2023-172 Bijlage 1 Onderzoek Groei van de Stad.pdf
Tekst van het document
plek voor voorzieningen, maar vooral ook hoe de
combinatie van voorzieningen kan bijdragen aan de kwaliteit van buurten en aan de stad. Plekken voor ontmoeting, interactie, ontwikkeling en groei zijn
belangrijk voor het welzijn van de Nieuwegeiners. Ook de manier waarop deze voorzieningen
bereikbaar zijn draagt bij aan het welzijn, waarbij
dichterbij en bereikbaar te voet of op de fiets beter is dan wanneer de auto nodig is.
Kritische succesfactor: Ruimtelijke ordening en inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en veilige stad
Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
Kritische succesfactor: Gebiedsgericht en integraal werken is een voorwaarde
bewoners. Vergroening van de openbare ruimte is nodig. Hiervoor bestaan ook al •
initiatieven.
Er zijn geen zorgvoorzieningen, terwijl er veel mensen wonen en gaan wonen. Er is nog
74
Figuur 37. Park Oudegein (https://www.facebook.com/photo/?fbid=548778727282490&set=a.548778677282495)
75
4.3 Duurzaamheid
Figuur 38. City Nieuwegein bloeit (https://bplusb.nl/nl/werk/binnenstad-nieuwegein/)
76
Introductie Het thema duurzaamheid richt zich op de grotere
groen-, blauw- en grijsstructuren van Nieuwegein. Het gaat over water, groen, verkeer en geluid. Allemaal aspecten die invloed hebben op hoe duurzaam Nieuwegein als stad functioneert.
Tegelijkertijd hebben ook veel van de subthema’s die hier behandeld worden raakvlakken met
het thema gezondheid. Niet alle subthema’s
zijn modeleerbaar in het digitale model. Naast
het digitale model is ook gebruik gemaakt van
bestaand onderzoek in het komen tot inzichten
en conclusies. De volgende indicatoren worden behandeld: •
Automobiliteit
•
Openbaar vervoer
•
Fiets- en wandelnetwerken
•
Verkeersgeluid
•
Luchtkwaliteit
•
Hitte
•
Groen in de wijk
•
Water in de wijk
•
Vasthouden regenwater
•
Hemelwaterafvoer
•
Ruimtevraag energie
77
ALGEMEEN | Automobiliteit
Huidige mobiliteitsbeeld op andere wegen, wordt regelmatig d In aanloop naar deze Mobiliteitsvisie voor intensiteiten uit het GMP+ oversc Nieuwegein is een belangrijke speler in de regionale is een Mobiliteitsbeeld Nieuwegein vooralsnog niet tot grote doorstromin economie, met circa 43.000 arbeidsplaatsen in opgesteld, met een brede beschrijving van Maar met verdere groei in het aantal v belangrijke sectoren als logistiek en handel, zakelijke de huidige mobiliteitspatronen. Daarbij zal dit steeds vaker wel gebeuren. dienstverlening en zorg. Kenmerkend voor de stad is zijn aandachtspunten benoemd voor een de omvangrijke pendel, zowel van Nieuwegeiners die toekomstbestendige bereikbaarheid per Doorgaand sluipverkeer heeft geen he buiten de stad werken, als mensen van buiten de stad bestemming binnen de stad, maar rijd die banen in Nieuwegein vervullen. Deze pendelrelatie auto enVerkeersbewegingen, beweegvriendelijke mobiliteit impact op netwerk doorheen. Deze kans neemt toe als er is vooral sterk met Utrecht, Houten en IJsselstein. met de fiets, wandelend en/of met het de snelwegen. Maar er is ook intern sl openbaar vervoer.
We beschrijven dit van en/of naar de stad moet en geen g Deze ligging aan meerdere snelwegen en huidige mobiliteitsbeeld hierna kort van de hoofdstructuur maar door de w uitgebreide hoofdstructuur zorgt voor goede Wat we meten Conclusie en een aanbeveling en leggen dit naast de verwachtte dat door de stad naar een andere snel autobereikbaarheid. Mede hierdoor gebruiken Het digitale model van Nieuwegein laat zien Nieuwegein is ingericht op de auto. De stad is goed ontwikkelingen. Dit samen geeft een zien de afgelopen jaren een groei van Nieuwegeiners de auto relatief vaak op korte waar het verkeer als gevolg van woningbouw in ontsloten, waardoor de auto al snel de snelste en beeld waar we in 2030 willen staan qua vervoer, deelauto’s en fietsgebruik. Er afstanden, ook voor verplaatsingen binnen de stad. De MOBILITEIT IN NIEUWEG Nieuwegein toeneemt. wordt uitgegaancombinatie van 5 gemakkelijkste manier is om B tevoor komen. Een verschuiving opgave een verdere van pendelbewegingen, korte autoritten envan A naar mobiliteit in Nieuwegein; deHierbij ambitie voor toekomstbestendige locaties een behoorlijke autoverplaatsingen per woning/huishouden alssluipverkeer norm. Op legt op sommige aantal bestaande knelpunten zullen door de groei van vormen van mob deze Mobiliteitsvisie
4.3.1 Automobiliteit
fiets en het druk op de hoofstructuur als regionaal niveau zijn verkeersonderzoeken gedaan diehet wegennet. deZowel stadop groter worden. Beleidsuitgangspunt isopenbaar dat het vervoer ook een Huidige mobiliteitsbeeld op andere wegen, wordt regelmatig de streefwaar In aanloop naar deze Mobiliteitsvisie
meer verfijnd zijn, waarbij rekening wordt gehouden is eenook Mobiliteitsbeeld Nieuwegein
intensiteiten uit hetvan GMP+ overschreden. Dit l autoverkeer niet evenredig meegroeitvoor met de groei
spelen.
Nieuwegein is een belangrijke speler in de regionale
economie, met circa 43.000 arbeidsplaatsen in Modal opgesteld, met een brede beschrijving van split naar afstandsklasse Nieuwegein
met specifieke woon-werkrelaties van de inwoners en
de huidige mobiliteitspatronen. Daarbij
forenzen van Nieuwegein. In dit rapport benoemd worden voor beide zijn aandachtspunten een bereikbaarheid per resultaten naast elkaartoekomstbestendige gelegd en de belangrijkste
vooralsnog niet tot grote doorstromingsproblemen
stad en regio. Dit vraagt om het stimuleren andere Maar met van verdere groei in het aantal verplaatsinge
belangrijke sectoren als logistiek en handel, zakelijke
vormen van mobiliteit, zoals wandelen, de fiets en het OV. zal dit steeds vaker wel gebeuren.
