsvergroeners' komen drie keer per jaar samen om kennis uit te wisselen en elkaar op de hoogte te houden van lopende projecten. Het netwerk voert projecten uit zoals het opzetten van een zadenbibliotheek, het aanleggen van geveltuintjes en het organiseren van groene tuin inspiratie wandelingen. Ook haalt een 'tegeltaxi' gratis tegels op bij bewoners die hun tuin groener maken. Economie De netcongestie en energietransitie blijven zorgen en uitdagingen bieden voor onze ondernemers. Door de zeker tot 2033 optredende netcongestie op het landelijke (TenneT) en regionale elektriciteitsnet (Stedin) zullen grootverbruikers langer moeten wachten op extra capaciteit voor afname of teruglevering van elektriciteit. In verschillende bijeenkomsten praten we over de huidige situatie van de netcongestie, de mogelijkheden voor energiebesparing en de toekomstige ontwikkelingen. Met hulp van een provinciale eHub-regisseur worden op de bedrijventerreinen Plettenburg-De Wiers en Het Klooster de mogelijkheden onderzocht om de netcongestie aan te pakken.
In de Zeepfabriek is het jongerencentrum Plein 34 op 12 maart geopend. Het is toegankelijk voor alle jongeren vanaf 12 jaar. Plein 34 is op alle doordeweekse dagen van 15.00 tot 21.00 uur open en de activiteiten worden bepaald door de wensen van de jongeren zelf.
Thema Wonen: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving Doelstelling(en): 1 2 3 4
De omgevingsvisie Nieuwegein Verstedelijkt en Vergroent is de leidraad in al ons handelen en vertalen we (pro-)actief in de omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en in ruimtelijke projecten. Integraal werken aan de inrichting van de stad via het programma Groei van de Stad. Een gebiedsoverstijgende benadering van ruimtelijke initiatieven o.a. van het gebied Groot Stadshart waaronder City als de meest duurzame binnenstad van Nederland. Met de ruimtelijke projecten en investeringen dragen we bij aan de versterking van de inwoners in de Centrale As.
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D1-A1 Toelichting
Pagina 17 van 92
Aanscherpen omgevingsvisie: aangescherpte beleidskeuzes, zoals vastgesteld in de omgevingsprogramma’s, verwerken in de omgevingsvisie. Om te weten welke onderdelen uit de omgevingsvisie aanscherping behoeven, is eerst een inventarisatie nodig van hoe we ervoor staan met de keuzes en ambities uit de omgevingsvisie. Er wordt nu gewerkt aan deze inventarisatie. Als bekend is waar de omgevingsvisie op herzien moet worden, worden de aanscherpingen uit de omgevingsprogramma’s meegenomen in die actualisatieronde.
Bestuursrapportage 2025
Starten met de werkzaamheden voor de regels in het Omgevingsplan om het evenemententerrein in Park Oudegein mogelijk te maken.
D1-A5 Toelichting
Het flora- en faunaonderzoek om het evenemententerrein mogelijk te maken moet wegens capaciteitstekort nog worden opgestart en heeft een doorlooptijd van een jaar.
In Uned verband werken wij in 2025 verder aan de MIRT-Verkenning (verdiepingsfase naar voorkeursalternatief) en het MIRT-haalbaarheidsonderzoek A12 zone in samenwerking met Rijnenburg.
D3-A9 Toelichting
Medio 2025 wordt de verdiepingsfase afgerond waarmee er voldoende beslisinformatie ligt om een voorlopig voorkeursalternatief vast te stellen. Op basis daarvan wordt met het Rijk gesproken over aanvullend budget. Indien er voldoende zicht is op budget kan het besluit uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 worden genomen. In 2025 zal het geactualiseerde ontwikkelkader Kruyderlaan-Herenstraat voor particuliere initiatieven ter besluitvorming worden aangeboden.
D3-A10 Toelichting
Eind eerste helft 2025 wordt het geactualiseerde ontwikkelkader Kruyderlaan-Herenstraat voor particuliere initiatieven ter besluitvorming en vrijgave voor communicatiedoeleinden, aan het college van B&W aangeboden. Naar verwachting wordt begin 2026 de raad het geactualiseerde ontwikkelkader aangeboden om vast te stellen. De fysieke leefomgeving van de Betere Buurten Muntenbuurt en Kerkveld e.o. zullen opnieuw worden aangelegd.
