2024-160 Bijlage 1 Jaarrekening 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
2024-160 Bijlage 1
Jaarstukken 2023
Pagina 1 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave 1 Algemeen ............................................................................................. 5 1.1 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 1.2 Bestuurlijke inleiding ............................................................................................. 7 1.3 Financiële inleiding ................................................................................................ 9 Ontwikkeling jaarrekeningresultaat 2023 .............................................................. 9 Resultaatbestemmingen .................................................................................... 11 Budgetoverhevelingen ....................................................................................... 13
2 Jaarverslag ......................................................................................... 17 2.1 Programmaverantwoording ................................................................................... 17 2.1.1 Programma Bestuur en dienstverlening ....................................................... 17 2.1.2 Programma Wonen en economie ................................................................ 25 2.1.3 Programma Leefomgeving en veiligheid....................................................... 42 2.1.4 Programma Vrije Tijd ................................................................................ 67 2.1.5 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming............. 74 2.1.6 Programma Bedrijfsvoering ........................................................................ 96 2.1.7 Programma Algemene dekkingsmiddelen ................................................... 108 2.2 Paragrafen ........................................................................................................ 114 2.2.1 Inleiding ................................................................................................ 114 2.2.2 Lokale heffingen ..................................................................................... 114 2.2.3 Financiering ...........................................................................................
119 2.2.4 Weerstandsvermogen, risicobeheersing en financiële kengetallen ................. 124 2.2.5 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................... 131 2.2.6 Verbonden partijen ................................................................................. 135 2.2.7 Grondbeleid ........................................................................................... 150 2.2.8 Parkeerexploitatie ................................................................................... 154 2.2.9 Bedrijfsvoering ....................................................................................... 156 2.2.10 Wet open overheid ................................................................................ 169
3 Jaarrekening .................................................................................... 171 3.1 Balans .............................................................................................................. 172 3.2 Overzicht van baten en lasten.............................................................................. 174 3.3 Toelichting op de balans ..................................................................................... 176 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................... 176 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2023 ......................................... 182 3.3.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................. 205
Pagina 3 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
3.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .................................................... 206 3.4.1 Analyse begrotingsrechtmatigheid ............................................................ 206 3.4.2 Vennootschapsbelasting (VPB) ................................................................. 206 3.4.3 Overzicht incidentele baten en lasten/onvoorzien........................................ 208 3.4.4 Informatie over de Wet Normering bezoldiging van Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .................................................................................... 214 3.5 Rechtmatigheidsverantwoording .......................................................................... 216 3.6 Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................................... 217 3.8 Bijlage taakvelden .............................................................................................. 218 3.9 SISA bijlage ...................................................................................................... 222 3.10 Bijlage afschrijvingstermijnen ............................................................................ 235
4 Overige gegevens ............................................................................. 239 4.1 Prestatie- en effectindicatoren ............................................................................. 239 4.2 Landelijke basisset indicatoren............................................................................. 248 4.3 Kerngegevens.................................................................................................... 250 4.4 Kerngegevens Groen .......................................................................................... 251
Pagina 4 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
1 Algemeen 1.1 Leeswijzer Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel I) en een jaarrekening (deel II). het document begint met een bestuurlijke inleiding en een financiële inleiding. Hierin staan de hoofdlijnen van de jaarstukken.
Deel I: het jaarverslag Het jaarverslag (deel I) bestaat uit de verantwoording van wat in de programma's en de paragrafen in de begroting 2023 was opgenomen. De opbouw van het verslag is gelijk aan de begroting. Bij elk onderdeel beantwoorden we drie vragen. 1. Wat hebben we bereikt? Hier leest u de samenvatting van het resultaat op alle activiteiten die zijn opgenomen in de begroting. Dit is aangegeven met groene, gele, rode en grijze balletjes. Ook leggen we uit hoe hiermee wordt bijgedragen aan het realiseren van het doel. 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? De activiteiten zoals opgenomen in de begroting worden hier verantwoord. Zoals gezegd, maken we hierbij gebruik van een stoplicht om het resultaat te duiden. Groen: doel behaald/activiteit uitgevoerd Geel: doel deels behaald/activiteit nog in uitvoering Rood: doel niet behaald/activiteit niet uitgevoerd Grijs: extra inzet/nieuwe ontwikkeling/onvoorziene activiteit, wel uitgevoerd of gestart
Bij de gele, rode en grijze activiteiten staat een verklarende toelichting. Bij de groene resultaten staat alleen een toelichting opgenomen als er een bijzonderheid te melden is ten aanzien van het resultaat. 3. Wat heeft het gekost? De financiële cijfers zijn per programma onderverdeeld in thema's. De verantwoording begint met een samenvattende tabel waarin de begrote baten (opbrengsten) en lasten (uitgaven) zijn opgenomen. Op veel thema's zijn alleen uitgaven, waardoor het eindbedrag van de tabel (saldo van baten en lasten) standaard negatief is. Hier staan dan geen specifieke inkomsten tegenover. De dekking is de algemene uitkering en andere baten die niet toebedeeld zijn aan een specifieke uitgave. Een voorbeeld van een samenvattende tabel:
(Bedragen x € 1.000)
Pagina 5 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Primitieve
Begroting na
begroting
wijziging
Bestuur
-
Dienstverlening
Omschrijving thema
Realisatie
Resultaat
-
-
-
-
-
-
-
Totaal lasten
-
-
-
-
Bestuur
-
-
-
-
Dienstverlening
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten
-
-
-
-
Storting in reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
Totaal van het programma
-
-
-
-
Wat ziet u in deze tabel? •
In de eerste financiële kolom (primitieve begroting) staat wat in de oorspronkelijke begroting was opgenomen.
•
In de tweede kolom (begroting na wijziging) zijn de wijzigingen verwerkt die in het jaar 2023 bij de diverse P&C documenten zijn doorgevoerd. Dit zijn de 1e technische wijziging, de bestuursrapportage en de 2e technische wijziging. Dit is het meest actuele saldo waar we het uiteindelijke resultaat tegen afzetten.
• •
In de derde kolom (realisatie) zijn de daadwerkelijk gerealiseerde bedragen opgenomen. Het resultaat is het verschil tussen de tweede kolom (begroting na wijziging) en de derde kolom (realisatie).
Als er bij een programma een onttrekking of toevoeging aan reserve is (dat is niet altijd het geval), dan ziet u dat ook in de tabel: •
de stortingen in de reserve (er is een positief resultaat)
•
of onttrekkingen aan de reserve (er is een negatief resultaat)
Na de samenvattende tabel volgen per thema, en per product de onderliggende tabellen en worden verschillen toegelicht. Toelichting bij verschil in resultaat > € 25.000 Volgens de financiële beheersverordening lichten we een verschil toe als de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per product groter zijn dan € 25.000 of een bijzondere oorzaak hebben. Kleinere verschillen worden niet toegelicht. Hierdoor staat er niet bij iedere tabel een toelichting. Ook wordt niet altijd het totale verschil toegelicht, omdat dit is opgebouwd uit diverse kleinere verschillen die op zich geen toelichting vragen. Reserves Aan het eind van ieder programma is een totaaloverzicht met de eventuele afwijkingen over opnames uit reserves of stortingen in reserves. Programma 7 (Algemene dekkingsmiddelen)
Pagina 6 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Dit programma kent een andere opbouw dan de andere programma's. Hier gaat het om de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. In de paragrafen worden de inhoudelijk relevante ontwikkelingen en financiële ontwikkelingen benoemd. In het 7e programma wordt het financiële beeld toegelicht.
Deel II De jaarrekening De jaarrekening (deel II) bestaat uit de balans met toelichting, een cijfermatig overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. Prestatie- en effectindicatoren De prestatie- en effectindicatoren zijn bij 4.1 opgenomen. Per programma staat hier het resultaat en een toelichting bij opvallende afwijkingen tussen het doel en het resultaat.
