2024-306 Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan gemeente Nieuwegein 2025-2028
Tekst van het document
2024-306 Bijlage 1
Integraal Veiligheidsplan
Met elkaar werken aan een veilig Nieuwegein Gemeente Nieuwegein 2025-2028
Inhoudsopgave Voorwoord
4
Samenvatting
6
1. Inleiding
8
2. Het Nieuwegeinse kader
14
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
18
4. Reguliere werkzaamheden binnen de veiligheidsaanpak
28
Organisatie
32
Bijlage 1 Uitvoeringsplan integraal veiligheidsplan gemeente Nieuwegein 2025-2026 Bijlage 2 Veiligheidsanalyse Bijlage 3 Eenheidsondermijningsbeeld (EOB)
2
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
3
Voorwoord Nieuwegein is een unieke stad vol mogelijkheden. Een stad met alle voorzieningen van een middelgrote stad én de charme van twee historische kernen. Voor velen is het fijn om in Nieuwegein te wonen of te werken. We werken er hard aan om onze stad fijn te houden en te verbeteren, op heel veel fronten. Denk aan de openbare ruimte, verduurzaming, onderwijs, wonen, welzijn, ondernemen en natuurlijk openbare orde en veiligheid.
Toen ik in juni 2023 begon als burgemeester wist ik
en cybercrime. We werken aan een balans tussen
dat de opgaven op het gebied van openbare orde
preventief optreden en een aanpak die herhaling
en veiligheid groot zouden zijn. De grootte en de
van overtredingen en criminaliteit ontmoedigt. Ook
centrale ligging – tussen drie belangrijke snelwegen
online zien we dat de ontwikkelingen enorm snel
en onder de rook van Utrecht – maken dat Nieuwe-
gaan en we daar bovenop moeten blijven zitten.
gein aantrekkelijk is en niet altijd in positieve zin. We hebben te maken met grootstedelijke proble-
Nieuw in dit plan is de prioriteit maatschappelijke
men op het gebied openbare orde en veiligheid.
onrust. Het is niet meer te ontkennen dat de onrust
Denk aan complexe onderwerpen zoals georgani-
in de samenleving toeneemt. Ook in Nieuwegein is
seerde ondermijnende (drugs)criminaliteit, jongeren
dit voelbaar en zichtbaar. Zo hadden we te maken
die op veel te jonge leeftijd – en lang niet altijd
met boerenprotesten bij het distributiecentrum en
bewust of vrijwillig – al de criminaliteit in getrokken
ontevredenheid over verschillende maatregelen
worden en uitbuiting van werknemers. Ook hebben
als gevolg van de coronacrisis. Recenter zorgden
we te maken met de snelle ontwikkelingen op het
verschillende geopolitieke gebeurtenissen (zoals de
gebied van online criminaliteit.
oorlog in Oekraïne en in het Midden-Oosten en de verkiezingen in de VS) ervoor dat groepen stelliger
Sinds mijn start is het beeld van de grote opgaven
tegenover elkaar komen te staan. Er is minder tole-
meermaals bevestigd. Ik spreek inwoners die zich
rantie en begrip naar anderen. Inwoners voelen zich
zorgen maken of die aangeven zich niet altijd veilig
in toenemende mate onveilig.
te voelen. Het liefste zou ik dat natuurlijk anders zien. Alle inwoners moeten zich veilig voelen in hun
Ondanks de grote opgaven, wil ik benadrukken dat
centra. Ze hebben dus een belangrijke signalerende
omgeving. In een veilige omgeving kom je meer tot
ik vooral veel dingen zie die me hoop geven. Veilig-
functie. Ook het feit dat we het aantal meldingen
je recht en heb je meer perspectief op een goede
heid is niet alleen een taak van de overheid, het is
zien stijgen stemt me positief: hoe meer mensen
toekomst.
een basisbehoefte waar iedereen aan kan bijdragen.
meldingen doen, hoe gerichter we problemen
Van gemeente, politie en het OM, tot scholen, ou-
kunnen aanpakken. We staan er duidelijk niet alleen
Daarom kiezen we met dit IVP ervoor om eerlijk te
ders/verzorgers, ondernemers en maatschappelijke
voor in onze stad. De verbondenheid die we hebben
zijn over de uitdagingen en bepalen we duidelijke
organisaties. Ik zie dat we die verantwoordelijkheid
met partners uit de stad levert ons veel op.
prioriteiten. Naast het reguliere werk zijn er voor de
samen dragen in Nieuwegein. Inwoners doen vrijwil-
komende jaren vier prioriteiten aangewezen. Net als
ligerswerk, praten mee over de toekomst van hun
Ik heb er vertrouwen in dat we door goed samen te
voorgaande jaren prioriteren we onze inzet op de
buurt en komen met initiatieven om hun buurt te
werken met alle inwoners, ondernemers en partners
georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit,
verbeteren. Ondernemers zijn dagelijks aanwezig op
in de veiligheidsketen we van Nieuwegein een veili-
Jonge Aanwas & Doorgroeiers en digitale veiligheid
bedrijventerreinen, kantorenlocaties en in winkel-
ge woon- en leefomgeving kunnen maken.
4
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
5
Dit IVP gaat specifiek over de aanpak van veilig-
De prioriteit maatschappelijke onrust is nieuw
heidsvraagstukken die veroorzaakt worden door
aangewezen voor de komende vier jaar. Dit komt
menselijk handelen, bijvoorbeeld drugscriminaliteit
doordat gemeenten vaker te maken krijgen met
en maatschappelijke onrust. In dit plan staat cen-
onrust binnen de samenleving,zoals we bijvoorbeeld
traal welke veiligheidsopgaven er in Nieuwegein zijn
zien bij boerenprotesten bij distributiecentra en
en waar we gezamenlijk met onze partners, inwo-
lockdowns tijdens de coronapandemie. De andere
ners en ondernemers naartoe willen op het gebied
drie thema’s zijn wederom aangewezen als prioritei-
van veiligheid in de komende vier jaar. Op basis van
ten binnen de lokale veiligheidsaanpak. Op elk van
een uitgebreide terugblik op de lokale en maat-
deze drie thema’s is de aanpak de afgelopen vier
schappelijke ontwikkelingen van de afgelopen vier
jaar versterkt, en zijn er resultaten behaald. Alle drie
jaar binnen dit kader, zijn een missie, visie, ambities
de thema’s zijn echter complex; de problematiek
en koers uitgestippeld voor de komende vier jaar.
ontwikkelt zich snel en past zich voortdurend aan op digitale en maatschappelijke ontwikkelingen en
Nieuwegein heeft te maken met veel grootstedelij-
op de aanpak vanuit (lokale) overheid, politie en
ke veiligheidsvraagstukken. Dit zijn vaak complexe
partners. Ook regionaal en landelijk worden deze
veiligheidsvraagstukken die zich snel ontwikkelen,
thema’s gezien als grote bedreigingen voor de vei-
voortdurend veranderen en waarbij meerdere pro-
ligheid en leefbaarheid in Nederland. Het blijft dus
blemen en risicofactoren een rol spelen. De aanpak
zeer belangrijk om de geprioriteerde inzet op deze
van deze veiligheidsvraagstukken is onderverdeeld
thema’s lokaal te continueren en te versterken.
in de aanpak van vier prioriteiten en een aantal reguliere werkzaamheden.
Naast de prioriteiten zijn er diverse reguliere werkzaamheden die binnen de veiligheidsaanpak worden uitgevoerd om de veiligheid in Nieuwegein te waar-
De gemeente Nieuwegein geeft binnen
borgen en te versterken, zoals jeugdoverlast, de
de veiligheidsaanpak voor de aanko-
aanpak Nypels, (extreme) woonoverlast, de lokale
mende vier jaar prioriteit aan:
persoonsgerichte aanpak en crisisbeheersing. Daar-
1. Georganiseerde ondermijnende
naast monitoren we gezamenlijk met onze partners
(drugs)criminaliteit 2. Jonge Aanwas en Doorgroeiers
nauwlettend de veiligheidsontwikkelingen om waar nodig onze aanpak te verscherpen of bij te sturen.
3. Digitale veiligheid en cybercrime 4. Maatschappelijke onrust
De veiligheidsaanpak in Nieuwegein kent dus verschillende aandachtsgebieden, maar binnen
Samenvatting
de gehele veiligheidsaanpak staat centraal dat we samen Nieuwegein veiliger kunnen maken. Daarom werken we effectief samen met partners, inwoners en ondernemers aan een veilige en weerbare gemeente. In het bijbehorende uitvoeringsplan (UVP)
Iedere vier jaar stelt de gemeente Nieuwegein een nieuw Integraal
2025-2026 is nader uitgewerkt welke inspanningen
Veiligheidsplan op, om goede en passende sturing te kunnen blijven
en acties in samenwerking met welke specifieke
geven aan de lokale veiligheidsaanpak met alle ketenpartners. Met
partijen er nodig zijn om de ambities te realiseren.
het Integraal Veiligheidsplan (IVP) geeft de gemeente invulling aan haar regierol binnen de lokale integrale veiligheidsaanpak.