D4-A1 Toelichting
Voorbereiding Kerkveld e.o. heeft langer geduurd door vertraging in de bestek- een aanbestedingsprocedure. Realisatie Muntenbuurt is gereed in 2026.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking. Doelstelling(en): 1 2
3
Onze woningvoorraad sluit aan bij de veranderende woningbehoefte. Zo is tweederde van de nieuwe woningen betaalbaar. Het is goed samenleven in de wijken. Ouderen en kwetsbare inwoners kunnen beter zelfstandig wonen. De huisvesting van aandachtsgroepen en de zorg- en ondersteuningsbehoefte krijgen een steeds grotere rol en we zorgen voor voldoende huisvesting voor vluchtelingen. Alle wijken zijn leefbaar en aantrekkelijk om in te wonen. Daarom geven we extra aandacht aan sturing op wonen in de Centrale As. De woningvoorraad is kwalitatief goed en toekomstbestendig.
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D1-A3 Toelichting
Pagina 18 van 92
Om de bestaande voorraad beter te benutten versoepelen we de regels rondom woningdelen. In de nieuwe huisvestingsverordening in 2027 versoepelen we de regels. We zijn al van start met initiatieven zoals Onder de Pannen (hospitaverhuur). Het maken van concrete afspraken met de woningcorporaties voor het ter beschikking stellen van woonruimte voor deze initiatieven duurde langer dan vooraf gepland.
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 3: Behoud en ontwikkeling van het erfgoed, waaronder de beschermde dorpsgezichten, het gebouwde erfgoed, het historisch landschap en de archeologie. Doelstelling(en): 1
Mensen beleven het Nieuwegeinse erfgoed meer.
2
Particuliere monumenten zijn verduurzaamd.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting. Ambitie 4: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan. Doelstelling(en): 1
In 2040 is Nieuwegein energieneutraal.
2
In 2050 is Nieuwegein klimaatbestendig en klimaatadaptief ingericht.
3
Nieuwegein is zo veel mogelijk circulair.
4
Verduurzaming bedrijventerreinen.
5
Bijdragen aan een energietransitiebestendig en robuust elektriciteitssysteem zonder netcongestie.
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D1-A1
Toelichting
D1-A3 Toelichting
D1-A6 Toelichting
Pagina 19 van 92
Voorbereiden van aardgasvrije wijken Vaststelling WUP Gebouwendriften Opstellen WUP Doorslag Opstellen WUP Zandveld Opstellen WUP (nieuw) Vreeswijk Samen met NetVerder werken we in 2025 aan de ontwikkeling van een warmtenet voor de buurt Gebouwendriften. Parallel daaraan wordt het wijkuitvoeringsplan (WUP) opgesteld. Vaststelling zal pas in 2026 plaatsvinden. Na de verkenningsfase is besloten om de start van het wijktraject in de Doorslag voorlopig uit te stellen. Zandveld en Vreeswijk geen afwijkingen. Gebiedsgerichte isolatieaanpak om de isolatieopgave te versnellen en inwoners beter te ondersteunen. De gebieden in 2025 zijn: Bazuinlaan, Carillonlaan en Citadeldrift. Het ondersteunende bedrijf voor de Gebiedsgerichte isolatieaanpak werkt aan een nieuw IT-systeem omdat de grote hoeveelheid reacties teveel handmatig verwerkt moeten worden. Huishoudens moeten met oude IT-systeem te lang op antwoord wachten. Afgesproken is tot die tijd de Gebiedsgerichte isolatieaanpak stil te leggen Vanaf najaar 2025 wanneer nieuwe IT-systeem gereed is wordt de Gebiedsgerichte isolatieaanpak voortgezet. Onderzoek naar de haalbaarheid (in relatie tot netcongestie) van meer zonnepanelen op daken en langs de A2.
Er loopt een samenwerking met Stichting Plettenburg en de Wiers (PDWN) om grootverbruikers op de bedrijventerreinen te ondersteunen bij oplossingen voor netcongestie – en eventueel meer zonnepanelen te installeren. Het onderzoek langs de A2 via het OER-traject is door RWS gepauzeerd tot eind zomer 2025.
Bestuursrapportage 2025
Overlopende activiteiten 2024 Nr.
