2023-307 Bijlage 1 Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
2023-307 Bijlage 1
Programmabegroting 2024-2027
Programmabegroting 2024-2027
Inhoudsopgave 1. Algemeen ............................................................................................ 4 1.1 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 1.2 Bestuurlijk perspectief ........................................................................................... 7 1.3 Financieel perspectief ............................................................................................ 8
2. Programmaplan ................................................................................. 12 2.1 Bestuur en Dienstverlening ................................................................................... 13 2.2 Wonen en Economie ............................................................................................. 25 2.3 Leefomgeving en Veiligheid ................................................................................... 38 2.4 Vrije tijd ............................................................................................................. 63 2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ......................................... 72 2.6 Bedrijfsvoering .................................................................................................... 95 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................... 109
3. Paragrafen ...................................................................................... 114 3.1 Lokale heffingen ................................................................................................ 115 3.2. Financiering...................................................................................................... 121 3.3. Weerstandsvermogen, risicobeheersing & kengetallen ........................................... 125 3.4. Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 131 3.5 Verbonden partijen............................................................................................. 135 3.6. Grondbeleid...................................................................................................... 150 3.7 Parkeerexploitatie .............................................................................................. 154 3.8 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 156 3.9.Wet Open Overheid ............................................................................................ 162
4. Financiële begroting ........................................................................ 163 4.1 Overzicht van baten en lasten.............................................................................. 164 4.2 Overzicht reservemutaties ................................................................................... 167 4.3. Overzicht voorzieningenmutaties......................................................................... 179 4.4 Overzicht incidentele baten en lasten.................................................................... 189 4.5 Geprognosticeerde balans ................................................................................... 194 4.6 Begrotingscijfers per taakveld .............................................................................. 196 4.7 Investeringen .................................................................................................... 199
Pagina 2 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
5. Overige gegevens ............................................................................ 207 5.1 Inleiding ........................................................................................................... 208 5.2 Kerngegevens.................................................................................................... 209 5.3 Landelijke basisset indicatoren............................................................................. 210
Pagina 3 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
1. Algemeen
Pagina 4 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
1.1 Leeswijzer Opzet programma's We hebben gekozen voor een begroting die 7 programma's bevat: Programma 1
Bestuur en Dienstverlening
Programma 2
Wonen en Economie
Programma 3
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 4
Vrije tijd
Programma 5
Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming
Programma 6
Bedrijfsvoering
Programma 7
Algemene dekkingsmiddelen
Per programma volgen we de onderstaande opzet.
W-vragen De door ons gebruikte systematiek sluit aan bij de vastgestelde richtlijnen. De W-vragen pellen als het ware af, van het te bereiken doel in 2024 naar welke activiteiten nodig zijn om dit doel te behalen en vervolgens welke middelen nodig zijn voor het bereiken van het doel. Om de begroting niet te omvangrijk te maken focust de begroting zich vooral op nieuwe doelen en activiteiten en op de (inhoudelijke en financiële) veranderingen ten opzichte van de vorige begroting.
Pagina 5 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Per programma beschrijven we eerst de ambitie van dat programma. Wat is de bedoeling? Wat willen we bereiken met onze inspanningen? Daarna volgen per thema de W-vragen. 1e W-vraag: Wat willen we bereiken? Het antwoord op deze vraag richt zich op de ambitie die we hebben bij het thema. Wat is het doel/ zijn de doelen binnen het thema en vervolgens toegespitst op de doelen die we in 2024 willen bereiken of beïnvloeden. 2e W-vraag: Wat gaan we daarvoor doen? Dit bevat de activiteiten in 2024 waar in de bestuursrapportage en de jaarstukken voortgang en resultaat op wordt aangegeven. Dit is een deel van de activiteiten binnen een programma, namelijk die activiteiten waar we een extra impuls aan geven in het komende jaar. De 'going concern' activiteiten voeren we wel uit, maar benoemen we niet expliciet in de begroting. Financiële toelichting Hier staan toelichtingen op de financiële ontwikkelingen binnen het thema. De structuur van de boekhouding is voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden). Hier komt de term 'producten' terug die u niet in de tekstuele toelichting bij de programma's zult terugvinden. Deze verplichte structuur maakt het leggen van een solide financiële verbinding tussen boekhouding en ambities en doelstellingen lastig. Met de toelichting hebben wij dit wel zo veel als mogelijk aan elkaar verbonden.
De bedragen die in de kolom 'Begroting 2023' zijn opgenomen, betreffen de bedragen van de gewijzigde begroting na bestuursrapportage. We maken inzichtelijk welke budgetten gemoeid zijn met de verschillende activiteiten en werkzaamheden die onder een programma plaatsvinden. Voor een aantal middelen die specifiek genoemd zijn in het coalitieakkoord geldt dat deze gedurende de gehele collegeperiode beschikbaar zijn, maar vanwege de beschikbare incidentele middelen verwerkt zijn in de specifieke jaarschijven. De samenvatting van de financiële effecten op programmaniveau staan aan het einde van het programma. Indicatoren De indicatoren stonden voorheen in een bijlage bij de begroting, conform afspraak zijn deze onderdeel gemaakt van de programma's waar ze bij horen. Er zijn verschillende indicatoren: prestatie-indicatoren die iets zeggen over de vraag of we hebben gedaan wat we zouden doen en effectindicatoren die iets zeggen over de vraag of we met onze inspanningen bereiken wat we wilden bereiken. Dit onderdeel van de begroting is nog in doorontwikkeling, de volgende begroting zetten we hierin een volgende stap. 3e W-vraag: Wat mag het kosten? De raad stelt de begroting vast op programmaniveau, vandaar dit overzicht van het totale programma.
Omdat alle kosten voor bedrijfsvoering op het programma Bedrijfsvoering zijn verantwoord en er geen doorbelasting naar de andere programma's plaatsvindt, ontstaat in sommige gevallen de situatie dat baten op een product de lasten lijken te overschrijden. Dit komt onder andere voor bij de onderdelen Riolering, Afval en Begraafplaatsen. Voor die onderdelen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen voor een uitgebreide toelichting.
Pagina 6 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
De bedragen in de tabellen zijn afgerond. Door de afrondingen in de tabellen kan het voorkomen dat totaaltellingen niet volledig aansluiten.
1.2 Bestuurlijk perspectief Voor u ligt de programmabegroting 2024-2027. Deze vormt de verdere uitwerking van de Kadernota 2024 die op 6 juli 2023 door uw raad is vastgesteld. Als gemeente bevinden wij ons al een tijdlang in een situatie waarin grote opgaven de aandacht van Rijk, provincies en gemeenten hebben. Klimaat, Duurzaamheid, Wonen en Mobiliteit zijn landelijk (soms zelfs wereldwijd) en lokaal actueel, en vragen terecht meer en meer om concrete acties en oplossingen. En hoewel, sinds het behandelen van de Kadernota 2024, het kabinet Rutte IV inmiddels demissionair is geworden, zien wij geen reden om de aandacht op deze thema’s te laten verslappen. Dit temeer omdat de stad en haar inwoners en organisaties dit van ons vragen en verwachten. Nieuwegein staat voor de uitdaging om te behouden wat in het verleden met elkaar is opgebouwd en tegelijkertijd voorbereid te zijn op de vraagstukken die op genoemde terreinen voor ons liggen. We stellen vast dat veel activiteiten in gang zijn gezet en stellen voor deze in 2024 voort te zetten. De vraagstukken vragen namelijk nu om actie en we kunnen het ons niet veroorloven, ondanks de teruglopende middelen, daar nu al te veel gas op terug te nemen. Daarvoor zijn ze te groot en urgent.