6
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
7
1.1 Wat is het lokaal integraal veiligheidsplan? Veiligheid is een randvoorwaarde om fijn te kunnen
uitvoering van het gemeentelijke veiligheidsbeleid is
leven, wonen en werken. Daarom is het van belang
bovendien altijd een optie wanneer er zich onver-
dat de stad veilig is en dat huidige en volgende ge-
wachte en/of acute veiligheidsvraagstukken voor-
neraties graag in Nieuwegein zijn. De gemeente kan
doen. Zo blijven we flexibel inspelen op een snel
dit enkel bereiken door op het gebied van veiligheid
veranderende wereld.
samen te werken met de partners (van politie en
1
het Openbaar Ministerie (OM) tot jongerenwerk
1.2 Afbakening
en woningcorporaties, inwoners en ondernemers).
Onze gemeente heeft veel en ver uiteenlopende
Binnen de lokale integrale veiligheidsaanpak heeft
beleidsonderwerpen waarbij veiligheidsvraagstukken
de gemeente de regierol. Om als gemeente goed
spelen. Dit IVP gaat hoofdzakelijk over de aanpak
sturing te kunnen geven aan de lokale veiligheids-
bij veiligheidsvraagstukken die veroorzaakt worden
aanpak wordt elke vier jaar een IVP opgesteld zoals
door menselijk handelen, bijvoorbeeld drugscrimi-
vastgesteld in de Politiewet (Artikel 38b). In een
naliteit en maatschappelijke onrust. Daarbij zetten
veranderende wereld is het van waarde om de koers
we de mate waarin mensen beschermd zijn of zich
van het veiligheidsbeleid te evalueren en vervolgens
beschermd voelen tegen gevaar dat veroorzaakt
waar nodig bij te stellen. Specifiek voor het veilig-
wordt of dreigt te worden door het handelen van
heidsbeleid van de gemeente Nieuwegein heeft dit
een ander centraal. De gemeente ondersteunt het
als gevolg dat maatschappelijke onrust (prioriteit 4)
veilig samenleven in Nieuwegein door te werken
is benoemd als nieuwe prioriteit ten opzichte van
aan het voorkomen van overlast en criminaliteit, en
het voorgaande IVP. In het IVP 2025-2028 van de
het bevorderen van de maatschappelijke betrokken-
gemeente Nieuwegein hebben de volgende vier
heid en de leefbaarheid.
thema’s de prioriteit: Deze afbakening betekent dat in dit document niet wordt ingegaan op veiligheidsvraagstukken waarbij 1. Georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit
het menselijk handelen van een ander een minder grote of geen invloed heeft. Zaken als de missie,
2. Jonge Aanwas en Doorgroeiers
doelen en uitgangspunten rondom brandveiligheid
3. Digitale veiligheid en cybercrime
van panden of veiligheidsvraagstukken die veroor-
4. Maatschappelijke onrust
zaakt worden door de natuur zoals hoogwater, zijn vastgelegd in het regionaal beleidsplan 2024-
Inleiding
2027 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Bij Naast deze prioriteiten worden in het IVP de missie,
veiligheidsvraagstukken over de verkeersveiligheid
visie, uitgangspunten en belangrijkste reguliere
staat vaak de inrichting van de openbare ruimte
werkzaamheden van de integrale veiligheidsaanpak
centraal, bijvoorbeeld het plaatsen van drempels
van de gemeente Nieuwegein voor de komende vier
op de openbare weg om de kans op verkeerson-
In dit hoofdstuk staat allereerst centraal wat het lokaal Integraal
jaar vastgesteld. In het bijbehorende uitvoerings-
gelukken veroorzaakt door auto’s met een te hoge
Veiligheidsplan (IVP) is en waar het over gaat. Daarna volgt een
plan (UVP) 2025-2026 is nader uitgewerkt welke
snelheid te verminderen. De uitgangspunten van de
uiteenzetting van hoe en op basis van welke informatie het IVP is
inspanningen en acties in samenwerking met welke
gemeente op het gebied van mobiliteit, waaronder
opgesteld. Tot slot bevat dit hoofdstuk een terugblik op het
specifieke partijen er nodig zijn om de ambities te
verkeersveiligheid, staan in de Mobiliteitsvisie
IVP-2020-2024
realiseren (zie bijlage 1). Voor de periode 2027-2028
Nieuwegein 2030.
wordt het UVP eind 2026 vastgesteld, zodat waar nodig de koers van de uitvoering van het veiligheidsbeleid bijgesteld kan worden. Bijsturing van de
8
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
9
1. Inleiding
1. Inleiding
Bij de uitvoering van het veiligheidsbeleid wordt
Daarnaast zijn er in 2024, in samenwerking met
Regeerprogramma - Uitwerking van het
Veiligheidsagenda 2023-2026
veelvuldig samengewerkt met de verschillende
dde wijkboa’s, wijkcoördinatoren en wijkagenten,
hoofdlijnenakkoord door het kabinet 2024
(landelijk beleidsdocument)
toezichthoudende teams van de gemeente, waar-
in verschillende buurten op straat gesprekken met
(landelijk beleidsdocument)
onder Stadstoezicht (in dit document aangeduid als
buurtbewoners geweest over de veiligheid in Nieu-
“handhaving”), Milieutoezicht en Bouwtoezicht.
wegein. Voor medewerkers van de gemeente en de
Het kabinet geeft in het regeerprogramma op onder
landelijke beleidsdoelstellingen voor de taakuitvoe-
Binnen dit IVP en het bijbehorende UVP wordt er
wijkplatformvoorzitters zijn themabijeenkomsten
andere het gebied van veiligheid aan, welke vraag-
ring van de politie vast. De landelijke beleidsdoel-
meermaals ingegaan op het belang en de wijze van
georganiseerd over wat er speelt op het gebied van
stukken de komende jaren de prioriteit hebben en
stellingen richten zich op vraagstukken die landelijk
deze samenwerking. Naast deze werkzaamheden
verschillende veiligheidsthema’s. Ook zijn er bij ver-
hoe deze problematiek zo doelgericht en concreet
en internationaal spelen, die eenheid overstijgend
voeren deze toezichthoudende teams echter nog
schillende professionals vragenlijsten uitgezet over
mogelijk kan worden aangepakt. De veiligheids-
zijn en/of waar afstemming in de aanpak of specifie-
veel andere werkzaamheden uit die ook gepaard
welke ontwikkelingen zij zien in Nieuwegein op het
vraagstukken die binnen het regeerprogramma ex-
ke expertise op landelijk niveau nodig is. Ze betref-
gaan met verschillende veiligheidsvraagstukken op
gebied van veiligheid, waaronder (wijk)boa’s, wijk-
pliciet worden benoemd sluiten aan bij onze lokale
fen een aantal grote veiligheidsuitdagingen die in
het gebied van de fysieke leefomgeving. Een voor-
agenten en jongerenwerkers. Mede op basis van de
prioriteiten. Allereerst heeft digitale veiligheid en
de komende jaren aan de orde zijn, namelijk op de
beeld is het toezicht houden op bouw- en sloopacti-
opgehaalde informatie van de inwoners en keten-
cybercrime een belangrijke rol binnen het regeer-
thema’s georganiseerde en ondermijnende crimina-
viteiten. De informatie over deze werkzaamheden is
partners kan geconcludeerd worden dat de zorgen
programma. Er wordt specifiek benoemd dat de
liteit (waaronder de aanpak van criminele geldstro-
opgenomen in het Omgevingsprogramma Vergun-
over maatschappelijke onrust toenemen. Dit heeft
samenleving een digitale samenleving is geworden
men), mensenhandel, cybercrime en gedigitaliseerde
ningen, Toezicht en Handhaving (VTH). Hierin staat
de gemeente gesterkt in het besluit om dit thema
waardoor er voortdurend meer en nieuwe risico’s
criminaliteit (waaronder online seksueel kindermis-
onder meer de vergunningen- toezicht- en handha-
als nieuwe prioriteit op te nemen in de veiligheids-
en dreigingen ontstaan. Met name het vergroten
bruik) en maatschappelijke onrust. De landelijke
vingsstrategie beschreven. Jaarlijks worden de werk-
aanpak. In de veiligheidsanalyse is uiteengezet op
van de digitale weerbaarheid is een grote uitdaging
veiligheidsagenda is complementair aan de lokale
zaamheden van de verschillende toezichthoudende
welke wijze diverse andere inzichten van inwoners
voor de komende jaren. Daarnaast wordt de aanpak
veiligheidsagenda’s en wordt meegenomen in de
teams weergegeven in het uitvoeringsprogramma
en ketenpartners richting hebben gegeven aan het
van ondermijnende criminaliteit aangeduid als een
afweging over op welke prioriteiten de politiecapa-
VT.
vormgeven van de veiligheidsaanpak.
grote uitdaging. Het kabinet zet op dit vlak samen
citeit lokaal wordt ingezet.