Status JR 2024
Status BS 2025
Niet gerealiseerde activiteiten 2024
Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving. D2-A1
In 2024 stellen we vijf omgevingsprogramma’s op; wonen, vrije tijd, duurzaamheid & energie, ruimtelijke kwaliteit en bodem & ondergrond.
Toelichting
Het omgevingsprogramma Vrije Tijd heeft vertraging opgelopen door de extra onderzoeken en personele inzet rondom de besluitvorming en aanleg van het evenemententerrein. We verwachten dat het Omgevingsprogramma Vrije Tijd in het eerste kwartaal van 2026 gereed is.
D2-A2
In 2024 voeren we de eerste wijzigingen van het omgevingsplan door. We leggen de wijzigingen duurzaam bouwen en de bruidsschat met daarin de regels vanuit het Rijk voor ter besluitvorming.
D3-A2
In 2024 werken we door middel van een MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) verkenning toe naar een voorkeursalternatief van het tracé voor de Merwedelijn ten behoeve van uitbreiding A12 zone.
Toelichting
Medio 2025 wordt de verdiepingsfase afgerond waarmee er voldoende beslisinformatie ligt om een voorlopig voorkeursalternatief vast te stellen. Op basis daarvan wordt met het Rijk gesproken over aanvullend budget. Indien er voldoende zicht is op budget kan het besluit uiterlijk in het eerste kwartaal 2026 worden genomen.
D3-A7
Uitgaande van een positieve uitkomst van lopende beroepszaken nemen we het plan Buizerdlaan (supermarkt en woningen) in uitvoering.
D3-A8
Vastleggen van het ontwikkelkader voor een gezondheids-/woninglocatie aan de Kauwenhof.
D3-A9
De buurt Kerkveld e.o. wordt in 2024 als betere buurt opgeknapt. We voeren de herinrichtingsplannen uit.
D3-A11
Het ontwerp voor de Gebouwendriften werken we technisch uit in een Definitief Ontwerp en bestek. Parallel hieraan maken we met de buurt het wijkplan voor de warmtetransitie.
Toelichting
Het Betere Buurttraject gebouwendriften is on hold gezet en wacht op het wijkplan aardgasvrij Gebouwendriften om daarmee werk-met-werk te kunnen maken.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking. D4-A1
We implementeren (afhankelijk van demissionaire status kabinet) de diverse woningswetswijzigingen (o.a. de Wet regie volkshuisvesting, Wet goed verhuurderschap, Wet betaalbare huur).
Toelichting
De beoogde inwerkingtredingsdatum van de wet is 1 januari 2026.
Ambitie 3: Behoud en ontwikkeling van het erfgoed, waaronder de beschermde dorpsgezichten, het gebouwde erfgoed, het historisch landschap en de archeologie. D2-A1
Pagina 20 van 92
In 2024 evalueren we het effect van onze aanpak voor de verduurzaming van monumenten in de stad met daarbij een advies over aanvullende vervolgmaatregelen.
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 4: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan. D1-A1
We maken, samen met Jutphaas Wonen, een concept wijkuitvoeringsplan voor de buurt Gebouwendriften. Dit is inclusief financiële instrumenten voor woningeigenaren.
D1-A2
Voor de wijk Zandveld komen we met een startnotitie voor de warmtetransitie van de wijk.
D1-A3
De concept RES U16 2.0 en de bijbehorende planMER RES U16 2.0 zijn eind 2024 gereed.
D1-A4
We stellen het omgevingsprogramma Duurzaamheid en energie vast.
Thema Economie: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: Nieuwegein is een bedrijvige stad in een sterke regio. Doelstelling(en): 1
Nieuwegein heeft een gezond ondernemersklimaat.
2 3
Ondernemers ondernemen niet alleen voor zichzelf, maar ook voor een welvarend Nieuwegein en Utrecht10 regio. We kennen onze ondernemers en hun behoeften.