We blijven dus optrekken met gemeenten in de regio en met provincie en Rijk en betrekken vanzelfsprekend de stad bij de invulling en uitvoering van onze plannen. Dat laatste achten wij van grote toegevoegde waarde ondanks de tijd die sommige participatietrajecten soms kosten. De betrokkenheid van burgers uit zich ook in de toegenomen bereidheid om procedures te starten. Deze participatie en democratische waarborgen zijn in onze ogen een groot goed, maar betekenen ook dat planningen en uitkomsten niet altijd te voorspellen zijn. De onzekerheden die gepaard gingen met corona en later de oorlog van Rusland in Oekraïne zijn gelukkig wel een stuk kleiner geworden. Corona lijkt iets uit een wat verder verleden. En de gevolgen van de Russische inval lijken, helaas, al bijna gemeengoed geworden. Zo vraagt de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, naast de reguliere opvang, nog steeds onze aandacht. Verder blijft ook de situatie op de arbeidsmarkt onze aandacht vragen. Studies laten zien dat we daar de komende tijd in ons land mee te maken blijven houden. In de voorliggende begroting anticiperen wij daarop door de ambities nog beter op de personele mogelijkheden af te stemmen. Maar ook door acties in gang te zetten die onze aantrekkelijkheid als werkgever verder kunnen vergroten.
Dit, in combinatie met gericht en bewust inhuren van externe ondersteuning en het verder terugdringen van het ziekteverzuim, moet de beschikbaarheid van personeel op het noodzakelijk niveau brengen en houden. De voorliggende begroting kent een positief begrotingssaldo voor de jaren 2024 en 2025. Daarna verslechtert het begrotingsperspectief. Indachtig de oproep van de VNG om een reële meerjarenbegroting op te stellen en met het oog op de al genoemde onzekerheden achten wij dat op dit moment aanvaardbaar. Zeker als we met elkaar de komende periode op zoek gaan naar mogelijkheden om dat meerjarenbeeld te verbeteren. In het volgende hoofdstuk en in de toelichtingen op de programma’s gaan wij nader in op het financiële beeld in deze begroting.
Pagina 7 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Tot slot wijzen wij u in het bijzonder op de leeswijzer bij deze begroting. In het verlengde van de gesprekken die wij met u hebben gevoerd over de kwaliteit en leesbaarheid van onze P&C documenten zijn enkele verbeteringen doorgevoerd. Wij hopen hiermee de toegankelijkheid, maar zeker ook de mogelijkheden voor uw kaderstellende en daaropvolgende controlerende rol te hebben vergroot. We realiseren ons dat dit nog niet af is en zullen, mede op basis van de ervaringen met de begroting 2024, hier in de komende begrotingen een vervolg op geven.
1.3 Financieel perspectief In deze paragraaf geven wij een toelichting op de hoofdlijnen van deze voorliggende meerjarenbegroting 2024-2027. Zoals ook in het bestuurlijk perspectief beschreven, hebben we bij het opstellen van deze begroting opnieuw te maken met uitdagende vraagstukken en onzekerheden over onze baten en lasten. Dit brengt met zich mee dat over de jaren 2026 en 2027 geen sluitende begroting kunnen presenteren. In het vervolg van deze paragraaf lichten wij toe welke financiële consequenties het vastgestelde beleid voor 2024-2027 heeft. Ontwikkeling saldo na kadernota Start kadernota 2024 Verwerking besluitvorming Algemene ontwikkelingen Invulling pm-posten kadernota Nieuwe ontwikkelingen Correcties op de begroting/kadernota Saldo begroting 2024-2027
2024 -177.000 -60.000 1.296.000 1.062.000 -1.742.000 45.000 424.000
2025 4.430.000 -130.000 314.000 -614.000 -2.442.000 -53.000 1.505.000
2026 -1.654.000 -130.000 386.000 -1.056.000 -2.810.000 -95.000 -5.359.000
2027 -2.313.000 -130.000 2.308.000 -1.649.000 -2.524.000 151.000 -4.157.000
Het startpunt van deze begroting is de stand van de eerste technische wijziging 2023 samen met de ontwikkelingen uit de kadernota 2023. Vervolgens is in september jl. de bestuursrapportage 2023 vastgesteld. Daarnaast hebben we in deze begroting de pm posten uit de kadernota, nieuwe ontwikkelingen en correcties op de begroting en kadernota verwerkt. Dit lichten we hierna verder toe. Onderstaand is een toelichting gegeven op een aantal specifieke onderdelen in de begroting 1. Verwerking besluitvorming Dit betreft de verwerking van de meerjarige effecten van de bestuursrapportage en het
amendement over het evenemententerrein dat bij de kadernota is aangenomen. 2. Algemene ontwikkelingen De bedragen in verband met de algemene ontwikkelingen betreffen: Algemene ontwikkelingen Brief meicirculaire 2023 Ontwikkeling algemene uitkering 2027 Renteontwikkeling
Pagina 8 van 211
2024 500.000
2025 539.000
2026 666.000
2027 953.000
796.000 1.296.000
-225.000 314.000
-280.000 386.000
2.124.000 -769.000 2.308.000
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Brief meicirculaire 2023: Bij de kadernota is de raad geïnformeerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2023. Deze bedragen zijn nu verwerkt in de begroting 2024. Ontwikkeling algemene uitkering 2027: In de septembercirculaire 2023 is een raming opgenomen voor de nieuwe accressystematiek van het gemeentefonds. Op basis van de historische ontwikkeling van het bruto binnenlands product ontvangt de gemeente een volumeaccres van € 2,1 mln. Daarmee wordt het "ravijn" in 2027 iets minder diep. Renteontwikkeling: op basis van de verwachte investeringsplanning is een nieuwe liquiditeitsprognose opgesteld. Vanaf 2025 wordt uitgegaan van een stijging van de rentelasten, omdat voor nieuwe leningen een hoger rentepercentage wordt verwacht. 3. Invulling pm-posten uit de kadernota De invulling van de pm-posten uit de kadernota zorgt in 2024 nog voor een positief effect op het saldo en in de jaren daarna voor een negatief effect. Dit ziet er als volgt uit: Invulling pm-posten kadernota
2024
2025
2026
2027
Beheerplannen openbaar domein investeringen
-225.000
72.000
345.000
693.000
Dekking uit reserve Nota kapitaalgoederen
225.000
-72.000
-345.000
-693.000
-
-325.000
-650.000
-975.000
121.000 -194.000 194.000
-164.000 2.233.000 -2.233.000
-264.000 -275.000 275.000
-186.000 -224.000 224.000
Bijdrage Merwedelijn en ontwikkelingen A12-zone
-1.656.000
-
-
-
Aanwending 50% saldo jaarrekening 2022
1.656.000
-
-
-
-8.000 949.000 1.062.000
-127.000 2.000 -614.000
-135.000 -7.000 -1.056.000
-294.000 -194.000 -1.649.000
Effect ingroeimodel reserveonttrekkingen Beheerplannen openbaar domein budgetten Saldo parkeerexploitatie Mutatie reserve parkeren
Beheerplannen vastgoed investeringen Ontwikkeling kapitaallasten
