2023-261 Verslag raadsvergadering 22 juni 2023

U stelde ook nog de vraag: kunnen we rekening houden met start-ups, cultuurbedrijven en dergelijke? Ja en opnieuw, dit voorstel gaat echt om goed te komen tot een integrale afweging van als er gebiedsontwikkelingen zijn en de vraag van het type gebiedsontwikkeling, dus stel er komen start-ups en er komen bedrijven, ik denk dat we altijd heel erg openstaan voor nieuwe initiatieven, zeker voor start-ups en zeker ook voor cultuur, dus dan gaat dat uiteraard ook gewoon mee in de afweging die we met elkaar moeten gaan maken dan. Mevrouw Voorthuijsen, u vroeg: hoe gaan we dat nou eigenlijk doen, dat instrumentarium? Hoe gaat het werken, als ik even zo uw vraag mag vertalen? Dat heeft verschillende elementen. Er zit een digitale tool achter die ons kan helpen om te kijken hoe dat werkt en tegelijkertijd heb je natuurlijk naast de digitale tool ook een beoordeling nodig, want u vroeg van: passen we wel op dat we niet gaan stapelen, met name als het om kleine initiatieven gaat en ik denk dat we ook heel erg goed kijken naar de werkwijze die er nu uitgezet zal gaan worden. Wat we hiermee echt beogen is dat er goed integraal gekeken wordt en afgewogen.

Dat betekent ook dat je regelmatig, dus in de organisatie, alle disciplines die betrokken zijn regelmatig om de tafel moeten gaan zitten dus dan wordt er ook een tafel georganiseerd, zo noem ik dat maar even, om wel echt oog te houden ook op die kleine ontwikkelingen en hoe dat in de wijk gaat plaatsvinden. Er zijn dus een aantal manieren waarop we dat echt goed met elkaar willen afwegen juist als het ook gaat om de kleine ontwikkelingen. U stelde ook de vragen over de zorg om de ruimte voor energie. Ja, natuurlijk kijken we daar tegelijkertijd ook wel degelijk naar en echt ruimte bepalen kun je pas doen als je weet welke bronnen je gaat gebruiken. Daarom hebben we daar natuurlijk ook aandacht voor in de wijkuitvoeringsplannen voor de warmtetransitie en er gaat ook een Omgevingsprogramma Energie komen, ik verwacht dat dat volgend jaar gaat komen dus dan zal daar ongetwijfeld ook over gesproken gaan worden.

Meneer Verhoeve, D66, ja hoe zit dat nu met het beslispunt waar u naar verwees: leefbaar en veilig? Nou, dat komt echt uit de onderzoeksopdracht die we van u gekregen hebben, dus dat is denk ik het korte antwoord, maar hoe verhoudt het zich ook tot de woorden die we gebruiken of de doelstellingen in de Omgevingsvisie? Gelukkig is dat geen tegenstelling, maar zijn ze zeker complementair aan elkaar en ik denk dat de hele Omgevingsvisie echt een hele goede basis/paraplu/uitgangspunt is, je kunt bijna alle woorden gebruiken, voor ook dat integrale kijken naar gebiedsontwikkelingen, dus zeker niet met elkaar in tegenspraak, maar wel aanvullend. De heer Verhoeve (D66): ja dank, voorzitter. Ja en dan ga ik kijken naar de overige kritische succesfactoren en in hoeverre die dan kunnen bijdragen aan de doelstellingen uit de

17/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

Omgevingsvisie. Dan vraag ik me af waar we dan het gezonde in moeten vinden, of het duurzame in deze gebiedsontwikkeling. Kunt u daar dan iets over zeggen? Wethouder Schouten: zeker, voorzitter. Kijk, in de integrale afweging, het onderzoek dat heeft plaatsgevonden heeft gekeken naar al die aspecten. Er is een veelheid, u zult zich ongetwijfeld de gesprekken herinneren die we met u gehad hebben over dat onderzoek en de veelheid aan indicatoren die als het ware in het doel gestopt zijn om te komen tot deze kritische succesfactoren en duurzaamheid is er daar ook 1 van en klimaat is er ook 1 van, hittestress is er ook 1 van, milieufactoren ook. Ook voorzieningen als het gaat om sec de gezondheidsvoorzieningen die we nodig hebben met elkaar, dus die veelheid van ook gezondheidsgerelateerde indicatoren ligt ook ten grondslag aan het onderzoek dat is uitgevoerd. De heer Verhoeve (D66): mag ik dan voorzitter, als ik zo vrij mag zijn, vragen om bij het eerste monitoringsmoment dan wat explicieter de doelstelling uit de Omgevingsvisie ook naar voren te laten komen? Ik wil u met alle liefde geloven als u dat zo zegt, maar liever heb ik iets waaruit blijkt dat het klopt wat u zegt, dus als u dat in de monitoring expliciet kan toevoegen, dat zou ik wel waarderen.

Wethouder Schouten: ik weet niet of ik een tegenstelling hoor dat u mij wel gelooft maar toch ook helemaal niet, daar moeten we het misschien nog een andere keer over hebben, maar ik denk uw vraag over erop terugkomen bij de monitoring en de gesprekken, een goed idee is, want dat past ook in het hele monitoringsvraagstuk. De heer Van Esch, dank voor uw bijdrage. U had meen ik geen vragen, maar dank voor uw positieve woorden ook. Mevrouw Derriks, behoud van de grote bomen. Ik denk dat dat een beetje uw missie is, begin ik te begrijpen. Ja, ik denk dat ik dat natuurlijk van harte kan beamen dat dat belangrijk is en eigenlijk gaf u dat een beetje ook aan: soms ontkomen we er helaas niet aan dat bomen weg moeten, al is het alleen al vanwege veiligheid maar ik denk, het is ook niet voor niks dat hier in dit onderzoek ook heel veel aandacht besteed is aan groen, aan de 3-30-300 regel, dus dat zijn allemaal aspecten die echt de aandacht hebben ook. Mevrouw Derriks (De Unie): ja voorzitter, nu las ik in het AD een artikeltje waarin een meneer Meliefste van een ingenieursbureau, ik weet werkelijk niet meer welk ingenieursbureau, aangaf dat die 3-30-300 regel helemaal niet zo handig is als eigenlijk wel gedacht en misschien moet ik u dat artikeltje toch maar eens geven. De voorzitter: dat lijkt me een goed plan. Mevrouw Schouten, gaat u verder.

Wethouder Schouten: voorzitter, ik lees altijd graag artikelen, dus ik zie het graag. Dan meneer Ter Horst van het CDA … Sorry, dat is volgens mij de tweede keer vanavond, mijn excuus, ik weet niet wat er in me gevaren is om dat te doen, sorry. Nee, dat is zeker niet met opzet, heel vreemd eigenlijk. In ieder geval meneer Horst, u spreekt uit: neem ons mee als raad, dat verwacht u ook en ja, het staat ook heel duidelijk als een afspraak in het raadsvoorstel dus die toezegging is niet zo moeilijk om te doen, dat vinden we ook echt belangrijk om te doen, om dat gesprek met elkaar te blijven voeren . Voorzitter, ik denk dat ik alles gehad heb, even kijken of dat waar is, en dat is zo. Dank u. Tweede termijn Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de beantwoording, mevrouw Schouten. Wat betreft dat ruimtebeslag met betrekking tot de energietransitie hoor ik ergens nog een tegenstelling, die 18/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

kwam pas later in mij op, anders had ik hem in mijn interruptie kunnen doen. U zegt namelijk dat u integraal wilt gaan werken, maar u wilt ook wachten om te kijken, ik zou bijna zeggen, wat voor ruimte er nog over is, voor die energietransitie en dan lijkt het mij ook als je integraal wilt werken, dat je op een bepaalde manier ook al aan de voorkant daarover nadenkt, dus daar zou ik graag nog een reactie op willen. Dank u wel. Beantwoording wethouder Schouten: Dank voorzitter en ik zag dat ik nog een vraag vergeten was, dus dat kan ik gelijk doen. Nee, het is niet een tegenstelling, althans, zo bedoelde ik hem niet neer te zetten, want energie in zijn vele vormen zal ook ruimtebeslag hebben of nemen, dus die integrale afweging die we straks moeten gaan maken bij al die gebiedsontwikkelingen, zullen we ook beter weten wat er nodig is voor de energie, dus soms zal dat niet allemaal parallel lopen, zo simpel is het natuurlijk ook niet, maar dat is zeker wel een factor die we zullen meewegen. U stelde eerder de vraag: wat doen we met de Antonius- en Henkel/Ecolab-locatie? En ja, dat is zeker de bedoeling dat dan dit toetsingskader ook gebruikt gaat worden. De voorzitter: dank u wel mevrouw Schouten en ook fijn dat u nog even terug kwam op de niet beantwoorde vraag.