4
We hebben een gevarieerd winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Financiële afwijking Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Reserves Saldo
Pagina 21 van 92
Begroting 2025
Begroting na 1e technische wijziging
Effecten bestuurs rapportage
Begroting na bestuurs rapportage
Lasten
36.204
38.230
3
38.232
Baten
33.567
33.789
385
34.174
Lasten
75
75
660
735
Baten
237
237
354
592
-2.475
-4.279
77
-4.202
Bestuursrapportage 2025
Mutaties met budgettair effect: Financiële ontwikkeling / afwijking Inhuur vergunningen omgevingswet
€ 354.000 incidenteel hogere lasten
De kosten voor de vergunningverlening in het kader van de omgevingswet zijn € 441.000 hoger dan begroot. Dit betreft voor € 354.000 noodzakelijke inhuur van personeel. Deze post is wel lager dan in 2024, waardoor de trend overeenkomt met de bedoeling van de nieuwe omgevingswet. Dit gaat echter lang niet zo snel als van te voren bedacht, omdat niet alle verwachte ontwikkelingen zich hebben voorgedaan. De lasten waren in de primitieve begroting fors naar beneden bijgesteld, maar dat blijkt te ambitieus te zijn geweest. Voor wat betreft deze hogere lasten wordt voorgesteld om dit bedrag te onttrekken aan de reserve Omgevingswet. Inkomsten vergunningen
€ 87.000 incidenteel hogere baten
omgevingswet
(2025 en 2026)
We verwachten voor twee jaar € 87.000 hogere opbrengsten uit leges omgevingswet. Hier staan hogere personeelslasten tegenover, die worden verantwoord op het programma Bedrijfsvoering.
Budgettair-neutrale mutaties: Financiële ontwikkeling / afwijking Subsidie voor klimaat en energiebeleid
€ 284.000 incidenteel hogere lasten
(CDOKE)
€ 284.000 incidenteel hogere baten
De rijkssubsidie voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) is hoger dan oorspronkelijk begroot voor 2025. Zowel de baten als de lasten worden opgehoogd met € 284.000.
Middelen Verduurzaming voor raadsperiode
€ 660.000 incidenteel lagere lasten
Voorgesteld wordt om een deel van de restantmiddelen voor verduurzaming door particulieren en ondernemers, die voor deze raadsperiode beschikbaar zijn gesteld, in te zetten voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Het gaat hierbij om investeringen in vergroening Stadhuis en De Kom, isolatie van Museumwerf Vreeswijk en verduurzamen Museum Warsenhoeck en kinderboerderij. Voor de dekking van de kapitaallasten van deze investeringen wordt voorgesteld een reserve Kapitaallasten Verduurzaming Vastgoed van € 660.000 in te stellen, waarmee de afschrijvingslasten structureel kunnen worden gedekt (zoals ook aangegeven in hoofdstuk 3 kredietontwikkelingen). Het andere deel van deze middelen stellen we voor om in te zetten voor vergroening van het Marktplein en het Stadsbalkon. Hiervoor komt nog een nadere uitwerking bij de 2e Technische Wijzigingen document.
Pagina 22 van 92
Bestuursrapportage 2025
Reservemutaties: Financiële ontwikkeling / afwijking Reserve Omgevingswet
€ 354.000 incidentele onttrekking reserve
Voorgesteld wordt om de hogere lasten van € 354.000 vanwege de vergunningen omgevingswet voor 2025 te onttrekken aan de reserve Wabo. Reserve Kapitaallasten verduurzaming vastgoed
€ 660.000 storting nieuwe reserve
Zoals hierboven aangegeven wordt voor de dekking van de kapitaallasten van investeringen in verduurzaming vastgoed wordt voorgesteld een reserve Kapitaallasten Verduurzaming Vastgoed van € 660.000 in te stellen. De rente lasten van ongeveer € 6.600 worden niet gedekt uit deze reserve en komen ten lasten van het renteresultaat. In hoofdstuk 3 'kredietontwikkelingen' worden de investeringen voor dit onderdeel weergegeven.
Op dit programma zijn er daarnaast nog een kleine mutaties van € 4.000 in de lasten met betrekking tot de RUD en per saldo een nadelige bijstelling op Planontwikkeling van € 6.000.