dienstverlening en zorg. Kenmerkend voor de stad is
de omvangrijke pendel, zowel van Nieuwegeiners die
sluipverkeer heeftOV geen herkomst of In het gebruik van de fiets voor korteDoorgaand afstanden en het
buiten de stad werken, als mensen van buiten de stad
42% 60% Deze pendelrelatie 58% 70%bestemming 74% 89% 84% binnen de stad, maar rijdt er slechts die banen 34% in Nieuwegein vervullen. auto en beweegvriendelijke mobiliteit conclusies samengevat. voor is nog veel winst te Deze behalen tentoe als er files staan op doorheen. kans neemt is vooral sterklangere met Utrecht,afstanden Houten en IJsselstein. met de fiets, wandelend en/of met het 14% de snelwegen. Maar er is ook intern sluipverkeer, d openbaar vervoer. We beschrijven dit 15% opzichte van het gebruik van de auto. van en/of naar de stad moet en geen gebruik maak Deze ligging aan meerdere snelwegen en De huidige situatie huidige mobiliteitsbeeld hierna kort 7% voor een9% van de hoofdstructuur maar door de wijken rijdt of uitgebreide hoofdstructuur zorgt goede en leggen dit naast de verwachtte dat door de stad naar op een andere snelweg rijdt. We autobereikbaarheid. Mede hierdoor gebruiken Kritische succesfactor: Blijvend inzetten Nieuwegein ligt op éénontwikkelingen. van de best Dit ontsloten plekken 43% 52%de auto relatief 33%vaak op korte 33% samen geeft een 23%zien de afgelopen 11% jaren een groei van het elektrisc Nieuwegeiners 14% beeld waar we in 2030 staan qua fietsenbinnen en openbaar vervoer voor de auto in Nederland. De wijken vanwillen de stad worden vervoer, deelauto’s en fietsgebruik. Er ligt een afstanden, lopen, ook voor verplaatsingen de stad.
De 8% 15% 11% 2% opgave voor een verdere verschuiving naar meer combinatie van pendelbewegingen, korte autoritten en mobiliteit in Nieuwegein; de ambitie voor ont-sloten door brededeze verkeersaders die met verschillende sluipverkeer Mobiliteitsbeeld Ecorys, 2020 < 2.5 km legt op sommige locaties 7.5toekomstbestendige - 15 km 15 km 2.5 - 7.5een kmbehoorlijke vormen van> mobiliteit, waarin Mobiliteitsvisie
afritten zijn verbonden met de A2, A12 en A27. Ter hoogte
van deze afritten, dus waar het regionale verkeersnetwerk
fiets en het openbaar vervoer ook een belangrijke druk op het wegennet. Zowel op de hoofstructuur als Ovin, 2019; Mobiliteitsbeeld Ecorys, 2020 Nieuwegein spelen. Vergelijkbare gemeenten
Modal split naar afstandsklasse Nieuwegein
samenkomt met het lokale netwerk is wel sprake van
knelpunten in de doorstroming. Dit slaat op piekmomenten terug op het lokale netwerk. De bevolking van Nieuwegein maakt veel gebruik van de auto. Voor zowel korte ritten als lange afstanden ligt het autogebruik hoger dan in
Ecorys,ligt 2020 vergelijkbare gemeenten. Het gebruik van OVMobiliteitsbeeld en fiets
lager (bron: Mobiliteitsvisie Nieuwegein 2030).
De toekomstige situatie
De automobiliteit in en rond Nieuwegein neemt toe.
Mobiliteitsvi 42%
34%
60%
58%
70%
74%
23%
11%
8%
15%
89%
84%
14%
15%
43%
52%
7%
9%
33%
33%
< 2.5 km
2.5 - 7.5 km
14% 11%
7.5 - 15 km
2% > 15 km
Figuur 41. Vergelijking modal split in Nieuwegein met vergelijkbare gemeenten (Mobiliteitsvisie Gemeente Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuw Nieuwegein 2030. Ovin, 2019; Mobiliteitsbeeld Ecorys, 2020
Nieuwegein
Vergelijkbare gemeenten
De A12, de A27 en de A2 zullen in de toekomst grotere
knelpunten vormen. Dat betekent dat het in de toekomst het autoverkeer mogelijk minder snel Nieuwegein in
of uit komt. Dit komt slechts in een zeer beperkte mate
door de woningbouw in Nieuwegein, maar door algemene economische en demografische ontwikkelingen op
nationaal en regionaal niveau. Woningbouw zorgt binnen
Nieuwegein niet voor noemenswaardige extra knelpunten. Bestaande knelpunten zullen groter worden. Zoals de
Laagravenseweg tussen de brug over het Amsterdam-
Rijnkanaal en het bedrijventerrein Laagraven of de A.C. Verhoefweg zullen groter worden. De woningbouw in
Nieuwegein (Rijnhuizen en het Stadscentrum) speelt daar een rol van betekenis in.
Figuur 39. Verkeer huidig (Tygron simulatie) Nieuwegein
Figuur 40. Verkeer toekomst (Tygron simulatie) Nieuwegein
BASE_top
Capaciteit van het wegennetwerk
Gemeentegrenzen_Nieuwegein
bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
Locaties V5 - 26 jan 2023
BASE_top
Overzichtkaart
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties
Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
90 > Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
90 > Ontwikkellocaties
Opgeleverde plannen 1 - 10
90 >
BASE_back wit vlak
Gebouwen bbg_water Water
Ontwikkellocaties
Nieuwegein - Aantal woningen per buurt die
Opgeleverde plannen 1 - 10 10 - 30 30 - 60
79
pand_nieuwegein kopie kopie
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie
ALGEMEEN | Openbaar vervoer
4.3.2 Openbaar vervoer
Verbondenheid in de regio, aansluiting netwerk Wat we meten
(of fiets) ten opzichte van de auto. Het doel van het
OV-netwerk wordt gebruikt gemaakt van de modal split
de auto te beperken en meer duurzame en gezonde
Dit is de verdeling van de (personen) verplaatsingen over
randvoorwaarde hiervoor is een netwerk van OV-haltes
fiek naar het gebruik van het openbaar vervoer. Daarnaast
voor een bushalte en 800 meter voor een tramhalte. Het
en nieuwe) woningen binnen de gewenste loopafstand
in de buurt van bestaande OV-haltes, zoals de woningen
gewenste afstand van maximaal 400 respectievelijk 800
steeds aandachtspunten in de wijken Huis de Geer,
het verwacht gebruik of de frequentie van het openbaar
voor iedere woning een OV-halte binnen 400m bereikbaar
Om iets te kunnen zeggen over het gebruik van de het
mobiliteitsbeleid van Nieuwegein is om het gebruik van
van Nieuwegein, zoals ook in de Mobiliteitsvisie vermeld.