1.2 Bestuurlijke inleiding Voor u ligt de jaarrekening over het jaar 2023. Een jaar waarin de turbulentie, die we in eerdere P&C documenten al benoemd hebben, zich onverminderd heeft voortgezet. Voortdurende oorlogen aan de grenzen van Europa, steeds zichtbaarder wordende gevolgen van de klimaatproblematiek en politiek-bestuurlijke stilstand en onzekerheid in eigen land als gevolg van de val van het kabinet, werken door in het werk dat wij als gemeente voor de stad verrichten. De gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de vluchtelingenstroom zijn inmiddels bijna gewoon geworden. De hoge inflatie is weer teruggekeerd op een redelijk normaal niveau. Opvang van vluchtelingen, ook uit andere landen dan Oekraïne, blijft echter een grote uitdaging. Landelijk, maar ook in Nieuwegein. De grenzen van de mogelijkheden in Ter Apel zijn bereikt en in combinatie met de komende Spreidingswet doet dat ook een beroep op andere gemeenten waaronder Nieuwegein. We zijn tevreden dat we samen met uw raad en met inwoners in de stad in staat zijn hierover het gesprek te voeren om van daaruit met oplossingen te komen. Ook de vraagstukken die te maken hebben met het klimaat zijn inmiddels in onze dagelijkse werkzaamheden geïntegreerd. De extra middelen die het Rijk beschikbaar stelt zetten we om in concrete maatregelen voor onze gemeente.
En daarmee zetten we flinke stappen naar de duurzame stad die wij in 2040 willen zijn. Stappen zetten we ook op het gebied van woningbouw. En nu uw raad de “pas op de plaats” heeft losgelaten zien we mogelijkheden om initiatieven die passen bij de groei van de stad, die wij met u voor ogen zien, verder te brengen. Het lukt daarbij om de voorgenomen plannen te realiseren en de vijf kritische succesfactoren uit diezelfde groei van de stad te hanteren. We houden hierbij ook rekening met onze duurzaamheidsdoelstellingen en andere ontwikkelingen zoals economie en welvaart. Schaarste op de arbeidsmarkt is een uitdaging waar we als organisatie mee te maken hebben. Gelukkig lukt het ons op veel plekken de vacatures in te vullen of benodigde tijdelijke expertise in te schakelen. Dat zien we ook terug in de verschillende programma’s en de realisatie van de activiteiten en doelen. In onderstaande tabel is te zien dat 75% van onze voornemens zijn gerealiseerd en dat we in 23% van de gevallen zijn begonnen, maar wel achterlopen. Vorig jaar waren 65% van onze voornemens gerealiseerd en zagen we in 10% van de gevallen dat we nog niet conform planning waren gestart. Dat laatste percentage is voor 2023 gezakt naar 2%. Een
Pagina 7 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
mooi resultaat dat inzichtelijk maakt dat we in 2023 meer hebben weten te realiseren dan in het voorgaande jaar.
Het is in 2023 gelukt enkele, voor de toekomst belangrijke, keuzes te maken. Met de afronding van de invoering van de Omgevingswet is het bestuurlijk-juridisch instrumentarium op orde voor komende plannen en projecten. Met het vaststellen van de aanpak Vitale Scholen zijn de randvoorwaarden geschapen om de onderwijsvoorzieningen in Nieuwegein op peil te brengen en te houden. En met de vaststelling van de beheerplannen openbare ruimte en voor het maatschappelijk Vastgoed hebben we een prima basis om al het waardevolle in onze stad te bewaren. Tegelijkertijd blijven wij zorg bieden aan diegenen die dat nodig hebben. Dat is te zien aan het beroep dat op voorzieningen in de Jeugdzorg en WMO wordt gedaan. Maar ook aan de vele activiteiten op het terrein van armoedebestrijding, waarbij de focus vooral ligt op het wegnemen van de structurele oorzaken en steeds minder op het incidenteel bijspringen. Wij zijn daarmee op de goede weg en hopen dat ook de komende jaren voort te kunnen zetten. De transitie die daarvoor nodig is door het opzetten van kleine netwerken, is in 2023 in gang gezet. Hoewel we tevreden zijn met de resultaten die tot nog toe zijn bereikt, ligt er nog een grote uitdaging voor ons. Dat brengt ons echter bij het grootste risico voor ons als gemeente: de financiën op de langere termijn.
Op die langere termijn zakken onze cijfers, net als die van veel collega-gemeenten, in de min. In 2023 is dit meermaals met u besproken. We hebben een start gemaakt met een traject dat mogelijke maatregelen in beeld moet brengen om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen. Noodzakelijk om onze eigen ambities te kunnen blijven nastreven, maar ook als het Rijk blijft vasthouden aan de hoogte van de middelen die zij op langere termijn aan gemeenten beschikbaar wil stellen. Deze aanpak krijgt in 2024 een vervolg. In deze jaarrekening blikken we terug op 2023 en kijken we in de volgende paragraaf naar het financiële resultaat over dat jaar.
Pagina 8 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Eerste jaar van de rechtmatigheidsverantwoording Zoals bekend zijn de verantwoordelijkheden rondom de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van het jaar 2023 gewijzigd. Dit jaar wordt de rechtmatigheidsverantwoording voor het eerst afgegeven door het college. De formele verklaring vindt u in hoofdstuk 3.5 van de jaarrekening, de nadere toelichting vindt u in de paragraaf Bedrijfsvoering. Zoals in de jaarrekening aangegeven constateren we dat, door gewijzigde BBV regels, de toetsing van het onderdeel begrotingsrechtmatigheid strenger is dan voorheen. Op grond van onze analyse en toepassing van bovenstaande regels constateren wij dat de door de raad vastgestelde grens van 1% rechtmatigheidsfouten is overschreden. De wijziging van de BBV-regels eind vorig jaar ging gepaard met het advies om de afspraken met uw raad over hoe om te gaan met over- en onderschrijdingen van beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. Een voorstel daartoe is inmiddels in voorbereiding en zal in september aan u worden voorgelegd.
Gelet op het feit dat het aantal en de aard van de over- en onderschrijdingen nauwelijks afwijkt van die in eerdere jaren en op grond van de nieuwe regels wel tot een ander oordeel leidt willen wij met u kijken naar afspraken over de vraag wat in de volgende rechtmatigheidscontrole door u als ‘acceptabel’ wordt geacht en daarmee dan niet meetelt in het rechtmatigheidsoordeel. De tekst van de verklaring vindt u in hoofdstuk 3.5, de toelichting vindt u in de paragraaf Bedrijfsvoering.
1.3 Financiële inleiding
Ontwikkeling jaarrekeningresultaat 2023 In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het saldo aangegeven van de begroting 2023 tot aan deze jaarrekening. In deze paragraaf worden deze onderdelen nader toegelicht. Daarnaast wordt het effect van de voorstellen voor budgetoverhevelingen en reservemutaties aangegeven, die wij in het raadsvoorstel ter besluitvorming aan u voorleggen. Deze worden inhoudelijk toegelicht in de paragrafen 1.3.2 en 1.3.3. Bedragen x € 1.000
A
B
C
OntBegroting Gewijzigde wikkeling 2023 begroting na 2e TW
D
E
F
Rekening 2023
Voorgestelde besluitvorming
Saldo na besluitvorming
( B + C) Saldo programma's
-1.233
-706
8.659
7.953
-
7.953
-
-
-
-
-2.961
-2.961
1.939
-1.823
-
-1.823
-2.462
-4.285
706
-2.529
8.659
6.130
-5.423
707
Budgetoverhevelingen Reservemutaties Saldo totaal
(D + E)
Ontwikkeling begroting 2023
Pagina 9 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Het vertrekpunt voor het boekjaar 2023 was een begroting met een positief saldo van € 0,7 mln. (kolom A). Door aanpassingen in de begroting gedurende het jaar is het geraamde positieve saldo omgeslagen in een nadelig saldo van € 2,5 mln. na de tweede technische wijziging (kolom B).