Pagina 23 van 92
Bestuursrapportage 2025
2.4 Programma Leefomgeving en Veiligheid Stand van zaken activiteiten
Leefomgeving Kijkend naar de activiteiten kunnen we concluderen dat de meeste zaken - in lijn met de beheerplannen 2024-2027 - op schema liggen. Slechts enkele activiteiten zijn vertraagd. Deze activiteiten zijn bekend en hierbij wordt bewust een gewijzigde, gefaseerde planning aangehouden. Hier is extra aandacht voor. Het omgevingsprogramma Natuur in de Stad is afgerond en vastgesteld in maart 2024. Momenteel zijn we bezig met de aanvulling onderdeel bomen. Afronding van deze aanvulling staat gepland voor oktober 2025. De meeste activiteiten in het kader van het mobiliteitsprogramma verlopen conform planning. Enkele zijn vertraagd waaronder de pilot en de evaluatie daarvan met een knip in de Batauweg. De totale reconstructie van het kruispunt Plettenburgerbaan/Martinbaan wordt eind 2026 afgerond. De contractvorming van de Plettenburgsebrug is bijna gereed en dan kan dit project op de markt worden gezet. De planning is om de werkzaamheden in het voorjaar van 2026 uit te voeren De huidige roltrappen bij de Raadstede zijn aan vervanging toe. Op dit moment zijn we bezig om een brede analyse te maken van de verschillende belangen. Aan de hand van deze analyse zal er een college voorstel worden opgesteld en voorgelegd. Veiligheid De activiteiten van het onderdeel veiligheid binnen het programma leefomgeving en veiligheid zijn erop gericht dat wij:
Criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlast voorkomen. In 2025 ligt de nadruk op: Georganiseerde ondermijnende criminaliteit;
Pagina 24 van 92
Bestuursrapportage 2025
Jonge aanwas en doorgroeiers; Digitale veiligheid; Maatschappelijke onrust; Woonfraude. Voorbereid zijn om goed te reageren op rampen en crises; Milieu- en veiligheidsrisico’s beheersen bij het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen.
Bijna alle geplande activiteiten voor dit jaar voeren wij uit. Samen met wijkbewoners, ondernemers en partners vergroten wij bewustwording en weerbaarheid en versterken wij de veiligheid in Nieuwegein. In het eerste kwartaal van 2025 is het Integraal Veiligheidsplan 2025-2028 (IVP) vastgesteld, samen met het uitvoeringsplan 2025-2026. Deze plannen helpen de gemeente om goed samen te werken met alle partners aan de lokale veiligheid. Naast de geplande activiteiten gebeuren er ook onverwachte dingen die veel impact hebben. Op 1 februari 2025 was er een steekincident in Nieuwegein waarbij een 11-jarig meisje om het leven kwam door een man met ernstige psychiatrische problemen. Dit was een schokkende gebeurtenis voor de hele gemeente. Er is dan ook veel aandacht naartoe gegaan. De gemeente heeft direct na het incident zorg verleend aan de familie en buurt. Later heeft de gemeente ook gekeken naar problemen en mogelijke oplossingen voor soortgelijke situaties. Hierbij is speciale aandacht voor betere samenwerking (intern en extern) op het gebied van zorg en veiligheid.
Thema Leefomgeving: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: Nieuwegein heeft een goede waterhuishouding. Doelstelling(en): 1
Nieuwegein heeft voldoende kwalitatief water.
2
De riolering is goed onderhouden.
3
De waterhuishouding is toegerust op de huidige en toekomstige situatie.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Ambitie 2: Een stad die kwalitatief goede en voldoende voorzieningen en groen biedt om te kunnen recreëren, ondernemen en te verplaatsen of verblijven. Doelstelling(en): 1
Het openbare groen is adequaat onderhouden.
2
We vergroten het aandeel groen in de stad.
3
In toenemende mate is ons groen verbonden, inheems en robuust.
4
Betrokken inwoners die zich mede-eigenaar voelen van ons groen.
5
Er zijn voldoende en goed onderhouden mogelijkheden om te spelen voor iedere leeftijdscategorie.
Pagina 25 van 92
Bestuursrapportage 2025
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025 We herzien de Bomenverordening uit 2012 . Als gevolg van de opname van Bomen (voorheen boombeschermingsplan en boom afwegingskader) in het omgevingsprogramma Natuur in de stad.
D1-A2 Toelichting
Het updaten van bomenverordening is in volle gang. De vaststelling hiervan is nu geprognosticeerd voor maart 2026. Wij voeren maatregelen conform de planning van het omgevingsprogramma Natuur in de stad.
D2-A1 Toelichting
De noodzakelijke onderzoeken zijn uitgevoerd. Momenteel wordt onderzocht wat de haalbaarheid en prioritering van de acties zal zijn.