Beheerplannen openbaar domein investeringen: Het effect op de kapitaallasten is doorgerekend. De jaarlijkse kredieten nemen toe. Er is rekening mee gehouden dat de kapitaallasten in 2024 lager zijn dan begroot, doordat bij de jaarrekening 2023 een aantal investeringen over oude jaren wordt afgesloten, die niet volledig zijn besteed. Dekking uit reserve Nota kapitaalgoederen: Het effect van de nieuwe beheerplannen wordt verrekend met de reserve Nota kapitaalgoederen. Effect ingroeimodel reserve-onttrekkingen: Op dit moment wordt dekking voor kapitaallasten van Betere buurten en de beheerplannen openbaar domein voor een belangrijk deel gevonden in een onttrekking aan de reserves voor deze onderdelen. Nadeel hiervan is dat op het moment dat de reserves uitgeput zijn, de kapitaallasten op één moment volledig ten laste van het begrotingssaldo komen. Er is daarom een scenario ontwikkeld waarbij er jaarlijks een oplopend bedrag ten laste van de begroting komt, waardoor er een ingroeimodel ontstaat tot het moment waarop de reserves
Pagina 9 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
zijn uitgeput. Daarbij gaat het om een bedrag van € 325.000 vanaf 2025. Omdat nieuwe beheerplannen kunnen leiden tot andere benodigde bedragen, wordt het bedrag iedere vier jaar geactualiseerd. Om dit ingroeimodel uit te kunnen voeren wordt voorgesteld om de bestaande reserves Betere buurten en Nota kapitaalgoederen samen te voegen in een nieuwe reserve Betere buurten en beheerplannen. Beheerplannen openbaar domein budgetten: Het gaat hierbij om onderhoud waarvoor budgetten in de begroting staan, of ten laste van voorzieningen worden gebracht. Een deel van de voorzieningen valt vrij, doordat er jaarlijks gelijke onderhoudsbudgetten in de begroting worden opgenomen. Het niet meer benodigde saldo van de voorziening kan worden toegevoegd aan de reserve Nota kapitaalgoederen. Daarmee is er een hoger bedrag beschikbaar in de reserve nota kapitaalgoederen. Parkeerexploitatie: In de begroting 2024 is de parkeerexploitatie geactualiseerd, zonder nieuwbouw van parkeergarage Zuid (P15) en met een verhoging van de parkeertarieven met € 0,10
per jaar. De saldi over de jaren komen ten laste van de reserve parkeren, onder voorbehoud van uw besluitvorming daarover in de 2e technische wijziging 2023. De inkomsten uit verkoop van parkeerplaatsen in 2025 komen ten gunste van de reserve. Bijdrage Merwedelijn en ontwikkelingen A12-zone: conform het voorstel bij de jaarrekening 2022 is in de begroting de storting in de reserve Merwedelijn en ontwikkeling A12-zone opgenomen. Het gaat hierbij om 50% van het voordelig saldo na bestemming van de jaarrekening. Beheerplannen vastgoed investeringen: deze leiden naast de geraamde gevolgen voor de voorzieningen, ook tot hogere kapitaallasten voor investeringen. Ontwikkeling kapitaallasten: Uitstel van een aantal investeringen levert in de eerste jaren van het perspectief een voordeel op ten opzichte van de raming die in de kadernota is verwerkt. Waar nodig is rekening gehouden met vertraging in het ontvangen van (huur)inkomsten. Op basis van de bijgestelde investeringsplanning is de verwachting dat de kapitaallasten vanaf 2026 hoger worden dan de raming nu, onder meer als gevolg van gestegen kosten. 4. Nieuwe ontwikkelingen Nieuwe ontwikkelingen Ontwikkelingen binnen VEKOB Ontwikkelingen scholen Tijdelijke sporthal Parkhout Overige ontwikkelingen
2024 -1.497.000 -27.000 -128.000 -90.000 -1.742.000
2025 -1.660.000 -438.000 -259.000 -85.000 -2.442.000
2026 -2.119.000 -461.000 -145.000 -85.000 -2.810.000
2027 -1.831.000 -464.000 -144.000 -85.000 -2.524.000
Ontwikkelingen binnen VEKOB: dit betreft voornamelijk de BUIG-gelden, hierbij is de verwachting dat de gemeente een fors nadeel heeft bij de verdeling van de BUIG-gelden in de komende jaren (oplopend naar 1,5 miljoen in 2027). Daarnaast is de OVA index hierin verwerkt. Ontwikkelingen scholen: dit betreft de kapitaallasten tijdelijke school Rijnhuizen, daarnaast zijn de vitale scholen doorgerekend. Vanaf 2028, nadat de scholen worden opgeleverd, nemen de afschrijvingslasten sterk toe. De vervangende huisvesting is nu nog niet geraamd. Onbekend is nog op welke wijze dat wordt geregeld en wat de kosten daarvan zullen zijn.
Pagina 10 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Tijdelijke sporthal Parkhout: De meerkosten voor de tijdelijke sporthal voor Koveni in Parkhout zijn conform het voorstel verwerkt in de begroting. Overige ontwikkelingen: Dit betreft diverse kleinere aanpassingen. 5. Correcties op de begroting/kadernota Dit betreft eveneens diverse kleinere aanpassingen. Verwerking moties ideeënmarkt De financiële effecten van de voorstellen uit de ideeënmarkt zullen worden verwerkt in de 1 e technische wijziging 2024. Omdat deze ten laste worden gebracht van het beschikbare budget van de raad, hebben deze geen effect op het saldo van de begroting 2024. Begrotingsjaar 2026 en 2027 Zoals uit deze paragraaf blijkt zijn de begrotingssaldi voor 2024 en 2025 positief. Voor 2026 en 2027 presenteren wij een begroting met een negatief saldo. Hiermee volgen wij het advies van de VNG over dit onderwerp en maken we de negatieve gevolgen van het Rijksbeleid op de begroting van de gemeente zichtbaar. We doen nu nog geen voorstellen voor maatregelen vanaf 2026. Wel zullen wij in de komende periode starten met de uitvoering van het plan van aanpak om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting in 2025. Dit treft u aan als bijlage bij het raadsvoorstel voor de programmabegroting. Inflatiecorrectie In deze begroting is rekening gehouden met de CPB ramingen voor de verwachte loon- en prijsstijgingen voor 2024.
Dit zijn dezelfde maatstaven die het rijk hanteert. Hierbij is de inflatiecorrectie deels toegevoegd aan budgetten en deels in de stelpost Ruimte voor indexering verwerkt. Deze stelpost kan gebruikt worden om grotere prijsverschillen te kunnen opvangen binnen deze begroting. In de septembercirculaire van het gemeentefonds is aangegeven dat voor 2024 moet worden uitgegaan van hogere stijgingen dan waarvan wij bij de kadernota waren uitgegaan. Het extra bedrag dat hiervoor in de algemene uitkering wordt ontvangen, reserveren we op de stelpost Ruimte voor indexeringen. Dit bedrag kan in 2024 worden gebruikt voor aanpassing van de budgetten. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf algemene dekkingsmiddelen. Weerstandsvermogen De ratio voor het weerstandsvermogen is voor 2024 nog steeds van een uitstekend niveau, maar wel lager dan in 2023 (2024: 3,7 t.o.v. 2023: 4,5). Ondanks de daling is de omvang van ons weerstandsvermogen op dit moment nog van voldoende niveau voor het opvangen van de risico’s. Voor de langere termijn blijft het van belang de baten en lasten goed te blijven monitoren. Zo zien we de solvabiliteit in 2027 een belangrijke grenswaarde bereiken.