vormen van mobiliteit te bevorderen. Belangrijke
de vervoerwijzen (modaliteiten). We kijken hierbij speci-
dat voldoet aan de gewenste afstand van 400 meter
brengen we in kaart welk aandeel van de (bestaande
grootste deel van de nieuwe woningen wordt gebouwd
tot bus- en tramhaltes ligt. Hiervoor gaan we uit van een
in het Stadscentrum. In de toekomst liggen er nog
meter. De capaciteit van het OV-netwerk in verhouding tot
Rijnhuizen, Lekboulevard en Jutphaas-Wijkersloot om
vervoer is niet gemodelleerd.
te hebben. Voor woningbouw die ten oosten van het
De huidige situatie
Uit onderzoek in het kader van de Mobiliteitsvisie Nieuwegein 2040 is vastgesteld dat de modal split (het aandeel van verschillende vervoersmodaliteiten) in Nieuwegein
anders is dan in vergelijkbare gemeenten. De belangrijkste conclusies ten aanzien van het gebruik van OV zijn: •
Op korte afstanden wordt relatief veel gebruik ge-
•
Op de middellange afstand (7,5 tot 15km) wordt
•
maakt van de auto (ten koste van de fiets)
relatief veel het openbaar vervoer gebruikt ten koste
nabijheid van tramhaltes te wensen over. Voor een relatief grote ontwikkellocatie als Rijnhuizen vergt dit aandacht.
Rijnhuizen is als grote nieuwbouwlocatie namelijk minder goed aangesloten op het OV. De busverbindingen met
Houten en het Utrecht Science Park zijn goed, maar de (fiets)routes van Rijnhuizen naar de tramhaltes en de
faciliteiten op deze haltes kunnen beter. De toekomstige snelfietsroute en brug die hiervoor wordt aangelegd in Rijnhuizen brengt hier positieve verandering in.
van het fietsgebruik. In deze afstandscategorie vallen
Conclusie en aanbeveling
mee Nieuwegein een sterke pendelrelatie heeft.
stand relatief veel gebruik gemaakt van de auto. Om het
onder andere de verplaatsingen naar Utrecht, waar-
In Nieuwegein wordt op zowel de lange als de korte af-
Op langere afstanden (>15km) wordt relatief veel
OV-gebruik (met name op lange afstand) te stimuleren is
gebruik gemaakt van de auto en minder van het OV.
Dat betekent dat het in de toekomst het autoverkeer •
Merwedekanaal gerealiseerd wordt laat met name de
mogelijk minder snel Nieuwegein in of uit komt.
Het OV is niet voldoende concurrerend met de auto voor verplaatsingen binnen de regio.
In de huidige situatie ligt een groot deel van de woningen binnen 400 meter van een bushalte of 800m van een
tram. De wijken Jutphaas Wijkersloot, Rijnhuizen, Lekbou-
levard en Huis de Geer vragen nog om aandacht. Echter is in dit onderzoek is niet meegenomen welke bestemming je kunt bereiken vanaf de bushalte, hoe frequent dit kan of hoe aantrekkelijk de halte is: dit zijn ook factoren die meespelen bij de aantrekkelijkheid van OV.
De toekomstige situatie
Mobiliteit is een uiting van gedrag. Toekomstige mobiliteitspatronen zijn daarom niet makkelijk te
voorspellen, vooral als het gaat om het gebruik van OV
het belangrijk om de aantrekkelijkheid OV te verbeteren.
Het versnellen van OV-verbindingen, het verhogen van de frequentie en het aantrekkelijk maken van haltes met vol-
doende plek voor fietsen en/of deelmobiliteit helpt daarbij. Vooral het verbeteren en versnellen van de tramverbinding met Utrecht Centraal en met Utrecht Science Park kan
grote impact hebben op het mobiliteitsgedrag van de Nieuwegeiners. Daarvoor wordt naar verwachting geïnvesteerd in een snellere (deels ondergrondse) verbinding tussen
Westraven en Utrecht Centraal (de Merwedelijn). Hiermee wordt de reistijd tussen Utrecht Centraal en Nieuwegein Centrum aanzienlijk ingekort.
Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
80
HUIDIG hittes tres s
TOEKOMST Nieuwegein
LEGENDA
BASE_top Gemeentegrenzen_Nieuwegein bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
Loopafstanden tot OV haltes en belangrijke routes Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
MKP rapportcijfer op basis van %woningen die binnen 400m van bushalte liggen
Nieuwegein
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties Sneltramlijn Utrecht Nieuwegein-IJsselstein Wijken
Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90 90 >
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
90 > Ontwikkellocaties
90 >
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water Water
Ontwikkellocaties Opgeleverde plannen 1 - 10 10 - 30 30 - 60 60 - 90
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water
verschil = toekomst/heden ++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) -- vermindering (< -10%)
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
81
DUURZAAMHEID | Fiets- en wandelnetwerk
4.3.3 Fiets- en wandelnetwerken De aantrekkelijkheid van gezonde mobiliteit Wat we meten
als gevolg van het goede netwerk voor autoverkeer
Om iets te kunnen zeggen over het gebruik van de fiets-
veel barrières die overbrugd moeten worden. Om tussen
modal split van Nieuwegein, zoals ook in de Mobiliteitsvisie
wegen en waterwegen (onder andere het Merwedekanaal)
verplaatsingen over de vervoerwijzen (modaliteiten).
horen kunnen als onprettig of onveilig ervaren worden, wat
en wandelnetwerken wordt gebruikt gemaakt van de
wijken te bewegen moeten fietsers en voetgangers brede
vermeld. Dit is de verdeling van de (personen)
kruisen. De bruggen, tunnels en stoplichten die daarbij
We kijken hierbij specifiek naar het gebruik van de fiets. Het stimuleren van gezonde mobiliteit is een doel in het mobiliteitsbeleid van Nieuwegein. Fietsen en wandelen
een drempel kan zijn om de fiets te pakken.
De toekomstige situatie
dragen bij aan de gezondheid van inwoners, vermindert
De groei van het aantal inwoners zal het aantal fietsers
die daarbij horen. Kiezen voor fietsen of wandelen in
meer mensen gebruik gaan maken van de bestaande (en
het aantal auto’s op de weg en alle negatieve effecten
plaats van de auto is een voorbeeld van gedrag dat niet
goed te modelleren is. Het digitale model rekent niet door hoeveel er in de toekomst gefietst wordt op basis van woningbouwplannen.
De huidige situatie
In eerdere onderzoeken is vastgesteld dat de modal split (het aandeel van verschillende vervoersmodaliteiten) in
Nieuwegein anders is dan in vergelijkbare steden. De belangrijkste conclusies ten aanzien van het fietsgebruik is: •
Op de korte afstand wordt relatief veel de auto gebruikt ten koste van het fietsgebruik. In deze afstandscategorie vallen de verplaatsingen binnen Nieuwegein.
•
eventueel toe te voegen) infrastructuur. De capaciteit van fietspaden is echter groot, dus er worden geen capaciteitsproblemen verwacht op de fiets- en wandelpaden zelf.