Ambitie 3: We zorgen voor minder druk op de bereikbaarheid, het verkeer in Nieuwegein verloopt veilig, vlot en comfortabel. Doelstelling(en): 1
Nieuwegein is goed bereikbaar.
2
In Nieuwegein staan naar behoefte elektrische laadpalen.
3
Groei aandeel andere vervoersvormen is groter dan groei aandeel auto. Onder andere doordat we goede faciliteiten hebben voor fietsers en openbaar vervoer. Het onderhoud van de openbare verlichting is goed geregeld.
4
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D1-A3 Toelichting
We starten de totale reconstructie van het kruispunt Plettenburgerbaan / MartinbaanPerkinsbaan inclusief de verkeersregelinstallatie Planning is eind 2026. Het vervangen van de verkeersregelinstallatie wordt meegenomen in de reconstructie van het kruispunt.
Ambitie 4: Afval: zo min mogelijk en zo verantwoord mogelijk. Doelstelling(en): 1
We verlagen de hoeveelheid (rest)afval en stimuleren hergebruik.
2
We verhogen de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke stromen.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Pagina 26 van 92
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen. Doelstelling(en): 1
We bewaken de balans in de parkeerdruk.
2
Iedereen parkeert op een passende plek en weet eenvoudig de parkeerlocaties te vinden.
3
De parkeerexploitatie laat een stabiel beeld zien.
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D2-A1
Bezoekers die met de auto komen worden slim en efficiënt naar de parkeergarages geleid.
Toelichting
Ons Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) wordt overgedragen aan een andere externe beheerpartij. Tot die tijd staat het PRIS uit.
Overlopende activiteiten 2024 Nr.
Status JR 2024
Status BS 2025
Niet gerealiseerde activiteiten 2024
Ambitie 2: Een stad die kwalitatief goede en voldoende voorzieningen en groen biedt om te kunnen recreëren, ondernemen en te verplaatsen of verblijven. D2-A3
Nadat het bomenafwegingskader vastgesteld is gaan wij eind 2024 een bomenbeheerplan opstellen.
Toelichting
We verwachten in augustus hiermee te starten.
Ambitie 3: We zorgen voor minder druk op de bereikbaarheid, het verkeer in Nieuwegein verloopt veilig, vlot en comfortabel. D1-A2
Als onderdeel van het actieplan deelmobiliteit wordt een pilot deelmobiliteit ter bestrijding van vervoerarmoede uitgevoerd.
Toelichting
Er wordt voor de korte termijn verder onderzocht op welke wijze houders van een stadspas, met korting gebruik kunnen maken van deelfietsen en deelauto’s.
D1-A3
We starten met de uitvoering van mobiliteitshubs in de wijk waar inwoners van Nieuwegein kunnen kiezen uit een deelauto of een deelfiets of in kunnen stappen in het OV.
D1-A4
We brengen met een communicatiecampagne deelmobiliteit inwoners op de hoogte van de mogelijkheden van deelmobiliteit.
D1-A8
We starten met de uitvoering van de nieuwe fietsroute richting Utrecht (kruising met de Richterslaan en fietsstraatinrichting van delen van de Mendes da Costalaan.
D1-A9
Een half jaar na start van de pilot ‘knip Batauweg’, voeren we een tussentijdse evaluatie uit. Op basis van de resultaten bepalen we of de pilot ongewijzigd wordt voortgezet, wordt aangepast of stopgezet.
Toelichting
De rechtbank heeft in mei 2025 uitspraak gedaan waarbij de beslissingen op bezwaar, die door het college zijn genomen, zijn vernietigd. Op basis hiervan zijn wij voornemens om het besluit tot het houden van de pilot in te trekken.
Pagina 27 van 92
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 4: Afval: zo min mogelijk en zo verantwoord mogelijk.
D1-A2
Er wordt een voorstel gemaakt om het afval op de scholen die graag meedoen, gescheiden in te zamelen. Afvalvrije scholen is een waardevol project om nieuwe generaties te laten wennen aan het scheiden van afval.
D2-A3
We voeren luierinzameling in.
Toelichting
Nieuwegein is ambtelijk vertegenwoordigd in de werkgroep van RMN en werkt daarbij mee aan een voorstel voor mogelijke luierinzameling. Hierbij wordt niet alleen ingezet op inzameling, maar ook op preventie.