Pagina 11 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
2. Programmaplan
Pagina 12 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
2.1 Bestuur en Dienstverlening Wat is de bedoeling van dit programma? We zoeken in Nieuwegein naar mogelijkheden om de samenleving optimaal te betrekken bij bestuurlijke keuzes en duidelijk te maken waarom we keuzes maken. We hechten veel waarde aan een goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en instellingen. Een dienstverlening die hen past en die effectief en efficiënt is. De wijkgerichte aanpak met wijkcoördinatoren stelt ons in staat om knelpunten in een wijk bespreekbaar te maken en bij de wijk passende oplossingen te zoeken. Met het Atrium beogen we een gezamenlijke aantrekkelijke programmering te bieden die bezoekers helpt, vooral als het vraagstuk meervoudig is.
Wat doen we samen? De belangrijkste samenwerkingspartner voor de gemeente is de samenleving zelf. Het kennen van onze inwoners, ondernemers, instellingen en wijken en buurten organiseren wij via wijkcoördinatoren. De wijkcoördinator is een integrale domeinoverstijgende functie, die zich richt op leefbare, veilige en gezonde wijken. De wijkcoördinatoren brengen professionals in beweging en vervullen een scharnierfunctie tussen de gemeentelijke organisatie, bewoners en professionals zoals welzijnswerk, jongerenwerk, politie, woningcorporaties en zorginstellingen. Zij kunnen snel schakelen, maken knelpunten in de wijk bespreekbaar en zoeken actief naar oplossingen. Kerntaken zijn o.a. het geven van advies rondom leefbaarheidsvraagstukken, het verbinden en activeren van lokale netwerken en het helpen van initiatiefnemers met plannen en ideeën. Wijkcoördinatoren kennen de buurt en hebben oog voor verschillende belangen die in de wijken spelen. Er is een aantal thema’s die in alle wijken een rol spelen. Uiteraard is elke buurt ook anders, waardoor accenten verschillen en maatwerk wenselijk is. Wijkcoördinatoren verbinden, schakelen, initiëren en activeren op thema’s: •
Schoon: activiteiten die bijdragen aan een ordelijk en net straatbeeld. O.a. het in kaart brengen van hotspots, ondersteunen van schoonmaakacties, het stroomlijnen van de in- en externe samenwerking en het initiëren van gedragsinterventies.
•
Heel: vergroten van de fysieke leefbaarheid van wijken en het tegengaan van verloedering.
•
Veilig: het tegengaan van overlast en onveiligheidsgevoelens. Dit kan variëren van irritaties binnen de buurt, sociale spanningen tussen groepen, ondermijning, asociaal gedrag van bewoners, burenruzie(s), en (crimineel) gedrag van overlast gevende jongeren.
•
Welzijn, gezondheid en bouwen aan de gemeenschap voor en door de inwoners van Nieuwegein hebben een belangrijke rol in het werken aan verschillende maatschappelijke vraagstukken. Denk aan het versterken van de samenhang tussen buurtgenoten, het tegengaan van sociale uitsluiting, het verkleinen van de kloof tussen inwoners en bestuurders of het zorgen dat de jeugd op het ‘rechte pad’ blijft.
•
Spelen: Participatie is een wezenlijk onderdeel van de speelvisie. Ook hierin heeft de wijkcoördinator een afgebakende rol, die is afgestemd met het openbaar domein.
•
Betere Buurten: bij deze buurtaanpak, gericht op de verbetering van de kwaliteit van de Nieuwegeinse buurten, worden bewoners gestimuleerd zoveel mogelijk te participeren en
Pagina 13 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
eigen initiatieven te ontplooien. Hier is naast de wijkcoördinator, een Betere Buurten coördinator actief die een extra impuls kan geven aan participatie.
Pagina 14 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Thema Bestuur College en raad willen graag het goede doen voor Nieuwegein. Het bestuur staat ten dienste van de stad en zet zich dagelijks in om de ambities te realiseren die in deze programmabegroting zijn opgenomen. Dit bereikt ze door een transparant en zorgvuldig proces van beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming, realisatie en verantwoording. College en raad willen in verbinding staan met inwoners. Zodat inwoners betrokken worden bij de besluitvorming en college en raad weten wat er leeft onder inwoners. En hier bij besluitvorming rekening mee kunnen houden. Het vertrouwen in de gemeente en de politiek is niet vanzelfsprekend. Door te werken aan bestuurlijke en democratische vernieuwing willen we het vertrouwen van inwoners vergroten.
Ambitie 1: De beste, transparante besluiten nemen voor de stad. Het bestuur staat ten dienste van de gemeenschap. Dat betekent dat besluitvorming zich richt op het realiseren van ambities in deze programmabegroting, die alle van toegevoegde waarde zijn voor (delen van) de gemeenschap. Doelstelling(en): 1. 2.
3. 4.
We willen dat de programmabegroting nog meer als sturingsinstrument wordt benut voor het realiseren van ambities in een jaar. We hanteren het NSOB-model (Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur) om te bepalen hoe we komen tot een bestuurlijk besluit; daarbij is de mate van participatie afhankelijk van de mate waarin de gemeente een verantwoordelijkheid heeft in het realiseren van prestaties. Besluitvorming is het sluitstuk van een herleidbaar proces waarin de betrokkenheid van stakeholders en inwoners expliciet onderdeel is van het voorstel dat voorligt voor besluitvorming. In de sturing op de gemeenschappelijke regelingen wordt aan de raad een zienswijze gevraagd op de begroting en wordt via een jaarrekening verantwoording afgelegd. We vergemakkelijken de vindbaarheid van informatie voor bestuur en inwoners.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
D2-A1 D2-A2
D3-A1
Via de Planning & Control cyclus sturen we op het realiseren van ambities door deze te vertalen naar ambities, doelstellingen, activiteiten en indicatoren. We monitoren via de bestuursrapportage in welke mate we erin slagen invulling te geven aan onze voorgenomen activiteiten en sturen waar wenselijk bij. In elk raadsvoorstel en collegevoorstel is zichtbaar hoe betrokkenheid van stakeholders en inwoners is georganiseerd. We wegen bij alle op te stellen beleidskaders af welke rol de gemeente heeft: de wetgevende overheid, de presterende overheid, de samenwerkende overheid, of de responsieve overheid en richten het proces van totstandkoming van het beleidskader hierop in. Er wordt een nieuwe nota verbonden partijen vastgesteld in de raad waarin kaders worden meegegeven hoe invulling te geven aan de betrokkenheid van de raad en het college in de sturing en verantwoording van gemeenschappelijke regelingen.
D3-A2
We versterken de samenwerking tussen raad, college en ambtelijke organisatie.
D4-A1
Binnen het bestaande raadsinformatiesysteem gaan we op zoek naar optimalisaties. Waar nodig kopen we aanvullende applicaties voor zoeken en vinden en integreren deze in het bestaande systeem.