Volgens mij hebben we voldoende van gedachten gewisseld over dit punt en volgens mij zijn er dan ook geen stemverklaringen nodig en dan stel ik voor om over dit voorstel te stemmen, het voorstel onderzoek grip op de groei van de stad. Graag uw hand opsteken als u voor het voorstel bent. Ik denk dat ik durf te zeggen dat het unaniem is, dan is het voorstel unaniem aangenomen. 9.

Vereveningsverordening gemeente Nieuwegein 2023 (2023-173) De voorzitter: de raad wordt gevraagd de vereveningsverordening vast te stellen en een vereveningsreserve sociale woningbouw in te stellen. Op 8 juni is dit voorstel raadsvoorbereidend besproken. Na bespreking waren er geen zorg- en aandachtspunten. Door de VSP is een amendement aangekondigd over de hardheidsclausule artikel 14 en door de fractie van het CDA is een amendement aangekondigd Eenmalig terugboeken. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Scholten: Voorzitter, dank u wel. Ja, een avondje wonen: het bestemmingsplan, hoe gaan we bouwen, wat gaan we neerzetten, de kaders van de groei van de stad, de afwegingen die we gaan maken en vervolgens nog een aantal andere middelen om te zorgen dat we de juiste woningen gaan bouwen. Voorzitter, de fractie van de VSP vindt de verveningsverordening een prima instrument en een prima maatregel om in te voeren binnen onze gemeente om te zorgen dat dat wat de raad graag wil (namelijk 30% sociale huur en 12% middenhuur) te gaan bereiken. Daar wordt inderdaad al jaren over gesproken en jaren ook al dat we dat niet halen, maar dat we op de goede weg zijn. Dit is een instrument wat zeker goed gebruikt kan worden.

De kaders zijn helder, wij als raad stellen ze vast en in de Avond voor de Stad heeft de wethouder ook aangegeven dat ze eigenlijk geen voorbeelden kan bedenken waarom ze zou moeten afwijken, die kaders zijn helder. Als we 30% sociaal willen en 12% middenhuur, als je minder gaat bouwen dan moet je betalen en ga je meer sociaal bouwen, dan krijg je subsidie terug dus op die manier kan naar de ontwikkelaars heel duidelijk uitgelegd worden wat de bedoeling is. Dan is uiteindelijk het enige punt waar wij nog graag over verder willen gaan en waar wij ook een amendement op voorbereid hebben, dus als het allemaal zo helder en duidelijk is en we willen graag als raad dat wij die 30% ook daadwerkelijk gaan bereiken, dan is het de vraag of je nog een hardheidsclausule moet inbouwen waarin het college de mogelijkheid krijgt om af te wijken indien nodig. Wij vinden van niet, omdat die kaders zo helder en duidelijk zijn. Als je dan moet afwijken en je wilt afwijken omdat het om wat voor reden ook die nog niet bedacht is daarmee aan de slag kan gaan, dan is er voldoende tijd en ruimte om daar een raadsvoorstel van 19/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

te maken met goede argumenten waarom er afgeweken zou moeten worden zodat wij zelf als raad die beslissing kunnen nemen en dat we achteraf niet kunnen of moeten zeggen ‘college, u heeft uw best niet/niet goed genoeg gedaan’, maar dat we onszelf moeten aankijken, want we hebben zelf besloten om deze afwijking toe te staan, maar in principe zou de eerste insteek moeten zijn dat we alleen maar doorgaan op basis van deze kaders. Voorzitter, daarom heeft de fractie van de VSP samen met de fractie van ieders Belang en de fractie van het CDA Nieuwegein een amendement voorbereid, u heeft het allemaal kunnen zien in iBabs. De constateringen zijn gesteld en het gaat om de hardheidsclausule artikel 14 waarin staat dat het college de bevoegdheid heeft om af te wijken. Wij stellen voor dat het college kan in uitzonderlijke gevallen en mits gemotiveerd de gemeenteraad een voorstel doen toekomen om te besluiten die hardheidsclausule toe te passen. Daarmee is volgens mij de rolverdeling tussen raad en college heel zuiver en heel duidelijk: de raad stelt kaders en het college voert uit en als we buiten de kaders moeten treden, dan komt het college terug om dat te bespreken. Voorzitter, dat was het. Dank u wel.

De voorzitter: dank u wel meneer Scholten en ook voor het indienen van het amendement Hardheidsclausule artikel 14, dat amendement heeft nummer A22 gekregen en zoals u zelf ook al aangaf, het is mede ingediend namens de partijen ieders Belang en het CDA en maakt daarom ook onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan zie ik de heer Horst van het CDA al klaar staan en dan geef ik u graag het woord, meneer Horst. Fractie CDA, de heer Horst: Dank u wel, voorzitter. Het is goed dat we met de voorliggende vereveningsverordening als gemeente actiever gaan sturen op de realisatie van voldoende woningen in de categorieën sociale huur en met name lage middenhuur. Recent nog bij de bespreking van het rekenkamerrapport over het Nieuwegeinse volkshuisvestingsbeleid heeft de raad duidelijk laten weten zich zorgen te maken over de realisatie van lage middenhuurwoningen, die achterblijft bij de ambities van het college. Het CDA verwacht dat met deze verordening we ontwikkelaars een impuls kunnen geven om meer te doen aan bouwen voor de onderkant van de woningmarkt, want vooral mensen met een smalle beurs hebben het al geruime tijd moeilijk om een betaalbare woning te vinden. Zoals ik in de vorige raadsvergadering zei is volkshuisvesting een van de meest prangende sociale kwesties van deze tijd.

Het CDA dienst samen met een heel aantal andere partijen het amendement ‘Eenmalig terugboeken’ bij dit voorstel in. Het gaat daarbij om de reparatie van een vrij technische tekortkoming in het raadsvoorstel, namelijk de wijze waarop we het startkapitaal van € 1 miljoen inzetten en op een gegeven moment weer onttrekken aan het vereveningsfonds. Het is van belang die onttrekking slechts eenmalig te doen, omdat er anders een perverse prikkel in onze ogen in het vereveningsfonds dreigt te sluipen die afbreuk doet aan waarvoor het bedoeld is. Het CDA en de andere partijen die het samen met ons indienen, hoort graag van de wethouder of zij dit amendement kan steunen. Overigens dank aan het college voor de aanpassing van de beleidsregel middenhuur naar aanleiding van vragen hierover. Dat scheelt weer een amendement, zeg ik dan maar. Voorzitter, dan kom ik tot een punt dat mij pas laat is opgevallen in het voorliggende stuk, het voorliggende voorstel en de verordening die daarbij zit. In de verordening namelijk leest het CDA dat het college nadere regels vaststelt voor het bepalen van de hoogte van de afdracht en van de subsidie. De raad heeft beleidsregels sociale huur en middenhuur als bijlage gekregen bij de verordening die hier als bijlage bij het raadsvoorstel zit.

Mag ik aannemen dat in diezelfde lijn ook de nadere regels over de hoogte van de afdracht en de subsidie aan de raad worden voorgelegd? Graag een reactie van de wethouder op dit punt. Tenslotte dan voorzitter, nog een vraag aan de wethouder. Met de verordening zijn ook een tweetal beleidsregels aan de raad voorgelegd. Excuus, dat is het punt wat ik net had gemaakt.