1.3 Participatie en totstandkoming van het IVP
Om het IVP en het bijbehorende UVP op uitvoerend
men, doorbreken, bestraffen en beschermen. Om
Regionale Veiligheidsstrategie (RVS) 2023-2026
niveau op te stellen zijn er vier verschillende the-
te voorkomen dat kwetsbare jongeren en jongvol-
(regionaal beleidsdocument)
Om te komen tot een volledig en passend IVP, is
masessies georganiseerd met onze ketenpartners.
wassen in de criminaliteit terecht komen of daarin
er eerst een veiligheidsanalyse van Nieuwegein
Hierin is gezamenlijk met zowel interne als externe
verder afglijden is het landelijk programma Preventie
Met deze Veiligheidsstrategie geven de 38 ge-
gemaakt (zie bijlage 2). De veiligheidsanalyse vormt
partners in kaart gebracht welke uitdagingen er de
met Gezag opgezet. De gemeente Nieuwegein is
meenten, het Openbaar Ministerie en de politie van
de basis voor de prioritering in dit IVP. In de veilig-
komende jaren op ons afkomen en wat we daar
onderdeel van deze aanpak. Binnen de prioriteit
Midden-Nederland gevolg aan hun wens om de
heidsanalyse worden de objectieve (de criminaliteits-
gezamenlijk aan willen en kunnen doen. Per the-
‘Jonge Aanwas & Doorgroeiers’ wordt deze aanpak
verantwoordelijkheid voor de integrale aanpak van
cijfers) en subjectieve (o.a. het veiligheidsgevoel)
masessie was steeds één van de prioriteiten van het
verder uiteengezet. Ook het beschermen van de
de veiligheidsthema’s gezamenlijk invulling te geven.
veiligheid in kaart gebracht. Om de subjectieve
IVP het hoofdonderwerp. Ook hebben alle partners
overheid tegen de ondermijnende criminaliteit is dus
Hierin zijn de gezamenlijke prioriteiten, ambities en
veiligheid in kaart te brengen is er gebruik gemaakt
meegewerkt aan de totstandkoming van de uitein-
als speerpunt benoemd. Hierbij staat onder andere
strategische keuzes voor de komende jaren vastge-
van de uitkomsten van het rapport Leefbaarheid
delijke beleidsstukken. Zo konden we gezamenlijk
de aanpak van corruptie binnen de overheid en het
legd.
en Veiligheid en van de sociale kracht monitor.
komen tot een beleid waarvan de gemeente en haar
beschermen en weerbaar maken van de eigen me-
Voor het rapport Leefbaarheid en Veiligheid zijn
ketenpartners samen achter de prioriteiten, ambities
dewerkers centraal. Daarnaast zijn in het regeerpro-
17.500 inwoners van Nieuwegein bevraagd over
en haalbaarheid staan.
gramma verschillende veiligheidsvraagstukken op
In de Regionale Veiligheidsstrategie
het domein van maatschappelijke onrust benoemd
hebben de volgende drie thema’s de
Hierin stelt de minister van Justitie en Veiligheid de
met een brede coalitie van partners in op voorko-
hun mening over de leefbaarheid en veiligheid in Nieuwegein en in hun eigen woonwijk. Voor de
1.4 De beleidskaders van het IVP
als prioriteit, waaronder extremisme en terrorisme.
prioriteit gekregen voor de periode
sociale kracht monitor zijn inwoners van Nieuwe-
Het IVP houdt ook verband met andere beleidsstuk-
Uiteraard zal de komende jaren de uitwerking en
2023-2026:
gein bevraagd over hoe zij veiligheid beleven, de
ken, zowel op nationaal, regionaal als lokaal niveau.
uitvoering van de nationale aanpak van deze veilig-
1. Georganiseerde ondermijnende (drugs)
mate waarin zij sociale overlast ervaren en de mate
De onderstaande beleidstukken hebben de grootste
heidsvraagstukken in de gaten worden gehouden
criminaliteit, inclusief mensenhandel
waarin zij zich veilig voelen. Beide onderzoeken
invloed op de totstandkoming van het IVP:
en waar mogelijk en wenselijk wordt aansluiting
2. Digitale veiligheid en cybercriminaliteit
gezocht bij deze aanpak.
3. Maatschappelijke onrust
vinden elke 2 jaar plaats om ontwikkelingen in kaart te kunnen brengen.
10
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
11
1. Inleiding
1. Inleiding
De drie thema’s komen ook terug in de lokale priori-
‘Effectieve verbinding van zorg & veiligheid’
Blijvende prioriteiten
onrust geen aparte prioriteit had in het vorige IVP,
teiten van Nieuwegein. Het vaststellen van regionale
onderdeel van de prioriteiten en regulier werk
Voor de periode 2025-2028 zijn de veiligheids-
bleek daar wel inzet op nodig. Daarom wordt maat-
prioriteiten vereenvoudigt het gezamenlijk aanpak-
Ten opzichte van het voorgaande IVP is enkel het
vraagstukken omtrent ondermijning, Jonge Aanwas
schappelijke onrust nu toegevoegd als een nieuw
ken van veiligheidsvraagstukken. Het doel is om ge-
thema ‘Effectieve verbinding van zorg & veilig-
en digitale veiligheid wederom aangewezen als
geprioriteerd thema.
zamenlijk meer kennis en daadkracht op te bouwen
heid’ niet langer een losstaande prioriteit. Dit was
prioriteiten binnen de lokale veiligheidsaanpak. Dit
en gezamenlijk op te trekken in het versterken van
binnen het voorgaande IVP al een prioriteit die
betekent niet dat op het gebied van deze thema’s
De totale hoeveelheid criminaliteit is in Nieuwegein
de samenwerking met andere regio’s en het Rijk.
anders was van aard dan de anderen. Deze prioriteit
de ambities en bijbehorende doelstellingen in de
gedurende de looptijd van het voorgaande IVP
richtte zich hoofdzakelijk op het verbeteren van de
afgelopen jaren niet behaald zijn. Op elk van deze
(2020-2024) over het algemeen gestabiliseerd ten
Coalitieakkoord Nieuwegein
samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners.
drie thema’s is de aanpak in de afgelopen vier jaar
opzichte van de jaren daarvoor. Dezelfde stabili-
(lokaal beleidsdocument)
In de afgelopen vier jaar is de verbinding tussen de
namelijk versterkt en zijn er resultaten behaald (zie
satie is terug te zien in de mate waarin inwoners
In het coalitieakkoord ‘meer voor elkaar’ is de ambi-
zorg- en veiligheidspartners op verschillende vlakken
hoofdstuk 3 voor een specifieke terugblik per prio-
van Nieuwegein zich veilig voelen2. Een opvallende
tie op veiligheid in hoofdlijnen opgenomen. Hierin
merkbaar verbeterd. Omdat deze samenwerking bij
riteit). Elk van deze drie veiligheidsvraagstukken zijn
negatieve ontwikkeling is echter dat gemiddeld
wordt onder andere benadrukt dat de gemeente
de aanpak van veel verschillende veiligheidsvraag-
echter complex, waarbij de problematiek zich snel
gezien de inwoners van Nieuwegein in de afgelopen
complexe veiligheidsvraagstukken enkel grondig
stukken een grote rol speelt hebben we besloten
ontwikkelt en zich voortdurend aanpast op basis
jaren pessimistischer zijn geworden over in hoeverre
kan aanpakken in samenwerking met inwoners,
deze prioriteit te absorberen in de prioriteiten van
van de aanpak vanuit de (lokale) overheid, politie
zij vertrouwen hebben in een veilige toekomst voor
ondernemers, scholen, politie en andere partners.