Pagina 15 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Ambitie 2: Inwoners, ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur. We leven in een tijd waarin vertrouwen in het lokale bestuur niet vanzelfsprekend is. Dat vraagt een extra investering in de relatie. Met inwoners, ondernemers en instellingen. Maar ook onderling. Een inwoner maakt vaak geen onderscheid tussen een raadslid, een wethouder of een ambtenaar. Zij zijn samen ‘de gemeente’. Jongeren hebben de toekomst en kunnen de lokale democratie nieuw elan geven door mee te doen en inzichten en ideeën te delen. Doelstelling(en): 1.
Raad, college en ambtelijke organisatie werken, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid, samen aan het bereiken van de ambities voor de stad. We onderzoeken hoe burgerbetrokkenheid bij besluitvorming kan worden versterkt.
2. 3.
We willen een diverse groep jongeren enthousiasmeren voor en commiteren aan de lokale democratie. De gemeente communiceert betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk.
4. 5.
Het college geeft pro actief invulling aan haar informatieplicht richting raad, inwoners, ondernemers en organisaties. Raad en college staan in verbinding met de stad.
6.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1 D2-A1
Door serieus invulling te geven aan participatie bij de tot standkoming van kaders of plannen weten we welke belangen gewogen moeten worden bij besluitvorming. We onderzoeken hoe het instrument ‘burgerberaad’ kan bijdragen aan goede besluitvorming.
D3-A1
We werken samen met de begeleidingscommissie Bestuurlijke en democratische vernieuwing aan een voorstel voor een jongerenraad dat wordt voorgelegd aan de raad.
D4-A1
De gemeente gebruikt de communicatiewijzer bij het opstellen van teksten, om ervoor te zorgen dat berichtgeving van de gemeente betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk is. Het college informeert inwoners en organisaties via buurtberichten over grotere ontwikkelingen in de buurt.
D4-A2 D5-A1
Het college benut de gemeentepagina en sociale media om inwoners pro actief te informeren.
D5-A2
Het college informeert de gemeenteraad pro-actief over ontwikkelingen die relevant zijn voor de raad als de reguliere P&C cyclus hier niet in voldoet. De raad zoekt inwoners actief op, bijvoorbeeld door geregeld met een koffiekar in de stad te gaan staan, inwoners uit te nodigen bij maaltijden voorafgaande aan de Avond voor de Stad en aanwezig te zijn bij bijeenkomsten voor specifieke doelgroepen. Het college is regelmatig aanwezig bij activiteiten in de stad.
D6-A1
D6-A2
Effectindicatoren Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024
Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Waardering voor het bestuur van de gemeente door inwoners (1)
42%
50%
55%
E
2
Waardering voor het bestuur van de gemeente van ondernemers (2)
3,0
3,5
3,5
E
3
Waardering ruimte voor participatie door inwoners (2)
3,2
3,8
4,0
E
4
Waardering ruimte voor initiatieven door inwoners (2)
3,3
4,0
4,0
E
5
Waardering ruimte voor initiatieven door ondernemers (2)
3,0
4,0
4,0
Pagina 16 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
E
6
Waardering uitvoeringstaken van regionale samenwerkingsverbanden waar we aan deelnemen (2)
X
3,5
3,5
1. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft. 2. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog).
Financiële toelichting Product Bestuur In het onderdeel Bestuur in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de personele kosten voor het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad geraamd. Daarnaast is er een budget geraamd voor ondersteuning van de gemeenteraad en de Rekenkamer. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: •
Ambitie 1: De beste, transparante besluiten nemen voor de stad.
•
Ambitie 2: Inwoners, ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Bestuur Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
2.810
2.855
3.008
2.925
2.966
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
2.810
2.855
3.008
2.925
2.966
De lasten van dit product nemen met € 45.000 toe. Dit wordt als volgt verklaard: De uitgaven zijn toegenomen om meer activiteiten "Raad in de Stad" te kunnen organiseren. Daarnaast zijn de licentiekosten Microsoft voor de gemeenteraad toegenomen als het gevolg van het nieuwe werken. Voor de pilot met het burgerberaad is in deze raadsperiode in totaal een budget van € 150.000 in de begroting opgenomen verdeeld over de jaren 2023, 2024 en 2025. Product Strategie en samenwerking In het onderdeel Strategie en samenwerking zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor Intergemeentelijke samenwerking (voornamelijk bijdrage VNG) begroot, evenals de budgetten voor de realisatie van de Sustainable Development Goals. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: •
Ambitie 1: De beste, transparante besluiten nemen voor de stad.
•
Ambitie 2: Inwoners, ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur.
Pagina 17 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Strategie en samenwerking Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
423
437
446
454
462
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
423
437
446
454
462
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Wijkgericht samenwerken In het onderdeel Wijkgericht samenwerken zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten voor wijknetwerken (initiatieven in de wijk) begroot, evenals een budget voor het project buurtbemiddeling. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: •
Ambitie 1: de beste, transparante besluiten nemen voor de stad.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Wijkgericht samenwerken Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
293
303
309
315
321
Baten
98
102
105
107
109
Saldo
195
201
205
208
212
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Pagina 18 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Thema Dienstverlening We willen moderne laagdrempelige dienstverlening die is afgestemd op de behoeften van de inwoners en ondernemers: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet en ondersteunen waar nodig. De diversiteit in de samenleving vraagt dat we onze dienstverlening laten aansluiten bij die diversiteit. Onze dienstverlening is begrijpelijk, eenduidig en betrouwbaar. De afgelopen jaren stonden vooral in het teken van inspelen op zaken die op ons afkwamen en komen. De Coronacrisis, de Oekraïnecrisis, de energiecrisis, de arbeidsmarkt, verhuizing van de dienstverlening naar de Zoomstede en de extra verkiezingen. In 2024 komt (als gevolg van het verlengen van de geldigheidsduur) een vijfjarige piek in de aanvragen voor reisdocumenten. We zijn hier op voorbereid en hebben er vertrouwen in dat we onze dienstverlening onverminderd op goed niveau kunnen houden. Uiteraard houden we een vinger aan de pols en nemen maatregelen als dat nodig blijkt. In de eerste helft van 2024 werken we aan de realisatie van het Atrium en in de tweede helft van het jaar gaan we daadwerkelijk onze inwoners, ondernemers en organisaties ontvangen op een andere, mooiere, warmere ontmoetingsplek. In de inclusieve samenleving van Nieuwegein mag iedereen naar eigen behoefte meedoen en is dit ook mogelijk.
Dit houdt in dat we een stad zijn waar je gezien wordt, je jezelf mag zijn en kan meedoen, ongeacht wie je bent en waar je vandaan komt. In dit thema dragen we hieraan bij door zowel digitaal als fysiek goed toegankelijk te zijn met begrijpelijke taal, extra focus op laaggeletterdheid en minder digivaardigen. Hierbij werken we onder andere samen met de Bibliotheek Nieuwegein in het project Informatiepunt Digitale Overheid (IDO).
Ambitie 1: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk in onze contacten. De gemeente is open, laagdrempelig en goed toegankelijk. Dit geldt fysiek voor het Stadshuis, voor onze medewerkers en voor onze (digitale) producten en diensten. Voor de inwoners van Nieuwegein zijn alle kanalen beschikbaar (digitaal, balie, telefoon, post). We werken vanuit het principe digitaal waar mogelijk en persoonlijk contact waar nodig is. Er is altijd een digitaal kanaal beschikbaar, zodat de meeste mensen zelfstandig en op het tijdstip dat zij dat willen, hun zaken met de gemeente kunnen regelen. Het doorontwikkelen van onze digitale dienstverlening is een blijvende ontwikkeling, waarbij we steeds meer producten en diensten digitaal aanbieden. Daarbij is bij voorkeur het gehele proces van aanvraag tot afhandeling digitaal. Het aantal inwoners en ondernemers dat die producten of diensten digitaal bij ons aanvragen groeit gestaag. Daarbij is het wel belangrijk dat er waar nodig altijd een persoonlijk alternatief beschikbaar is. Niet alleen voor inwoners die vanuit een beperking of gebrek aan kennis niet of moeilijk gebruik kunnen maken van digitale middelen, maar ook als inwoners geen gebruik willen maken van het digitale kanaal.