20/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

Dat klopt niet in mijn aantekeningen en dus rond ik hierbij mijn bijdrage af. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: dank u wel meneer Horst en ook dank voor het indienen van het amendement ‘Eenmalig terugboeken’, dat heeft nummer A23 gekregen. Het amendement zoals u zelf ook al aangaf is ingediend mede namens de partijen ieders Belang, GroenLinks, Partij van de Arbeid en Lokale Vernieuwing en maakt daarmee onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan zou ik nu graag het woord willen geven aan mevrouw Assalmi, zij spreekt namens de Partij van de Arbeid. Fractie Partij van de Arbeid, mevrouw Assalmi: Dank, voorzitter. In de afgelopen jaren zijn er veel plannen gemaakt voor het bouwen van nieuwe woningen. Uit het onderzoek van de groei van de stad blijkt ook dat we nog steeds kunnen bouwen en dat blijft hard nodig. Helaas blijken we wel achter te blijven in onze opgave om voldoende sociale en lage middenhuur te realiseren, betaalbare woningen die we hard nodig hebben in onze stad. Met de huidige geplande woningen die in de komende jaren beschikbaar komen, halen we de norm van 30% sociaal en 12% lage middenhuur niet en dat is voor de Partij van de Arbeid onacceptabel. Wij zijn dan ook blij dat wij door het vereveningsfonds een instrument hebben om als gemeente de regie te pakken in de woningbouwopgave.

We storten zelf een startkapitaal van € 1 miljoen in het fonds om het op gang te brengen en dat is belangrijk. Als overheid geven we hiermee een krachtig signaal en laten we zien dat de woningbouwopgave belangrijk voor ons is en een goed voorbeeld doet hopelijk volgen. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Voorzitter, er zijn een aantal vragen gesteld, ik wacht voor een tweede termijn. Fractie VVD, mevrouw Van der Lugt: Voorzitter, het instellen van een verenigingsfonds om sociale en middenhuur te bevorderen, de fractie van de VVD kan zich vinden in de gedachte die hierachter zit, namelijk in gezamenlijkheid een spaarpot opbouwen, die vervolgens ingezet wordt om te compenseren op andere plekken in de stad. Een sympathieke gedachte waar eigenlijk niemand op tegen kan zijn. Toch wil ik van de gelegenheid gebruik maken om ook wat kanttekeningen te plaatsen, want deze kostenverhogende maatregel komt aan de kant van de projectontwikkelaar en de koper te liggen. Laten we eens uitgaan van een bedrag van € 25.000 compensatie voor een woning. Ontwikkelaars zijn per definitie door het risicoprofiel commerciële partijen.

Voor een institutionele belegger zal dit geen onhaalbaar bedrag zijn, maar voor een kleinere projectontwikkelaar ligt dat misschien anders want dit voorstel is gemaakt in de tijd van lage rente, maar waar loopt deze projectontwikkelaar inmiddels tegenaan? De markt heeft te maken met hogere bouwkosten, stijgende rentes, twee keer verhoogde overdrachtsbelasting die je gelijk kan afboeken op de waarde van je bouwproject, een verlaagde aftrek van rente in de vennootschapsbelasting en de aankomende middenhuurregeling die financiering alles bij elkaar bijna onmogelijk maakt. Als je dan ook nog moet afdragen aan zo'n fonds, wordt het nog moeilijker. De doorlooptijden van projecten zijn lang, 5 tot 10 jaar, en er moet in die jaren heel zwaar worden geïnvesteerd voordat er geld kan terugvloeien. Er moet door economische cycli heen worden geïnvesteerd en hier zijn buffers voor nodig. Overheden stapelen nu eis op eis zonder te kijken naar de kosten omdat men ervan uitgaat dat er altijd veel geld kan worden verdiend. Wij kijken daarbij naar de laatste paar jaar, maar vergeten dat er ook nog redelijk recent, ik noem de periode 2009-2014, er een jarenlang dalende markt was waarin de ene na de andere ontwikkelaar over de kop ging en dat was niet eens omdat overheden die verdiencapaciteit aan het beperken waren.

Door de jaren van vrijwel gratis geld waarbij overheden konden lenen tegen negatieve rente, denken veel politici tegenwoordig nauwelijks 21/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

meer aan de financiële gevolgen van het beleid en dat is gevaarlijk voor de langere termijn. Een vereveningsfonds geeft wat ruimte aan de gemeente om te manoeuvreren, maar het blijft natuurlijk wel vreemd dat sociale woningbouw, wat een overheidstaak is, wordt neergelegd bij de private sector. Feitelijk is het een extra belastingmaatregel en voorzitter, daar is de VVD geen voorstander van. Een mogelijkheid voor de vastgoedbranche om dit te compenseren is concessies te doen aan duurzaamheidsmaatregelen of door gebruik te maken van goedkopere materialen waardoor het comfort of de levensduur afneemt, of door de bouwkosten van het project te verhogen en daarmee worden de huizen tegen een hogere verkoopprijs aangeboden en dat heeft direct effect op de werkende Nieuwegeiner die een betaalbaar huis wil kopen en dan wordt dit huis dus niet meer gebouwd voor de leerkracht, politieagent of de manager van de supermarkt. Een tweede kanttekening zit bij de stagnatie in de bouw. Op dit moment zal een projectontwikkelaar pas beginnen met bouwen als 70% verkocht is, maar het doorlooptraject van het starten van een bouwtraject is veel langer dan de tijd die de hypotheekofferte geldig is. Met de stijgende rente nemen potentiële kopers af. Daarmee zien wij dat bouwtrajecten vertragen of überhaupt niet meer opstarten.

De derde kanttekening zit dan ook in het onttrekken van € 1 miljoen uit het Grondbedrijf. Deze wordt teruggestort als het potje € 1,5 miljoen bevat. Dat is bij die € 25.000 per woning een aantal van 60 woningen. Stel dat de bouw van projecten stagneert en het fonds niet snel gevuld wordt, dan blijft die onttrekking uit het Grondbedrijf jarenlang vastzitten in een vereveningspot. De heer Scholten (VSP): voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag aan mevrouw Van der Lugt en de fractie van de VVD. U heeft het hier alleen over koopwoningen, u heeft het over hypotheken en u heeft het over rentes, maar het vereveningsfonds gaat over sociale huurwoningen en middenhuur. Naast dat er koopwoningen zijn, zijn er ook heel veel mensen in deze gemeente die kunnen geen woning kopen en die zijn er ook bij gebaat dat er voldoende sociale huurwoningen zijn, dus ik hoor u helemaal niet over sociale huur.

Ik hoor u alleen maar over koopwoningen, prijsopdrijvende effecten, projectontwikkelaars die het moeilijk hebben of hebben gehad en allemaal dat soort zaken, maar bent u het met mij eens of bent u het niet met mij eens dat u ook vindt dat er voldoende sociale huurwoningen en middenhuurwoningen in onze gemeente moeten komen? Mevrouw Van der Lugt (VVD): zeker, daarom was onze eerste zin ook: wij zijn het eens met het starten van deze pot, maar ik heb ook aangegeven dat ik wat randeffecten wil aangeven en er wordt natuurlijk niet alleen gebouwd voor huur, maar ook voor koop. De heer Scholten (VSP): ja, maar dit vereveningsfonds gaat over sociale huur en middenhuur. Het gaat niet over koopwoningen. Mevrouw Van der Lugt (VVD): dat klopt, maar het afkopen, excuus voorzitter. De voorzitter: ja nee, heeft u een vraag, want u heeft nog de microfoon aanstaan? Ik weet niet of u nog geen vraag stelde, maar u ging in ieder geval heel snel reageren De heer Scholten (VSP): excuus, voorzitter. Ja, het gaat dus inderdaad over sociale huurwoningen, het vereveningsfonds, om te zorgen dat het dat aantal wat wij als raad willen, wat wij ook vastgelegd hebben, dat dat ook gebeurt en in uw betoog hoor ik alleen maar dat u zegt van ‘ja, het wordt allemaal zo moeilijker en het moet duurzaamheid minder’, dus ik begrijp uw betoog niet ten opzichte van de opzet van het vereveningsfonds.