het nieuwe IVP en meerdere reguliere werkzaamhe-
en partners. Reeds benoemd, is dat dit niet enkel in
de volgende generatie. Dit is een belangrijke reden
Daarnaast komt in het coalitieakkoord nadruk-
den van het nieuwe veiligheidsbeleid. Een specifiek
Nieuwegein het geval is, maar zijn het ook regio-
om binnen onze veiligheidsaanpak meer aandacht
kelijk naar voren dat een intensieve aanpak van
onderdeel van deze prioriteit was de multidiscipli-
naal en landelijk thema’s waarvan gevonden wordt
te hebben voor het vergroten van de bewustwor-
jeugdcriminaliteit benodigd is in Nieuwegein. Om
naire Lokale Persoonsgerichte Aanpak (L-PGA). De
dat deze over het algemeen de grootste bedreiging
ding en weerbaarheid van onze inwoners. Hierdoor
daadwerkelijk te kunnen voorkomen dat jongeren
L-PGA behoort nu tot de reguliere werkzaamheden
vormen voor de veiligheid en leefbaarheid in Neder-
weten inwoners welke ontwikkelingen er spelen op
de criminaliteit ingaan is het ook belangrijk om
van de veiligheidsaanpak (hoofdstuk 4). Daarbin-
land. Het blijft dus zeer belangrijk om de gepriori-
het gebied van veiligheid en hoe zij zichzelf kunnen
de georganiseerde en ondermijnende criminaliteit
nen is de problematiek omtrent personen met
teerde inzet op deze thema’s lokaal te continueren.
beschermen indien dat nodig is. Een voorbeeld hier-
intensief aan te pakken. Daarbij is de aanpak van
onbegrepen gedrag een belangrijk aandachtspunt.
digitale veiligheid en cybercrime van groot belang,
Wanneer deze problematiek dreigt te escaleren,
Maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot
lingen inwoners weerbaarder worden op het gebied
omdat dit steeds meer voorkomt en bij steeds meer
wordt aangesloten bij de aanpak van de prioriteit
nieuwe prioriteit
van digitale veiligheid.
veiligheidsvraagstukken een belangrijke rol speelt.
‘maatschappelijke onrust’. Binnen de prioriteit
Een andere ontwikkeling die zich in de afgelopen
Dit IVP en het bijbehorende UVP bouwen voort op
‘georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit’
jaren heeft voorgedaan is dat gemeenten vaker te
Doorlopende werkzaamheden
deze hoofdlijnen van het coalitieakkoord.
is de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspart-
maken kregen met onrust binnen de samenleving
Daarnaast bestaat de veiligheidsaanpak van Nieu-
ners onder andere van belang bij de aanpak van
door bijvoorbeeld groeiende tegenstellingen in po-
wegein de komende jaren, evenals in de afgelopen
zorgcriminaliteit. Daarnaast komt de verbinding en
litieke opvattingen onder inwoners of door onvrede
jaren, uit diverse werkzaamheden die zich richten
de samenwerking met zorgpartners indirect terug
van inwoners over de wijze waarop de overheid
op het beschermen en vergroten van de leefbaar-
Het IVP 2020-2024 kende vier thema’s:
bij het hebben van aandacht voor slachtofferschap
handelt. Voorbeelden van maatschappelijke onrust
heid en veiligheid in Nieuwegein, bijvoorbeeld het
1. Aanpak van ondermijning
binnen ons uitgangspunt ‘een duurzame aanpak
die zich de afgelopen jaren in Nieuwegein voorde-
voorkomen van misdrijven met een grote impact als
2. Voorkomen van Jonge Aanwas
met focus’ (paragraaf 2.2). Ook is de gemeente
den, zijn boerenprotesten bij distributiecentra en
woninginbraken en de aanpak van extreme woon-
3. Effectieve verbinding van zorg & veiligheid
Nieuwegein zowel op ambtelijk als op bestuurlijk
lockdowns tijdens de coronapandemie. Hoewel het
overlast.
4. Digitale veiligheid
niveau betrokken bij het Zorg- en Veiligheidshuis
kritisch kunnen uiten van een mening of het opko-
Regio Utrecht (ZVHRU) .
men voor je eigen of andermans belang juist veel
1.6 Leeswijzer
1.5 Terug- en vooruitblik
1
van is dat door het delen van trends en ontwikke-
voor een samenleving kan betekenen, is het wel van
In de volgende hoofdstukken staat centraal waar
De thema’s zijn gedurende de afgelopen vier jaar
belang dat dit binnen de grenzen van de wet en
we op het gebied van veiligheid naartoe willen in
verder uitgewerkt tot specifieke ambities per on-
op een veilige wijze gebeurd. Hierdoor is het in de
Nieuwegein (hoofdstuk 2), hoe de geprioriteerde
derdeel met bijbehorende pijlers en acties. De inzet
afgelopen jaren steeds belangrijker geworden, dat
aanpakken eruitzien (hoofdstuk 3) en op welke
als prioriteit op drie van deze vier thema’s wordt
de gemeente samen met haar partners en inwoners
andere wijze, naast de inzet op de prioriteiten, de
gecontinueerd in het IVP 2024-2028.
zich inzet op het voorkomen en beperken van de
veiligheid en leefbaarheid wordt beschermd en
maatschappelijke onrust. Hoewel maatschappelijke
versterkt (hoofdstuk 4)
1
Het ZVHRU faciliteert de gezamenlijke, persoonsgerichte aanpak van individuele overlastplegers en veroorzakers van criminaliteit in de regio.
12
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
2
Zie bijlage 1 ‘Veiligheidsanalyse (2020-2023)’ voor meer informatie over de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid.
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
13
2.1 De veiligheidsopgave in Nieuwegein
tionele criminaliteit, waaronder woninginbraken
In het voorgaande hoofdstuk is te lezen met welke
en autokraken. Dit komt hoofdzakelijk doordat
veiligheidsvraagstukken Nieuwegein te maken
Nieuwegein gelegen is tussen een aantal snelwegen
heeft. Deze zijn veelal te duiden als ‘grootstedelijke
die snel en gemakkelijk te bereiken zijn en daardoor
vraagstukken’, zoals georganiseerde ondermijnen-
dienen als vluchtwegen voor de plegers van dit
de (drugs)criminaliteit en Jonge Aanwas. Dit zijn
soort misdrijven. Hoewel de mate waarin dit soort
vaak complexe veiligheidsvraagstukken die zich snel
traditionele criminaliteit voorkomt in Nieuwegein
ontwikkelen, aanpassen en waarbij er sprake is van
na 2015 sterk is afgenomen en in de laatste jaren
meerdere problemen en risicofactoren. Daarnaast
is gestabiliseerd, is het dus belangrijk om binnen de
zorgt de digitalisering van de samenleving ervoor
veiligheidsaanpak ook op dit gebied alert te blijven
dat bij deze veiligheidsvraagstukken de digita-
en onze weerbaarheid blijven versterken 3.
le component een steeds grotere factor wordt.
(bijv. bankhelpdeskfraude) wordt steeds meer een
2.2 Visie, Missie en uitgangpunten van de Nieuwegeinse veiligheidsaanpak
instapdelict. De mogelijkheden om online afge-
De veiligheidsaanpak in Nieuwegein kent dus
schermd en onherleidbaar te communiceren worden
verschillende aandachtsgebieden. Binnen de gehele
steeds groter.
veiligheidsaanpak werken we met dezelfde overkoe-
Jongeren worden online verleid en geronseld voor de (drugs)criminaliteit. Gedigitaliseerde criminaliteit
2
pelende visie en missie: Daarbij zijn een aantal wijken en buurten in de stad kwetsbaarder ten opzichte van de andere wijken
Het Nieuwegeinse kader
en buurten, omdat er sprake is van gestapelde
Visie - wat we op lange termijn willen
problematiek. In deze gebieden is er extra alertheid
bereiken
en inzet nodig om te voorkomen dat de wijken en
Nieuwegein is een veilige gemeente waarin
buurten in Nieuwegein negatieve voedingsbodems
we samen met ketenpartners, inwoners en
worden voor de Nieuwegeinse jeugd die openstaan
ondernemers weerbaar zijn tegen dreigingen
voor de verlokkingen die bij de keuze voor een
en criminaliteit, zowel in de fysieke omge-
criminele carrière lijken te horen. Naast de reguliere
ving als digitaal. Gemeente, ketenpartners,
Nieuwegein-brede veiligheidsaanpak is er in sommi-
inwoners en ondernemers werken hierin
ge van deze buurten ook aanvullende wijk-/buurtge-
goed samen, versterken elkaar en dragen
richte aanpakken. Zo werken ketenpartners bijvoor-
samen de verantwoordelijkheid.
beeld samen aan de aanpak voor de opgaven in de centrale as (oostelijk Batau en de wijken Zuilenstein, Jutphaas-Wijkersloot, Merwestein en Fokkesteeg), in het kader van het Nationaal Programma Leef-
‘Missie - onze overtuiging
baarheid en Veiligheid. Vanuit dit programma wordt
Samen kunnen we Nieuwegein veiliger ma-
langjarige inzet geboden om zo de leefbaarheid en
ken. Door een nauwe en effectieve samen-
In dit hoofdstuk volgt allereerst een beknopte schets van de
veiligheid in de buurten te verbeteren, het per-
werking met partners, inwoners en onderne-
veiligheidsopgave in Nieuwegein. Vervolgens staat centraal welke visie
spectief voor de jeugd te veranderen en voor onze
mers realiseren we een veilige en weerbare
en missie de gemeente Nieuwegein heeft op het gebied van veiligheid.
inwoners bestaanszekerheid te vergroten.
gemeente
Tot slot volgen de uitgangspunten van de veiligheidsaanpak. Nieuwegein is een gemeente die hoogstwaarschijnlijk relatief kwetsbaar zal blijven voor tradi3
14
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Zie de Veiligheidsanalyse 2020-2023 Gemeente Nieuwegein voor de criminaliteitscijfers en meer informatie.