Ontwikkelingen na 2e wijziging 2023 Na de 2e technische wijziging heeft het jaarresultaat 2023 zich positief ontwikkeld. Het financiële effect hiervan bedraagt, zonder de voorgestelde reservemutaties en budgetoverhevelingen, € 8.7 mln. (kolom C). De grootste afwijkingen betreffen de algemene dekkingsmiddelen ad € 5,5 mln., het programma Bedrijfsvoering ad € 1,6 mln. en Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming ad € 0,9 mln. Bij het programma Wonen en economie is sprake van een lager saldo van € 1,0 mln. Bij de overige programma's zijn de verschillen minder dan € 0,8 mln. De grootste afwijkingen worden onderstaand verder verklaard. Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen laten een voordelige ontwikkeling zien als gevolg van de decembercirculaire, waarin de algemene uitkering € 4,3 mln. hoger is vastgesteld, onder meer vanwege vergoeding van de energietoeslag en aanpassing van één van de maatstaven. Daarnaast is er sprake van een hogere opbrengst van de lokale heffingen met ongeveer € 1,0 mln. Bedrijfsvoering Het programma Bedrijfsvoering kent een positief saldo, met name als gevolg van lagere personeelslasten en hogere baten door vergoeding voor personeel en doorbelastingen aan andere programma's.
Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming Het verschil op dit programma ontstaat doordat de (vooruitontvangen) bijdrage voor de asielopvang € 3,2 mln. hoger is dan de lasten die in 2023 zijn gemaakt. Daar staat als nadeel tegenover dat de afrekening van de kosten van het sociaal domein naar verwachting € 2,7 mln. hoger uitkomt dan geraamd. De uitgaven op geïndiceerde jeugdhulp zijn in 2023 verder gestegen ten opzichte van 2022 om een aantal redenen: •
Stijging tarieven. De indexatie van 5,3% per 2023 en de nieuwe tarieven die in de zomer zijn ingegaan met de nieuwe inkoop.
•
Toenemende vraag naar intensievere vormen van jeugdhulp (de problematiek wordt complexer).
Wonen en economie Bij het programma Wonen en economie is sprake van een lager saldo van € 1,0 mln. Dit komt vooral doordat het resultaat grondbedrijf over 2023 lager is dan werd ingeschat bij de tweede technische wijziging. Daar staat deels tegenover dat er een forse onderuitputting is op de middelen voor verduurzaming en klimaatadaptatie en er meer inkomsten aan WABO-leges zijn ontvangen. Saldo conform staat van baten en lasten Als gevolg van het negatieve saldo van de begroting na de 2e technische wijziging en de positieve ontwikkeling daarna komt het saldo op de staat van baten en lasten uit op € 6,1 mln. positief (kolom D).
Pagina 10 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Saldo na resultaatbestemming en na budgetoverheveling Wij stellen voor per saldo een bedrag van € 2,5 mln. te storten in de reserves (kolom E, 3e regel) en een bedrag van € 3,0 mln. aan budgetten over te hevelen naar 2024 (kolom E, 2e regel). Voor het daarna nog resterende bedrag ad € 0,7 mln. (kolom F) wordt voorgesteld om dit voor de helft toe te voegen aan de algemene reserve en voor de helft aan de reserve voor de bijdrage aan de Merwedelijn en de ontwikkeling van de A12-zone. De toelichtingen op de resultaatbestemmingen en de budgetoverhevelingen zijn in de volgende paragrafen opgenomen.
Resultaatbestemmingen Wij stellen in deze jaarrekening de volgende resultaatbestemmingen naar reserves voor: (Bedragen x € 1.000 )
Nummer Betreft
Stand voor bestemming
1a
Grondbedrijf: saldo 2023
36.180
1b
Grondbedrijf: bijdrage plan- en vatkosten
Subtotaal algemene reserve grondbedrijf
Storting
0
2
Reserve WABO
2.133
3
Reserve Betaald parkeren
4
Reserve Nota kapitaalgoederen
6.681
5
Reserve opvang vluchtelingen
6
Onttrekking
Stand na bestemTotaal ming
3.157
-3.157
275
-275
3.432
-3.432
219
32.748
219
2.352
-72
121
755
755
7.437
1.749
3.267
3.267
5.016
Reserve statushouders
842
649
649
1.491
7
Reserve cultuurvisie
37
10
10
47
8
Reserve scholen en maatschappelijk vastgoed
422
352
352
774
9
Reserve uitvoering Woonwijs
578
50
50
628
10
Reserve startersleningen
133
-7
126
11
Reserve Transitie warmte en energie
671
671
193
0
Subtotaal bestemmingsreserves
Totaal
72
7 671 5.973
79
5.894
5.973
3.511
2.462
Onderstaand lichten wij de resultaatbestemmingen toe. 1. Reserve grondbedrijf Aan de reserve grondbedrijf worden voor twee onderdelen mutaties gedaan: a. het verschil tussen het begrote jaarresultaat (verwerkt in de 2e technische begrotingswijziging) en het werkelijke jaarresultaat grondbedrijf 2023. Voor een verdere toelichting daarop verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid (2.2.7);
Pagina 11 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
b. de bijdrage vanuit de grondexploitaties aan de gemeentelijke organisatie vanwege plankosten en toezicht bij de uitvoering. 2. Reserve WABO De storting van € 219.000 aan de reserve WABO betreft meer legesinkomsten dan verwacht. 3. Reserve betaald parkeren De onttrekking betreft het aanvullende tekort op de parkeerexploitatie in 2023, zoals toegelicht in de paragraaf parkeren (paragraaf 2.2.8). 4. Reserve Nota kapitaalgoederen Als gevolg van de nieuwe beheerplannen is de voorziening voor onderhoud wegen niet langer noodzakelijk. Voorgesteld wordt het resterende saldo te storten in de reserve Nota kapitaalgoederen. In 2024 zal deze reserve worden samengevoegd met de reserve Betere buurten. 5. Reserve Opvang vluchtelingen Doordat de vergoeding van het Rijk voor de opvang van Oekraïners in 2023 hoger was dan de lasten is een voordelig saldo ontstaan op dit onderdeel. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve voor dekking van kosten van opvang vluchtelingen in de gemeente in de komende jaren. 6. Reserve Opvang verhoogde instroom statushouders De storting heeft betrekking op het saldo van de gerealiseerde lasten van de kosten Inburgering 2023, zie ook de toelichting bij programma Versterking Eigen Kracht. 7. Reserve Cultuurvisie De geraamde onttrekking aan deze reserve is in 2023 niet volledig besteed.
Voorgesteld wordt het restant weer toe te voegen aan de reserve. 8. Reserve Scholen en maatschappelijk vastgoed In de begroting was een onttrekking opgenomen voor dekking van tijdelijke huisvestingskosten van de eerste fase Vitale scholen. Doordat de bouw vertraging heeft opgelopen, is deze onttrekking teruggedraaid. 9. Reserve Uitvoering Woonwijs De storting ontstaat doordat de activiteiten niet in 2023 zijn uitgevoerd, dan wel met inkomsten van het Rijk konden worden gedekt. De geraamde onttrekking is daarmee niet noodzakelijk. 10. Reserve startersleningen Voorgesteld wordt het licht negatieve saldo van de lasten en de baten van de startersleningen te onttrekken aan de voor dat doel gevormde reserve. 11. Reserve Transitie warmte en energie Wij stellen voor om een nieuwe reserve te vormen voor de kosten van de transitie warmte en energie. Deze transitie leidt in de komende jaren tot hoge kosten, waarvoor wij op dit moment al middelen van het Rijk hebben ontvangen. De resterende middelen voor dit doel worden hierin gestort, waardoor deze hiervoor beschikbaar blijven. Deze
Pagina 12 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
bestemmingsreserve eindigt in 2030, gelijk met de periode van het omgevingsprogramma energietransitie.