Mevrouw Van der Lugt (VVD): als ik mag voorzitter, dan zal ik dat even verduidelijken, want het geld komt ergens vandaan, namelijk uit die projecten die niet voldoende bij gaan bouwen 22/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

voor sociale huur. De rest project zou kunnen zijn koop, zou kunnen zijn huur, maar zal wel gebouwd moeten worden. De voorzitter: nog een interruptie voor u, mevrouw Van der Lugt, de heer Goulmy. De heer Goulmy (LV): dank u wel, voorzitter. Ik wilde graag aan mevrouw Van der Lugt vragen of zij alternatieven heeft, want zij draagt allerlei problemen en kanttekeningen aan zoals zij het zelf zegt, maar wat moet er dan gebeuren? Wat vindt u dan een goede oplossing? Mevrouw Van der Lugt (VVD): zoals ik al heb gezegd, ik vind het vereveningsfonds een prima voorstel, daar zijn we met name mee begonnen, maar ik heb ook gezegd dat wij wat kanttekeningen hebben bij de effecten. Als ik mijn betoog mag afmaken, dan krijgt u meteen het antwoord waar u om vraagt want voorzitter, dit zijn slechts enkele overwegingen die de fractie van de VVD graag mee wil geven aan de raad. Wij zijn dus niet tegen het voorstel, maar zien wel wat mogelijke neveneffecten die wij graag in uw raad benoemd willen hebben, uiteraard in de hoop dat deze neveneffecten niet gaat ontstaan, maar dat zien wij graag terug als onderdeel van de evaluatie die het college gaat uitvoeren. Dank u wel. Beantwoording wethouder Schouten: Dank, voorzitter. Dank ook voor uw bijdrage.

Dank in ieder geval, een aantal van u heeft het belang nog eens benadrukt van het vereveningsfonds als een van de middelen waar u om gevraagd heeft: ga dat onderzoeken en kijken of we daarmee beter kunnen sturen om de doelstellingen op sociale huur en middenhuur te kunnen bewerkstelligen en daar is het ook echt voor bedoeld. Ik begin bij meneer Horst, u heeft twee dingen. Ik begin even bij de opmerking over de nadere regels waarin u de vraag stelt of ze bij uw raad langskomen. Het is een collegebevoegdheid, maar misschien is het goed om een beetje aan te geven, kijk, die regels, dat is echt uitvoering van de kaders die u straks wel of niet gaat vaststellen, ik hoop natuurlijk van wel en dus dat is echt een uitvoering daarvan en dat is het, dus in die zin is het echt een uitvoeringsvraagstuk. Dan heeft u ook een amendement ingediend. De heer Horst (CDA): dank u wel voorzitter, want ik snap inderdaad dat dat een collegebevoegdheid is, daar kan ik de wethouder in volgen. Echter ik constateer wel dat bij het raadsvoorstel ook beleidsregels zitten voor de sociale huur en middenhuur dus dat zie ik dan maar als integraal onderdeel van het raadsvoorstel. Dat is wel aan ons voorgelegd en dan zou het fijn zijn als in diezelfde lijn ook die andere regels aan ons voor werden gelegd. Wij zijn kaderstellend en daarin zie ik ook de hoogte van die afdracht en die subsidie graag tegemoet.

Ik vertrouw er wel op dat dat wel goed zal zijn, maar ik zie het wel graag een beetje in dezelfde lijn als de heer Verhoeve eerder zei. De voorzitter: u herhaalt eigenlijk nog even uw inbreng, want ik heb geen echte vraag gehoord. De heer Horst (CDA): en dan is de vraag voorzitter, of de wethouder die opvatting met mij deelt. De voorzitter: ik vermoedde dat dat de vraag was, maar nu heb ik hem ook gehoord. Het woord is aan de wethouder, dank u wel. Wethouder Schouten: ja, dank voorzitter. Als het gaat over vertrouwen, blauwe ogen enzo, die parkeer ik weer even net als de vorige keer, maar ik denk dat ik wat beter begrijp wat u nu bedoelt, want die beleidsregels die erbij zitten zijn door het college vastgesteld en die zitten er inderdaad bij en u zult ook zien dat ze niet als beslispunt staan vermeld, want ze zijn al 23/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

vastgesteld en ook echt bedoeld om zo aan te geven van wat ligt eronder en eigenlijk zijn de planregels ook iets wat het college verder vaststelt vanuit die kaders die in de verordening worden vastgesteld. De heer Horst (CDA): ja voorzitter dat klopt, maar ik kan me voorstellen dat dan die nadere regels gewoon met een kort begeleidend briefje naar de raad komen zodat we daar kennis van kunnen nemen. Als de wethouder dat kan toezeggen, dan ben ik daar prima tevreden mee. Wethouder Schouten: voorzitter, dat lijkt me dat we dat heel goed kunnen doen, dus bij dezen. De heer Horst (CDA): dank. Wethouder Schouten: ja, wat betreft het amendement. Ja, dat is een goede aanvulling op het besluit, dus die maakt het denk ik veel scherper en zuiverder, dus wat het college betreft een belangrijk amendement en ook dank voor uw andere vragen waardoor we inderdaad toch nog iets konden rectificeren voordat het hier lag in de bijlage. De voorzitter: mevrouw Schouten, kunt u nog even benoemen welk amendement? Wethouder Schouten: ja, dat kan zeker, sorry. Nu laat ik het precies op mijn tafel liggen, maar dat is amendement 23? Amendement 22. De voorzitter: het eerste amendement, amendement 22, daarvan geeft u aan dat u ... Het is toch 23? Daarom probeer ik ook even mee te denken, natuurlijk. Wethouder Schouten: we gaan het even over doen. De voorzitter: ja, gaat uw gang.

Als u meteen het nummer noemt en ook even aangeeft hoe het college daarop reageert. Wethouder Schouten: amendement 23, ingediend door het CDA en 4 andere partijen met het verzoek om het woordje “eenmalig” toe te voegen aan het beslispunt 2.d en dat is een hele goede aanvulling, dus het college staat daar zeker positief tegenover. Dan hebben we nu het correcte amendement, niet onbelangrijk. Dan is de vraag van de VSP en we hebben daar tijdens de Avond voor de Stad ook over gesproken, dus u geeft ook aan: een belangrijk instrument, het vereveningsfonds, maar hoe doen we dat nou eigenlijk met die clausule waarin het college misschien eventueel, ik heb dat toen ook al gezegd, ik kan niet eens een voorbeeld bedenken, daar hebben we de praktijk echt voor nodig, ik ga een beetje herhalen wat ik toen ook al gezegd heb, de verordening geeft ons echt wel hele duidelijke kaders mee. Stel, er moet echt iets aan die kaders veranderen, dan komen we altijd terug naar uw raad, dat is evident.

Als het gaat om echt een uitzonderingsclausule, ja ik denk dat toch echt in het belang ook van, het is een collegebevoegdheid hè dus dat benadruk ik hier ook maar eventjes in de uitvoering en het heen en weer gaan naar de raad kost ook gewoon extra tijd, ik heb een aantal van u ook echt horen aandringen: ‘college, schiet op, ga nu aan de slag’ dus die heb ik ook in mijn oren geknoopt, dus het is een amendement waar het college zeker moeite mee heeft en het is uiteindelijk aan uw raad om daar een besluit over te nemen, maar u ziet en hoort onze bedenkingen tegen dit amendement. De heer Scholten (VSP): dank u wel, voorzitter. Ja, ik snap even uw opmerking niet, wethouder. U zegt: ‘het is een collegebevoegdheid’. Een collegebevoegdheid is om binnen de kaders die de raad gesteld heeft het fonds uit te voeren en de regeling uit te voeren, dus ik snap uw opmerking niet dat als dit amendement, u heeft het over een collegebevoegdheid, ja dat is de 24/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

uitvoering, maar als de kaders overschreden worden, dan zegt u, dan komen we terug naar de raad. Dat is hetgene wat ik ook in het amendement voorstel met de hardheidsclausule: als u buiten de kaders treedt, kom dan naar de raad om dat te regelen en u zegt ‘ja, het moet sneller gebeuren’, maar dit soort trajecten zijn, ja, woningbouwtrajecten die toch wat langer duren. Ik weet in ieder geval vanuit ervaring dat in iedere overeenkomst die aangegaan wordt als het gaat om bestemmingsplannen en alles wat daarbij hoort, daar altijd een regeling instaat van onder voorbehoud/goedkeuring van de raad, anders kun je gewoon geen besluit nemen daarin, dus ik snap uw opmerking even niet. Ik hoop dus dat u uw bedenkingen misschien kunt omzetten in feit dat u zegt: nou ja, het is heel duidelijk dat wij als we iets hebben terugkomen, dus dan hoeft die hardheidsclausule er op die manier ook niet in te staan en dan zou ik hopen dat u het amendement zou willen steunen of positief zou willen adviseren. Dank u wel. De voorzitter: ja dank u wel, meneer Scholten. Ik ging ervan uit dat u nog een vraag zou gaan stellen, maar u hield een behoorlijk wat langere inleiding, vooruit maar voor vanavond. Dan zie ik ook nog dat de heer Verhoeve een interruptie wil plegen. Gaat uw gang, meneer Verhoeve. De heer Verhoeve (D66): dank u wel, voorzitter.