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
15
2. Het Nieuwegeinse kader
Aanvullend op de bovenstaande visie en missie
2. Het Nieuwegeinse kader
• Een duurzame aanpak met focus: Veel
bijvoorbeeld mensen met een licht verstandelijke
vergroot, en wordt de weerbaarheid en
wordt in Nieuwegein binnen de gehele veiligheids-
veiligheidsvraagstukken zijn zeer complex en
beperking. In dit soort gevallen is er extra
meldingsbereidheid van inwoners vergroot. Per
aanpak met een aantal uitgangspunten gewerkt:
ontwikkelen zich snel. Deze problemen zijn vaak
aandacht en inzet benodigd om de inwoners
onderwerp of activiteit wordt uitgezocht welke
in de jaren opgebouwd en gaan samen met
weerbaar te maken en te houden. Daarnaast
wijze van communiceren het meest geschikt is
De uitgangspunten van de
veel onderliggende problemen. Ook past de
kan dader- en slachtofferschap soms in elkaar
om inwoners en ondernemers op een passende
Nieuwegeinse veiligheidsaanpak
criminaliteit zich voortdurend aan op basis van de
overlopen, bijvoorbeeld wanneer een jongere
wijze te informeren en te activeren. In het UVP is
• Weerbaar zijn als gemeente: Bij het aanpakken
aanpak die gevoerd wordt. Vaak is het dus niet
onder druk van iemand een criminele activiteit
uitgewerkt op welke wijze dit de komende jaren
van veel verschillende veiligheidsvraagstukken
mogelijk om deze problemen op de korte termijn
moet uitvoeren. Het is in dit soort gevallen
wordt vormgegeven.
is het van belang dat ambtenaren weerbaar zijn
in zijn geheel op te lossen. Om deze complexe
belangrijk om per situatie een inschatting te
tegen criminaliteit en veilig het werk kunnen
vraagstukken wel grondig aan te pakken is er een
maken van welke aanpak gepast is en de grootste
doen. We houden de kansen voor criminelen
aanhoudende aanpak nodig, waarbij duidelijke
kans heeft op het bewerkstelligen van het
klein, houden zicht op waar de criminaliteit onze
kaders zijn gesteld over op welke onderdelen de
gewenste resultaat.
structuren aantast en hebben de juiste middelen
prioriteiten liggen. Daarnaast zijn er altijd meer
om op te treden. We zorgen ervoor dat we
vraagstukken dan dat er capaciteit beschikbaar
• Passend benaderen: Omdat er in dit
binnen Nieuwegein, kan niet zonder samenwerking
bewust en competent zijn en als ketenpartners
is. Dit dwingt de gemeente tot scherp kiezen.
IVP ambities zijn gesteld die vragen om
met lokale, regionale en landelijke partners, inwo-
elkaar steunen in onze taken.
Het monitoren van de veiligheidscijfers en
informatievoorziening aan inwoners en
ners en ondernemers. Onderstaand staat weergege-
bijbehorende ontwikkelingen geeft daarbij
ondernemers in de gemeente, wordt er
ven met welke partners er (op de interne partners,
• Samenwerken aan veiligheid: We werken
2.3 Met wie werkt de gemeente samen aan de veiligheid in Nieuwegein Het waarborgen en vergroten van de veiligheid
richting. Als de komende vier jaar zich nieuwe
onderzocht hoe communicatie het beste kan
inwoners en ondernemers na) voornamelijk samen-
met inwoners, ondernemers, veiligheids- en
ontwikkelingen voordoen, dan vraagt dat
worden ingezet als strategisch middel. Zo
gewerkt wordt aan de veiligheid van Nieuwegein4.
zorgpartners, op lokaal, districtelijk en regionaal
flexibiliteit en herprioritering.
wordt de kennis van inwoners over de taken
niveau en met afdelingen onderling aan de
van de gemeente op het gebied van veiligheid
veiligheid in de gemeente. Alleen samen kunnen
• Veiligheid is maatwerk: De wijken en buurten
we een effectieve veiligheidsaanpak realiseren.
in Nieuwegein hebben elk hun eigen kansen en
Binnen het dagelijks werk is het van essentieel
uitdagingen. Als we het verschil willen maken,
belang dat we met onze ketenpartners oog
dan kijken we gericht naar wat waar nodig
hebben voor wat een ander nodig heeft om
is. Hierbij gebruiken we de netwerken die er
optimaal het eigen werk te kunnen doen. In veel
al zijn in de buurten. Meerdere professionals
situaties is er namelijk sprake van onderlinge
van verschillende organisaties hebben een
afhankelijkheid en is het van belang dat we
belangrijke signalerende rol, waaronder
elkaar als ketenpartners snel weten te vinden
wijkagenten, wijkcoördinatoren, wijkboa’s,
en de meerwaarde van elkaars werk zien. We
Geynwijs (waaronder het Outreachteam en
hebben elkaar nodig om de informatiepositie
IC-team), jongerenwerkers en buurtverbinders.
te versterken. Inwoners en ondernemers zien
Zaken die klein zijn, moeten ook klein gehouden
veel, maar het is van belang dat signalen ook
worden. We zoeken naar passende interventies
gemeld worden. Een integrale benadering
(bijv. Persoonsgerichte Aanpak, inzet van het
vraagt om afgestemde acties. Als we elkaars
outreachteam) bij de spelende vraagstukken
mogelijkheden kennen en benutten en van elkaar
en hebben daarbij oog voor verschillende
kunnen leren, dan kunnen we resultaten boeken.
doelgroepen. Hierbij is er zowel aandacht voor
Hierbij ondersteunen we ideeën van inwoners
dader- als voor slachtofferschap. Het is namelijk
en ondernemers om de veiligheid te vergroten.
van belang om niet enkel de criminaliteit aan
• •
Eigen kracht stimuleert de gemeente en is nodig
te pakken, maar ook oog te hebben voor de
•
om weerbaar te zijn tegen criminaliteit.
gevolgen voor de slachtoffers. Ook richten
•
criminelen zich vaak op kwetsbare mensen,
4
16
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Omliggende gemeenten Gemeenten basisteam Lekpoort Preventie met Gezag gemeenten Onderwijs Nieuwegein
et overzicht is niet uitputtend. Zie het UVP 2025-2026 voor een gedetailleerder H overzicht van partners met wie de gemeente samenwerkt per veiligheidsthema op uitvoerend niveau.
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
17
3.1 Prioriteit: Georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit
In samenwerking met Meld Misdaad Anoniem zijn
Wat is het?
dingsbereidheid te vergroten onder ondernemers
Ondermijning betekent dat criminelen uit de onder-
en inwoners. In het aantal meldingen is dit terug
wereld gebruik maken van diensten van onze sa-
te zien door een toename van 30/40 meldingen
menleving (de ‘bovenwereld’). Daardoor raken deze
per jaar naar meer dan 60 meldingen. Vanaf 2023
twee werelden met elkaar verweven. Criminelen
bereiken steeds meer meldingen de gemeente ook
kunnen hiermee druk uitoefenen op de samenleving
direct in plaats van anoniem. We hopen dat deze
en misbruik maken van mensen en voorzieningen.
ontwikkeling zich voortzet. Het bevestigt dat er
Denk aan het gebruik van locaties voor drugspro-
vertrouwen is in de aanpak.
campagnes gevoerd om de bewustwording en mel-
ductie en -handel, witwassen van geld via niet actie-
3
ve bedrijven, zorg aanvragen zonder (of deels) ervan
De afgelopen jaren zien we naast drugscriminaliteit
gebruik te maken, maar ook mensenhandel (seksu-
door dealers, vaak het faciliteren van drugshandel
ele, criminele en arbeidsuitbuiting). Ondermijning is
terug in de gemeente. Woningen en bedrijfspan-
vaak georganiseerd en altijd moeilijk zichtbaar. De
den, soms een deel, worden gebruikt of verhuurd
gevolgen van ondermijnende criminaliteit zijn groot,
om hennep, cocaïne, MDMA, maar ook precursoren
voor de samenleving en het individu, maar ook voor
(bestanddelen om drugs van te maken) en wapens
de leefbaarheid en veiligheid in onze wijken.