Budgetoverhevelingen In deze jaarrekening worden, in aanvulling op de besluiten die zijn genomen in de tweede technische wijziging 2023, de volgende overhevelingen naar 2024 voorgesteld. Deze overhevelingen hadden we nog niet voorzien ten tijde van het opstellen van de tweede technische wijzigingen. Wij hebben deze ingedeeld in een aantal groepen: (Bedragen in € 1.000) Onderdeel
Bedrag
Totaal overheveling jaarrekening 2023 Middelen beschikbaar voor raadsperiode
1.235
Bestemde middelen
1.278
Laat ontvangen middelen
99
Niet bestede middelen
349
Totaal overhevelingen jaarrekening
2.961
(Bedragen in € 1.000) Nummer
Programma
Onderwerp
Bedrag
Overhevelingen van budgetten die beschikbaar zijn voor deze raadsperiode 1
Bestuur en dienstverlening
Budget ideeënmarkt
85
2
Bestuur en dienstverlening
Pilot Burgerforum
50
3
Bestuur en dienstverlening
Startpakket in meerdere talen
15
4
Wonen en economie
Subsidie verduurzaming ondernemers
416
5
Wonen en economie
Subsidie verduurzaming particulieren
248
6
Wonen en economie
Subsidie klimaatadaptatie
364
7
VEKOB
Energiearmoede
57
Subtotaal middelen beschikbaar voor raadsperiode
1.235
Dit betreft incidentele budgetten die voor deze raadsperiode beschikbaar zijn, waarvan de voor 2023 geraamde budgetten niet (volledig) besteed zijn. 1. Budget ideeënmarkt In aanvulling op de overheveling uit de twee technische wijziging wordt voorgesteld ook het restant van de middelen uit 2023 over te hevelen naar 2024 zodat dit beschikbaar blijft voor uitvoering van de aangenomen moties. 2. Pilot burgerforum Uitvoering hiervan heeft in 2023 nog niet plaatsgevonden. Voorgesteld wordt dit bedrag voor dit doel over te hevelen naar 2024. 3. Startpakket in meerdere talen
Pagina 13 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Uitvoering hiervan heeft in 2023 nog niet plaatsgevonden. Voorgesteld wordt dit bedrag voor dit doel over te hevelen naar 2024. 4. Subsidie verduurzaming t.b.v. ondernemers In 2023 zijn plannen opgesteld in samenwerking met ondernemers. Voor de uitvoering daarvan in 2024 wordt voorgesteld het restantbedrag over te hevelen. 5. Subsidie verduurzaming t.b.v. particulieren Er zijn minder subsidies aangevraagd dan verwacht in 2023, doordat een aantal subsidieregelingen pas later in het jaar beschikbaar was. Voorgesteld wordt het restant over te hevelen naar 2024. 6. Subsidie klimaatadaptatie Voor deze raadsperiode zijn middelen beschikbaar gesteld bestemd voor het verstrekken van subsidies in het kader van de klimaatadaptatie. Voorgesteld wordt het resterende bedrag over 2023 over te hevelen, zodat dit beschikbaar blijft voor het doel. 7. Energiearmoede Voor deze raadsperiode is een bedrag beschikbaar gesteld voor intensivering bestrijding energiearmoede. Dit bedrag is in 2023 niet volledig uitgegeven. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2024, zodat dit samen met het budget voor 2024 een grotere impact en bereik kan hebben. Overhevelingen voor beschikbaar houden bestemde middelen 1
Wonen en economie
Impuls Leefbaarheid en veiligheid
180
2
VEKOB
Lokaal Maatwerk MOBW
273
3
VEKOB
Aanpak eenzaamheid ouderen
87
4
VEKOB
Armoedebestrijding
47
5
VEKOB
Armoedebestrijding Jongeren Perspectief Fonds
36
6
VEKOB
Breed offensief participatie
95
7
VEKOB
Kinderopvangtoeslag
231
8
VEKOB
Middelen erfgoeddeal onderwijs
26
9
Bedrijfsvoering
Incidentele kosten SPZ
153
10
Bedrijfsvoering
Incidentele kosten Atrium
150
Subtotaal bestemde middelen
1.278
Betreft middelen bestemd voor (meerjarige) activiteiten, waarvan het budget voor 2023 niet (volledig) is besteed in of die op een andere wijze zijn gedekt en waarvoor ook in 2024 middelen benodigd zijn. 1. Impuls leefbaarheid en veiligheid Het programma is later in 2023 gestart, waardoor er hoofdzakelijk voorbereidende kosten zijn gemaakt. Voorgesteld wordt om het restant in 2024 beschikbaar te stellen voor dit programma middels deze resultaatbestemming.
Pagina 14 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
2. Lokaal maatwerk MOBW Ten behoeve van het lokaal maatwerk beschermd wonen zijn in 2023 minder kosten gemaakt dan geraamd. Het restant van deze geoormerkte middelen dient beschikbaar te blijven voor dit doel. Daarom wordt voorgesteld deze over te hevelen naar 2024. 3. Aanpak eenzaamheid ouderen De geplande activiteiten in 2023 konden deels worden bekostigd uit een bijdrage van het Rijk. Van de daardoor resterende middelen wordt voorgesteld een deel over te hevelen naar 2024 om het project huisbezoeken te kunnen voortzetten. 4. Armoedebestrijding In aanvulling op de overheveling in de tweede technische wijziging wordt voorgesteld ook het restant van de middelen voor armoedebestrijding over te hevelen naar 2024. De uitgaven zijn in 2023 lager geweest dan geraamd en dienen in 2024 alsnog gedaan te worden. 5. Jongerenperspectieffonds In aanvulling op de overheveling in de tweede technische wijziging wordt voorgesteld ook het restant van de middelen voor het jongerenperspectieffonds over te hevelen naar 2024. De uitgaven zijn in 2023 lager geweest dan geraamd en dienen in 2024 alsnog gedaan te worden. 6. Breed offensief participatie De middelen voor het Breed offensief voor versterking van inwoners met arbeidsbeperking zijn in 2023 niet volledig uitgegeven. Wij stellen voor deze over te hevelen naar 2024 voor de te verwachten kosten voor jobcoaching. 7.