Ja, wij weten niet goed wat wij met het amendement aan moeten om heel eerlijk te zijn, want we kunnen beide kanten op redeneren en ik hoor u zeggen: het college heeft er bedenkingen bij, maar ik hoor u niet de argumenten gebruiken waarvan wij denken die snappen wij, dus help ons even waarom u dan die bedenkingen zo heeft want wij zitten echt bij dit amendement op de wip, om het maar even zo te zeggen. Wethouder Schouten: ja dank, voorzitter. Kijk, opnieuw hè, een hardheidsclausule mag alleen in werking treden als het gaat om kleine afwijkingen. Daarin zeggen we: dan moeten we eigenlijk de vrijheid hebben om dat te kunnen doen, of moeten, dat stellen we voor. Opnieuw, kleine afwijkingen, geen grote, want dan komen we zeker terug naar uw raad en het heen en weer gaan en het iedere keer weer opnieuw dat bespreken dat kost ook gewoon tijd en u heeft een aantal keren benadrukt: maak haast met de ontwikkelingen, dus dat is denk ik de spanning die wij voelen met dit amendement, dus dat nog even als een verdere toelichting. De heer Goulmy (LV): dank u wel, voorzitter. Een vraag aan mevrouw Schouten: kunt u enigszins concreet maken want het wordt een heel onduidelijk verhaal, hoeveel uitzonderlijke gevallen zullen er nou zijn per jaar, laat ik het makkelijk maken? Wethouder Schouten: ja voorzitter, als ik een glazen bol had zou ik u antwoord kunnen geven.

De heer Goulmy (LV): maar het is uitzonderlijk, begrijp ik. Wethouder Schouten: ja, dat is uitzonderlijk maar wat ik denk ik wel, en dat heb ik in de Avond voor de Stad ook gezegd, wat we denk ik wel echt moeten doen met elkaar, wat wij als college ook willen doen, als die uitzonderingen er zijn, dat we dat ook echt met u bespreken, dus met handhaving van de hardheidsclausule, wanneer we de jaarlijkse evaluatie doen van de groei van de stad. Dan gaan we met elkaar, is echt de bedoeling, in ieder geval ieder jaar over spreken hoe dat loopt en wat dat betekent en ik vind dit moet daar dan ook een onderdeel van zijn, zodat wij kunnen zeggen in ieder geval van dit heeft zich wel of niet heeft voorgedaan, want dan hebben we met elkaar ook een beeld waar we het over hebben. Ik zou u dus graag een antwoord daarop geven, maar ik kan niet in alle eerlijkheid zeggen: het worden er een x-aantal per jaar. De heer Goulmy (LV): ik geef u helemaal gelijk mevrouw Schouten, voorzitter. Het gaat erom dat wij natuurlijk best wel op een gegeven moment dingen willen bepalen, maar u wilt toch niet op de stoel van het college zitten en als het echt uitzonderlijk is daar wilde ik naartoe, dan denk 25/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

ik: dan moet het zo blijven en u geeft zelf al enigszins aan: mocht het nou echt een twijfelgeval zijn, dan kunt u ons inschakelen. Zo zou ik het willen stellen. Dank u wel. De voorzitter: dat klinkt als een steun aan het voorstel van het college, dank u wel. Dan zie ik mevrouw Voorthuijsen, die wil ook nog een interruptie plegen. Gaat uw gang. Mevrouw Voorthuijsen (CU): dank u wel, voorzitter. Ook tijdens de Avond voor de Stad konden er niet concrete voorbeelden genoemd worden, dus als we het hebben over kleine afwijkingen, vind ik dat toch niet concreet genoeg en zitten wij ook een beetje op de wip wat we nu gaan doen met dit amendement. Ik hoop dat de wethouder daar nog echt iets concreets over kan zeggen, want dat zou ons heel erg helpen. De voorzitter: ik geef het woord aan mevrouw Schouten, maar ik merk dat we dit ook bij de Avond voor de Stad een paar keer met elkaar gewisseld hebben, dat het lastig is om wat voorbeelden te bedenken, maar wellicht dat mevrouw Schouten nog 1 poging kan wagen. Gaat uw gang. Wethouder Schouten: ja dank, voorzitter. Dan ga ik ook echt hetzelfde zeggen als wat ik toen gezegd heb en dat komt, we hebben het echt over wat wij denken dat uitzonderingen gaan zijn en dan is het best lastig om u een reëel voorbeeld te geven.

Ik zou het graag willen, maar dat laat in mijn beleving ook zien dat we het echt heel erg over uitzonderingen gaan hebben en opnieuw, en daarom is het erover spreken tijdens die evaluatie, mocht het zich voordoen, ook echt wat mij betreft iets wat we zullen doen. Voorzitter, de bijdrage van de VVD, mevrouw Van der Lugt en u geeft een aantal kritische kanttekeningen bij het voorstel die we zeker ter harte zullen nemen en u verwees ook al naar de evaluatie. Dat is ook echt belangrijk, die evaluatie, die we opnieuw zeker jaarlijks zullen doen, maar ik denk een gedegen evaluatie gezien de doorloop van het traject/het project, dat zal iedere 3 jaar plaatsvinden, maar ik denk erg goed en belangrijk om daar jaarlijks en met inachtneming ook van deze kanttekeningen met elkaar het gesprek over te voeren. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Schouten. We worden nu een klein beetje afgeleid, nee zo bedoel ik het niet, maar ik dacht voor de mensen die thuis kijken waarom ik zo rond zit te kijken.

Het is niet vanwege een traktatie voor de verjaardag van mevrouw Gathier en die is volgens mij ook jarig vandaag en dan kan ik u daar nog even snel mee feliciteren, van harte met uw verjaardag, maar het is de aankondiging van mevrouw Verbeek aan het begin van de vergadering die op dit moment wordt rondgedeeld en helaas voor de kijkers vanuit huis die daar dan niet van kunnen profiteren, ga ik verder met dit agendapunt. Tweede termijn Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Scholten: Ja voorzitter, dank u wel. Kort even in tweede termijn, ook even als reactie op de wethouder. Afwijkingen achteraf rapporteren bij een evaluatie voor de groei van de stad, 1 keer per jaar, van dit heeft zich voorgedaan achteraf, vinden wij geen goede zaak. Ik denk dat de kaders nogmaals heel erg helder zijn: 30% is 30%, 12% is 12%. Bedragen zoals de heer Horst ook al aangaf worden duidelijk in de verordening, in de bijlage, het is een collegebevoegdheid welke bedragen het zijn, maar uiteindelijk wordt van die bedragen ook niet afgeweken.