en munitie af te leveren en op te slaan. Sinds 2022 zien we een toename in het gebruik van explosieven
Terugblik aanpak 2020-2024
in relatie tot de drugscriminaliteit. Dit vraagt om intensieve en langdurige samenwerking en gaat gepaard met veel capaciteit en kosten. We zien
De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
De afgelopen jaren is gewerkt aan de
ook steeds meer andere verschijningsvormen van
versteviging van de aanpak op de vol-
ondermijning in de gemeente, zoals uitbuiting door
gende drie pijlers:’
onjuiste huisvesting van arbeidskrachten, illegale
1. Weerbaarheid
prostitutie vanuit woningen, fraude en witwassen
2. Informatiepositie
door het gebruik van vastgoed en ondernemin-
3. De integrale aanpak
gen. Dit komt het meeste voor in de auto-, zorg-, transport-, horeca- en bouwbranche. De afgelopen twee jaar is daarom geïnvesteerd in de samenwer-
Er is een basis opgebouwd door zowel de interne als
king met partners zoals politie, openbaar ministerie,
externe samenwerking te versterken. Dit betekent
belastingdienst, arbeidsinspectie, RDW, RUD, TNO,
niet alleen een gezamenlijk werkproces met privacy
NVWA, Stedin, SBBN, douane, woningcorporaties,
protocol en integrale controles, maar ook periodieke
provincie, platform veilig ondernemen en RIEC.
weerbaarheidstrainingen en aanpassingen van het bestuurlijk instrumentarium. Vanuit dit fundament is
De ondermijnende activiteiten zijn zoveel mogelijk
In dit hoofdstuk worden de vier prioriteiten van de veiligheidsaanpak
de aanpak van ondermijning verder ontwikkeld. De
gestopt door het sluiten van locaties voor 3 tot 12
toegelicht. Per prioriteit wordt omschreven wat de prioriteit precies
controles zijn naast preventieve controles uitge-
maanden, het opleggen van dwangsommen bij
inhoudt, wat er de afgelopen jaren aan gedaan is, welke ontwikkelingen
breid naar gerichte en gebieds- en branchegerichte
herhaling van overtredingen, het niet verstrekken
er zijn, wat de nieuwe ambities zijn en wat er aangedaan gaat worden.
controles eens in de maand. De weerbaarheid in de
of intrekken van vergunningen, maar ook door
In het bijbehorende UVP zijn tussendoelstellingen en specifieke
ambtelijke organisatie is vergroot op elke afdeling.
gesprekken en hercontroles. Het laatste jaar is in sa-
activiteiten opgenomen.
menwerking met een extern bureau gestart met een pilot om de analysetool ‘RegioMonitor’ in te zetten in de aanpak van ondermijning om meer zicht te krijgen op de risicolocaties in de gemeente.
18
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
19
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
Samen met onze partners verkleinen we de gele-
3.2 Prioriteit: Jonge Aanwas & Doorgroeiers
De meest voorkomende signalen dat een
genheid voor georganiseerde, ondermijnende crimi-
Wat is het?
jongere het risico loopt om een door-
gein lid van de bestuurlijke werkgroep Georgani-
naliteit in de gemeente. Hierbij zetten we in op het
De term Jonge Aanwas staat voor de groep jonge
groeier te worden, zijn de volgende:
seerde Ondermijnende Criminaliteit (GOC). Hierbij
blijven vergroten van de bestuurlijke en maatschap-
jeugdigen/jongeren/jong volwassenen in de leeftijd
1. Eén of meer risicofactoren van Jonge
staat het verankeren van de integrale werkwijze in
pelijke weerbaarheid, onze informatiepositie en het
van 8 - 23 jaar die door een gebrek aan perspec-
Aanwas kunnen aanwezig zijn.
alle regio’s centraal.
professionaliseren van de integrale aanpak.
tief zelf ‘kiezen’ voor een criminele carrière in de
2. Signalen waaruit blijkt dat hij/zij een
Dit sluit aan bij de behoefte om slimmer en ge-
Ambitie
richter om te gaan met beschikbare data (open en eigen bronnen). Daarnaast is de gemeente Nieuwe-
verdovende middelen of beïnvloed worden door
criminele carrière in (minimaal) de cocaïnehandel ambieert
Welke ontwikkelingen zien we?
Wat gaan we doen?
hun omgeving om deze ‘keuze’ te maken. Daarmee
De criminaliteit verhardt en verschijningsvormen
Voor de komende vier jaar geven de interne en
vormt zich bij deze groep een afhankelijkheid, met
3. Onverklaarbaar bezit van luxegoederen.
overlappen elkaar. Dit vraagt nog meer om integrale
externe partners aan dat we vooral verder moeten
het risico om in de (zware) criminaliteit terecht te
4. Hij/zij is lokaal actief qua dealgedrag
samenwerking en strategische keuzes in de aanpak.
bouwen aan wat er nu staat. De aanpak heeft een
komen.
5. Hij/zij is lokaal actief qua dealgedrag en
We zien bijvoorbeeld dat door kwetsbaarheden als
stevig fundament, door de ontwikkelde en verste-
een laag inkomen, geen werk (meer) en krapte op
vigde samenwerking zowel in de informatie-uitwis-
de woningmarkt er meer kansen gezien worden
seling als in de aanpak. Om goed te kunnen blijven
De meest voorkomende risicofactoren:
en meer gekozen wordt voor illegale opties. Dit
inspelen op de ontwikkelingen in de praktijk is het
• Schulden
betekent bijvoorbeeld dat we niet enkel te maken
nodig om de bestaande structuren en samenwerkin-
• Kwetsbare gezinssituatie
hebben met de aanpak van woon- en adresfraude,
gen te blijven aanscherpen en de integrale aan-
(denk aan psychische problematiek,
In 2020 was de term ‘Jonge Aanwas’ nieuw in het
maar ook met huisvesting van arbeidsmigranten/
pak verder te professionaliseren. Hiernaast wordt
opvoedproblemen, sociaal zwak)
IVP. Door zowel politie als gemeente zijn in die tijd
medewerkers, uitbuiting en ontduiking van belastin-
gevraagd om ons als overheid meer te laten zien,
• Sociale omgeving die crimineel actief is
zorgen geuit over de ontwikkelingen van Jonge
gen, fraude met voorzieningen en zelfs het verhuren
door zichtbaar aanwezig te zijn en daadkrachtig
(d.w.z. vrienden/jeugdgroep criminele
Aanwas en drugscriminaliteit binnen de gemeente
van een van de slaapkamers voor illegale prostitutie
op te treden. We pakken de verbeterpunten uit de
familierelaties)
Nieuwegein. Het vermoeden was dat jongeren tus-
om de eigen huur van de woning te kunnen blijven
praktijk gezamenlijk op om te zorgen dat de kans
• Middelengebruik (soft-/harddrugs)
sen de 12 en 23 jaar in de (zware) drugscriminaliteit
betalen.
op en de kwetsbaarheden voor ondermijning zo
• Schoolverzuim
terecht kwamen of dreigden ingelijfd te worden.
klein mogelijk worden gehouden.
• Gedragsproblemen
Ook vanuit een VO-school werden zorgen geuit
We zien ook overlap bij bijvoorbeeld het toepassen
• Beïnvloedbaar
over bovenstaande ontwikkeling. Zij zagen gedrag
van zorgfraude als onderdeel van een constructie
• Verlangen naar status en geld
van de straat de school in komen. Dat bracht vor-
is een bekende van professionals (politie/ zorg)
Terugblik aanpak 2020-2024
in het witwassen. Binnen de zorgcriminaliteit zien
Binnen de prioriteit georganiseerde
men van criminaliteit met zich mee waar de school
we steeds vaker vertakkingen met andere ondermij-
ondermijnende (drugs)criminaliteit gaan
niet goed mee om kon gaan. Ook bleek dat de
ningsvormen. Er worden nieuwe kansen gezien en
we ons de komende jaren in het bijzon-
Doorgroeiers zijn jongeren vanaf (doorgaans) 15
uitvoering zich onvoldoende gesteund voelde bij het
dit vraagt om meervoudig kijken en meer daad-
der richten op de doorontwikkeling van
jaar met een beginnende criminele carrière (in de
zien en acteren op deze problematiek. Door deze
kracht in de aanpak. Partners hebben aangegeven
de drie pijlers van de aanpak:
cocaïnehandel). Een doorgroeier heeft minimaal 3
signalen vanuit politie en onderwijs werd de urgen-
dit de komende jaren uit te willen dragen en geza-
• Onze organisatie, bestuur en
(drugs)delicten op zijn/haar naam staan waaronder
tie gevoeld om actie te ondernemen. Eind 2020 is
menlijk te kijken naar een efficiënte en slagvaardige
maatschappelijke partners weerbaar(der)
ook signalen dat hij/zij zich bezighoudt met de coca-
daarom gestart met de aanpak van Jonge Aanwas
samenwerking. De komende jaren gaan we onze
maken tegen de invloeden en effecten
ïnehandel. Er is beperkte impact op wijkniveau. Dit
in de (drugs)criminaliteit.
aanpak professionaliseren om met onze partners
van georganiseerde, ondermijnende
houdt in dat het gedrag van de jongeren nauwelijks
in te kunnen blijven spelen op de nieuwe uitings-
criminaliteit.
merkbaar is voor inwoners van de wijk.