Telefonisch zijn wij snel en gemakkelijk te bereiken voor mensen die graag een persoonlijk contact willen.
Pagina 19 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Nieuwegein wil dienstverlening leveren die aansluit op de leefwereld en daarmee past bij de behoeften en wensen van onze inwoners, instellingen en ondernemers. Dat doen wij vanuit drie serviceprincipes; betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk. Waar mogelijk worden (aan)vragen direct beantwoord of in behandeling genomen. De communicatie via al onze kanalen is in begrijpelijke taal. Het is duidelijk waar mensen moeten zijn, wat er van een klant verwacht wordt en wat de klant van de gemeente kan verwachten; welke stappen deze moet nemen om een melding of een aanvraag te doen of om een initiatief in te brengen. Wij hanteren duidelijke servicenormen voor onze dienstverlening en wij zijn daar transparant over. Behoeften en ervaringen van onze inwoners, instellingen en ondernemers onderzoeken wij structureel. Wij vragen en ontvangen feedback, doen gericht gebruikersonderzoek en maken klantreizen ter verdere verbetering van onze dienstverlening. Het Stadshuis wordt omgebouwd naar een huis voor de stad; een plek waar iedereen zich welkom voelt. Van een koel gebouw naar meer warmte en een aantrekkelijke verblijfsplek. De nieuwsgierigheid van de mensen wordt straks geprikkeld. We stimuleren inclusiviteit met plekken om te ontmoeten en mee te doen. Mee te doen aan een debat, kennisdelen, een mening vormen en gewoon om samen te verblijven.
Tijdens de ideeënmarkt van de raad is een idee opgehaald dat toevallig al paste in de vernieuwing van het Atrium. Onze partner de bibliotheek verzorgt in het nieuwe Atrium meer studieplekken waar bezoekers gebruik van kunnen maken om rustig te studeren. Het nieuwe Atrium is ook een prachtige plek om het politieke café (ook een idee van de ideeënmarkt) een thuis te kunnen geven. Doelstelling(en): 1.
De gemeente is open, laagdrempelig en goed toegankelijk.
2.
Wij leveren onze diensten steeds meer digitaal.
3.
Wij zijn snel en makkelijk te bereiken.
4.
Onze dienstverlening is betrouwbaar, eenduidig en begrijpelijk.
5.
Wij geven waar mogelijk direct en correct antwoord op vragen via alle kanalen.
6.
Wij staan voor kwaliteit en handelen meldingen, aanvragen, producten en diensten adequaat en binnen de gestelde termijn af. Het Atrium is dé vindplaats voor informatie en een bezoeker die een hulpvraag heeft voelt zich geholpen ongeacht het loket waar hij aanklopt.
7.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
We verbeteren, met het nieuwe Atrium, de fysieke toegankelijkheid van ons stadshuis.
D1-A2
Het Atrium faciliteert een goede toegankelijkheid door het concept: time well spent en time wel saved. De inrichting nodigt uit om er te zijn en te willen verblijven en voor bezoekers die gericht een partner bezoeken kunnen die snel vinden en hoeven niet onnodig te wachten.
D2-A1
Om de formulieren op onze website zo eenvoudige en toegankelijk mogelijk te maken bieden we alle invulbare pdf-formulieren digitaal aan. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer gaat vermoedelijk op 1 juli 2024 in werking treden. Er komt een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook niet elektronisch).
D2-A2
Pagina 20 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
D3-A1
D5-A1
We implementeren in de organisatie van het nieuwe communicatieplatform dat bijdraagt een snelle en makkelijke bereikbaarheid. De informatie op onze website(s) is zoveel als mogelijk in begrijpelijke taal geschreven. Dit is een doorlopend proces, maar heeft met de invoering van de Omgevingswet onze extra aandacht. Wij verbeteren de kennisbank van ons KCC.
D6-A1
We meten de afhandeling van terugbelverzoeken en meldingen openbare ruimte.
D7-A1
Wij maken, samen met de partners van het Atrium, een integraal Dienstverleningsconcept voor alle partners die in het Stadshuis (Atrium) samenwerken.
D4-A1
Ambitie 2: We gebruiken digitalisering om onze dienstverlening te verbeteren. Digitalisering beperkt zich niet alleen tot ICT, maar gaat ook over techniek en innovatie die de eisen en wensen van de inwoners, ondernemers en ook de medewerkers van onze gemeente volgt. We houden inwoners en ondernemers verbonden door onze digitale dienstverlening laagdrempelig, betrouwbaar en eenvoudig te maken. Dit doen wij in combinatie met open, transparante en veilige communicatie. Als lokale overheid blijven we scherp op de risico’s van het inzetten van digitale technologie, zoals het verzamelen en het gebruik van data. Daarom zetten we dit alleen in als het een verbetering oplevert voor inwoners en ondernemers. Het kaartmateriaal wat wij aanbieden aan inwoners, ondernemers en instellingen is meer en meer digitaal. Zo kan 24/7 gezocht worden naar (digitale) activiteiten, meldingen, beleid, wet- en regelgeving of andere informatie over de fysieke leefomgeving. Om inwoners en ondernemers te informeren over de door hen aangevraagde (digitale) producten (statusinformatie) gaan we in 2024 onderzoeken of we kunnen aansluiten op overheid.nl. In eerste instantie alleen voor de Burgerzaken producten, maar het doel is om de gehele organisatie (waar producten voor inwoners en ondernemers worden verleend) aan te sluiten. Doelstelling(en): 1.
Wij leveren goede en passende manier van dienstverlening die aansluit bij de hulpvraag.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
We ontwikkelen onze digitale formulieren en kaartmateriaal op de website verder door en wij voldoen hierbij aan de eisen die de wet digitale toegankelijkheid stelt. Met altijd in het achterhoofd dat de formulieren begrijpelijk en eenvoudig in het gebruik moeten zijn.
D1-A2
Door aan te sluiten op de berichtenbox en overheid.nl hebben inwoners en ondernemers 24/7 status-inzicht over belangrijke documenten, wanneer deze verlopen en (opnieuw) aan te vragen zijn.
Ambitie 3: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand. Wij gaan door op de ingeslagen weg met het verminderen van administratieve lasten voor inwoners, instellingen en ondernemers. Een voorbeeld van een vereenvoudigd proces is de mogelijkheid om al digitaal een verlenging rijbewijs aan te vragen (DAR). De Basisregistratie Personen (BRP) is dé basisregistratie voor persoonsgegevens. Van iedere levensloop registreren wij administratief de belangrijkste aspecten, zoals geboorte, gezag,
Pagina 21 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
verhuizing, vertrek naar het buitenland, huwelijk en overlijden. De BRP vormt de basis voor afgifte van reisdocumenten, rijbewijzen, verklaringen en uittreksels, alsmede voor de stempas bij verkiezingen. Data uit de BRP wordt verplicht gebruikt binnen de gehele overheid. Wij zorgen ervoor dat de BRP actueel is. Hierbij werken wij samen met overheidsdiensten, afnemers en ketenpartners. De problematiek rondom woonfraude en ondermijning, maar ook de taak om de BRP op orde te houden zet druk op Adresonderzoek. Er ligt een opgave om 400 onderzoeken uit te voeren de komende jaren. Investeringen en ondersteuning vanuit andere betrokken afdelingen en externen is en blijft op dit onderwerp hard nodig. Doelstelling(en): 1.