Wij als fractie in de raad zouden u dus graag willen oproepen om vast te houden aan de kaders en op moment dat er daadwerkelijk afgeweken moet worden, dan is het moment om hier terug te komen om aan te geven met goede argumentatie waarom we niet die 30% of niet die 12% zouden moeten doen om te voorkomen, nogmaals, dat we straks achteraf moeten constateren dat het college zijn best heeft gedaan en met de goede intenties, maar het is niet gerealiseerd en ik zou daar dan niet 26/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

het college de schuld daarvan willen geven. Laten we het bij onszelf houden, dit is onze verantwoordelijkheid. Dit is de rolverantwoordelijkheid die we hebben als raad en die verantwoordelijkheid moeten we ook nemen en die willen we ook nemen en ik zou u willen oproepen om in ieder geval in te stemmen met dit amendement. Dank u wel. De heer Verhoeve (D66): dank u wel. Ja, dan ga ik de vraag aan u stellen. Ja, wij zijn als raad ervoor om de kaders te stellen. Ik heb de wethouder niet horen zeggen: wij gaan de kaders met voeten treden, maar mocht zich een kleine wijzigingsvoorstel voordoen en wij denken dat het nog wel past binnen de strekking van de kaders alleen net niet binnen de kaders zelf, dan voelen wij dat, die ruimte, en als het groot wordt, dan komen wij bij u terug. Waar houdt het bij u tussen klein en groot op? Of is het een absolute grens? De heer Scholten (VSP): ja, dit is altijd mooi zo met die kaders, hetzelfde met snelheid: als je afspreekt dat je 80 mag rijden en je gaat 85 rijden, dan rij je 5 km te hard, dus je bent over je kaders heen. De kaders die we hier neerleggen/afspreken stellen we niet voor niks, dus als wij zeggen 30% dan is het 30% en 12% is 12%.

Is dan 29% een kleine afwijking of is 25% een kleine afwijking? Is dan 12% middenhuur een kleine afwijking of 9%? Kijk, in de positieve zin zult u ons niet horen als dat wordt gezegd, want daar krijgt men nog subsidie voor. Als ze zeggen we gaan geen 30% maar 40% sociale huur bouwen prima, maar het gaat juist om die negatieve gevallen waarin gezegd wordt van ‘we kunnen het niet of we willen het niet, dus we moeten naar beneden’. Dan is iedere procent al heel snel heel veel geld en nog erger, het zijn minder woningen die in de sociale huur niet terechtkomen dus ja, wat is veel, wat is weinig? De norm die we stellen is 30% en 12% en volgens mij is dat rekenkundig ook gewoon 30,00 en 12,00, wat ons betreft. De heer Verhoeve (D66): ja ik vind het voorbeeld wat u geeft over de snelheid wel een mooie, want als ik per ongeluk te snel ga, als ik nog binnen een beperkte marge blijf, dan wordt het me niet aangerekend. Als ik de wethouder goed beluister, dan vraagt ze om die marge en dat de hardheidsclausule daarvoor is bedoeld.

Als ik dat goed begrijp, dat is dan wederom straks de vraag aan de wethouder, maar als ik dat goed begrijp, is dat dan nog steeds voor u, met dit amendement wilt u dat dan onmogelijk maken? De heer Scholten (VSP): ja kijk, als dat nodig is, dan is de vraag van: waarom stellen we dat niet vast dan? Waarom stellen we dan niet vast dat een hardheidsclausule betrekking heeft op 3% of op 2%? Waarom stellen we dan niet de norm op 32%, dan is het ook helder, maar het feit dat het niet benoemd wordt, niet beschreven wordt, maakt het lastig heeft en maakt het moeilijk uitlegbaar ook of anders uitlegbaar. Mevrouw Assalmi (PvdA): bedankt, voorzitter. Ik denk dat de VSP het met ons eens is dat er inderdaad duidelijke kaders zijn, maar wij zijn dan wel benieuwd op basis waarvan de VSP verwacht dat zij een andere afweging gaan maken op het moment dat er inderdaad kleine afwijkingen zijn. De heer Scholten (VSP): ja dank u wel, voorzitter, en dank u wel voor de goede vraag. Het gaat niet om wat de VSP vindt. Het gaat om wat de raad vindt. Wij moeten hier met elkaar in gesprek kunnen gaan op het moment dat we willen afwijken en dat is nogmaals, vaak in negatieve zin van die norm.

Het gaat er niet om wat wij vinden, Wij willen het met elkaar bespreken, zodat we gezamenlijk een weloverwogen besluit nemen dat we in een bepaald traject naar 25% moeten gaan of 28% en dan niet achteraf horen dat het moest, maar dat we het met elkaar konden vaststellen vanuit uw positie, vanuit onze positie en alle input daarin. Dat is de bedoeling uiteindelijk van een hardheidsclausule.

27/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

Mevrouw Assalmi (PvdA): dank u wel, voorzitter. Wij hebben inderdaad de kaders samen als gemeenteraad vastgesteld en die kaders, daar houden wij ons als gemeenteraad aan en dat verwachten we ook dat het college dat doet. Dan wil ik, laat ik hem dan anders stellen, hoe verwacht je dat de gemeenteraad een andere afweging maakt op het moment inderdaad van die marge dan het college, bij zulke kleine afwijkingen? De heer Scholten (VSP): ja, u heeft het over ‘zulke kleine afwijkingen’. Nogmaals, ik ken ze ook niet en het college kent ze niet, maar ik wil graag wel met elkaar van gedachten wisselen op het moment dat we willen afwijken van de kaders, anders hoef je ook geen kaders te stellen. Dan zeg je: college, we willen graag 30% en 12% maar zie maar, hopen dat het lukt. Nee, gewoon helder, duidelijk, ieder zijn rol en ieder zijn verantwoordelijkheid en daar gaan we met elkaar over in gesprek en ik hoop dat u daar met ons in gesprek over wilt als we moeten afwijken om te zorgen dat we voor de stad de beste keuze maken. Dank u wel. Mevrouw Assalmi (PvdA): ja, ik kom er verder op terug in mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: dank u wel, ook dank aan de heer Scholten. Ik zag dat de heer Horst geen behoefte had aan een tweede termijn, dan ga ik door naar mevrouw Assalmi. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, ik wilde graag even schorsing aanvragen.

De voorzitter: schorsing? Nu, of aan het einde van de termijn van de Kamer … De raad, pardon. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, dan kunnen we er niet meer op terugkomen in tweede termijn. De voorzitter: en hoe lang wenst u te schorsen? Mevrouw Verbeek (iB): 3 minuten schorsing. De voorzitter: 3 minuten schorsing, dan doen we dat tot 5 over half. De voorzitter: ik heropen de vergadering; gaan weer verder; … De voorzitter: mevrouw Verbeek, gaat uw gang. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wilde even overleggen puur om het feit dat ik vind dat de wethouder zo verkrampt doet. Wat is er nou op tegen om de raad te informeren als zij afwijkt van de kaders die wij hebben gesteld? Ze kan toch gewoon een brief schrijven naar de raad ‘om die en die reden wijken wij af’. Dan kunnen wij daarop reageren en ik snap dus niet wat het probleem dan is, dus ik blijf mede-indiener van het amendement. De voorzitter: ja dank u wel, mevrouw Verbeek. Ik zie dit als uw 2e termijn, bent u dat met mij eens? Ja. En ik heb ook wel de wethouder in haar eerste termijn horen zeggen dat zij bij afwijkingen wel zeker in gesprek wil gaan met de raad bij grotere afwijkingen, maar zij heeft gezegd bij kleine afwijkingen, maar als ik het niet goed heb begrepen word ik zo gecorrigeerd.

Fractie VVD, mevrouw Van der Lugt: De VVD houdt van de kracht van de herhaling, dus nogmaals wij zijn voor dit voorstel. We vinden het een positieve insteek en hopen dat het vereveningsfonds snel gevuld wordt vanuit 28/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

alle projecten die tot ontwikkeling gaan komen zoals we ook net bij de groei van de stad hebben afgesproken. We zijn blij met de toezegging van het college om de neveneffecten die wij zien, maar waarvan wij hopen dat ze niet uit gaan komen, worden meegenomen in de evaluatie. Ten aanzien van de amendementen; wij zullen A22 niet steunen, Wij vinden het college uitstekend in staat om haar eigen afweging te maken en amendement A23 zullen wij wel steunen, want wij willen graag dat eenmalig het weer terugvloeit naar de grondreserve. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter. Laat ik nou van deze tweede termijn gebruik maken om te laten weten dat we blij zijn met een instrument om sociale huur maar zeker ook lage middenhuur te stimuleren. We hopen dat dit een oplossing is om toch nog onze ambities wat betreft de lage middenhuur en sociale middenhuur te behalen, maar we moeten ook realistisch zijn want het gaat nog wel even duren voordat het iets op gaat leveren. Over de afkoop van sociale huur en lage middenhuur vroegen wij ons nog wel af of de ontwikkelaars dit soms niet te gemakkelijk kunnen afkopen. Met name lage middenhuur is een lager bedrag als het om afgelopen gaat. Hopelijk kan de wethouder hier nog tijdig op bijsturen en wellicht kan de wethouder hier ook op reageren. Wat betreft de amendementen.