Kinderopvangtoeslag De middelen voor vergoeding van de schade van de kinderopvangtoeslag zijn in 2023 nog niet volledig besteed. Voorgesteld wordt het restant over te hevelen, zodat deze in 2024 voor dat doel kunnen worden ingezet. 8. Middelen Erfgoeddeal onderwijs Omdat de voorbereiding van de inhoudelijke besluitvorming meer tijd heeft gekost, zijn de advieskosten tot nu toe achtergebleven. De resterende middelen moeten beschikbaar blijven voor verdere advisering in 2024. Voorgesteld wordt om deze over te hevelen. 9. Incidentele kosten SPZ In het voorstel Sportpark Parkhout-Zandveld uit 2021 is een budget begroot voor incidentele kosten. Dit project loopt over meerdere jaren. Het resterende bedrag dient beschikbaar te blijven in 2024, ter afronding van het project. 10. Incidentele kosten atrium In de begroting 2023 zijn budgetten opgenomen voor incidentele kosten in verband met de aanpassing van het atrium. Door de vertraging in het project zijn deze in 2023 nog niet volledig besteed. Voorgesteld wordt deze over te hevelen naar 2024, omdat de kosten dan gemaakt zullen worden. Overhevelingen van middelen die laat in 2023 ontvangen zijn 1a
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie invoering omgevingswet
36
1b
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie sociaal domein Oekraïners
46
Pagina 15 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
1c
Algemene dekkingsmiddelen
Taakmutatie begeleiding statushouders
17
Subtotaal laat ontvangen middelen
99
Dit betreft incidentele budgetten die pas aan het eind van 2023 zijn ontvangen, waardoor verwerking in de begroting 2023 niet meer mogelijk was. 1. Taakmutaties decembercirculaire In de decembercirculaire 2023 zijn extra middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor een aantal taken. Deze zijn toegelicht bij de algemene dekkingsmiddelen. Voor zover deze middelen niet in 2023 zijn besteed, wordt bij deze resultaatbestemming voorgesteld deze over te hevelen naar 2024. Overheveling van niet (volledig) in 2023 bestede middelen 1
Leefomgeving en veiligheid
Kosten ruimen graven
34
2
Wonen en economie
Economisch beleid
115
5
Bedrijfsvoering
Budgetten Stadshuis
200
Subtotaal niet bestede middelen
349
Dit betreft budgetten die in 2023 beschikbaar waren, maar door verschillende omstandigheden niet (volledig) uitgegeven zijn. 1. Begraafplaats: kosten ruimen graven In Q3 2023 is een opdracht verstrekt voor het ruimen van 160 graven. Vanwege de weersomstandigheden moesten de werkzaamheden in december gestaakt worden. Circa de helft van het geplande aantal graven is geruimd in 2023. Voorgesteld wordt om het restant budget over te hevelen naar 2024, zodat de werkzaamheden in Q1 2024 afgerond kunnen worden. 2. Economisch beleid Voorgesteld wordt om de niet aangewende middelen voor huisvesting van start-ups en ondersteuning van ondernemers over te hevelen naar 2024, zodat deze beschikbaar blijven voor dit doel. 3. Budgetten stadshuis Een aantal budgetten met betrekking tot het stadshuis is in 2023 niet volledig benut. Voorgesteld wordt om deze over te hevelen naar 2024 zodat deze kunnen worden gebruikt voor noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden zoals vernieuwing van de inbraakbeveiliging en aanpassing van de kleedruimtes van de boa's.
Pagina 16 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
2 Jaarverslag 2.1 Programmaverantwoording
2.1.1 Programma Bestuur en dienstverlening Wat is onze ambitie? Nieuwegein is een stad met een transparant bestuur. Het bestuur ondersteunt inwoners die dat nodig hebben en geeft maximaal de ruimte aan inwoners om te participeren en om initiatieven te nemen. De basis hiervoor is een goede samenwerking met inwoners, ondernemers en instellingen. We willen moderne laagdrempelige dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet en ondersteunen waar nodig. We zijn een professionele, veerkrachtige en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. Wat hebben we bereikt? Hieronder vindt u het resultaat van het programma.
Het vertrouwen van inwoners, ondernemers en instellingen in de overheid is een belangrijk element in dit programma. Als gemeente zijn we de meest nabije overheid voor onze inwoners en geven we invulling aan de landelijke ontwikkelingen. Bij alles wat we doen binnen het lokale bestuur werken we aan dit vertrouwen. Door transparant te zijn. Door toegankelijk en begrijpelijk te zijn. En door een goede dienstverlening te bieden. Bestuur Gemeenteraad
Pagina 17 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
De raad is in 2023 gestart met vlogs waarin de belangrijkste besluiten zijn uitgelicht en op een originele manier bekend worden gemaakt aan de stad. Het bereik van deze vlogs groeit. Ook is in 2023 een eerste Ideeënmarkt georganiseerd door de gemeenteraad. Daarbij heeft de raad samen met inwoners gezocht naar goede samenwerking en het verbeteren van de stad. Sustainable Development Goals (SDG’s) We werken vanuit twee pijlers aan de SDG’s: 1. vanuit gemeentelijk beleid, 2. vanuit de stad. Bij start van nieuw beleid worden de SDG’s betrokken om focus aan te brengen en onze Nieuwegeinse bijdrage aan de SDG’s te formuleren. We nemen de uitgangspunten en ambities van de SDG’s nu mee in de beleidsvoorbereiding en beleidskeuzes. Zo kunnen we de SDG's beter op natuurlijke momenten betrekken in ons beleid en ze gebruiken om afwegingen inzichtelijk te maken, integraal te werken en bewust keuzes te maken. Als daar aanleiding voor is rapporteren we over de voortgang met betrekking tot de SDG’s in de P&C-cyclus. Vanuit de stad werken we samen met MAEX om impact op de SDG's van lokale initiatieven zichtbaar te maken. Daarnaast hebben paar initiatieven gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot een subsidiebijdrage.
Dienstverlening Verbouwing Atrium De verbouwing van het Atrium in het Stadshuis is in volle gang. Samen met maatschappelijke partners (WIL, bibliotheek, Movactor, GGD, VrijwilligersHuis en KunstGein) gaan we de uitdaging aan om te komen tot een meer integrale dienstverlening en programmering (zie ook Programma Bedrijfsvoering). Wij hebben tijdelijk onze dienstverlening vanuit de Stadswinkel verplaatst naar de Zoomstede. We verwachten dat medio 2024 alle gemeentelijke dienstverlening weer in het Stadshuis kan. Extra verkiezingen In 2023 hebben we onverwacht en ongepland een extra verkiezing voor de Tweede Kamer georganiseerd. Deze is succesvol verlopen. Digitale dienstverlening Dienstverlening is verweven door de hele organisatie. We digitaliseren waar het kan en hebben persoonlijk contact als dat nodig is. Waarbij 'nodig is' mede bepaald wordt door de inwoner, die altijd een keuze moet hebben. Het doel is betrouwbare, eenduidige en begrijpelijke (digitale) informatie geven aan onze inwoners en ondernemers. Zodat iedereen vanuit zijn/haar/diens rol mee kan doen. In 2023 plukten we de vruchten van de doorontwikkeling en de digitalisering uit het Programma Dienstverlening 2018-2022. We bouwen verder op de basis die de afgelopen jaren is neergezet. Onze digitale diensten sluiten aan bij de waarden uit het manifest Digitaal Nieuwegein. DAR (digitaal aanvragen rijbewijs)
Pagina 18 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Een mooi succes is het DAR. Inwoners kunnen online hun rijbewijs verlengen, en hoeven niet meer altijd de aanvraag in het Stadshuis te doen. 18% van de rijbewijzen die online kunnen worden verlengd worden nu via het DAR aangevraagd. Complexere werkzaamheden door veranderingen in demografie Door veranderingen in de Nieuwegeinse bevolkingsopbouw moet steeds vaker buitenlandse wetgeving bekeken worden. Bijvoorbeeld omdat de Nederlandse wet niet voldoende is om een huwelijk te sluiten tussen verschillende nationaliteiten. Dankzij digitalisering leidt dit tot nu toe niet tot verhoogde kosten. Thema Bestuur, wat hebben we daarvoor gedaan? Doel 1: Democratische en transparantie besluitvorming Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? De tijdelijke commissie 'bestuurlijke 1 vernieuwing en bestuurscultuur' wordt omgezet in een permanente commissie die de komende bestuursperiode regie gaat voeren op de agenda van democratische en bestuurlijke vernieuwing die samen met de inwoners, de gemeenteraad en het college wordt gevormd. 2
Eind 2022/begin 2023 kan de overstap worden gemaakt naar een permanente oplossing voor het uitzenden en terugkijken van vergaderingen vanuit de Raadszaal en de Gildenborchzaal. Deze streams zijn goed doorzoekbaar op sprekers en tekst. Daarbij worden ze tenminste achteraf ondertiteld. Of er ook live ondertiteling mogelijk is wordt bij de implementatie duidelijk.