Conclusie en aanbeveling De fiets wordt nog niet zo veel gebruikt voor
verplaatsingen binnen de stad als zou kunnen. Het netwerk is er namelijk wel naar. Wel is het belangrijk om fietsen en wandelen zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Hiervoor is het belangrijk om te zorgen voor: •
Aantrekkelijke routes die sociaal veilig en snel zijn,
•
Mogelijkheden om veilig je fiets te stallen, zowel thuis
Op de middellange afstand (7,5 tot 15km) wordt juist
relatief veel het openbaar vervoer gebruikt ten koste
van het fietsgebruik. In deze afstandscategorie vallen onder andere de verplaatsingen naar Utrecht, waarmee Nieuwegein een sterke pendelrelatie heeft. •
en wandelaars in de stad doen toenemen. Er zullen dus
Op korte afstanden wordt relatief veel gebruik ge-
maakt van de auto zoals onderschreven door mobi-
liteitsonderzoek van de gemeente in het kader van de mobiliteitsvisie
Als geplande groeikern kent Nieuwegein een vrij compleet en goed verbonden netwerk van wandel- en fietspaden. De hoofdinfrastructuur is op orde en alle wijken zijn
verbonden met elkaar en met belangrijke bestemmingen in
als bij de bestemming en waar nodig ontbrekende verbindingen aan te leggen.
•
Vooral voor Rijnhuizen is het belangrijk dat de nieuwe wijk met de fiets goed verbonden is met OV-haltes
(tram), voorzieningen en werklocaties. Hier wordt in
regionaal verband aan gewerkt met onder andere de snelfietsroute tussen Nieuwegein en Utrecht en een nieuwe fietsbrug aan Rijnhuizen .
De combinatie van OV en fietsen/wandelen is belangrijk om het aandeel auto’s in de modal split te veranderen.
Een snellere OV-verbinding met Utrecht zal zorgen voor
meer gebruik van de tram. Daarom is het belangrijk dat de tramhaltes makkelijk te bereiken zijn te voet of per fiets,
en dat je er gemakkelijk je fiets kan stallen. Aantrekkelijk,
en buiten de stad. Met name als gekeken wordt naar het
veilig, snel en toegankelijk OV in combinatie met wandelen
vaak gepakt wordt dan in vergelijkbare steden. Zelfs bij
Nieuwegein van groot belang.
gebruik van de fiets valt op dat deze in Nieuwegein minder verplaatsingen over korte afstand (het bezoek van de
supermarkt bijvoorbeeld). Mogelijke verklaringen kunnen
enerzijds liggen in de aantrekkelijke omstandigheden voor de auto (goede parkeervoorzieningen, doorstroming,
directe en snelle verbindingen). Anderzijds kent de stad
en fietsen is voor het toekomstige mobiliteitsgedrag van
Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
Kritische succesfactor: Investeren in
kwalitatieve versterking van het groen
BASE_top Gemeentegrenzen_Nieuwegein
Fiets- en wandelpaden in groene omgeving (huidige situatie)
bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
Locaties V5 - 26 jan 2023
BASE_top
Overzichtkaart
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
Fietspaden Woningbouwmonitor Locaties60 - 90 woningen Locaties V5 - 26 jan 2023
Trottoirs enOverzichtkaart voetpaden Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen
90 > woningen
BASE_top
1 - 10 woningen
10 - 30 woningen Groene gebruiksplek 30 - 60 woningen
bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
Nieuwegein
Pas op de plaats 0 - 10
0 - 10 10 - 30 30 - 60 60 - 90 90 >
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
90 >
83
Ontwikkellocaties
90 > Ontwikkellocaties
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water Water
DUURZAAMHEID | Verkeersgeluid
4.3.4 Verkeersgeluid Aantal woningen in dB(A) contouren Wat we meten
We meten hoeveel woningen in geluidsbelaste zones liggen als gevolg van verkeer. Woningbouw heeft
hier invloed op, omdat nieuwe woningen ook nieuwe
verkeersbewegingen veroorzaken en daarmee geluid. Ook de locatie van woningbouw heeft invloed, omdat
het mogelijk is dat projecten juist in een geluidsbelaste zone liggen. Tenslotte kan woningbouw ook juist een verbetering opleveren als een nieuwe gebouw geluid
tegenhoudt ten gunste van de geluid-belasting van de
achterliggende bebouwing. Het aantal woningen dat in een geluidsbelaste zone ligt wordt uitgedrukt in de verhouding van het aantal woningen dat relatief veel geluid ervaart (>48 dB), relatief weinig (<43dB) en daartus-sen.
Bestaande situatie
de situatie enigszins. In de overige wijken is het verschil beperkt.
Conclusie en aanbeveling
Gezien de niveaus van verkeersgeluidsbelasting waar
Nieuwegein in de huidige situatie aan wordt blootgesteld zien we geen grote veranderingen bij het realiseren
van nieuwe woningbouwprojecten. De winst die valt te
behalen en waar Nieuwegein zelf invloed op heeft ligt in
de meest verdichte gebieden langs de ontsluitingswegen. Daar zouden met het aanpassen van verkeerssnelheden, een goed uitgedachte stedenbouwkundige situatie en
groenvoorzienin-gen verslechtering van geluidsbelasting
kunnen worden beperkt. In alle woningbouwprojecten zal te allen tijde aan de wettelijke normen voldaan moeten
worden. Daarnaast kan geluid door verkeer voorkomen
Met haar ligging tegen Utrecht aan, centraal in het land,
worden als minder mensen de auto nemen naar hun
A12, A27 en A2. Ook wordt Nieuwegein doorkruist
wandelen, fietsen of het OV pakken.
wordt Nieuwegein omsloten door grote verkeersaders
bestemming. De situatie verbetert naarmate meer mensen
door een aantal lokale ontsluitingswegen (zoals de ’s
Gravenhoutseweg en de A.C. Verhoefweg). Dit zorgt voor
een goede bereikbaarheid van de stad, maar kent ook een
Kritische succesfactor: Ruimtelijke ordening en
wordt Nieuwegein sinds haar bestaan blootgesteld aan
veilige stad
keerzijde. Zoals veel steden en kernen in de Randstad
verkeersgeluid. In de bestaande situatie zien we dat dit verkeersgeluid met name in de invloedsgebieden van de snelwegen en ontsluitingswegen optreedt. In de
inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
bestaande situatie wordt in elke wijk een deel van de
woningen belast door verkeersgeluid. Door de Provincie Utrecht is een indeling gemaakt in minimale kwaliteit,
basiskwaliteit en optimale kwaliteit. In geen van de wijken worden momenteel de basiskwaliteit of de optimale
kwaliteit gehaald. Wel zijn er onderlinge verschillen. Zo worden de wijken ‘Lekboulevard’ en ‘Hoogezandveld’ relatief meer blootgesteld aan geluid terwijl de wijken ‘Vreeswijk’ en ‘Zuilenstein’ dat minder worden.