A23 ‘Eenmalig terugboeken’ zullen we steunen en amendement A22, ik vond het een lastige omdat de wethouder niet echt goede voorbeelden kan geven tussen kleine en grote afwijkingen, maar aan de andere kant vinden wij het ook lastig als de boel weer vertraging oploopt, dus vandaar dat wij dit amendement niet zullen steunen. Tot zover. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Voorthuijsen, met excuses geef ik het woord aan mevrouw Assalmi, want zij was eigenlijk ietsje eerder alweer aan de beurt. Excuses. Gaat uw gang. Fractie Partij van de Arbeid, mevrouw Assalmi: Bedankt, voorzitter. Wij willen graag reageren op amendement A22, ingediend door onder andere de VSP. Wij vinden dat we als gemeenteraad duidelijke kaders hebben vastgesteld zoals 30% sociaal, 12% lage middenhuur en die kaders zitten in verschillende visies en uitvoeringsprogramma’s. Wij verwachten ook van het college dat zij deze kaders uitvoeren. Daarnaast zal er een jaarlijkse monitoring volgen samen met de groei van de stad waar we geïnformeerd zullen worden over de stand van zaken. In eerste termijn gaf de wethouder aan dat het noemen van voorbeelden lastig is, maar we gaan er wel vanuit dat het college die voorbeelden in de evaluatie met ons deelt. In het betoog van de VSP heb ik niet gehoord waaruit blijkt dat zij tot een ander besluit zullen komen dan het college.

De wethouder heeft in de eerste termijn ook aangegeven dat het om kleine afwijkingen gaat. Wij hebben er vertrouwen in dat het college een weloverwogen besluit neemt en de Partij van de Arbeid zal het amendement niet steunen. Het amendement A23 hebben we mede ingediend, dus die steunen we inderdaad en datzelfde geldt voor het voorstel. Dank u wel. Fractie D66, de heer Verhoeve: Dank, voorzitter. Het vereveningsfonds, ik moet zeggen, wij kijken daarnaar uit. Wij weten dat het ook elders in het land ook al in gebruik is en dat de ervaringen weliswaar wisselend, maar overwegend positief zijn en ik hoop dat die positieve ervaringen ook zich zullen doorvertalen in Nieuwegein. Een hartstikke mooi en goed instrument denken wij om onze doelstellingen te halen en wat nou als er een voorstel voorligt dat wellicht net een beetje afwijkt om die doelstellingen te halen, want zo lees ik dan amendement A22: wat dan? Als er geen hardheidsclausule zou zijn geweest dan had het überhaupt niet kunnen worden uitgevoerd, dus zijn we blij dat er een hardheidsclausule überhaupt is en dan is blijkens dit amendement alleen nog maar de vraag, wie moet daarover beslissen? Is het dan de raad of is het dan het college en 29/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

mevrouw Verbeek naar u, u heeft het over: kunt u ons niet informeren? Ja, dat kunnen ze absoluut daar steun ik u volledig in. Alleen het amendement vraagt om de raad een voorstel te doen toekomen en wij denken dat dat op dit moment, in deze fase van nieuw instrument inzetten, best ver gaat. Ik ga ervan uit dat het college prudent, om maar even een leuk, moeilijk en ambtelijk woord te gebruiken, omgaat met die hardheidsclausule die er nu is. Het is een uitvoeringstaak, het is geen taak wat ons betreft van de raad, om op elk wissewasje weer een afwijkingsbesluit te moeten nemen. Mevrouw Verbeek (iB): ja, dank u wel, voorzitter. We hebben het niet over een wissewasje. We hebben het over serieuze kaders waar men eventueel van af wil wijken. De wethouder zegt zelf het komt bijna nooit voor, dus wat is er dan op tegen als er dan een keer iets komt, dat het naar de raad gaat? Dat hoeft helemaal niet zo lang te duren, want ze kan het zo sturen, bespreken en klaar. De heer Verhoeve (D66): wat ons betreft is het informerendeel prima, want dan kunnen wij onze controlerende taak als raad zeker oppakken en dan kunnen wij kijken: past dat nou wel of niet wat ons betreft binnen de definitie klein of groot, maar om elk besluit weer hier voor te leggen? Ik kijk even naar onze eigen raadsagenda; dat moeten we echt niet willen met elkaar want dan gaan we echt op de stoel van het college zitten.

De heer Horst (CDA): dank u wel, voorzitter. Ik heb de wethouder gehoord, ik heb de heer Verhoeve gehoord en het debat gehoord en de vraag aan de heer Verhoeve is of hij bereid is als dan de jaarlijkse rapportage komt waarin het college aangeeft of en hoe zij die hardheidsclausule hebben toegepast en wij daar kennis van nemen, om dan misschien alsnog weer eens de vraag te stellen: moeten we dat misschien toch niet als raad zelf bij ons neerleggen in onze kaderstellende rol? Kan dat een conclusie zijn, voorzitter? De heer Verhoeve (D66): dat is absoluut een conclusie, want dat is onderdeel wat ons betreft van onze controlerende rol, dus wij laten eerst het werk doen, dan kijken we of het uitwerkt zoals wij voor ogen hebben en als dat niet zo is, ja, dan moeten we iets anders organiseren dus ja, absoluut ja. De heer Horst (CDA): dank voor dit heldere antwoord. De heer Verhoeve (D66): en de andere amendementen, daar gaan we mee instemmen. Dank u wel. Beantwoording wethouder Schouten: Dank, voorzitter. Ik begin even bij de vragen van mevrouw Voorthuijsen van de ChristenUnie. Ik weet niet of ik uw vraag helemaal goed begrepen heb, dus ik doe even kijken of ik het goed begrepen heb, want hij leek op een vraag die u technisch ook gesteld heeft.

Als dat zo is zou ik graag willen verwijzen naar de technische beantwoording, maar dit is even een checkvraag dus als dat niet zo is, dan hoor ik graag of uw vraag anders was. De voorzitter: mevrouw Voorthuijsen, is het de bedoeling geweest om een andere vraag te stellen of herhaalde u stiekem de technische vraag? Mevrouw Voorthuijsen (CU): ja dank u wel, voorzitter. Wellicht had ik hem anders in willen steken. Dan wellicht de vraag of u daar nog risico in ziet? Moeten we daar nog rekening mee houden dat dit dat kan gebeuren? Zal ik hem dan zo stellen?

30/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

Wethouder Schouten: dank. Nu ga ik hem even, het was een beetje cryptisch, maar u bedoelt dat de ontwikkelaars er te gemakkelijk misschien mee wegkomen als we dit instrument hebben. Is het dat? Oké, dank. Dan heb ik het nu scherp. Nou, het is wel heel aardig hè, de zorg die u heeft staat bijna haaks op de zorg die door de VVD werd geuit dus van tweeën één of alle twee, het kan, dat gaan we zien. Het is zeker niet bedoeld als afkoop. Het is echt bedoeld, het instrument, om te sturen op die middenhuur en de sociale huur. Dat is echt de doelstelling en afkopen, ja dat kan als je minder dan 45 en ook als je in andere verhoudingen zit. Is dat het risico? Het helpt ons. Ik weet niet of het een risico is, ook dat zullen we moeten gaan zien. In ieder geval zal de afdracht ons helpen om de doelstellingen wel te verwezenlijken. Volgens mij heb ik voor de rest helemaal geen vragen gehad, dus daar kan ik het bij laten, voorzitter. Dank. De voorzitter: dat heb ik ook zo gehoord en gezien, dank u wel mevrouw Schouten. Dan kijk ik even rond of we over de vereveningsverordening gemeente Nieuwegein 2023 kunnen stemmen? Volgens mij is dat het geval. -

Amendement A22 De voorzitter: als u uw hand opsteekt, dan ga ik ervan uit dat u voor dat amendement bent en dat is oh, dat is een beetje jammer eigenlijk, uw mede-indiener is nu niet aanwezig. Ja, dan breng ik het toch in stemming. Voor: CDA (3), VSP (4). Tegen: GL (6), D66 (3), PvdA (3), CU (1), LV (2), VVD (5), De Unie (1). Daarmee is dit amendement verworpen met 7 stemmen voor en 21 tegen. Mevrouw Verbeek heeft niet meegestemd.