Wij beheren betrouwbare basisregistraties.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
Wij maken de digitale aangifte van geboorte mogelijk.
D1-A2
Wij acteren integraal op signalen van woonfraude.
Prestatie-indicatoren Type Amb.
Nr.
Omschrijving
P
1
1
Digitale processen I-burgerzaken
P
2
1
Digitale formulieren zijn toegankelijk met eherkenning en e-idas (europese Digid)
P
3
1
Zelfevaluatie Kwaliteit Basisregistratie Personen (BRP)
Realisatie 2022
Streef waarde 2023
Streef waarde 2024
10
29
30
3
60
30
95%
95%
95%
Effectindicatoren Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024
Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Waardering algehele gemeentelijke dienstverlening door inwoners (1)
3,5
4,0
4,0
E
2
Waardering algehele gemeentelijke dienstverlening door ondernemers (1)
3,4
3,7
4,0
E
3
Waardering dienstverlening via digitale faciliteiten door inwoners (1)
3,6
4,0
4,0
E
4
Waardering dienstverlening via digitale faciliteiten door ondernemers (1)
3,4
4,0
4,0
E
5
"De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door inwoners (2)
49%
60%
60%
"De medewerker verraste mij aangenaam met de service die hij/zij verleende" door ondernemers (2)
29%
45%
50%
E
6
1. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). 2. Percentage dat veel of heel veel vertrouwen heeft.
Pagina 22 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Financiële toelichting Product Burgerzaken In het onderdeel Dienstverlening in de begroting zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden hier de kosten van verkiezingen en ontvangen leges voor reisdocumenten en rijbewijzen in verantwoord. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan: •
Ambitie 3: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Burgerzaken Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
737
982
1.019
1.098
1.097
Baten
910
1.369
1.438
1.629
1.750
Saldo
-172
-386
-420
-531
-653
Ten opzichte van de begroting 2023 is te zien dat de lasten en baten in 2024 toenemen. Het verschil tussen deze jaren betreft voornamelijk: Leges reisdocumenten (hogere lasten van 457.000 en hogere baten 306.000) Dit betreft het eerste piekjaar na de invoering van de 10-jarige geldigheid van reisdocumenten zoals ook benoemd in de kadernota. Daarnaast heeft een herijking van de begroting plaatsgevonden op basis van de actuele inzichten in de aantallen die in de komende jaren verwacht worden. Het gaat hierbij met name om de legesopbrengsten en de afdrachten aan het Rijk. Product Klantcontacten en voorlichting Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Klantcontacten en voorlichting Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
227
217
235
172
175
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
227
217
235
172
175
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Pagina 23 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Product Vergunningsverlening Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2023 Product
Vergunningsverlening Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
4
4
4
5
5
Baten
54
56
58
60
62
Saldo
-50
-51
-54
-55
-57
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Wat mag het kosten?
Thema
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Bestuur
2.006
3.427
3.594
3.764
3.694
3.749
Dienstverlening
957
968
1.203
1.258
1.275
1.277
Totaal lasten
2.962
4.395
4.797
5.021
4.969
5.026
109
98
102
105
107
109
Dienstverlening
1.044
963
1.424
1.496
1.689
1.812
Totaal baten
1.153
1.062
1.526
1.601
1.795
1.920
Saldo van lasten en baten
1.809
3.333
3.271
3.420
3.173
3.106
Storting in reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
1.809
3.333
3.271
3.420
3.173
3.106
Bestuur
Totaal van het programma
Pagina 24 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
2.2 Wonen en Economie Wat is de bedoeling van dit programma? Wonen Nieuwegein is een groene, duurzame en veilige stad in de stedelijke regio Utrecht. In Nieuwegein kunnen de huidige en volgende generaties in goede gezondheid wonen, werken, ondernemen en recreëren. Het woningaanbod sluit aan bij de vraag van onze inwoners. De kwaliteit van de omgeving is aantrekkelijk met groene buurten waar men zich thuis voelt en met City als een levendige en duurzame binnenstad. Nieuwegein is een stad die voortbouwt op haar geschiedenis met historische dorpsgezichten en waardevolle cultuurhistorie en archeologie. We zetten slim in op de energietransitie en de verduurzaming en zorgen ervoor dat onze stad de gevolgen van de klimaatverandering aan kan. Economie Ondernemers krijgen de ruimte duurzaam te ondernemen en er is voldoende werkgelegenheid. We werken intensief samen aan herstructurering, intensivering en verduurzaming van de bestaande werklocaties.
Relatie met andere programma's De thema's wonen en economie pakken we integraal op. We maken gebruik van de kennis en kunde in onze eigen organisatie en in de regio om tot het best mogelijke resultaat te komen. Met de groei van de stad hebben we een integrale aanpak ontwikkeld om wonen te verbinden met de andere thema's in de stad, zoals vrije tijd en leefomgeving en veiligheid. Op het thema energiearmoede raken de programma's Versterken eigen Kracht en Wonen, specifiek de fysieke duurzaamheidsopgave elkaar. We werken samen aan de doelen van het plan van aanpak energie-armoede. We merken dat een solide bedrijfsvoering voor het behalen van onze doelen cruciaal is. We werken samen met communicatie aan het vertellen over onze plannen, het betrekken van inwoners en het delen van resultaten.
Pagina 25 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Thema Wonen Met de uitkomsten van het onderzoek naar de Groei van de stad heeft Nieuwegein de instrumenten en het afwegingskader om te sturen op een samenhangende integrale groei van de stad volgens de doelen van de omgevingsvisie: een duurzaam, gezond en veilig stedelijk leven. Bij de verdere ontwikkeling van de stad wordt ingezet op vijf kritische succesfactoren: 1. Ruimtelijke ordening en inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en veilige stad; 2. Voorzieningen moeten meegroeien in de nabijheid; 3. Investeren in de kwalitatieve versterking van het groen; 4. Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer; 5. Gebiedsgericht en integraal werken is een voorwaarde; De kritische succesfactoren worden verankerd in de werkwijze en denkwijze over een integrale ontwikkeling van de stad en wat de stad aankan. Aan de basis van deze vijf kritische succesfactoren ligt de vastgestelde omgevingsvisie voor Nieuwegein. Deze visie is en wordt nog verder uitgewerkt in omgevingsprogramma's. Kader voor onze manier van werken is de nieuwe Omgevingswet.
Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving City en Rijnhuizen blijven belangrijke locaties voor stedelijke ontwikkelingen. De bouw van woningen aan de Doorslagzone en in het stationsgebied vordert gestaag. Daarnaast zijn er toekomstige ontwikkelingen rondom het Nieuwegeinse stadscentrum zoals het vrijkomen van de Ecolab locatie, de Henkel locatie, de visie op het gebied Herenstraat-Kruyderlaan, de ziekenhuislocatie Antonius. Betere Buurten is een langjarig programma waarin wij fysieke en ruimtelijke omstandigheden, samen met sociale aspecten van bewoners in die buurt, verbeteren. Het programma Betere Buurten vervolgt de fysieke herinrichtingen van buurten Muntplein en Kerkveld e.o. Naast bovengenoemde ontwikkelingen vinden tal van andere ontwikkelingen plaats in de stad. Enkele voorbeelden hiervan zijn de planontwikkeling in de Blokhoeve, planontwikkeling op de locatie Kauwenhof, Pinguïnlocatie, Zijdewende en Deventerschans. In nauwe samenwerking met Woonin en de bewonerscommissie Nijpelsplantsoen starten de plannen voor renovatie en nieuwbouw aan het Nijpelsplantsoen en wordt daadwerkelijk gestart met de renovatie van de woningen en de galerijen. Daarnaast begint Woonin met de werkzaamheden (sloop-nieuwbouw) aan de Irenestraat en Margrietstraat in Vreeswijk.
Met de ruimtelijke positiebepaling A12-zone is in 2022 richting gegeven aan deze gebiedsontwikkeling met als uitgangspunten: goede mobiliteitsoplossing voor heel Nieuwegein, aanvullend woningbouwprogramma, komen tot een gezonde leefomgeving en invulling parklandschap Laagraven én in samenwerking met mede-overheden en andere stakeholders de planontwikkeling van dit gebied vormgeven. Het maken van een schaalsprong in het openbaar vervoer, met de Merwedelijn, is al belangrijk voor de huidige woningbouwplannen van Nieuwegein, maar is randvoorwaardelijk om de A12-zone tot ontwikkeling te brengen.
Pagina 26 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Met bestaande en nieuwe partners wordt in het Natuurkwartier, in de buurten en op scholen activiteiten op het snijvlak van recreatie en educatie aangeboden. Voorbeelden van activiteiten zijn buitenlessen, vakantie-activiteiten, doekaarten voor vergroening van de (betere) buurt zoals natuurbingo, tegeltje eruit/plantje erin. Voor 2024 zijn Natuur in de stad en Klimaatadaptatie belangrijke thema’s. Doelstelling(en): 1.
We werken volledig volgens de Omgevingswet.
2.
De omgevingsvisie is de leidraad in al ons handelen.
3.
Integraal werken aan de inrichting van de stad via het programma Groei van de Stad.
4.
City is de meest duurzame binnenstad van Nederland.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
In 2024 gaat de Omgevingswet van start. We zijn hierop voorbereid, maar volgen en monitoren actief de inhoudelijke, financiële, technische effecten (ICT) en samenwerking in de regio.
D1-A2
We actualiseren het beleid hogere waarden geluid Omgevingswet.
D2-A1
In 2024 stellen we vijf omgevingsprogramma’s op; wonen, vrije tijd, duurzaamheid & energie, ruimtelijke kwaliteit en bodem & ondergrond. In 2024 voeren we de eerste wijzigingen van het omgevingsplan door. We leggen de wijzigingen duurzaam bouwen en de bruidsschat met daarin de regels vanuit het Rijk voor ter besluitvorming. We stellen de eerste jaarlijkse rapportage “ontwikkeling van de stad in balans: terugblik en vooruitblik” als rapportage over de groei van de stad op.
D2-A2 D3-A1 D3-A2
D3-A3
In 2024 werken we door middel van een MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) verkenning toe naar een voorkeursalternatief van het tracé voor de Merwedelijn ten behoeve van uitbreiding A12 zone. We zorgen voor de start van de bouw van C5/Zadelstede (300+ woningen).
D3-A4
We bespreken de tussenevaluatie “Herijking Rijnhuizen”.
D3-A5
We zorgen voor de aanleg van de eerste delen van Park Rijnhuizen.
D3-A6
Voorbereidingen afronden om fietsverbindingen met de omgeving van Rijnhuizen te verbeteren. Keuze van de plek van de nieuw te ontwikkelen brug. Uitgaande van een positieve uitkomst van lopende beroepszaken nemen we het plan Buizerdlaan (supermarkt en woningen) in uitvoering.
D3-A7 D3-A8
Vastleggen van het ontwikkelkader voor een gezondheids-/woninglocatie aan de Kauwenhof.
D3-A9
De buurt Kerkveld e.o. wordt in 2024 als betere buurt opgeknapt. We voeren de herinrichtingsplannen uit. We leveren in 2024 het vernieuwde Muntplein op. De herinrichting van de Muntenbuurt start eind 2024.
D3-A10 D3-A11 D3-A12 D3-A13
Het ontwerp voor de Gebouwendriften werken we technisch uit in een Definitief Ontwerp en bestek. Parallel hieraan maken we met de buurt het wijkplan voor de warmtetransitie. Samen met bewoners en overige interne en externe stakeholders van de in 2023 gekozen nieuwe Betere Buurt starten we met het opstellen van een Buurtplan van Aanpak. In 2024 wordt de nieuwbouw voor het Milieueducatiecentrum (MEC) opgeleverd.
D3-A14
We bekijken en beoordelen ontwikkelingen in het bredere centrumgebied in het kader van de Groei van de stad.
D4-A1
We stellen het Masterplan Openbare Ruimte City vast.
D4-A2
We maken City West bouwrijp om alle deel-woningbouwontwikkelingen in dit gebied mogelijk te maken.
Pagina 27 van 211
Raadsnummer 2023-307
Programmabegroting 2024-2027
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking. We zien dat de woningbouwmarkt stagneert en woonlasten stijgen. Ook krijgen we steeds meer en diverse doelgroepen die een betaalbare woningen nodig hebben. We bereiden ons voor op maatregelen om met ons woningbouwprogramma dit positief te beïnvloeden door gebruik te gaan maken van een vereveningsfonds en een nog op te stellen omgevingsprogramma Wonen. Doelstelling(en): 1.
We realiseren in onze woningbouwopgave minimaal 30% sociale huur en 12 % middenhuur.
2.
Het aantal doelgroepgerichte woningen stijgt.
3.
De doorstroom van ouderen op de woningmarkt stijgt.
4.
De verdeling van het aantal schaarse sociale huurwoningen is beter en rechtvaardiger.
5.
We voldoen aan de huisvestingstaakstelling voor vluchtelingen, spoedzoekers en statushouders.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten 2024 D1-A1
We implementeren de vereveningsverordening.
D2-A1
We maken een nieuw meerjarig afsprakenkader met de woningcorporaties. Hierin staat de bijdrage opgenomen die de woningcorporaties de komende jaren leveren aan de realisering van het omgevingsprogramma wonen. We monitoren via “Ontwikkeling van de stad in balans: terugblik en vooruitblik” de gezonde groei van de stad. Onderdeel van deze rapportage is de woningbouwmonitor inclusief het vereveningsfonds.
D2-A2
D2-A3 D2-A4
We voegen nieuwe plekken toe in het segment klein en betaalbare woonruimte; het gaat hierbij om 150 eenheden (studio’s, kamers, 2-kamer appartementen) voor 2026. We breiden het aantal zorgcirkels uit met een zorgcirkel in de wijk Rijnhuizen.
D2-A5
Het concept 'Verzorgd Wonen' ontwikkelen we met de partners uit de stad verder, waardoor inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen. We gaan voor clustering van zorg en verkennen hoe we dat kunnen doen met de "Volledig Pakket Thuis"-aanbieders.