3
De griffie gaat actief communiceren over genomen besluiten en bereikte resultaten. Hiermee wordt de zichtbaarheid van de gemeenteraad vergroot, wordt er actiever gecommuniceerd over het resultaat van raadsvergaderingen en de betekenis van genomen besluiten voor de stad.
De audio-visuele installatie is inmiddels definitief opgeleverd maar de doorzoekbaarheid van de stream op sprekers en tekst is nog niet voldoende.
Doel 2: Inwonersparticipatie en initiatieven Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? We implementeren binnen de ambtelijke 1 organisatie een toolkit participatie met onder andere het Nieuwegeinse Samenspel die op een speelse manier leert hoe je een participatietraject vormgeeft. 2
We gaan in gesprek met de raad over hoe en onder welke voorwaarden een burgerberaad kan plaatsvinden. Daarna wordt verder invulling gegeven aan een pilot burgerberaad.
3
We organiseren leerbijeenkomsten waarin raad, college en organisatie aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden werken aan het optimaliseren van het onderlinge
Pagina 19 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
samenspel.
Doel 3: Invulling van de Nieuwegeinse bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG's) Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? Aan de hand van een verkennende notitie 1 uit 2022 gaan wij met u in 2023 in gesprek om de ambities en de reikwijdte vast te stellen de eerste concrete acties te bepalen. 2
We leggen een voorstel voor aan de raad en vervolgens een uitvoeringsprogramma om de Nieuwegeinse bijdrage vorm te geven.
3
We linken de thema’s van de SDG’s binnen samenwerkingen met partners uit de stad en stimuleren initiatieven vanuit de stad die bijdragen aan de SDG’s.
Thema Dienstverlening, wat hebben we daarvoor gedaan? Doel 1: Verbeteren bereikbaarheid Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? We implementeren een nieuw Dit project is door de keuze om deel te 1 communicatieplatform waardoor we onze nemen aan de collectieve aanbesteding via inwoners en ondernemers nog beter van de VNG vertraagd (bij de VNG). De dienst zijn. Het Klant Contact Centrum overeenkomst kan worden getekend rond (KCC) heeft door rapportages goed inzicht begin feb 2024. De planning van het in aantallen en tijden en kan gericht hierop project bestaat uit drie ‘waves’, Nieuwegein sturen. zit in de eerste wave. Live gang wordt in een maand of zes gerealiseerd en wij verwachten dus in q3 2024 live te zijn. 2
We stellen een integraal dienstverleningsconcept op voor alle partners in het Stadshuis die deelnemen in het Atrium.
Doel 2: Doorontwikkelen digitale dienstverlening Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? We zorgen ervoor dat eerst onze basis 1 goed op orde is voordat we verder bouwen aan nieuwe ontwikkelingen. Dit zorgt voor een betrouwbare en kwalitatief goede dienstverlening. Hierbij houden we rekening met de behoefte van onze inwoners en ondernemers, maar ook met de behoefte van de organisatie. We toetsen onze (nieuwe) digitale diensten aan de waarden uit het manifest Digitaal Nieuwegein. 2
Het indienen en verwerken van een MORmelding wordt steeds begrijpelijker (eenvoudiger) en is betrouwbaar voor zowel onze inwoners (melder) als voor onze medewerkers (verwerkers). We
Pagina 20 van 251
De eerder doorgevoerde verbeteringen op basis van klantreizen voor het MOR-proces hebben nog niet volledig opgeleverd wat we graag willen zien.: gebruikersgemak voor zowel de klant (melden en melding
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
hebben inzicht in aantallen en soorten meldingen. Hierop sturen we gericht en bouwen we verder aan een goede dienstverlening.
van afhandeling) als de medewerker (verwerken en uitvoeren van de melding). Dit maakt dat wij de combinatie van de BuitenBeter en BinnenBeter App willen gaan gebruiken. Deze modules worden in q2 2024 geïmplementeerd en opgeleverd.
Wat heeft het gekost? (Bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Realisatie
Resultaat
3.227
3.261
2.760
501
Dienstverlening
956
1.128
1.013
115
Totaal lasten
4.183
4.389
3.772
616
Bestuur
98
98
128
-29
Dienstverlening
963
963
1.043
-80
Totaal baten
1.062
1.062
1.171
-110
Saldo van lasten en baten
-3.121
-3.327
-2.601
726
Storting in reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-3.121
-3.327
-2.601
726
Omschrijving thema Bestuur
Totaal van het programma
Thema Bestuur (Bedragen x € 1.000)
Product
Bestuur Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
2.510
2.610
2.177
434
Baten
0
0
13
13
Saldo
-2.510
-2.610
-2.164
446
Toelichting In het onderdeel Bestuur in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de personele kosten voor het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad geraamd. Daarnaast is er een budget geraamd voor ondersteuning van de gemeenteraad en de Rekenkamer. Het product bestuur laat per saldo een positief resultaat zien. De grootste en specifieke afwijkingen binnen dit product zijn onderstaand toegelicht. •
Lagere salariskosten Raad (ca. € 40.000) en college (ca. € 35.000)
•
Het college en de Rekenkamer hebben geen gebruik hoeven maken van het budget voor advies en onderzoekskosten (lagere lasten € 55.000).
Pagina 21 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
•
Toevoeging aan de voorziening voor wethouderspensioenen was minder nodig dan begroot (lagere lasten € 260.000). De stand van de voorziening wordt jaarlijks berekend; dit is de afgelopen jaren met wisselende inflatie- en rentecijfers niet goed voorspelbaar gebleken.
•
Sterk gestegen controlekosten van de accountant (hogere lasten € 70.000). De auditcommissie heeft in de raad reeds melding gemaakt van de sterk gestegen kosten.
•
Budget Ideeën markt (lagere lasten € 85.000 in 2023). De werkzaamheden voor uitvoering van het Raadsbesluit over de ingediende ideeën starten in 2024. Aan de Raad wordt gevraagd dit restantbudget over te hevelen naar 2024 (zie paragraaf 1.3.4. Budgetoverhevelingen). Overige kleine financiële afwijkingen binnen dit programma zijn vanwege de omvang niet verder toegelicht.