Toekomstige situatie
Nieuwe woningbouw verandert weinig aan de bestaande situatie. In de meeste wijken blijft het ervaren
verkeersgeluidsniveau vrijwel gelijk. Rijnhuizen en
Plettenburg laten de meeste verandering zien en scoren in de toekomst slechter dan nu. Hier worden woningen toegevoegd op relatief sterk geluidsbelaste locaties.
Ook in Jutphaas Wijkersloot en Blokhoeve verslechtert
84 Geluid door verkeer (huidig) Nieuwegein -- Aantal Aantal woningen Nieuwegein woningen per per buurt buurt die die gebouwd gaan gebouwd gaan worden worden
HUIDIG hittestress
TOEKOMST Nieuwegein
LEGENDA MKP Score op basis van %woningen binnen geluidscontouren/wijk
Geluid door verkeer (toekomst)
verschil = toekomst/heden
++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) SCENARIO 1: ontwikkellocaties-- vermindering (< -10%)
Nieuwegein
85
DUURZAAMHEID | Luchtkwaliteit
4.3.5 Luchtkwaliteit NO2
Wat we meten
Conclusie
stikstof (Nin microgram per kubieke meter (um/
is beperkt, zowel in negatieve als in positieve zin. Een
Luchtkwaliteit wordt gemeten in de hoeveelheid m3), dat grotendeels gevolg is van gemotoriseerd verkeer. We brengen in kaart de hoeveelheid
woningen (in percentages) die worden blootgesteld
aan luchtkwaliteitswaarden die door de World Health
Organization (WHO) gesteld zijn als minimum om een gezonde stad te zijn.
Bestaande situatie
Met haar ligging tegen Utrecht aan, centraal in het land,
De invloed van nieuwe woningbouw op de luchtkwaliteit verbetering van de luchtkwaliteit kan bereikt worden door het beperken van autoverkeer als voornaamste bijdrager aan de uitstoot van stikstof – zeker op korte afstanden
binnen de stad - en het stimuleren van gebruik van het OV en de fiets. Daarnaast zal de toenemende elektrificering
van het autoverkeer op de langere termijn kunnen leiden tot verbetering van de luchtkwaliteit op de wegen in en rondom Nieuwegein.
wordt Nieuwegein omsloten door grote verkeersaders A12, A27 en A2. Ook wordt Nieuwgein doorkruist
door een aantal lokale ontsluitingswegen (zoals de ’s Gravenhoutseweg). Dit zorgt voor een goede
Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
bereikbaarheid van de stad, maar kent ook een keerzijde. Zoals veel steden en kernen in de Randstad wordt
de luchtkwaliteit van Nieuwegein sinds haar bestaan
blootgesteld aan de negatieve effecten van verkeer. Met name in de invloedsgebieden van de snelwegen en de
hoofdwegen. Gemiddeld genomen behaalt Nieuwegein per wijk de ‘basiskwaliteit’ (zoals deze door de WHO wordt voorgeschreven), maar nergens de hogere
kwaliteitsniveaus. De bestaande situatie voor luchtkwaliteit is in Nieuwegein, zoals in veel steden in stedelijk gebied, dus niet erg goed. Lokaal zijn er verschillen tussen de wijken, maar deze zijn relatief beperkt.
Toekomstige situatie
Het toevoegen van woningen en de extra
verkeersbewegingen als gevolg hiervan leidt stadsbreed niet tot substantiële verandering van de luchtkwaliteit. De waarden blijven in de meeste gevallen min of meer
gelijk. In het Stadscentrum zien we een lichte verbetering
NO2 in de lucht ten gevolge van verkeer (toekomst)
van de luchtkwaliteit. In Plettenburg zien we een kleine verslechtering.
86
HUIDIG hittes tres s
TOEKOMST Nieuwegein
LEGENDA MKP Score op basis van %woningen binnen geluidscontouren/wijk
verschil = toekomst/heden
++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) SCENARIO 1: ontwikkellocaties-- vermindering (< -10%)
Nieuwegein
87
DUURZAAMHEID | Hitte
4.3.6 Hitte Wat we meten
Het gaat hier om het in kaart brengen van hittestress en
een goede ontwikkeling zijn. Tegelijkertijd is hittestress in
Hitte heeft een direct verband met de ondergrond en
voorkomen gezien de aard van de gebouwen en inrichting
leefomgeving bepaalt de mate waarin hittestress optreedt,
plekken waar lokaal hittestress speelt, is het van belang
verharding zorgt voor meer opwarming. Het digitale model
mogelijk verbonden is met aantrekkelijke wandel- en
plekken waar mogelijk een ‘hitte-eiland effect’ optreedt.
dergelijke centrumstedelijke gebieden nooit helemaal te
de mate van verharding. De inrichting van de directe
van de openbare ruimte die hoort bij een stadscentrum. Op
waarbij groen, water en wind verkoelend werken, en
om een koele plek in de nabijheid te hebben, die zo goed
zoals gehanteerd simuleert een warme dag (2 augustus
fietsverbindingen.
2013) en berekent de lokale temperatuur, gebaseerd op
kenmerken van de omgeving, zoals de hoeveelheid groen, water en verharding.
Bestaande situatie
Kritische succesfactor: Ruimtelijke ordening en
inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en veilige stad
Nieuwegein kent als stad relatief veel groen, maar
hittestress is een erg lokaal fenomeen. Op stedelijk
niveau kan daarom niet zoveel gezegd kan worden over
hittestress, het gaat om hittestress op specifieke plekken. In de bestaande situatie valt op dat de simulatie van hitte een aantal locaties in de stad laat oplichten op die meer
gevoelig zijn voor hittestress dan de rest van de stad. Het
gaat bijvoorbeeld om het Stadscentrum, de omgeving van
het Muntplein en gebieden in woonwijken met relatief veel
Hittestress (huidig)
verharding.
Toekomstige situatie
In de toekomstige situatie ontstaan kleine verschillen op de locaties waar woningen worden toegevoegd. Soms zijn dit verbeteringen, omdat een vooral verharde plek
(bijvoorbeeld een parkeerplaats) meer groen krijgt met
de invulling van woningbouw. Op stedelijk niveau is geen grote verandering te zien.