Samen met partners is de afgelopen jaren verder
vormen van georganiseerde ondermijnende crimi-
• Informatiepositie blijven vergroten om
naliteit die we in de praktijk zien. Hierbij is het van
zicht te houden en te krijgen op wat er
de aanpak. Er is ingezet op het vasthouden van de
belang om de bestaande basis te behouden en de
speelt in onze gemeente.
energie en het stimuleren van de samenwerking.
gebouwd aan het behouden van draagvlak voor
ingezette ontwikkeling vast te houden. Alleen dan
• Integrale lokale aanpak professionaliseren
Samen met partners hebben we ingezet op het
blijven we vanuit een stevig fundament de kansen
door in samenwerking met partners
bereiken van concrete resultaten en het uitbreiden
op ondermijning verkleinen en de kwetsbaarheden
efficiënt en daadkrachtig op te treden.
van ons handelingsperspectief. De aanpak van Jonge Aanwas heeft de afgelopen jaren landelijk
die hieraan ten grondslag liggen tegengaan.
steeds meer aandacht gekregen. Met het (subsidie)
20
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
21
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
programma Preventie met Gezag (PMG) biedt het Ministerie van Justitie & Veiligheid gemeenten de
• Het op stellen van de uitgangspunten
hebben, geconfronteerd worden met arbeidsmarkt-
programma is te vinden in het uitvoeringplan Jonge
discriminatie of schulden hebben. Het programma
Aanwas & Doorgroeiers dat in november 2024 door
mogelijkheid langjarig een programma op te zetten
School & Veiligheid (op de vo-scholen –
Aanpak Jonge Aanwas & Doorgroeiers richt zich
de driehoek is vastgesteld.
gericht op het voorkomen van (jeugd)criminaliteit
‘zo doen we dat in Nieuwegein’).
dan ook op het (zoveel mogelijk in samenhang) aan-
en risicovol gedrag bij jongeren. De middelen PMG
• Het ontwikkelen van de actiegerichte
bieden van perspectief en het stellen van grenzen.
maken het voor Nieuwegein mogelijk de aanpak
maatwerkaanpak: Persoonsgerichte
Het één kan niet zonder het ander. We zetten met
3.3 Prioriteit: Digitale veiligheid en cybercrime
verder te verstevigen en uit te bouwen naar een
Aanpak Jonge Aanwas & Doorgroeiers.
dit programma continu in op drie pijlers:
Wat is het?
programma. Met het programma Jonge Aanwas &
Cybercrime is criminaliteit gepleegd met en gericht
Doorgroeiers wordt in Nieuwegein specifiek ingezet
op een ICT-middel (computers, tablets, smartpho-
op een gevarieerde groep jongeren, zowel met een
Welke ontwikkelingen zien we?
Binnen de prioriteit Jonge Aanwas &
nes). Naast cybercrime bestaat er gedigitaliseerde
meer kwetsbare achtergrond als met een meer ‘wel-
De ontwikkelingen die we in Nieuwegein zien, slui-
Doorgroeiers gaan we ons de komende
criminaliteit. Dit is criminaliteit gepleegd met, maar
gestelde’ achtergrond.
ten aan bij landelijke en regionale ontwikkelingen.
jaren richten op:
niet gericht op een ICT-middel. ICT is hierin alleen
Criminele jeugdnetwerken ontwikkelen zich snel.
• Beeld op orde: Continu inzicht en zicht
het middel, maar niet het doel. Bij gedigitaliseerde
Jongeren maken snel carrière in deze netwerken,
op de actuele stand van zaken van de
criminaliteit zijn ‘klassieke’ delicten in een ‘digi-
hebben veel contacten en worden vaak pas laat
Jonge Aanwas in Nieuwegein, inclusief
taal’ jasje, zoals het bewust niet leveren van online
De afgelopen jaren is geïnvesteerd in:
opgemerkt door professionals. Vooral in kwets-
netwerken en voedingsbodem.
bestelde goederen, WhatsAppfraude of digitale stal-
• Bewustwording (awareness) binnen
bare buurten en binnen scholen worden jongeren
king. Zowel cybercrime als gedigitaliseerde crimina• Preventie: Creëren van een kansrijke
het onderwijs, bij sportverenigingen en
gemakkelijk gerekruteerd. We maken ons zorgen
ouders.
over de toegankelijkheid van de drugswereld: zowel
en veilige leefomgeving voor jongeren,
• De signalerende rol in wijken/buurten en
hoe jongeren worden geronseld als om het zichzelf
waarbij bewustzijn van de risico’s van
online om zo een beter beeld te krijgen
aanbieden voor klusjes. Wie eenmaal de eerste stap
criminaliteit wordt vergroot onder
De gemeente heeft een belangrijke rol bij de aanpak
en er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Dit is
heeft gezet komt er moeilijk weer uit.
jongeren, ouders, en netwerkpartners.
van deze veelzijdige problematiek. Het Centrum
mede bewerkstelligd door:
liteit zijn vormen van criminaliteit die de afgelopen jaren toenemen en zich snel ontwikkelen.
voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)
º Het aanstellen van een wijkagent
Landelijk is te zien dat de gepakte uithalers in de
• Repressie: Aanpakken en oppakken:
heeft een wegenkaart ontwikkeld waarin is aange-
Jonge Aanwas (specifiek voor
Rotterdamse haven steeds jonger worden. Ook zijn
Jongeren die hun eerste stappen in
geven dat de gemeente op de volgende vier wegen
Nieuwegein)
de afgelopen jaren het aantal explosies in woonwij-
de ondermijnende criminaliteit zetten,
de taak heeft om de weerbaarheid tegen deze
ken bij woningen enorm toegenomen. In Nieuwe-
worden in beeld gebracht en er wordt
vormen van criminaliteit te vergroten:
gein hebben we hier ook een aantal keer mee te
op een passende wijze ingegrepen om
• Online aangejaagde ordeverstoringen
º Het uitbreiden van het jongerenwerk
maken gehad en soms zijn hier jongeren bij betrok-
doorgroei te voorkomen.
• Eigen huis op orde
door specifieke inzet van stichting JoU
ken. Een andere uitdaging bij de aanpak van deze
• Cyberincidenten en -crisis
op het thema jeugd en veiligheid
problematiek is het beter zicht krijgen op wat er in
• Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
º Het aanstellen van een Jeugdboa (en taakaccenthouders)
• Aandacht voor beter registreren binnen
de online leefwereld van de jongeren gebeurt.
politie.
Concreet zullen inspanningen binnen het programma bestaan uit preventieve maatregelen,
Van deze vier wegen valt de eerste, online aange-
Ambitie
gerichte interventies en nauwe samenwerking. Voor
jaagde ordeverstoringen, onder de prioriteit Maat-
voortgezet onderwijs (vo)-scholen
In Nieuwegein kunnen jongeren kansrijk en vei-
2024/2025 ligt de focus op het op orde brengen
schappelijke Onrust. De tweede, eigen huis op orde,
aanwezig laten zijn om laagdrempelig
lig opgroeien. We voorkomen dat jongeren in de
van de basis (goede registratie en het opvolgen
is binnen de gemeente hoofdzakelijk belegd bij de
in contact te komen met jongeren en
criminaliteit belanden of (niet verder) afglijden in de
van signalen) en het verhogen van het bewustzijn
chief information security officer (CISO).
maatwerk op school te kunnen leveren.
drugscriminaliteit.