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen. D1-A1
Er wordt invulling gegeven aan de detaillering van de parkeerafspraken met CityPromenade over een deelautoconcept in de parkeergarage Theater.
Toelichting
De nadere invulling van de detaillering van de parkeerafspraken met CityPromenade over een deelautoconcept loopt.
D3-A1
In 2024 wordt verder gewerkt aan de bouwkundige koppeling van het appartementencomplex CityPromenade en de parkeergarage Stadshuis. Naast het afronden van de brandveiligheidsaspecten betreft dit vooral de toegangstechniek. Het afronden van de uitstraling wordt gecombineerd met het geplande groot onderhoud.
Thema Veiligheid: Afwijkingen in de uitvoering Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. Doelstelling(en): 1
We verkleinen de kansen voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit in de gemeente.
2
De kans dat jongeren in de (drugs)criminaliteit belanden of hierin verder afglijden is steeds kleiner. We vergroten de weerbaarheid van inwoners en ondernemers in Nieuwegein tegen digitale en gedigitaliseerde criminaliteit. We zijn voorbereid om adequaat en effectief te handelen wanneer er ontwikkelingen zijn die tot onrust en/of openbare orde verstoringen (kunnen) leiden. De aanpak woon-en adresfraude draagt bij aan het beschermen van de woningvoorraad, een eerlijke woonruimteverdeling en een betere doorstroming.
3 4 5
Afwijking uitvoering begroting Nr.
Status Activiteiten 2025
D5-A2 Toelichting
Pagina 28 van 92
We intensiveren de samenwerking met ketenpartners ten aanzien van woon- en adresfraude. De eerste contacten met een van de woningcorporaties zijn gelegd. We willen eerst het PGA-X systeem op orde hebben voor we dit uitbreiden.
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te kunnen handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. Doelstelling(en): 1 2
De inrichting van het Lokale Team Bevolkingszorg voldoet aan de kwaliteitsadviezen zoals gesteld vanuit de doorontwikkeling bevolkingszorg 3.0. De zelfredzaamheid van de inwoners van Nieuwegein met betrekking tot een mogelijke crisis wordt vergroot.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting. Ambitie 3: Beheersen van milieu- en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen. Doelstelling(en): 1 2
We hebben constructief veilige bouwwerken en inrichtingen en beheersen de milieurisico’s binnen de gemeente. Versterking samenwerking op toezichtstaken.
Afwijking uitvoering begroting Voor deze ambitie zijn er geen afwijkingen op de begroting.
Overlopende activiteiten 2024 Nr.
Status JR 2024
Status BS 2025
Niet gerealiseerde activiteiten 2024
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare orde verstoringen en overlast gevende situaties.
D1-A3
Ons bestuurlijk instrumentarium wordt versterkt door onze APV en bestaand beleid up to date te houden en nieuw beleid te ontwikkelen. Zo breiden we ons mensenhandelbeleid uit met beleid over arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting en voeren wij dit beleid uit.
D2-A5
Wij ontwikkelen interventies gericht op de thuissituatie die bijdragen aan het voorkomen van Jonge Aanwas. Deze interventies zijn gericht op het vergroten van ouderbetrokkenheid, een gezinsgerichte maatwerk aanpak, ‘Moedertraining’ en het investeren in burgerschapskunde in brede zin.
Toelichting
Om ouderbetrokkenheid te vergroten zijn sinds vorig jaar ouderavonden georganiseerd over veilig opgroeien. Dit jaar zijn we hier mee doorgegaan samen met partners zoals politie, jongerenwerk en Halt. Doel van de avond is het gesprek met ouders aan te gaan over wat er leeft in hun buurt. Daarbij willen we bewustzijn creëren over gevaren (drugs)criminaliteit, ouders inzicht geven op welke signalen ze moeten letten bij hun kind en waar ze terecht kunnen met vragen of zorgen. De moedertraining en inzet Burgerschapskunde staan in het uitvoeringsplan opgenomen om hier in 2025 invulling aan te geven. Voor de moedertraining is een mooi programma beschikbaar. Alleen als gemeente beschikken we op dit moment niet over voldoende organisatorische capaciteit en kwaliteit om de doelgroep te kunnen benaderen die voor deze training in aanmerking komt. Daarom zal deze training dit jaar geen doorgang vinden.