Conclusie en aanbeveling
Het toevoegen van woningen zorgt lokaal voor verandering in hittestress. Hoe deze verandering uitpakt is uiteindelijk afhankelijk van de inrichting van de plek. Het toevoegen van groen en water in nieuwbouwplannen kan dus
bijdragen aan het beperken van hittestress. Hierbij is
het stadscentrum wel een aandachtsgebied met relatief weinig groen en dus veel hittestress. In de ontwikkeling van het stadscentrum zou een zo groene en onverhard mogelijke inrichting van de openbare ruimte en daken
88 hittestress
Batau Zuid toekomst
City huidig
City toekomst
Zandveld toekomst
Hittestress
Hittestress op 2 augustus (2013) om 14:00 uur
89
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
hittestress
DUURZAAMHEID | Groen in de wijk
4.3.7 Hoeveelheid groen in de wijk Groen oppervlak in de wijk en groen per inwoner Wat we meten
in het Stadscentrum. Op deze minst groene plek van
groenoppervlak in percentages, variërend van 20% als
19%. Als we specifieker kijken naar de hoeveelheid groen
niks over de functie of gebruikskwaliteit van het groen.
toevoegen van woningen en daarmee nieuwe bewoners
kijken we naar hoeveelheid groen per inwoner. Op die
de hoeveelheid groen in de meeste gevallen niet veel
meegroeit met de toename in aantal bewoners van een
‘Vreeswijk’ en ‘Merwestein’.
In het ruimtegebruik van de wijk meten we de hoeveelheid
Nieuwegein neemt de hoeveelheid groen toe van 13% naar
minimum tot 30% als optimaal. De hoeveelheid groen zegt
per inwoner wordt zichtbaar dat een aantal wijken door het
Privégroen wordt niet meegenomen in de telling. Daarnaast
te maken krijgen met intensiever gebruikt groen aangezien
manier kunnen we zien of de hoeveelheid groen ook
toeneemt. Dit speelt met name in de wijken ‘Doorslag’,
wijk, als gevolg van het toevoegen van woningen.
Conclusie en aanbeveling
NB. De A12-zone is deels gelegen in de wijk Galecop.
Er lijkt weinig invloed uit te gaan van nieuwe woningbouw
De hoeveelheid groen in deze zone wordt meegeteld
op de hoeveelheid beschikbare groen oppervlakte in de
bij de wijk Galecop maar zal in de toekomst door de
gebiedsontwikkeling van de A12 zone anders. Dit kan op dit moment nog niet meegenomen in het model.
verschillende wijken. Stadsbreed neemt het zelfs toe met
+4%. Dit betekent dat de nieuwbouwprojecten voldoende groen compenseren of toevoegen ten opzichte van de
huidige situatie. Waar de hoeveelheid groen per inwoner
Bestaande situatie
sterk verandert als gevolg van een substantiële toename in
Als de bestaande situatie wordt bekeken valt op dat
bijna alle wijken ruim optimaal scoren als het gaat om de hoeveelheid groen in de wijk. Bijna in iedere wijk ligt dit
percentage ruim boven de 30%. Het Stadscentrum wijkt
duidelijk af van het gemiddelde van Nieuwegein en scoort relatief laag.
bewoners ligt een opgave om het groen geschikt te maken voor een toenemende intensiteit van het gebruik van
de beschikbare groene ruimte en/of de kwaliteit van de
verbindingen met andere groene gebieden (zoals parkjes) in de nabijheid (zie ook: ‘nabijheid gebruiksgroen’).
Tegelijkertijd is het ook van belang om ruimte te houden BASE_top voor de ecologische waarde van groen, wat andere eisen
Toekomstige situatie
MASKER WIJKEN
In de toekomstige situatie verandert de absolute
hoeveelheid groen in de wijk niet of nauwelijks. Er wordt
stelt aan de invulling van groen dan gebruiksgroen. WIJKNAMEN 0 - 113
echter wel geïnvesteerd in de kwaliteit van het groen,
113 - 225
Kritische succesfactor: 225 Investeren in - 338
bijvoorbeeld met oog op de verhoging van ecologische
- 900 kwalitatieve versterking788 van het groen
waarde en biodiversiteit. De grootste winst wordt behaald
2138 - 2251
INDICATOR
LEGENDA 11 nabijheid gebruiksgroen
groen Wijken oppervlak/inwoner - huidig 14 - 14 0
14 - 127 127 - 187 187 - 230 230 - 336 336 - 1350 1350 - 17470 17470 - 50874 50874 - 69734 69734 - 76375
verschil = toekomst/heden
HUIDIG hittes tres s
TOEKOMST Nieuwegein
++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) -- vermindering (< -10%)
90
Groen grondgebruik (huidig, bgt) BASE_top
Gemeentegrenzen_Nieuwegein
bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties Diverse typen groen Locaties V5 - 26 jan 2023 Overzichtkaart in de stad BASE_top
Bomen Water
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties
Locaties V5 - 26 jan 2023
Groen/onverhard oppervlak/natuur buiten gemeentebeheer
BASE_top
Overzichtkaart
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
90 > Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen Pas op de plaats 0 - 10
Nieuwegein
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90
90 >
91
90 > Ontwikkellocaties
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water
DUURZAAMHEID | Water in de wijk
4.3.8 Water in de wijk % open water oppervlak in de wijk Wat we meten
beperkt en afhankelijk van de uiteindelijke invulling van de
zetten deze af tegen de milieukwaliteitsprofielen die zijn
inrichting van de openbare ruimte. De wijken die slecht
minimale en een optimale hoeveelheid oppervlaktewater
slecht.
We meten het percentage oppervlaktewater per wijk en
daadwerkelijke invulling van woningbouwplannen en de
ontwikkeld door de Provincie Utrecht. Per type wijk is een
scoren op deze indicator scoren in de toekomst nog altijd
gedefinieerd en op basis daarvan scoort een wijk een
Conclusie en aanbeveling
bepaald rapportcijfer.
Het percentage oppervlaktewater kan door woningbouw
Bestaande situatie
iets toenemen op plekken waar nu te weinig
Nieuwegein heeft een rijk netwerk van waterlopen die
oppervlaktewater aanwezig is. Dit kan als aandachtspunt
wijk, met een groot aantal wijken dat goed scoort en dus
ruimte voor is. Woningbouw gaat in ieder geval niet ten
is het percentage oppervlaktewater te laag. Dit is met
van water in de wijk te benadrukken in kaders die worden
door de stad lopen. De hoeveelheid water verschilt per
meegegeven worden in de woningbouwplannen waar daar
voldoende oppervlaktewater heeft. In een aantal wijken
koste van oppervlaktewater. Belangrijk is om het belang
name het geval in het Stadscentrum, Jutphaas-Wijkersloot,
gesteld aan woningbouwplannen.
Zuilenstein, Batau (zuid en noord), Doorslag, Fokkesteeg en Zandveld.