(Bedragen x € 1.000)
Product
Strategie en samenwerking Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
423
387
372
15
Baten
0
0
0
0
Saldo
-423
-387
-372
15
Toelichting In het onderdeel Strategie en samenwerking zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor Intergemeentelijke samenwerking (voornamelijk bijdrage VNG) begroot, evenals de budgetten voor de realisatie van de Sustainable Development Goals. De afwijking is kleiner dan € 25.000 en wordt daarom niet toegelicht. (Bedragen x € 1.000)
Product
Wijkgericht samenwerken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
293
263
211
52
Baten
98
98
115
17
Saldo
-195
-165
-96
69
Toelichting In het onderdeel Wijkgericht samenwerken zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor wijknetwerken (initiatieven in de wijk) begroot, evenals een budget voor het project buurtbemiddeling. Wijkgericht samenwerken blijft voor twee onderdelen achter als het gaat om de bestedingen van de middelen. Ten eerste de post diverse kosten, dit zijn middelen die de wijkcoördinatoren in staat stellen om snel te schakelen bij kosten voor bepaalde activiteiten of kleine aanpassingen in de openbare ruimte. In 2023 zijn deze middelen niet opgegaan. Reguliere budgetten waren snel
Pagina 22 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
beschikbaar en afdoende waardoor er op dit budget minder beroep is gedaan. Tweede onderdeel waar de uitgaven lager zijn gebleven betreft de subsidie voor de wijknetwerken. In de afgelopen jaren (zeker in coronatijd) zijn bij sommige wijknetwerken de reserves opgelopen tot het maximaal toegestane bedrag. Daarmee wordt de subsidie lager en soms zelfs nul euro. Thema Dienstverlening (Bedragen x € 1.000)
Product
Burgerzaken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
725
897
878
19
Baten
910
910
974
64
Saldo
184
12
96
83
Toelichting In het onderdeel Burgerzaken in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten van verkiezingen (323.000 in 2023) en ontvangen leges voor reisdocumenten en rijbewijzen in verantwoord. Het aantal reisdocumenten en rijbewijzen is niet helemaal precies in te schatten. Dit beïnvloedt de inkomsten en ook afdrachten naar het rijk. Een digitaliseringsproject is in de begroting opgenomen als een licentie (exploitatie) maar gezien de hoogte van het bedrag (26.000) geboekt als een krediet conform de regels van het BBV. (Bedragen x € 1.000)
Product
Klantcontacten en voorlichting Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
227
227
133
94
Baten
0
0
0
0
Saldo
-227
-227
-133
94
Toelichting In het onderdeel Klantcontacten en voorlichting in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor het klant contactcentrum, de gemeentepagina en de website verantwoord. Klantcontact centrum (lagere lasten, € 94.000) In dit bedrag zitten twee bedragen die beschikbaar zijn voor deze raadsperiode: € 50.000 voor een pilot burgerforum en € 15.000 voor een startpakket in meerdere talen. De uitvoering hiervan heeft in 2023 nog niet plaatsgevonden. Aan de raad wordt gevraagd deze bedragen over te hevelen naar 2024.
Pagina 23 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Het resterende verschil is een samenstel van diverse kleine voor- en nadelen. (Bedragen x € 1.000)
Product
Vergunningsverlening Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
4
4
2
2
Baten
54
54
70
16
Saldo
50
50
68
18
Toelichting In het onderdeel Vergunningsverlening in de begroting zitten budgetten voor het verlenen van vergunningen en de bijbehorende ontvangen leges op het gebied van bijvoorbeeld horecaexploitatie en evenementen. Reservemutatie Bestuur en dienstverlening (Bedragen x € 1.000)
Reserve mutatie
Saldo
Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
-
-
-
0
0
0
Toelichting nvt
Pagina 24 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
2.1.2 Programma Wonen en economie Wat is onze ambitie? Nieuwegein is een groene, duurzame en veilige stad in de populaire regio Utrecht waar de huidige en volgende generaties graag in goede gezondheid willen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Het woningaanbod sluit aan bij de vraag. Ondernemers krijgen de ruimte te ondernemen en er is voldoende werkgelegenheid. De kwaliteit van de omgeving is aantrekkelijk met groene buurten waar men zich thuis voelt. City is een levendige en duurzame binnenstad. En Nieuwegein heeft historische dorpsgezichten en waardevolle cultuurhistorie en archeologie. We zetten slim in op de energietransitie en verduurzaming en zorgen ervoor dat onze stad de gevolgen van de klimaatverandering aan kan. We willen als gemeente verbinden en trekken samen op met inwoners, ondernemers en kennisinstellingen. Maar ook met de groene, gezonde en slimme regio Utrecht om onze ambities te halen. Rondom dit laatste participeren we actief in regionale samenwerkingsverbanden. Wat hebben we bereikt? Hieronder vindt u het resultaat van het programma.
Toelichting Wonen Inleiding Wij hebben ons voorbereid op de Omgevingswet die per 1 januari 2024 is ingegaan. Dit is zonder veel problemen verlopen. Ook de overdracht van bodemtaken van de provincie naar onze gemeente is vlot gegaan. Het Omgevingsplan Nieuwegein voor Duurzaam Bouwen Woningbouw is gerealiseerd. Daarnaast zijn er veel nieuwe ontwikkelingen op ons afgekomen die kunnen resulteren in nieuwe toekomstige ontwikkelingen. Om hier grip op te houden zijn we gaan werken volgens de 5 kritische succesfactoren vanuit De Groei van de Stad welke zijn vastgesteld.
Pagina 25 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Ontwikkelingen woningmarkt De reeds ingezette gebiedsontwikkelingen van City en Rijnhuizen zijn verder gebracht. Daarnaast zijn er in hieraan grenzende gebieden nieuwe ontwikkelingen ontstaan die hebben geleid tot een bredere verkenning van de directe omgeving van City en Rijnhuizen: het vertrek van Henkel en Eco-Lab en het op termijn vertrekken van (een deel van) het Antonius ziekenhuis. Dit heeft geresulteerd in het opzetten van diverse verkenning (groot stadshart) en het opstellen van een ontwikkelkader (Henkel / Eco-Lab) en de strategische aankoop van het Henkelterrein. Naast bovengenoemde ontwikkelingen is de 'pas van de plaats' gegaan. Alle nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan een vijftal kritische succesfactoren. De markt was grillig. Door stijgende rente werd de afzet van woningen moeilijker. Door een beroep te doen voor een vijftal projecten op subsidie (start bouwimpuls) hebben we door kunnen bouwen aan projecten die dreigden te stagneren. City De eerste projecten zijn volop in uitvoering. In 2024 zullen de eerste nieuwe wooncomplexen bewoond gaan worden. Het integraal ontwerp van de openbare buitenruimte is nagenoeg afgerond (masterplan) en voor het nieuwe OV knooppunt is een keuze uit een aantal ontwerpen gemaakt. De tender voor een aantal nieuwe complexen is afgerond en in de komende periode zal hier verder vervolg aan gegeven worden.
Rijnhuizen Diverse wooncomplexen zijn opgeleverd. Het ontwerp van de inrichting is grotendeels gereed en de eerste fase is in uitvoering genomen. De voorbereidingen voor de tijdelijke schoollocatiekeuze is gemaakt en de COA heeft overeenstemming met een pandeigenaar om voor 10 jaar een opvanglocatie te openen in het plangebied. Overige projecten Naast hiervoor genoemde gebiedsontwikkelingen is er op diverse andere (kleinere) locaties voortgang geboekt in de realisatie van woningen. Voorbeelden zijn het Juko terrein, Middenblok, Blokhoeve, Pinguïn, Buizerdlaan et cetera. Allemaal binnenstedelijke locaties die bijdragen aan nieuwe woningen in onze stad. Betere Buurten Schansen Zuid, Muntenbuurt en Gebouwendriften De laatste straten in Schansen Zuid worden in het eerste kwartaal van 2024 opgeleverd. De herinrichting van de Muntenbuurt is gestart. En samen met de bewoners is een definitief ontwerp voor de Gebouwendriften gemaakt. Omgevingsprogramma wonen Het Omgevingsprogramma wonen (vernieuwing van de Woonvisie) is voorbereid. Deze wordt in 2024 vastgesteld. In de komende nieuwe huisvestingsverordening worden de wijzigingen opgenomen uit de gewijzigde Huisvestingswet. Denk aan mogelijkheden om de toewijzing van nieuwe koopwoningen te reguleren. Volgens de Wet goed verhuurderschap is er een meldpunt ingericht voor huurders.
De vereveningsverordening sociale huur en lage middenhuur Nieuwegein is ingegaan vanaf 2023. Hiermee dragen alle bouwplannen bij aan het gewenste aandeel betaalbare huurwoningen. In dit programma wordt tevens voorgesteld om een nieuwe zorgcirkel in Rijnhuizen toe te voegen. Woonzorg-initiatieven We hebben in 2023 succesvol woonzorg-initiatieven gerealiseerd of verder ondersteund. De zorgwoningen op het 'Juko'-terrein zijn opgeleverd. In Rijnhuizen houden wij nu al rekening met de toekomstige zorgcirkel uit het omgevingsprogramma wonen.