-

Amendement A23 Voor: GL (6), PvdA (3), CU (1), CDA (3), LV (2), VVD (5), Unie (1), VSP (4). Tegen: D66 (3). De voorzitter: en geen stem voor mevrouw Verbeek, daarmee is het amendement aangenomen (25 stemmen voor en 3 stemmen tegen).

-

Voorstel vereveningsverordening gemeente Nieuwegein 2023 (2023-173) Unaniem aangenomen.

10.

Begroting 2024 en jaarverslag 2022 WIL (2023-186) De voorzitter: de raad wordt gevraagd een zienswijze op de begroting 2024 en het jaarverslag 2022 van Werk en Inkomen Lekstroom WIL vast te stellen. Op 15 juni is over deze zienswijze gesproken in de Avond voor de Stad en als zorg- en aandachtspunten zijn genoemd nieuwe schuldregelingen, de Partij van de Arbeid heeft een motie aangekondigd op dit punt en de hoge werkdruk en het ziekteverzuim bij de organisatie WIL. Fractie Partij van de Arbeid, mevrouw Spalburg: Mevrouw de voorzitter, ik ben blij dat ik dat een keer kan zeggen. Voor ons ligt de motie ‘Samenwonen op proef’ die PvdA indient samen met De Unie, VSP, CDA, D66, ieders Belang en Lokale Vernieuwing. Hierbij vragen wij het college om te starten met een pilot die in verschillende steden al geleid heeft tot structureel beleid onder de naam ‘kennismakingsperiode’ waarbij inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen de mogelijkheid krijgen om een periode van maximaal 6 maanden geleidelijk aan te kunnen wennen aan het mogelijk samenwonen. Hierbij gaan wij natuurlijk uit van vertrouwen in de hoop dat ook dat vertrouwen in de overheid mogelijk wat meer hersteld wordt. Wij weten dat het niet voor heel veel inwoners zal zijn en dat dit om maatwerk vraagt, maar hoe zijn zou het zijn als je als inwoner op een normale manier 31/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

een relatie kan ontwikkelen zonder dat je daar stiekem over hoeft te doen omdat de sociale recherche misschien in je nek loopt te hijgen dus ja, dat is het voorstel en ik denk dat dat inderdaad helpt om wat meer vertrouwen te kweken bij onze inwoners. Wel heb ik nog een vraag, die staat dan niet in de motie, maar mocht het worden aangenomen, deze motie, kunnen wij dan 1 jaar na de start van de pilot een evaluatie hierover ontvangen en kunt u dat dan misschien toezeggen als hij wordt aangenomen? Dank u wel. Beantwoording wethouder Eggengoor: Ja dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik ga alleen iets zeggen over motie M27, de motie ‘Samenwonen op proef’ en met dank aan de toelichting van mevrouw Spalburg. Ook het college realiseert zich dat de doelgroep waar deze motie voor bedoeld is, met name een kwetsbare doelgroep is die ook weinig vertrouwen heeft in de overheid, u noemde dat zelf ook al en dit zou inderdaad kunnen helpen.

Wij zoeken ook als college naar manieren om het vertrouwen in de overheid te herstellen dan wel groter te maken, dus wij zien ook wel dat dit hierbij kan helpen, nog los van het feit dat welzijn van mensen ook bijdraagt aan lagere maatschappelijke kosten en wat ik zag in de toelichting ook vanuit Tilburg is dat dit er ook toe kan leiden dat mensen uit de bijstand uitstromen en we weten allemaal, daar hebben we het hier in deze zaal regelmatig over, dat de mensen die op dit moment nog bij WIL cliënt zijn vanuit Nieuwegein, een hele grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en ook heel lastig nog te begeleiden zijn richting participatie, dus allemaal argumenten die ik eigenlijk noem in opmaat naar ook het feit dat het college zich kan vinden in de pilot zoals u hem voorstelt voor samenwonen op proef, wel even met de kanttekening dat we nog wel even goed moeten kijken naar de definitieve uitvoering van die proef, want hij past op dit moment niet in de verordening in de regels van WIL. U noemde zelf al het woord maatwerk, dat zal ook de manier zijn waarop we dat met WIL moeten gaan afspreken hoe we dat gaan doen en we zullen ook, want dat was ook in Tilburg wel een puntje: hoe doe je dit ook in samenwerking met corporaties want er vindt een vorm van leegstand van een sociale huurwoning in veel gevallen plaats, dus ook daar zullen we goed naar moeten kijken.

Dus als ik uw dictum ‘te starten met de pilot’ ook mag lezen om eerst een goede uitvoeringstoets te doen en ervan uitgaande dat daar geen onoverkomelijke belemmeringen uit voortkomen, dat we dan met de pilot starten, kan ik prima met uw voorstel mee om na 1 jaar gemeenschappelijk te kijken hoe het loopt, hoe vaak het is voorgekomen en wat de aandachtspunten dan wel leerpunten uit deze pilot zijn. Dank u wel. De heer Houwer (VSP): dank u wel, voorzitter. Misschien een korte vraag ter toelichting, maar u zegt: we gaan onderzoek doen of er geen vervelende neveneffecten aan vastzitten, als ik het zo mag noemen, maar hoe lang gaat zo’n onderzoek duren? Wethouder Eggengoor: voorzitter, ik bedoelde niet zozeer de neveneffecten want die gaan we tijdens de pilot wel doen, maar wat we wel even moeten doen is de uitvoerbaarheid van de pilot goed toetsen omdat er meerdere partners bij betrokken zijn. Het gaat dus niet over de effecten want die gaan we vanzelf tegenkomen als we met de pilot van start gaan, maar voordat we starten moet er wel een aantal dingen worden ingeregeld en om ervoor te zorgen dat we niet tijdens de pilot tot rare dingen komen die echt heel vervelend zijn als je met een proef bezig bent, is het voorstel om eerst even een goede uitvoerbaarheidstoets te doen en dan de pilot te starten en dan na 1 jaar bij u terug te komen met wat de resultaten zijn.

De heer Houwer (VSP): hoe lang denkt u, voorzitter als ik mag, dat dat gaat duren? Wethouder Eggengoor: ik mag aannemen, we gaan wel de zomer in, we proberen dat zo snel mogelijk op te starten en ik verwacht dat dat, dan reken ik het zomerreces even niet mee, in september zeker duidelijk moet zijn en dat we dan ook kunnen starten.

32/44 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 juni 2023

De heer Houwer (VSP): dank u wel. De voorzitter: dank u wel, ook meneer Houwer, voor uw interruptie. Tweede termijn Fractie Partij van de Arbeid, mevrouw Spalburg: Ja voorzitter dank u wel en ook het college dank voor deze positieve manier van reageren. Ja, eerst een goede uitvoering, dat lijkt mij een logische volgorde. Ik verwacht ook eigenlijk niet anders en zoals al gezegd zijn er al meerdere gemeenten die dit uitvoeren, dus er zijn een heleboel verordeningen waaruit het college kan putten om een verordening te maken die voor onze gemeente geldt op basis van onze gemeentelijke toestanden. De heer Jean (LV): ja dank voorzitter, ik ben zelf ook mede-indiener van de motie, maar ik heb eigenlijk een vraag want u vroeg inderdaad om een evaluatie na 1 jaar. Bent u ook bekend met de andere gemeentes zoals bijvoorbeeld Tilburg waar deze proef heeft plaatsgevonden, na hoeveel tijd er werd geëvalueerd want ik vraag me af, is 1 jaar misschien niet te kort dag of misschien zijn er maar weinig gevallen geweest? Wat is uw keuze geweest om te vragen naar een evaluatie van 1 jaar? Mevrouw Spalburg (PvdA): ja, waarom 1 jaar? Geen idee. Je moet wat noemen hè, dus ik dacht: 1 jaar lijkt mij mooi. De heer Jean (LV): waarvan akte. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Voorzitter, dank u wel.