Toekomstige situatie
Het toevoegen van woningbouw biedt kansen om meer
water toe te voegen aan de wijken, bijvoorbeeld wanneer een bedrijfspand met een parkeerplaats wordt vervangen door een woongebouw met een plantsoen en nieuw oppervlaktewater. Daarom zien we de percentages
oppervlaktewater in een aantal wijken iets toenemen in de toekomstige situaties. De veranderingen zijn echter
LEGENDA MKP score: wateropp in de wijk onvoldoende
optimaal verschil = toekomst/heden ++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) -- vermindering (< -10%)
HUIDIG hittes tres s
TOEKOMST Nieuwegein
92
BASE_top Gemeentegrenzen_Nieuwegein bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties
Water in Nieuwegein Locaties V5 - 26 jan 2023 Overzichtkaart
BASE_top
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Open wateroppervlak
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
90 > Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
90 > Ontwikkellocaties
Opgeleverde plannen 1 - 10
90 >
BASE_back
pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water Water
Ontwikkellocaties Opgeleverde plannen 1 - 10
Nieuwegein
10 - 30 30 - 60
93
wit vlak
Gebouwen
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie
DUURZAAMHEID | Vasthouden regenwater
4.3.9 Vasthouden regenwater % onverhard oppervlak in de wijk Wat we meten
bebouwde oppervlakte is. In de meeste wijken is deze
om in te spelen op het veranderende klimaat. Hierin is
minimale kwaliteit behorende bij het type woonmilieu.
verandering klein. Het Stadscentrum scoort lager dan de
Het lokaal vasthouden van regenwater is essentieel
het percentage onverhard oppervlakte de belangrijkste
Conclusie
indicator. Hoe meer onverhard oppervlakte, hoe meer het
Het grootste deel van Nieuwegein scoort nu en in de
water in de grond kan infiltreren. Onverhard oppervlakte
toekomst goed als het gaat om het vasthouden van
kan ook bestaan uit groene daken. In de bestaande en
regenwater. In de wijken waar het vasthouden van
toekomstige situatie meten we het onverhard oppervlak,
regenwater een aandachtspunt vormt, is het zaak om de
afgezet tegen een minimaal en optimaal percentage.
bestaande en toekomstige openbare ruimte verder te
Deze normen verschillen per type wijk. In de toekomstige
vergroenen en/of te verkennen of groene daken een rol
situatie gaan we niet uit van groene daken, omdat we
kunnen spelen bij het vasthouden van regenwater. Ook
zien dat in bestaande projecten daken zelden een groene
kan er gebruik gemaakt worden van lokale opslag van
invulling krijgen en daarmee het resultaat uit de simulatie
onterecht gunstig kan zijn. Meestal wordt namelijk gekozen voor verharde daken met zonnepanelen.
regenwater in specifiek daarvoor ingerichte openbare ruimte, met zogenaamde ‘wadi’s’ in woonwijken.
Bestaande situatie
In de bestaande situatie scoort het grootste deel van de
Kritische succesfactor: Ruimtelijke ordening en
Alleen het stadscentrum scoort onvoldoende, omdat het
veilige stad
inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en
wijken in Nieuwegein goed tot optimaal op deze indicator. percentage onverhard oppervlak minder is dan gewenst in een centrumstedelijke omgeving.
Toekomstige situatie
In de toekomstige situatie zien we dat door het toevoegen van woningbouw in een aantal buurten de score iets
lager wordt. Dit betekent dat er relatief meer verharde of
LEGENDA
MKP score: onverhard opp in de wijk onvoldoende
optimaal verschil = toekomst/heden ++ stijging (> +10%) + kleine stijging (+1-10%) o blijft hezelfde (0% - kleine vermindering (-1 - -10%) -- vermindering (< -10%)
HUIDIG hittes tres s
TOEKOMST Nieuwegein
94
BASE_top Gemeentegrenzen_Nieuwegein bbg_water kopie Water Wijken
ONVERHARD OPPERVLAK
BASE_top
Woningbouwmonitor Locaties Locaties V5 - 26 jan 2023 Overzichtkaart
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties
BASE_top
V5 - 26 jan 2023 Natuur,Locaties parken Overzichtkaart
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Tuinen
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
90 > Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90
Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
60 - 90 90 > Ontwikkellocaties
90 >
BASE_back wit vlak
Gebouwen bbg_water Water
Ontwikkellocaties Opgeleverde plannen 1 - 10
Nieuwegein - Aantal woningen per buurt die Nieuwegein
10 - 30 30 - 60 60 - 90
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water
95
pand_nieuwegein kopie kopie
DUURZAAMHEID | Hemelwaterafvoer
4.3.10 Hemelwaterafvoer Waterhinder ten gevolge van piekbelasting Bij piekbuien valt er doorgaans meer regen dan de riolering kan afvoeren. Dit is een situatie die zelden voorkomt, maar met een veranderend klimaat vaker verwacht wordt. In het digitale model kunnen piekbuien gesimuleerd worden en wordt duidelijk wat er gebeurt met het overtollige water.
Voor dit onderzoek is een piekbui van 70mm voor de duur van 1 uur gesimuleerd. De kans dat zo’n bui voorkomt is
1:100 per jaar. In onderstaand kaartbeeld is deze simulatie verbeeld. De simulatie laat een aantal zaken zien: •
Er is nauwelijks verschil zichtbaar in de huidige situatie en de toekomstige situatie (met meer woningen).
De woningbouw heeft dus een gering effect op de hemelwaterafvoer. •
De waterhinder die optreedt als gevolg van een
piekbui lijkt gelijkmatig verspreid over de stad. Het is niet zo dat er op het niveau van de stad specifieke plekken aan te wijzen zijn waar hemelwater tot
bovengemiddelde overlast leidt. De relatief vlakke ondergrond van Nieuwegein en gelijkmatige lage ligging heeft hiermee te maken •
De waterhinder die bij een dergelijke bui ontstaat
bestaat uit ondergelopen straten in de meest laag gelegen gedeeltes van de buurt. Er speelt met
name meer problematiek in de volgende buurten:
Het Stadscentrum, Fokkesteeg, Vreeswijk,Doorslag. Ook gaat het om buiten hun oevers treden van
waterpartijen en het onderlopen van lager gelegen
groengebieden. Het gaat in het ergste geval om circa 5 cm water.