Pagina 26 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Monumentaal vastgoed Het behoud van ons monumentaal vastgoed is op orde. Voor particuliere eigenaren van monumenten hebben we het toepassen van verduurzamingsmaatregelen breder mogelijk gemaakt. Er is een plan om de archeologische verhalen van Het Klooster zichtbaar en beleefbaar te maken. Hier werken we in 2024 verder aan. Samen met provincie Utrecht en het waterschap werkten we aan het project Sterke Lekdijk. We hebben nu een goed beeld van de meekoppelkansen die in 2024 verzilverd kunnen worden. Verduurzaming woningen We hebben met de verduurzaming van woningen in 2023 een flinke stap gezet, door ruim 1.000 huishoudens daarbij te helpen. Twee woningcorporaties gaan samen 500 woningen verduurzamen. En er zijn ruim 600 energieboxen met advies uitgereikt. Hiermee zijn kleine energiebesparende maatregelen mogelijk gemaakt. Ook zijn 125 woningen geholpen door de FIXbrigade, met het verduurzamen van hun woning. We hebben 99 kwetsbare huishoudens geholpen met de witgoedregeling voor duurzamere apparaten. Energie-N is een vaste partner richting huishoudens om die huishoudens te helpen met de verduurzaming van hun woning. Warmtetransitie Met de inwoners van de Gebouwendriften zijn we goed op weg naar een duurzame warmte oplossing voor hun buurt als vervanging voor het aardgas. De belangstelling voor de aardgasvrij aanpak in Gebouwendriften leidde tot meer betrokken bewoners.
Omgevingsprogramma's rond thema duurzaamheid Het omgevingsprogramma Klimaatadaptatie is vastgesteld en twee nieuwe duurzame omgevingsprogramma’s zijn opgestart: omgevingsprogramma circulair en omgevingsprogramma energietransitie. Als direct circulaire toepassing is veel grond in Rijnhuizen binnen Rijnhuizen hergebruikt. Duurzame initiatieven Twee schoolpleinen van twee basisscholen zijn omgetoverd tot klimaatbestendige schoolpleinen voor de scholen en de buurt. Een aantal Nieuwegeiners heeft zich onder de vlag van Samen Duurzaam Nieuwegein verenigd onder de naam stadsvergroeners. Economie Afgelopen jaar hebben we blijvend geïnvesteerd in het leren kennen van onze ondernemers. We hebben zowel verbindingen gelegd met ondernemers als tussen ondernemers. In 2023 is aangesloten is bij het regionale netwerk Ondernemer Centraal en o.b.v. de uitkomsten van het Ondernemersonderzoek komen we begin 2024 tot een gericht voorstel voor de wijze waarop we ondernemers verder kunnen ondersteuning inclusief een bestedingsvoorstel van de middelen. Onderlinge samenwerking Dit functioneert nu goed op bedrijventerrein De Liesbosch. Verschillende bedrijven op het bedrijventerrein Plettenburg-De Wiers hebben een eerste stap gezet in het bevorderen van de onderlinge samenwerking om daarmee te komen tot een toekomstbestendig bedrijventerrein.
Circa 70 ondernemers waren aanwezig op de eerste bijeenkomst. Hieruit is een initiatiefgroep van ongeveer 13 ondernemers opgestart. Verruiming winkeltijden, nieuw horecabeleid en hulp voor ondernemers De openingstijden van winkels zijn verder verruimd, naar de wens van de klant. Het horecabeleid is weer actueel. En ondernemers die het moeilijk hebben kunnen hulp krijgen via Ondernemers
Pagina 27 van 251
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
Centraal. We hebben met het Ministerie de eerste stappen gezet, naar meer inzicht in waar ZZPers tegenaan lopen. Mijlpaal bereikt: 50.000 arbeidsplaatsen Het bedrijfsleven ziet kansen voor groei en ontwikkeling. We kunnen u dan ook met trots melden dat de Nieuwegeinse werkgelegenheid voor het eerst meer dan 50.000 arbeidsplaatsen biedt. Een mooie mijlpaal. Ook het aantal ondernemers is sterk gegroeid. Onze economische voedingsbodem is daarmee (veer)krachtig en duurzaam. Thema Wonen, wat hebben we daarvoor gedaan? Doel 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? OMGEVINGSWET 1 We verwerken de regels uit de bruidsschat (de rijksregels die naar de gemeente toekomen) in ons omgevingsplan. 2
We starten met de eerste gebiedsgerichte wijzigingen voor Galecop en Doorslag.
3
We ronden de thema-gewijze wijziging Omgevingsplan Nieuwegein voor Duurzaam Bouwen Woningbouw af.
4
We hebben afspraken gemaakt met de provincie over de overdracht van de bodemtaken en voeren die uit.
5
CITY We komen met een schetsontwerp voor de openbare ruimte van heel City. Hierin wordt de vertaalslag gemaakt van de kwaliteitskaders die al voor City zijn vastgesteld (t.a.v. duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, materialisering) naar een integraal en herkenbaar schetsontwerp voor de openbare ruimte van heel City.
6
Delen van het schetsontwerp openbare ruimte City worden verder uitgewerkt naar een voorlopig ontwerp. De uit te werken delen betreffen de gebieden Doorslagzone, De Knoop, P-Zuid, Plein 1971 en City-West.
7
We leveren het lichtontwerp voor de onderdoorgang van het viaduct van de Zuidstedeweg als verbinding tussen De Doorslag en P-Zuid op.
8
Door nieuwe openbaar vervoerontwikkelingen op het gebied van elektrisch laden en de totale vervoersvraag stellen we een nieuw programma van eisen voor de inrichting en fasering van Plein 1971 op.
9
Voor het OV knooppunt (bus + tram) wordt gewerkt aan een ‘landmark’ ontwerp om het centrum van City verder te accentueren. De architectenselectie ronden we in 2023 af. In 2023 staat ook de
Pagina 28 van 251
De wijk Doorslag wordt in 2024 opgestart.
Het lichtontwerp onder het Zuidstedeviaduct heeft veel vertraging opgelopen door discussies met de provincie Utrecht over de verbinding van dit lichtontwerp aan het viaduct. Deze zijn inmiddels beslecht. In februari 2024 zal het ontwerp worden aangebracht.
Datum: 28 mei 2024
Jaarstukken 2023
oplevering van het ontwerp gepland. 10
RIJNHUIZEN In tweede helft 2024 volgt een voorstel In 2023 leveren we de evaluatie "Herijking met de evaluatie en een mogelijke wijziging Rijnhuizen" op. Op basis hiervan kan van de gebiedsvisie. beoordeeld worden of de vooraf vastgestelde stedenbouwkundige en duurzaamheidsaspecten goed uitwerken op het moment dat er 2.500 woningen in Rijnhuizen worden gerealiseerd.
11
We vervolgen in de buitenruimte van Rijnhuizen het realiseren van nieuwe woonstraten en het omvormen van bestaande straten naar woonstraten.
12
We voeren de eerste delen van het te realiseren Park Rijnhuizen uit, zoals de onderdelen Wijnestein en de Watertuin.
13
GEBIEDSONTWIKKELING We werken met onze positiebepaling in de hand samen met Rijk en regio aan de planontwikkeling voor Groot Merwede en in het bijzonder de A12-zone. We werken toe naar inzicht in condities, haalbaarheid, ontwikkel- en financieringsconstructies en naar afspraken over investeringen in onder meer mobiliteitsmaatregelen om de gebiedsontwikkeling op te kunnen starten. In de komende jaren onderzoeken we op welke wijze we dit financieren. Daarbij blijven we via de maatschappelijke dialoog in gesprek met inwoners en ondernemers.