Pagina 29 van 92
Bestuursrapportage 2025
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te reageren op rampen en crises. D1-A3
Inzet van een multidisciplinaire oefening in de gemeente.
D1-A7
Organiseren een thema middag in 2024 voor de collega’s die binnen de lokale bezetting een rol vervullen.
Ambitie 4: Verkleinen van de kansenongelijkheid van de inwoners van de centrale as. Vanuit het programma Leefbaarheid en Veiligheid bepalen wij samen met betrokken partijen onze inzet in de buurten en wijken in de centrale as. Dit landt in een uitvoeringsplan.
D1-A1
Financiële afwijking Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Reserves
Begroting 2025
Begroting na 1e technische wijziging
Effecten bestuurs rapportage
Begroting na bestuurs rapportage
Lasten
37.687
38.666
471
39.136
Baten
25.423
25.273
212
25.485
Lasten
313
325
0
325
Baten
0
0
0
0
-12.577
-13.718
-259
-13.976
Saldo
Mutaties met budgettair effect: Financiële ontwikkeling / afwijking Groenbeheer Het Klooster
€ 39.000 incidenteel hogere lasten (structureel € 60.000 vanaf 2026)
Het groenbeheer van Het Klooster wordt uitgevoerd door gemeente Nieuwegein. In de begroting 2025 is hiervoor € 65.000 gereserveerd. Met Het Klooster zijn afspraken gemaakt om het groenbeheer zelf te gaan uitvoeren (parkmanagement). De laagste inschrijving op de aanbesteding bedraagt € 125.000. Het effect voor 2025 is € 30.000 plus € 9.000 eenmalige kosten. De definitieve afspraken over de hoogte van de bedragen moeten nog worden gemaakt met Het Klooster en zijn vooralsnog indicatief.
Claim meerkosten groenonderhoud
€ 367.000 incidenteel hogere lasten
In 2022 is met een leverancier groenonderhoud een geschil ontstaan over meerkosten 2022 (brandstofkosten en te hoog onkruidgehalte). In de jaarrekening 2022 was op basis van een zo realistisch mogelijke inschatting hiervoor € 70.000 gereserveerd. Zoals ook gemeld in de jaarrekening 2024 heeft de rechter recent een uitspraak gedaan en de leverancier in het gelijk gesteld, en de gemeente Nieuwegein gesommeerd de vordering van € 477.000 aan de leverancier te betalen. Minus de reservering van € 70.000 in jaarrekening 2022 en met € 20.000 advocaatkosten, komen de extra lasten voor 2025 op € 367.000.
Pagina 30 van 92
Bestuursrapportage 2025
Subsidie Stichting Restauratiefonds
€ 85.000 incidenteel hogere baten
In de jaarrekening 2024 is een tegenvaller opgenomen van € 85.000, omdat ontvangen voorschotten van een subsidie van het Restauratiefonds terugbetaald zouden moeten worden. Inmiddels is de gevraagde informatie aangeleverd en is terugbetaling niet meer noodzakelijk. Straatreiniging
€ 70.000 incidenteel lagere lasten
Reiniging City; vanwege bouwactiviteiten is het te reinigen gebied tijdelijk kleiner.
Budgettair-neutrale mutaties: Financiële ontwikkeling / afwijking € 127.000 incidenteel hogere lasten Huisvuil
€ 62.000 structureel lagere baten € 189.000 incidenteel hogere onttrekking voorziening
Het product Huisvuil is per saldo budgetneutraal, omdat verschillen in een jaar worden verrekend met de voorziening die hiervoor ingesteld is. De volgende aanpassingen worden voorgesteld:
Deelnemersbijdrage Gemeenschappelijke Regeling RMN/AVU (hogere lasten € 189.000) Op 22 april 2025 heeft het Dagelijks bestuur van RMN de ontwerpbegrotingswijziging 2025.1 vastgesteld. Op 19 juni 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de gewijzigde begroting. De bijdrage van Nieuwegein stijgt van €8.059.000 naar €8.248.000, een verhoging van €189.000 (+2,3%). De stijging wordt met name veroorzaakt door bijstelling van het aantal ondergrondse containers, stijging van kosten voor de recyclingcoaches en een stijging van het overheadpercentage voor de toegerekende inzet van personeel en materieel.