NB. Het gebruikte digitale model is niet optimaal ingericht om effecten van gesimuleerde piekbuien precies te
maken. Er wordt hier een eerste beeld geschetst, dit vraagt om verdere verdieping in samenwerking met Provincie Utrecht en het HSDR
96
Waterhinder bij bui van 70 mm BASE_top voor 1 uur
Gemeentegrenzen_Nieuwegein
bbg_water kopie Water Wijken
Woningbouwmonitor Locaties Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
Niet-pas op de plaats plannen Gemeentegrenzen_Nieuwegein 1 - 10 woningen
bbg_water kopie Water
10 - 30 woningen
Wijken
30 - 60 woningen
60 - 90 woningen Woningbouwmonitor Locaties
Locaties V5 - 26 jan 2023 BASE_top
Overzichtkaart
90 > woningen
Pas op de plaats Gemeentegrenzen_NieuwegeinNiet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen 0 - 10 bbg_water kopie 10 - 30 woningen 10 - 30 Water 30 - 60 woningen 30 - 60 Wijken
Woningbouwmonitor Locaties
60 - 90 woningen
Locaties V5 - 26 jan 2023 Woningbouwlocaties 90 > woningen Overzichtkaart Niet-pas op de plaats plannen 1 - 10 woningen
90 > Opgeleverde plannen 1 - 10
10 - 30 woningen
10 - 30
10 - 30
30 - 60 woningen
30 - 60
30 - 60
60 - 90 woningen
60 - 90
60 - 90
90 > woningen
90 >
Pas op de plaats 0 - 10
SCENARIO 1: ontwikkellocaties
Pas op de plaats 0 - 10
60 - 90
10 - 30
10 - 30
30 - 60
30 - 60
60 - 90
60 - 90
90 >
90 > Ontwikkellocaties
Opgeleverde plannen 1 - 10
90 >
BASE_back
pand_nieuwegein kopie kopie bbg_water Water
Ontwikkellocaties Opgeleverde plannen 1 - 10
Nieuwegein
10 - 30 30 - 60
97
wit vlak
Gebouwen
BASE_back wit vlak
Gebouwen pand_nieuwegein kopie kopie
ALGEMEEN | Ruimtevraag energietransitie
4.3.11 Ruimtevraag van de energietransitie Vanwege de energietransitie verandert het energiegebruik.
Op basis van deze ontwikkelingen en uitgangspunten
van elektriciteit, gasloze wijken en het gebruik van
een uitgesproken positieve of negatieve invloed uitoefent
Een groeiende vraag naar elektriciteit, lokale opwekking warmtenetten zijn ontwikkelingen die invloed gaan
hebben op onze wijken. Op weg naar een energieneutrale stad Nieuwegein 2040 zullen de komende jaren de
energienetwerken – de netwerken voor elektriciteit en
stadswarmte – meer ruimte vragen zowel bovengronds als
ondergronds. De elektriciteitsvraag neemt toe en daarmee
ook de behoefte aan capaciteit in het netwerk. Momenteel is er in de Utrechtse regio sprake van netcongestie
voor elektriciteit zowel afname als voor teruglevering. Tennet (de landelijke elektriciteitsnetbeheerder) en
kunnen we concluderen dat toekomstige woningbouw niet op dit systeem, maar tegelijkertijd wel druk legt op het
netwerk als geheel. De wijze waarop ondergrondse en
bovengrondse energievoorzieningen worden ingericht zal belangrijker onderdeel worden van woningbouwplannen, maar in bredere zin ook van de inrichting van buurten en
wijken. Dit vraagt om specifieke ontwerpoplossingen. Het
daadwerkelijk ruimtegebruik van de energietransitie en het hiervoor benodigde netwerk zal in hoge mate afhangen
van de technische oplossingen waarvoor gekozen wordt.
Stedin (de regionale netbeheerder) werken nemen maatregelen deze netcongestie op te lossen. De
ondergrondse kabels en leidingen zullen veelal verzwaard of uitgebreid moeten worden. Bovengronds zullen er extra transformatorhuisjes of een uitbreiding van de
bestaande wijktransformatorhuisjes nodig zijn, zowel
voor warmte als voor elektriciteit. Mogelijk is er ook extra capaciteit nodig via de grote transformatorstations en/
of warmteoverdrachtstations. Waar en wanneer die extra ruimtevraag nodig is en hoeveel ruimte er nodig is, is
nu in 2023 niet precies duidelijk. Het betreft wel zeker
ruimte ín de gebouwde omgeving, tussen de gebruikers
van de energie. Door deze verandering gebiedsgericht te
begeleiden komen we tot een meer optimale situatie in de buurten en wijken.
98
Figuur 43. De energietransitie vraagt om innovatieve nieuwbouw en om aanpassing van de bestaande stad en landschappen. 99
Conclusies De Duurzame Stad •
Uitgangspunt is dat het autoverkeer niet evenredig meegroeit met de groei van stad en regio. De
reeds bestaande stadsoverstijgende knelpunten op snelwegen (A2, A12, A27) en Laagraven
hebben effect op hoofdwegenstructuur van
Nieuwegein. Woningbouw veroorzaakt echter
geen noemenswaardige extra knelpunten voor het verkeerssysteem. •
•
Bij zeldzame piekbuien kan in lagergelegen delen van de stad waterhinder ontstaan. Deze problematiek
ontstaat lokaal, maar concentreert zich niet in een bepaalde wijk of een bepaald deel van de stad.
Woningbouw heeft zeer beperkt invloed op deze
mogelijke waterhinder, maar vraagt lokaal om goede inpassing. Ruimtelijke ordening en inrichting van de openbare ruimte dragen hieraan bij.
Mobiliteit is een uiting van gedrag. Toekomstige
Kritische succesfactor: Ruimtelijke ordening en
voorspellen, vooral als het gaat om het gebruik van OV
veilige stad
mobiliteitspatronen zijn daarom niet makkelijk te
(of fiets) ten opzichte van de auto. Het doel van het
mobiliteitsbeleid van Nieuwegein is om het gebruik van de auto te beperken en meer duurzame en gezonde
inrichting moeten bijdragen aan een leefbare en Kritische succesfactor: Investeren in
kwalitatieve versterking van het groen
vormen van mobiliteit te bevorderen. Belangrijke randvoorwaarde hiervoor is het investeren in de
aantrekkelijkheid van OV (op lange afstanden) en de fiets (vooral op korte afstanden). •
De uitgangspositie van Nieuwegein als het gaat om
geluid en luchtkwaliteit is niet optimaal. Het effect van nieuwe woningbouw verandert hier weinig aan. Wel is
het belangrijk te constateren dat autoverkeer/gebruik (uitstoot, geluid, gedrag), vooral ter hoogte van
hoofdverkeersstructuur, een belangrijke bepaler is van toekomstige gezondheidssituatie in Nieuwegein. •
Het inzetten op lopen, fietsen en OV boven de auto heeft vele voordelen. Het voorkomt van
verkeersproblemen, stimuleerr gezond gedrag en voorkomt vervuiling en overlast.
Kritische succesfactor: Blijvend inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer
•
Woningbouw gaat niet ten koste van oppervlaktewater in de stad. Waar mogelijk zou oppervlaktewater zelfs kunnen toenemen als dit in woningbouwplannen meegenomen kan worden.
•
In de meeste wijken van de stad is voldoende
onverhard oppervlak aanwezig om regenwater vast te
houden. In Blokhoeve, Rijnhuizen en het Stadscentrum is vasthouden van regenwater een aandachtspunt bij de ontwikkeling van plannen.
100