(awareness) onder jongeren en professionals. Door
• Halt een dagdeel per week op 2
• De gedragsinterventie ‘Alleen Jij Bepaalt
in te zetten op awareness, willen we eerder sig-
wie je bent (AJB)’ op het Oosterlicht
Wat gaan we doen?
nalen herkennen om hier in een vroeg stadium op
College, weerbaarheid van jongeren
Voor jongeren uit de doelgroep Jonge Aanwas &
in te kunnen zetten. Daarnaast wordt gestart met
versterken door sport.
Doorgroeiers is het van belang dat er naast straf en
een maatwerkgerichte aanpak voor Jonge Aanwas
dwang, vooral zicht is op een betere toekomst. Jon-
& Doorgroeiers. Een concrete uitwerking van het
ge mensen bezwijken sneller voor de verleidingen van het snelle drugsgeld als ze geen startkwalificatie
22
November 2024
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
Integraal Veiligheidsplan 2025-2026
November 2024
23
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
3. De prioriteiten van de veiligheidsaanpak in Nieuwegein
Op cyberincidenten en -crisis, de derde weg, bereid
de doelgroep ondernemers te kunnen bereiken.
Online criminaliteit is niet alleen een omvangrijk,
Ambitie
de gemeente zicht voor binnen de crisisbeheersings-
Zij hebben de contacten met de ondernemers en
maar ook een ernstig probleem. Onderzoek van het
Inwoners en ondernemers in Nieuwegein zijn zich
plannen. Daarom ligt binnen deze prioriteit de focus
vormen dus een belangrijke schakel om dit thema
CBS wijst uit dat ruim een kwart van de financiële
bewust van de risico’s die zij lopen op het gebied
op de laatste weg: de aanpak van cybercrime en
onder de aandacht te brengen. Verder wordt er
schade, veroorzaakt door criminaliteit, voor reke-
van digitale veiligheid. Zij hebben informatie en han-
gedigitaliseerde criminaliteit.
samengewerkt met de afdeling Maatschappelijke
ning komt van delicten die online zijn gepleegd.
delingsperspectief om zich weerbaarder te maken,
Ontwikkeling met betrekking tot de relatie richting
Van de 2,5 miljard euro aan totale financiële schade
om melding/aangifte te doen als zij slachtoffer zijn
jongerenwerk en scholen.
in 2021, was maar liefst 28% te wijten aan online
geworden en weten welke maatregelen getroffen
gepleegde delicten. Ook de impact ervan is enorm.
kunnen worden om herhaling te voorkomen.
Overeenkomstig met de pijlers van de regionale veiligheidsstrategie 2023-2026
Extern is de samenwerking met politie aangescherpt
Mensen ervaren veel schaamte en zelfverwijt. Men-
staan binnen deze aanpak de volgende
middels de digitaal wijkagent en operationeel
sen durven het niet te melden en hebben daarnaast
Wat gaan we doen?
pijlers centraal:
specialist. Hierdoor hebben we samen een betere
weinig vertrouwen in het doen van aangifte en/of
In de aankomende jaren gaan we samen met onze
• Slachtofferschap voorkomen
informatiepositie en inzicht in trends en ontwik-
melding bij de politie. Het dark number is hierdoor
partners door op de ingeslagen weg, waarbij met
• Daderschap voorkomen
kelingen, waardoor er successen kunnen worden
dan ook hoog.
de opgedane ervaring en inzichten de aanpak wordt
• Daders pakken
behaald op het gebied van online criminaliteit.
8
aangescherpt. We gaan gerichter en vaker inzetten
Naast de versterkte lokale samenwerking wordt ook
De verwachting is dat de bovenstaande ontwikke-
op de doelgroepen met specifieke interventies, en
in de regio actief samengewerkt. Op niveau van
lingen zich de komende jaren voortzetten. Zowel
trends en ontwikkelingen nauwgezetter monitoren.
Terugblik aanpak 2020-2024
basisteam Lekpoort wordt afgestemd over campag-
de verschijningsvormen van online criminaliteit als
We bieden meer handelingsperspectief, zowel pre-
In het IVP 2020-2024 is digitale veiligheid benoemd
nes en interventies met buurgemeenten Houten
de interventies volgen elkaar steeds sneller op. Ook
ventief als op het gebied van melden. Aansluitend
als ontwikkelthema. Binnen de aanpak stond het
en Vijfheerenlanden. Op niveau van district West-
plegen jongeren steeds eerder een vorm van online
op het actieplan op districtelijk niveau, worden voor
vergroten van de aandacht en urgentiebesef bij
Utrecht neemt Nieuwegein ambtelijk deel aan de
criminaliteit, waarna de stap naar andere vormen
de geprioriteerde doelgroepen vaker bewezen ef-
inwoners en professionals voor deze problematiek
werkgroep digitale veiligheid waar voor het gehele
van criminaliteit snel gemaakt is. Daarom is de sa-
fectieve interventies ingezet om de bewustwording
centraal. Om dit te bewerkstelligen zijn er in Nieu-
district in 2024 een meerjarig programma inclusief
menwerking op het gebied van andere veiligheids-
verder te vergroten. In samenwerking met politie
wegein diverse campagnes en interventies ingezet,
actieplan met interventies voor de komende jaren is
vraagstukken, zoals Jonge Aanwas en ondermijning,
monitoren we de verschijningsvormen, trends en
gericht op de meest voorkomende doelgroepen:
opgesteld.
steeds belangrijker. De verbinding met de prioriteit
ontwikkelingen en de meldingsbereidheid om onze
maatschappelijke onrust ligt onder andere zoals
informatiepositie te versterken. Tot slot wordt er ge-
jongeren, ondernemers en ouderen. Deze inzet bestaat onder andere uit een Hackshield campagne,
Welke ontwikkelingen zien we?
benoemd op de weg ‘online aangejaagde ordever-
bruik gemaakt van landelijke campagnes, maar ook
een chocoladereep-actie voor ondernemers om be-
Uit de Veiligheidsmonitor 2023 van het Centraal
storing’. De eerdergenoemde snelle ontwikkeling
van lokaal ontwikkelde campagnes waarin waarge-
wustwording te creëren, de Echt of Nep interactieve
Bureau voor de Statistiek blijkt dat 16% van de
in het aantal verschijningsvormen maakt ook dat
beurde verhalen centraal staan, om de bewustwor-
filmcampagne voor ouderen, de Escaperoombus
Nederlandse bevolking slachtoffer is geweest van
het makkelijker wordt om middelen voorhanden te
ding en weerbaarheid verder te vergroten.
met als thema sextortion en geldezel voorlichtin-
één of meer delicten of incidenten op het gebied
hebben om online criminaliteit te plegen. Op het
gen voor jongeren op het voortgezet onderwijs.
van digitale criminaliteit of cybercrime. Zij werden
gebied van cybercriminaliteit zijn er al voorbeelden
het vaakst slachtoffer van fraude en online oplich-
dat er voor een klein bedrag online aanvallen tegen
Lokaal is op dit thema de samenwerking intern
ting, gevolgd door hacken, online bedreigingen en
computersystemen aangeschaft kunnen worden.
en extern in deze periode versterkt. Intern is de
intimidatie. Uit de Veiligheidsmonitor blijkt dat er
Ook gaan er op het gebied van gedigitaliseerde
samenwerking met de CISO van belang om de
in 2023 meer slachtoffers van digitale criminaliteit
criminaliteit complete handleidingen voor bijvoor-
ontwikkelingen op de weg van eigen huis op orde,
of cybercrime waren dan van woninginbraken,
beeld bankhelpdeskfraude online rond. Een andere
zoals hierboven benoemd, te bespreken en in kaart
autokraken, (brom)fietsdiefstal en geweldsinciden-
ontwikkeling die aandacht vereist, is de opkomst en
te brengen. Waar mogelijk raakvlakken zijn met
ten bij elkaar. Dit bevestigt hoe belangrijk het is om
mogelijkheden van artificiële intelligentie (AI)9 bij het
campagnes en interventies, worden deze uitgezet.
prioriteit te geven aan dit thema.
plegen van online criminaliteit.
5
6
7
Daarnaast is de samenwerking binnen de gemeente met het team Economische Zaken belangrijk om
Hackshield is een cybersecurity game voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Op een speelse manier leren kinderen zich wapenen tegen digitale ervaringen Sextortion is iemand chanteren met naaktbeelden. Dit wordt ook wel afpersing genoemd. Het gaat bijvoorbeeld om naaktfoto's of video's die van je zijn gemaakt met een webcam. Het kan ook gaan om nepfoto’s of nepvideo’s. 7 Een geldezel, money mule of katvanger is iemand die zijn bankrekening laat gebruiken om geld van criminelen naar iemand anders over te maken of wit te wassen. Geldezels worden vaak geronseld via sociale media als Facebook, of via vacatures. 5 6